IEBC yafaa kulaumiwa kwa idadi ndogo ya usajili

IEBC yafaa kulaumiwa kwa idadi ndogo ya usajili 
 
KWA mujibu wa kipendele cha 38 cha katiba ya sasa, ni haki ya kila raia wa Kenya kupata habari zitayomwezesha kuelewa wajibu wake wa kidemokrasia wa kushiriki katika uchaguzi ili agfanye chaguo litakalomfaa.
Kipengele cha 88 ibara ya 4 (g) kinaipa Tume Huru ya Uchaguzi na Mamlaka (IEBC) mamlaka ya kuendesha elimu ya uhamasisho kwa wapiga kura. Katika utekelezaji wa wajibu huu, tume hii inapaswa kuunda mwongozo wa utoaji elimu kwa wapiga kura na mtaala itakayotumia ilifafanuliwa katika sehemu ya 40 ya Sheria ya Uchaguzi, 2011.
Ni kutokana na wajibu huu muhimu ambapo IEBC imebuni kitengo maalum cha Elimu kwa Wapiga kura ambacho wakati huu kinasimamiwa na Bi Joyce Ekuam; kama kaimu mkurugenzi. Inasikitisha kuwa tofauti na miaka ya awali, IEBC haijatekeleza wajibu huu muhimu kabla na hata wakati muhimu kama huu ambapo inaendesha shughuli ya usajili wa wapiga kura wapya kwa wingi.
Tume hii imekuwa ikiendesha elimu hii kwa ushirikiano na makundi ya mashirika ya Kijamii, makundi ya kidini, vyama vya kisiasa, vyombo vya habari, miongoni mwa asasi nyingine ambazo zinaweza kuwafikia wananchi kwa urahisi. 
Lakini licha ya kwamba kitengo hicho cha elimu kwa wapiga kura hutengewa bajeti kila mwaka; japo finyu, wakati huu kitengo hicho hakikuendesha elimu hiyo kwa msingi ya ukosefu wa fedha. Nadhani kando na hali kwamba Wakenya wamechoshwa na shughuli nzima ya upiga kura, sababu nyingine inayochangia idadi ndogo ya watu wanaojiandikisha kuwa wapiga kura ni ukosefu wa elimu kuhusu shughuli hii muhimu.
Ama kwa hakika wengine wa vijana 5.2 milioni ambaoni miongoni mwa jumla ya watu 6.3 milioni ambao IEBC inalenga kusajili hawana ufahamu kuhusu shughuli hii ya upigaji kura kama shughuli ya kuwapa ajira wanasiasa ilhali wao hawana. Wengine hawaoni haja ya kujisajili kuwa wapiga kura kwa sababu hawana imani kwamba IEBC itahakikisha kura zao ndizo zinaamua mshindi haswa kwa kiti cha urais. Hii ni kufuatia madai ya baadhi ya viongozi kuwa watu fulani wenye ushawishi serikali, almaarufu Deep State ndio watakaoamua ni nani atangazwa mshindi wa kiti cha urais. Madai ya vijana kama hao yana mashiko kwao kulingana na vuta nikuvute ambazo zinagubika matokeo ya urais katika chaguzi zilizopita, hususan, kufutiliwa mbali kwa matokeo ya uchaguzi wa urais 2017.
IEBC, kupitia kitengo cha Elimu kwa wapiga kura, haijajitokeza wazi wazi kutoa ufafanuzi kuhusu masuala hayo na kupatia vijana hakikisho kwamba ni muhimu kwao kujiandisha na kura zao zitakuwa na uzito. Maelezo kama hayo yanafaa kupitishwa katika mitandao ya kijamii, ambako vijana wengine hufuatilia aina mbalimbali za habari, redio, runinga, kwenye mabango na majukwaa mengine ambayo yanaweza kufikia umma kwa haraka. 
Kwa hivyo, madai ya IEBC kwamba hawatafikia idadi lengwa la idadi ya wapiga kura kutokana na ukosefu wa pesa za kuendesha zaidi ya awamu moja ya shughuli hiyo hayana mashiko.
Ukweli ni kwamba awali tume hii imekuwa ikitumia fedha nyingi kugharamia ziara mbalimbali ngambo na mikutano ambayo haina umuhimu wowote katika kuboresha utendakazi wao.