Võ thuật Okinawa

Võ thuật Okinawa bao gồm các môn võ thuật truyền thống có nguồn gốc từ người dân bản địa trên đảo Okinawa. Do vị trí địa lý (nằm giữa "Nhật Bản đại lục" và Đài Loan), Okinawa chịu ảnh hưởng của nhiều nền văn hóa có lịch sử giao thương và trao đổi văn hóa lâu đời, bao gồm Nhật Bản, Trung Quốc và Đông Nam Á, những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của võ thuật Okinawa. Võ thuật Okinawa truyền thống được xem là nền tảng của môn võ Karate hiện đại.

Lịch sử 
Năm 1429, ba vương quốc trên đảo Okinawa thống nhất thành Vương quốc Lưu Cầu. Khi vua Shō Shin lên ngôi năm 1477, ông đã cấm luyện tập võ thuật do lo ngại về nguy cơ tạo phản. Mặc dù vậy, các môn võ thuật được biết dưới tên gọi Tō-te và Ryukyu kobudō vẫn tiếp tục được truyền dạy một cách bí mật. Lệnh cấm tập võ được tiếp tục vào năm 1609 sau khi Okinawa bị phiên Satsuma của Nhật Bản xâm lược. Các lệnh cấm này đã góp phần vào sự phát triển của kobudō, một môn võ thuật sử dụng các dụng cụ gia đình và nông nghiệp thông thường làm vũ khí. Người Okinawa kết hợp võ thuật Trung Quốc với các biến thể địa phương hiện có để tạo thành  , đôi khi được gọi là .

Từ thế kỷ 18, võ thuật Okinawa thường được gọi là te hoặc tii (手, trong tiếng Nhật và tiếng Okinawa có nghĩa là "tay"). Do các môn võ te thường khác nhau giữa các địa phương, vì vậy để phân biệt các loại te khác nhau, các trường phái thường được thêm tên của địa phương vào phía trước, đặc biệt ở 3 địa phương khác nhau – Shuri, Naha và Tomari. Vì vậy, các trường phái võ thuật ở những nơi này thường được gọi là Shuri-te, Naha-te và Tomari-te.

Mặc dù vậy, cả Shuri-te, Naha-te và Tomari-te đều được xem làm thuộc về một nhóm các môn võ thuật được định nghĩa chung là Tode-jutsu hoặc To-de. Khi Lưu Cầu bị sát nhập vào Nhật Bản, các môn võ này bắt đầu được gọi là Okinawa-te hoặc Karate-jutsu trong tiếng Nhật. Nó được truyền dạy một cách có hệ thống ở Nhật Bản sau thời kỳ Taishō (sau năm 1926), hình thành nên nền tảng của môn võ Karate-do hiện đại.

Các trường phái võ thuật Okinawa chính

Shuri-te 

 là trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ trước Thế chiến thứ hai tại các địa phương xung quanh Shuri, kinh đô cũ của Vương quốc Lưu Cầu.

Một số đại sư Shuri-te danh tiếng:

 Sakugawa Kanga
 Matsumura Sokon
 Bushi Tachimura
 Itosu Ankō
 Asato Ankō
 Chōyū Motobu
 Motobu Chōki
 Yabu Kentsū
 Chomo Hanashiro
 Funakoshi Gichin
 Kyan Chōtoku
 Chibana Chōshin
 Mabuni Kenwa
 Toyama Kanken
 Tatsuo Shimabuku

Một số bài quyền Kata quan trọng:

 Naihanchi
 sanchin (Shuri-te)
 Pinan
 Kūsankū
 Passai
 Jion
 Jitte
 Rohai
 Chinto
 Gojushiho

Các trường phái Karate hiện đại được cho là kế thừa Shuri-te bao gồm Shotokan, Shitō-ryū, Shōrin-ryū, Shudokan, Shuri-ryū, Shōrinji-ryū, Isshin-ryū, Gensei-ryū và Motobu-ryū.

Tomari-te 

 chỉ đến trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ Tomari, Okinawa.

Một số đại sư Tomari-te danh tiếng:

 Matsumora Kosaku
 Oyadomari Kokan
 Motobu Chōki
 Kyan Chōtoku
 Nakasone Seiyu

Một số bài quyền Kata quan trọng:

 Naihanchi (Koshiki)
 Eunibu
 Rōhai
 Wanduan
 Passai (Tomari)
 Chintō
 Chinsu
 Chinpu
 Wankan
 Wanshū
 Seisan
 Jumu
 Nichin
 Juma
 Ananku

Các trường phái Karate hiện đại được xem là kế thừa của Tomari-te bao gồm Wado-ryu, Motobu-ryū, Matsubayashi-ryu, Shōrinji-ryū và Shōrin-ryū.

Naha-te 

 là trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ trước Thế chiến thứ hai tại các địa phương xung quanh Naha, thủ phủ thương mại cũ của Vương quốc Lưu Cầu, nay là thủ phủ của tỉnh Okinawa.

Một số đại sư Naha-te danh tiếng:

 Arakaki Seishō
 Higaonna Kanryō
 Miyagi Chojun
 Kyoda Jūhatsu
 Mabuni Kenwa

Một số bài quyền Kata quan trọng:

 Sanchin
 Saifā
 Seiunchin
 Shisochin
 Seipai
 Seisan
 Sanseru
 Tensho
 Kururunfa
 Suparinpei
 Bechurin

Các trường phái Karate hiện đại được xem là kế thừa của Naha-te bao gồm Shōrei-ryū (phái truyền thống), Gōjū-ryū, Uechi-ryū, Ryūei-ryū, Shito-ryu và Tōon-ryū.

Xem thêm 
 Okinawa
 Karate
 Võ thuật Nhật Bản
 Peichin

Chú thích 

Võ thuật Nhật Bản
Vương quốc Lưu Cầu