Hakuna ujanja, kuweka akiba ndio njia rahisi ya kupata mtaji

NASAHA YA KIBIASHARA
Hakuna ujanja, kuweka akiba ndio njia rahisi ya kupata mtaji

Roger Wekhomba ambaye ni mwekezaji katika biashara ya uongezaji thamani mazao ya kilimo na mimea alipoingilia shughuli hiyo alikuwa na kizingiti kimoja tu; ukosefu wa fedha kuafikia malengo yake. Maarifa na ujuzi, alikuwa nayo ila mtaji - fedha ama mali inayotumika kuanzishia au kupanulia biashara au shughuli yoyote ile kujiimarisha kimapato na kimaendeleo ilikuwa balaa bin belua.
Ni kizingiti ambacho vijana wenye talanta mbalimbali na maono kinazidi kuwakera na kuzima ndoto zao.
Hata hivyo, uwekaji akiba, kulingana na wataalamu wa masuala ya fedha na biashara ni mojawapo ya suluhu kufanikisha azma yoyote ya uwekezaji.
Benki, vyama vya ushirika (Sacco) na makundi, ni baadhi ya mashirika ya kifedha yanayotoa huduma za uwekaji fedha, ambazo huzaa faida na pia kutoa mikopo kwa wafanyabiashara. 
Anderson Kimathi, mtaalamu na meneja wa Chama cha Ushirika cha Southern Star, tawi la Githurai, Nairobi anaungama kuwa wafanyabiashara wengi hasa wateja wa Sacco hiyo wameimarika kupitia uwekaji akiba na ununuzi wa hisa, kisha wanapata mikopo.
"Zaidi ya asilimia 90 ya wateja wetu ni SMEs, ambao huweka akiba ya hadi Sh20 kwa siku," anasema. Kuanzisha biashara au kuingilia kilimo, kulingana na mtaalamu huyo si lazima  mwanzilishi awe na maelfu au mamilioni ya pesa.
"Ukiwa na hata chini ya Sh5,000, unaweza kuingilia biashara ya uuzaji wa nguo, uipalilie polepole, Kimathi aelezea. Anaongeza kusema:
Tuna wateja wanachama waliotangulia kwa mkopo wa chini kidogo na sasa biashara zao zina thamani ya maelfu na mamilioni ya pesa. 
Akitoa mfano wa Sacco ya Southern Star ambayo imekuwa ikitoa huduma za fedha kwa takriban miaka 25 nchini, Kimathi anasema ili kujisajili unahitaji Sh300 pekee na nakala ya kitambulisho cha kitaifa.
Sh200, anasema ni pesa za usajili kufungua akaunti na Sh100 zinasimamia hisa moja, (bei ya hisa moja). Ni muhimu kutaja kuwa akiba unayoweka inaendelea kuzaa faida, kwa mujibu wa kanuni za chama cha ushirika au benki. "Ili kupata mkopo unahitaji kuwa umeweka akiba na kununua hisa kwa muda wa miezi mitatu mfululizo. Kiwango cha mikopo hutathminiwa kwa hisa, ambapo unapaswa kuwa na hisa zenye thamani zaidi ya Sh5,000," afafanua.
Kuwa mwanachama, unaweza kujiunga binafsi au kwa kundi la watu kadhaa. Ili kupata mkopo au ufadhili wa biashara, mteja binafsi kwenye kundi anazidishiwa mara nne ya akiba yake, cha kitaifa wanachama wenza wakiwa ndio dhamana yake. Southern Star hutoza riba ya asilimia 12 kwa mwaka, katika mkopo.