Historia ya pankala na aila yake

HISTORIA YA PANKALA NA AILA YAKE

Naam katika kijiji cha pankala palitokea binti mrembo sana
aliyetambulika kama Mariana.Mariana alikuwa mtoto wa tatu katika familia
ya Mzee Beja.Hakuzaliwa pekee yake bali alizaliwa na ndugu zake wawili
wa kiume.Babake maria alikuwa mpashaji tohara maarufu kijijini
mle.Ilhali mama yake alikuwa mfanyabiashara wa bidhaa ndogo ndogo.Licha
ya baba huyo kuwa mpashaji tohara pia alikuwa mlevi kupindukia.Basi
watoto wao walizaliwa kwa mfuatano na wakakua kwa kufuatana pia.Juma
aliyekuwa kifunguamimba alikuwa kijana mweusi mwenye umbo la mviringo na
mwenye rangi nyeusi tititi.Karisa aliyemfuatia alikuwa anafanana na Juma
kimaumbile.Licha ya ndugu hawa kufanana Juma na Karisa walikuwa na tabia
za kitofauti.Juma alikuwa na tabia za babake za ukosefu wa nidhamu na
ubabedume.Ilhali Karisa alikuwa mpole na mnyenyekevu kwa watu
wote.Kitindamimba wao aliyekuwa msichana Mariana.Alikuwa mrembo,mpole
kitabia na hata mwenye ndoto kubwa tangu utotoni.

Watoto hawa walikuzwa kwa maadili ya dini ya Kiislamu.Mama yao ndiye
alikuwa akiongoza watoto hawa.Baba kamwe hakutaka kushughulika na la
kheri wala la shara.Kazi kubwa ilikuwa kupiga mtindi na kuja nyumbani
kuwanyanyasa familia yake.Mariana alikuwa akiona tabia hizi za babake
sana na kwa kweli hakuwa anaweza kuvumilia kamwe.Ilipofika umri wa
kwenda shuleni,amri ilitoka kwa baba kwamba Juma na Karisa pekee ndio
wataona lango la shule.Mariana alishtuka na kushangaa alipomsikia baba
yake akisema kauli hiyo."Mama yangu mpendwa,hivi kweli mimi sitaenda
shuleni,sitapata elimu kabisa" Mariana alimwambia mama yake kauli hii
huku akilia.Mama yake alimfariji na kumbembeleza mwanawe.Alimuahidi
kuongea na baba yake ili aruhusiwe na yeye aende shuleni.Mariana
aliposikia ivi alifurahi na kuwa na matumaini pia.

Kila kulipopambazuka Mariana na mama yake walitayarisha ndugu ili wawahi
shuleni."Mama",baba ulimwambia akasema nini?"Mariana aliuliza.Mama yangu
aliongea kwa sauti ya simanzi na majonzi."Baba yako amekataa
katakata".Kwa kweli Mzee Beja alikuwa ametawaliwa na ujinga.Yeye
hakusoma na hakuruhusu kamwe kumfundisha mtoto wa kike.Alikuwa na mila
za kwamba mtoto wa kike makaazi yake ni nyumbani na jikoni.Watoto wa
kike kulingana na mila zao hawakufaa kusoma."Baba maisha yamebadilika
saa hii."Mzee alimpiga kofi moja mariana na kumkemea aende jikoni
kumsaidia mama yake.

Katika kila kipindi kigumu alichopitia Maria,mama yake alikuwa
kumfariji.Karisa pia aliona haya na akawa karibu sana na dada yake.Juma
alikuwa hamnazo na hakuwa akielewa darasani.Kazi yake kuu ilikuwa kupiga
kelele mwalimu akifunza.Ndugu karisa alimuahidi dada yake kuwa atamfunza
kile kidogo alicho nacho.Ikawa mazoea kwao kila Karisa akitoka shuleni
wanaenda kujificha amfunze mawili matatu.Mam yao alikuwa akijua hilo na
akaamua kunyamazia.Kwani hakuna mama amtakiyae shari mtoto wake.Mariana
alikuwa mwepesi wa kuelewa,alikuwa mwerevu na rahisi kwake kuelewa
vitu.Karisa alikuwa mwalimu bora naye Mariana alikuwa gwiji masomoni.

Siku na miaka ilizidi kusonga nao watoto wakazidi kukua.Siku moja Karisa
alipatwa na babake akimfunza Maria.Mzee alinguruma kwa hasira."Mara
ngapi nimewakanya kufanya mambo kinyume na mimi."Mzee wa watu
alifoka.Alimbeba Karisa kwa juu na kumpeleka kizimbani.Kizimbani
kilikuwa chumba maarufu kwa nyumba yetu ambacho tulikuwa tunapata
adhabu.Alimpiga kitutu na makofi mwanawe na akamfokea kuwa kamwe
hatarudi shuleni tena.Alimkemea kuwa hatawahi mlipia karo za
shule.Nilijihisi mnyonge,na mwenye nuksi.Mara moja nilitaka kwenda
kumuomba msamaha baba.Nilipomuona akiwa na sura yake ya unyama nilirudi
nyuma na kujitakia kheri.Nilikuwa na imani kuwa ipo siku mambo yote
yatakuwa sawa na kila kitu kitakuwa shwari."Mbona baba anatufanyia
hivi,Ivi kweli baba atakuja kubadilika."Hizi zote zilikuwa fikra zangu
nikijisemea kimoyomoyo.

Kweli baba alitimiza ahadi yake Katana akachishwa shule.Alikuwa tayari
ameshatimu darasa la saba.Kwa kuwa alikuwa kijana hodari darasani basi
alitafutwa na walimu wake.Juma alikuwa mjeuri na kila akiulizwa kuhusu
ndugu yake anafoka na kusema asisumbuliwe.Maisha nyumbani yalizidi kuwa
mazito na machungu.Baba alikuwa ametuchukiza kwa matendo yake.Mwalimu
mkuu aliamua kuja kwetu kuongea na baba yangu kuhusu Karisa.Hapo ndipo
nilipopata fursa nzuri ya kuongea na mwalimu huyo.Nilimueleza kuhusu ari
yangu kuu ya masomo na kwamba baba hakutaka nisome.Mwalimu alipigwa na
bumbuazi lakini akaniitisha nambari ya mama ya simu na akasema
atanieleza kuhusu mpango fulani.Basi,nilimshukuru Mola kwa kunipa fursa
hii adhwimu.Mungu huyu mmoja niliyemuomba leo ameitikia maombi
yangu.Nuru yangu ya masomo na kuwa daktari ilianza kung'aa tena.

Siku iliyofuata,Karisa alirudi shuleni na mambo yakawa shwari tena.Siku
zilizidi kusonga na hatimaye mwaka ukawa unaenda kukamilika.Katika
kijiji chetu,kila mwaka ulikuwa wa sherehe za kitamaduni.Mama yangu siku
hiyo,aliamka na sura ya huzuni na kilio."Kulikoni mama?" nilimuuliza
mama yangu Maridhia."Mwanangu fanya mbinu utokomee,sherehe za mwaka
zimefika na baba yako anataka ukeketwe."Mama alipasua mbarika."Uwii!!
Nitaenda wapi mimi?"niliongea kwa uchungu.Mama yangu alijuta mbona
aliolewa na Mzee Beja.Mzee mwenye roho mbaya na tabia za
kikatili.Historia ya mama yangu ni kwamba aliozeshwa kwa lazima.Hakuwa
ameridhia ndoa hiyo,lakini akaapa kwamba binti yake hatopitia kile
alichopitia yeye.Maisha ya mateso na dhiki yalifaa kukatizwa ghafla tu.

Kulingana na mila na desturi za kabila letu,wote wasichana na wavulana
walikuwa wanakeketwa.Shughuli hii ilikuwa lazima kwa kila mmoja
kupitia.Ngoma na nyimbo za kitamaduni ziliimbwa ili kupunguza makali ya
kisu cha ngariba.Naam bila shaka chifu wa eneo hilo alikuwa na habari
zote kuhusu matendo haya machafu.Bali hata hakuzingatia usalama wala
haki za watoto.Usiku wa kuamkia siku ya kisu cha ngariba,nilipakia vitu
vyangu kwa begi na kuchomoka.Sikuwa najua ninakoenda lakini nilijua
nitafika.Mama yangu alikuwa amenipa baraka zake na mila shaka nilijua
ninaenda pema.Nilikimbia mbio na kulala msituni usiku huo.Asubuhi
nilikazana hadi nikafika mjini.Nilipata mama aliyenisaidia kuelekea
kituo cha polisi.Niliwahimiza polisi hao waharakishe ili tufike eneo la
tukio.

Huku nyuma kijijini,baba mtu akauliza na hasira."Mariana ameenda wapi!!
na leo ni siku ya siku".Alifungua na kuangalia kila chumba asimpate
bintiye.Basi akarudi kwa mama na ndugu."Mtaniambia aliko Mariana ama
nitawachinja!"alinguruma kwa sauti.Mama yangu alipigwa kitutu hadi
kuzirai.Ndugu nao wakabaki wakilia na kumhudumia mama yao.Mzee aliitwa
atoke nje ili sherehe ianze rasmi.Wakeketwa walipelekwa wote kwenye Ziwa
Barare ambako walifaa kujitosa majini.Wazee wengine waliulizia kuhusu
Mariana.Baba yake hakuwa na jibu na hilo likawakasirisha wazee
wengine.Baada ya kutoka ziwani kama kawaida ya mila na desturi,wanaume
walianziwa shughuli hiyo.Baba Mariana alipewa onyo kwamba iwapo shughuli
itaisha bila Mariana kutokeza,basi atachinjwa.

Ghafla bin vuu!Mariana aliwasili na kikosi chake cha polisi.Mikono
juu!kila mtu alipiga magoti na kuweka mikono juu.Mariana aliwaonyesha
mmoja baada ya mmoja wazee wanaohusika na shughuli hiyo.Mila kama hizi
zilipitwa na wakati lakini wanakijiji hawakuwa wanapinga.Walitiwa
mbaroni wazee hao,na wakaahidiwa kifungo cha zaidi ya miaka
ishirini.Wanawake walimkimbilia na kumkumbatia Mariana.Ama kweli wao pia
walichukia mila hizo.Lakini hawakuweza kujinasua katika minyororo
hiyo.Chifu wa kata yetu pia alitiwa mbaroni na mwengine kushika hatamu
Mara moja.Wanakijiji walihutubiwa kuhusu madhara ya kisu cha
ngariba.Wengi wao hawakujua athari za kisu hicho kwa
mwanamke.Tulishauriwa tuamke na twende mashuleni kupata elimu.Maadui wa
kijiji wameshatiwa mbaroni na kiiji kiko shwari kabisa.

Nilirudi ndani ya nyumba kumpata mama yangu akiwa katika hali
mbaya.Alipomuona Mariana alitabasamu na papo hapo akapata uzima.Ndugu
Juma aliomba msamaha Kwetu sote kwa kuwa fidhuli na kiburi.Aliingia
ndani na kunipa barua aliyokabidhiwa na mwalimu mkuu kuniletea.Alikuwa
ameamua kutonipa barua hiyo hapo awali.Niltimka mbio hadi kwa mwalimu
mkuu.Nilikabidhiwa safe za shule na vitabu tayari kwa safari ya
masomo.Shule zilipofunguliwa nilianza rasmi kwenda shuleni.Mama yangu
nae alizidi kuimarika katika biashara yake.Mmmh!Nilivuta pumzi ndefu na
kumshukuru Mola kwani nuru ya ndoto yangu ilikuwa imewashwa na kung'aa
mng'aro mzuri.