Kencorpus/KenTrans huggingface dataset:
lch: Balimu befwe baholanga mani mbwe hube namba ndala, balimu bari nende mani ka huekesia baana. Abana bosi baholanga mani mbu babe namba ndala.
swa: Walimu wetu hutia bidii ili tuwe nafasi ya kwanza, walimu wako na bidi ya kufunza. Wanafunzi wote pia walikuwa wanatia bidi wakuwe katika nafasi
lch: Nokhera hukona msikulu olaba namba inyuma.
swa: Ukipenda kulala utakuwa wa mwisho.
lch: Balimu ni vagama marebo, abana bangi banyolanga tsigredi A esie nindimo. Balimu baberesanianga izawadi hubaana bakholere bilai marebo.
swa: Walimu wakileta mtihani, wanafunzi hupata alama za A mimi pia nikiwemo. Walimu walikuwa wanapeana zawadi kwa wanafunzi waliofanya mtihani vyema.
lch: Esie ndi khukalukha mdala nende bindu bingi. Mbetsanga nende busangafu.
swa: Mimi nikirudi nyumbani huwa nakuwa na vitu vingi. Nakuwanga na furaha.
lch: SIDUYU SIA TSISHIDA.
swa: SUNGURA MWENYE SHIDA.
lch: Khale khale kwalio nende siduyu silangwa mbu Topi. Siduyu sinosiamenyanga musino ni siari siahera khutsitsanga okhwekonyera viakhulia.
swa: Hapo awali kulikuwepo na sungura iliyeitwa Topi. Huyu sungura aliishi kwa kichaka na alikuwa anapenda kuenda kujitafutia chakula.
lch: Inyanga ndala siduyu hulira lindi topi siatsia musino hukendakendaho. Nga khakenda khola abundu nisiema nikhakingula sirwi siaio ekulu.
swa: Siku moja sungura kwa jina Topi alienda kwa kichaka matembezi. Alipokuwa anatembea alifika mahali akasimama na kutega sikio.
lch: Nikhachaka khuringa buri abundu. Nikhakholola alafu kheyaka tsimoni tsiakho Topi khalola sindu nihamira mare.
swa: Akaanza kutazama kila pande. Alipoona kitu alimezea mate.
lch: Khachaka khusida ambi kala nikharire mbu hari khasiri khumanya nisina. Khane likhene liali liekisire inyuma ya likina.
swa: Alisongea karibu pole pole akiwa na uoga asipojua ni nini. Kumbe nyani alikuwa amejificha nyuma ya jiwe.
lch: Nakho siduyu (Topi) nga khasida khalola madimwa nende tsisala alala nikabungikhwe. Topi yachaka khuekomba huria madimwa. Lakini sisiamanya mbu oko ni mreko kwa lihene.
swa: Naye sungura(Topi) aliposonga aliona maindi na na kuni zikiwa zimepangwa. Topi alianza kutamani kukula maindi. Lakini hakujua kuwa huo ulikuwa mtego wa nyani.
lch: Topi ngalwa yadira madimwa karia mreko kwamdira mkoe kwario nikumuboya mihono. Likhene nilisangaala nilimrusia siduyu khu mreko.
swa: Vile topi aliposhika yale maindi, mtego ulimshika Kamba ikamfunga mikono. Nyani akafurahia akamnasua sungura kwa mtego.
lch: Topi yarira nakonya bukhonyi. Lakini likhene liamkinga siduyu mpaka mdala mwae. Yola muhabanda kha tsinjugu.
swa: Topi alilia akitafuta usaidizi. Lakini nyani alimbeba sungura hadi nyumbani kwake. Alifika kwa kibanda cha njugu.
lch: Topi khachaka khumenena tsinjugu thiosi mana nikhamala. Nga likhene liola khusibanda nikhalola buri. Khadira siduyu nikhasinza mana nikhadeha nikhalia.
swa: Topi alianza kuzikula njugu hadi akazimaliza. Nyani alipofika kwa kibanda, sumgura alipatwa na uoga. Alishika sungura akamchinja na akamla.
lch: OBUKHONYIBWE MISALA
swa: MATUMIZI YA MITI
lch: Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindato tsinyingi
swa: Mti ni mmea mrefu ambao huweza kuishi kwa miaka mingi
lch: Omusala kuli nende obukhonyi khubandu nende okhukasia ebindu bia tsimbao kubunji emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya kia khuyeranga.
swa: mti unamatumizi mengi sana kwa binadamu. Miti hutumika katika ujenzi wa nyumba ,miti pia hutumika katika kutengeneza vitu vya dhamana kama vile meza, viti na vitanda. Miti pia hutumika katika kutengeneza vitabu viwandani na pia huleta hewa ambayo tunapumua
lch: Emisala kiekariranga omuyaka nende omukhula kwa matsi
swa: Miti huzuia upepo na mafuriko hufanya hivyo kwa kupitia mmomonyoko wa udongo
lch: Kikholanga kirio nikiekhonyera emisi kiakudisia riloba alala. Riloba ria akulu ribetsanga riangu
swa: Hufanya hivyo kwa kutumia mizizi ya kuweka udongo pamoja
lch: Riloba ria akulu ribetsanga riangu
swa: Udongo wa juu huwa mwepesi sana
lch: khukwesua nende amatsi komukhula. Khalano bienyekhana buli mundu arake emisala mulukongo.
swa: kuvutwa na maji ya mafuriko kwa hivyo ni jukumu kwa kila mtu kupanda miti katika jamii yake.
lch: Khandi emisala kiekariranga omuyaka khufunaka ebindu
swa: Miti pia huzuia upepo kuvunja vitu
lch: Bikhavindi omuyaka nikuitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia bia abandu
swa: wakati mwingine unapokuja ule mkali huaribu vyakula vya watu.
lch: Kuiyaka emimera nende khukwisia tsinyumba.
swa: Huvunja mimea na pia huangusha nyumba
lch: Biekholanga mtsingongo tsibula emisala.
swa: hali hii hufanyika katika jamii ambapo haina miti.
lch: Emisala kikhonyanga khuveresania embolera khuliroba khulwa amasafu nikakwa asi nikabolera khuliloba.
swa: T.Miti pia hutumika katika kuongeza rutuba kwenye udongo wakati ambapo matawi yake huanguka chini na kuanza kuoza kisha kuozea kwa udongo.
lch: Emisala kindi misii kiako nemisala kwa okhunywa kata amasafu kaoningia amalwale kandi humubili
swa: T. Miti zingine mizizi yake hutumika kama dawa ya kunywa na hata pia matawi yake pia hutumika kama Dawa ya kulea magonjwa tofautitofauti mwilini
lch: Biakhulia bindi bilura khumusala nga amachungwa nende ebiamo bindi.
swa: Vyalula vingi hutoka kwenye miti kama vile machungwa na mimea zinginezo
lch: Emisala nikili alala kikasikia esitsakha
swa: Miti zikiwa pamoja hutengeneza kichaka.
lch: sitsakha sikhonyanga tsisolo tsiefwe amayoni kandi kaombokhanga  khumisala mumasaga kakio.
swa: Kichaka husaidia wanyama wetu ndege wengine hujenga kwa miti kwa matawi yazo.
lch: Tsisolo etsio tsireranga abacheni khulura elwanyi lwa kwenya khulera amang’ondo
swa: Wanyama hao huleta wageni kutoka nje ya Kenya kuleta pesa.
lch: Misala kiekhonyeranga mutsingira tsinyingi khandi sikhunyala okhumenya nikhubula emisala khaba.
swa: Miti hutumika katika njia mingi tena hatuwezi kuishi bila miti  kamwe
lch: Khukhoyere khukhole amani khokhulinda emisala.
swa: Tunafaa kufanya bidi ya kulinda miti
lch: OBUKHONYIBWEMISALA.
swa: UMANUFAA WA MITI
lch: Omusala nomumera omurambi okunyala khumenya tsindalo tsinyingi.
swa: Mti ni mmea mrefu ambao unaweza ishi kwa muda mwingi sana.
lch: Omusala kulinende obukhonyi khubandu.
swa: Mti unafaa kwa wanadamu.
lch: Omusala kwekhonyerwanga kwimbakha tsinyumba, amaaro nende hukasia ebindu biesimbao.
swa: Mti hutumika kejenga nyumba, mashua na kutumika pia kutengeneza raslimali za mbao.
lch: Khubandi emisala kirwetsanga ebitabo nende emiuya ekiakhuyeranga.
swa: Kwa wengine miti hutupea vitabu pamoja na hewa tunayoipumua.
lch: Emisala kikaliranga omuyaka nende omukhula kwa matsi.
swa: Miti huzui upepo na umomonyoko wa maji.
lch: Kikholanga kirio nikiekhonyera emisi kiakudisia riloba alala.
swa: Hufanya hivyo kutumia mizizi kukusanya udongo pamoja.
lch: Riloba liakulu libetsanga liangu khukwesusa nende amaatsi komukhula.
swa: Udongo wa juu hukuwa mwepesi kubebwa na mmomonyoko wa udongo.
lch: Khalano bienyekha bulimundu arake emisala mulukongo.
swa: Kwa hivyo inatakikana kila mtu apande miti katika kijiji.
lch: Khandi emisala kikaliranga omuyaka khufunaka ebiindu.
swa: Pia miti huzui upepo kuvunja vitu.
lch: Bikhabiindi omuyaka nikuiitsa ebidinyu kunyasianga biakhulia biabandu.
swa: Wakati mwingine upepo ukija kwa nguvu huharibu mimea ya watu kwa shamba.
lch: Kwiyaka emimera nende khukwisia tsinyumba, biekholanga mutsingongo tsibula emisala.
swa: Kung’ooka kwa mimea na kuvunjwa kwa nyumba, hufanyika katika vijiji visivyokuwa na miti.
lch: Emisala kikhonyanga kuberesania imbolera khuriloba khulwaamasafu nikakwaasi nikabolera khwiloba.
swa: Miti husaidia kupeana mbolea kwa udongo kwa vile matawi yanapo anguka kwa udongo nakuoza.
lch: Emisala kindi misikiako nomusaala kwokhunywa ata amasafu kaoningia amalwaye kandi.
swa: Miti zingine huwa na mizizi ambayo ni dawa ya kutibu baadhi ya maradhi.
lch: Biakhuria bindu birwa khumisala, kama amachungua nende eviamo bindi.
swa: Vyakula vingine hutoka kwa miti kama vile machungwa na matundo mengine.
lch: Emisala nikilialala kikasingia sitsakha,  sitsakha sikonyanga tsisolo tsiefwe, amayoni kandi koombakhanga khumisala khumasagakakio.
swa: Miti zikiwa pamoja huunda kichaka, kichaka husaidia wanyama wetu, ndege pia hujanga viota kwenywe miti.
lch: Tsisolo etsie tsirenga abacheni khurula rwanyi wa Kenya khulera amapesa.
swa: Hao wanyama pori huleta watalii kutoka nchi za ugeni wakija Kenya kuleta pesa.
lch: Misala kiekhunyerwanga mutsingira tsinyingi, khandi sikhunyala khumenya nikhubula emisala khaba.
swa: Miti hutumika kwa njia mingi sana, na hatuwezi ishi bila miti.
lch: Khukhoyere khukholeamani kokhulinda emisala.
swa: Tunafaa tutie bidii tuitunze miti.
lch: OLUKANO KHULONDANA NENDE OBULWALE BWA KORONA.
swa: HADITHI KUTOKANA NA UGONJWA WA KORONA
lch: Kwali omwaka kwa tsielifu tsibiri nende ekhumi na musafu, ewa sialo silamba siali nende okhwesundukha khu madinyu kasinyoola ko bulwale.
swa: Ilikuwa ni mwaka wa elfu mbili na ishirini, ambapo dunia mzima ilipigwa na butwaa kutokana na ugonjwa mkuu ulioibuka
lch: Korona buno bwachakira musialo sia Buchina.
swa: Hii Korona ilianzia kule nchini China
lch: Ngalwahwari khusiri khurekere marwi mutsiredio, mutsisimu nende mutsitibi ni ketsamo amacheni musialo mbu korona bulire Kenya wefwe eno!!
swa: Tulipokuwa bado tumetega sikio kwenye radio, simu za rununu na kwenye televisheni, mapya yaliyojiri kwenye dunia ni kwamba ugonjwa wa Korona ulikuwa umewasili hapa kwetu Kenya!!
lch: Nano omuruchi wesialo sia Kenya yaamua okhurusia omulango mbu amalwale makhongo keikhoma yesirifu, koolere msialo siefwe sino.
swa: Hivyo basi rais wa jamhuri ya Kenya aliamua kutoa habari kwamba ugonjwa sugu wa homa ya kifua umewasili katika nchi yetu.
lch: Lano ebikuli, mutsikanisa, viiro, tsibaa nende mutsiarusi na masabo koosi kemibwa.
swa: Hivyo basi shule, kanisa, soko, baa, harusi na mila za kitamaduni zote zikapigwa marufuku.
lch: Lano khwachaka okhuelinda nende bindu bio khuedimbia minua nende khwikhala ale nende wasio, naye eno bandu bafwa mubunji. Khulatsire yena bayiee!!
swa: Tukaanza kujikinga na barakoa na kutokaribiana na mtu, huku watu nao wakiwa wanaaga dunia kwa wingi. Tutaenda wapi jameni!!
lch: Elia mubasungu abali America bafwitsanga elefu nende tsimia khunyanga.
swa: Kule wazungu waliokuwa America waliaga elfu na mamia kwa siku.
lch: Kata isaino korona bwakira sialo siefwe siabiya, khula isaino bafunga abulao okhuchenda khuu masaa kesiro.
swa: Hata sasa hivi  Korona ilifanya dunia yetu ikazorota, kufikia sasa walipiga marufuku hakuna anae tembea saa za usiku.
lch: Khukorwa buchumi bwefwe ni bulikalukha nga bwalitsingi khale.
swa: Hatufahamu iwapo uchumi wetu utarejea jinsi ulivyokuwa hapo awali.
lch: Nyasaye akhonye sialo sia Kenya nende Busia yefwe Korona bulekhe khuulayo. khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina.
swa: Mungu asaidie nchi yetu ya Kenya Pamoja na Busia yetu ili Korona isiji ikafika huko.
lch: Khulindwe na mani ka Nyasaye. Amina.
swa: Tulindwe na nguvu zake Maulana. Amina
lch: BULWAYE BWA KORONA.
swa: UGONJWA WA KORONA.
lch: Bulwaye bwa korona bwachakira Wahun China mwaka kwa 2019 mwosi kwa disemba.
swa: Ugonjwa wa korona ulianzia kule Wahun China mnamo mwaka wa 2019 mwezi wa Desemba.
lch: Bwachaka sa nga mubayo. Bwaluraga khu mundu mulala mpaka undi khuvirira mavoo.
swa: Ulianza ghafla bila matarajio. Ulikuwa unajisambaza kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa njia ya hewa.
lch: Buno bwachaka khukenda khu tsi kaunti thindi tsiosi.
swa: Huu ulianza kusambaa kwa majimbo yote.
lch: Kenya yanyola ikesi yamberi mwika kwa 2020, bulimundu yatangasiribwanga khuepuka nde bulwaye ovo.
swa: Kenya ilipata kisa cha kwanza mnamo mwaka wa 2020, kila mtu alitafiwa kujiepusha na ugonjwa huo.
lch: Bandu bakhoywa khuikhala imita ndala ndi inusu halala nende khufwala tsimaski. Bandu bakhoere basabe nde khuekhonyera sanitizer.
swa: Watu walitakiwa kuzingatia mita moja na nusu wanapokuwa pamoja na pia kuvaa barakoa. Pia watu walitakiwa kunawa mikono kutumia kiyeyushi.
lch: Tarehe kumi na tano, mwosi kwa khudaru mwaka kwa 2020 khulakumbukwa nde bana besikuli.
swa: Tarehe kumi na tano mwezi wa tatu mnamo mwaka wa 2020 utakumbukwa na wanafuzi.
lch: Nyanga olo bikuli byafungwa bya ipraimari nende bya isekondari.
swa: Hiyo siku shule za msingi na za upili zilifungwa.
lch: Bana bakalukha mu madala khurinda angalau bupungukhekho.
swa: Wanafunzi walirejea nyumbani kusubiri angalau maradhi yapungue.
lch: Bindu viindi byosi byafungwa. Tsikanisa, tsibaa, tsikoledgi, tsiunibasiti nde biro.
swa: Vitu zote zilifungwa. Makanisa, baa, vyuo vikuu na soko.
lch: Bino byosi viekhorekha ili khupungusia bulwaye buno. Mabadiliko kosi kosi kari kaumao ka khuepuka ka bulwaye buno.
swa: Hivi vyote vilifanyika ili kupunguza kunea kwa ugonjwa huu. Hakuwepo na mabadiliko yoyote ya kuepuka huu ugonjwa.
lch: Tsisibutali thyetsula balwaye a korona sa vong’one.
swa: Hospitali ziijaa wagonjwa wa korona pekee.
lch: Misaada kyosi kiaendelea khukonywa ili bulwaye buno bubwe. Lakini misala kyakosekana.
swa: Misaada pia iliendelea kutafutwa ili huu ugonjwa uiishe. Lakini dawa ilikosekana
lch: Vipimo bya khupima korona bya gamwa khulura China ili khokhonya khumanya mundu uri nabwo nde ulari nabwo.
swa: Vifaa vya kupima korona vililetwa kutoka nchini China ili kusaidia kutambua mtu aliye na korona na yule asiyekuwa nayo.
lch: Khwari nende mundu mulala khurula mulukongo lwa bandu ba Nyasaye.
swa: Kulikuwa na mtu mmoja kutoka kijiji cha watu wa Mungu.
lch: Naye siyari da nende omuoyo mulayi, yakhera khusumbua bandu nende khubanyeka na khandi yari nende sikharikhari.
swa: Naye hakuwa na roho safi, alipenda kusumbua watu na kuwatusi na pia alikuwa na wivu.
lch: Elukongo lwa madharau, elukongo si lwa mhera da na khandi ba msuila sana.
swa: Kijiji cha madharau, kijiji hakikumpenda na tena walimchukia sana
lch: Khalano si balomalomanga ni naye dawe, yari nende mukhasi wa mnua naye ya khera khugonganisia vakhasi mulukongo.
swa: Hivyo sasa hawamwongeleshi, na alikuwa na mke mwenye domo naye alipenda kuleta mzozo kati ya wanawake katika kijiji
lch: Sijiji eso sia bamchukia sana mpaka bathia husikao na bajadiliana kwa bandu abo baamua khuverusia mulukongo olo bathie khu mukuru wa elukongo olo niba mubolela.
swa: Kijiji hicho kilimchukia sana hadi wakaenda kuanda kikao na wakajadiliana kwamba hao watu wafrushwe kutoka hicho kijiji, wakaenda kwa mzee wa kijiji  hicho kumtaarif
lch: Lakini mukuru yakhaya khubera mbu oyo ni msiani waye.
swa: Lakini mzee wa kijii alikataa kwa maana huyo alikuwa mtoto wake mvulana
lch: Lakini bandu sibamanya da, bambolela mbu amuirsie.
swa: Lakini watu hawakutaka kujua hilo, walimwambia amfrushe.
lch: Lakini yakhaya, bandu balira amuirusie lakini sa abaulira da.
swa: Lakini alikataa, watu wakalia amfrushe lakini hawaskizi.
lch: Inyanga indi mukuru oyo yali abira ni anyola mbu mwana waye yeva indalo yaundi.
swa: Siku nyingine mzee wa kijiji alikuwa anapita akapata kwamba mwanawe anaiba kwenye shamba la wenyewe.
lch: Naye amlanga na athia, msiani yaborera mukuru mbu amlehe nende maisha kaye akhole vyakhola.
swa: Akamwita yule kijana akaja, kijana akawambia yule mzee wa kijiji amwache yeye na maisha yake afanye anayoyafanya
lch: Mbukula bikha bino khuandika ibarua khulwa khusaba esilekhelo.
swa: Nachukua huu nafasi kukuandikia huu waraka kwa ajili ya kukuomba msamaha
lch: Manyile mbu ndakhukosela ebibi.
swa: Najua kwamba nilikukosea vibaya.
lch: Esiakela nikhusamba nende matsi kaire ni khuulira amakhuwa ka bandu.
swa: Kilichofanya nikakuchoma na maji moto ni vile nilipata ujumbe kutoka kwa watu.
lch: Nyina mwana Wepekhulu nie waangamila bubatsa.
swa: Mama ya Wepekhulu ndie alinilete uongo.
lch: Yasungila mbu walera omukhasi muunzu mwaye.
swa: Aliniambia kuwa ulileta mke kwa nyumba yake.
lch: Likhuwa elo liasinyisia mwoyo kwange mana nisinyikha.
swa: Haya maneno yalinikera mwoyo sana
lch: Khalano omusatsa wange esie khukhutsina nende matsi kaire biarulana nende amakhuwa ako. Esie khwitsa khumanya hane biari bia bubatsa.
swa: Kwa hivyo bwanabgu mimi kukuchoma na maji moto ni kutokana na haya maneno. Mimi kukuja ukweli kumbe ulikuwa uongo.
lch: Khalano omusatsa wange skama imbeli wao nikhusaba esilekhelo.
swa: Kwa hivyo bwanangu mimi napia magoti mbele yako nikuomba msamakha
lch: Sindalakaluhilamo dawe, ndekhele sa mana nzitse ili khulele abana befwe.
swa: Sitarudia tena, nisamehe na unikubalie nirudi tulee watoto wetu.
lch: Niimbara wakharula amasika kaandonya sa mutsimoni.
swa: Nikiweza machozi hunitirika tu
lch: Khulwa ako ndehale sa sindalakalukhiramo dawe.
swa: Kutokana na hayo sitarudia tena
lch: Khurula khumukhasi wao,
swa: Kutoka kwa bibiye,
lch: ISAFARI EYOKHUTSIA KHUBEBUSI BANGE MOMBASA.
swa: SAFARI YA KUENDA KWA WAZAZI WANGU MOMBASA.
lch: Yalio inyanga ndala eya abebusi bange bananga entsie ewabali.
swa: Kulikuwa na siku wazazi wangu walinialika niande walipokuwa
lch: Olwa inyanga eyo yola ndetayarisia evilai, nga lwola itsuli ninanga ouchinga neyetsa nikhwanza oluchendo.
swa: Hiyo siku ilipowadia nijitayarisha vizuri nikamwita anayenibeba akaja tukaanza safari.
lch: Lwahuola ekhoere obukula omutoka, kwetsa nekwitsule nembara ndole nomba nengore. Khulwa Nyasaye wange okundi khandi kwetsa obulai nenyola obweyango nendipa amatongolo akeisafari.
swa: Tulipofika nilipofaa kuabiri gari, gari lilikuja likiwa limejaa na kwa bahati njema ya Maulana gari lingine lilikuja nikapata nafi, nililipa nauli.
lch: Obulayi olwa khwanza oluchendo khwenukha obulayi ne nekhali ambi okhula handi netsia, omutoka kwamala nikukomokha nikulinga kata engorirwe olunyuma kwenyola mbu khuli mamwala omwibusi wange yalinda, yoba isimu nangonya mbu sinzulanga dawe mana yakhaywa siokhukhola.
swa: Tulipoanza safari tulianza salama na tulipofika karibu na nilipokuwa nakwenda, gari lilichukua mkondo mwingine kuenda mahali nisipojua, mzazi wangu alikuwa ameningoja akapiga simu kuniuliza mbona sifiki, alishindwa cha kufanya.
lch: Oluchendo lwange lwari lwa tsishida tsinyingi mana silwamala lwakamika dawe.
swa: Safari yangu ilikuwa na mikosi mingi hadi haikukamilika.
lch: Omwibusi wange mana yalinda yalola siavenyanga hubera imutoka yetsa yabiya ni huli ambi hula mana tsishida tsia khwabirirakho.
swa: Mzazi wangu aliningoja akakiona kile alichotaka kwa maana gari lilikuja likaharibika tukiwa karibu kufika na hivyo tulipitia shida mingi.
lch: Khwalinda vakasie imutoka mpaka vamala lakini inzala yanuma inyanga inamba bila kata huliakho sindu siosi.
swa: Tulingoja watengeneze gari hadi wamalize lakini nilikuwa nahisi njaa kwa siku mzima sikuwa nimekula kitu chochote.
lch: Mana khurula ao ndeka makesi nende sindu sikhongo siandusia mbatsa mbu nzie mtauni sindakhanyolere kano dawe kata vaye kata kando nende ao Nyasaye wange uno alolanga vilai vyamakati hadi akhonynga vandu vali mtsishida ngesie ano ni khulwokhuvera yaninda mpaka nga ndola khuvevusi vange mtauni.
swa: Kutokea hapo tulijifunza na nikajuta kilichonitoa nyumbani niende jijini singepatana na haya yote hata hivyo Mungu wangu huona yote yanayowakumba watu walio na shida kama mimi, alinilinda hadi nilipowafikia wazazi wangu jijini.
lch: BAKHANA KHUREKHE KHUTSIA KHUBWOBA.
swa: WASICHANA TUWACHE KUENDA ANASA.
lch: Kwari mwesi kwa Disemba inyanga ihongo,ndari esie nende basie bange khwari khutsia khukendera senge wefwe.
swa: Ulikuwa ni mwezi wa Desemba siku sikukuu nilikuwa na wenzangu tulikuwa tunaenda kumtembelea shangazi wetu.
lch: Khwanyola senge nadekhere biakhuria biingi, syarutsehia yari afuluke busera bwa abada.
swa: Tulimpata shangazi akiwa amepika vyakula viingi, kilichotufurahisha ni kwamba alikuwa amekoroga uji wa unga wa miogo.
lch: Ngakhwamala khuria khwamukhonya tsikasi nge; khutsia matsi, khuosia bindu nende khupangusia inyumba.
swa: Tulipomaliza kukula tulimsaidia kufanya kazi kama; kuchota maji, kuosha vyombo na kupika .
lch: Ngekhwamala khwatsia khwesinga khwachaka khwepodoa mana khwepodoa mpaka khwalola khuribajamisia ba mlukongo alafu bulimundu yari afwalire achwiti birunapire.
swa: Tulipomaliza tulienda kuoga tukaanza kujipodoa hadi tukaona tunapendeza kijijini na kila mtu alikuwa amevalia nguo za kubana.
lch: Tsiola msaa ekhumi khwabora senge khubwao odonge bilai efwe khubwao lakini senge siyari asangalire nga khwefwalire tsingubo tsiefwe yarukania khwahaya sikhurusiamo dawe khwamrekha ao khwabwao.
swa: Ilifika saa kumi jioni tukamwambia shangazi tunarejea nyumbani yeye abaki salama lakini shangazi hakufurahia jinsi tulivyokuwa tumevalia akatukataza nasi tukakaidi.
lch: Khwari mlukendo khutsia abetsa befu basiani buli mundu yekabula lukendo lwaye khwabolerana khukalukhe mapema.
swa: Tulikuwa kwa safari ya kuenda kwa wapenzi wetu wavulana, kila mtu alienda zake tukaagana turudi mapema.
lch: Ndanyola wange na anindire khwingira ya khutsia wabu. Ndanyola nakurire bindu bwa khulia, isoda nende ikeki mani ndasangala khu mwoyo na ndalola biakhulia.
swa: Nilimpata mpenzi wangu akiwa ameningoja kwa njia ya kuenda kwao. Nilipata akiwa amenunua vyakula; soda na  keki nikafurahia nilipoona vyakula.
lch: Khurula awo ndenyola ngonere eyo hane biakhuria ebyo yari naleremo malua mani ndamera, ndenyola itsuri ndi khusitanda siyaye ninjafukire, ndamureba Ishida nesi yakhaya khunjiba. Khurula ao inyanga eyo sindalolokha dawe tsinyanga tsia mwesi mani ndagundua ndi mabanga kaye ndetsa ndanyakhana nend inda eyo msiani yanzikana.
swa: Kutokea hapo nikajipata nimelala kumbe hivyo vyakula viliwekwa dawa ya kulevya, nilijipata asubuhi niko kwa kitanda chake nikiwa nimechafuka, nikamuuliza shida ni ipi akakosa kunijibu. Kutokea hiyo siku sionangi siku zangu za mwezi na nikagundua niko ujauzito na huyo kijana akajikana.
lch: Mani khurula inyango eyo ndeka. Nandakelerwa yatsia nako nabukwe. Mana bakhana mrekhe khutsia khubwoba.
swa: Hivyo kutokea hiyo siku nikapata funzo. Asyeskia aienda nayo ukwe. Hivyo wasichana mwache kuenda anasa.
lch: BULWAYE BWA BUKIMWI.
swa: UGONJWA WA UKIMWI
lch: Bukimwi ni bulwaye bukelana mundu akose maani mumbiri.
swa: Ukimwi ni ugonjwa unaofamfanya mtu akose nguvu mwilini.
lch: Bulwaye buno bulerwanga nende khuekhonyera bindu nga lumwo, ishindano nende mundu urinabwe khukhola buduakani nende bandu bari nabwo biosi bisambasia bulwaye obwo.
swa: Huu ugonjwa husambazwa kwa kutumia vifaa kama wembe, shindano na mtu aliye na huu ugonjwa kufanya, kufanya anasa na mtu aliyemgonjwa pia husambaza ugonjwa huo.
lch: Mundu urinende bulwaye bwa bukimwi yekesianga thidalilikama kama thino; mundu angaya, riswiri liebeka khumurwe, mundu akosa maani mumubili.
swa: Mtu anaye ugua ugonjwa wa ukimwi huonyesha dalili kama hizi; mtu hukonda, nywele huang’ooka kutoka kwa kichwa, mtu hukosa nguvu mwilini
lch: Bulwaye bwa ukimwi bunyala khukhola mundu akhae khusuda ambi nende bandu. Akhae khuba nende bukheri nende bandu basie.
swa: Ugonjwa wa ukimwi unaweza mfanya mtu akose kukaribiana na watu. Akose kukuwa na amani na watu wenzake.
lch: Tsingira tsiokhuekinga nende bulwae buno ni khurekha buduakani, khurekha khuekhonyera bindu kama lumwo, tsishindano nende bandu bari na bulwaye bwa bukimwi.
swa: Njia za kujikinga dhidhi ya huu ugonjwa ni kuwacha anasa, kuwacha kutumia vitu kama wembe, shindano na watu waliyo na huu ugonjwa wa ukimwi.
lch: MIMA NELIKHOBA LIAMUBIRI.
swa: TABIA NI NGOZI YA MWILI.
lch: Yali inyanga ndala ndali nende kukhu wange nende abana befu.
swa: Siku moja tulikuwa tumeketi na nyanya yangu pamoja na ndugu zangu.
lch: Khuali khwikhale asi mubweru nikhulindire obusuma.
swa: Tulikuwa tumeketi chini kwa sakafu tukiwa tumengoja ugali
lch: Kukhu yetsa nende khuchaka khurubolera tsingano nga balitsingi naibasiri abaana badidi.
swa: Nyanya alikuja na kuanza kutusimulia hadithi jinsi walivyokuwa wakiishi wakiwa wadogo
lch: Kukhu yalikho omukambi.
swa: Nyanya aliwahi kuwa mhubiri.
lch: Kukhu yachaka khurweresia lukano.
swa: Nyanya alianza kutupea hadithi
lch: “Munaee!! Kwitse.
swa: “Kitendaliwa!! Tega.
lch: Halehale hualio nende mukhana mlai khushira buli mundu mlukongo muno.
swa: Hapo kitambo tulikuwa na msichana mzuri kuliko kila mtu katika hii Kijiji.
lch: Yali mulai buleka wosi yali yajama Were sana.
swa: Kwa upande wote alikuwa mzuri na pia alimpenda mungu sana.
lch: Mwane emima kie.
swa: Eeh kwali tabia yake.
lch: Inyanga ndala yarula nende khutsia mumwalo khudaya matsi musebere.
swa: Siku moja alitoka na kuenda kwa mto kuchota maji.
lch: Nga yanyola bandu betsule yamua hutsia khudaya mumutaro matsi.
swa: Alipopata watu wamejaa aliaamua kuenda kuchota maji kwa mtaro.
lch: Yedukha khumurwe yakenda kala ngawa yola mdala yanyola bebusi bae nibekhale lwanyi.
swa: Alibandika maji kwa kichwa akatembea pole pole hadi nyumbani akapata wazazi wake wamekaa kwa kiwanja cha boma.
lch: Mkhana yakenda kala yola munzu.
swa: Msichana alitembea pole pole akafika kwa nyumba.
lch: Bebusi bae bamlanga mkhana yali mulai yarula yatsia khulola siabali bamulangire.
swa: Wazazi wake walimwita, msichana mzuri alitoka akaenda kuona walichomwitia
lch: Bebusi baanza khumubolera.
swa: Wazazi wake walianza kumwambia.
lch: Apiyo oli mukhana mlai ndakhuyanza khubuli sindu khushira bana bandi bano.
swa: “Apiyo wewe ni msichana mlai nakupenda kwa kila kitu kuliko hawa watoto wengine.”
lch: Khulomaloma khwa bebusi khuakira Apiyo yachaka khubareba makhua masiro kali madinyu kawakhanyala khukalusia da.
swa: Kuongea kwa wazazi kulifanya Apiyo akaanza kuwauliza maneno mazito yasiyoweza kumjibu.
lch: Bebusi bange sibelewanga dawe.
swa: Wazazi wake hawakuwa wanaelewa
lch: Oli mundu mukhongo omanyire mwene papa wae yamubolera.
swa: Baba yake alimwambia yeye ni mtu mkubwa anaelewa wanachomwambia
lch: Makhuwa ako kakira Apiyo yachaka khulira.
swa: Haya maneno yalifanya Apiyo akaanza kulia.
lch: Inyanga ilondakho mukhana yetserwa nende bakeni bakhongokhongo.
swa: Siku iliyofwata msichana alikujiwa na wageni wakubwa wakubwa.
lch: Apiyo yabukulwa yatsia nende abandu abo.
swa: Apiyo alichkuliwa akaenda na hao watu.
lch: Abayie mukhana yalira yabula obunyali bwa khukhaya khubera amapesa kali manji.”
swa: Aah kweli msichana alilia akakosa usaidizi kwa maana pesa ilikuwa mingi.”
lch: ETSIKUKURHE TSIA CORONA.
swa: JANGA LA KORONA
lch: Mwika kwene kwa elfu ntsibili nende likhumi lahlah nende tisa sikukune tsia korona sialilika musialo tsia china.
swa: Mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa janga la korona lilianzia kule nchini China.
lch: Bandu babukulira huba mubayo khulwasiola msialo siefwe tsia kenya.
swa: Watu waliuchukulia kuwa mzaha ulipofika katika nchi yetu ya Kenya.
lch: Serikali ya Kenya nitangasia bandu bekhale khulondokhana nende bulwaye obo khulwakhubera bwali bulwaye bubi.
swa: Serikali ya Kenya ilitangazia watu wajilinde kutokana na huo ugonjwa kwa maana ulikuwa mgonjwa mbaya
lch: Etsikukurhe tsia korona tsiaghamira bandu khufungira ba khulama, khukenda thimbeka tsindi tsiasialo nende kata bikuli nende biro biosi biafungwa.
swa: Janga la korona lilitea watu gharama kama vile kufungiwa kanisa, kutembea sehemu zingine za dunia pia shule na soko zilifungwa
lch: Bandu ba Nairobi bafungirwa nende khukanisibua balakalugha mrisafu.
swa: Watu wa Nairobi walifungiwa na kukatazwa wasirudi mashambani.
lch: Korona yaghama mafua mangi nende khukhola bandu khuba barekhwa nende betsa babwe khata bwera badu bakhongokhongo muno.
swa: Korona ilileta maafa mengi ikifanya watu wakawa wafiwa hata iliua watu wakubwa sana.
lch: Nobwore mwami wefwe Papa Sirandula muya mkhongo wa khukasia tsividio tsindai muno khurala Funyula mwaalo poti ei.
swa: Huo ugonjwa ndio ulimuua Papa Sirandula mtu mwenye hadhi kubwa kwa kazi ya vinema kutoka huko Funyula ziwa poti.
lch: SIKIRA RIKHANGA RIBULA MOYA KHUIKOSI.
swa: SABABU YA KANGA KUKOSA MANYOA KWA SHINGO
lch: Khare kwariwo nende inzukha nende rikhanga bari bamenya halala bosi mubulamu bwa khunyola. Inzukha yarithingi ingesi khushira rihanga.
swa: Hapo jadi kulikuwepo na nyoka na kanga walikuwa wanaishi pamoja wote kwa maisha ya kutafuta. Nyoka alikuwa mwerevu kuliko kanga.
lch: Lano inyanga ndala inzukha yatsia musino khuria vaimo. Rihanga riosi riatsia hukenda. Ingolobe yola nibakalukha bosi.
swa: Kuna siku nyoka alikwenda kwa kichaka kukula matunda. Kanga pia alikwenda kutembea. Jioni ilifika wakarejea wote.
lch: Inzuha yakatia rikhanga mbu mukhono kuthuna khandi ibolela likhanga riingisie murwe mumoya kario. Rikhanga liosi riengisiamo. Riaringala mkhono kosi riamala.
swa: Nyoka alimdanganya kanga kuwa mkono una maumivu na akaingiza kichwa chake kwa manyoa yake. Kanga pia aliingiza. Aliutazama mkono waote akaumaliza.
lch: Ngariamala nirithomola murwe mana inzuha niikhaira humurwe kwa rikhanga. Rihanga lioba tsimbungu “uwi! uwi! Baye mwitse mukhonye inzuha indekhule murwe.”
swa: Alipomaliza akawa anataka kutoa kichwa lakini nyoka alikatalia kwa kichwa cha kanga. Kanga alipiga mayoe “uwi uwi! Jameni njoo mnisaidie nyoka aniwachilie kichwa.”
lch: Inzuha yahaira khumurwe hadi yatsomola moya osikhwikosi. Lakini ikhabi indayi rikhanga rietha riathomola murwe nilirula thimbiro. Mana khurula awo vwista bya rikhanga nende inzukha buabwa kabisa.
swa: Nyoka alikatalia kwenye kichwa hadi akamtoa kanga manyoa. Lakini kwa bahati nzuri kanga alifaulu kujinasua na akatoka mbio. Na kutokea hapo urafiki wa kanga na nyoka ukaisha kabisa.
lch: Eso ni sikira rikhanga ribula moya khurikosi nende nyangaino.
swa: Hio ndio sababu ya kanga kukosa manyoa kwa shingo hadi wa leo.
lch: LUIMBO LWA LULUHYA VIOLET ATIENO DARASA SABA
swa: WIMBO WA KILUHYIA VIOLET ATIENO DARASA LA SABA
lch: Ndi ndi ndi aah
swa: Ndi ndi ndi  aah
lch: Ndi ndi ndi aee
swa: Ndi ndi ndi aee
lch: Ndi ndi ndi aah
swa: Ndi ndi ndi aah
lch: Nindakhachaka khwimbaa Ominde wa mama mlala singira ondusie msibera aee aee
swa: Nikianza kuimba Ominde wa mama mmoja amka unitoe kwa huzuni aee aee.
lch: Ominde khuimbanga murwe nikunjuna aee
swa: Ominde ninakuimba kichwa kikiniuma aee
lch: E khuimbanga maveka nikanjuna aee
swa: E nakuimba mabega yakiniuma aee
lch: E khuimba indaa ninjuna aee
swa: E nakuimba tumbo likiniuma aee
lch: E huimbanga mukongo nikunjuna aee
swa: E nakuimba mgongo ukiniuma aee
lch: Oriena aah Ominde oriena aee
swa: Uko wapi aah Ominde uko wapi aee
lch: Oriena Ominde oriena aee
swa: Uko wapi aah uko wapi aee.
lch: Ni njaa Bujumba Ominde kata simulola aee
swa: Nikienda Bujumba Ominde hata simuoni aee
lch: Ni njaa Bumala Ominde kata simulola aee
swa: Nikienda Bumala Ominde hata simuoni aee
lch: Oriena aah Ominde oriena aee oriena Ominde oriena aee
swa: Uko wapi aah Ominde uko wapi aee uko wapi Ominde uko wapi aee.
lch: Obukhekho abandu bakhulole aee
swa: Amka watu wakuone aee
lch: Oshinekho abandu bakhulole aee
swa: Cheza watu wakuone aee