Usilolijua ni usiku wa kiza

USILOLIJUA NI USIKU WA KIZA.

Sefu alianza safarini kwenda mjini akiwa na nia moja tu. Kama siku zote,
aliandamana na rafiki yake Hamadi, au alivojulikama kwao Hamadi Mkwezi.
Waliambua nyayo sawia kama wanajeshi walioomkaribisha rais katika
mhadhara wa kitaifa. Wote walivalia mavazi yao yaliyowapendeza siku
zote. Hamadi alikuwa akimsindikiza rafikiye kule mjini lakini hakuwa na
habari ya sababu zake za kwenda kule Blacktown. Alichofahamu Hamadi ni
disko kubwa ambayo ilitumbuiza watu mjini siku ile. Alijua vyema
harakati zitakazotokea usiku ule mjini mle hasa Blacktown pub kwenyewe.
Anakumbuka mara ya mwisho ambayo pia ilikuwa mara yake ya kwanza kufika
pale, alivyowaona mabinti ainati, wenye anasa kama yake Sefu wakifanya
mambo ya kishetani. Anakumbuka alivyoketi usiku kucha, anakumbuka
alivyomsubiri Sefu amalize minenguo yake na pia kulisubiri jua liangaza,
usiku ule ulivyokuwa mrefu mno kwake. Hamadi anakumbuka alivyojiwa na
binti mmoja mfano wa malaika aliyeshangazwa na kuketi kwake mle ndani
bila ya kupiga densi, kunywa ‘maji ya uzima’ wala kushiriki na mabinti
wale. Anakumbuka zaidi kauli ya yule binti, “mwenzako Sefu tayari yupo
na mabinti wa nanne mle ndani kwingine, wewe hata mmoja hajakupendeza na
kunakucha…”

Baada ya kitambo kirefu cha kimya, Hamadi aliamua kusema naye Sefu
badala ya kusema na nafsi yake. “Sefu, leo wenda kufanyani Blacktown?
Ama ni sarakasi za ile siku?” Sefu alimuangalia na kukosa cha kumwambia.
Akapiga hatua kama ishirini na kuamba “Mkwezi, nadhani unafahamu kuwa
Anita alinitoka... Alisema hataki tena tuwe wapenzi. Tangu hiyo siku
nikawa sijielewi. Nikawa natongoza mabinti wote na kufanya mambo kama
yale, hata baadaye nikashindwa kufanya maamuzi, kwamba nimchague yupi
kati yao awe mpenzi wangu… Lakini jana kanipigia simu Hassan kwamba
nende nionane naye na tuanze mapenzi.”

“Hassan? Mbona jina la kiume?” aliuliza Hamadi.

“Hilo ni jina alilopewa na babu yake… Aliniambia hivyo,” alisema Sefu
kwa kutojiamini.

“Sawa ndugu, natumai hatakuwa na nuksi kama Anita. Kila la heri.”

***

Kama ilivyokuwa kawaida ukikaribia mjini, walianza kuzisikia sauti za
kila aina. Si sauti za fuawe za wanajuakali, si sauti za mashine
viwandani, si sauti za watu hapa na pale, si sauti za midundo ya ngoma.
Midundo ya miziki kwenye vilabu ndiyo iliyopiku sauti zingine pale
mjini. Mji ulisheheni watu wengi na wa kila tabaka; huku vilabu
vikijitapikia kwa kujawa watu, na wapo wengi waliokuwa nje wakichuma
mali, waliosukuma marukwama kusafirisha mizigo hapa na pale, wapo
waliokuwa viwandani kuwahakikishia wa mjini na wa vijijini bidhaa
sufufu, wapo waliozurura hapa na pale kama mbwakoko bila sababu tosha,
wapo wale kama Sefu waliozoea kuja kujivinjari na kurudi zao vijijini na
pia kina Hamadi walioletwa kuona mji na kutabarizi uzuri wake. Mji
wenyewe ulisheheni usasa, usasa uliofika kimo cha kuangamiza. Usasa
ambao Sefu aliuita Ushetani. Wote mjini walikuwa waasi wa mila na
waliokwishakosa makabila. Haijambo walikuwa waponda raha, walioelewa
vyema kwamba kufa kwaja.

Kiza kilipoingia na kutawala mji ndipo tamasha za uasherati za kila siku
zilifika kileleni. Japo utofauti ya usiku na mchana haukuonekana bayana,
matendo yalionesha. Matendo machafu yalipata watendaji kila usiku.
Wakati huu ndipo walipokutana wapenzi wote; wa jinsia moja na wa jinsia
mbili, wadogo kwa wakubwa. Mahuntha nao hawakusazwa katika tamasha hizi,
hata na wao walihisi huu ulikuwa wakati wao. Masponsa, mashugamami na
mashugadadi waliwakilishwa pia na kaumu yao. Hawa wote wakijipata kwenye
mabaa mbalimbali, za viwango vya juu na vya chini pia. Aghalabu wote
walikimbilia Blacktown pub, wangekosa nafasi pale ungewasikia
wakinung’unika na kujiendea zao kwenye mabaa ya hadhi ya chini. Heri
kufika kuliko kukosa kabisa ndivyo walivosema wenyewe. Saa saba za usiku
ndiyo ilikuwa kilele cha kilele cha tamasha hizi. Waja waliobakia nusu
uchi au uchi walipishana hapa na pale. Wapo waliokuwa wa nipe nikupe.
Wapo waliokuwa wa “ nakupa kwa elfu ngapi.” Wapo waliokuwa wa “napeana
bure leo, kesho utalipia!” Na huku ndiko alikosafiri kuja Sefu kumuona
mpenzi wake Hassan, ambaye ndiyo ilikuwa ni mara ya kwanza anaenda
kumuona. Hassan asiyejuwa chochote kumhusu. Isitoshe aliandamana na
mlokole, Hamadi!

***

Hakika walipotua pale mjini wana hawa, jua lilikuwa la utosini,
lilichoma na kutishia kuyeyusha ngozi yao. Walikaribishwa na bango
lililoashiria kutaka kuteka makini ya kila mja aliyekuwa akiingia mle.
Hakika Hamadi alizidiwa na ushamba akayasoma maneno yaliyoandikwa kwenye
bango lile kwa rangi kuukuu na iliyokolezwe, “karibu Blacktown, nyumbani
kwa wastaarabu.”

Akajibiwa kwa ujeuri wa vijana wa mjini papo hapo na kijana mmoja mwenye
macho mekundu aliyekuwa akipita kando yao, “hilo bango limekuwa hapo
hata kabla ya babako kuzaliwa, ndo kwanza unaliona?” Haidhuru,
waliendelea na safari yao. Walifululiza moja kwa moja kutoka barabara
kuu hadi alipoambiwa Sefu amsubirie Hassan. Kwa umbali Sefu alimuona
Hassan, Hassan ambaye hakumjuwa vyema. Alitokezea upande wao wa kulia,
sketi yake nyekundu iking’aa kwelikweli, sketi ambayo ilikuwa imembana
vizuri na kuchora umbo lake, size eight kama walivyoita vijana wa
Blacktown. Alikuwa kavalia na blauzi nyeupe pe! Tabasamu pamoja na
mkenuo wake kulimfanya Sefu kupandwa na hisia za mapenzi moyoni. Sefu
alichomoka pale alipokuwa amesimama na kwenda kumlaki muhibu wake,
akampiga mabusu yasiyohesabika. Hamadi alikuwa amesimama akitazama kisa
kile kama sinema. Sefu alirudi kwake Hamadi na kumuaga akimwambia
amsubiri papo hapo kwani Hassan alitaka kuongea naye wakiwa wawili tu.

Hamadi aliendelea kukaa pale kusubiria rafikiye pale pale kwa kukosa
pengine pa kuenda kwani hakujuwa mji huu na vichochoro vyake kwa undani.
Katika kodoakodoa zake, macho yake yalikumbana kijikaratasi Fulani.
Kijikaratasi hicho kilionekana kwa umbali kama kadi. Akasogeasogea
kwenda kukitazama licha ya kukanywa dhidi ya kuokota vitu ovyo. Lakini
alikuwa kweshakuwa mtu mkubwa sasa, miaka ishirini alivyokuwa. Yeye
mwenyewe aliona hamkuwa na hatari pale, akakaguakagua ile kadi, ilikuwa
kadi ya uzalendo wa nchi yao. Aliona jina Fatima Hassan, moja kwa moja
akajuwa ni yake Hassan mmoja amjuaye, mpenzi wake rafikiye. Ila
alistaajabishwa zaidi na kimoja. Tangu utotoni Hamadi ameona kadi za
uzalendo za watu wengi, zote zikiwa tofauti na yake Hassan. Tofauti
ilikuwa moja. Kadi yake Hassan haikujazwa sehemu ya jinsia, ilikuwa
imewachwa wazi kinyume na kadi aonayo kwa kawaida. Alibaki kujiuliza
maswali kadhaa akijaribu kuyajibu bila ya kuyajibu yote. Akazani pengine
ilikuwa ni makosa ya tarakilishi za kufanya kazi ilea ma labda ni
bandia. Lakini fikra hii ilipomjia, nafsi yake nayo pia ikasimama
kumuuliza swali tena, kwani ni kadi yake pekee ndiyo tarakilishi hiyo
iliifanyia makosa? Alibakia pale kuwasubiri, akaamua kutojiumiza akili
tena.

Waliporejea ilikuwa saa kumi na mbili. Hamadi akawasalimu kwa swali mara
hii, “Hassan hii hapa ni kadi yako? Na mbona haikujazwa sehemu ya
jinsia?” Lakini Hassan alipuuza swali lake. Akawashawishi kulala naye
mjini kwani ingekuwa vigumu kuenda mpaka kule vijini wasaa huo. Hassan
akakomboa nyumba wakalala wote mle ndani, Hamadi kwenye kitanda chake,
Sefu na Hassan wakilala pamoja. Sefu akamparamia mwenzie kama fisi
aliyepata mzoga. Mwenzie naye kamkosesha raha kwa kumwambia kwamba
haikuwa wakati bora wa kufanya alivyotaka, ikambidi Sefu atende lisilo
budi. Hassan akafuatia kupata usingizi baada ya Hamadi kulala, Sefu
akavumilia mazingira yale mpaka majogoo. Kama walivyopanga Sefu na
Hamadi waliondoka asubui na mapema kuepukana na jua kali. Sefu
akamiminiwa zawadi kochokocho kati yao ikiwemo pete ya ndoa.

Wakiwa njiani walianza gumzo zao za kawaida, kama kawaida Hamadi
akianzisha. “Sefu, kweli umepata malaika, mtoto mrembo kwelilkweli, sasa
mshikilie kwa mikono miwili usije ukamkosea kama Anita.”

“Uyasemayo Hamadi ni kweli, lakini mbona jana kaninyima? Ama ni kwa
sababu ilikuwa siku ya kwanza?” Alisema Sefu kwa kunung’unika na
kutikisa kichwa kama aliyeshuku jambo.

“Na mbona kadi yake haikuandikwa jinsia? Nilimuuliza lakini hakunijibu,”
alijibu maswali kwa swali Hamadi.

“Labda ni yeye aliagiza hivyo, wajua wakati mwengine unaweza kutaka
kuficha jinsia yako. Hasa wanadada ambao siku hizi huvaa suruali kama
wanaume.” Alitetea Sefu.

“Tabia zake nazo waonaje? Ni kama mashoga wa mjini ama yeye ni tofauti
kidogo?”

“Ana tabia nzuri tu, lakini nasubiria kujuwa nikiendelea kutangamana
naye. Kumbuka kila jema halikosi na ubaya wake, labda naye pia ana
kasoro moja tu.”

***

Siku ya pili kukutana, Sefu na Hassan walitembea mjini kotekote.
Wakazuri na mabustani mbalimbali na kunywa vinywaji ainati.
Wakajifurahisha na maua ya kila aina, hasa ya waridi. Yote haya
yakifadhiliwa na Hassan. Lakini kila walipopita watu waligeuka mara
mbili mbili na kuwatazama, wengine wakicheka na wengine wakionesha
mshangao mkuu. Hakujuwa walichokistaajabia hasa, hakujuwa walichokuwa
wakicheka kila mara walipopishana nao, naye pia alilazimika kuwaangalia
ajue kama ni wao wanachekwa au ni wengine huku Hassan akimshika mkono
pindi alipofanya hivyo na kumtaka aendelee na safari yao. Alitembea kwa
kujiuliza mafungu ya maswali baada ya mafungu mengine, akaishia kutunga
mashairi yaliyosheheni maswali akilini mwake. Aliona ile taswira kama
usiku wa kiza kwake. Kilichomtia hofu ni kwamba Hassan hakushtukia
mienendo yao hata kidogo, akazani ni kwa sababu yeye ameuzoea Blacktown.
Usiku ulipowadia, taswira ikawa ni ile ile ya siku yao ya kwanza
kukutana isipokuwa tofauti moja kwamba mara hii hakuwepo Mkwezi.

Alipozidi Hassan, mwenzake alianza kumlalamikia kwa kumnyima haki yake
ya kindoa. Hassan naye alijitetea kwamba hawajafunga ndoa bali walikuwa
wanaishi tu pamoja. Alishikilia kwamba tendo la ndoa wangeanza tu baada
ya kufanya harusi na kufunga ndoa. Sefu akalazimika kufanya kila awezalo
kuhakikisha kuwa harusi yao inafanywa upesi. Aliharakisha mambo na baada
ya majuma kadhaa harusi ikawa tayari. Ikahudhuriwa na waliikwa pekee
kama ilivyofanywa harusi za kwao, katika hadhira iliyohudhuria harusi
hii alikuwa pale Mkwezi na hata Anita. Harusi ilifanywa. Wote
walivalishana pete za ndoa na kula kiapo mbele ya hadhira ile na kuanza
maisha yao. Walioapa kutotengana hadi kifo kitakapomzuru mmoja wao
wakaanza ndoa yao. Sefu alifurahia tu kwamba sasa angeweza kufanya
mapenzi na yule mwana, wala hakuwa na habari zake kwa undani. Tena
alifanya harusi ya kinyumbani ambapo mengi hayaangaziwi kwa kina. Kubwa
zaidi Hassan hakumwalika yeyote kutoka mjini kwa harusi yao. Alisema
alitaka gharama ya jarusi yao isiwafukarishe.

***

Siku moja alipotoka kazini Sefu, alifika nyumbani akiwa amechoka. Sefu
akafululiza moja kwa moja hadi jikoni kuipa amani tumbo lake. Hakumpata
Hassan jikoni, akaamua kumtafuta kwengine mle ndani huku akiitaita jina
lake bila kupata kiiitikio. Alienda chumbani pa kulala akamkosa pia,
akaamua kwenda bafuni. Aliendelea kuita. Alipokimya alitega masikio yake
asikie kama angalau atasikia sauti yoyote popote. Akasikia hewa
iliyovurutwa nje na ndani kwa kuzuiwa isiskike, ulikuwa mpumuo wa
mwanadamu. Akasogea na kufungua bafu kwa ghafla, palipotokea mpumuo huo.
Alipigwa na butwaa. Mwanaume mwenzake alikuwa anaoga mle ndani, lakini
hakuwa mwanaume tu- mwanaume mwenye sura na mwili kama wa Hassan.
Alipofungua mlango mara ya kwanza alichokumbana nacho kwanza ilikuwa ni
uume wa mwanadamu yule. Alikuwa na jinsia zote yule mja. Alikuwa ni
Hassan. Mume wake alibakia kumtazama bila kujua aseme nini wala afanye
nini. Akawa bubu kwa muda, mwenzake naye akashindwa kutoka mle ndani.

Kwa muda walisimama pale wakiangaliana, kila mmoja akisema na nafsi
yake. Nafsi ya Sefu ilirindima na kughasi aliyoyaona bila kusimuliwa;
kwa nini alinidanyanya huyu semenya? Kumbe ndiyo sababu yake ya kutotaka
kushiriki ngono nami siku zote? Kumbe ndiyo maana watu walikuwa
wakitutazama kwa mshangao tukitembea mjini? Kumbe wale watu walijuwa
siri hii ya uwili wake? Kumbe ndiyo maana Hamadi alimuuliza kuhusu
kipande chake akapuuza swali lile ile siku? Na kwa nini sikutilia
maanani usemi wake Hamadi? Ni kweli ni bora kutahadhari kabla ya hatari,
lakini mimi sikutahadhari, nilipuuza mengi kwa pupa ya kutaka kumuonesha
Anita ubabe, kwamba niko sawa bila yeye. Sasa ndiyo haya yashanifika,
nitafanya nini mwana wa watu? Harusi nilikwishafunga na kuapa, niliapa
kwa kushuku japo. Mbona sikusitisha harusi ile kabla nifikwe na nakama
hii?

Kwenye bahari ya mawazo na maswali alikoelea Sefu, aligutushwa na hodi
hodi za Hamadi mlangoni. “Huyu siye mwanamke kama ulivyokuwa ukishuku
Hamadi! Mume nilioa mwanaume mwenzangu. Balaa gani hii, nina nuksi kiasi
gani?” Sefu alijibu kwa karipio badala ya “karibu” ya kawaida.

“Ni nini kaka, una shida nini?” Aliuliza Hamadi kana kwamba hakusikia
lolote hapo awali. Akasogea alipokuwa amesimama Sefu macho yake
akiyatumbua bafuni kama aliyeona kizuu. Akanyatianyatia na kuona
alichokiona Sefu. Akamshika Sefu na kumuagiza aondoke pale ampe nafasi
avae nguo. Sefu akaondoka pale akiacha nyuma amri, “ vaa nguo kisha
uondoke hapa na usiwahi kurudi!”

Walienda sebuleni kupiga gumzo, Sefu akionekana kushtuka sana. Lakini
Hamadi hakushtuka kwani hili lilikuwa jambo alilolibaini siku ya kwanza,
siku ambayo Hassan alipuuza swali lake. Aliamua kunyamaza, hakutaka Sefu
aone kwamba ni kama hakuwa na furaha na mpenzi wake. Akasubiria Sefu
abaini hilo peke yake bila ya kuambiwa na mtu. Siku za mwanzo mwanzo
alizani kuwa Sefu amejiingiza katika mapenzi ya kisasa yenye asili ya
kizungu, alizani kuwa Sefu alikuwa amejuwa alichokuwa akikifanya wakati
huo wote. Hakujuwa kwamba ilikuwa usiku wa kiza kwake na hakujuwa
chochote kuhusu hali ile. Mwana wa watu akizani kwamba amepata malaika,
kumbe akawa mume aliyeoa mume tena kwa harusi.

***

Kesho yake alifika Hamadi nyumbani pake Sefu. Hakupendezwa na mazingira
yale yakiyokuwa yamenyamaa sana. Angalau Hassan angekuwa pale, sauti za
miziki kama zile za mjini zingekuwa zinasikika mle kiamboni mwake Sefu.
Mlango ulikuwa wazi na hivyo bila shaka alijuwa kwamba mwenye nyumba
yumo ndani. Ndiyo alikuwa ndani, alikuwa ndani. Kama kawaida alibisha
hodi zake, kisha akaingia bila kujibiwa kinyume na kawaida yake. Hamadi
alitembea hadi sebuleni na kwa kumkosa Sefu akaenda jikoni. Kulitulia
tuli bila hata dalili ya mapishi ya usiku uliopita. Mwana wa watu
akaamua kutembea jumba lote akisaka mwenzake huku akimuita. Kila mara
alipoita alijibiwa na mwangwi wa sauti yake. Kabla ya kukata tama na
kuondoka, alihisi mvuto wa kihisia na kimwili yote yakimvuta upande wa
bafu. Alifika na kukaribishwa na nzi wa kila rangi, matone na kijito cha
damu. Kunani? Aliposogea aliiona maiti ya rafikiye ikining’inia upande
wa juu wa bafu ikiwa imeshikiliwa na kambaa kuu. Alitiririkwa na machozi
machungu. Alibaini sababu ya kisa kile akakumbuka mwangwi wa sauti ya
Sefu siku iliyopita “mume nilioa mwanaume mwenzangu.” Aliposogea mbele
kidogo aliona kijibango kidogo lilichokuwa na maandishi yake Marehemu
Sefu, “mume nilioa mwanaume mwenzangu nikafanya naye harusi,
nitaishije?”