Kencorpus/KenTrans huggingface dataset:
lch: mamuange yarera matunda mdala mnendi.
swa: mamangu alileta matunda hapa nyumbani.
lch: inyanga ndala esie nende mamuanje huathia vutula nihunyola vandu vanji niteva mamuanje vandu vanendi varulanga yena.
swa: siku moja mimi na mamangu tulienda butula tukapata watu wengi nikauliza mamangu watu hawa hutoka wapi.
lch: mamuange nambolela vandu vanendi vakusinga vindu hushiro.
swa: mamangu akaniambia watu hawa huuza vitu sokoni.
lch: nindeva mundu mulala hari vilaro ni shilingi thinga; naanjiva na makhumi munane.
swa: nikauliza mtu mmoja ati viatu ni pesa ngapi; akanijibu ni themanini.
lch: mumera nangwa Carolyne Achieng.
swa: kwa jina naitwa Carolyne Achieng.
lch: ndula mulukongo lwa nyapera khubafofoyo ni somanga bukati.
swa: natoka kijiji cha nyapera kwa wafofoyo na huwa nasoma bukati.
lch: luga luno lwarulana nende bakuka befwe bahale.
swa: lugha hii ilitokana na babu zetu wa kale.
lch: fwesi nikhulurira awo khuli nende maekesio malai khubana befwe.
swa: nasi tunapotoka hapo tuna mafunzo mazuri kwa watoto wetu.
lch: kata sai lusungo luno lwakhonya bakhana bathia badekha.
swa: hata sai lugha hii ilisaidia wasichana wanaooleka.
lch: luluya ni lusungo lwa mama.
swa: kiluhya ni lugha ya mama.
lch: khalekhale huali nende simuna nende omukofu yaliyatong’a mulukongo.
swa: hapo zamani za kale paliondokea mzee aliyekuwa amebaki kijiijini.
lch: yali nende sithukhulu siaye nano yali inyanga ye milimo kitalu yathia khukendele mukunda kwaye.
swa: alikuwa na mjukuu wake na ilikuwa siku ya jumatano alienda kutembelea shamba lake.
lch: yali yalaka matumwa, mioko, mapuoni, thinduma nende mabele.
swa: alikuwa amepanda mahindi, mihogo, viazi, nduma, na mtama.
lch: inyanga ndala simuna sienjila mumukunda nisichaka hulia biakhulia ebo bio mukofu.
swa: siku moja kidiri aliingia shambani akaanza kula vyakula vya mzee huyo.
lch: yialia yiamala. Omukofu oyo ngalwa yalola naleka buingo ili naakalukha yaande huluingo olwo luomukofu.
swa: alikula akamaliza. Mzee huyo aliona na kutega mtego ili kidiri huyo akirudi akwame kwa mtego wa mzee huyo.
lch: ilio inyanga ya simuna siali siikhale asi wo musala kwa omukhuyu nisilia chinjugu thia siali nisiibile.
swa: kuna siku ambayo kidiri alikuwa ameketi chini ya mti wa mukuyu akila njugu alizokuwa ameiba.
lch: siali sinywa mathi.
swa: alikuwa akinywa maji.
lch: lundi mukofu yali achenda huingila nakutana nende simuna nisichaka khumuthehela; nisiboola ndahalia thinjugu thiao thiosi.
swa: siku moja mzee alikuwa akitembea njiani akakutana na kidiri akaanza kumchekea, akisema “nimekula njugu zako zote”.
lch: khaandi yelaira omukofu inzala iliambi huingila yo mwosi kwa munane.
swa: na akajisifu kwa mzee kuwa njaa ya mwezi wa nane imekaribia.
lch: mukofu ulia nabola ewe simuna; ewe waamanya bilai kose tawe.
swa: mzee yule alisema, “ewe kidiri, unanijua vizuri au la?”
lch: ndahuchapa, opalile ndi ilika yao, khaandi okalukhe luundi.
swa: “nitakuchapa, unafikiri mimi ni rika yako! Tena urudi siku nyingine.”
lch: niiba ndahuira othie mwiloba okhae khunyasia bandu nolia ebiakhuria biabu bibalaka muthindalo.
swa: nitakuua uzikwe uache kusumbua watu ukila vyakula vyao walivyopanda shambani.
lch: mumera nangwa suzan.
swa: jina langu ni Susan.
lch: ndulanga mulukongo lulangwa nyabera.
swa: natoka kijiji cha Nyabera.
lch: mbere nyenyere huvakanira imbakha kuhusu olumarachi.
swa: nimetaka kuwahadithia hadithi kuhusu kimarachi.
lch: inyanga indi sao ndari nziire husokoni ende mwitha wange ulangwa jack.
swa: siku moja nilikuwa nimeenda sokoni na na rafiki yangu anayeitwa Jack.
lch: lano yethukhanira nasenere msatha undi sa alangwa Opesh nakwa asi.
swa: hivyo alishtukia kama amekanyaga mwanamume mwingine anayeitwa opesh akaanguka chini.
lch: lano esie ndari ndakhachaka hutheha namborera mburere iva vyari vinjamisie ngilwa yakwa asi.
swa: hivyo mimi nilikuwa nimeanza kucheka akaniambia ninyamaze ilhali ilikuwa imenipendeza alipoanguka chini.
lch: hwamala ni hukula vya hwari nihuthire hukula nimala huvukula sipikipiki ni huvwao huthia mungo.
swa: baadaye tulinunua tulivyokuwa tumeenda kununua kisha tukachukua pikipiki tukaenda nyumbani.
lch: lano ngilwa huathia, esie ndekha.
swa: hivyo tulipoenda mimi nilishuka.
lch: ndethuhanira nindelumire munwa kwange .
swa: nilishtukia nimejiuma mdomo wangu.
lch: lano kwamala nihula mudala.
swa: baadaye tulifika nyumbani.
lch: huengira munyumba yefu huehalamo hurula saa nne hula saa sita huhwarulamo.
swa: tuliingia chumbani mwetu tukaketi kuanzia saa nne hadi saa sita tukatoka .
lch: ndaathia hufuka vusuma ende mavuyu, vyari vitamu ngilwa huaria.
swa: nilienda kusonga sima kwa mayai, tulipoula ulikwa mtamu.
lch: thinyanga ethio thiari msikuku handi itare eyo rari ishirini na nne lano sialo siamala nisiirima handi .
swa: ilikuwa msimu wa krismasi na ilikuwa tarehe ishirini na nne na tayari giza lilikuwa limeanza.
lch: huadeha jioni muchele nende idwaya.
swa: jioni tulipika mchele kwa jogoo.
lch: huaria huamala huakona.
swa: tulikula kisha tukalala.
lch: vwashia ithuli nihusiri nuhukona hadi saa mbili hi hwavukha huchaka huhola vusafi vwe mthinzu, olwanyi nende hukasia vyahuria vya huria.
swa: kulikucha asubuhi tukiwa tungali tunalala hadi saa mbili ndipo tukaamka kuanza kufanya usafi wa nyumba, uwanja wa nyumbani  pamoja na kuandaa vyakula vya kula.
lch: huamala ikasi eyo sa tano.
swa: tulimaliza kazi hiyo saa tano.
lch: hwesinga huafwala thinguvo thiarikho thia kisasa yani thia vasiro.
swa: tulioga na kuvaa nguo zilizokuwa za kisasa yaani za wazito.
lch: ngilwa huamala niimala hulanga mundu wa ipikipiki haandi arukinge.
swa: tulipomaliza tuliita mtu wa pikipiki tena atubebe.
lch: S:Yaliwo omukhana yali yadekha mumanani mani mukhana wavu yathia khumukendera omusathawavu amuakiha khunungo lano okunani kwitha omusatha wavu oyo achaka huvola arufu ingeni iunya alafu achaka huimba ati sinandi lusu lukeni luunya ano dwanyi ludekere khurera.
swa: Kulikuwa na msichana aliyekuwa ameoleka katika jamii ya nyani, dadake alienda kumtembelea bwanake akamweka juu ya kuni zikuzanyazwo juu . Sasa nyani alipokuja huyo bwanake akaanza kusema kuwa kuna harufu geni inayonuka  kisha akaanza kuimba ati jasho geni  linanuka hapa.
lch: S: omukhana uno yathia khusolosia avasie alafu omukhana uno yaavukula  mwana alafu ahepa ni avirire thingira thyomukarikari  vaali veenya khulia omwana waye.
swa: Msichana huyu akaenda kuwahamasisha wenzake alafu msichana akachukua huyo mtoto wakahepa na kupitia njia nyingine kumtorosha mtoto wake.
lch: S:Yaliwo omukhana waathia okhunava nende vaasie  thing’eni alafu vachake lukendo ne omukhana mulala yavoola yeevirire  isimbi vakeni voola  alafu vaasie vamkania  alekhane nayio  alafu akaluha khumwalo nianyola kunani kuosi kunaava kuvukule isimbi kurere  mundoh  ngayola ni anyola nikwikarire maathi ni kumala kumuvukula kumwingisia mundoh ni kuchaka hukuda  isimbi nikumvorera solomalomakho huavwao alafu omukhana yathia khulira ati kuno kuyenderesia kwanje ninthia ohunava okwandilivolera mwene mbukule.
swa: Kulikuwa na msichana aliyeenda kuvua na wenzake  samaki alafu wakaanza safari na msichana mmoja akasema amesahau ndoano wageni wakafika kisha wenzake wakamkataza awachane nao akarudi mtoni akapata nyani pia anavua na amechukua ndoano ameeka kwa ndoo na alipofika akapata amezuia maji na nyani huyo akamwingiza kwa ndoo na akaanza kugonga ndoano akimwambia asiongee na tukaenda alafu msichana akaenda kulia ati huyo amemwogofya akienda kuvua nitakayemwambia mwenyewe nimechukua.
lch: S:Ngayoola mudala naanyola mundu kata naumao huluokhuva yeenya wayakharuma athie amwendere maathi kohunywa siyanyoola dawe.
swa: T;Alipofika nyumbani akapata mtu hata hayuko kwa sababu alitaka atakayetuma  aende amletee maji ya kunywa hakupata hata.
lch: S: yachaka khulanga mwana waye khane kunani kwari kumarire khumwiva mani kwatsia kwamukisa msino kutsie kumurie baadaye.
swa: Alianza kuita mtoto wake kumbe nyani  alikwa ashamuiba na akaenda kumficha  kichakani aende amle baadaye.
lch: S:khuula awendio imbakha yange ibwere.
swa: Kufikia hapo hadithi yangu imeisha
lch: yaruvukula nende mwitha wange yaruira vusamia wefu.
swa: alituchukua na rafiki yetu akatupeleka samia kwetu.
lch: lano ata ndari ndakorwa lumarachi luno hindamanyire sa nindi vurekeno.
swa: hivyo sijui kimarachi hiki nimejua tu nikiwa huku.
lch: ndari ndamanya lusamia luong’ane.
swa: nilijua najua tu kisamia.
lch: esie mumera nangwa Sharon Atieno Omito.
swa: mimi kwa majina naitwa Sharon Atieno Omito.
lch: ndi nende miaka ehumi nende kidaru.
swa: nina miaka kumi na mitatu.
lch: ndi mukilasi ya saba.
swa: niko katika darasa la saba.
lch: esie ndajama sana lumarachi huvera ndevulwa vumarachi.
swa: mimi napenda sana kimarachi kwa sababu nilizaliwa kwa wamarachi.
lch: esie hurula nyasaye nanonga nende hunda munda mwa mwivusi wange yari yamura nende lengo hulwa vuli mundu were uno yamura nende inomanoma yaye.
swa: mungu aliponiumba na kuniweka tumboni mwa mzazi wangu alikuwa na lengo  kwa sababu kila mtu mungu alimueka na lugha yake.
lch: efwe nga vamarachi huli nende ihavi sana huvera nyasaye yaruberesia lukongo lulai sana.
swa: sisi kama wamarachi tuna bahati sana kwa sababu mungu alitupa kijiji kizuri sana.
lch: niri ifula efwe hunyola.
swa: kama ni mvua tunapata.
lch: kata chindalo chiefwe chiri nende vyahulia vilai sana.
swa: hata mashaba yetu yana vyakula vitamu sana.
lch: vazee vamarachi valia miherekha kata vahaya hufwa huvera were asiri ninavo.
swa: wazee wamarachi walikula “jivu”-(hutumika kama madini) hivyo hawajafariki kwa sababu mungu angali na wao.
lch: esie ngalusiria were oluyari hunanga haandi ndi nende ifuraha sana huvera nasaye nuananga navola mbu esie ni mulayi kamili.
swa: mimi namrudishia mungu shukrani kwa kuniita na tena nina furaha sana kwa sababu mungu ndiye aliniita akisema mimi ni mzuri sana.
lch: ndahurira vumarachi handi kata nifwa ndalasihwa vumarachi.
swa: nilikuzwa kwa wamarachi na hata nikifa nitazikwa kwa wamarachi.
lch: ndajama hulomaloma luga luange.
swa: napenda kuzungumza lugha yangu.
lch: esie ndi muluhya na mamange ni mujaluo.
swa: mimi ni mluhya na mamangu ni mjaluo.
lch: kwani wenya huva mujaluo kata mama wao niyahulira muvajaluo na yesi ni mjaluo.
swa: kwani unataka kuwa mjaluo hata kama mamako alikuzwa kwa wajaluo na yeye pia ni mjaluo!
lch: esie ndajama lumarachi vilai sana hadi ndaendelea hulomaloma miaka kiasi muvulamu vwange.
swa: mimi napenda kimarachi vizuri sana hadi nitaendelea kuzungumza miaka michache maishani mwangu.
lch: esie mberesia luyari mwalimu alala nende vevusi vefwe vakera hualumanya sana.
swa: mimi nampa pongezi mwalimu pamoja na wazazi wetu waliofanya tukakijua sana.
lch: MUMERA NANGWA OWINO ALFRED KHURULA VUKATI.
swa: KWA MAJINA NAITWA OWINO ALFRED KUTOKA BUKATI.
lch: OLUMARACHI NI LUGA LWEFU.
swa: KIMARACHI NI LUGHA YETU.
lch: OLUMARACHI NI LUGA LWEINGO WEFWE.
swa: KIMARACHI NI LUGHA YA NYUMBANI KWETU.
lch: EFWE HULOMALOMANGA OLUMARACHI; HUNYALA HULOMALOMA MULUMARACHI.
swa: SISI HUA TUNAZUNGUMZA KIMARACHI; TUNAWEZA KUZUNGUMZA KWA KIMARACHI.
lch: HULANGANGA VANDU MULUMARACHI KHAANDI ESIE NDI MUMARACHI KAMILI.
swa: HUWA TUNAITA WATU KWA KIMARACHI TENA MIMI NI MUMARACHI KAMILI.
lch: OLUMARACHI NI LUSUNGO LWEFWE.
swa: KIMARACHI NI LUGHA YETU.
lch: IMBAKHA YANGE NI HULOMALOMA MULUSUNGO LWEFWE .
swa: MAZUNGUMZO YANGU NI KUONGEA KWA LUGHA YETU.
lch: NI KUKA VEFWE NIBO VARUEKESIA HULOMALOMA LUMARACHI.
swa: NI BABU ZETU WALIOTUFUNZA KUZUNGUMZA KIMARACHI.
lch: VALUSUNGIRA NIHUEKA PAKA NGA HUALI VANDU VAKHONGO.
swa: WALITUELEZA NA TUKAJIFUNZA MPAKA TULIPOKUWA WATU WAKUBWA.
lch: OLUMARACHI NI LWEINGO.
swa: KIMARACHI NI CHA NYUMBANI.
lch: ESIE NDAHULIRA MUVAMARACHI HANDI NDI MUMARACHI.
swa: MIMI NILIKUZWA KWA WAMARACHI NA TENA MIMI NI MUMARACHI.
lch: OLUMARACHI HUISIE LUMBERANGA OLUDINYU.
swa: KIMARACHI KWANGU NI KIGUMU.
lch: OLUMARACHI NI LWA VAKUHU.
swa: KIMARACHI NI CHA KINA NYANYA.
lch: VAKUHU VARUVORERA ESINDU SIA KHUSATSA MAVERE NI SISAVO.
swa: KINA NYANYA WALITUAMBIA KITU KINACHOCHACHISHA MAZIWA NI MTANGO.
lch: KHAREKHARE KHWATSIA VUTULA KHWANYOLA VANDU.
swa: HAPO ZAMANI TULIENDA BUTULA TUKAPATA WATU.
lch: NDATSIA AKUKHU WEFWE KHUSOMERAYO.
swa: NILIENDA KWA NYANYA YETU KUSOMEA KULE.
lch: SOMANGA MUSIKULI SIA VUKATI.
swa: HUA NASOMA KATIKA SHULE YA BUKATI.
lch: HUETSA KHUVA NENDE TSISOLO THIA LUMARACHI.
swa: TULIKUJA TUKAWA NA WATU WA KIMARACHI.
lch: WEFWE HUARAKA VINDU VISAVI.
swa: KWETU TULIPANDA VITU VINGI.
lch: HUARAKA VIAKHULIA TOFAUTI KAMA MAREMUA, MISALA NENDE VULISHINDU MUVUMARACHI VUO VULUHYA.
swa: TULIPANDA VYAKULA TOFAUTI KAMA NDIZI, MITI PAMOJA NA KILA KITU KWA WAMARACHI WA KWA WALUHYA.
lch: ESIE NDULANGA MUERIA YA MULUKHARI.
swa: MIMI NATOKA ENEO LUHARI.
lch: EFWE HUNYWERANGA MSIKWADA OVUSERA.
swa: SISI HUWA TUNAKUNYWA UJI KWA KUTUMIA MTANGO.
lch: LULUHYA LWARULA MUVAKOFU VEFWE; ESIE NDI MULUHYA KAMILI.
swa: KILUHYA KILITOKA KWA WAZEE WETU; MIMI NI MLUHYA KAMILI.
lch: EFWE NGA VALUHYA KHUEVURIRA NINALUO KHAANDI KHULUKWIRA MUNO.
swa: SISI KAMA WALUHYA TUNAJIHISI NACHO NA TENA KUKIANGUKIA.
lch: KHUSANGARIRA INOMANOMA INO; MURIO MUNO.
swa: HUA TUNAFURAHIA LUGHA HII; ASANTE SANA.
lch: mumera kange nangwa lydia akinyi ohurula Vutula.
swa: kwa majina naitwa lydia akinyi kutoka Butula.
lch: nyanga huvavorera rifua ria musiani wefu.
swa: nataka kukueleza kuhusu kifo cha kaka yetu .
lch: yari inyanga ya musasava mwosi kwa mnane mtare kumi na ndala.
swa: ilikuwa siku ya alkhamisi mwezi wa nane tarehe kumi na moja.
lch: omusiani wefu yakholanga ikasi Nairobi.
swa: kakangu alikwa akifanya kazi Nairobi.
lch: Yari amarire hukalukha mdala na handi akalukha nairobi.
swa: alikuwa asharudi nyumbani na tena akarudi nairobi.
lch: yaendelea ohumenya nairobi kidogo endio.
swa: aliendelea kuishi nairobi kidogo hivyo.
lch: efue huari mdala alafu aruo waruhubira isimu mbari huahakosia omusiani wefu.
swa: sisi tulikuwa nyumbani tulipopokea simu ati tumempoteza kaka yetu.
lch: sikhuavukuriramo ukweli da.
swa: hatukuichukua habari hiyo kuwa kweli.
lch: huanza hulondohesia amakhuwa khukhwanyola ukweli mbu yari afwire.
swa: tulianza kufuatilia maneno hayo ndio baadaye tukapata ukweli kuwa alikuwa amefariki.
lch: huarira msiani wefu mpaka idakika yakhwari huthia humwenda nairobi ayari.
swa: tulilia kaka yetu mpaka dakika ya kwenda kumleta nairobi alipokuwa.
lch: huari hwahamwenda ohurula nairobi huarira vivi sana nihurira mana nihurira lukali.
swa: tulipomleta kutoka nairobi tulilia vibaya sana tukalia na tukalia zaidi.
lch: yekhala musasava mana ni husiha inyanga ya jumamosi.
swa: alikaa alkhamisi na tukazika jumamosi.
lch: yarureha nende sivera ni hukorwa hulanyole yena msiani wefu undi kama oyo.
swa: alituacha na huzuni tukikosa kujua tutakapotoa ndugu yetu kama huyo.
lch: huamala humusikha mana natsia mwikulu mwa nyasaye.
swa: tulimzika na akaenda mbinguni kwa mungu.
lch: halano ni witsa mdala wefu hutulie sa bibi huri nende butehere buosi hubera huamala husikha musiani wefu mana yamala hutsia.
swa: hivyo ukija nyumbani tumetulia tu vibaya na huzuni wote kwa sababu tulimzika ndugu yetu na akaenda.
lch: isaino huri nende mlembe kwa nyasaye.
swa: kwa sai tuna amani ya Bwana.
lch: Khaale kwaliwo nende mundu mbu mnyolo.
swa: Kitambo kulikuwa na mtu  ati mjaluo
lch: Haandi natsia mno yaani mjaluo.
swa: Tena akienda sana ni mluo.
lch: Yaali yadehera omundu mbwe mumarachi.
swa: Alikuwa ameolekea mtu ati mumarachi
lch: Khalano beetsa ni bachaka okhukosana ni bali alala  munyumba mwabue.
swa: kwa hivyo walianza kukosana wakiwa pamoja chumbani mwao
lch: Khalano omundu mbwe omumarachi, mjaluo nakosanga mbwe  bamuhuire nadukha abola mbu “ang’o marachi na omumarachi abola mbu esina sibi.
swa: Kwa hivyo huyu mumarachi ,mjaluo akikosa ati amepigwa anainuka na kusema ati hiyo “ang’o marachi” naye mumarachi anasema ati nini mbaya
lch: lano bandu ni bahaya mbu omusatsa oyo wabolanga mbu ang’o marachi yamulanga omumarachi.
swa: Hivyo watu wakakataa  ati huyo mwanaume aliyekuwa akisema “ang’o marachi” alimwita omumarachi.
lch: Khale awo bakofu baliwo nende tsiingano mulumarachi tsiokhulukanira mno.
swa: Hapo awali wazee walikuwa na hadithi kwa kimarachi za kutuhadithia sana
lch: Inyanga ndala bachaka ohunganira lukano mbwu huliwo  nende ifisi yali yamenya munyumba indidi yobunyasi msitsuru.
swa: Siku moja walianza kunihadithia hadithi ati tuko na fisi aliyekuwa akiishi kwa nyumba ndogo ya nyasi porini.
lch: Yaliyamenyamosa yeng’ene okhubera etsisolo tsindi sitsialihowo ambi nende sitsuru dawe omulukongo lulamba.
swa: Alikuwa akiishi tu peke yake kwa sababu wanyama wengine hawakuwa karibu na pori kijijini mwote.
lch: Nyanga ndala ifisi yatema khuenya khusuda ambi nende tsisolo tsiasie. Ifisi yamala niichaka khukonya tsindi  atsiali nitsinyolikhana ambi.
swa: Siku moja fisi alijaribu kutaka kusonga karibu na wanyama wenzake. Alianza kutafuta wengine walipo wasikose kupatikana.
lch: Yetsa niinyola inyumba yesiduyu.
swa: Alikuja  akapata nyumba ya sungura
lch: Ifisi eyo yeema niinyola abundu andidi wokhumbakha .
swa: Fisi alisimama ana kupata pahali padogo pa kujenga
lch: niimala niyumbakha inyumba niiba indayi.
swa: Baadaye akajenga nyumba na ikawa nyumba nzuri
lch: mana siduyu nisilola inyumba khuba indayi, nisiantsa hutishira ifisi obulamu.
swa: Sungura alipoona nyumba hiyo nzuri alianza kutishia maisha ya fisi.
lch: buli ingolobe nibyakhola esiduyu  siafia mliro mluanyi nisibolera mkhasi mbu akhuve bana.
swa: Kila jioni ilipofika sungura aliwasha moto nje akimwambia mkewe kuwapiga wanawe
lch: nibakhachaka ohulira  ni khaduyu kheengira khurula olwanyi khengira munyumba nikhachaka khukhumula mbu mukhasi akhuyanga sina bana mkari ,akana mbu sikhuyirekho bana dawe.
swa: Wakianza kulia sungura aliingia kutoka nje hadi ndani na kuanza kupiga kelele atu mkewe yuapigia nini watoto ndani naye anakataa kuwa hajawapiga.
lch: Haduyu khamala ni khakhumula bilya bya ifisi ibulira ili irye khaduyu khabola mbu bana bange baliranga khubera mbu benya mwoyo  kwa ingwe ifisi yeesundukha khubulira kesiduyu siasunga mbu sialerera ingwe bana basyo balie.
swa: Baadaye sungura alianza kupiga kelele isikikayo na fisi ili aogope ;sungura anasema kuwa watoto wangu wanalia kwa sababu wanataka moyo wa mnyama fulani naye fisi akashtuka kwa kusikia alichokuwa akizungumza sungura ati aliletea watoto wake huyo mnyama ale.
lch: MULUKONGO LWEFU HURI NENDE MUKOFU WALWARIRENGE NI  MUKOFU OYO YARI MUKHONGO WA VAKOFU.
swa: KATIKA KIJIJI CHETU KUNA MZEE MMOJA ALIYEKUWA AKIUGUA NA MZEE HUYO ALIKUWA KIONGOZI WA WAZEE.
lch: LANO NGAYACHAKA HULWALA VATEMA HUMWIRA MSIVITALI LAKINI VIAHAYA.
swa: ALIPOANZA KUUGUA WALIJARIBU KUMPELEKA HOSPITALI LAKINI IKASHINDIKANA.
lch: NGAVAKOVA LWOHUVIRI NA AFWIRA HUINGIRA.
swa: ALIPORUDISHWA KULE MARA YA PILI ALIKUFIA NJIANI.
lch: VAAMALA VAKOVA HUMOCHARI.
swa: BAADAYE ALIPELEKWA MAKAVANI.
lch: NGAVAKOVA HUMOCHARI VANA VAE VACHAKA HUKALUHA HURULA MUTSITAUNI.
swa: WALIPOPELEKA MAKAVANI WATOTO WAKE WALIANZA KURUDI KUTOKA MIJINI.
lch: INYANGA YA BATHIA HURUSIA MUVIRI MUMOCHARI VANA VAE VOSI VARIO VOSI.
swa: SIKU WALIOENDA KUTOA MWILI MAKAVANI WATOTO WAKE WOTE WALIKUWEPO.
lch: INYANGA OLO YARI INYANGA LWA VANDU VASAVI HUVA NENDE HUZUNI MDALA OMO.
swa: SIKU HIYO ILIKUWA SIKU YA WATU WENGI KUWA NA HUZUNI KATIKA BOMA HILO.
lch: NGAVAMALA HUSIKHA MKOFU OYO, VAKOFU VA TSINGONGO VAMALA MASIKA VATHIA HUKONYA A SINIKHA SIRI HUMUSALA VACHAKA HUPANGA HUTSIA HUREVA UMANYIREKHO NGA OMUKOFU OYO YAFWIRE NI YAFWIRE SI?
swa: WALIPOMALIZA KUMZIKA MZEE HUYO, WAZEE WA VIJIJI WALIMALIZA MATANGA WAKAENDA KUTAFUTA KIVULI CHINI YA MTI WAKAANZA KUPANGA KWENDA KUULIZA ANAYEJUA JINSI MZEE HUYO ALIKUFA NA NI NINI KILICHOMWUA.
lch: NANO VAKOFU AVO VATSIA NENDE VUTARATIBU MPAKA NGA VAMANYA NGA MUKOFU OYO YALWALANGA.
swa: BAADAYE WAZEE HAO WALIENDA NA UTARATIBU MPAKA WALIPOJUA JINSI MZEE HUYO ALIUGUA.
lch: HURULA AWO VAVOLA INYANGA INDI SIVALAREKHAKHO HANDI MKOFU UNDI ALWALE.
swa: TOKA HAPO WALISEMA SIKU NYINGINE HAWATAWAHI ACHA TENA MZEE MWINGINE AUGUE.
lch: VAKOFU AVO VARIRA NIVAVOLANGA SA MBARI MUKOFU WAVU WA MAANA HANDI MUKHONGO AVAREKHERE HUMAKOSA.
swa: WAZEE HAO WALILIA WAKISEMA KUWA MZEE WAO MKUBWA NA WA MAANA AMEWAWACHA KIMAKOSA.
lch: VAKOFU VAVOLA BAMARACHI VAJAMANE NGA VAJAMA OLUMARACHI LWAVU.
swa: WAZEE WALISEMA WAMARACHI WAPENDANE JINSI WANAVYOPENDA KIMARACHI CHAO.
lch: ABANDU NGA BAKOFU BALI BAKORORWE OKHULOMALOMA OLUSWAIRI NENDE OLUSUNGU.
swa: WATU KAMA WAZEE HAWAKUJUA KUZUNGUMZA KISWAHILI NA KIINGEREZA.
lch: rira riange nangwangwa kade.
swa: kwa jina naitwa kade
lch: na inomanomanga yange ni olumarachi.
swa: mimi lugha yangu ni kimarachi
lch: na olumarachi oluo luachakira huvakukhu vefwe vahare.
swa: na  kimarachi hicho kilianzia kwa nyanya zetu wa kitambo
lch: lwa khurera olumarachi ni inomanoma ya vurimundu hushialo na ni filayi hulomaloma olumarachi.
swa: kwa kuleta kimarachi ni lugha ya kila mtu duniani na ni vizuri kukiongea kimarachi.
lch: lwainivwa nende vazee veefwe vahale hwari khwakorwa inomanoma ya olumarachi.
swa: kilitolewa na wazee wetu wa kale na tulikwa hatujui lugha hii ya kimarachi
lch: luno nilwo lusungo lulala khutsisungo tsiefwe  tsia chinyanga chino.
swa: hii ndiyo lugha moja miongoni mwa lugha zetu za siku hizi.
lch: hulola huvazee vefwe  na huali huakolwa lusungo luno na vazee vefwe vavola  valuekeseho lusungo luno muchinyanga chino.
swa: tunaona  kwa wazee wetu na tulikuwa hatujui lugha hii na wazee wetu wakasema watufunze lugha hii kwa siku hizi.
lch: ngehuamanya fwesi huachilila husunga ulusungo olo.
swa: jinsi tunavyojua nasi tuliendelea kuzungumza lugha hiyo
lch: fwesi lelo hulomalomanga  lusungo lwefwe luno huekesevwanga nende vazee veefwe vakhale.
swa: nasi siku hizi tunazungumza lugha hii yetu tuliyofunzwa na wazee wetu wa kale.
lch: lelo nga khulomalomanga olusungo olo hulusangilila hulumanya olusungo olo nilo olusungo lwa vazee veefwe vahale husili huchilililanga nende vasefwe hueka inavo olusungo olo.
swa: siku hizi tunapozungumza lugha hii tunaivamia na kujua lugha hiyo ; ndiyo lugha ya wazee wetu wa kale na bado tunaendelea na baba zetu kujifunza na wao lugha hiyo.
lch: ese mumera vananganga benedict kade.
swa: mimi kwa majina naitwa benedict kade
lch: emilembe mwalimu nomba mwechesia wanje, isubira olimulamu  mubunyali bwomwami nyasaye oukhulindanga buli bwosi.
swa: hujambo mwalimu wangu, natumai u mzima kwa uwezo wa mungu atulindaye kila siku
lch: esie mwene ndiwo mulamu.
swa: mwenyewe ni mzima.
lch: ne mwechesia esabanga mbu nonyala ombekho bweyango mutsuli sindalanyalilwa okhwitsa musikuli  tawe.
swa: mwalimu naomba kwamba kama unaweza tafadhali unipe nafasi kesho sitawezewa kuja shuleni.
lch: omberesie inyanga ndala.
swa: unipe  siku moja tu.
lch: nisie omwechi wawo;
swa: mie mwanafunzi wako
lch: olumarachi  nilwo  inomanoma yanje na esie mumera nangwanga moses omondi.
swa: kimarachi ndiyo lugha yangu nami kwa majina naitwa moses omondi.
lch: ndi nende  miaka  ehumi  na  kitaru nesie mwana mkhulundu musiani munzu mwefu.
swa: nina miaka kumi na mitatu na mimi ni mvulana wa kwanza  nyumbani  kwetu
lch: ndulanga mulukongo lwa madoa emwanda kuteremka lukari.
swa: natoka kijiji cha madoa barabara ya kuteremka lukari.
lch: somanga musomero liobukati ndi mukilasi ya saba. Nesie mulindi we  ikilasi  eyo.
swa: nasomea shule ya bukati niko darasa la saba na mimi ndiye kiongozi wa darasa hilo
lch: ehonyanga mwalimu muhusanya vitavo, humaka ilegesta , huandika mera ka vana vasumbua ningovera mwalimu nende huvorera vana hueyanga ikilasi nende huva vasafi humiviri kiabwe.
swa: huwa nawasaidia walimu kwa kukusanya vitabu, kuandikisha waliofika, kuandika majina ya wanaosumbua nikipelekea mwalimu na kuwaambia wanafunzi kufagia darasa  pamoja na kuwa safi kimwili.
lch: mwalimu wefu weikilasi alanguanga madamu peris  mulesi .
swa: mwalimu wetu wa darasa yuaitwa bi peris mulesi.
lch: arusomesianga omusomo kwa sayanzi .
swa: yeye hutufunza somo la sayansi
lch: ni mulafu, muhomefu khandi ni murambi.
swa: ni mweupe, mnene tena ni mrefu
lch: yajama vaana vakhola vilayi musikuli handi yahaya vana vahola vivi musikuli.
swa: anapenda wanafunzi wanaofanya vyema shuleni vilevile huchukia wanafunzi wanaofanya vibaya shuleni.
lch: mukilasi nesie  uvechanga namba saba nende makisi mia thitaru thihaya.
swa: darasani  ni mimi huwa nambari ya saba na alama mia tatu.
lch: mumarevo ka promoshon ndikomba hunyola maxsi mia thine hulwa huinua igredi yange ya huthia mukilasi ya munane.
swa: katika mtihani wa kufuzu natamani kupata alama mia nne kwa kuinua gredi yangu ya kuingia darasa la nane.
lch: ndenya ohutema ohuhola mani huluohuva maxsi mia thine husia sinomvayo hava.
swa: nilitaka kujaribu kufanya bidii kwa sababu alama mia nne kufikisha sio mchezo
lch: nyahutupa maekio kandi hukonera hava ovusiru vuosi nyenya huvurusha ale huluohuva vivilahonya tawe.
swa: nataka kutupilia mbali tabia zingine za kutoenda shuleni; ujinga pia nataka kuurusha mbali  kwa sababu havitanisaidia.
lch: esindi  sia ndalahahera huivirira ta ni huthia mukanisa hulama nyasaye yanzikurire chihavi nyole maxsi mia thine ilinyole ovunyala vuo huthia mukilasi ya munane.
swa: kingine nisichopenda kusahau ni kwenda kanisani kuomba mungu anifungulie baraka nipate alama mia nne ili nipate uwezo wa kuingia darasa la nane.
lch: na nimbira  marevo ka klasi eit nzie musekondari hole marevo ke ikolegi hunzie somere ikasi ya mwoyo kwanje kwenyere.
swa: iwapo nitapita mtihani wa darasa la nane niende sekondari nifanye mtihani ya kuingia chuoni ndio niende nisomee kazi ya tama ya moyo wangu.
lch: sio mwisho ni mumaisha kange ndikomba nyole mirimo kiange omwene emilai  huchira maisha sai ni madinyu.
swa: la mwisho ni maishani mwangu natamani nipate kazi yangu nzuri  mwenyewe kwa sababu sai maisha ni magumu.
lch: sava nyasaye wanonga nanda  musialo muno hulwahumuholera emirimo chie milai ende ohwerocheresia imberi waviosi evia yalonga husialo sino.
swa: naomba mungu aliyeniumba  na  kuniweka duniani  humu kwa ajili ya kumfanyia kazi yake nzuri na kujinyenyekeza mbele ya vyote alivyoviumba duniani humu.
lch: ako niko mahua  kambere nako.
swa: hayo ndiyo maneno niliyokuwa nayo.
lch: yali inyanga ndala yalulilao omukofu nende siduyu.
swa: siku moja paliondokea mzee mmoja na sungura.
lch: omukofu oyo yali nende indalo yaye.
swa: mzee huyo alikuwa na shamba lake.
lch: naye siduyu siali mwanaye mana nasibolela endi esiye sinyala da hulima yewe thia mundalo yefu na undakile chinjugu chino.
swa: naye sungura alikuwa mtoto wake na akamwambia kuwa, “mimi siwezi kulima, wewe enda shambani mwetu unipandie njugu hizi.”
lch: siduyu nisimbolela mbu siila chinjugu thino thilamela vilai.
swa: sungura alimwambia kuwa kaanga njugu hizi zitamea vizuri.
lch: omukofu oyo yesi yasiila nambolela ethinjugu nzithiano nobuha othie olake.
swa: mzee huyo pia alikaanga na kumwambia,”njugu ndio hizi hapa ukiamka utaenda kupanda”
lch: naye siduyu sino siabuha ni sidola imbako nisimala siathia mndalo.
swa: sungura alipoamka alichukua jembe kisha akaenda shambani.
lch: sianina humsala nende chinjugu mani nisichaka huthiria.
swa: alipanda juu ya mti na njugu kisha akaanza kuzila.
lch: ngasiamala hulia thinjugu nisiikha siebakha ridoi nisikalukha mudala.
swa: alipomaliza kula njugu alishuka akajipaka matope akarudi nyumbani.
lch: siali siula nisibolela kukhu waye ndehela busela sifuria sikhongo eso nathia nakona.
swa: alipofika alimwambia nyanyake kuwa,” nipikie uji ile sufuria kubwa, “ kisha akaenda kulala.
lch: nga kuhung’ine yamala hufuluka busela nathia ambusia, nambolela mpaka onywe busela.
swa: nyanyake alipomaliza kukoroga uji alienda kumwamsha, akamwambia kuwa lazima unywe uji.
lch: yamleba “bunyilile?”
swa: alimwuliza, “umepoa?”
lch: kuhu ng’ine namkalusia mbu bunyilile.
swa: nyanya yake alimjibu kuwa umepoa.
lch: siduyu nga siamala hunywa busela nisibuluha.
swa: sungura alipomaliza kunywa uji akapumzika.
lch: siehala nende kukhung’ine chiabila.
swa: aliishi na nyanya yake siku zikapita.
lch: inyanga ndala kuhung’ine namleba, “othithangaho hulinga thinjugu thiefu?”
swa: siku moja nyanya yake akamwuliza, “je, huwa unaenda kuangalia njuguzetu?”
lch: siduyu siamkalusia siathiakho mndalo.
swa: sungura alimjibu, “sijawahi enda shambani.”
lch: kuhung’ine nasiborera mbu mthuri othie othiake.
swa: nyanyake akamwambia kuwa kesho uende uzipalilie.
lch: siduyu siabuha ni kukhung’ine asiborera huthie huiyake thinjugu.
swa: sungura aliamka na nyanyake akamwambia twende tung’oe njugu.
lch: esiduyu eso nisimbeya mbu omwalo kulia ni omukhongo ni ewe kukhu dong’a undekhele obusera.
swa: naye sungura akamdanganya kuwa mto ule ni mkubwa, wewe baki unipikie uji.
lch: mani siduyu nisithia siyaka thinjugu thia khotha ng’ine.
swa: hivyo sungura alienda kung’oa njugu za mjombake.
lch: sieyaka thinjug’u siakoba ingo.
swa: aling’oa njugu akapeleka nyumbani.
lch: khandi nisikalukhayo. Ngasiakalukhayo nisinyola omfano kwomundu nisimleba “okholanga sina mndalo wange?”
swa: baadaye alirudi huko. Aliporudi alipata alipata sanamu na kuiuliza , “unafanya nini shambani mwangu?”
lch: omundu ulia naye yemele sa.
swa: sanamu ile nayo ilinyamaza tu.
lch: mani nisichaka khulwana inaye.
swa: kisha akaanza kupigana nayo.
lch: siamkhuya ingumi nisiandakho, eliteki, nisimalilisia nende ihedi mani nisiandakho endio.
swa: aliipiga ngumi ikakwama, teke na akamalizia na hedi na hivyo kukwama papo hapo. OBULAYI BWA IFULA UMUHIMU WA MUVUA
lch: Ifula ni indai khunyola amatsi nikhubula amatsi khusandanga
swa: Mvua ni muhimu kwa sababu hutusaidia kupata maji na bila maji huwa tunateseka
lch: Bunyasi nibuuma tsing’ombe tsiefu.
swa: Nyasi inapokauka ng’ombe wetu
lch: tsisanda  tsing’ome tsiosi tsimenyanga nitsilanywere amatsi dawe handi tsing’ombe tsifua, abandu bosi  matsi nikaumao khusanda.
swa: huteseka pia ng’ombe hukosa maji ya kunywa kutokana na ukame na pia ng’ombe hufa, binadamu pia maji inapokosekana huwa tunateseka
lch: Matsi ni malayi khandi mabi, matsi kakhonyanga khueoka nende khuevurira bilayi.
swa: Maji ni mzuri tena mbaya, maji hutumika katika kuoga na tunapooga huwa tunahisi tuko sawa.
lch: Ovulwayi vya korona government ibola khuesabe mikhono khulatirwa nende obulwale obo tawe.
swa: Ugonjwa wa korona ulipotokea tuliambiwa kuwa tuoshe mikono yetu ili tusiambukizwe na ugonjwa huo.
lch: Vikha vindi matsi kaleranga obulwale bwa kipindupindu.
swa: Wakati mwingine maji huleta magonjwa ya kipindupindu
lch: Novaya mfula olaenyola nori omulwale handi thinyanga tsia ifula ingirire khubetsanga nende amadosi.
swa: ukicheza kwenye mvua utajikuta ukiwa mgonjwa pia wakati ambapo mvua hunyesha huwa kuna matope
lch: Ifula inyala khurera tsishida khubandu niingwire inyingi
swa: Mvua huweza kuleta shida kwa watu inaponyesha nyingi
lch: Vindu vinyala khukingwa nende ifula
swa: Vitu huweza kubebwa na mvua
lch: Abandu bosi banyala khufuya ifula nikwa bulayi khunyala okhunyola ebiakhuria, ifual yosi ni bulamu.
swa: Watu pia wanaweza aga dunia na mvua inaponyesha vizuri tunaweza kupata chakula, mvua pia ni uhai
lch: Amatsi kabakhonyere abandu bangi sana karumikhirwangwa khwesinga.
swa: TMaji yamewasaidia watu wengi sana na inatumika katika kuoga,
lch: ifula yosi irueresianga matsi malafu ka khuosia tsingubo nende ka okhunywa. Maji ni malayi khu bulamu.
swa: mvua pia hutupa maji safi ya kuosha nguo naya kunywa. Maji ni muhimu kwa uhai. EMILY MELVINE/ EMMACULATE
lch: Mwenye dala sangala kho abakeni basangale x2
swa: Mwenye boma furahi ndipo wageni wafurahi x2
lch: .Indede wefwe sangala kho abakeni basangale x2
swa: Indede wetu furahi ndipo wageni wafurahi x2
lch: . Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!
swa: Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!
lch: . Indede balole abana baeresiekho siria sia onyorere x2
swa: Indede waone watoto wasaidie na kile ambacho umepata x2 OLUSHAIRI SHAIRI
lch: Olumbuku  ludoto eng’ombe siiria po!
swa: Gugu changa ng’ombe hali kamwe !
lch: Chigwena nichiola huloba chigwena
swa: Mamba akifika kuwatega mamba.
lch: Owamakhumbo nakenda nafwarire ebilaro anyala khusamba ayi! Masira sina kano kashirire abachesi olumbuku
swa: TMwenye miguu kombo akitembea akiwa amevaa viatu anaweza kuchoma ayi! Majabu gani haya ambayo yameshinda werevu gugu.
lch: Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare.
swa: Mvulana mwenye miguu kombo akioga  ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate.
lch: MOYA KA INGOKHO NYANGA KAKHAYALE
swa: MANYOYA YA KUKU  SIKU MOJA YATAHUKUMIWA
lch: Moya ka ingokho nyanga kakhayale
swa: TManyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: Moya ka  ingokho nyanga kakhayale
swa: Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: Moya ka ingokho nyanga kakhayale
swa: Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: Moya  ka ingokho nyanga kakhayale
swa: Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: Bakhayo babola moya ka ingokho nyanga kakhayale
swa: Wakhayo wanasema kwamba manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: . Ochelewe Florence ochelewe x2
swa: Umechelewa Florence umechelewa x2
lch: . Olarusia Florence olarusia ifaini x2
swa: Utatoa Florence utatoa faini x2
lch: Ifaini ya shilingi mia thirano x2
swa: Faini ya shilingi mia tano x2
lch: Olarusia Florence ifain olarusia ifaini x2
swa: Utatoa Florence utatoa faini x2
lch: . Ifaini ya shilingi elfu ndala x2
swa: TFaini ya shilingi elfu moja x2
lch: Olarusia Florence olarusia ifaini x2
swa: Utatoa Florence utatoa faini x2
lch: Ochelewe Florence ochelewe x2
swa: Umechelewa Florence umechelewa x2
lch: Olarusia Florence olarusia ifaini.
swa: Utatoa Florence utatoa faini.
lch: OLUKANO (BRD 36)
swa: HADITHI (BRD 36)
lch: KHAMUNA NENDE OMSHIERE
swa: KIDIRI NA BIKIZEE
lch: Omushiere yali natsire mjokoni okhufuka obusuma bwae yali namarire nabulere mnzu khongo nabukula inyeni nachaka okhudekha.
swa: Bikizee alikuwa ameenda jikoni amesonga sima yake akawa amemaliza kisha akaweka kwa nyumba na kuchukua samaki kuanza kukaanga
lch: Yali yeng’ene mudala mwae nabukule obusuma bwae nende ing’eni nachaka okhulia niyekhale asi owamusala
swa: Alikuwa pekee yake katika boma lake amechukua sima lake na samaki akaanza kula akiwa amekiti chini ya mti.
lch: Baada ya amasaa kabili okhubira  khamuna khabukula shikaye shia mberi omushiere nalurira msigoro siaye nanyola khamuna nikhalitsanga obusuma.
swa: Baada ya dakika mbili kupita kidir alichukua sahani ya kwanza kisha bikizee akatokelezea katika chumba chake cha kulala akapata  kidiri akila sima.
lch: Omushiere nachaka okhuba oluyungu mbu abandu betse bamukhonye  evindu vimwingilire.
swa: Bikizee akaanza kupiga mayowe watu waje wamsaidie vitu vimemuingilia
lch: Olwa abandu betsa humulola omushiere khamuna nikharula  mkari mwa inzu abandu ngabalola khamuna nibalura tsimbiro. Olukano lwanje  lubwelele ao.
swa: Watu walipokuja kumwokoa bikizee  kidiri alitoka ndani ya nyumba kisha watu walipomwona walianza mbio. Hadithi yangu imeeishia hapo.
lch: TSINGANO ETSIA OLULUHYA
swa: MAFUMBO YA KILUHYA BRD 37
lch: Tsuyukhana yaayia meno
swa: TMtu ambaye anakiherehere huchomeka jino
lch: Kenda kala yaola ebunyolo
swa: Mwenda pole alifika Ujaluoni
lch: Liani lilekwa nilio riritsanga obusuma
swa: Mboga ambayo imedharauliwa ndiyo ambayo hutumika kula sima
lch: Imbolerwa ni isilu
swa: Kuambiwa ni ujinga
lch: Imbwa ilondanga msokonyalo kwa nyina
swa: Mbwa hufuata tabia za mamake
lch: Nandachelerwa yatsia namafwi nabukhwe
swa: Yule ambaye hapendi ushauri alienda ukwe akiwa na kinyesi
lch: Ukhulisia akhuya mao niwikhale
swa: Yule ambaye anakulisha anampiga mamako ukiwa umeketi
lch: Tsidaywa tsibili sitsidekherwangwa mnungiro ndala dawe
swa: Njogoo wawili huwa hawapikwi katika chungu kimoja
lch: Omwana wa liungu ni liungu
swa: Mtoto wa mwewe ni mwewe
lch: Omukhana omulayi adekha ambi
swa: Msichana mzuri huoleka karibu
lch: Omulongi alilanga khuluchio
swa: Mfinyanzi hula kutokana na ufinyanzi wake
lch: Oumenyere yenyene sasabanga amakhono tawe niyanya ukhuria
swa: Yule ambaye anaishi pekee yake huwa hanawi mikono anapotaka kula
lch: Omusala kukololosie nikusiri omudidi
swa: Mti unyooshe ukiwa ungali mchanga
lch: Oufwa amatsi salekhwaa okhwatsia
swa: Yule ambaye amekufa maji haachwi alikofia
lch: Nebilayi okhukhonya weikanzu okhushira weinjala
swa: Ni vyema kumsaidia aliye na kanzu kuliko kumsaidia aliye na njaa
lch: “ilikho inyanga eyemitoka chibetsanga mititi?
swa: Kuna siku ambayo magari yalikuwa yanakuja madogo?
lch: Enduutsi mbu chituundubukhanga butswa mumeeso, chirulaanga hena ne khandi chitsia hena? T.
swa: Nimeona kuwa zimekuwa mingikama kumbikumbi wakati wa usiku wa nanane huwa yanatoka wapi na yanaelekea wapi?
lch: Kata shinyala okhukhalasia omuhaanda tawe. Eriire muno!”
swa: Hata siezi vuka barabara nahofia sana !”
lch: “Tawe olanala. Fwesi khali khurio nikhushiitsa. Leelo khubisianinjia butswa shinga omwami nachenda mwituuli liamakondike”
swa: “Hapana utazoea sisi pia tulikuwa hivyo tukija siku hizi huwa tunapitana tu kama mfalme anapotembea zizini mwa kondoo wake.
lch: Olunyuma lwamahoonga  kabili, Nafula yanyala okhukhalasia omuhaanda yenyene. Shiyateeba mbu atiilwe omukhono khandi tawe
swa: Hapo awali baada ya siku mbili, Nafula aliweza kuvuka barabara akiwa pekee yake hakujali eti ashikwe mkono tena.
lch: Bulano  yanyala kata okhutsia mumaaluka yenyene okhukula ebindu
swa: Hata aliweza tena kwenda kwa maduka pekee yake kununua vitu.
lch: Yalola mbu obukusi bwebindu bwali obwakhekulu muno.
swa: Aliona kuwa uuzaji wa bidhaa ulikuwa ghali  sana
lch: Yalola mbu tsinyaanya tsine tsikusibwa ishilingi, nako amaramwa kataru konyone kakusibwa khjandi ishilingi! Kho yapara mumwoyokwe ari:
swa: Aliona kuwa nyanya nne zinauzwa kwa shilingi moja, nazo ndizi tatu pekee zinauzwa pia kwa shilingi moja! Kwa hivyo aliwaza moyoni mwake yakwamba ;
lch: “Ningalukha ingo wefwe ndatsia ndaaraka eliani, nende tsinyanya nebituunguo mana ndreera  okhukusia ino shindskhanyoola amapesa amanji,
swa: ”Akirudi nyumbani kwao aende apande mboga, nyanya na vitunguu kasha alete kuuza huku anaweza kupata pesa mingi.
lch: olunyuma Nafula yakalukha ingo wabwe mana nakhola shinga olwayaliniyapaarire
swa: Baadae Nafula alirudi nyumbani kwao kasha akafanya jinsi alivyokuwa amefikiria
lch: Yaaraka eliani shinga emiro, omurere, likhubi, lobokoyi kata nende likabichi liosi. Yaraaka tsinyaanya naloondana nende amalako komwechesia wa kirikacha.
swa: Alipanda mboga kama vile mitoo, mrendaa, kundee, manage na sukuma wiki pia. Alipanda nyanya akifuata maelezo ya mlimaji bora.
lch: Tsinyaanya  tsiamala tsiaruunga butswa shinga ebiyoonzo khumulachi Olwa okhukusia khwola, yakusiinjia tsibili ishilingi
swa: Nyanya ziliweza kutoa mazao bora kwa mpandaji  wakati wa kuuza ulipowadia alikuwa anauza nyanya mbili kwa shilingi moja
lch: Nabio ebituunguo biali ebiamapwoni, biali biabuundukunya shinga ompira.
swa: Nazo vitunguu zilikuwa za viazi, zilikuwa zimemea na kuchukua umbo wa mpira.
lch: Abakuli abanjibaheelanga okhukula emiandu chia Nfula, okhuba biosi ebia yakusiinjia biali ebikhoongo khandi ebikhomefu.
swa: Wanunuzi wengi walipenda kununua bidhaa za Nafula kwa sababu bidhaa zote ambazo alikuwa anauza zilikuwa kubwa tena nono.
lch: Abakofu belitaala basangala nende obukholi bwa Nafula. Abandi khubo bachaaka okhumoonyananibasuunga bari.
swa: Wazee wa boma walifurahia sana jinsi Nafula alivyokuwa anafanya kazi yake. Wengine wao walianza ati.
lch: “Nafula yali yaria imbako. Leelo yomilanila okhulima.
swa: Nafula alikuwa ameogopa jembe siku hizi amekazana na ukulima
lch: Eshiamukalukhasia kho namanya imbako nishina?”
swa: Kilichomrudisha Nafula na kumfanya ajue jembe ni nini?”
lch: bandu bari ?”
swa: watu walikuwa wakisema:?
lch: “Yatsia e Nairobi, ewa Simiyu.
swa: “ Alienda Nairobi kwa Simiyu.
lch: “Ebweneyo newayanyoola obulaiburula mumukuunda.”
swa: “ Huko ndiko alipopata kuwa uzuri unatoka kwa shamba ”.
lch: “Neshichilanga Abaluyia nibaboola mbu “Namwana ahila nyina amachesi”
swa: Hii ndiyo iliyosababisha Waluyia wakasema kuwa “mtoto anashinda mamake akili
lch: Leya yamukalusia ari!
swa: Leya alimrudisha kwamba! kumbuka funzo
lch: “itsulila oluechelo mbu omwikholelela  shikufubanga tawe”
swa: kumbuka funzo  kuwa unachokifanya hakifi”
lch: Kaasia khale ebindu biaokhoyele mbu ostia ninabio.
swa: Tengeneza mapema vitu ambavyo unafaa kwenda navyo. Mizigo ngapi
lch: Handika ebindu tsana habundu nga  olabikinga buli shilala shilala. Andika ebindu biosi ebiokhoyeyele okhubukula.
swa: Andika mahali vitu vyenyewe mahali utakuwa unabeba kila kimoja kimoja. Andika vitu vyote ambavyo vinafaa kuchukuliwa
lch: T.Tsingubo tsinga?
swa: Nguo ngapi?
lch: Amapesa kaanga?
swa: T. Pesa ngapi?
lch: Emisiiko chinga?
swa: T.    Mizigo ngapi
lch: Handika eliiralio nende ahotsia khubuli omusiko.
swa: Andika jina lako na mahali unakoenda kwa kila mizigo.
lch: Andika ibarua ohotsia obamanyie
swa: Andika barua unakoenda uwajulishe
lch: Inyaanga yotsililayo
swa: siku ambayo unaenda
lch: Isaa yopaara mbu wakhooleleyo
swa: wakati ambao unafikiria utafika
lch: Bukula ebiliibwa biomwana nende ebia abandu  boli ninabo boosi.
swa: chukua  chakula cha watoto na watu ulionao wote
lch: Injila yolitsilayo, bola nikuliba omutokaa, noho likari
swa: Njia ambayo utaendea wajulishe kama utaenda kwa kutumia gari.
lch: Bamanyie ahabakhoyeele okhukhuliindila
swa: Wajulishe pale ambapo wanafaa kukungojea.
lch: Laamila oluchendo olwo mbu
swa: Ombea safari yako kuwa
lch: Nyasaye alwimilile
swa: Mungu atusimamie
lch: Abacheendi bandi halala ninawe bakhoonywe nende Nyasaye
swa: Wasafiri wengine pamoja na wewe wasaidiwe na Mungu
lch: Onyoole omuleembe ewotsia
swa: Upate amani unakoenda
lch: Nomalile okhuula ewotsiilenje handiichila aboleshele inyuma obamanyie.
swa: Ukishafika mahali ulikuwa unaenda andikia wale ambao umewaacha nyuma uwajulishe
lch: Akolucheendo amalayi kata amabii kabelemwo
swa: Yale ya safari mazuri na mabaya
lch: Inyanga yolikalushila Nyasayenaaba nachama.
swa: Siku ambayo utarudia Mungu akipenda.
lch: Khupila Nyasaye orio khulwa okhukhulinda naaba nachama.
swa: Shukuru Mungu kwa kukulinda akipenda
lch: Khukhuimilila khulukeendo.
swa: Kukusimamia kwa safari
lch: Khandi mbu ameete okhubalinda, nende okhubakoosia yabo abatoong’a ingowo olwa olakalukha.”
swa: Tena aongeze kukulinda,na kuwalinda wale ambao walibaki nyumbani kwako hadi utakapo rudi
lch: Oluchendo olwaloondakhwo Roda yakhola shinga olwa Leya yali namwibalile mbu akholeenje.
swa: Safari iliyofuata Roda alifanya jinsi alivyo ambiwa na Leya, jinsi alivyokuwa amemwelekeza awe akifanya
lch: Yahuka muno olwayalolambu shiyali nakosiyekhwo noho niyebililekata eshindu shilala tawe, olwa yoola ewabalinibatsia.
swa: Alishangaa sana alivyoona kuwa hakuwa amepoteza au kama amesahau kitu kimoja hapana, alipowasili waliokuwa wanaenda
lch: Obuheendi nende oburima obwalinji muye khale bwabwakho buli olucheendo olwabasamulanga Leya yanyoolanga Roda niyerecheshe nende ebindubie biosi namulindanga.
swa: Wasiwasi na hasira ambao ulikuwa kwake kitambo uliokuwa katika kila safari waliokuwa wakisafiri Leya alikuwa anamkuta Roda akiwa tayari na vitu vyake akimngoja.
lch: Kho Roda yamala ahandiche mushikoro shie inzuye khulwa okhumwitsulisinjia mbu
swa: Kwa hivyo Roda ameandika katika chumba chake cha kulala kwa kukumbuka
lch: “omwikholela shikufubanga ta”
swa: ”Unachojifanyia haifi”
lch: Olwabamala okhukasia biosi, mbu omulilo khulwa okhutundumia inzu, nayo itaa okhulangaasia inzu tsana, Buluma yachaka omulimokwe
swa: Walipomaliza kutengeneza yote, aliwasha moto kufanya nyumba iwe na joto nayo taa kumulika nyumba yenyewe, Buluma alianza kazi yake
lch: Omulimo okwo okhukanatsingano nende okhuboola khukayalolanga nashili omusoolili. Yachaaka ari.
swa: . T.Kazi ya kuhadithia hadithi na kusema alivyokuwa anaona akiwa angali kijana. Alianza hivi
lch: “Inyanga ino enzia okhumuupila imbakha akabakofu babili abalaangwa mbu Kaleefu nende Okwaro.
swa: Siku ya leo naenda kuwaelezea hadithi ya wazee wawili wanaoitwa Kaleefu na Okwaro.
lch: Kaleefu yali omundu  owachama okwilaya. Buli lwosi olwa yakholanga eshindu, yelahanga mbu “Isie Kaleefu ndilifwila bukuunyila!”
swa: .T Kaleefu alikwa mtu aliyependa kujisifu kila wakati alipokuwa akifanya kila kitu. Alikuwa anajisifu “Mimi Kaleefu nitakufa kwa kujuta!”
lch: Khuye, ebikuunyila bialy mbu alifwa nanyaasibwe. Kho okhufwa khwa Kaleefu khwarulana khukhwira omukofu undi owalaangwa mbu Wanjia.
swa: Yeye kujuta kwake ilikuwa kwanza atakufa akiwaamesumbukana. Kukufa kwa Kaleefu kulitokana na kumua mzee mwingine aliyeitwa Wanjia
lch: Wanjia basoolana nende Kaleefu nibafunana omukuunda.
swa: Wanjia walizozana na Kaleefu waking’ang’ania shamba.
lch: Kaleefu yakhupa Wanjia indabushi khumurwe, mana Wanjia nafwa.
swa: Kaleefu alimpiga Wanjia rungu kwa kichwa kasha Wanjia akaafa
lch: Serikali yaboha Kaleefu mumbohe khulwa okhwira Wanjia.
swa: Serikali, ilimpeleka Kaleefu mahakamani kwa kumuua Wanjia.
lch: Kaleefu yakwa lilalu nali mumbohe kho olwa bamuhila mwisilishilo elia abalalu, Kaleefu yafwila ebweneyo
swa: Kaleefu akawa mwenda wazimu akiwa mahakamani kwa hivyo walipompeleka katika hospitali ya wenda wazimu; Kaleefu alifia huko.
lch: Lole ebetsukhulu banje. Kaleefu yafwila ebikuunyila
swa: Oneni wajukuu wangu, Kaleefu alikufa kwa kujuta.
lch: Yafwa nanyasiibe. Kho mukhoyelemweche khulukano olwomukofu uno.
swa: Alikufa kama amesumbuliwa kwa hivyo mnafaa mjifunze kupitia ngano yam zee huyu
lch: Okhuboola , boolanga likhuwa shinobulayi tawe. Haundi onyalaokhuba niwilaanjilanga eshilikhulia.
swa: T.Kusema, nasema neno si vizuri labda unaweza kuwa unajitia kitakachokukukula.
lch: Paara akoboola. Chelaasia obulayi eshifune shielikhuwa elo noshiili okhuliboola.
swa: Kaleefu alikuwa akidhani kuwa ni mchezo kumbe alikuwa anafungua yatakayofanyika kwake kweli. Fikiria unayoyasema linganisha vizuri sababu ya maneno hayo kabla uyaseme
lch: Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?
swa: T.Kaleefu alikufa kwa  kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?”
lch: Muteenyo yali owambeli okhukalusiamwo. Yaboola ari:
swa: Muteenyo ndiye aliyekuwa wa kwanza kujibu. Alisema kuwa ;
lch: “Kuuka, orio muno. Olukanolwo lubeele olulayi, kata nululi olweshibeela khulwa okhufwa khwa Kallefu.
swa: Babu asante. Hadithi ilikuwanzuri, hata kama ni ya kuhuzunisha kwa kifo cha Kaleefu.
lch: Kuuka ekhuunga omukhono khwikhuwa elo elia oboola mbu khupaarenje nikhushiili okhuboola likhuwa liosi”
swa: Babu nakuunga mkono kwa neno hilo ambalo umesema ati tufikirie kabla hatujanena jambo lolote.
lch: Osundwa yali nende likhuwa liakalusia kuukanyene. Yaboola ari:
swa: Osundwa alikuwa na neno ambalo alimjibu Babuye. Alisema hivi:
lch: “Kuuka, orio muno okhukhuchetsihia. Ababuukha abanji abolubaka lwefwe baboolanga nibashiili okhupaara eshufune shielikhuwa.
swa: Babu wengi wa rika zetu huongea kabla hawajafikiria chanzo cha jambo.
lch: Okurula olwa leelo enzia okhuteemanga okhupaara kho emboole likhuwa.”
swa: Kuanzia leo naenda kujaribu kufikiria ndipo niseme neno.
lch: Nanjala  shiyeenya okhukalausia likhuwa liosi tawe. Ye yalobola okhurechelesia butswa khwonyene.
swa: Nanjala  hakutaka kurudisha neno lolote kamwe. Yeye alichagua tu kusikiliza pekee
lch: Mana Muteenyo nareeba kuukanyene mbu  nachama atsiliilile nende olukano lwomukofu Okwaro.
swa: T.Ghafla Muteenyo akamuliza babuye kuwa angependa aendelee na hadithi ya mzee Okwaro.
lch: “Muhuliile shinga Kallefu yaboola-boolanga shinga olwalifwa
swa: Mumesikia jinsi Kaleefu alivyosema sana jinsi atakavyokufa.
lch: Okwaro yesi yaboolanga khukokhufwakhwe.
swa: Okwaro pia alikuwa amesema kuhusu kifo chake
lch: Okwaro yali nende omukasa kwokhumukhono.
swa: Okwaro alikuwa na bangili mkononi mwake.
lch: Ye yaboolanga mbu Okwaro, ndilifwa nnde omundu
swa: Yeye alikuwa anasema kuwa Okwaro nitakufa na mtu.
lch: Olweinyanga yakhufwa khwa Okwaro yoola, bayaba ing’ani eyo khumusiikhamwo
swa: Siku ya kufa ya Okwaro kulipowadia waliochimba kaburi yake ya kumzika.
lch: Olwabali Nibali ahambi okhumwishia mung’ani, balola mbu omukasa kwali kushiili khumukhono kwomufu. Kho baboola mbu bare omulaambo kwa Okwaro, hasi batanyule omukasa khumukhono
swa: T.Walipokuwa karibu kumtumbukiza kaburini waliona bangili ikiwa ingali mkononi mwa marehemu. Hivyo walisema waweke mwili wa Okwaroi chini watoe bangili kwa mkono.
lch: Omulaambo kwareebwa hasi ahambi nende ing’ani. Kho bateema muno okhutanyuula omukasa khumukhono kwa Okwaro ne kwali omutinyo okhurula.
swa: Mwili wa marehemu ulikuwa chini karibu na kaburi hivyo basi walijaribu sana kutoa bangili mkononi mwa Okwaro na ilikuwa ngumu kutoka
lch: Kho yeetsaho omukofu undi owali namaani.
swa: Hivyo basi akaja mzee mwingine aliyekuwa na nguvu
lch: Yatiika nokhutaanyula
swa: Aling’ang’ana na kuvuta.
lch: Ne olwa yahiinia amaani kosi yalola omukasa nikwenya okhurula. Kho olwa yameeta amaani amanji, omukasa kwabatsukha mana nikumufuuba mung’ani
swa: Na alipotumia nguvu yote aliona bangili ikitaka kutoka kwa hivyo alipoongeza nguvu mingi bangili iliponyoka kisha akajirusha kaburini
lch: Omwaka kwa elfu tsibiri nende kumi na tisa obulware bwa korona bwetsa musyalo siefwe okhurula mu shibala shia Tsina.
swa: Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa ugonjwa wa korona ulikuja kwa dunia kutoka nchi ya China.