Siku ya tamasha

SIKU YA TAMASHA SHULENI.

Siku yenyewe tulikuwa tumeitegea kwa ragba ya mkanja. Tuliingojea
mithili ya wakristo wangojeavyo kurudi kwake Yesu Kristo mara ya pili.
Hatimaye ilitutia. Shuleni mimi nilikuwa kiranja wa shule. Nilikuwa
kiranja wa vyumba sipesheli. Kwenye lugha ya Kinyenye " Special Room".
Vyumba sipesheli kulikuwa na majilisi, vyumba vya maakuli, maabara na
hata chumba cha wagonjwa. Basi ilikuwa ni jukumu langu kuhakikisha kuwa
vyumba hivyo vyote vinang'aa. Nikiwa kwenye chumba changu cha kulala
usiku wa kuamkia tamasha nilimwaza sana babu. Babu wangu alikuwa na
maswala mengi. Mara nyingi alitupa tuweze kutafakari kuhusu hayo yote.
Basi akatuambia mjukuu wangu, hii dunia si yenu. Kila mtu anataka kupata
hela kutoka kwako. Akatwambia tutafakari haya. Akasema kwamba hakimu
anataka ufanye makosa ili akuhukumu akapate hela. Askari naye anataka
ufanye makosa akukamate apate hela. Mwalimu naye angependa uzaliwa
mjinga akuelimishe apate pesa. Daktari naye anaomba wewe upatwe na
ugonjwa akutibu apate hela. Bodaboda naye anataka sana ukose hela ununue
gari lako ili awe akikusafirisha. Fundi wa magari naye anaomba gari lako
lipate shida upelekee apate pesa. Je ni nani huyu anayetuombea maisha
mazuri? Tafakari hayo. Unaweza jua ni nani? Wewe ambayo unasoma makala
haya, je ni nani anatuombea dua njema hapa duniani? Baada ya mazungumzo
na babu sote tulishindwa. Babu akasema yule anayetuombea maisha mema ni
mwizi. Wote tulistaajabu. Mzungu wa reli kando. Mwizi! Ala! Mwizi aje?
Basi babu akavuta bakora yake na kutuambia mwizi anaomba sana utajirike
ndipo uwe na mali mengi akuibie. Sote tulicheka. Babu akavuta bakora
yake na kutuangalia.

Baada ya muda mrefu wa kuzama kwenye mawazo, nilishtukia ni saa kumi na
moja asubuhi. Kiranja mkuu alikuwa anawaamsha wanafunzi angalau
wakafanye usafi. Mimi pia sikuachwa nyuma. Kama kiranja wa vyumba
maalum, nilichukua funguo zote na kuvifungua. Hii ni kuhakikisha ya
kwamba vinapata kufanyiwa usafi. Tulisaidiwa na mwalimu wa zamu. Kama
kawaida wanafunzi wa kidato cha kwanza ndio huwa wanafanya huo usafi.
Mwendo wa saa moja na nusu hivi, shule ilikuwa imeng'ara kweli kweli.
Tuliondoka kwenda kupata angalau kiamsha kinywa. Kwa kuwa ilikuwa
Ijumaa, tulipewa chai ya mkandaa kwa mkate. Hii ndio ilikuwa furaha ya
wanafunzi kweli kweli. Hii siku ilikaa sipesheli. Haswa jioni ambayo
tulikuwa tukila ugali kwa nyama. Hata kama ni kipande kimoja, wanafunzi
walifurahia siku hiyo sana. Walifurahia mithili ya mvuvi aliyekinasa
kishazi cha samaki.

Kengele iligongwa na zote tukafumukana hadi gwarideni. Shughuli za
kawaida zilifanyika. Tuliimba. Tukasoma bibilia kisha tukaomba. Mwalimu
wa zamu alinena baada ya kiranja mkuu kuongea. Basi ilikuwa ni zamu ya
mwalimu mkuu.

"Naibu mwalimu mkuu, mwalimu mwandamizi na pamoja na mwalimu mkuu wa
masomo, walimu pamoja na wanafunzi hamjambo? Mimi leo nina furaha sana.
Hii ni kutokana na shughuli zitakazo kuwa hapa. Hebu tafakari, shule hii
imepewa nafasi kubwa ya kushughulikia tamasha hii kubwa. Nawaomba tu
mtumishe adabu njema. Masomo yataendelea kama kawaida. Viranja
watahakikisha kwamba wanafunzi wamezalia madarasani wakidurusu. Mtapewa
nafasi kwanzia mwendo wa saa nane ili mpate kujumuika kule ukumbini
mwone tamasha. Viranja wa zamu watakuja kumwambia ni saa ngapi mtarudi
darasani baada ya chamcha. Asanteni na muwe na wakati mwema".

Tulifumukana wote na kuelekea madarasani. Tulijua hii ni siku ambayo
watu wengi walikuwa wametegea sana. Watu waliongea chini kwa chini.
Walikuwa wanataka sana wapewe fursa ya kutangamana na wanafunzi wengine
kama kawaida. Basi tuliingia darasani na tukatulia. Punde si punde,
mabasi ya shule tofauti tofauti yakaanza kuingia. Ilikuwa imejaza
wanafunzi. Kuna wale waliokuwa wamekuja mseto. Yaani walikuwa na
wasichana na wavulana. Hii ni siku ambayo wanafunzi wa kidato cha pili
huwa wanataka kujulikana. Utapata wameandika nambari zao za simu.
Nambari hizi huwa zinatumwa shule nyingine. Haswa shule za mabinti.
Utapata kama ni wanafunzi wa kidato cha pili kijani , watatumia
wanafunzi wa kidato cha pili kijani. Haya ndio mambo yaliyokuwa
yakifanyika shuleni kwetu. Uwanja wa shule yetu uligeuzwa maegesho ya
magari. Si suzuki, si izuzi na hata scania. Hakuna wanafunzi ambao
huringa kama wale wanaotumia scania. Wao hujiona wamefika mbinguni.
Magari madogo madogo pia yalikuwepo.

Basi tamasha zilianza. Kwenye ukumbi wa maakuli vidosho walikuwa
wakinengua viuno vyao kwa mtindo wa kiuno jitetee. Maghulamu nao
waliruka ruka na kuigiza vyema. Waliigiza michezo tofauti sana.
Nakumbuka wakiigiza ya familia moja maskini. Basi mtoto wao alipata
nafasi ya kujiunga na chuo kikuu. Alikuwa ni mtoto wa kike. Basi kuna
wale waliosema kwamba mtoto wa kike hafai kuelimishwa. Kuna wale
waliosema ni vyema aelimishwe. Hapakuwa na karo. Basi msichana huyo
maskini aliitwa Siyeye. Siyeye alitamani sana kufika chuo kikuu. Basi
jamii hiyo ikakubaliana kumwelimisha mtoto huyo. Walichanga pesa na
kumkabidhi mwanao akalipe karo.

Karo ililipwa na ilikuwa furaha Siyeye kujiunga na chuo kikuu. Alipofika
huko alisahau ukame aliowacha nyumbani. Aliamua kuingilia starehe za
chuo kikuu. Darasani alionekana kwa nadra sana. Alikuwa na mwanafunzi wa
mwaka wa mwisho aliyemdanganya kuwa atamwoa baada ya shule. Basi aliona
hiyo ni kheri. Alibeba kila kitu na kuhamia kwake. Basi siku moja au
bahati mbaya alishika ujauzito. Siyeye akafunga safari ya kuenda kwa
yuke mvulana. Alipofika aliona mambo si rahisi. Alipata mlinzi wa pale
langoni. Akamwuliza unataka kuona nani usiku huu? Basi akamwambia kuwa
anataka kuona Michael. Akamwuliza je wajua sheria za hapa? Akamwambia
kwamba ningependa kumwona Michael. Mlinzi akamwambia sheria za hapa
ikifika saa nne huezi ingia wala kutoka. Kwa kimombo alisema "ten to ten
rules". Siyeye akamsihi kwamba kama hata ni kumpa hongo kidogo. Mlinzi
akamwuliza anataka kunwona kwa nini? Akamwambia niko na mtoto wake.
Mlinzi akashangaa. Mtoto mwenyewe ako wapi? Mlinzi akamzunguka ikidhani
ni kwamba labda amemweka katika mbeleko na kumfunga mgongoni. Basi
Siyeye akamwambia yuko tumboni. Mlinzi akashangaa na kusema mtoto ana
mtoto.

Siyeye aliona kwamba mlinzi anamkejeli. Aliamua kumpiga na kumwangusha.
Akipita ba kwenda mlangoni pake. Baada ya kupisha alipatana na mwanadada
mwingine. Kumbe Michael alikuwa na mwanadada mbadala? Alishangaa sana.
Alimwuliza huyo mwanadada wapi Michael? Akamwambia yuamtaka wa nini?
Akamwambia nina mimba yake. Binti huyo aliitwa Nimimi akashangaa. Mimba!
Akamwita Michael huku amekasirika. Michael alipofika na akaambiwa habari
hizo, alishangaa. Karibu kuanguka. Mimba! Yangu? Naota ama nini?
Akaambiwa na Siyeye ana mimba yake. Basi mabinti hawa wakaanza
kumpigania Michael. Wakamwambia Michael aeleze ni nani anayempenda.
Michael hakuwa na jibu. Walimshurudisha hadi Michael akasema kwamba
anawapenda wao wote. Jambo hili liliwakera sana mabinti hawa. Siyeye
hakujua ataanzia wapi. Kule nyumbani atawambia nini.

Alipofika nyumba baada wao kupata likizo ndefu, alifu nga safari ya
kurudi kijijini. Njiani kulionekana ni kama amejitwiga mawe. Wazazi wake
watamwambia nini? Je, kijiji nacho? Basi alifika. Mzazi wake alistaajabu
kumwona. Babake karibu ajiue. Mamake hiyo siku alifukuzwa. Hii ni
kwasababu mume alichukua kwamba hayo ni makosa ya mama. Kasumba ya hali
ya juu. Mama alifukuzwa na mamake. Baada ya maongezi ya familia,
waliamua kwa kauli moja kumtunza binti huyo. Aliweza kuzaa na kurudishwa
chuo. Alisoma kwa makini sana. Kwani alielewa kwamba kuteleza si
kuanguka. Alivumilia kwa hayo yote. Alimaliza chuo na kuwa mfano kwa
wale wanaoavya mimba. Aliwaelimisha kwamba kupata ujauzito shuleni si
mwisho wa kusoma. Aliwaeleza. Alipata kazi nzuri na kuanzisha hospitali
kijijini kwao.

Huo ndio ulikuwa mwisho wa kuigiza. Watu walisimama na kumpigia makofi
sana. Walifurahia kweli kweli. Ilikuwa ni kipindi kizuri. Hapo ndipo
nilijua maana ya matamasha. Tamasha zina umuhimu si hapa. Hebu tuangalie
umuhimu wa tamasha.Kuburudisha wahusika na hadhira. Tamasha za hizi
huburudisha. Ndio maana unaona baada ya kuisha watu wanapiga makofi na
kushangilia. Kama ulienda hapo ukiwa umekasirika utapata ya kwamba
unafurahia na kucheka kweli kweli.

Kukuza umoja na ushirikiano kwa kujumuisha watu pamoja. Tamasha huleta
watu kwa pamoja. Hebu mfano shule zilizokuja kutoka sehemu mbali mbali
ya Kenya. Mnapokutana na watu kutoka sehemu tofauti huwa mnapata
kujiulizana maswali na kufurahia kwa pamoja. Ndio maana utapata tamasha
kama hizo watu wengine wanaoana. Wengine unapata wanapeana mawaidha ya
biashara. Basi zinaleta umuhimu mkubwa sana.

Kuimarisha uwezo wa kuzungumza hadharani-kupata ukakamavu jinsi mtu
anapoendelea kuigiza. Watu wengi hawawezi kuongea mbele ya hadhira.
Lakini kupitia kuigiza utapata watu hawa wanakuwa na uwezo wa kuongea
mbele ya watu. Watu wanaogiza ndio unapata wanaukakamavu wa kuongea.
Kama wewe hujawahi kuigiza utapata kwamba unapofika mbele ya hadhira
unaongea lakini husikiki. Watu wenye wamekalia mbele wanajiuliza sasa
huyu anaongea nini? Hii ni sababu huna ukakamavu. Nimewahi ona wale
waliokuwa wakiigiza shule. Watu hawa huwa hawaogopi. Isitoshe ni vigumu
watu hawa kudhulumiwa. Lakini hawa wengine ni rahisi sana. Kwani hawezi
toa sauti hata kama wanadhulumiwa.

Kukuza umoja na ushirikiano watu wanapojumuika pamoja kutazama maigizo.
Tamasha huleta umoja. Kuna wale waliokutana kwa tamasha kama hizo na
sasa hivi wanafanya kazi pamoja. Kitu nzuri kabisa hata wameoana.
Ukiwauliza wanasema kwamba tulipatana kwenye tamasha ya muziki huko
shuleni. Tena umoja huu huondoa dhana ya ukabila. Watu wanashirikiana
pamoja bila kuangalia huyu ametoka wapi. Sisi wote tunashirikiana kwa
manufaa ya nchi yetu tukufu.

Kukuza uwezo wa kukumbuka kwani mwigizaji huhitaji kukumbuka maneno
halisi. Naweza sema kwamba wale watu wanaogiza huwa bigwa sana katika
vitabu vya kusoma shule. Mifano hizi tamthilia. Kwani huwa wanauwezo wa
kushika mchezo mzima sembuse makala yaliyoandikwa. Shuleni utapata wao
ndio wanaongoza darasani. Wamenoa makali kweli kweli.

Kukejeli kitendo kisichofaa/cha kijinga alichofanya mtu. Kwa mfano hicho
kisa tunapata kwamba wanajamii hawataki kumsomesha mtoto wa kike.
Mwishowe mtoto huyu anasoma na kuja kujengea kijiji hospitali. Jambo
ambalo linawafurahisha wanakijiji. Mtunzi yeyote yule anapodunga kisa
chake, lazima aonyeshe kisa hiki kwa jamii kinasaidia aje? Lazima
aangalie hadithi hii tunapata kujifunza nini? Hivyo sasa atakuwa
ametimiza ahadi ya kisa chake.

Njia ya kipato/kuwatafutia riziki baadhi ya watu. Siku hizi watu wengi
hupata riziki yake kupia kuigiza. Wao utapata ya kwamba wanaweka video
pale sisi tunapotazama wanapata hela. Watu wengi wameamua kutumia njia
hiyo katika kupata kile ambacho wataweka sahani. Kunao watu wengi
wanaoigiza. Mfano huyu kijana Crazy Kenner. Huwa analeta raha kweli
kweli kwa kuigiza kwake. Kuigiza hivyo ni muhimu sana.

Kuonya na kutahadharisha watu dhidi ya kufaya mambo yasiyofaa. Mambo
kama vile wizi. Utapata michezo kama hii inatuonya. Kuna umuhimu
mwingine kama kuelimisha watu wafahamu jambo fulani kama vile ukimwi na
ufisadi. Tunaposoma madhara ya ukimwi ama tukiona kupitia kuigiza
tunaelimika kweli kweli.

Kukosoa watu wanaofanya kinyume na matarajio ya jamii wivu na uchoyo.
Hii ni mambo yanayofanyika kila wakati. Mwisho pia umuhimu wa tamasha
kama hizi ni kupitisha maarifa na amali za kijamii. Ukweli sana kuna
wale hawajui vitu vingine. Basi kupitia tamasha wanapata kuelewa vitu
hivyo. Kwa kweli tamasha ina umuhimu wake. Ukisifia sana mgema basi
tembo atalitia maji. Kuna pia ubaya wa tamasha kama hizi. Tutaweza
kuangazia pia tupate kujua tamasha zinabubaya gani? Uzuri wake ndio
mwingi.