Kencorpus/KenTrans huggingface dataset:
lch: Ing’ombe niisiri indidi khasiiritsanga bunyasi kata khandi khasiiritsaka amasafu khaba.
swa: Ng’ombe akiwa akali mdogo huwa hali nyasi hata tena huwa hali matawi.
lch: Efue baraga beebusi beefu barurumanga hutsie khuaye tsingombe kata nende khuiereesia amatsi.
swa: Sisi vijana wazazi wetu hututuma twende tuchunge ng’ombe hata na kuipea maji.
lch: O: Beebusi befu baruboreranga mbari ing’ombe ni isolo iri nende sifune sikhongo kwani ing’ombe noobula mapesa ka khulipa musikuli ni bakusia ingombe ni banyola nga baliipa mapesa musikuli.
swa: Wazazi wetu hutuambia kwamba ng’ombe ni mnyama ambaye ana sababu, kikubwa ni kwamba ng’ombe kama hauna pesa ya  kulipa shuleni wanauza ng’ombe na wanapata jinsi ya kulipa karo shuleni.
lch: Kando nende ako ing’ombe ikhasi iri nende tsifaida tsingari khuluobera ilanyola inda alafu yiibule alafu ochake khukusiamabeere.
swa: Kando na hayo ng’ombe wa kike ana faida kubwa kwa sababu anapopata ujauzito halafu ajifungue halafu uanze kuuza maziwa.
lch: Noonyola budinyu nga obere noobula muunyu nookusia sa mabeere nonyola nga okula munyu ni ing’ombe iba yakhakhukhonya.
swa: Ukipata ugumu kama hauna chumvi unauza tu maziwa naunapata jinsi ya kununua chumvi na ng’ombe atakuwa amekusaidia.
lch: Khuitsurisie mbari ingombe iruberesianga inyama. Inyama ya ing’ombe niinulu nookaranga. Abaandu baiyanza.
swa: Tukumbuke ya kwamba ng’ombe hutupa nyama, nyama ya ng’ombe nitamu ukikaanga . watu wanaipenda.
lch: Ing’ombe ni siindu sia maangalimu khubeera yosi irimanga mumikunda kiefu.
swa: Ng’ombe ni kitu ya ajabu kwa sababu pia hulima kwa mashamba yetu
lch: HuiItsurisia mbari ing’ombe iinisianga masero aka beekhonyeranga khukasia bilaro nende tsingoma.
swa: Nakukumbusha kwamba ng’ombe hutoa ngozi wanayotumia kutengeneza viatu na ngoma.
lch: Ing’ombe niindayi Khulua khubera irubetsanga tsifaida tsisaabi lukari.
swa: Ng’ombe ni mzuri kwa sababu hutupa faida nyingi sana
lch: Ing’ombe niisolo iriya eya khurukanga mudala riefu. Ing’ombe ni isolo indayi munO: Olanyola tsingombe tsikabukhane.
swa: Ng’ombe ni mnyama yule ambaye tunafuga nyumbani kwetu. Ng’ombe ni mnyama mzuri sana utapata kuwa ng’ombe wametofautiana.
lch: O: Khuri nende tsing’ombe tsia igiredi, nende etsia kienyeji.
swa: Tuko na ng’ombe wa gredi ambao na wa kienyeji.
lch: Etsingombe tsiruberesianga amabeere nende einyama. Khandi kata ing’ombe iruberesianga   mang’ondO:
swa: Ng’ombe hutupa maziwa na nyama, tena ng’ombe hutupa pesa.
lch: Olanyola abandu bangi bajama einyama eya ing’ombe.
swa: Utakuta watu wengi wanapenda nyama ya ng’ombe.
lch: Kata kario, olanyola abandu bari nende tsimbeka tsikabukhane etsia bakhera khuria khu ing’ombe.
swa: Hata hivyo, utakuta watu wakiwa na sehemu tofauti ambazo wanapenda kukula kwa ng’ombe.
lch: O: Abandi bakhera khusamba ing’ombe mpaka yuume nibamala bairia. Inyama eyo inyala khumenya khu bikha birambi lukari.
swa: Wengine wanapenda kuchoma ng’ombe hadi ikauke wakimaliza wanakula, nyama hiyo huweza kuishi kwa muda mrefu sana.
lch: Khandi ing’ombe iruberesianga amabeere malayi. Mabeere ako kanyala khukobua biuma ni kamala kakasibua khungira ikabukhane.
swa: Tena ng’ombe hutupa maziwa mazuri, maziwa hayo yanaweza pelekwa viwandani kisha yakatengenezwe kwa njia tofauti.
lch: Kario kata mabeere akakasibuanga kaba nga busie. Omundu naakusia amabeere ako alanyola mapesa mangi lukari.
swa: Kuna  maziwa ambayo hutengenezwa na kuwa kama unga. Mtu akiuza maziwa hayo atapata pesa mingi sana.
lch: Khuri nende rstingombe tsiria etsikhonyanga abaandu khurima. Etsing’ombe etsio ni tsisurusi ni tsiamanya khurima lukari. Kata tsiruo etsikhonyanga khukinga ebiindu bisirO: Omundu ari nende tsingombe etsio anyala khunyola amang’ondO:
swa: Tuna ng’ombe ambao husaidia watu kulima. Ng’ombe hao ni ndume na wanajua kulima sana, hata kuna wale ambao husaidia kubeba vitu nzito, mtu akiwa na ng’ombe hawa anaweza pata pesa.
lch: Khandi tsing’ombe tsinyala khururerera eimbolera indayi. Mundu naari nende ing’ombe anyala khunyola imbolera eya khuraka ebiakhuria biaye. Niyakharaka ebiakhuria ebio
swa: Tena ng’ombe wanaweza kutuletea mbolea nzuri, mtu akiwa na ng’ombe anaweza pata mbolea ya kupandia vyakula vyake. Akipanda vyakula hivyO:
lch: bikhulanga bilayi lukari nende khuinisia ebiakhuria bingi khandi ebilayi. Esie ndajama ing’ombe lukari.
swa: Hutoka vizuri na kuto vyakula vingi tena vizuri mimi napenda  ng’ombe sana.
lch: ING’OMBE NENDE IMBUSI
swa: NG’OMBE NA MBUZI
lch: Ing’ombe nende imbusi ni biruke bia mudala. Inyanga ndala tsing’ombe tsiatsa khuaya ni tsimbusi tsiadong’a mudala. Tsimbusi tsiatsaka khuana nitsiinya khuria, lakini omundu khasiyariio owa khuaya. Tsing’ombe nga tsiamala khuaya ni tsimbusi tsiurera. Khalano khuari khukorirwe mbari tsimbusi tsiari nende obukora bundi awendio. Tsimbusi tsiakhalaka mukoye ni tsiekisa.
swa: Ng’ombe na mbuzi ni mifugo wa nyumbani, siku moja ng’ombe walienda kuchunga na mbuzi wakabaki nyumbani, walianza kulia wakitaka kula, lakini mtu hakuwepo wa kuwachunga. Ng’ombe walipomaliza kuchunga na mbuzi wakanyamaza. Hivyo basi hatukuwa tumejua kuwa mbuzi walikuwa na ujanja mwingine hapo. Mbuzi walikata Kamba wakajificha.
lch: Abaana ba tsimbusia batsia nibatsaaka khununa tsing’ombe.Khuatsa nikhutsaka khukhera nikhukororue mbari ni sina esikera ing’ombe niirarusia amabeere.
swa: Kimeme/kibuli wakaanza kunyonya ng’ombe tulienda tukaanza kukama hatukuwa tumejua ni nini kimemsababisha ng’ombe asitoe maziwa
lch: Khulula ao, bene tsimbusi bamanya mbari nakhoere batsiririe mani nibatsaka khutsiira musiairo.tsimbusi tiatsaka khumenya tsiong’ane nende tsing’ombe tsiosi tsiong’ane. Kata kario, tsimbusi nende tsing’ombe tsiaba tsajamana lukari. Bulayi bwa ing’ombe ni mbari iruberesianga amabeere, eriseero nende inyama. Imbusi yoosi iruberesianga inyama, amabeere, nende risero ria khukaasirianga mishipi, bilaro nende tsingoma. Miruko ekio kiosi ni milayi khu efwe bandu boosi.
swa: Kutoka hapo wenye mbuzi walijua kwamba wanastahili kuwapelekea maji malishoni, mbuzi wakaanza kuishi na ng’ombe wakawa wanapendana sana, uzuri wa ng’ombe ni kuwa hutupa maziwa na ngozi na nyama, mbuzi pia hutupa nyama maziwa na ngozi ambayo huwa tunatengenezea mishipi, viatu na ngoma mifugo hao wote ni wazuri kwa sisi wat wote.
lch: Binadamu ni silongi sia Nyasaye. Ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khusialo khuno. Binadamu ni silongi silayi khua khubera Nyasaye yasilonga khumikhono kiaye mungira ikabukhane.
swa: Binadamu  ni kiumbe cha Mungu. Anaumuhimu kuliko kitu chochote ulimwenguni humu. Binadamu ni kiumbe kizuri kwa sababu Mungu alimuumba kwa mikono yake kwa njia tofauti
lch: Nyasaye yalonga mundu ili arinde indalo nende ebiindu biosi musialo muno. Nyasaye yaberesia omundu maani ka khukhola siosi siosi khusialo.
swa: Mungu aliumba mtu ili alinde shamba na vitu vyote ulimwenguni humu. Mungu alipea binadamu nguvu ya kufanya chochote ulimwenguni
lch: Binadamu ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khubeera Nyasaye yamuberesia obuongo bwa khupara nende khukhola ebiindu ebia esisolo khasisiakhanyala khukhola bila khupara. Nyasaye yaboorera binadamu arinde ebindu biosi khubeera niye ari nende obunyala bua khubirinda.
swa: Binadamu ana uzuri kulioko kitu chochote kwa sababu Mungu alimpea akili ya kufikiria na kufanya vitu ambavyo mnyama yeyote hawezi kufanya bila kufikiria. Mungu aliambia binadamu alinde vitu vyote kwa maana yeye ndiye aliye na uwezo wa kuzilinda.
lch: Binadamu ari nende Bunyala bwa khukasia esiindu sia khukhola mirimo. Khuboola buadieri binadamu ni silongi siri nende Bunyala musialo.
swa: Binadamu ana uwezo wa kutengeneza kitu cha kufanya kazi, kusema ukweli binadamu ni kiumbe aliye na uwezo ulimwenguni
lch: Ingokho niindari iri nende obukhonyi bukhongo. Ingokho yoosi iri nende mabaya ka khuburukha. Ingokho yamenya nende abaandu mubialo bikabukhane, ni khandi irurereranga mabuyu nende bimwinyi.
swa: Kuku ni mzuri ako na faida kubwa. Kuku pia ana ubaya wake wa kufugwa. Kuku anaishi na watu sehemu tofautitofauti tena hutupa mayai na vifaranga.
lch: Abaandu baruka tsingokho khubera ibarereranga eriani. Mbole mbari abandu babula ingokho beekholanga sikhaya. Omundu yesiyesi owajama ingokho yeenyekhana khuiruka.
swa: Watu walifuga kuku kwa sababu huwaletea mboga niseme kuwa ambao hawana kuku wanajifanya bure. Mtu yeyote ambaye anapenda kuku anastahili kumfuga.
lch: Bimwinyi nibialulwa alafu bikhule olanyola nibakusia ili khunyola amapesa aka khurumikhira, ni khandi olaba nende amaani aka khukurira tsingokho ebiakhuria. Kata ebakeni nibeetsa noobasinjira sa.
swa: Vifaranga wakiaguliwa alafu wakue unapata wakiuzwa ili tupate pesa ya kutumia na tena utakua na nguvu ya kununulia kuku chakula, hata wageni wakija unawachinjia tu.
lch: Sindu sindi esia ingokho ikhonyanga ni niwiirusibwe musikuli noonyola mbari mudala mapesa kabulao onyala wabukula ingokho ndala nootsia oikusia khusiiro ili khunyola amapesa ka khurungu musikuli.
swa: Kitu kingine ambacho kuku anasaidia ni ukifukuzwa shuleni na unapata kuwa nyumbani pesa haiku uneza chukua kuku moja na uuze sokoni ili upate pesa ya kulipa shuleni.
lch: Khandi mabuyu onyola bafukire busuma ni inyanga ibira endio. Ingokho ni indayi lukari, khuruke tsinyingi ili khumede ebindu bingi. Nikhukhola khurio buri sindu silatsia bilayi.
swa: Tena mayai ukipata wamepikia ugali na siku inapita hivyo. Kuku ni nzuri sana tufuge wengi ili tuongeze vitu vingi, tukifanya hivyo kila kitu kitaenda vizuri.
lch: Esie ndajama ingokho khubeera imberesianga Amatsi malayi mudala. Ingokho inyala khukhuberesia ebiindu bingi ebia weenya. Ingokho yeene ibulanga makhua mangi, esie nggandola ewe nga muruki onyala wanyola inganga ikhongo khurulana nende ingokho.
swa: Mimi napenda kuku kwa sababu ananipea maji mzuri nyumbani. Kuku anaweza kukupea vitu vingi unavyovitaka. Kuku mwenyewe hana maneno mengi, mimi ninavyo ona wewe kama mfugaji unaeza pata faida kubwa kutokana na kuku.
lch: Esikera niimbola mbari ingokho iruberesianga ebiindu bingi ni khubeera ingokho ngairi awo inyala khukhuberesia mabuyu aka khumekera obusuma. Khandi onyala khukusia amabuyu ako. Khandi onyala khukusia ingokho yene mana waria esiindu sinulu.
swa: Kinachofanya niseme kuku hutupa vitu vingi ni kwa sababu kuku alipohapo anaweza akakupa mayai ambayo tunamegea ugali. Tena unaweza uza mayai hayo tena unaweza uza kuku mwenyewe tena ule kitoweo.
lch: Sindu sianyala khuboola sibi khuingokho ni inyala khubotsa ebiakhuria bingi nikari mbu ori khuumbakha .
swa: Kitu ninachoweza kusema kibaya kwa kuku ni kuwa anaweza kula vyakula vingi ukiwa kwenye gumzo.
lch: Abaandu bangi bajama tsingokho khubeera niwakhanyola bakeni onyala khubukula ingokho yawo eyyendio noosinjira abakeni bao abo. Khandi noodekha ingokho khasiibukula ebikha birambi dawe, kata mukeni wao naari luangu anyala say aria obusuma buawo. Etsingokho netsilai, abaandu baruke tsingokho.
swa: Watu wengi wanapenda kuku kwa sababu ukipata wageni unaweza chukua kuku wako huyo na umchinjie wageni wako hao. Tena ukipika kuku haichukui muda mrefu kamwe. Hata mgeni wako akiwa haraka anaweza tu kula ugali wako. Kuku ni wazuri watu wafuge kuku.
lch: Ing’ombe ni isolo indayi khumundu. Mundu yenyekhana ashughulikire ing’ombe inyole oluwa ikona abundu andayi. Abaandu bajama khukurikha ing’ombe Ameera nga akefu. Ing’ombe yefu yajama khunywa amatsi malafu ni  khandi niindayi khumundu.
swa: Ng’ombe ni mnyama mzuri kwa mtu. Mtu anatakikana ashugulike ng’ombe apate jinsi anavyolala mahali pazuri. Watu wanapenda kubandika ng’ombe majina kama yetu. Ng’ombe wetu anapenda kunywa maji maji safi na tena ni mzuri kwa mtu.
lch: Ing’ombe yajama khuria ebiindu nga bunyasi, lusi, milabi ili nookhera onyolemo amabeere . Amabeere kagamiranga mundu tsisende ni kakhonyanga mundu naari mwana mudidi abe nende bulamu bulayi.
swa: Ng’ombe anapenda kukula vitu kama nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu ili unapo kama upate maziwa. Maziwa humletea mtu pesa na husaidia mtu akiwa na mtoto mdogo awe na afya bora.
lch: Ing’ombe ikhonyanga mundu lukari, oori nende budinyu akobanga akoobanga musiiro naakusia ni anyola mapesa niyeekhonyera. Ingombe ni siruke sikhongo sishira mundu ni shiri nende amakulu kane.
swa: Ng’ombe humsaidia mtu sana ambaye ana ugumu humpeleka sokoni anamuuza na anapata pesa na anatumia. Ng’ombe ni mfugo kubwa anayeshinda mtu na ana miguu minne.
lch: Ing’ombe yeefu eya igiredi ikonanga musiduwoli khurula itsuri mpaka ingolobe. Ebiakhuria biayo khuikooberanga nikhuamala khubikhenga khenga. Khuiberesianga amatsi ka khunyua koosi, khuretsangamo itsumbi ama isabuni. Amatsi niko bulamu khu buri sindu.
swa: Ng’ombe wetu wa gredi hulala zizini kutoka asubuhi hadi jioni. Vyakula vyake tunampelekea tukimaliza kukata. Tunampea maji ya kunywa pia, tunaweka ndani chumvi ama sabuni. Maji ndio uzima kwa kila kitu.
lch: Abandu bajama khusinja ing’ombe inyanga lwa sikuku khubera ibetsanga inyanga indayi khu mundu. Sakira mundu yayijama khushira ebindu binbi biingi. Kata abaandu ba khare bari bajama eriseero ria ing’ombe.
swa: Watu wanapenda kuchinja ng’ombe siku ya sikukuu kwa sababu huwa siku nzuri kwa mtu. Ndio sababu mtu anampenda kuliko vitu vingine vingi. Hata watu wa zamani walikua wanapenda ngozi ya ng’ombe.
lch: Ing’ombe niisolo ya khuruka mudala. Inyala khurera inyama khandi inyala khurera mabere. Ing’ombe yoosi inyala khunyua matsi. Onyala khuiremera lusi. Nibilayi ing’ombe ninyola khuria  bilayi.
swa: Ng’ombe ni mnyama wa kufuga nyumbani. Anaweza leta nyama tena anaweza leta maziwa. Ng’ombe pia anaweza kunywa maji, unaweza mkatia mabingobingo. Ni vizuri ng’ombe akipata kula vizuri.
lch: Ingombe ni sindu silayi sinyala khukhonya mundu. Onyala khukusia ing’ombe wanyola amapesa kama tsielefu mia tsidaru. Mundu naari nende ing’ombe aikhorera bindu bilayi kama khuifura nende khuisirikha.
swa: Ng’ombe ni kitu kizuri kinaweza kusaidia mtu. Unaweza kuuza ng’ombe ukapata pesa kama elfu mia tatu. Mtu akiwa na ng’ombe anamfanyia vitu vizuri kama kumpuliza na kumtibu.
lch: Khare nende ako, ing’ombe inyala khurima indalo khandi onyala khurusiamo inyama.  Inyama ya ing’ombe ni indayi lukari. Inyama eyo niindayi khu abandu.
swa: Kando na hayo ng’ombe anaweza lima shamba tena unaweza toa nyama. Nyama ya ng’ombe ni nzuri sana, nyama hiyo ni nzuri kwa watu.
lch: Khuitsurisia ing’ombe inyala khusinjibwa au ikusibwe. Inyala khusinjibwa mu arusi. Ing’ombe ni siindu silayi, inyala khurera mabeere malayi lukari. Buri mundu anyale khurinda ing’ombe yaye.
swa: Kukukumbusha ng’ombe anaweza kusimamishwa ama auzwe. Anaweza kusimamishwa kwa arusi. Ng’ombe ni kitu kizuri. Anaweza leta maziwa vizuri sana. Kila mtu aweze kulinda ng’ombe wake.
lch: Ingombe ni indayi lukari khubera iri nende tsifaida.
swa: Ng’ombe ni nzuri sana kwa sababu ana faida.
lch: khurerera kukhu.
swa: Ilikuwa imefika siku ya kutoa njugu na kidiri akaenda kuiba kwa shamba ya wenyewe njugu na kuletea nyanya yake
lch: Inyanga ndala simuna yatsia khuiba naanyorekhana nende mwene indalo  kukhu yetsa yamanya mbari simuuna khhasisiatsa khuraka tsinjugu khaba.
swa: Siku moja kidiri alienda kuiba akapatikana na mwenye shamba nyanya alikuja kujua ya kwamba kidiri hakuenda kupanda njugu.
lch: Khurula inyanga eyo kukhu khasiyamwenya simuna khaba. Simuna ni isolo ya makesi mangi. Abulao mundu yesiyesi oonyala khuruka simuna.
swa: Kutokea siku hiyo nyanya hakumtaka kidiri. Kidiri ni mnyama wa akili mingi. Akuna mtu yeyote ambaye anaweza fuga kidiri.
lch: SIMUNA NENDE KUKHU
swa: KIDIRI NA NYANYA
lch: Simuna ni isolo imenyanga musino. Bandu bangi basijama khulukhubera sibetsanga nisianula.
swa: Kidiri ni mnyama anayeishi msituni. Watu wengi wanampenda kwa sababu huwa tamu.
lch: Khare khare khuario nende simuna nende kukhu. Kukhu yari niyajama simuna. Simuna yari mukesi khushira kukhung’ene. Kalano yari inyaga ya khuraka madimwa, kukhu yari nende indalo ingerekha. Kukhu yari yeenya khutsia khuraka ingerekha lakini kwari nende mwalo mukhongo.
swa: Zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya. Nyanya alikuwa anampenda kidiri, kidiri alikuwa mwerevu kumliko nyanya yake. Sasa ilikuwa siku ya kupanda mahindi, nyanya alikuwa na shamba ng’ambo.nyanya alikuwa anataka kwenda kupanda ng’ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa
lch: Kharano kukhu yatsia khuborera simuna batsie khusiiro bakule tsinjugu. Nga babakhusiro kukhu yasia khukula tsinjugu nende riani nende tsimbegu tsia misala.
swa: Sasa nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wnunue njugu. Walipokuwa sokoni nyanya alienda kununua njugu, mboga na mbegu ya miti.
lch: Yari yakhoola tsinyanga tsia khuraka tsinjugu, simuna siaborera kukhu mbari niwiinya tsinjugu etsio tsimere bilayi, bukula tsinjugu etsio okarange alafu obukule matsi orokosie, oreemo majani nende isukari.
swa: Ilipowadia siku za kupanda  njugu, kidiri alimwambia nyanya kuwa ukitaka njugu hizo zimee vizuri, chukua njugu hizo ukaange, kisha uchukue maji utokoshe, uwekemo majani na sukari
lch: Kukhu ngayamala yamuveresia simuna tsinjugu atsie arake. Simuna siabukula tsinguju nende ichai naachake tsimbiro khutsia mundalo. Kumbe simuna siatsia khunina musaala mukhongo nisitsaka khuria tsinjugu. Simuuna siaria tsinjugu mpaka tsiamala.
swa: Nyanya alipomaliza alimpea kidiri njugu aende apande. Kidiri alichukua njugu na chai akaanza mbio kwenda shambani. Kumbe kidiri alienda kupanda mti mkubwa akaanza kula njugu,kidiri alikula njugu hadi akamaliza.
lch: S.Simuuna siakalukha mudala niyeebakhire riloba. Yakadia kukhu mbari amarire khuraka
swa: Kidiri alirudi nyumbani akiwa amejipaka udongo. Alidanganya nyanya kuwa amemaliza kupanda.
lch: Liseero. Nooba nende tsing’ombe tsinyingi oli nende mapesa masabi. Khandi tsing’ombe tsino tsirukhonyanga khurima tsindalo tsiefu, nori nende tsindalo tsikhongo irakho sa ijoki niweerakho khutsirimia.
swa: Ngozi. Ukiwa na ng’ombe wengi unapesa mingi, tena ng’ombe hawa hutusaidia kulima mashamba yetu ukiwa na mashamba makubwa unaweka fao  na unawaweka kulima
lch: Abaandu baruke tsing’ombe tsisaabi khubera tsing’ombe tsiri nende bulayi bukhongo. Ndajama tsing’ombe.
swa: Watu wafuge ng’ombe wengi kwa sababu ng’ombe wana umuhimu kubwa. Napenda ng’ombe.
lch: Ing’ombe ni isolo indayi muno. Ing’ombe ino noorairisia siyakhakhomera dawe. Isolo ino okhoyere khuiba biakhulia nga bunyasi, lusi, milabi, masakara ka madimwa nende busie bwa madimwa. Khandi ing’ombe okhoyere oiberesia amatsi malafu akalimo itsumbi.
swa: N’gombe ni mnyama mzuri sana ng’ombe usipomlisha hawezinona kamwe. Mnyama huyu anafaa kupewa vyakula kama vile nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu, muhindi na unga wa mahindi. Tena ng’ombe unafaa kumpea maji ambayo yana chumvi.
lch: Ing’ombe niindayi mubulamu bwa mundu. Ing’ombe niwiinya ikhule bilayi nooyumbakhira inyumba yayo eilwangwa mbari siduoli. Sisduoli esio siinyikhana sibe silafu lukari. Khandi siinyikhana babukulange bilayi. Khandi ingombe yenyekhana isingwe bilayi bulinyanga. Ingombe eyo iri nende tsifaida tsiayo. Iruberesianga inyama eya baandu bakusianga mubutsa. Khandi iruberesianga mabeere nende inyama. Imbolera eya tsing’ombe khuretsanga mumadimwa kefu. Amasingo ka ing’ombe koosi karukhonyanga khuumbakha tsinyumba tsia bunyasi.
swa: Ng’ombe ni mzuri kwa maisha ya mtu ng’ombe ukitaka akuwe vizuri unamjengea nyumba yake ambayo inaitwa zizi, hiyo inatakikana iwe safi sana. Tena inatakikana tena inatakikana ichukuliwe vizuri. Tena ng’ombe anafaa aogeshwe vizuri kila siku. Ng’ombe huyo anafaida zake. Hutupea nyama ambayo watu huuza kwenye duka la kuuzia nyama. Tena hutupea maziwa na nyama. Mbolea ya ng’ombe tunaweka kwa mahindi yetu. Zamadi ya ng’ombe pia hutusaidia kujenga nyumba za nyasi.
lch: Obulayi bwa ing’ombe ni khuruberesia
swa: Uzuri wa ng’ombe ni kupeana.
lch: S.Ing’ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi.
swa: Ng’ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine.
lch: S. Ing’ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu.
swa: Ng’ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu.
lch: Ing’ombe ino ikhonyanga mundu abundu wa ari nende bundinyu bukhongo.
swa: Ng’ombe humsaidia mtu mahali ambapo ana shida kubwa.
lch: Tsiruo tsing’ombe tsia aina tsibili, tsing’ombe tsia igiredi nende etsia kawaida.
swa: Kuna ng’ombe wa aina mbili, ng’ombe wa gredi na ng’ombe wa kawaida
lch: Ing’ombe eya igiredi iri nende emirimo misabi. Ni khandi iri nende mirimo misabi khuluakhuba iritsanga bunyasi bungi ni khandi yinyikhana khuria bilayi.
swa: Ing’ombe wa gradi ana na kazi mingi. Tena ana kazi mingi kwa sababu hula nyasi mingi na tena anafaa kula vizuri.
lch: Sindu sia abaandu bajama khusialo ni ing’ombe. Abaandu bajama ing’ombe khubera ibarereranga tsifaida tsisabi.
swa: Kitu ambacho watu wanapenda ulimwenguni ni ng’ombe.watu wanapenda ng’ombe kwa sababu huwapea faida mingi.
lch: Ing’ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi.
swa: Ng’ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine.
lch: Ing’ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu.
swa: Ng’ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu.
lch: ni sindu sia maana mumadala kefu. Ing’ombe inyala khukhuberesia amabeere ni khandi onyala  hunyola amapesa khululana nende tsing’ombe. Ing’ombe niindayi lukari niiri mudala.
swa: Ng’ombe ni kitu cha muhimu nyumbani kwetu. Ng’ombe anaweza kutupa maziwa na tena unaweza kupata pesa kutokana na mg’ombe. Ng’ombe ni mzuri sana akiwa nyumbani.
lch: Khusialo khuno abandu bangi bari nende tsing’ombe. Ni tsin’ombe tsino tsiri nende tsifaida nga khukusia amabeere noonyola amapesa masabi. Khandi ing’ombe inyala khurima bilayi mumikunda.
swa: Ulimwenguni humu watu wengi wana ng’ombe. Na ng’ombe hawa wanafaida tunapo uza maziwa unapata pesa nyingi. Tena ng’ombe anaweza kulima vizuri shambani.
lch: Ing’ombe yenyekhana yiikure khuibe nende afia indayi. Noori nende tsing’ombe saba Nyasaye akhumeede obe ninatsio tsisabi muno.
swa: Ng’ombe anafaa ashibe ili awe na afya bora. Ukiwa na ng’ombe Mungu akuongeze uwe nao wengi sana.
lch: OCHOLICHOLI NI KHAKESI
swa: SUNGURA MJANJA NI MWEREVU
lch: Khare khare khwariioo nende ojolijoli, imbusi nende ifisi. Imbusi ni indayi mubulamu bua abaandu. Khandi imbusi iruberesianga mabeere nende inyama. Ifisi ni khandu habi.
swa: Hapo zamani za kale paliondokea sungura mjanja, mbuzi na fisi. Mbuzi ni muhimu kwa maisha ya watu. Tena mbuzi hutupa maziwa na nyama.fisi ni katu kabaya
lch: Khalano ifisi yari yamenya nende ifisi, bari betsa lukari. Imbusi yari itsire khuria bunyasi ni ifisi nayo yaba itsire khukonya biakhuria. Mwana wa imbusi yaba abayanga nende omwana wa ifisi. Mwana wa ifisi yakwa muriina ni mwana wa imbusi yatsaka khuringa ebindu biariimo bimemu biatsoma omwana wa ifisi yafwa.
swa: Kwa hivyo fisi alikuwa anaishi na fisi,walikuwa marafiki sana, mbuzi alikuwa ameenda kula nyasi na fisi naye alikuwa ameenda kutafuta chakula.kimeme alikuwa anacheza na kikuto. Kikuto alianguka shimoni na kimeme akaanza kuangalia vitu vilikuwemo vikalivikamdunga kikuto akafa.
lch: Imbusi nende omwana wayo beerukha nibatsia, imbusi yakutana nende siduyu. Siduyu riareba imbusi mbari wiirukhanga tsina. Niimbusi imuborera mbari iirukhanga khuluakhuba omwana waye yeerere omwana wa ifisi. Ojolijoli yaborera imbusi mbari yiitsa khumukhonya.
swa: Mbuzi na kimeme wakakimbia wakaenda, mbuzi alikutana na sungura. Sungura akauliza mbuzi eti unakimbia nini. Mbuzi akamweleza kuwa anakimbia kwa maana kimeme amemuua kikuto. Sungura mjanja akamwambia mbuzi kwamba atamsaidia.
lch: Ojolijoli khakhera imbusi nikhara mabeere muchupa alafu mabanga li khasoolatema khudira imbusi Nikhamala khaboyakoosi muchupa. . Ifisi yetsa tsimbiro. Ojoliojoli kheema imberi wa ifisi ni imuborera mba imbusi khumuriango eyo khaba.
swa: Sungura mjanja alikama mbuzi kakaweka maziwa kwa chupa halafu damu pia kwa chupa. Fisi alikuja mbio. Sungura mjanja alisimama mbele ya fisi akamwambia kuwa usijaribu kumshika mbuzi kisha akamfunga mbuzi kwa mlango aliyokuwepo.
lch: Ifisi yeekhola mbari iri nende maani, ojolijoli khasuda ambi nende omuriango alafu khabukula ichupa sia amabaanga alafu nikhakhuya ifisi khumurue ni khabola mbari obuongo bubuo burula. Khandi siabukula ichupa ya   mabanga ni khandi khamukhuya khumurwe. Ifisi yeerukha yarekha imbusi mudala.
swa: Fisi alijifanya kuwa ananguvu, sungura mjanja alisonga karibu na mlango halafu akachukua chupa ya damu kisha akampiga fisi kichwani akasema kuwa ubongo wakeunatoka.Tena akachukua chupa ya damu tena akampigakichwani. Fisi alikimbia akamwacha mbuzi nyumbani.
lch: Obuo nibuo bulayi bwa ojolijoli.
swa: ndio uzuri wa sungura mjanja Huo.
lch: BULAYI BWA ING’OMBE
swa: UMUHIMU WA NG’OMBE
lch: Ing’ombe iri nende tsifaida tsinyingi. ikhonyanga bandu khurima tsindalo. Nori nende indalo ikhongo noobula amapesa kakhulimira, olakhaba sa tsisurusi tsibiri.
swa: Ng’ombe ako na faida nyingi. Huwasaidia watu kulima mashamba. Ukiwa na shamba kubwa na hauna pesa ya kulima, utatafuta tu ndama wawili.
lch: Ing’mbe yosi iri nga mundu. Ikinganga inda khu miosi tisa niitsaka khulira. Niyakhamala khuibula, khalano ni mundu atsaka khuikhera, Niwakhamala khuikhera, okinga amabeere kayo nooyira khusiiro khukusia onyole amapesa.
swa: Ng’ombe pia ako kama mtu. Hubeba ujauzito kwa miezi tisa na anaanza kulia. Akimaliza  kujifungua, kisha mtu anaanza kumukama, ukishamkama unabeba maziwa yake unapeleka sokoni kuuza unapata pesa.
lch: tukitaka
swa: Ng’ombe ni kitu nzuri kwa watu wote kwa Kenya. Kinachofanya nasema hivi  ng’ombe pia hufanya kazi nzuri kwa sababu hata  kulima na tuna tumia fao. Wanunue ng’ombe wa kuime mia tatu  na wa kike mia mbili. Ng’ombe wa kike wajifungue wakileta maziwa.
lch: Tsing’ombe  tsiruo tsibiri, isatsa nende ikhasi. Tsing’ombe tsiosi tsiri nende malahyi kayo mudala. Sikera niimbola endio masingo ka ing’ombe ni malayi
swa: Ng’ombe wako wawili, kuime na kike. Ng’ombe wote wana uzuri wao nyumbani. Kinachifanya niseme hivyo zamadi ya ng’ombe ni nzuri.
lch: Ing’ombe ni eisolo eyikhonyanga abandu khunyua amabeere ni abandu bakhomera lukari. Noorisia ing’ombe bilayi niirusia amabeere  malayi. Abaandu bangi bajama ing’ombe khuluakhubera ya amabeere ako akabetsanga malayi khubulamu bua omuundu. Khandi ing’ombe okhoyekhane oiberesie amatsiuri.
swa: Ng’ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng’ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng’ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng’ombe anafaa apewe maji.
lch: Omwana owa imbusi niyeembuluwa yesi akeranga abandu banyua amabeere aka imbusi. Imbusi yoosi iberesiananga mabeere nga ing’ombe. Amabeere ako kakhonyanga nundu khunyola tsisende naamala khukakusia. Imbusi yoosi okhoyikhane oiberesie amatsi malayi aka khunyua khu ibe nende obulamu bulayi.
swa: Kimeme akizaliwa yeye pia hufanya watu wanywe maziwa ya mbuzi, mbuzi pia hupeana maziwa kama ng’ombe maziwa hayo humsaidia mtu. Kupata pesa baada ya kuyauza. Nbuzi pia unastahili kumpa maji mazuri ya kunywa ili awe na afya bora.
lch: Erikondi riosi riri nende bulayi buario busabi. Noolikusia noonyola amapesa masabi.
swa: Kondoo pia uzuri wake kubwa. Ukimuuza unapata pesa mingi.
lch: uri.
swa: Ng’ombe ni mnyama anayesaidia watu kunywa maziwa na watu wana nenepa sana. Ukimlisha ng’ombe vizuri anatoa maziwa mazWatu wengi wanapenda ng’ombe kwa sababu ya maziwa hayo ambayo huwa mazurikwa maisha ya mtu. Tena ng’ombe anafaa apewe maji.
lch: BULAYI BWA ING’OMBE
swa: O. UMUHIMU WA NG’OMBE
lch: Ing’ombe neesindu sikhonyanga. Ing’ombe neisolo imenyaga nende abaandu. Khasikosananga nende nweneeyo khaba. Owalonga ing’ombe ni Nyasaye, khasibiri mbu yiinyikhana khuikusienge dawe.
swa: Ng’ombe ni kitu kinachosaidia. Ng’ombe ni mnyama anayeishi na watu. Huwa hakosani na aliyemfuga. Aliyeumba ng’ombe ni Mungu tena hatustahili kumuuza.
lch: Ing’ombe iri nende malayi kayo makari. Ing’ombe yakorua khulomaloma nende omundu. Ing’ombe yinyikhana irie ni khandi inyue mpaka inyole khuba nende omubiri mulayi. Khandi yinyikhana inyole sindu nga lusi nende bunyasi. Ing’ombe iri nende bukhonyi bungi lukari
swa: Ng’ombe ana uzuri wake mkubwa. Ng’ombe hajui kuzungumza na mtu. Ng’ombe anastahili kula tena anywe paka apate kuwa na mwili mzuri. Tena anafaa apate kitu kama mabingobingo na nyasi.ng’ombe anausaidizi mwingi sana.
lch: Bukhonyi bua ing’ombe ni ebindu nga inyama eyakhuritsanga. Inyama eyo ndaijama lukari Mudala khuri nende mabeere kabukhonya, mabeere maboyu, mayu nende akandi mangi.
swa: Usaidizi wa ng’ombe ni vitu kama vile nyama ambayo tunala. Nyama hiyo naipenda sana. Nyumbani tuna maziwa hutusaidia, maziwa mala, safi na mengineyo.
lch: Buadodo ni mbari eing’ombe neendayi lukari. Khandi iruberesianga eriseero. Onyala wakusia eriseero noonyola amapesa nootsa osia obusie, eriani ni einyama. Ndaijama lukari.
swa: Ukweli ni kwamba ng’ombe ni mzuri sana. Tena anatupa ngozi. Unaweza uza ngozi na upate pesa na unaenda unashaga unga, mboga ni nyama. Napenda sana.
lch: Ing’ombe ni isolo indayi lukari. Ing’ombe niisolo eya khumenyanga ninayio mudala. Khandi ing;ombe neisolo eya khuayanza.
swa: Ng’ombe ni mnyama mzuri sana. Ng’ombe ni mnyama  tunayeishi nay eye nyumbani. Tena ng;ombe ni mnyama tunaye mpenda.
lch: Ing’ombe niindayi khubera irukhonyanga khurima. Nikhuinya khurima khubukulanga majoki nikhuboya khukosi khua ing’ombe ni khutsaka khusinyirira majoki ako muloba. Niing’ombe itsaka khukenda nikhuesa majoki ako niirima. Ing’ombe ikhonyanga abaandu bangi lukari.
swa: Ng’ombe ni mzuri kwa sababu hutusaidia kulima. Tukitaka kulima tunachukua fao tunafunga shingoni mwa ng’ombe na tunaanza kufinyilia fao hiyo kwa udongo. Ng’ombe anaanza kutembea akivuta fao hizo akilima. Ng’ombe husaidiawatu wengi kulima.
lch: Nooruka ing’ombe iduwasi niyiibula ikhugamira imwosi ni otsakha khukhera noonyola amabeere. Ololanga amabeere aka khunguetsanga ako kalula muing’ombe.
swa: Ukifuga ng’ombe wa kike akizaa  hutuletea ndama na unaanza kukama ukipata maziwa. Unaona maziwa tunayo kunywa hayo hutoka kwa ng’ombe.
lch: Ingombe inietsanga amasingo ni amasingo ako Khukasiria imbolera. Imbolera eyo eya masingo ibetsanga indayi lukari khurakira mundalo, ibetsanga indayi khurakira amadimwa nende esindu siosi siosi sikhola bilayi lukari.
swa: Ng’ombe huenda  choo zamadi na zamadi tunatengenezea mbolea. Mbolea hiyo ya zamadi huwa nzuri sanakupandia shambani, huwa nzuri kupandia mahindi na kitu chochote kinafanya vizuri sana.
lch: T. Nikhuruka ing’ombe yaba ikhongo nibiri mbari orio nende itsida yoso yosi ni obula amapesa onyala khukusia wanyola amapesa mangi weekhonyera khumala.
swa: Tukifuga ng’ombe aew mkubwa  na ukiwa na shida yoyote kama hauna pesa unaweza uza upate pesa mingiunatumia kumaliza.
lch: Ing’ombe onyala khuisinja nikari mbari ori nende  abakeni ni obula amapesa aka khukula eriani ama noori nende amasika onyala waisinja nookarisiria abakeni bao ebiakhuria. Ing’ombe ni indayi khubulamu bua abaandu.
swa: unaweza mchinja ukiwa na wageni, wageni kama hauna pesa ya kununua mboga ama ukiwa na matanga unaweza chunjana unatengenezea wageni wako chakula. Ng’ombe ni muhimu kwa maisha ya mtu.
lch: BULAYI BUA INGOKHO
swa: UMUHIMU WA KUKU
lch: Mbukula ebikha bino khulomalomera eingokho. Eingokho ni sindu sirukuangwa ingo nende omundu uria unyala khuirinda. Ingokho ireranga tsifaida tsisabi. Ingokho nooirisia bilayi inyala khurera ababuyu magi lukari. Khandi inyala yaalula abaana bangi. Abana abo nibaalulwa onyala khubakusia mapesa masabi kakhukhonya yewe mwene.
swa: Nachukua wakati huu kuzungumzia kuku. Kuku ni kitu kinachofugwa nyumbani na mtu yule ambaye anaweza mlinda. Kuku huleta faida nyingi. Kuku ukimlisha vizuri anaweza leta mayai mingi sana, tena anaweza agua vifaranga wengi sana, vufaranga hao wakiaguliwa unaweza wauza pesa mingi yakakusaidia wewe mwenyewe.
lch: Nibuadodo mbari ingokho biinyikhana obekho ninayo khubera onyala wabuogwa nende omukeni wao uria owa wajama, khubeera khasiwakhaamborera mbari nori nende ing’ombe onyala khuisinjira omundu mulala, khubera ing’ombe eyo mukeni alairekha abuene nga luaibere ni bilakhutsuna. Ingokho ni sindu sia mukeni anyala khuriakho siaduduya. Nibilayi mbari mundu abeekho nende ingokho kata ndala.
swa: Ni ukweli kwamba kuku unastahili uwe naye kwa sababu unaweza pata mgeni  wako yule  ambaye unampenda bila kutarajia, kwa sababu hauwezi niambia kuwa ukiwa na ng’ombe  unaweza mchinjia mtu mmoja, kwa maana ng’ombe huyo mgeni ataacha ilivyokuwa  na itakuuma. Kuku ni kitu ambacho mgeni anaweza kula  ikapungua, ni vizuri kuwa mtu awe na kuku hata mmoja.
lch: Ingokho inyala khualula abaana bakhira makhumi karano niinyola omundu oirisia bilayi. Inyala khusomisia abaana bao khuerisia abeene bila khurindirisia esia oundi. Khuno ni khubera noorindirisia esindu sia mundu wundi olafua noobula siosisiosi. Ingokho ino bandu bairuka, ni bandi bamenya ninayo munyumba. Nibilayi ingokho niiba nende inyumba yayo.
swa: Kuku anaweza kuagua watoto wanaoshinda kumi na tano akipata mtu wa kumlisha vizuri. Anaweza kukusomeshea watoto wakobila kungojea ya mtu mwingine Hii ni kwa sababu ukingojea kitu cha mtu mwingine utakufa ukiwa hauna chochote . kuku huyu watu wamemfuga na wengine wanaishi naye kwa nyumba. Ni vizuri kuku akiwa na nyumba yake. kujilisha wenyewe kuku huyu watu wamemfuga na wengine wanaishi naye kwa nyumba. Ni vizuri kuku akiwa na nyumba yake.
lch: Khalano esie mbere niimbola mbari ingokho ni sindu sia burimundu akhoyere aruke, khubera ni esindu silayi rukari. Ako ni maparo kange khu ingokho.
swa: Kwa hivyo mimi nilikuwa nasema kwamba kuku ni kitu ambacho kila mtu anafaa afuge, kwa sababu ni kitu kizuri sana. Hayo ni mawazo yangu kwa kuku.
lch: Ingokho ni isolo eya mudala indayi. Ingokho ni bilayi khuba ninayo. Khubeera mukeni niyetsa onyala khumuambira noobula nende esindu siosi siosi. Noori ambi nende ingokho khasookhoyere obe nende budofu khaba.
swa: Kuku ni mnyama wa nyumbani mzuri. Kuku ni vizuri kuwa naye, kwa sababu mgeni akija unaweza mshikia kama hauna kitu chochote. Ukiwa karibu na kuku haufai kuwa na uvivu kamwe.
lch: Ingokho ni isolo eireenyanga makhere masabi mudala. Ingokho niisiri indindi inyala khumenya abundu wosi wosi andayi. Inyala khubotsa nende tsindi niyiikura yene kata nosiaiberesia ebiakhuria bindi.
swa: Kuku ni mnyama ambaye hapendi chura wengi kwa boma. Kuku akiwa angali mdogo anaweza ishi mahali popote pazuri. Anaweza kula na wengine na ashibe mwenyewe hata kabla haujampa vyakula vingine.
lch: Ingokho yarukibwa mumadala mangi lukari khushira isolo yindi yosi yosi. Khusialo sino sibulao sindu siajamwa nende abaandu bangi khushira ingokho khaba dawe. Khandi ingokho ibukulanga asi owa emiosi kibiri ibetsanga niyakhamala khualula, inyala yakhulipira wakula kila sindu esia weenyanga.
swa: Kuku alifugwa kwa maboma mengi sana kuliko mnyama mwingine yeyote. Ulimwenguni humu hakuna kitu kinachopendwa na watu wengi kuliko kuku kamwe. Tena kuku huchukua chini ya miezi miwili huwa anakuwa ashaagua. Anaweza akakulipia ukanunua kila kitu ambacho unataka.
lch: Onyala wakula esindi ewe muene bila khukhonyua nende mundu yesi yesi. Omundu yayinia amakhua mbari esiri ambi nisio sikhukhonya khasiyaboola bubatsa tawe.
swa: Unaweza nunua kitu wewe mwenyewe bila kusaidiwa na mtu yeyote. Mtu alitoa maneno kuwa  kilicho karibu  ndicho kinachokusaidia kumbe hakusema uongo.
lch: Khalano esie Mbukula ebikha bino khubola mbari ing’ombe ni sindu silayi lukari niiri muridala. Ing’ombe ni siruke esiamenya mudala ni sikhonyanga mundu mu ebindi bisabi.
swa: Kwa hivyo mimi nachukua muda huu kusema kuwa ng’ombe ni kitu kizuri sana akiwa nyumbani. Ng’ombe ni mfugo anayeishi nyumbani na humsaidia mtu kwa vitu vingi.
lch: Ing’ombe khandi irukhonyanga khu biidu nga khurima. Khandi tsing’ombe tsireranga ebiindu nga amabeere. Ing’ombe khandi yoosi khuirusie ebindu bino yiinyikhana irisibue ebiindu nga bunyasi, lusi nende amatsi.
swa: Ng’ombe tena hutusaidia kwa vitu kama kulima. Tena ng’ombe huleta vitu kama maziwa . ng’ombe pia kabla atoe vitu hivi anastahili alishwe vitu kama nyasi, mabingobingo na maji.
lch: Ing’ombe niiri mudala yewe obula buyendi kata budidi khubera ori nende obuyinda mu tsing’ombe. Khandi ing’ombe inyala yakhobua ebukhwe owa mukhasi yarula.
swa: Wewe pia kama mtu unafaa kumlisha vitu kama maji ili apate nguvu ya kufanya kazi. Ng’ombe akiwa nyumbani wewe hauna wasiwasi hata kidogo kwa sababu uko na utajiri kwa ng’ombe. Tena ng’ombe anaweza pelekwa mahari pale msichana alipotoka.
lch: Kharani esiruo ni mbari khukule tsing’ombe khubekho ninatsio mudala. Kata noorenyarirwa weedinye sa okule ing’ombe obe ninayo mudala.
swa: Kile kilicho ni kuwa tununue ng’ombe tuwe nao nyumbani. Hata usipowezewa jikaze tu ununue ng’ombe uwe naye kwa boma.
lch: Ing’ombe ni sindu siri nende malayi masabi khu muundu. Ing’ombe iri nende bulayi nende bumaanu buayo mudala. Ing’ombe bandu baijama lukari sakira bairukanga mudala.
swa: Ng’ombe ni kitu kilicho na uzuri mwingi kwa mtu. Ng’ombe ako na uzuri na ubaya wake nyumbani. Ng’ombe watu wanampenda sana ndio maana wanamfuga nyumbani.
lch: Ing’ombe iri nende tsifaida tsisabi muno, nikhutsaka nende ing’ombe irugamiranga mabeere. Mabeere kano khukusianga nikhunyola amapesa.
swa: Ng’ombe anafaida nyingi sana, tukianza na ng’ombe hutuletea maziwa. Maziwa haya tunauza na kupata pesa.
lch: Khandi ing’ombe irugamiranga masingo. Masingo khubusianga khalala ni khukasia imbolera eya khurakira. Nikhurakira masingo ako madimwa kefu kakhola bilayi bia makana.
swa: Tena ng’ombe hutuletea zamadi tunasanya pamoja kutengeneza mbolea ambayo tunapandia. Tukipandia zamadi hayo mahindi yetu yanafanya vizuri sana.
lch: Khuluange, basaba muruke tsing’ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana.
swa: Ng’ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng’ombe kwa sababu wako na faida sana.
lch: Ing’ombe eyo yene niikusibwa ni khunyola mapesa ka khukula ebindu mudala. Khuluange, basaba muruke tsing’ombe khubera tsiri nende tsifaida tsisabi tsia makana.
swa: Ng’ombe mwenyewe akiuzwa na tunapata pesa ya kununua vitu kwa boma. Upande wangu, nawaomba mufuge ng’ombe kwa sababu wako na faida sana.
lch: BULAYI BWA ING’OMBE
swa: UMUHIMU WA NG’OMBE.
lch: Ing’ombe ni isolo ya bandu baruka mudala. Khuri nende tsing’ombr tsibiri, eya mabeere nende eya inyama. Mundu ula owakhera khurima anyala yaruka eya yenya muene. Ig’ombe iri nende birenge bine, tsinjika nende ebindu bindi. Sirenge sia ing’ombe siri nende sirekei. Ing’ombe yosi iri nende mukhira.
swa: Ng’ombe ni mnyama ambaye watu waliguga nyumbani. Tuna ng’ombe wawili, ya maziwa nay a nyama. Mtu yule ambaye anapenda kulima anaweza fuga yule ambaye anataka mwenyewe. Ng’ombe ana miguu minne, pembe na vitu vingine, mguu wa ng’ombe una kwato. Ng’ombe pia ana mkia.
lch: Ing’ombe iri nende bulayi busabi mubulamu obua abaandu. Inyala khuinia amabeere mangi lukari. Mabere ako kanyala khukhonya abaandu khukusia banyola amapesa bakula sindu sia beenya. Mabere ako khandi kanyala kakhonya omwana mudidi, ng’ina naabulao anyala yangua mana yarekha khurira. Mabeere ako kosi kakhonya khuba nende ameno malayi akari nende maani.
swa: Ng’ombe ana umuhimu mwingi kwa maisha ya watu. Anaweza kutoa maziwa mengi sana. Maziwa hayo yanaweza kusaidia watu kuuza kuoata pesa kununua kitu ambacho wanataka. Maziwa hayo pia yanaweza kumsaidia mtoto mdogo, mamake akiwa hayupo anaweza kunywa kisha akaacha kulia. Maziwa hayo pia husaidia kuwa na meno mzuri ambayo yana nguvu.
lch: Ing’ombe khandi inyala khuinia inyama abaandu beekhonyera nga eriani. Inyama eya ing’ombe inyala yakusibua yarera tsisende.
swa: Ng’ombe tena anaweza toa nyama watu wakatumia  kama mboga. Nyama ya ng’ombe inaweza uzwa ikaleta pesa.
lch: Tsing’ombe tsindi tsinyala khurima tsindalo. Ing’ombe inyala yakhuesa mukokoteni. Ing’ombe iri nende bukhonyi bukhongo khu baandu. Ndajama ing’ombe lukari.
swa: Ng’ombe wengine wanaweza kulima shamba. Ng’ombe anaweza vuta mkokoteni. Ng’ombe ana usaidizi mkubwa kwa watu. Napenda ng’ombe sana.
lch: Mbukula ebikha bino khuborera bala abaruka tsing’ombe bulayi bua tsing’ombe. Ing’ombe ni siruke sia Nyasaye nga mundu, noolola ing’ombe ilole sa nga owaasio.
swa: Nachukua furusa hii kuwaambia wale ambao wamefuga ng’ombe umuhimu wang’pmbe. Ng’ombe ni mfugo wa Mungu kama mtu. Ukimwona ng’ombe mwuone tu kama mwenzio.
lch: Ing’ombe irukhonyanga khu biindu bisabi, mberi nisiabola ako, khuri nende imbia isabi eya tsing’ombe. Khuri nende tsing’ombe tsia kienyeji nende etsia igiredi. Tsing’ombe tsia kienyeji ni tsisurusi. Nibiula ekhikha bia khuremaka khurumikhiranga tsisuurusi tsia igiredi.
swa: Ng’ombe hutusaidia kwa vitu vingi, kwanza kabla niseme hayo tuna aina nyingi za ng’ombe. Tuna ng’ombe wa kienyeji na wa gredi. Ng’ombe wa kienyeji ni  ndume. Inapowadia wakati wa kulima huwa tuna tumia ndume wa gredi.
lch: kando nende tsing’ombe tsia kienyeji khuri nende etsia igiredi. Tsing’ombe tsia igiredi tsirukhonyanga lukari bikha bia itsuri ebia khudekha itsai.
swa: Kando na ng’ombe wa kienyeji tuna wa gredi. Ng’ombe wa gredi hutusaidia sana wakati wa asubuhi tunapopika chai
lch: Niimala niimbola mbari ing’ombe ni siruko silayi eria ndakhera lukari kata khukhira beebusi bange. Khumera baananga Owino Brian khurula sikura niimbola mbari ing’ombe ni sindu sia maana ni esia mwene ndajama ing’ombe
swa: Nikimaliza  nasema kuwa ng’ombe ni mfugo mzuri ambaye napenda sana hata kuliko wazazi wangu. Kwa majina naitwa Owino Brian kutoka Sikura nasema kwamba ng’ombe ni kitu cha maana  mimi mwenyewe napenda ng’ombe.
lch: Ing’ombe ni siruke silayi lukari mubulamu bua mundu. Ing’ombe yosi yajamwa nende abaandu bangi. Khuri nende abandu  aba khasibakhamenya bila ing’ombe mumadala kabu, sakira mukenya muno abaandu bangi baruka tsing’ombe.
swa: Ng’ombe ni mfugo mzuri sana kwa maisha ya binadamu. Ng’ombe pia anapendwa na watu wengi. Tuna watu ambao hawawezi kuishi bila ng’ombe  kwa boma zao, kwa maana katika Kenya hii watu wengi wamefuga ng’ombe.
lch: Ing’ombe niindayi khubeera irukabanga amabeere. Bila amabere abandu khasibakhanyuerenge itsai khaba sakita mbola mbari ing’ombe ni sikruke silayi. Kata kario, mundu naalalisia ing’ombe yaye bilayi, ing’ombe khasiyakhainia amabeere sakira abebusi benyu bababoreranga mbari murisie tsing’ombe tsienu bilayi.
swa: Ng’ombe ni muhimu kwa sababu huleta maziwa. Bila maziwa watu hawangekunywa chai ndio sababu nasema ng’ombe ni mfugo mzuri. Hata hivyo mtu asipomlisha ng’ombe wake vizuri, ng’ombe hawezi toa maziwa  ndio kwa maana wazazi wenu huwaambia  mlishe ng’ombe yenu vizuri.
lch: Are nende ako, ing’ombe iruberesianga inyama na esio niio esindu sia abaluhyia bakjama lukari mubulamu buabu sakira mulukongo nibasinjire ing’ombe bandu bang’ang’abaniranga khukula.Okhoyere osirie ing’ombe yao bilayi ili niwinya khusinja ibe niyakhomera khu bandu balakura bangi na olanyola amapesa mangi. Mapesa ako kanyala kakhukhonya mumakhua mangi nga khulipira omwana wao mapesa musikuli asome inyanga anyala khukhukhonya niwaandire ni wiinya bukhonyi. Sakira bandu bajama ing’ombe khushira biosi biri musialo
swa: Kando na hayo, ng’ombe hutupea nyama na hiyo ndiyo kitu cha maana ambacho Waluhya wanapenda kwa maisha yao ndio kwa maana katika jamii wakichinja ng’ombe watu hung’ang’ania kununua  unafaa ulishe ng’ombe wako vizuri ili ukitaka kuchinja awe amenenepa ndio watu watanunuaWengi na utapata pesa mingi. Pesa hiyo inaweza kukusaidia  kwa mambo mengi kama kulipia mtoto wako karo shuleni asome siku moja anaweza kukusaidia ukikwama ukitaka usaidizi. Ndio kwa maana watu wanapenda ng’ombe kuliko vyote vilivyo duniani.
lch: Abamenyi ba Kenya basiange esinyenya mukhole ni muruke tsing’ombe mubungi. Nimukhola murio mulaba muekhonyere lukari mu bulamu buenyu bwa imberi ni mulabola mbari ndabakhonya ni mwakhakanyirenge abaana benu.
swa: Wakenya wenzangu mimi ninachotaka mfanye ni mfuge ng’ombe kwa wingi. Mkifanya hivyo mtakuwa mmejisaidia sana kwa maisha yenu ya mbeleni na mtasema niliwasaidia mtakuwa mkiwaambia watoto wenyu.
lch: Nisiamaririsia, ing’ombe ni siruke siri nende ikhabi lukari mubulamu bua mundu.
swa: Kabla sijamaliza ng’ombe ni mfugo ambaye ana Baraka kubwa kwa maisha ya mtu.
lch: Ing’ombe ni  isolo indayi lukari khubera onyala waiira khumwalo yaria buyasi yene ni khandi onyala waikhama wanyola amabere ka khudekhera itsai. Ing’ombe ni indayi lukari.
swa: Ng’ombe ni mnyama mzuri sana kwa sababu unaweza mpeleka mtoni akala nyasi na tena unaweza mkama ukapata maziwa ya kupikia chai. Ng’ombe ni mzuri sana.
lch: Ing’ombe niiria kata inyala yaaya olwanyi luosi ni khandi omundu mwene ingombe yeenyekhana abe nende siguri sia khwayiramo ni khandi abe nende abandu ba khuaya nga babiri endi.
swa: Ng’ombe akikula hata anaweza chunga nje ya boma yote tena mtu mwenya ng’ombe anastahili awe na uwanja wa kuchungia tena awe na watu wa kuchunga kama wawili hivi.
lch: Noosinja ingombe khandi onyala waikusia inyama yayomani wanyola imali isabi. Onyala wakula ebindu bia munyumba khurulana nende matongolo karula mu khukusia einyama ya ing’ombe. Ing’ombe yiinyanga ikona abundu biri bilafu. Wiinyikhana okasie inyumba eilangwangwa mbari esidwoli mani ibe indafu buli ludalo. Amasingo ka ingombe karusibwangwa musidwoli esio ni bakasiria imbolera eikhonyanga khumesia ebindu mumikunda.
swa: Ukimchinja ng’ombe tena unaweza uza nyama yake kisha upate mali nyingi. Unaweza nunua vitu vya nyumba kutokana na pesa kutoka kwa kuuza nyama ya ng’ombe.ng’ombe anafaa kulala mahali pasafi. Unastahili kuunda nyumba inayoitwa zizi halafu iwe safi kila siku. Zamadi ya ng’ombe hutolewa kwa zizi na kutengenezea mbolea inayosaidia kumea kwa vitu kwa shamba.
lch: Ing’ombe iri nende tsifaida tsisabi khubera ikhonyanga omundu lukari. Amabere karula mung’ombe nookakhera nookusia onyala wanyola amapesa masabi akanyala kakhukhonya mubulamu buawo. Khandi imbolera ya ing’ombe niindayi lukari khu khuraka amadimwa. Lakini kata kario, ongombe yoosi iri nende olusu lubi.
swa: Ng’ombe ana faida nyingi kwa sababu husaidia mtu sana. maziwa yanatoka kwa ng’ombe ukikama unauza unaweza pata pesa mingi ambayo inaweza kukusaidia  kwa maisha yao. Tena mbolea ya ng’ombe ninzuri sana kwa kupanda mahindi. Lakini hata hivyo ng’ombe pia anaharufu mbaya.
lch: Ing’ombe ni sisolo sirukuakgwa mudala . Tsing’ombe tsiruo tsidaru eya sisuungu, eya nende eya siafrika. Tsing’ombe tsiosi etsirukwa tsiri nende bulayi busabi.
swa: Ng’ombe ni mnyama anayefugwa kwa boma.  Ng’ombe wako wawiliya kizungu, ya gredi nay a kiafrika. Ng’ombe wote wanaofugwa wana uzuri wake.
lch: Ing’ombe niirukibwa yinya ibe nende oburindi bulayi. Okhoyere obe nende lwairo luakana nende tsing’ombe tsia orukire. Tsiosi tsinyikhana tsibe nende abuundu we tsikona, esiduoli.
swa: Ng’ombe akifugwa anastahili kuwa na ulinzi mzuri. Unafaa uwe na mahali pa kuchunga  ng’ombe panapotoshana na  ng’ombe ulio fuga. Wote wanafaa wawe na mahali wanapolala, zizini.
lch: Burimundu amanyire mbari ing’ombe ireranga amabeere, inyama nende amapesa kanyala khukhonya
swa: Kila mtu anajua kuwa ng’ombe huleta maziwa, myama na pesa zinaweza kusaidia.
lch: Tsing’ombe tsikera baseebe khurula ebialo bindi nibeetsa khurukendera khulola tsing’ombe. Abakeni abo barulanga mu bialo bia are nga Buganda, Tanzania, nende Ruanda.
swa: Ng’ombe hufanya  watalii kutoka nchi zingine wakija kututembelea kuona ng’ombe. Wageni hao hutoka nchi za mbali kama Uganda, Tanzania na Rwanda.
lch: Ing’ombe obuukhanga itsuri noyiyira khubwaairo.
swa: Ng’ombe hawa huleta mbolea, zamadi yao huokotwa yakiwekwa pamoja kutengeneza mbolea na kila mtu anajua uzuri wa mbolea. Ng’ombe unaamuka asubuhi na unapeleka malishoni.
lch: Mbukula bikha bino khubola mbari ing’ombe bi sindu silayai. Khubera ing’ombe noikula niisiri ndidi olaba nooikhusia mwika mulala olaba ofaule khunyola tsisende tsisabi.
swa: Nachukua wakati huu kusema kuwa ng’ombe ni kitu mzuri .kwa sababu ng’ombe ukimnunua akiwa angali mdogo ukimkuza mwaka mmoja utakuwa umefaulu kupata pesa mingi.
lch: Khalano ndakha khubola mbari noonyola sa tsielefu ekhumi olafua omuoyo khaba. Kata noobula mapesa mangi tsiasa okule eing’ombe yao.
swa: Kwa hivyo nataka kusema kuwa ukipata tu elfu kumi usife moyo kamwe. Hata kama hauna pesa mingi enda ununue ng’ombe huyo.
lch: Khandi mboola mbari nooruka sa ing’ombe bilayi ilakhuba mabeere.Amabeere ka ing’ombe ni malayi ni kata omwana naalira nooweresia amabeere ako.
swa: Tena nasema kwamba ukimfuga tu ng’ombe vizuriatakupea maziwa. Maziwa ya ng’ombe ni nzuri n ahata mtoto akilia na unampa maziwa hayo,
lch: Abakhare esindu sia bakholanga ni basinjanga ing’ombe ni baisamba, nibaamala ni bakabana  eidong’ere, bakasia ebilaaro eriseero ria ing’ombe eyo.
swa: Wakale kitu ambacho hufanya ni wanapenda ng’ombe akichomwa, wakimaliza wanagawana , masalio wanatengeneza viatu, ngozi  ya ng’ombe huyu.
lch: Kharano esie mbola bakherwa bange khuruka tsing’ombe nisindu silayi muno.
swa: Hivyo mimi nasema wapendwa wangu kufuga ng’ombe ni kitu mzuri sana.