Kencorpus/KenTrans huggingface dataset:
lch: Mana fuesi basomi nikhurula mubikuli khwakalukha mudala.
swa: Pia sisi wanafunzi tulitoka shule tukarudi nyumbani.
lch: Obulware buno bwatsaka khwira abandu bangi mutsina mana nibeerukha abandi nibeetsa mukenya okhunyola amaresi.
swa: Ugonjwa huu ulianza kuwaua watu wengi nchini China na wengine wakakimbilia nchini Kenya kutafuta matibabu
lch: Omukhana mulala khurula Tsina yeetsa musyalo sya Kenya nende obulwaye buno.
swa: Msichana mmoja kutoka China alikuja nchini Kenya na huu ugonjwa
lch: Omuruki Uhuru Kenyatta yetsurisia abandu beefwale tsimaski, abeekhale are nende abandu bandi, basaabe amakhono buri sikha, beekhale mumadala kaabu nende khufunga tsikanisa khulwa sikha ili khupungusya obulware buno.
swa: Rais Uhuru Kenyatta aliwakumbusha watu wavae barakoa, wakae mbali na watu wengine, wanawe mikono kila wakati, wakae kwa boma zao na wafunge kanisa kwa sababu ya khudhibiti kuenea kwa ugonjwa huu.
lch: Obulware bwa korona bwaatsaka omwaka kwa elfu tsibiri,ekhumi nende tisa musyalo sya China mana nibwiira abandu baangi.
swa: Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa nchini China na ukawaua watu wengi.
lch: Omukhongo wa afya musyalo yaboola mbu baandu beefwale tsimaski, beesabe sikha siyosi nende amatsi amalafu alafu barakendakenda muno ta.
swa: Mkuu wa wizara ya afya nchini alisema kuwa wtu wavae barakoa, wanawe mikono kila wakati na maji safi pia wasitembea sana bila.
lch: Enyanga indi eredio yaatangasia iri abasomi balantsa mubikuli ta khulwa khubwa omulwaye bwa korona bwaabiririire abasirikhi nibasiiri bakonya omusala.
swa: Kuna siku radio ulitingza kuwa wanafunzi wasikwende shule kwa kuwaa ugonjwa wa korona umewaua madaktari kama bado wanatafuta dawa.
lch: . 			OBULWAYE BWA KORONA.
swa: UGONJWA WA KORONA
lch: Bulware bwa korona bulwerere amadinyu amangi musibala.
swa: Ugonjwa wa korona umeleta shida mingi duniani.
lch: Bulwaye buno nibutdiira omundu aba nende obudinyu bwa okhuyera,esirefu sitsuuna nende tsimbafu alala nde okhukholola.
swa: Ugonjwa huu ukimpata mtu hukuwa na ugumu wa kupumua, maumivu ya kifua na mbavu pamoja na kukohoa.
lch: Okhukaira obulware buno bienya omundu yeesabe nende amatsi keedikha, abe are nende abundu baangi,yeefwale imaski nende okhufuunikha omunwa naakholola.
swa: Kuzuia huu ugonjwa mtu anahitajika kunawa na maji yanayo tiririka, awe mbali na watu wengi, avae barakoa na kufunika mdomo anapokohoa
lch: Bulware buno bwaakera abana be sikuli nibarumikhila tsikompyuta okhusoma nende okhwikhala mudaala khukhonya abebusi okhwaka ebyakhulya.
swa: Huu ugonjwa ulifanya wanafunzi wakatumia kompyuta kusoma na pia kukaa nyumbani kusaidia wazazi kupalilia vyakula.
lch: Omwami we syalo siefwe esia Kenya Uhuru Kenyatta yaboola mbu abandu badonge mutsinyumba tsaabwe bararula erwanyi da musiro.
swa: Rais wan chi yetu ya Kenya Uhuru Kenyatta alisema kuwa watu wasalie manyumbani kwao wasitoke nje usiku.
lch: Ili okhukaira obulwaye buno khuendelea.
swa: Ili kuzui kuenea kwa huu ugonjwa
lch: Bulware buno bwaleera bukhonyi khutsifamilia tsisabi.
swa: Huu ugonjwa ulileta usaidizi kwa familia nyingi
lch: UBULWAYE BWA KORONA BWALERA MALAYI KHUSHIRA MABI.
swa: UGONJWA WA KORONA ULILETA MAZURI KULIKO MABAYA
lch: Kama tsifamilia tsiria tsiri nitsifwiirirwe nende abandu babu okhulondana nende obulware buno.
swa: Kama familia zilizokuwa zimefiwa na wapendwa wao kutokana na huu ugonjwa
lch: Buli ifamilia yaanyolanga tsisabuni buli mundu mti mlala.
swa: Kila familia ilipata sabuni moja kwa kila mtu kwa familia
lch: Abandu bandi baberesibwa ebyakhulia.
swa: Watu wengine walipewa vyakula.
lch: Obuluare bwa korona bwatsaka omwaka kwa elfu thibili nende tisa.
swa: Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.
lch: Mani ni bunyala khuereya mushibala shefu sia Kenya.
swa: Ulifika kwa nchi yetu ya Kenya ukaenea sana
lch: Abandu bafwa ngah ethingokho.
swa: Watu walikufa kama kuku
lch: Mwiminsi woo bulamu Mutahi Kagwe nainia maoni kaye okhulondana nende obulwaye bano.
swa: Mkuu wa wizara ya afya Mutahi Kagwe alitoa maoni yake kutokana na huu ugonjwa.
lch: Omukhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye yabola mbu bulwaye buna bwa korona bwira bwangu sana.
swa: Rais Uhuru alitoa maoni yake akasema kwamba ugonjwa huu wa korona unaua watu haraka sana.
lch: Mani nabola mbu obulware buno no bubi sana mana bandu bafuale thimasiki nende okhwikhala are nende bandu bandi.
swa: Akasema kwamba huu ugonjwa ni mbaya sana na watu wavae barakoa na wakae mbali na watu wengine.
lch: Bana besikuli nabo banyala khuikhala mumadala, bikuli ni bifunga biosi musibala siefwe sya Kenya ikhuae hala mudala.
swa: Wanafuzi wa shule waaliweza kukaa nyumbani, shule zikafungwa zote nchini Kenya tukasalia nyumbani.
lch: Korona ni buluaye bubi sana buuma mubayo kwoosikwoosi khulwa khubwa bunyala khudira buri mundu.
swa: Korona ni ugonjwa mbaya sana ambao hauna mzaha wowote kwa kuwa unaweza kumpata kila mtu.
lch: Omuyaka kwa ikhoma ya korona khandi burulama nende butsafu kwa ibyo khube nikhuosya makhono kefwe khulwa thisekondi tsidaru
swa: Maradhi ya homa ya korona huweza kutoka iwapo tunanawa mikono zetu viini zikiwa zimejikusanya kwa mikono.
lch: Omundu yesiyesi anyala okhunyola obulware buno,ni noobona tsidalili tsosi tsosi otse musibitali.
swa: Mtu yeyote huweza kupata ugonjwa hu una iwapo anaona dalili zozote aende hospitalini
lch: Basaba mwesi mube tsonjo nende obulware buno mulabunyola khaba.
swa: Nawaomba nyote muwe waangalifu na huu ugonjwa usiwapate
lch: OBULWARE BWA KORONA.
swa: UGONJWA WA KORONA
lch: Obulware bwa korona bwachaka mwaka kwa elfu thiviri nende ekhumi na tisa. Mani ni vunyala chuereya mushi ala shefue sia kenya.
swa: Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa
lch: Mani ni bunyala khuenea mushialo shefue sia Kenya.
swa: Ukaweza kuenea kwa nchi yetu ya Kenya.
lch: Thielfu amusini nende mia thrano avandu bafwa nga ethingoho. omwimirisi
swa: Watu elfu hamusini na mia tano walikufa kama kuku
lch: Omwimirisi woo bulamu Mutahi Kagwe nainia maoni kaye huringa na nende obulware buro bwa korona.
swa: Waziri wa afya Mutahi Kagwe alitoa maoni yake kutokana na huu ugonjwa wa korona
lch: Umuhulundu muami Uhuru nainia maoni kaye huluo vulwale vuwa korona navola mbu bwira bwangu sana.
swa: Rais Uhuru aliyatoa maoni yake kuhusu korona akasema kwamba unaua haraka sana.
lch: Mani na vola mbu obulwale bwa korona nebubi sana handi buenyihana vandu vafuale thimasiki nende khuosia mahono vurisiha nende huba ifuti ndala nende inusu.
swa: Akasema kwamba ugonjwa wa korona ni mbaya na inatakina watu wavae barakoa na kunawa mikono kila wakati na kuzingztia kusimama mita moja na nusu kutoka kwa mtu mwingine.
lch: Vana besikuli ni banyala huihala mumadala bikuli nivifunga biosi pe musivala siefu sya Kenya.
swa: Wanafunzi waliweza kusalia nyumbani shule zote zikafungwa nchini Kenya.
lch: Khuachia mudala bila amani kosikosi hata kidongo dawe.
swa: Tulikwenda nyumbani bila nguvu hata kidogo.
lch: Korana ni bulwaye vevi sana vumaho muvayo kwoosikwoosi da.
swa: Korona ni ugonjwa mbaya hauna mzaha wowote.
lch: Yani nibudira mundu mukofu yesiyesi ni vumuderisiesa ngamutoka kukinganga mangendo.
swa: Yaani mtu mzee akipatwa na huu ugonjwa huwa unamhangaisha sana.
lch: BULWAYE BWA KORONA.
swa: UGONJWA WA KORONA
lch: Obulwaye bwa korona ni bulwaye bubi muno.
swa: Ugonjwa wa korona ni ugonjwa mbaya sana
lch: Obulwaye buno bwecha musibala siefwe khurula musyalo sya China.
swa: Huu ugonjwa ulikuja nchini kwetu kutoka nchi ya China
lch: Obulwaye bwa korona bwachaka omwaka kwa elfu chibiri nende kumi na tisa.
swa: Ugonjwa wa korona ulianza mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa.
lch: Esye mwene ndaanyola obulwaye bwa korona niindi Nairobi nabi nibaanjira mkuarantine.
swa: Mimi mwenyewe niliupata ugonjwa korona nikiwa Nairobi wakanipeleka kuorantini
lch: Omwami Uhuru Kenyatta yainia amalako akakhukaira obulwaye buno khweendelea.
swa: Kiongozi Uhuru Keyatta alitoa sheria zakazuia ugonjwa huu kuenea.
lch: Amalako kano kari mbu, abandu beefwale chimaski,beekhale are nende abanda nende ukhwiisaba amakhono  kaabwe.
swa: Sheria hizi zikuwa kuwa watu wavae barakoa, wakae mbali na watu na kunawa mikono zawa
lch: Omwiimirisi wa afya mu syalo yaaboola yesi mbu obulware buno ni bumaano muno.
swa: Waziri wa afya nchini pia alisema kuwa ugonjwa huu mbaya sana.
lch: LUKANO LWA KORONA
swa: NGANO YA KORONA
lch: Omwana yeerukha tsimbiro naatsia munyumba naalanga mbari “Mama itsa ololekho kundu kuemere khu geti aria”
swa: Mtoto alikimbia mbio akaenda kwa nyumba akaita eti “Mama kuja uone kutu kumesima kwa lango kuu.”
lch: Mama oyo nga yalula ruanyi yetsa yamubukula.
swa: Mama huyo alipotoka nje alikuja akanichukua
lch: Yaangoba mubafu ndeeyoka ndaria.
swa: Alinipeleka kwa bafu nikaoga na nikakula.
lch: Ndamukanira olwa bibere mana naatsaka khuunyimbira tsinyimbo tsia korona mbu khalala khabiri fuala imaski khadaru khane osia mikhono, Kharano khasasaba mwikhale are saba munane korona ilabua.
swa: Nilimhadithia ilivyokuwa na akaanza kuniimbia nyimbo za korona kuwa moja mbili vaa barakoa, tatu nne osha mikono, tano sita make mbali, saba nane korona itaisha.
lch: BAKENI MDALA MWEFU.
swa: WAGENI NYUMBANI KWETU.
lch: Nyanga ndala huabere hubayanga alwanyi mwefu. Mama nende baba babere ni behale mnyumba balolanga itibi. Bana ba jirani bosi babere babayanga. huweruhane eno nende eno nihukwisiania. Huwabere lano hujong’ere ni huihala asi humusala mhongo.
swa: Siku moja tulikuwa tunacheza kwa kiwanja chetu. Mama na baba walikuwa wamekaa kwa nyumba wakiona televisheni. Watoto wa jirani pia walikuwa wakicheza. Tulikimbia huku na huku tukiangushana. Tulikua tumechoka tukakaa chini ya mti mkubwa.
lch: Huabere huringa musiribua ni hulola mtoka kuingira mdala, fuesi huema huringa ni wina oyo, mtoka oko kuabere kwa rachari huwerukha huthiya hulola ni wina. Huringa bilayi yabere hotha nende mhasi waye. Alaka hulola endiyo yerukha huborera bebusi bakeni bari ruanyi.
swa: Tulipokua tunaangalia kwa mlango kuu tukaona gari likiingia ndani ya boma letu, tukasimama wote kuangalia ni nani huyo, gari lilikua nyeupe tukakimbia kwenda kuona ni nani. Kuangalia vizuri tukapata ni mjomba wetu na bibi yake. Kitindamimba wetu kuona hivyo akakimbia kwenda kuwajulisha wazazi wetu kuwa wageni wako nje.
lch: Huwavahesiya ni huvengisiya mnyumba mkari, vari nende misigo miingi. Bari barurire hupanga mutauni Nairobi. Fwesi huwabere husangarire hulola bakeni. Mamawange yanduma hukula isukari, mikati kiviri nende mabere ko hudeha icha. Hotha yabere yehale rwanyi humika kidaru.
swa: Tuliwasalimia na kuwaingiza ndani ya nyumba, walikua na mizigo mingi. Walikua wametoka mjini Nairobi. Sisi wote tulikua tumefurahi kuona wageni. Mamayangu akanituma kununua sukari, mkate mbili na maziwa ya kupika chai. Mjomba alikua amekaa mjini kwa miaka mitatu.
lch: Mama yadehere ichai ya bakeni huang’ua yabere indai.
swa: Mama akapika chai ya wageni tukakunywa ilikua nzuri.
lch: Efue huwabagamire ichai humesa, babere bamala hung’ua ichai ni baulukha adidi hubera bari bajong’ere.
swa: Sisi tukawaletea chai kwa meza, baada ya kumaliza kunywa chai kasha wakapumzika kidogo kwa sababu ya uchovu mwingi.
lch: Hotha yasabire mathi ko huesinga. Yavere amala na alanga buri mundu humva izawadi yaye. Esie yambere inguvo ya sikuku nende bilaro.
swa: Mjomba aliomba maji ya kuoga. Baada ya kuoga akaita kila mtu kumpea zawadi yake. Mimi akanipea nguo ya krisimasi na viatu. SIKULI SIA ABASIANI SIA BUJUMBA  (BJB 20) SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA  (BJB 20)
lch: Niwenya khutsia msikuli sia Bujumba wula Bumala obukula sipikipiki khu shilingi amakhumi kataruthionyone
swa: Ukitaka kuja katika shule ya Bujumba unafika Bumala unachukua pikipiki kwa shilingi thelathini Pekee.
lch: ESIKULI SIA ABASIANI ESIA BUJUMBA (BJB 29)
swa: SHULE YA WAVULANA YA BUJUMBA (BJB 29) OKHUCHAMANA KUPENDANA
lch: KHUBALIA ABEBUSI
swa: KUHESHIMU WAZAZI
lch: Omwana akhoyele khumuria omwibusi nashiri nari omwana omutiti. Abebusi khubaechesie abana befwee emima emilayi, olwa achia musikuli yeinjisinjia khumakhuba ka omusialo muno.
swa: Mtoto anastahili kuheshimu wazazi akiwa angali mtoto mdogo. Wazaza tuwafunze watoto wetu nidhamu bora,  akienda shuleni hujiingiza katika hulka mbaya za duniani.
lch: Mbolanga ori khulwa khubera abana bachakire khunania khumakongo. Esie philipo mbolere ni marire.
swa: Nasema hivi kwa maana watoto wameanza  kutatiza vijijini. Wazazi dalili ya mvua ni mawingu. Mimi Philipo nimesema na nikamaliza.
lch: Omwana oundi abele Bumala , abele omutiti nakonyanga olwa anyala khunywa einjaga nindeleba mumoyo kwange abebusi ba omwana uno balio nokho tawe.
swa: Mtoto mwingine amekuwa katika mtaa wa Bumala, amekuwa mdogo na anatafuta jinsi ya kuvuta bangi nikajiuliza moyoni mwangu wazazi wa mtoto huyu wapo ama hawapo
lch: omwimirisi owasikuli esio namreba mbu witsire nende aman’ondo ka okhumwandichisia?
swa: .Mwalimu mkuu wa shule hiyo akamuuliza kuwa umekuja na hela ya kumwandikisha?
lch: Omwibusi wange yamririra omwimirisi kata siyabulira tawe namubolera ako namakhuba kao.
swa: T.Mzazi wangu alimlilia mwalimu mkuu lakini hakuskia akamwambia tu hayo ni mambo yako.
lch: Orio.
swa: Ahsante (BML 14) OBULAYI BWA IFULA UMUHIMU WA MUVUA
lch: ifula yosi irueresianga matsi malafu ka khuosia tsingubo nende ka okhunywa. Maji ni malayi khu bulamu.
swa: mvua pia hutupa maji safi ya kuosha nguo naya kunywa. Maji ni muhimu kwa uhai. BRD 12 EMILY MELVINE/ EMMACULATE
lch: .Mwenye dala sangala kho abakeni basangale x2
swa: S Mwenye boma furahi ndipo wageni wafurahi x2
lch: .Indede wefwe sangala kho abakeni basangale x2
swa: S Indede wetu furahi ndipo wageni wafurahi x2
lch: . Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!
swa: S Indede eeh! Indede mama. Indede eeeh!
lch: . Indede balole abana baeresiekho siria sia onyorere x2
swa: S Indede waone watoto wasaidie na kile ambacho umepata x2 OLUSHAIRI SHAIRI
lch: . Omusiani owa makhumbo niyesinga ari nende indalo iria naringa amira sa amare.
swa: Mvulana mwenye miguu kombo akioga  ako na shamba ambayo akiangalia anameza tu mate.
lch: Moya ka ingokho nyanga kakhayale
swa: T Manyoya ya kuku siku moja yatahukumiwa
lch: bandu bari:
swa: watu walikuwa wakisema:?
lch: Omulimo okwo okhukanatsingano nende okhuboola khukayalolanga nashili omusoolili. Yachaaka ari.
swa: Kazi ya kuhadithia hadithi na kusema alivyokuwa anaona akiwa angali kijana. Alianza hivi
lch: Kaleefu yali omundu  owachama okwilaya. Buli lwosi olwa yakholanga eshindu, yelahanga mbu “Isie Kaleefu ndilifwila bukuunyila!”
swa: Kaleefu alikwa mtu aliyependa kujisifu kila wakati alipokuwa akifanya kila kitu. Alikuwa anajisifu “Mimi Kaleefu nitakufa kwa kujuta!”
lch: . Paara akoboola. Chelaasia obulayi eshifune shielikhuwa elo noshiili okhuliboola.
swa: Kaleefu alikuwa akidhani kuwa ni mchezo kumbe alikuwa anafungua yatakayofanyika kwake kweli. Fikiria unayoyasema linganisha vizuri sababu ya maneno hayo kabla uyaseme
lch: Kaleefu yafwamubunyaakhani. Yafwila mubikuunyila. Khuno nokhufwa okhulayi abetsukhulu banje?
swa: Kaleefu alikufa kwa  kujuta. Huku ni kukufa kuzuri kweli wajukuu wangu?”
lch: Olwabali Nibali ahambi okhumwishia mung’ani, balola mbu omukasa kwali kushiili khumukhono kwomufu. Kho baboola mbu bare omulaambo kwa Okwaro, hasi batanyule omukasa khumukhono
swa: Walipokuwa karibu kumtumbukiza kaburini waliona bangili ikiwa ingali mkononi mwa marehemu. Hivyo walisema waweke mwili wa Okwaroi chini watoe bangili kwa mkono.
lch: INYANGA YA NDALAKHEBIRIRA KHABA.
swa: SIKU AMBAYO SITAWAHI SAHAU.
lch: Inyanga eyo mwitsa wange yanzalika mulukendo siesi ndaalika mwitsa wange.
swa: Hiyo siku rafiki wangu alinialika kumsidikiza kwa safari nami pia nikamwalika rafiki wangu.
lch: Musiro khuinyanga ilondakho yuule sindakona hava, ndaparanga sa inyanga ilola li.
swa: Usiku kabla ya siku kuwaidia sikulala, nilikuwa nawaza tu siku ya safari itawadia lini.
lch: Nga viola itsuli ndabukula matsi ndoosia bweni alafu ndaruda sibuchi.
swa: Ilipofika asubuhi niliyachukua maji nikanawa uso na kusgua meno.
lch: Ndavukula matsi ndakenda mpaka msimba ya lihere, ndesinga alafu ndaatsia mnyumba khwefwala tsinguvo.
swa: Nilichukua maji nikaenda bafu kuoga na nikarudi kwa nyumba kuvaa nguo.
lch: Nga ndali sa ninndakhamala khwekasia khulukendo, mwetsa Feed Marshell yetsa mdala nasangalire lukali eno niyenyere meno nga igweba mumatsi.
swa: Nilipokuwa nimemaliza kujitayarisha kwa ajili ya safari, rafiki yangu Feed Marshell alikuja akiwa na furaha.
lch: Nga khwachaka lukendo mayoni kali kemba ao nio wa khwamanyira ati inyanga indai ilolohanga itsuli, nga khwola eria mwitsa wange wanzalika yali akosisie viakhulia.
swa: Tulipoanza safari ndege walikuwa wanaimba hapo ndipo tulipojua siku njema huonekana asubuhi, tulipofika kule rafiki yangu niliye mwalika alikuwa amepoteza vyakula.
lch: Mwitsa wange nga yalola viakhulia yamua khumbatsa nie abe mukeni na esie mbe mwenyeji, lano khwaulirisania vyakhulia vya mukeni ni vyae na vya mwenyeji ni vyange.
swa: Rafiki yangu alipoona vyakula alinidanganya awe mgeni nami nikuwe mwenyeji, tulielewana vyakula vya wageni ni vyake na vyakula vya mwenyeji ni vyangu.
lch: Batendi nga bagama viakhulia babola ati ni vya vakeni, mwitsa wange yabukula viakhulia naramo ipilipili inyingi, yamiranga vipande nga umira pandoli.
swa: Wahudumu walipoleta vyakula walisema ni vya wageni, rafiki yangu alichukua vyakula akatia pilipili mingi, alimeza vipande vya nyama kama anayemeza dawa ya panadoli.
lch: Yamekanga vusuma nga ugova matafuare eno nadaula munyu nende vusuma vwa sikong'o.
swa: Alikuwa anauchuna ugali mkubwa na supu ya nyama.
lch: sikuli syefwe silangwa  Dadira primary school.
swa: shule yetu inaitwa shule ya msingi ya Dadira.
lch: sikuli siefwe siri mkaunti ya busia nende m-subkaunti ya butula.
swa: shule yetu inapatikana kaunti ya busia na kata ndogo ya butula.
lch: sikuli siefwe siri nende vana mia tsirano; vasiani ni mia thidaru nende bahana mia thiviri.
swa: shule yetu ina wanafunzi mia tano; wavulana ni mia tatu na wasichana mia mbili.
lch: sikuli syefwe siri nende thikilasi mnane.
swa: shule yetu ina madarasa manane.
lch: sikuli siefwe siri nende thikilasi thia makina.
swa: shule yetu ina madarasa ya mawe.
lch: sikuli siefwe siamera vunyasi nende maua.
swa: shuleni kwetu kumemea nyasi na maua.
lch: sikuli siefwe siri nende valimu ehumi; valimu vamama sita nende vababa vane.
swa: shule yetu ina walimu kumi; wanawake sita na wanaume wanne.
lch: sikuli siefwe siri nende thichoo thindai.
swa: shule yetu ina vyoo vizuri.
lch: sikuli siefwe siameramo misala mikhongokhongo.
swa: shuleni kwetu kumemea miti kubwakubwa.
lch: sikuli siefwe sili nende vana vadidi vosi.
swa: shule yetu ina wanafunzi wachache.
lch: sikuli siefwe siri nende ijikoni.
swa: shule yetu ina jikoni.
lch: sikuli siefwe siri nende mundu wohurinda sikuli.
swa: shule yetu ina mlinzi wa kulinda shule.
lch: sikuli siefwe siri nende thitara mthikilasi.
swa: shule yetu ina taa madarasani.
lch: sikuli siefwe siri nende igeti ye sichuma.
swa: shule yetu ina lango la chuma.
lch: sikuli syefwe syafenswa nende thiwaya.
swa: shule yetu imezingirwa na nyaya.
lch: sikuli siefwe siri nende indalo ya hurima nende hurakao madimwa.
swa: shule yetu ina shamba ya kulima na kupanda mahindi.
lch: sikuli siefwe siri nende siguri sihongo.
swa: shule yetu ina uwanja mkubwa.
lch: sikuli syefwe siri nende valimu vandi vari nende thimotoka.
swa: shule yetu ina walimu wengine walio na magari.
lch: sikuli syefu siri nende msala mhongo sana.
swa: shule yetu ina mti mkubwa sana.
lch: sikuli syefwe siri nende ibendera.
swa: shule yetu ina bendera.
lch: sikuli syefwe siri nende mwalo kurimo mathi.
swa: shule yetu ina mto ulio na maji.
lch: sikuli siefu silangwa dadira ndasijama sana huluo huvera sipafomanga vilai sana mumasomo.
swa: shule yetu inaitwa dadira. Naipenda sana kwa sababu hufanya vizuri sana kimasomo.
lch: sikuli sefu ni silai sana sai siri nende iparedi indai.
swa: shule yetu ni nzuri sana na ina gwaride zuri.
lch: musikuli siefu huri nde vana mia tsine ishirini; vakhana ni mia tsitaru alafu vasiani ni mia moja ishirini.
swa: shuleni kwetu kuna wanafunzi mia nne ishirini; wasichana mia tatu alafu wavulana mia moja ishirini.
lch: alafu valimu huriende valimu ehumi. Huehumi avo vakhasi ni varano alafu vasatsa vosi ni varano.
swa: pia tuna walimu kumi. Kwa hao kumi, wanawake ni watano na vilevile wanaume.
lch: sikuli siefu siri nde headmaster; rira rilangwa Hagai Obuya alafu mudidi waye alangwa mbu Patrick Sidwaka.
swa: shule yetu ina mwalimu mkuu; jina lake ni haggai obuya kisha naibu wake anaitwa patrick sidwaka.
lch: valimu avo valichanga vindu kama vusuma nende ichai.
swa: walimu hao hula vitu kama ugali na chai.
lch: valimu vali nende mudehi oubadeheranga nende khufulukira vana vusera.
swa: walimu huwa na mpishi anayewapikia na pia kukoroga uji wa watoto wa chekechea.
lch: ndajama mukhasi oyo na khandi yajamwa na vangi.
swa: napenda bibi huyo na tena anapendwa na wengi.
lch: Khaduyu nende ingwe.
swa: Sungura na chui.
lch: harehare huarithingi nende haduyu nde ingwe.
swa: hapo zamani paliondokea sungura na chui.
lch: haduyu hari hevula vana vaviri.
swa: sungura alikuwa na watoto wawili.
lch: ingwe yari yevula vana varano rekha haduyu havorere ingwe mbuu wasiange huthie hurenye mumusino.
swa: chui alikuwa na watoto watano na sungura akamwambia chui kuwa mwenzangu twende tutenye kuni.
lch: mani rekha haduyu nende ingwe nivathia.
swa: hivyo sungura na chui walienda.
lch: ngavolayo sa nivachaka hurenya mani varenya sa vaamala hurenya.
swa: walipofika wakaanza kutenya na wakamaliza
lch: lano ngavamala vachaka huhuba thimbakha thiavwe ni vasatha.
swa: walipomaliza walianza kupiga gumzo huku wakicheka.
lch: lano haduyu naho nihamala nikhavatha wasio mbuu vathie mudala mbu vachake khukhuya vahasi vavwe nivamala nivathia.
swa: hivyo sungura akamdanganya mwenzake kuwa waende nyumbani kila mmoja aanze kumpiga mkewe.
lch: mani rekha khaduyu nihavuao ne ingwe naio ngayola sa niichaka khukhuya wasie.
swa: hivyo wakaenda; chui alipofika akaanza kumchapa mkewe.
lch: ingwe yeendelea khukhuya mukhasi waye.
swa: chui aliendelea kumcpapa mkewe.
lch: ne khaduyu nakho ngakhola sikhamukhuya da.
swa: naye sungura alpofika nyumbani hakumchapa .
lch: khamala khathia hukaya ingwe.
swa: baadaye alienda kuwatenganisha.
lch: ingwe nirulao nimureva mbu nawe sohuire mukhasi wao tawe?
swa: chui akamwuliza kwani hujamchapa mkeo?
lch: nivachakakhukhuyana, vakhuyana sa mpaka siashia.
swa: baadaye walianza kupigana mpaka kulipokucha.
lch: Ifisi nende siduyu.
swa: Fisi na sungura.
lch: ifisi nende siduyu vari vetha na vakonyanga vyahuria alala, varithanga alala.
swa: fisi na sungura walikuwa marafiki na walikuwa wakitafuta chakula pamoja, na pia walikula pamoja.
lch: inyanga ndala siduyu siathia hukonya ngalwavaria.
swa: siku moja sungura alienda kutafuta jinsi wanavyokula.
lch: siduyu siarera vyakhuria ifisi nayo yeva niiria.
swa: sungura alileta chakula naye fisi akaiba na kula.
lch: ifisi yarithingi nende sionya muno.
swa: fisi alikuwa na tamaa sana.
lch: inyanga ndala siduyu sia kasirika siavukula rikina nisikaranga vilayi ni simala sira husani nisikovera ifisi.
swa: siku moja sungura alikasirika na kuchukua mawe akakaanga vizuri na kuweka kwa sahani akampelekea fisi.
lch: siduyu siari sienya huira ifisi; siakinga rikina husisani nirimetameta.
swa: sungura alitaka kumwua fisi; alibeba jiwe mawe kwa sahani likimetameta.
lch: ifisi nende sionya siavukula nisiefunda lulala.
swa: fisi na tamaa alichukua na kubugia mara moja.
lch: riathia nirianda husiporokodio nisifwa.
swa: jiwe lilikwama kwa koo yake na akafariki.
lch: harehare musacha nende muhasi vajamana mbaka varia arusi yavo.
swa: hapo zamani mume na mke walipendana mpaka wakafunga harusi yao.
lch: mukhasi yari yafwala inguvo indayi nende musacha yari yafwala isuti ya ihali ya ekulu handi vandu vari vechule upara ni chinyende muchoo.
swa: Mke alikuwa amevaa nguo nzuri na mume alikuwa amevalia suti ya hali ya juu na watu walikuwa wamefurika utadhani ni funza/buu nyooni.
lch: khandi mukhasi yari nga iswiti muduka.
swa: naye mke alikuwa kama peremende dukani.’msemo’
lch: harusi eyo yari nende mahuwa malayi handi vandu varia ikeki, muchele nende matunda.
swa: harusi hiyo ilikuwa na maneno mazuri na tena watu wakala keki, wali na matunda.
lch: vandu varia mbaka vevirira ingo wavwe.
swa: watu walikula mpaka wakasahau nyumbani kwao.
lch: musacha yafungula muhasi waye mani nakiisa mukhasi waye.
swa: mume alimfunua mkewe na kumbusu.
lch: na khandi muziki kwariyo mulai khandi muhasi nde musacha vashina haandi huadira inguvo yo mukhasi.
swa: tena kulikuwa na mziki mzuri na bibi na bwana wakacheza hadi tukashika vazi la bi huyo.
lch: mukhasi nende musacha vari nende chinguvo chilayi opara mweshimiwa wo lukongo.
swa: mke na mume walikuwa na nguo nzuri utadhani ni mheshimiwa wa kijiji.
lch: khandi nahufiala wamuhasi yari yepambire khandi mukambi yahubiria injili.
swa: tena mavya wa mke alikuwa amejipodoa na muhubiri akahubiri injili.
lch: hurula ao vana ndoa avo vevula vana varano, vasiani vadaru vakhana vaviri.
swa: kutokea hapo wanandoa hao walijaliwa wana watano, wavulana watatu na wasichana wawili.
lch: vana avo vajamana sana; musacha nende mukhasi vosi vajamana na khandi nahufiala yajama vana varia.
swa: watoto hao walipendana sana, mume na mke wote walipendana na tena mavya aliwapenda watoto wale.
lch: IMBAHA YA HADUYU NENDE RIHUDU.
swa: HADITHI YA SUNGURA NA KOBE
lch: HAREHARE HUARIO HADUYU NENDE RIHUDU. HADUYU HAVORERA RIHUDU ATI YUMAO ISOLO YAKHASHIRA THIMBIRO.
swa: HAPO ZAMANI PALIKUWA NA SUNGURA NA KOBE. SUNGURA ALIMWAMBIA KUWA HAKUNA MNYAMA ANAYEWEZA KUNISHINDA MBIO.
lch: RIHUDU RIAVORERA HADUYU ATI NYENYA HUTHIA HURERA THISOLO THIOSI ATI OVORERE ATI YUMAO ISOLO YAKHAHUSHIRA THIMBIRO.
swa: KOBE AKAMWAMBIA SUNGURA KUWA ANATAKA KWENDA KULETA WANYAMA WOTE KWA SABABU UMESEMA HAKUNA MNYAMA ANAYEKUSHINDA MBIO.
lch: RIHUDU RIATHIA RIABORERA THISOLO THIOSI ENDIO.
swa: KOBE ALIENDA AKAAMBIA WANYAMA WOTE HIVYO.
lch: THISOLO THIALANGA MUKUTANO KWE THISOLO THIOSI.
swa: PALIITWA MKUTANO WA WANYAMA WOTE.
lch: INZOFU YAVOOLA MBU ISOLO YOSIYOSI NIIHUSHIRA NI HUHUHUYA.SIDUYU SIAVOLA ATI NI ENDIO SA ISOLO YOSIYOSI NIIHUSHIRA THIMBIRO NI MUKHUYA.
swa: NDOVU AKAMWAMBIA SUNGURA KUWA IWAPO UTASHINDWA NA MNYAMA YEYOTE TUTAKUCHAPA. NAYE SUNGURA AKAKUBALI KUWA IWAPO ATASHINDWA NA MNYAMA YEYOTE ACHAPWE.
lch: LANO INZOFU YAVOLA ATI THIMBIRO THIENYA HUCHAKA.
swa: HIVYO NDOVU AKASEMA KUWA MBIO ZINATAKA KUANZA.
lch: THISOLO THIOSI THIEPANGA INZOFU YAVOLA THIMBIRO THICHAKE.
swa: WANYAMA WOTE WALIJIPANGA NAYE NDOVU AKASEMA MBIO ZIANZE.
lch: HADUYU NAKHO NGA HARI HAJANJA HAVIRA INGIRA INDI HANE INGIRA EYO NI INYIMBIKITI SANA.
swa: NAYE SUNGURA ALIVYOKUWA MJANJA ALIPITA NJIA ILIYOKUWA FUPI.
lch: LWAKWANZA HADUYU HASHIRA HUVERA HAVIRA INGIRA INYIMBIKITI ILI VAKUTANE IMBERI YA THISOLO THINDI.
swa: MARA YA KWANZA SUNGURA ALISHINDA KWA SABABU ALIPITIA NJIA FUPI ILI WAKUTANE MBELE YA WANYAMA WENGINE.
lch: INZOFU SIAMINA DA MBU SIDUYU SISHIRIRE.
swa: NDOVU HAKUAMINI KUWA SUNGURA AMESHINDA.
lch: INZOFU YAVOLA HWENYA HULONDAMO SIDUYU SIAJAMA. HAANDI VACHAKA THIMBIRO.
swa: NDOVU ALISEMA TUNATAKA KURUDIA NAYE SUNGURA AKAKUBALI NA WAKAANZA MBIO.
lch: HAANDI HADUYU HAVIRA INGIRA INYIMBIKITI HANDI HARURIA IMBERI YA THISOLO THIASIE.
swa: SUNGURA MARA TENA AKAPITIA NJIA ILEILE FUPI NA AKAWA MBELE YA WANYAMA WOTE.
lch: SIDUYU SISIRI SIASHIRA MANI NIVIDONG’A MBU SISHIRIRE.
swa: SUNGURA BADO ALISHINDA NA IKABAKI KUWA YEYE NI MSHINDI.
lch: harehare yaliwo omwana walangwa mbu nasio.
swa: hapo zamani paliondokea mtoto aliyeitwa nasio.
lch: yali yamenya nende mama waye.
swa: alikwa akiishi na mamake.
lch: thinyanga thindi einzala yakwa musialo siavarimo mana inyanga mama nasio yari naakendanga nanyola musala kuama thinduri thinyingi mana thienga.
swa: siku moja njaa ilitokea walipokuwa wakiishi na siku moja mama nasio akiwa anatembea alipata mti uliokuwa na aprikoti zilizoiva.
lch: yakalukha mungo namala avorera nasio ati muthuri vanathia vaakule thinduri ethio.
swa: alirudi nyumbani akamwambia nasio kuwa kesho wataenda kuchuma aprikoti hizo.
lch: inyanga yalondakho mwna nende mama waye vathia huakula.
swa: siku iliyofuata mama na mwanawe walienda kuchuma.
lch: ngavola vachaka hung’ang’anira hunina musala mana mama nasio niyaamua hunina mwene.
swa: walipofika walianza kubishana atakayepanda mtini na baadaye mama nasio akaamua kupanda.
lch: ngalwayola akulu yevirira hutupa asi tsinduri.
swa: alipofika juu alisahau kutupa chini aprikoti.
lch: yathiria yeng’ene viola viha nasio yamuvorera amutupirekho arie lakini mama waye yakhaya.
swa: alikula peke yake hadi nasio alipomwambia amtupie akule lakini mama yake akakataa.
lch: yaria mpaka inda yaye yoma mana yafwira humusala yakwa asi.
swa: alikula mpaka tumbo lake likafura na kufariki akiwa juu na akaanguka.
lch: nasio yashirwa siohukhola mana yaamua hurema mama wae naamala namura musikapo.
swa: nasio alishindwa cha kufanya hadi alipoamua kumkatakata mamake na kumweka kikapuni.
lch: nasio ngalwa yari nakaluha ingo nende muviri kwa mama waye yavukanana nende erinani rikhongo hane ingira eyo yali ya manani.
swa: nasio alipokuwa akirudi nyumbani na mwili wa mamake, alikutana na nyani mkubwa; kumbe njia hiyo ilikuwa ya nyani.
lch: rinani riamureva nasio okingile sina.
swa: nyani alimwuliza, “nasio umebeba nini?”
lch: Inda nisiehoero x 2
swa: naye alimjibu kwa wimbo huu: Nimembeba mama Aliposema x2 Nasio twende kwa aprikoti x 2 Tumbo ni ya kitu cha kufurahia tu x 2
lch: mana nasio yakenda huingira niyemba olwimbo olo mpaka nga manani kamunyula inyama ya mama waye yosi pe.
swa: hivyo nasio alitembea njiani akiimba wimbo huo mpaka nyani walipomnyang’anya  mwili wa mama yake wote.
lch: olukano lwange lwahavwera ao.
swa: usimulizi wangu umeishia hapo.
lch: INYANGA YA NDALAKHEVIRIRE MUVULAMU VWANGE
swa: SIKU AMBAYO SITASAHAU MAISHANI MWANGU
lch: Jumamosi ndarula msikuli ninzia mdala. Nga ndola mdala ndanyola bandu nibetsule mlwanyi lwefwe. Ndengira mnyumba ninyola mukhana wefwe nalira. Nindereva sina sitsiririranga . Mkhana wefwe nambolera mbu mama nende baba vanyolere ajali nivarula Murumba khukula isukari.
swa: Jumamosi nilitoka shuleni nikaenda nyumbani. Vile nikifika nyumbani nilipata watu wamejaa katika uwanja wetu. Niliingia kwa nyumba nikapata msichana wetu akilia. Nikajiuliza ni nini inaendelea. Msichana wetu akaniambia kwamba mama na baba wamepata ajali wakitoka Murumba kununua sukari.
lch: Nga vavere nivakalukha vakwire nende imutoka . Baba murwe kwadikhe sa akari mama nae luvere luadikhe ludong'ere khu lami. Nga ndavulira endio Mani kambwa nindong'a sa ninyemere. Masika kedikha nga matsi ka mtaro. Khu ndali siringi ndalola imutoka niitsa mdala nderukha khulinga mbu ni wina ulimo ulimo. Ndanyola vevusi vange nivavarerekho tsibandeji vuli abundu.
swa: Vile walikuwa wanarudi wakaanguka na gari. Baba kichwa chake kimepasuka katikati naye mama titi lake limekatika likabaki barabarani. Vile nilisikia hivyo nikaishiwa na nguvu nikabaki kama nimesimama. Machozi yakaanza kunitoka yakitiririka kama maji ya mtaro. Ndio nilikua bado na mshangao huo niliona gari ikiingia kwa boma nikakimbia kuangalia ni nani yuko ndani. Nikapata wazazi wangu wamewekwa bandeji kila mahali.
lch: Vavakinga nivavengisia mnyumba. Mama lakini yali alomalomakho lakini baba siyalomalomakho kata kidogo. Jumatatu ndatsia msikuli nga kawaida nindakalukha mdala ndanyola bandu nivalira. Nderukha khulinga baba lakini sindamnyola da. Bandu vambolera mbu baba amalire khufwa. Ndari nende isauti ikhongo kata yakhasingisie avafu vakende.
swa: Waliwabeba wakawaingiza kwa nyumba. Lakini mama alikuwa bado na uwezo wa kuzungumza kidogo lakini baba hakukua na uwezo wa kuzungumza hata kidogo. Jumatatu nilienda shuleni kama kawaida niliporudi nyumbani nilipata watu wakilia. Nilikimbia kwenda kuangalia baba lakini sikumpata. Watu wakaniambia kwamba baba ashaaga dunia. Nilikua na sauti kubwa ambayo inaezaamsha maiti kutembea.
lch: Baba vamugama nivamusikha lakini vyali sisa muno. Sindakhevirire mpaka nyanga lwa ndakhafwire.
swa: Baba walimleta wakamzika lakini ilikuwa huzuni sana. Sitasahau mpaka siku yangu ya kufa.
lch: olumarachi nolulomaloma/ lusungo lwa abamarachi baurisaniangamo mu bikholwa biabwe no lusungo luli vuleka undi.
swa: kimarachi ni lugha ya wamarachi wanaosikilizana kwa matendo yao na lugha zilizo sehemu zingine.
lch: abamarachi bamanyikha khulwa olulomaloma lwabwe shinga abandu be tsimbia tsindi tsiamanyikha tsiri mtsisungo/tsinomanoma tsiabwe.
swa: wamarachi wanajulikana kwa lugha yao kama watu wa lugha zingine zinazojulikana zilizo kwa lugha zao.
lch: olulomaloma nolwabaalangiramo mundu nende imbia yaye.
swa: lugha ni kitu alichokitanguliza mtu ikiwa na aina yake.
lch: mubamarachi baliwo tsimbia tsia bandu bandi abalamanyire olumarachi da, bariwo abaana basomi abanasinjia okhulomaloma oluswairi nende lusungu.
swa: kwa wamarachi kuna aina za watu wengine wasiojua Kimarachi; kuna wanafunzi waliozoea kuzungumza kiswahili na kiingereza.
lch: omwene hulusungo lwosilwosi nokhululomaloma nuenasia nokhuba tsinjero, thingano, minae, tsingado, amakerake nende akandi.
swa: mwenyewe kwa lugha yoyote ni kuizungumza na kujizoesha kwa kupiga masimulizi, hadithi, vitendawili, misemo, mafunzo na mengineyo.
lch: shinga nyasaye yalonga abandu nabara musialo yabaretsanga abahoyere huva nende ebikhole nemirimo kiabwe, emilukha, emisiro, oburuki bwe emiruko kama thing’ombe, tsimbusi, amakondi, tsingokho, amayoyo nende vindi viryo.
swa: jinsi mungu alivyoumba watu na kuwaweka duniani, aliwaweka walipotakikana kuwa na vitendo na kazi zao, itikadi, mila, ufugaji wa mifugo kama ng’ombe, mbuzi, kondoo, kuku, bata miongoni mwa wengine.
lch: abamarachi nabalimi khandi nabaruki.
swa: wamarachi ni wakulima tena wafugaji.
lch: barakanga obule, amabere, amadumwa, emioko, amabuoni, tsimbande, tsinjugu, amaremwa, emikachi nende emisala, obunyasi nende olusi.
swa: huwa wanapanda wimbi, mtama, mahindi, mihogo, viazi, korosho, njugu, ndizi, miwa na miti, nyasi na nyasi ya nepi.
lch: abamarachi bajama omulembe. Bombakha tsikanisa tsio khunyoreramo tsikhabi okhurula khunyasaye omulongi wa buli sindu siasi.
swa: wamarachi hupenda amani. Wao hujenga kanisa za kupatia baraka kutoka kwa mungu mwumba wa vyote duniani.
lch: khaandi bombakha tsikanisa na masomero ka bana khusomeramo.
swa: tena walijenga kanisa na shule za kusomea ndani.
lch: obumbahi bwekholanga nende abaandu berusie khukhola emirimo ekio.
swa: ujenzi hufanywa na watu waliojitolea kufanya kazi hiyo.
lch: abandu berusianga nibakhola ikasi eyo ili khukhonya bandu bomulukongo nende kata hwekhonya bene.
swa: watu hujitolea kufanya kazi hiyo ili kusaidia wanakijiji na hata kujisaidia binafsi.
lch: NANDAULIRA YATHIA NAKO NABUKHUE
swa: ASIESKIA ALIENDA NAYO UKWE
lch: Khale khale yamenyao muinda mulala yamanyihana khulira Makesi.
swa: Hapo kale  kuliishi  bwenyenye mmoja aliyejulikana kwa jina Makesi
lch: Makesi yadeshia muhaye mulala bushi inyuma, banyalirwa khuivula bana babiri bali mbu ni mhana nde musiani,
swa: Makesi alioa mke mmoja mithili ya asali, waliwezewa kuzaa watoto wawili ambao ni msichana na mvulana,
lch: humera Nandaulira nende Shauriako. Nandaulira nali musiani Shauriako nali muhana.
swa: kwa majina Nandaulira na Shauriako. Nandaulira akiwa mvulana naye Shauriako akiwa msichana.
lch: Makesi nende muhaye waye bamenya muluivulo lulia lwa huhonyana mu mabi nde malayi,
swa: Makesi na mke wake waliishi kwa kizazi kile cha kusaidiana kwa mabaya na mazuri,
lch: luwivulo luno lwehihirira sa khumiruko nende vulimi.
swa: kizazi hiki kilijitegemea kwa ufugaji na kilimo.
lch: Bana bano samwana yabasomia bosi bali bana.
swa: Watoto hawa babayo aliwasomesha wote wakiwa wachanga.
lch: Musungu inyuma musiani naye opara mbu yebulirwa mumathi naye muhana bila hudonga inyuma yaani situng'uo, muhana waiti, yaani muhana siyombo.
swa: Mvulana alikuwa mtanashati kipimo zaidi ya mzungu naye msichana bila kusalia nyuma yaani mrembo mithili ya kitunguo, msichana laini, yaani msichana kifaa.
lch: Muhana yebulua yebulukha abulao musiani yabira naye bila humusakula.
swa: Msichana aliumbwa akaumbika hakuna mvulana angempita bila kumwita.
lch: Yakendanga na mshaliro nako sikasinda da hubula basiani bakutanire nabo, lakini para mbu buluma bwira ifisi.
swa: Alitembeanga na majasusi amabao hawangekawia kusema wavulana amabao amekutana nao, lakini tafakari kwamba tamaa iliua fisi.
lch: Basiani balonda muhana mpaka wabu, aii yesi yalola yesi yolere.
swa: Wavulana walimfwata msichana hadi kwao, aii yeye pia aliona amefika kubalehe.
lch: Biaba mbu mwibusi siyaha mubolera siosi siosi yalonda da. Manya mbu yali yehalire marebo ka ikilasi ya munane.
swa: Ikawa kuwa mzazi hangeweza kumwambia chochote akatii. Jua kwamba alikuwa akaulie mtihani wa darasa la nane.
lch: Nndio muhana ya lolipopu, hane bima biabola, samuana yatema humukololosia yaani humukerera lakini sibi ni siba isa.
swa: Hivyo msichana wa peremende, kumbe tabia zilioza, babaye alijaribu kumrekebisha yaani kumba mawaidha lakini kibaya ni kibaya tu.
lch: Muhana yehalira marebo kai ikilasi ya ehumi nde thibiri. Nakoruvwe mbuu butuakani nende masomo sibyahathiania da.
swa: Msichana aliukalia mtihani wa darasa la kumi na mbili. Asipojua kuwa anasa na masomo haziambatani.
lch: Muhana bamuonya lakini yomarania likosi mana huulira ao ndahamanya mbuu ndekesibwa nende mamuao sialo silakhuekesia.
swa: Msichana alionywa lakini alikaidi na kufikia hapo nimejua kuwa ukikaidi kufunzwa na mama yako utafuzwa na ulimwengu.
lch: NEKESA NENDE KUKHU WAYE
swa: NEKESA NA NYANYA YAKE
lch: Nekesa yathia mumwalo khudaya mathi kokhunywa.
swa: Nekesa alienda mtoni kuchota maji ya kunywa.
lch: Nekesa yakutana nende mukhana.
swa: Nekesa alikutana na msichana.
lch: Mhana oyo yari athia khudaya mathi, kukhu nyene yalinda mathi khurula itsuli mpaka ingolobe musirima.
swa: Huyo msichana alienda kuchota maji, nyanya yake alingoja maji kutoka asubuhi hadi usiku.
lch: Kukhu nyene yaamua khukona kata bila khuria busuma.
swa: Nyayake alilala hata bila kukula ugali.
lch: Naye Nekesa nende mukhana bachaka khuba tsimbakha thiobukheri, yaparanga mbu yahadeshie mwana mhana omulayi sana wayari niyekombele.
swa: Naye Nekesa na rafike yake walianza kuhadithi ngano za mapenzi, alidhania kwamba angeoa msichana mrembo sana aliyempenda.
lch: Kata kario bazee vakhare sibakosa ni vabola mbu nolola vindu nibimetameta manya mbu vialongwa.
swa: Hata hivyo wahenga hawakukosea waliposema ukiona vialea jua vimeundwa
lch: Kata kario Nekesa nende mukhana kama kawaida yabu bendelea mpaka vakutana nende imbwa nende ipusi nibakendanga.
swa: Hata hivyo Nekesa alizidi kutembea hadi akakutana na mbwa na pakaa zikitembea.
lch: Nekesa naye yari yajama khulondana nende bindu kama thimbwa mudala.
swa: Nekesa naye alikuwa amependa kuambatana na vitu kama umbwa pale nyumbani.
lch: Yebilira mbu yali nende mukhana nende khuchaka tsimbiro mpaka wabu.
swa: Alisahau kwamba alikuwa na msichana na hivyo akaanza mbio hadi kwao.
lch: Kata kario mukhana yadonga musirima, yapara mbu khuyolere khane kuanyolekhane.
swa: Hata hivyo msichana alibaki kwa giza, alidhania kuwa amepata na kumbe ndio ameptwa.
lch: Mukharakati eyo mukhana yanyola amakhuwa nikamushira, majambazi kamwingira nende khumukholera sitendo nakhaywa khwiruha mpaka nyangaino.
swa: Kwa hizo harakati msichana alipata maneno yanayomlemea, magaidi walimvamia na kumfanyia kitendo cha unyama alichoshindwa kukimbia hadi wa leo.
lch: Erio nirio lisoma riandasoma okhoyere okende nende mundu undi.
swa: Na hivyo ndivyo nilijifunza kuwa unafaa kutembea na mtu mwingine
lch: SIKULI SIEFU.
swa: SHULE YETU.
lch: Sikuli siefu silangwa Sirikhaya.
swa: Shule yetu inaitwa Sirikhaya
lch: Sili nende baalimu makhumi karano nende baana elfu tsiviri.
swa: Iko na walimu hamsini na wanafunzi elfu mbili.
lch: Baalimu vefwe vali nende tsidigri tsiekesia mbu vanyala khuekesia bilai.
swa: Walimu wetu wako na shahada ambazo zinaonyesha wako na umaarufu wa kufunza vizuri.
lch: Sikuli esio sili nende abaana balai bali tayari khusoma.
swa: Hiyo shule iko na wanafunzi wazuri waliyo tayari kusoma.
lch: Nuwingira msikuli sya Sirikhaya, manya mbu ori avundu alai wa masomo kali bilai nende siwango sya akulu.
swa: Ukiingia kwenye shule ya Sirikhaya, jua kwamba uko pahali pazuri pa masomo yaliyo ya hali ya juu.
lch: Noli khugeti olanyola mandiko kekesia mbu ori Sirikhaya.
swa: Ukiwa kwenye lango kuu utapata maandishi ati uko Sirikhaya.
lch: Maua kali khugeti kosi kandikirwekho lira Sirikhaya.
swa: Maua yako kwenye lango kuu yaliyorembeshwa na jina Sirikhaya.
lch: Nikhwingira mumakhua ke mivayo khunyola mbu sikuli esyo siahashira vikombe visavi mumivayo kiauhane.
swa: Tukiingia kwenye maswala ya michezo utapata kwamba hiyo shule hushinda vikombe ainati.
lch: Mivayo eko ni shinga mpira, tsimbiro, nende kindi misavi.
swa: Hizo michezo ni kama mpira na ingine mingi.
lch: Nikhwingira mumakhua aka masomo khunyola mbu omwaka kwawere sikuli sino siakovere abaana makhumi kaviri mu univasiti.
swa: Tukiangazia maswala ya masomo utapata kwamba mwaka uliopita hii shule ilipeleka wanafuzi ishirini katika chou kikuu.
lch: Khukhola tsikosi tsiaukhane nitsilimo tsilia tsia amalesi, budaktari, bulimi nende akandi kaukhane.
swa: Kufanya kozi tofauti ikiwemo za unesi,udaktari, ukulima na zingine tofauti.
lch: Khulondahana nende matokeo ka mwaka kwawere vaana vandi vaanyorere ovukhonyi.
swa: Kutokana na matokeo za mwaka uliopita wanafunzi wengine walipata msaada.
lch: Khale khale tsinyanga tsia bakuka befu balitsingi nende tsing’ombe tsisabi muno.
swa: Hapo zamani za kale, wakati wa babu zetu walikua na ng’ombe wengi sana
lch: Tsing’ombe thino tsia bakhonyanga muno kata rero tsisiri tsibakhinyanga muno.
swa: Ng’ombe hawa walikua wakiwasaidia sana hata siku hizi bado wanasaidia sana.
lch: Tsing’ombe thino khubera sina bakhonyanga ni khubera bari nende ifaida inyingi muno.
swa: Ng’ombe hawa mbona wanasaidia ni kwa kuwa wanafaida nyingi sana.
lch: Bebusi befwe banyola amaamo manji muno khulondokhana nende tsing’ombe tsino
swa: Wazazi wetu wamepata mazao mengi sana kutokana na ng’ombe hawa.
lch: Aumao uria washwila ing’ombe.
swa: Hakuna yule ambaye anachukia ng’ombe.
lch: Ikhurereranga amabere nikhunywa ichuli nende msidhiambo, nonywa amabere kaa ing’ombe ni malayi muno.
swa: Hutuletea maziwa tukikunywa asubuhi na jioni, ukinywa maziwa ya ng’ombe ni tamu sana.
lch: Sikari nende obubu bwosi bwosobwosi tawe hubulamu bwefu.
swa: Hayana madhara yoyote katika maisha yetu
lch: Inyama yosi huritsanga  ni khuritsanga hubera neya ing’ombe hushira muno humasika huritsanga mpaka efwe bene khurehe ni matamu muno kakhugamiranga amani khumubili.
swa: Nyama pia huwa tunala na huwa tunala kwa sababu ya ng’ombe na haswa kwenye matanga huwa tunala hadi sisi wenyewe tuache na ni tamu sana tena hutuletea nguvu mwilini.
lch: Tsikhurimiranga thindalo tsiefu tsiri nende amani wachi khumubili tsing’ombe etsio nitsisatsa.
swa: Huwa wanatulimia shamba zetu wana nguvu nyingi mwilini na ng’ombe hao ni wakiume
lch: Masero kayio kari thingubo tsia bakuka befwe.
swa: Ngozi yao ilikua nguo za babu wetu.
lch: lwa benyanga khutsia mudala bakendanga msichuru.
swa: Walipokua wakitaka kwenda nyumbani walikua wakitembea kwenye misitu.
lch: Ing’ombe ni siruko sia abandu baruka, baruka humadala kabu.
swa: Ng’ombe ni mfugo wa binadamu, waliwafuga katika maboma yao.
lch: Ing’ombe ni siruko siarukwa nende abandu.
swa: Ng’ombe ni mfugo ambaye alifugwa na watu.
lch: Ing’ombe ni sindu sia abandu bachama khubira sichero
swa: TNg’ombe ni kitu ambacho watu wanapenda kupita kiasi
lch: Ing’ombe yeresingia abandu amabere nende inyama.
swa: Ng’ombe huwapa watu maziwa na nyama.
lch: Ing’ombe yosi yenyekhana khulindwa, akhoyere khuringwa muno.
swa: Ng’ombe pia anafaa kutunzwa sana, anafaa aangaliwe sana.
lch: Omundu akhoyere khuieresia amatsi irie handi yiikure nilaikure siinyala khurusia mabere amangi.
swa: Mtu anafaa kumpea maji na nyasi ale hadi ashibe asiposhiba hawezi kutoa maziwa mengi.
lch: Amafwi keing’ombe kalangwa masingo.
swa: Kinyesi cha ng’ombe kinaitwa zamadi.
lch: Amasingo karukhonyanga nende imboleya yesikhaya eya khularumikhira amang’ondo kosikosi
swa: Zamadi hutusaidia na mbolea ya bure ambapo hatutumii pesa yoyote.
lch: Mundu nabukula amasingo nende khura khu biakhulia bia yaraka nikari amadimwa kanyala khurusia tsingore, kata kario riramwa riosi rinyolanga.
swa: Mtu akichukua zamadi na aweke kwa chakula ambayo alipanda kama ni mahindi yanaweza kutoa mazao kubwa, hata hivyo ndizi pia hupata.
lch: Abandu ba khale babechanga nibabukula ing’ombe inamu nibasinja, nibakhamala khusinja nibakhamala husinja babukula lisero erio nibaomia khumubasu mpaka liume nga likina.
swa: Watu wa kale walikua wakichukua ng’ombe ambaye anauhai wanamchinja wakishamchinja wanachukua ngozi hiyo na kukausha kwenye jua hadi ikauke kama jiwe
lch: Niriakhamala tsinyanga tsindidi barumikhira ngaa obulili bwa khukonahko kata omwana mudidi niyenyala siinyala hudora
swa: Ikimaliza siku chache wanatumia kama malazi ya kulalia hata mtoto mdogo anapokojolea haiwezi ikaloa.
lch: Risero ria ing’ombe ababdu bekhonyeranga hukunga mkhono kwa lupanga.
swa: Ngozi ya ng’ombe watu hutumia kwa kutengezea mkono wa panga.
lch: S. SIKULI SIA SIKURA
swa: SHULE YA MSINGI YA SIKURA
lch: S. IKAUNTI: BUSIA
swa: KAUNTI: BUSIA S. LUKONGO: TINGOLO ENEO: TINGOLO SKR 12
lch: S. ING’OMBE
swa: NG’OMBE
lch: S. Ing’ombe ni siruko siri nende ifaida ikhongo sana mshialo.
swa: Ng’ombe ni mufugo ambaye anafaida kubwa ulimwenguni.
lch: T.
swa: Kusema ukweli ng’ombe hutupa vitu vingi sana, huwa anatusaidia na vitu kama vile maziwa, nyama, na vitu vingine vingi tu.
lch: S. Kata ingoma eya khulolanga Nibali nibakasie siikaibwangwa hukhurumukhira sindu sindi irumikhiranga likosi ria ing’ombe ya mlolanga.
swa: Hata ngoma ambayo tunaona wakiwa wameunda huwa haiundwi kwa kutumia kitu kingine ila kwa kutumia ngozi ya ng’ombe ambayo huwa mnaona.
lch: S. irukhonyanga nende vindu visabi nga masingo
swa: Hutusaidia na vitu vingi kama vile zamadi.
lch: . T. Hata zamadi hiyo ukibeba kisha upeleke kwenye shamba yanaweza kutoa mazao bora.
swa: Zamadi yayatokayo kwenye ng’ombe huwa tunatumia kutengenezea nyumba hadi zionekane vizuri
lch: S. Siakhulia sia khunyala khuremera ing’ombe ibe nende mubiri omulayi ni lusii
swa: . Chakula ambacho tunaweza katia ng’ombe ili wawe na afya bora ni mabingobingo
lch: S. Tsing’ombe ethio thia igredi khunyala khutsirskira olusii lwabu ni khandi tsikhoyere khulia olusii lwa khuyera kho  tsirusie amabere amangi.
swa: Ng’ombe hao wa gredi tunaweza wapandia mabingobingo yao na pia wanafaa wale mabingobingo wa kutosha ndipo watoe maziwa mengi.
lch: T.
swa: Maziwa hayo unaweza kuhifadhi yakagandamana na kuwa mala hata unaweza kulia sima.
lch: S. Khuli nende tsing’ombe tsinzalaba nosuda ambi natsio tsinyala tsia khutwoma bubi muno.
swa: Kuna wale ng’ombe wakali ukisonga karibu nao wanaweza wakakugonga vibaya sana hadi ukaumia
lch: S. Bulayi bwa ing’ombe ya kienyeji ni khuba onyala khutsia ninatsio abundu wosiwosi  wa bunyasi  baali mpaka baekula.
swa: Uzuri wa ng’ombe wa kienyeji ni kwamba unaweza ukaenda nao mahali ambapo kuna nyasi wakala kisha washibe.
lch: S. Nonyolwa nende ishida onyala khubukula ing’ombe ndala wakusia mana onyole amang’ondo kaa onyala khurumihira khu ishida eyo.
swa: Ukipatwa na shida unaweza chukua ng’ombe mmoja ukamuuza kisha upate pesa ambazo unaweza kutumia katika shida hiyo.
lch: S. Inyama iriya yololanga abandu nibalia  irulanga mng’ombe kata nosamba inyama eyo inyala khumenyaS.tsinganga tsinyingi khu ako kosi khurinde tsing’ombe etio bulayi.
swa: Nyama ambayo huwa unaona watu wakila huwa hutoka kwa ng’ombe hata ukichoma nyama hiyo inaweza ikaaishi siku nyingi kwa hayo yote tulinde ng’ombe hao vizuri.
lch: S. IKAUNTI: BUSIA
swa: KAUNTI: BUSIA
lch: . LUKONGO: TINGOLO
swa: S ENEO: TINGOLO SKR 14
lch: S. Ing’ombe ni sindu sia abandu bajama hubera ili nende obuhkonyi bungi muno khu bandu.
swa: Ng’ombe ni kitu ambacho watu wanapenda kwa maana ana manufaa mengi sana kwa watu.
lch: S. Khubola bwadodo ing’ombe ni sindu siria sinyala hukhukhonya abundu andinyu muno inyanga eyo  nikari mbu okwamire abundu andinyu
swa: . Kusema kweli ng’ombe ni kitu ambacho kinaweza kukusaidia mahali pagumu sana siku hiyo ukiwa umekwama mahali pagumu
lch: S. Onyala khukusia wamala tsishughuli tsiao ni bulayi khuruka ing’ombe.
swa: Unaweza ukauuza kisha ukamaliza shuguli zako ni vizuri kufuga ng’ombe.
lch: S. Khandi sikhola mbole ing’ombe ni siruko silayi ni kubera inyala khuibula, onyala khukusia  amabere wesi khandi onyala khunya khunyola afya indayi, kata onyala khuba obula isukari mnyumba onyala khukusia amabere no okula isukari.
swa: Tena kinachofanya niseme ng’ombe ni mfugo mzuri ni kuwa anaweza kujifungua, unaweza kuuza maziwa na wewe pia unaweza kunywa na kupata afya bora, hata unaweza kuwa hauna sukari kwa nyumba unaweza uza maziwa na ununue sukari.
lch: T.
swa: Maziwa hayo unapouza yanakutoa pale ambapo ulikua umelemewa.