Taabu za chuo kikuu

TAABU ZA CHUO KIKUU.

Watu wengi hudhani kuwa maisha ya chuo kikuu ni raha mustarehe. Hii ndio
kasumba iliyoko huko kijiji au hata mijini. Wanapoona mwanafunzi wa chuo
kikuu, huwa wanampa hadhi kweli kweli. Wasijue ni mambo gani yanayokuwa
huwa yanamwandama huko. Ukiona mwanafunzi wa chuo kikuu amekamilisha
miaka minne chuo, huyo ukweli yafaa kuheshimiwa. Si kwa sababu ya kisomo
chake. Bali kwa yale aliyopitia. Watu wengi huwa hawakosi kuelewa
tofauti hizi. Huwa hatuendi shule ili tupate kazi. Huwa tunaenda shule
ili tupate hekima na maarifa ya kuishi. Jambo ambalo huwa ni kinyume na
matarajio ya watu wengi. Isitoshe huku kwenda shule huwa kunawapa wasomi
njia fulani ya kukabiliana na maisha. Mfano ukimpa mtu aliyefika chuo
kikuu shilingi elfu hamsini, mwanafunzi wa chuo kikuu huenda akajaribu
sana kupima jinsi ya kutumia. Lakini pesa hizi ukimpa mtu aliyefika
darasa la nane utapata wa darasa la nane atatumia tu kwa manufaa ya kula
ziishe. Ama utampata yeye anatumia kwa anasa tu. Pombe na kuwapa wandani
wake burudani. Anataka aitwe tu mkuu. Yaani akiitwa hivo ndio furaha
yao.

Nakumbuka mwandani wangu jina lake Kevin. Kevin alitoka katika familia
ya katikati. Shule ya msingi alipenda masomo. Huko ya upili alienda tu
kwa sababu watu wanaenda. Akiwa huko alitudharau sana sisi tukiwa
shuleni. Alijidai kwamba masomo yanapotezea mtu nafasi yake. Alikuwa
akijidai anazo miwa. Alikuwa na kibarua kidogo ambacho kilimwezesha
kupata vijipesa hapa na pale. Alikuwa anapenda kutukejeli kwenye kitabu
uso yaani facebook. Alituambia kwamba sisi hatutawahi mpata kimaendeleo.
Tangu tutoke huku shuleni tutapata kama ashaendelea kupindukia. Alikuwa
akituambia jinsi yeye anamiliki shamba la miwa kubwa.

Basi siku moja alikata hizo miwa zake. Alipeleke miwa hizo kwa kampuni
ya kusiaga miwa. Baadaye waliweza kumtumia pesa yake kwenye kaunti.
Alifurahia ghaya ya kufurahi. Aliondoka akiwa na furaha kwenda kupokea
pesa hizo. Alikuwa akisema kwenye makundi ya whatsup jinsi yeye ni
bingwa. Alijidai kuwa na mihela kupindukia. Isitoshe alikuwa ashaunda
marafiki wake wa kulewa naye. Walipopokea hizo pesa walienda hadi kwenye
sehemu ya burudani. Lengo lao kuu ni kustarehe. Basi waliitusha pombe na
kuanza kubukia. Walikunywa hadi wakatoshe. Usiku huo walitumia kima cha
shilingi elfu ishirini na tisa. Akakuja kwenye makundi ya mtandaoni
akatuma picha wakiwa wanalewa.

Pesa hizo zilipobaki elfu hamsini na mbili, alipewa mawaidha na wenzake.
Wakamwambia ndugu, tunaona una afya nzuri. Mbona usijaribu kule jeshini.
Alipowauliza huko wanahitaji pesa ngapi, wakamwambia. Walimjuza kwamba
huko kunahitaji shilingi elfu hamsini. Basi kwa bahati nzuri zoezi la
kuteua mahafala lilifika. Watu walifumukana huko kuhudhuria zoezi lile.
Yeye kwa kutokusoma vizuri, akaenda moja kwa moja akataka kumhonga afisa
mmoja. Aliondolewa kwenye orodha na kutiwa mbaroni. Alistakiwa kwa
kujaribu kumhonga afisa. Alifikishwa mahakamani na kutozwa shilingi elfu
sitini. Hii inamaana kuwa itamlazimu kuenda na kuomba mahali shilingi
elfu saba ndipo aondolewe. Haikuwa rahisi. Alitafuta hizo pesa na zote
zikakabidhiwa mahakama kama faini. Ilikuwa ni tatizo ambalo yeye alikuwa
amejitakia. Siku tatu ina maana kuwa hizo hela zake hazikuwepo? Hii ni
faida gani. Angekuwa ni mwanafunzi aliyesoma hadi labda chuo kikuu,
angetumia hizo pesa kuwekeza zaidi. Si kama vile yeye alivyofanya.

Kuna mambo mengi tukiwa chuoni huwa tunajifunza. Kwanza huwa tunajifunza
kuwa watu wa kutumia pesa kiutaratibu. Mwanafunzi wa chuo ni mtu yule
anayeweza kukaa siku nzima na mlo mmoja tu. Wakati mwingine huna hela.
Ama wakati mwingine hela zako za matumizi haziendani na chakula
unachotaka. Ukiwa chuo kikuu huwa unajiwekea mbinu za kujiendeleza.
Utapata mwingine anakula chakula mara moja kwa siku. Utapata mwingine
naye ni mara mbili. Wengine nao hata chakula kwao ni adimu. Rafiki yangu
Babu maisha yalianza kumwendea joshi akiwa mwaka wake wa mwisho. Alikuwa
mtu aliyejipenda sana. Hakutaka kula chakula kilichopikwa kwa vyovyote
vile. Bali chakula alichotaka kilikuwa sipesheli. Basi siku moja mambo
yalimwendea joshi. Maisha hayakuwa kama jinsi alivyozoea. Yalikuwa
magumu sisemi kama mawe. Alijaribu lakini alishindwa. Hivyo basi aliamua
kuenda angalau kusubiri nyumbani ili baadaye arejee shuleni.

Chuo kikuu pia kuna dhuluma za kingono. Wakati mwingine utapata wanadada
wamevalia nguo nusu uchi. Hadi unaeza shangaa mbona hivi? Hii ni wazi
kwamba wakivalia hivi huwa wanajaribu kuonyesha hisia fulani. Kuna wale
wanaojaribu kuwavamia. Kando na hayo kuna masaibu tu mengi. Rafiki wangu
Shila alikuwa mwaka wake wa kwanza. Tulikuwa tunafanya naye kozi moja.
Nakumbuka siku moja akinieleza yaliyojiri. Aliniambia kwamba siku moja,
alipokuwa akitembea mhadhiri alimwona na kumwita. Lengo kuu la mhadhiri
lilikuwa angalau afike ofini waongee. Kwa kuwa yeye bado ni alikuwa
hajui kanuni na sheria za chuo alienda. Mhadhiri alimsalimu. Alimwuliza
majina yake na pale anakoishi. Alimweleza tu kama kawaida. Huku asijue
yalikuwa yakimsubiri. Basi mlango ukafungwa. Moyo wa Shila ukaanza
kudundadunda. Sisemi kama Tokomire za Wazaramo. Mhadhiri alianza
kumshika kwa njia yeye hakufurahia. Ilibidi aruke juu na kumwambia
awache! Mhadhiri aliogopa. Alimsihi lakini Shila akakataa. Alipokataa
mhadhiri akamwambia amemshika jina lake. Hivyo basi itakuwa ni ngumu
kwake kupasi mtihani. Jambo hili lilimwuma sana Shila. Asijuae la
kufanya. Ila aliamua kubadilisha kozi tu. Hilo ndilo lilikuwa wazo lake
la mwishom. Alibadilisha kozi ila aliwachukia wahadhiri wa kiume.
Aliwaona kama wale waliotaka kumkandamiza. Hata hivyo ni wazi kwamba
masaibu mengi wanafunzi hupitia chuo kikuu.

Jambo jingine ni maswala ya kimapenzi. Ni visa vingapi umesikia kuhusu
kujinyonga kwa wanafunzi wa chuo? Wengi unapata ni tatizo la kimapenzi.
Kuna wale wanaopigwa na wanaume wao. Hivi majuzi tulikutana na
mwanafunzi fulani. Alikuwa mwanafunzi wa mwaka wa mwisho. Kwenye
mastakimu alikuwa akiishi na binti. Binti huyo alikuwa wa mwaka wa pili.
Hatua mbili nyuma yake. Basi kila ujao walikuwa wakisumbuana. Hivi
majuzi walipigana kiasi cha kupelekwa kituoni mwa polisi. Huyo mwanaume
alimfurusha bibi huyo mwendo wa saa sita usiku na kumtoa nje. Alikuwa
hataki kumwona kamwe. Basi ilimlazimu binti huyo kupata makaazi kwa
jirani tu. Asubuhi ilipofika akaondoka. Hakuwa na pahali pa kuenda.
Mvulana huyo aliweza kumsamehe baada ya kuongeleshwa na marafiki. Alidai
msichana huyo kulipa kodi ya nyumba. Pili alihitaji msichana huyo
kununua vyakula. Mwanaume yupi anayeweza kufanyia hivi mwanadada? Lakini
kipendacho roho dawa. Alikubali na hata sasa hivi najua wamo chumbani
wanasikia nyimbo za injili. Lakini ningesihi wasichana wasiwe hivo. Hii
dunia si ya kupigwa na mume. Huwa inaanza tu hivo. Akina Tirop walikuwa
wanapitia dhuluma ndoani. Mwishowe wakauliwa. Haifai kamwe. Hatujakuja
kufanya unyumba shuleni. Bali tumekuja kusoma. Hii ndio yafaa wajue
hivo. Maisha kama haya wanafunzi wa chuo kikuu wakipitia huwa wakati
mwingine wanakuwa tayari kukabiliana na hali sasa halisi ya maisha.

Wanafunzi wa chuo kikuu huwa wanapitia changamoto sana. Unapata ni chai
ya mkandaa tu. Kama ni chakula cha mjana hicho ni labda ni wali. Ukija
jioni ugali sukuma. Wale wajuu utapata wanakula ugali kwa sukuma.
Wengine utapata wanatumia samaki au dagaa. Hao labda ni wa hadhi ya juu.

Ni wazi kwamba wanafunzi wa chuo kikuu hupitia maisha magumu. Hebu
tuangalie darasa. Darasa zao huwa ni saa tatu. Hapo mtu hajakula kitu.
Anaenda darasa. Wanafunzi wa chuo kikuu hupitia maneno kweki kweli. Hebu
tuweze kuwasaidia wanafunzi hawa. Maisha ya huko si rahisi.