Status-6

Poseidon (, "Poseidon", mã định danh GRAU 2M39, mã định danh NATO Kanyon), trước đây được biết đến với định danh tiếng Nga Status-6 (), là một phương tiện không người lái dưới nước (UUV) chạy bằng năng lượng hạt nhân, được cho là đang sản xuất bởi Cục thiết kế Rubin, có khả năng mang và phóng đầu đạn thông thường lẫn hạt nhân. Poseidon là một trong sáu loại vũ khí hạt nhân mới của Nga được Tổng thống Vladimir Putin công bố trong Thông điệp Liên bang ngày 1 tháng 3 năm 2018.

Lịch sử
Ngày 10 tháng 11 năm 2015, một trang tài liệu chứa thông tin về một “hệ thống đa dụng dưới biển” bí mật có tên “Status-6” đã bị kênh truyền hình Nga NTV “vô tình” để lộ. Sự cố rò rỉ diễn ra trong lúc Tổng thống Nga Vladimir Putin đọc bài phát biểu chỉ trích các kế hoạch công nghệ tên lửa “phòng thủ” của Mỹ. CIA cho rằng đây là một vụ rò rỉ có chủ đích.

Theo Lầu Năm Góc, Nga đã tiến hành phóng thử lần đầu Poseidon vào ngày 27 tháng 11 năm 2016, sử dụng tàu ngầm nhiệm vụ đặc biệt B-90 Sarov. Cuộc thử nghiệm được cho là diễn ra ở Bắc Băng Dương.

Đầu năm 2018, Báo cáo Tình hình Hạt nhân của Lầu Năm Góc công khai thừa nhận Nga đang phát triển một loại “ngư lôi tự hành liên lục địa, lắp đầu đạn hạt nhân và dùng năng lượng hạt nhân” mới. Hệ thống này chính thức được đặt tên “Poseidon” sau một cuộc bỏ phiếu công khai vào tháng 3 cùng năm.

Đến tháng 1 năm 2019, Hải quân Nga công bố kế hoạch mua ít nhất 30 phương tiện không người lái dưới nước Poseidon, triển khai trên bốn tàu ngầm, hai chiếc cho Hạm đội phương Bắc và hai chiếc cho Hạm đội Thái Bình Dương. Tháng kế tiếp, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố giai đoạn then chốt của các cuộc thử nghiệm đã hoàn tất. Ngày 20 tháng 2, Bộ Quốc phòng Nga công bố video cho thấy một quả Poseidon được phóng thử từ tàu ngầm nhiệm vụ đặc biệt B-90 Sarov. 

Đầu năm 2023, lô vũ khí đầu tiên được cho là đã sản xuất xong, dù một số nguồn chỉ trích việc chưa có xác nhận hoặc thông báo chính thức từ chính phủ Nga.

Tháng 10 năm 2025, Putin nói rằng một vũ khí Poseidon đã thử nghiệm thành công.

Thiết kế suy đoán

Tổng quan

Ước tính đường kính Poseidon khoảng 2 mét.
Poseidon được thiết kế như một phản ứng trước việc Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo, nhằm tăng cường năng lực của Nga trong việc vượt qua các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ  như các hệ thống chống tên lửa đạn đạo, v.v.

Đầu đạn của Poseidon có thể gây nhiễm xạ trên một khu vực rộng. Vì mục đích này, người ta suy đoán Poseidon có thể được trang bị bom cobalt. The Poseidon có thể đóng vai trò vũ khí bức xạ cho đòn đánh trả thứ hai.

Các vũ khí nhiệt hạch “thường” tạo ra bụi phóng xạ chủ yếu thông qua kích hoạt nơtron các vật chất tại vị trí nổ. Trừ khi nổ ở độ sâu nhỏ trong vùng nước nông, vụ nổ dưới nước sẽ làm lượng bụi phóng xạ rơi vãi giảm đáng kể, ngoại trừ khu vực ngay trên mặt nước, gần “vành cơ sở”. Phần lớn phóng xạ sẽ lắng xuống biển và bị các dòng hải lưu cuốn đi. Nước (và không khí) không tạo thành đồng vị phóng xạ phù hợp cho chiến tranh bức xạ khi bị kích hoạt nơtron; tuy nhiên muối trong nước biển thì có thể, và trầm tích đáy biển cũng vậy.

Nếu được sử dụng để tấn công một cụm tác chiến tàu sân bay, cụm này sẽ giảm đáng kể khả năng tự phòng vệ. Phương tiện không người lái có thể kích nổ đầu đạn cực lớn ở cự ly ngoài tầm, và lực lượng chống ngầm sẽ có rất ít thời gian phản ứng do tốc độ di chuyển (được suy đoán) rất cao.

Thông số kỹ thuật

Poseidon có hình dạng như một ngư lôi, một tàu ngầm mini tự hành có thể di chuyển với tốc độ tới . Các thông tin gần đây hơn cho rằng tốc độ tối đa khoảng , tầm hoạt động  và độ sâu tối đa .

Độ sâu thường hoạt động có thể khoảng  khi chạy êm  để tăng khả năng tàng hình. Ở độ sâu nhỏ trong chế độ này, sóng âm khuếch tán xuống đáy biển, giảm bán kính bị phát hiện. Các tàu ngầm thông thường cũng áp dụng chiến thuật tương tự trong chế độ “chạy im lặng”

Nó có bán kính  và chiều dài . Đầu đạn trong hình rò rỉ là một hình trụ đường kính , dài  với thể tích khoảng . So sánh với các bom nhiệt hạch cỡ lớn khác như Tsar Bomba có chiều dài , đường kính  cho thấy đương lượng nổ của Poseidon ít nhất ở mức vài chục megaton, phù hợp với các báo cáo ban đầu khoảng 100 megaton.

Thân vỏ 
Nhiều khả năng, phần thân vỏ cường độ cao của thiết bị được làm bằng hợp kim titan.

Hệ thống động lực 
Tờ The National Interest đã tổng hợp một số nguồn tin quốc phòng chưa được giải mật từ các chuyên gia của General Electric về dự án tương tự mang tên 601B project và họ dự đoán drone này sở hữu một lò phản ứng hạt nhân làm mát bằng khí có trọng lượng nhẹ và kích thước nhỏ gọn. Các nhà thiết kế tàu ngầm Nga cho biết lò phản ứng công suất thấp được ưu tiên cho Poseidon vì lò phản ứng nhỏ hơn sẽ ít gây tiếng ồn hơn.

Công nghệ tàng hình 

Quá trình phát triển cũng bao gồm việc sử dụng công nghệ tàng hình, nhằm lẩn tránh các thiết bị theo dõi thủy âm. Poseidon sử dụng chiến thuật chạy im lặng giống như các tàu ngầm khác. Đặc điểm tàng hình chính của nó là tốc độ rất thấp trước khi tiếp cận khu vực mục tiêu. Chế độ tốc độ cao chỉ được kích hoạt khi đạt đến phạm vi kết thúc ngắn (2–3 km), khi xác suất bị phát hiện của drone cao hơn đáng kể. Nó có thể di chuyển trong nhiều tuần hướng tới các thành phố cảng của đối phương và chỉ đạt tốc độ cao ở giai đoạn cuối.

Các nhà thiết kế Nga ước tính bán kính phát hiện drone sẽ vào khoảng  nếu di chuyển ở tốc độ . Một đặc điểm tàng hình quan trọng thứ hai của drone là thiết kế đặc biệt của động cơ phản lực nước nhằm triệt tiêu đặc trưng thủy âm của drone để mô phỏng tiếng ồn của các tàu dân sự.

Một sĩ quan tình báo Mỹ đã trả lời CNBC rằng Poseidon rất khó bị phát hiện và khó bị nhắm mục tiêu khi ở chế độ tàng hình.

Siêu khoang 
Poseidon là một dòng drone, một số trong đó được thiết kế chỉ để phá hủy các thành phố ven biển và do đó dựa vào khả năng "tàng hình" thay vì tốc độ cao, những loại khác chủ yếu được thiết kế để tấn công các nhóm tác chiến tàu sân bay và được tuyên bố là có thể tận dụng hiện tượng siêu khoang, giống như ngư lôi VA-111 Shkval, để đạt được tốc độ cực cao (cao hơn ) trong chế độ tấn công. Tuy nhiên, các thiết bị siêu khoang vẫn chưa được quan sát thấy trên các thước phim hiện có về Poseidon. Lầu Năm Góc ước tính tốc độ tối đa của Poseidon vào khoảng  nếu không có tùy chọn siêu khoang.

Nền tảng phóng 
Hai con tàu được dự đoán sẽ mang theo Poseidon là tàu ngầm lớp Oscar sửa đổi thuộc Đề án 09852 mang tên Belgorod và các tàu ngầm Đề án 09851 lớp Khabarovsk. Các tàu ngầm lớp Oscar có thể mang theo sáu ngư lôi Poseidon cùng lúc với tổng sức mạnh hủy diệt lên tới 12-600 megaton.

Theo một số báo cáo, Poseidon có thể có tùy chọn phóng từ đáy biển hoặc địa điểm di động. Trong cấu hình này, được gọi là Skif (Скиф) và được cấp bằng sáng chế bởi nhà thiết kế Alexander Shalnev, Poseidon có thể được đặt dưới đáy biển trong một container đặc biệt bao lâu tùy thích. Các tàu bổ trợ của Nga như Zvezdochka (Đề án 20180) và Akademik Aleksandrov (Đề án 20183), cả hai đều có khả năng phá băng, đang tham gia thử nghiệm drone Poseidon, cho thấy những con tàu này có thể được sử dụng làm nền tảng để triển khai và thu hồi phiên bản đặt dưới đáy biển như vậy.

Xem thêm
9M730 Burevestnik
3M22 Zircon
Avangard
Kh-47M2 Kinzhal
RS-28 Sarmat

Tham khảo

Tàu ngầm hạt nhân
Vũ khí hạt nhân