Ufahamu

Andika Insha ya kusisimua itakayomalizika kwa maneno yafuatayo.... Sikuweza kulala kamwe kila nilipojaribu kusahau mambo yalinirudia akilini na kupatwa na biwi la simanzi.

KIFO CHA MAMA
Tarehe ishimni na tano, Juni mwaka juzi ni siku ambayo katu sitaisahau maishani. Siku iliyoniacha katika huzuni mpwitompwito isiyoweza kutajika. Nilirauka alfajiri tayari kumshughulikia nina ambaye alikuwa mahututi.

Kwa miaka na mikaka, nyondenyonde zilimsumbua na hatimaye kumtamausha. Si eti hakutafuta usaidizi wa waganga na waganguzi. Tulielekea si Tanga, si Msoma si Mombasa Si Loliondo. Hata hivyo gangaganga za waganga hazikumwacha mama na matumaini. Alizidi kudhoofu na kuwa dhaifu kama mkufu. Juhudi zetu zote hazikuzaa matunda. Ama kweli zetu hazikuondoa kudura.

Mama alikuwa si wa maji, si wa uji, si hayati, si mamati; bila shaka alikuwa akichungulia kaburi. Hilo ni jambo lililonijaza wasiwasi wa mwasi aliyeasi kadamnasi ya insi. Kihoro cha mfamaji kilinipanda kama zaibaki kwenye kipimajoto. Nilizidi kuuma meno. Mbali na kuwa na mama aliyenitegemea kwa yote, baba yangu aliaga dunia siku zangu za utotoni . Nilihofia mama kufuata njia ya marahaba. Angeaga ningebaki na nani? Nilijua fika kuwa mti mkuu ukigwa wana wa ndege wa mashakani.

Bila kupoteza mwia, nilimtayarishia staniahi, ingawa chakula chenyewe kilidhihirisha uchochole wetu, heri bura yangu kuliko rehani. Mama alikula kwa udhaifu, hatafuni, hamezi. Mama alikaa kimya sauti yake nyororo ya kinanda ikatoweka. Baada ya kula mwata kwa siku ayami alijawa na chonda sufufu. Fauka ya hayo alikonda na kukondeana kama ngo'onda. Mama niliyemzoea kuwa bonge la mtu sasa alikuwa gofu la mtu. Alikonda kimbaumbau mwiko wa pilau.

Nilipiga moyo konde, machozi yakatoa ishara za kudondoka lakini nikayameza mate machungu. Kitumbua kikazidi kuingia mchanga. Mama akaanza kusema kwa mafumbo, akaongea kama aliyeweweseka. Akagugumaa asteaste.

'Mwa-mwa---mwanangu, wanaume ni wanyama. Tulichotaka sicho tulichopata. Kumbuka ulimwengu shujaa dunia hadaa. Dunia ni kitu dhaifu, kiumbe usijietee. Yaishi maisha yako usije ukajuta vyanda vili kinywani. Liandikwalo ndilo liwalo. Hamadi.....” Ndiyo maneno aliyosema kabla hajasafiri jongomeo pasi nauli wala matwana.

Nilipiga mayowe yakasikika kotekote na potepote. Nao majirani wakaitikia mwito, kwani mtu hakatai mwito bali aitiwalo. Halaiki ya watu ikakusanyika kwetu. Nilishikwa na kibuhuti. Machozi yakanipukutika pukupuku. Wengi waliniliwaza kwa kuelewa kuwa ndugu ni kufaana si kufanana. Mwili wa mama ukasafirishwa makafani.

Nikaachwa kushikwa na kikuli. Mwia ulivyozidi kupita, ndivyo umati ulivyozidi kufumukana. Nikaachwa mimi na shangazi yangu kwenye msonge wetu uliovuja kila mvua iliponyesha.

“Usijali dada Mateso, ya Mola ni mengi. Maji yakimwagika hayazoleki. Kumbuka kifo ni faradhi kwa kila mja.” Shangazi yangu aliniliwaza kwa huruma nyingi.

Usiku huo sikupata hata lepe la usingizi hata wa mang'amung'amu. Sikuweza kulala kamwe, kila nilipojaribu kusahau, mambo yalinirudia akilini na kupatwa na biwi la simanzi.