Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Đại sứ quán Việt Nam tại Chile

Đại sứ quán nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Santiago là cơ quan ngoại đại diện của Việt Nam tại Chile kiêm nhiệm Ecuador. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền hiện nay là Nguyễn Việt Cường, nhiệm kỳ bắt đầu từ từ 2024.

Lịch sử 
Đại sứ quán Việt Nam tại Chile được mở năm 1972 nhưng phải đóng cửa vào năm 1973, do nước này xảy ra đảo chính. Năm 2003, Đại sứ quán được mở lại.

Nhiệm kỳ 

 Đoàn Văn (1972, Đại biện)
 Vũ Hắc Bồng (1972 – 1973, Đại sứ chính thức đầu tiên)
 Nguyễn Văn Ðào (2006 – 2009) 
 Nguyễn Văn Tích (2009– 2011)
 Hà Thị Ngọc Hà (2012 – 2015)
 Ngô Đức Thắng (2015 – 2018)
 Nguyễn Ngọc Sơn (2018 – 2021)
 Phạm Trường Giang (2021 – 2024)
 Nguyễn Việt Cường (2024 – đương nhiệm)

Xem thêm 
 Đại sứ quán Việt Nam tại Mexico 
 Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo 

C
Santiago, Chile
Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam
Tam giác Kionga

Tam giác Kionga (Tiếng Đức: Kionga-Dreieck, tiếng Bồ Đào Nha: Triângulo de Quionga) là một vùng lãnh thổ nhỏ thuộc Đông Phi thuộc Đức, nằm trên cửa sông Ruvuma. Sông Ravuma là ranh giới tự nhiên giữa Đông Phi thuộc Đức và Mozambique thuộc Bồ Đào Nha, Tam giác Kionga là vùng duy nhất nằm ở phía nam sông này. Trung tâm định cư chính là Kionga (nay là Quionga), có dân số khoảng 4000 người vào năm 1910. Năm 1894, khu vực này thuộc sở hữu của  Đức nhưng bị  Bồ Đào Nha kiểm soát vào tháng 4 năm 1916, vào thời điểm Thế Chiến I đang diễn ra.  

Sau chiến tranh, Hoà ước Versailles tái khẳng định sông Ruvuma là ranh giới giữa  Tanganyika (Do  Anh quản lý) và Mozambique thuộc Bồ Đào Nha. Đây là phần lãnh thổ duy nhất được hiệp ước trao cho Bồ Đào Nha. 

Hiện nay, lãnh thổ của Tam giác Kionga thuộc tỉnh Cabo Delgado của Mozambique.

Tham khảo

Vùng của châu Phi
Vùng của Tanzania
Cựu thuộc địa Đức
Cựu thuộc địa của Bồ Đào Nha
Khởi đầu năm 1916 ở châu Phi
Khởi đầu năm 1894 ở châu Phi
Hoắc Tiểu Ngọc truyện

"Hoắc Tiểu Ngọc truyện" () là truyện truyền kỳ do Tưởng Phòng sáng tác vào thời Đường. Nhân vật chính là ca kỹ tên Hoắc Tiểu Ngọc, đã phải lòng thi nhân trẻ tuổi đẹp trai tên là Lý Ích. Mặc dù Lý Ích quả thực là một nhà thơ nổi tiếng trong thời Tưởng Phòng còn sống, bản thân Hoắc Tiểu Ngọc lại là một nhân vật hư cấu. Cũng không có bằng chứng nào cho thấy Tưởng Phòng có quen biết cá nhân với Lý Ích, hay câu chuyện này được dựa trên sự kiện có thật.

Nội dung
Nội dung của Hoắc Tiểu Ngọc truyện kể về chuyện tình giữa chàng thư sinh đất Lũng Tây là Lý Ích và ca kỹ Hoắc Tiểu Ngọc. Sau này, Lý Ích đỗ tiến sĩ và nhận chức Chủ bạ huyện Trịnh. Trước khi lên đường nhậm chức, chàng đã thề non hẹn biển với Tiểu Ngọc rằng sẽ cùng nhau trọn đời trọn kiếp: "Lời thề dưới ánh trăng sáng, sống chết không đổi thay," và "Nàng cứ yên lòng chờ đợi ta đến tháng Tám, nhất định ta sẽ trở lại Hoa Châu, rồi sai người đến đón, ngày gặp lại chẳng còn xa." Thế nhưng, khi về đến nhà, Lý Ích ngay lập tức thay lòng đổi dạ theo ý mẹ, tham danh vọng giàu sang, cưới con gái của Lư Chỉ, quan Phụng các Thị lang (một chức quan lớn) làm vợ. Một vị hiệp khách áo vàng (Hoàng Sam Khách) vì bất bình mà cưỡng ép Lý Ích đến nhà Tiểu Ngọc để tạ tội. Tiểu Ngọc biết được sự thật, đau buồn và phẫn uất mà chết. Sau khi chết, nàng hóa thành quỷ dữ, khiến cho vợ chồng Lý Ích không được hòa thuận.

Đánh giá
Học giả Hồ Ứng Lân thời Minh quê ở Lan Khê, đã bình luận về Hoắc Tiểu Ngọc truyện như sau: "Tiểu thuyết đời Đường ghi chép về chuyện khuê các có vẻ rất tình tứ, mà truyện này lại là truyền kỳ tinh túy và xúc động nhất của người Đường, bởi thế nên được lưu truyền không suy giảm." (Thiếu Thất Sơn Phòng bút tùng).

Chuyển thể
Nhà viết kịch thời Minh là Thang Hiển Tổ đã dựa trên Hoắc Tiểu Ngọc truyện để cải biên. Ban đầu, ông chuyển thể thành vở Côn kịch Tử tiêu ký sau đó lại đổi thành Tử thoa ký. Thang Hiển Tổ đã thay đổi cái kết thành Lý Ích và Hoắc Tiểu Ngọc cuối cùng cũng thành vợ chồng, có được tình yêu viên mãn.
Năm 1956, Đường Địch Sinh đã dựa trên vở Tử thoa ký của Thang Hiển Tổ để cải biên thành vở Việt kịch mang tên Tử thoa ký.
Năm 2012, các công ty Trung Quốc Đại Lục là Tiểu Mã Bôn Đằng, Văn Hóa Trung Quốc và Hợp Hòa Ảnh Thị đã dựa trên tác phẩm kinh điển Tử thoa ký của nhà viết hí kịch Thang Hiển Tổ thời Minh để chuyển thể thành bộ phim truyền hình Tử thoa kỳ duyên.
Vào tháng 7 năm 2025, ca sĩ Trương Vân Lôi đã phát hành ca khúc "Tử thoa duyên", một sáng tác âm nhạc lấy cảm hứng từ "Tử Thoa Ký". Bài hát do Tề Tu Viễn soạn nhạc, Lý Tinh Đồng phối khí, Lưu Tuấn Kiên sản xuất và được phát hành độc quyền trên Netease Cloud Music.

Tham khảo

Văn học nhà Đường
Văn học Trung Quốc
Truyền kỳ thời Đường
Truyện ngắn Trung Quốc
Văn học thế kỷ 9
Nguyễn Văn Lục

Nguyễn Văn Lục (sinh năm 1947), là Đại tá, phi công Không quân Nhân dân Việt Nam, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là Phi đội trưởng của Phi đội Quyết Thắng đã thực hiện trận oanh tạc căn cứ không quân Tân Sơn Nhất trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Tiểu sử 
Nguyễn Văn Lục sinh ngày 1 tháng 5 năm 1947 ở tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1965, ông trúng tuyển học viên lái máy bay ở Trường Không quân Việt Nam và được đào tạo lái máy bay Su-17. Năm 1968, ông tốt nghiệp và vào biên chế Trung đoàn Không quân 923 (Đoàn Không quân Yên Thế), tham gia nhiều trận không chiến bảo vệ miền Bắc. Năm 1973, ông là Đại đội trưởng Đại đội 4 Trung đoàn 923 hàm Thượng úy.

Tháng 4 năm 1975, theo lệnh điều động của Quân chủng, mười hai phi công tinh nhuệ nhất, trong đó có ông cùng một số phi công của Đại đội 4 như Từ Đễ, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng nhận lệnh vào , huấn luyện chuyển loại máy bay A-37. Với sự giúp đỡ của phi công Nguyễn Thành Trung, Đội Đặc nhiệm kỹ thuật và các phi công, kỹ thuật viên hàng binh như Trần Văn On, Trần Văn Sanh,... các phi công được chọn đã nhanh chóng điều khiển thành thạo khí tài mới. Chiều ngày 28 tháng 4, Phi đội Quyết Thắng gồm Nguyễn Thành Trung, Từ Đễ, Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng, Trần Văn On do Nguyễn Văn Lục làm Phi đội trưởng xuất phát từ căn cứ không quân Phan Rang (Ninh Thuận) oanh tạc căn cứ quân sự Tân Sơn Nhất mà không có tổn thất. Cuộc tấn công đã phá hủy nhiều máy bay, gây ra tâm lý hoảng loạn trong quan chức, sĩ quan Sài Gòn.

Sau cuộc không kích, ông được điều động đến căn cứ không quân Bình Thủy (Cần Thơ), tham gia chiến dịch giải phóng các đảo phía Nam. Năm 1976, ông làm giáo viên huấn luyện bay trên biển ở Hải Phòng. Năm 1978, ông theo Trung đoàn 923 vào Biên Hòa, tham gia chiến đấu trong Chiến dịch phản công biên giới Tây Nam. Ông làm Trưởng phòng Quân huấn-Nhà trường, Quân chủng Phòng không–Không quân trước khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Ông hiện đang sống ở phường Khương Mai (Thanh Xuân, Hà Nội) và làm trưởng ban liên lạc với các đồng đội cũ trong Phi đội Quyết Thắng.

Vinh danh 
 3 Huy hiệu Bác Hồ
 5 Huân chương Chiến công

Ngày 22 tháng 10 năm 2015, ông cùng các đồng đội Từ Đễ, Hán Văn Quảng được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chú thích 

Người Vĩnh Phúc
Phi công Quân đội nhân dân Việt Nam
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Huân chương Chiến công hạng Nhất
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Huy hiệu Bác Hồ
Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 73

Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 73 được tổ chức từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 10 tháng 9 năm 2016 tại Lido di Venezia, Venezia, Ý.

Đạo diễn người Anh Sam Mendes là chủ tịch ban giám khảo của hạng mục tranh giải chính. Nữ diễn viên Ý Sonia Bergamasco đảm nhận vai trò dẫn chương trình trong các đêm khai mạc và bế mạc. Giải Sư tử vàng được trao cho bộ phim The Woman Who Left của Lav Diaz.

Một dự án mới mang tên Venice Production Bridge được giới thiệu tại kỳ liên hoan lần này. Dự án mới được thiết kế nhằm thu hút các chuyên gia trong ngành và tập trung vào những dự án gốc cho phim điện ảnh, internet, phim bộ, thực tế ảo và các tác phẩm đang trong quá trình thực hiện, nhằm hỗ trợ cho việc phát triển và sản xuất của chúng. Nó cũng được dự định hoạt động song song với Venice Film Market, vốn bắt đầu từ năm 2012. Các chương trình như Final Cut in Venice (nhằm hỗ trợ tài chính cho các phim gốc đến từ các quốc gia châu Phi) và Venice Gap-Financing Market cũng thuộc phạm vi của dự án này.

Liên hoan khai mạc với bộ phim Những kẻ khờ mộng mơ của Damien Chazelle và bế mạc với The Magnificent Seven của Antoine Fuqua.

Giám khảo

Tranh cử chính (Venezia 73) 
 Sam Mendes, nhà làm phim và đạo diễn sân khấu người Anh – Chủ tịch ban giám khảo
 Laurie Anderson, nghệ sĩ, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ và đạo diễn phim người Mỹ
 Gemma Arterton, nữ diễn viên người Anh
 Giancarlo De Cataldo, tiểu thuyết gia và biên kịch người Ý
 Nina Hoss, nữ diễn viên người Đức
 Chiara Mastroianni, nữ diễn viên Pháp-Ý
 Joshua Oppenheimer, nhà làm phim người Mỹ
 Lorenzo Vigas, đạo diễn, biên kịch và nhà sản xuất phim người Venezuela
 Triệu Vy, nữ diễn viên, ca sĩ và đạo diễn phim người Trung Quốc

Orizzonti 
 Robert Guédiguian, nhà làm phim, nhà sản xuất và diễn viên người Pháp – Chủ tịch ban giám khảo
 Jim Hoberman, nhà phê bình điện ảnh và học giả người Mỹ
 Nelly Karim, nữ diễn viên, người mẫu và vũ công ba lê người Ai Cập
 Valentina Lodovini, nữ diễn viên điện ảnh và truyền hình người Ý
 Moon So-ri, nữ diễn viên, đạo diễn và biên kịch phim người Hàn Quốc
 José María "Chema" Prado, giám đốc Filmoteca Española
 Chaitanya Tamhane, nhà làm phim người Ấn Độ

Giải Luigi De Laurentiis cho phim đầu tay 
 Kim Rossi Stuart, diễn viên và đạo diễn người Ý – Chủ tịch ban giám khảo
 Rosa Bosch, nhà sản xuất phim gốc Tây Ban Nha
 Brady Corbet, diễn viên và nhà làm phim người Mỹ
 Pilar López de Ayala, nữ diễn viên điện ảnh người Tây Ban Nha
 Serge Toubiana, nhà báo và nhà phê bình điện ảnh gốc Tunisia

Tham khảo

Liên hoan phim Venezia
Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 72

Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 72 được tổ chức từ ngày 2 đến 12 tháng 9 năm 2015 tại Lido di Venezia, Venezia, Ý. 

Đạo diễn người México Alfonso Cuarón là chủ tịch ban giám khảo của hạng mục tranh giải chính. Nữ diễn viên Pháp–Ý Elisa Sednaoui dẫn chương trình trong đêm khai mạc và bế mạc của liên hoan. Giải Sư tử vàng được trao cho bộ phim From Afar của Lorenzo Vigas.

Áp phích chính thức của liên hoan có hình ảnh Nastassja Kinski ở tiền cảnh gợi nhớ đến bộ phim Faraway, So Close! của Wim Wenders, trong khi ở hậu cảnh là nhân vật Antoine Doinel do Jean-Pierre Léaud thủ vai trong bộ phim The 400 Blows (1959) của François Truffaut, vốn cũng từng xuất hiện trên áp phích của Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 71.

Liên hoan khai mạc với bộ phim Everest của Baltasar Kormákur, và bế mạc với Lão Pháo Nhi của Quản Hổ.

Giám khảo

Hạng mục chính (Venezia 72) 
 Alfonso Cuarón, đạo diễn người México – Chủ tịch ban giám khảo
 Elizabeth Banks, nữ diễn viên và đạo diễn người Mỹ
 Emmanuel Carrère, nhà văn, biên kịch và đạo diễn người Pháp
 Nuri Bilge Ceylan, đạo diễn người Thổ Nhĩ Kỳ
 Hầu Hiếu Hiền, đạo diễn người Đài Loan
 Diane Kruger, nữ diễn viên người Đức
 Francesco Munzi, đạo diễn người Ý
 Paweł Pawlikowski, đạo diễn người Ba Lan
 Lynne Ramsay, đạo diễn người Scotland

Hạng mục Horizons (Orizzonti) 
 Jonathan Demme, đạo diễn người Mỹ – Chủ tịch ban giám khảo
 Alix Delaporte, đạo diễn, biên kịch người Pháp
 Fruit Chan, đạo diễn người Hồng Kông
 Anita Caprioli, nữ diễn viên người Ý
 Paz Vega, nữ diễn viên người Tây Ban Nha

Hạng mục Opera Prima (Giải thưởng phim đầu tay) 
 Saverio Costanzo, đạo diễn người Ý – Chủ tịch ban giám khảo
 Charles Burnett, đạo diễn người Mỹ
 Roger Garcia, nhà sản xuất người Hồng Kông
 Natacha Laurent, nhà phê bình và sử gia điện ảnh người Pháp
 Daniela Michel, nhà báo người México

Tham khảo

Liên hoan phim Venezia
Papyrus P52

Papyrus P52 (Giấy cói P52 của Thư viện Rylands), còn được gọi là mảnh giấy của Giăng, là một mảnh từ một bản thảo giấy cói, có kích thước chỉ 8,9 cm × 6,4 cm.  Nó được lưu giữ cùng với Rylands Papyri tại Thư viện John Rylands ở Manchester. Bản văn tiếng Hy Lạp được trích từ Phúc Âm Giăng. Mặt trước (recto) chứa các phần của Giăng 18:31–33, và mặt sau (verso) chứa các phần của Giăng 18:37–38.

Rylands  từ lâu đã được coi là đoạn văn bản kinh điển đầu tiên được biết đến của Tân Ước. Văn phong của tác phẩm được phân loại là thuộc thời Hadrianus (trị vì từ năm 117 đến năm 138 CN).

Văn bản tiếng Hy Lạp 

Giấy cói được viết ở cả hai mặt. Các chữ cái in đậm bên dưới có thể nhìn thấy trên giấy cói .

Giăng 18:31–33 (recto)

Giăng 18:37–38 (verso)

Lịch sử và niên đại 

Mảnh vỡ này là một phần của nhóm tài liệu mà Bernard Grenfell đã mua được tại một khu chợ ở Ai Cập vào năm 1920.
Lão Pháo Nhi

Lão Pháo Nhi (, ) là một bộ phim chính kịch tội phạm Trung Quốc năm 2015 do Quản Hổ đạo diễn và Đổng Nhuận Niên biên kịch. Phim có sự tham gia của Phùng Tiểu Cương, Trương Hàm Dư, Từ Tĩnh Lôi, Lý Dịch Phong và Ngô Diệc Phàm. Bộ phim được chọn chiếu bế mạc tại Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 72 (hạng mục không tranh giải) và cũng được trình chiếu trong hạng mục Trình chiếu đặc biệt tại Liên hoan phim quốc tế Toronto 2015. Phùng Tiểu Cương đã giành giải nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại giải Kim Mã lần thứ 52 nhờ vai diễn trong phim. Lão Pháo Nhi được công chiếu tại Trung Quốc vào ngày 24 tháng 12 năm 2015.

Sản xuất
Quay phim chính bắt đầu vào cuối tháng 11 năm 2014 tại Bắc Kinh và kết thúc vào tháng 2 năm 2015.

Tham khảo

Phim lấy bối cảnh ở Bắc Kinh
Phim quay tại Bắc Kinh
Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi

Đại sứ quán Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Pretoria là cư là cơ quan ngoại đại diện của Việt Nam tại khu vực Nam Phi gồm Namibia, Nam Phi, Zimbabwe, Botswana, Lesotho, Eswatini. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền hiện nay là ông Hoàng Sỹ Cường, nhiệm kỳ bắt đầu từ năm 2023.

Lịch sử

Nam Phi 
Việt Nam và Nam Phi thiết lập quan hệ ngoại giao từ ngày 22 tháng 12 năm 1993. Tháng 10 năm 1999 Việt Nam thành lập Cơ quan đại diện Thương mại tại Nam Phi và mở Đại sứ quán vào tháng 6 năm 2000. Tháng 3 năm 2002, Nam Phi mở Đại sứ quán tại Việt Nam.

Zimbabwe 
Năm 1986, Việt Nam mở đại sứ quán tại Zimbabwe và đóng cửa vào năm 1990, với đại sứ duy nhất là ông Võ Anh Tuấn.

Nhiệm kỳ

Đại sứ tại Nam Phi 
Tạ Nguyên (1998 – 2001)
Nguyễn Hữu Dựng (2001 – 2004, kiêm nhiệm Angola, Mozambique, Cộng hòa Congo, Tanzania, Zambia)
Trần Duy Thi (2007 – 2009)
 Nguyễn Mạnh Hùng (2009 – 2013)
 Lê Huy Hoàng (2014 – 2017)
 Vũ Văn Dũng (2017 – 2020)
 Hoàng Văn Lợi (2020 – 2023)
 Hoàng Sỹ Cường (2023 – đương nhiệm)

Đại sứ tại Zimbabwe 

 Nguyễn Khắc Huỳnh (1983 – 1986, Đại sứ tại Mozambique kiêm nhiệm Zimbabwe, Zambia)
 Võ Anh Tuấn (1986 – Đại sứ tại Zimbabwe, kiêm Zambia)

Xem thêm 

 Đại sứ quán Việt Nam tại Angola
 Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo 

N
Công trình xây dựng Pretoria
Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique

Đại sứ quán Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Maputo là cư là cơ quan ngoại đại diện của Việt Nam tại khu vực Đông Phi, Ấn Độ Dương gồm Mozambique, Madagascar, Seychelles và Mauritius. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền hiện nay là bà Trần Thị Thu Thìn, nhiệm kỳ bắt đầu từ năm 2025.

Lịch sử

Mozambique 
Việt Nam và Mozambique thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 25 tháng 6 năm 1975. Việt Nam mở Đại sứ quán tại thủ đô Maputo năm 1976. Năm 1990, Đại sứ quán tạm đóng cửa do kinh tế khó khăn và mở lại vào năm 2009.

Tháng 10 năm 2007 và tháng 8 năm 2011, Mozambique lần lượt lập Văn phòng Lãnh sự danh dự và mở Đại sứ quán tại Hà Nội.

Madagascar 
Năm 1979, Việt Nam mở Đại sứ quán tại Madagascar và đóng cửa vào năm 1999, với đại sứ đầu tiên là bà Phan Thị Minh Hiền.

Nhệm kỳ

Đại sứ tại Mozambique 
Trương Bình (1977 –  )
Nguyễn Khắc Huỳnh (1983 – 1986, kiêm nhiệm Zimbabwe, Zambia)
Đặng Giang (2010 – 2013)
Nguyễn Văn Trung (2014 – 2017)
Lê Huy Hoàng (2018 – 2022)
 Phạm Hoàng Kim (2022 – 2024) 
Trần Thị Thu Thìn (2025 – đương nhiệm)

Đại sứ tại Madagascar 

 Phạm Thị Minh Hiền (1979 – Đại sứ đầu tiên tại Madagascar)

Xem thêm 

 Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo 

M
Maputo
Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam
Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 71

Liên hoan phim Quốc tế Venezia lần thứ 71 được tổ chức từ ngày 27 tháng 8 đến ngày 6 tháng 9 năm 2014 tại Lido di Venezia, Venezia, Ý.  

Nhà soạn nhạc người Pháp Alexandre Desplat là chủ tịch ban giám khảo của hạng mục tranh giải chính. Nữ diễn viên Ý Luisa Ranieri đảm nhiệm vai trò người dẫn chương trình tại lễ khai mạc và bế mạc của liên hoan. Giải Sư tử vàng được trao cho bộ phim A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence của Roy Andersson.  

Nhà biên tập phim người Mỹ Thelma Schoonmaker và đạo diễn tài liệu Mỹ Frederick Wiseman là hai cá nhân được trao giải Sư tử vàng thành tựu trọn đời.  

Áp phích chính thức của liên hoan được tạo để tưởng nhớ François Truffaut, với hình ảnh nhân vật Antoine Doinel do Jean-Pierre Léaud thủ vai trong bộ phim The 400 Blows (1959) của Truffaut.  

Liên hoan khai mạc với bộ phim Birdman của Alejandro González Iñárritu, và bế mạc với Hoàng kim thời đại của Hứa An Hoa.

Giám khảo

Tranh cử chính (Venezia 71) 
 Alexandre Desplat, nhà soạn nhạc người Pháp – Chủ tịch Ban giám khảo
 Joan Chen, nữ diễn viên và đạo diễn người Trung Quốc
 Philip Gröning, đạo diễn người Đức
 Jessica Hausner, nhà làm phim người Áo
 Jhumpa Lahiri, tiểu thuyết gia người Ấn Độ
 Sandy Powell, nhà thiết kế trang phục người Anh
 Tim Roth, nam diễn viên người Anh
 Elia Suleiman, nhà làm phim người Palestine
 Carlo Verdone, diễn viên và đạo diễn người Ý

Horizons (Orizzonti) 
 Ann Hui, đạo diễn người Hồng Kông – Chủ tịch Ban giám khảo
 Moran Atias, nữ diễn viên người Israel
 Pernilla August, nữ diễn viên và đạo diễn người Thụy Điển
 David Chase, biên kịch và đạo diễn người Mỹ
 Mahamat-Saleh Haroun, đạo diễn người Tchad
 Roberto Minervini, đạo diễn người Ý
 Alin Taşçıyan, nhà phê bình người Thổ Nhĩ Kỳ

Opera Prima (Giải Venice cho phim đầu tay) 
 Alice Rohrwacher, nhà làm phim người Ý – Chủ tịch Ban giám khảo
 Lisandro Alonso, nhà làm phim người Argentina
 Ron Mann, nhà làm phim người Canada
 Vivian Qu, nhà làm phim người Trung Quốc
 Răzvan Rădulescu, tiểu thuyết gia và nhà làm phim người Romania

Tham khảo

Liên hoan phim Venezia
Ninh Quới (định hướng)

Ninh Quới có thể là:

 Xã Ninh Quới, tỉnh Cà Mau.

 Địa danh cũ
 Xã Ninh Quới, Ninh Quới A (huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu); nay là một phần xã Ninh Quới, tỉnh Cà Mau
 Xã Ninh Quới B (huyện Hồng Dân, tỉnh Minh Hải), sau tương ứng với một phần xã Ninh Quới (huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu); nay là một phần xã Ninh Quới, tỉnh Cà Mau.
Bạc bromat

Bạc bromat là hợp chất vô cơ (công thức hóa học: AgBrO3). Hợp chất này tồn tại dưới dạng bột màu trắng có độc, rất nhạy với ánh sáng và nhiệt.

Điều chế 
Bạc bromat được điều chế bằng cách nhỏ từng giọt dung dịch kali bromat 5% vào dung dịch bạc(I) nitrat 10% lạnh:
 AgNO3 + KBrO3 → AgBrO3 + KNO3
 Ag+ + BrO3- → AgBrO3
Kết tủa được rửa nhiều lần, kết tinh lại rửa bằng nước cất nhiều lần, phơi khô trong không khí rồi bảo quản.

Bạc bromat cũng có thể được điều chế bằng cách cho natri bromat tác dụng với bạc(I) nitrat:

Tính chất 
Bạc bromat dễ tan trong dung dịch amonia và acid nitric. Người ta đã thực hiện phân tích bạc bromat bằng phương pháp khử với acid sulfurơ, hàm lượng của bạc bromat đã được xác định trước đó.

Ứng dụng 
Bạc bromat được sử dụng như một cách điều chế acid bromic:
 5AgBrO3 + 3Br2 + 3H2O → 5AgBr + 6HBrO3
Bạc bromat có thể được sử dụng như một chất oxy hóa để chuyển đổi các ether tetrahydropyranyl thành các hợp chất cacbonyl.

Hợp chất khác 
Bạc bromat khi hoà tan vào dung dịch amonia tạo ra hợp chất AgBrO3.2NH3. Hợp chất này phân hủy trong không khí hoặc nước.

Tham khảo 

Hợp chất bạc
Muối bromat
Hợp chất vô cơ
Nguyên thực lục

Nguyên thập tam triều thực lục (chữ Hán: 元十三朝實錄), viết tắt Nguyên thực lục (元實錄), là bộ thực lục do nhà Nguyên chính thức biên soạn nhưng nay đã bị thất lạc.

Tổng quan
Vào đầu thời Minh, Đại tướng Từ Đạt đã thu được bộ sách này từ Thuận Thiên phủ (Bắc Kinh) và vận chuyển về Ứng Thiên phủ (Nam Kinh). Sau này, khi triều đình nhà Minh biên soạn bộ chính sử Nguyên sử, họ đã sao chép một lượng lớn nội dung từ Nguyên thực lục vào đó. Do đó, mọi người vẫn có thể hiểu được phần nào về nội dung của bộ thực lục này thông qua bộ Nguyên sử. Tác phẩm này được viết theo thể biên niên. Khác với Đường thực lục và Tống thực lục, Nguyên thực lục không có mục Đại thần phụ truyện, mà thay vào đó, triều đình đã biên soạn một bộ sách riêng là Hậu phi công thần liệt truyện.

Nội dung
Từ khi Thái Tổ Thiết Mộc Chân lập quốc cho đến khi Nguyên Huệ Tông chạy về phương Bắc, nhà Nguyên trải qua tổng cộng 15 đời Hoàng đế. Trong số đó, Nguyên Thiên Thuận Đế và Nguyên Huệ Tông không được biên soạn thực lục. 13 bộ thực lục của các đời vua còn lại bao gồm:
Ngoài 13 đời vua trên, nhà Nguyên còn biên soạn Duệ Tông thực lục và Thuận Tông thực lục một quyển (cùng các thực lục khác).

Tham khảo

Đọc thêm
  

Thực lục 
Biên niên sử 
Bộ sách Trung Quốc
Thực lục Trung Quốc  
Sách lịch sử về nhà Nguyên
Sách lịch sử về Trung Quốc 
Điển tịch do nhà Nguyên biên soạn
Điển tịch Trung Quốc do triều đình biên soạn
Đường thực lục

Đường thực lục (chữ Hán: 唐實錄) là bộ thực lục do quan lại hai thời Đường, Tống biên soạn, ghi chép sử sự hai mươi mốt đời vua, từ Đường Cao Tổ đến Đường Ai Đế.

Tổng quan
Nguồn tài liệu được sử dụng để biên soạn Đường thực lục chủ yếu lấy từ khởi cư chú (ghi chép hành động, lời nói của vua), nhật lịch (ghi chép công việc hàng ngày của triều đình), cùng với các văn kiện, hồ sơ của các cơ quan trung ương và địa phương.

Hiện nay, toàn bộ Đường thực lục, ngoại trừ Thuận Tông thực lục được bảo tồn nguyên vẹn, các phần còn lại đều không còn bản lưu truyền. Người ta chỉ có thể tìm thấy các đoạn văn bị thất lạc trong những cuốn sách khác như Tư trị thông giám.

Nội dung
Thực lục của hai mươi mốt đời vua như sau:

Tham khảo

Đọc thêm
  

Thực lục 
Biên niên sử
Bộ sách Trung Quốc 
Thực lục Trung Quốc 
Sách lịch sử về nhà Đường
Sách lịch sử về Trung Quốc 
Điển tịch do nhà Đường biên soạn
Điển tịch Trung Quốc do triều đình biên soạn
Tống thực lục

Tống thực lục (chữ Hán: 宋實錄) là bộ thực lục do quan lại nhà Tống biên soạn, ghi chép lịch sử của mười bốn đời vua từ Tống Thái Tổ đến Tống Lý Tông.

Tổng quan
Nguồn tài liệu được sử dụng để biên soạn Tống thực lục phần lớn lấy từ khởi cư chú (ghi chép lời nói, hành động của Hoàng đế), thời chính ký (ghi chép sự kiện chính trị trong ngày), nhật lịch (ghi chép theo ngày) và các văn bản lưu trữ của các cơ quan trung ương và địa phương. Trong đó, nhật lịch là nguồn tư liệu lịch sử trực tiếp và chủ yếu của Tống thực lục.

Ngày nay, Tống thực lục hầu như không còn bản gốc nào lưu truyền, ngoại trừ Thái Tông thực lục còn giữ lại được một phần tư số quyển. Trong số mười bốn bản thực lục của các đời vua, Thái Tổ thực lục đã được biên soạn lại ba lần; Thần Tông thực lục được biên soạn lại sáu lần; Triết Tông thực lục và Huy Tông thực lục đều được biên soạn lại hai lần. Đến thời Lý Tông, thực lục của ba triều Cao Tông, Hiếu Tông và Quang Tông cũng đều được biên soạn lại hai lần."

Nội dung
Thực lục của mười bốn đời vua như sau:

Tham khảo

Đọc thêm
  
 

Thực lục
Biên niên sử
Bộ sách Trung Quốc
Thực lục Trung Quốc
Sách lịch sử về nhà Tống
Sách lịch sử về Trung Quốc
Điển tịch do nhà Tống biên soạn
Điển tịch Trung Quốc do triều đình biên soạn
Đại sứ quán Việt Nam tại Angola

Đại sứ quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Luanda là cơ quan đại diện ngoại giao chính thức của Việt Nam tới một số quốc gia Châu Phi dọc theo xích đạo như Zambia, Congo-Kinshasa, Congo-Brazzaville, Guinea Xích đạo, São Tomé và Príncipe, Cape.  

Trụ sở đại sứ quán được đặt tại thủ đô Luanda của Angola. Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền hiện nay là Dương Chính Chức, nhiệm kỳ bắt đàu từ năm 2023.

Lịch sử

Đại sứ quán hiện tại 
Việt Nam mở Đại sứ quán tại Thủ đô Luanda, đến năm 2000 được nhập chung với Đại sứ quán tại Nam Phi. Tháng 10 năm 2002, Đại sứ quán hoạt động trở lại.

Các nhiệm kỳ trước năm 1986, Đại sứ quán tại Angola  kiêm nhiệm Angola, Guinea Xích Đạo, São Tomé - Príncipe. Sau năm 1986, kiêm nhiệm thêm Cape.

Quan hệ ngoại giao Angola – Việt Nam 

Việt Nam và Angola chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 12 tháng 11 năm 1975, một ngày sau khi quốc gia này giành độc lập. Tháng 2 năm 2012, Đại sứ quán Angola được mở tại Thủ đô Hà Nội và chính thức đi vào hoạt động từ tháng 6 cùng năm.

Quan hệ ngoại giao Việt Nam và các nước Đại sứ quán kiêm nhiệm 
Zambia và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ ngày 15 tháng 9 năm 1972.

Congo-Kinshasa và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 13 tháng 4 năm 1961. Hai nước chưa từng mở Đại sứ quán tại thủ đô của nhau.

Congo-Brazzaville và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 16 tháng 7 năm 1964. Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Congo được thành lập năm 1964 và đóng cửa vào năm 1972, sau đó mở lại vào tháng 1 năm 1980 và đóng cửa hoàn toàn vào năm 1992.

Guinea Xích đạo và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 1 tháng 9 năm 1972.

São Tomé và Príncipe và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 6 tháng 11 năm 1975. Hai nước chưa từng mở Đại sứ quán tại thủ đô của nhau.

Cabo Verde (Cape) và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 08 tháng 07 năm 1975.

Nhiệm kỳ

Đại sứ tại Angola 
 Vũ Hắc Bồng (1976 – 1981, Đại sứ chính thức đầu tiên)
 Hồ Tử Trực (? – 1985, kiêm nhiệm Guinea Xích đạo, São Tomé - Príncipe)
 Nguyễn Huy Lợi (1985– ?, Guinea Xích đạo, São Tomé - Príncipe, kiêm thêm Cape năm 1986)
 Phạm Tiến Tư 
 Tạ Nguyên (1997 – 2000, kiêm nhiệm Mozambique, Tanzania, Zambia, Congo)
 Nguyễn Hữu Dựng (2000 – 2003)
 Nguyễn Định (2006 – 2009)
 Phạm Tiến Nhiền (2009 – 2012)
 Đỗ Bá Khoa (2012 –2015) 
 Nguyễn Mạnh Cường (2016 – 2019)
 Vũ Ngọc Minh (2019 – 2022)
 Dương Chính Chức (2023 – đương nhiệm)

Đại sứ kiêm nhiệm Angola 

 Nguyễn Khắc Huỳnh (1974 – 1978, đại sứ tại Mozambique)

Đại sứ tại Congo 

 Phạm Vân Sơn (? – ?; tiếp tục làm Đại sứ tại Congo)
 Trần Kỷ (1976 – ?)

Đại sứ tại Cape 

 Huỳnh Dư Bì (1976 – ?, Đại sứ tại Guiné kiêm nhiệm Cape)
 Lã Kình (? – 1985, Đại sứ tại Guiné kiêm nhiệm Cape, Guiné-Bissau, Mali, Sierra Leone, Ghana)
 Phạm Vân Sơn (1985 – , Đại sứ tại Guiné, kiêm nhiệm Cape, Guiné-Bissau, Mali, Sierra Leone, Ghana, năm 1986 thôi kiêm nhiệm Cape)

Xem thêm 

 Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Tham khảo 

A
Luanda
Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam
San Siro Stadio (Tàu điện ngầm Milano)

San Siro Stadio là nhà ga cuối ở hướng tây của tuyến số 5 thuộc hệ thống Tàu điện ngầm Milano.

Lịch sử 
Công trình xây dựng nhà ga được khởi công vào tháng 11 năm 2010, là một trong số những nhà ga thuộc giai đoạn hai của tuyến, bắt đầu từ Garibaldi FS đến San Siro Stadio. Đây là một trong hai ga của giai đoạn này được thi công hầm bằng máy đào hầm  TBM. Ga chính thức mở cửa đón hành khách vào ngày 29 tháng 4 năm 2015, chỉ ít ngày trước lễ khai mạc Expo 2015.

Cấu trúc nhà ga 
San Siro Stadio là một nhà ga ngầm, được thiết kế với hai đường ray và hai sân ga ở hai bên. Tương tự như những nhà ga khác thuộc tuyến số 5, nhà ga có đầy đủ lối đi dành cho người sử dụng xe lăn.

Do vị trí nằm gần sân vận động San Siro, nhà ga được thiết kế để đáp ứng lưu lượng hành khách lớn. Do đó, ngoài các lối ra thông thường, nhà ga còn có một lối ra vào lớn hơn và được trang bị hệ thống cổng xoay nhằm kiểm soát dòng người di chuyển từ sân vận động. Hệ thống này giới hạn lượng hành khách vào ga ở mức tối đa là 500 người trong mỗi ba phút, nhằm tránh tình trạng quá tải tại khu vực sân ga sau khi các sự kiện lớn kết thúc.

Kết nối 
Các hình thức phương tiện công cộng khác gần khu vực nhà ga, bao gồm:
  Trạm xe điện mặt đất (tuyến số 16)
  Trạm xe buýt (tuyến số 49, 64, 78, 80, 423, Q78)

Tham khảo 

Nhà ga ở Ý mở cửa năm 2015
Nhà ga tuyến 5 (Tàu điện ngầm Milano)
Mã Thừa Âm

Mã Thừa Âm (chữ Hán: 馬承蔭; ? – 1679) là người dân tộc Hồi, quê ở Cố Nguyên Châu, phủ Bình Lương, tỉnh Thiểm Tây (nay thuộc Ninh Hạ), là nhân vật quân sự thời Thanh. Ông là con trai của Mã Hùng, bộ tướng của Khổng Hữu Đức và giữ chức Đề đốc Quảng Tây.

Năm Khang Hi thứ 13 (1674), Mã Hùng theo Tôn Diên Linh quy phục Ngô Tam Quế, bèn lệnh cho Mã Thừa Âm trấn giữ Nam Ninh. Ngày 26 tháng 5 năm Khang Hi thứ 18 (1679), Mã Thừa Âm đầu hàng triều Thanh, được phong tước Tam đẳng Tinh Kỳ Ni Ha Phiên (tước vị của Mãn Châu).

Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau ông lại phản bội. Kim Quang Tổ, Mãng Y Đồ và những tướng lĩnh khác được lệnh hợp sức tấn công Mã Thừa Âm. Giản Thân vương Lạt Bố đến Lạc Dung, công phá và chiếm được Liễu Châu, Mã Thừa Âm bèn xin hàng lần thứ hai. Hoàng đế Khang Hi cho rằng ông ta “bội ơn rồi lại phản, làm lỡ đại sự chinh phạt”, nên bắt giải về kinh sư và xử chém làm gương.

Tham khảo
Bạch Thọ Di (白寿彝): Hồi tộc Nhân vật chí (回族人物志), quyển 38.

Năm sinh không rõ
Mất năm 1679
Họ Mã
Võ tướng nhà Thanh
Nhân vật quân sự Ngô Chu
San Siro Ippodromo (Tàu điện ngầm Milano)

San Siro Ippodromo là nhà ga của tuyến số 5 thuộc hệ thống Tàu điện ngầm Milano.

Lịch sử 
Công trình xây dựng nhà ga được khởi công vào tháng 11 năm 2010, là một trong số những nhà ga thuộc giai đoạn hai của tuyến, bắt đầu từ Garibaldi FS đến San Siro Stadio. Ga chính thức mở cửa đón hành khách vào ngày 29 tháng 4 năm 2015, chỉ ít ngày trước lễ khai mạc Expo 2015.

Cấu trúc nhà ga 
San Siro Ippodromo là một nhà ga ngầm, được thiết kế với hai đường ray và hai sân ga ở hai bên. Tương tự như những nhà ga khác thuộc tuyến số 5, nhà ga có đầy đủ lối đi dành cho người sử dụng xe lăn.

Kết nối 
Các hình thức phương tiện công cộng khác gần khu vực nhà ga, bao gồm:
  Trạm xe điện mặt đất (tuyến số 16)

Tham khảo 

Nhà ga ở Ý mở cửa năm 2015
Nhà ga tuyến 5 (Tàu điện ngầm Milano)
Segesta (Tàu điện ngầm Milano)

Segesta là nhà ga của tuyến số 5 thuộc hệ thống Tàu điện ngầm Milano.

Lịch sử 
Công trình xây dựng nhà ga được khởi công vào tháng 11 năm 2010, là một trong số những nhà ga thuộc giai đoạn hai của tuyến, bắt đầu từ Garibaldi FS đến San Siro Stadio. Ga chính thức mở cửa đón hành khách vào ngày 29 tháng 4 năm 2015, chỉ ít ngày trước lễ khai mạc Expo 2015.

Cấu trúc nhà ga 
Segesta là một nhà ga ngầm, được thiết kế với hai đường ray và hai sân ga ở hai bên. Tương tự như những nhà ga khác thuộc tuyến số 5, nhà ga có đầy đủ lối đi dành cho người sử dụng xe lăn.

Trong quá trình xây dựng ga này, một phương pháp đặc biệt mang tên Massive Milan đã được áp dụng nhằm hạn chế rung chấn do tàu gây ra.

Kết nối 
Các hình thức phương tiện công cộng khác gần khu vực nhà ga, bao gồm:
  Trạm xe điện mặt đất (tuyến số 16)
  Trạm xe buýt

Tham khảo 

Nhà ga ở Ý mở cửa năm 2015
Nhà ga tuyến 5 (Tàu điện ngầm Milano)
Bùi Văn Châu

Bùi Văn Châu (?–1941), bí danh Lưu Dự Châu, Lưu Văn Châu, thường gọi là Giáo Châu, là một nhà cách mạng Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Gia Định.

Cuộc đời 
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 1930, cùng Nguyễn Chí Diểu, Hồ Văn Long, Lê Văn Phận tham gia Tỉnh ủy lâm thời Gia Định do Lê Trọng Mân làm Bí thư. Ngày 6 tháng 4, ông cùng Bí thư Lê Trọng Mân chỉ đạo cuộc biểu tình của hơn một nghìn người tại quận Hóc Môn. Năm 1931, ông bị bắt và chịu án tù biệt xứ. Một số nguồn cho rằng ông từng đảm nhận vai trò Bí thư Tỉnh ủy Gia Định vào năm 1931. Năm 1933, ông ra tù, cùng Nguyễn Văn Nhung (Mười Nhung) về làng Bình Nhựt để móc nối với các Đảng viên còn sót lại của quận Thủ Thừa.

Khoảng 1938–1939, ông được bổ sung vào Tỉnh ủy Tân An do Trần Trung Tam làm Bí thư. Theo kế hoạch khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ, Tỉnh ủy phân công Trần Văn Đấu, Lưu Dự Châu, Phẩm Văn Giáo phụ trách tây bắc lộ Đông Dương (quận Thủ Thừa), nhưng do ông Giáo không may bị bắt từ trước, nên ông trực tiếp chỉ huy hướng Vàm Cỏ Tây. Ngày 23 tháng 8, ông cùng hai Ủy viên quân sự Lê Minh Quang và Lê Văn Tưởng (Hai Tưởng) lãnh đạo lực lượng, phối hợp với nghĩa quân của Lê Văn Của (Mười Râu) và Lê Văn Nhỏ đánh hạ đồn Trà Cú (bên bờ Vàm Trà Cú). Trong hai ngày 23 và 24, nghĩa quân tiếp tục chiếm Nhà việc các làng Long Ngãi Thuận (Long Thạnh và Long Thuận, Thủ Thừa), Tân Đông, Mỹ Lạc Thạnh (Mỹ Lạc và Mỹ Thạnh), Phú Mỹ (Mỹ Phú),... và dự kiến đánh tỉnh lỵ, song buộc phải rút lui do không nhận được tín hiệu từ Sài Gòn.

Trước thất bại của cuộc khởi nghĩa, tham mưu ý kiến của Lê Văn Tưởng, ông cùng lãnh đạo nghĩa quân hai quận Đức Hòa, Trung Quận rút lui về khu vực Bình Hòa, Bình Thành, Thạnh Lợi (Đức Huệ, Long An), nằm giữa hai sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây, gần cánh đồng Tháp Mười để xây dựng chỗ đứng chân lâu dài, hình thành nên căn cứ Mớp Xanh (Bo Bo). Lực lượng các tỉnh Gia Định, Chợ Lớn, Mỹ Tho cũng rút về đây. Với lực lượng khoảng 150 người, chia làm ba đội, ông cùng Nguyễn Văn Đang, Võ Văn Lửa đã chỉ huy nhiều trận phá tề trừ gian, đánh đồn cảnh sát.

Tháng 1 năm 1941, dưới chủ trương tiếp tục khởi nghĩa của Xứ ủy, Ủy ban khởi nghĩa được thành lập gồm chín người do Lưu Dự Châu làm Trưởng ban, các thành viên Lê Minh Quang, Lê Văn Tưởng, Trần Ngọc Hưng, Huỳnh Văn Xã, Nguyễn Văn Hung, Trần Văn Đấu, lương y Hoài, Lê Minh Xuân. Ủy ban khởi nghĩa trực tiếp quản lý mọi mặt trong căn cứ, đồng thời chống trả các cuộc càn quét của thực dân Pháp. Đến tháng 3, Xứ ủy hủy bỏ kế hoạch khởi nghĩa, chủ trương phân tán lực lượng, căn cứ Mớp Xanh bị giải thể. Ông được Xứ ủy cử về Gia Định để tái lập Tỉnh ủy, lực lượng còn lại do Lê Văn Của chỉ huy. Ngày 28 tháng 7 năm 1941 (nhiều nguồn cho là tháng 6), ông và Xứ ủy viên Nguyễn Văn Tiếp bị thực dân Pháp bắt giữ tại Hóc Môn, sau đó bị thủ tiêu.

Vinh danh 
Tên của ông được đặt cho một con đường ở Hồng Ngự (Đồng Tháp).

Tham khảo

Chú thích 

Bí thư Tỉnh ủy Gia Định
Lotto (Tàu điện ngầm Milano)

Ga Lotto là nhà ga trung chuyển nơi giao nhau giữa tuyến số 1 và tuyến số 5 thuộc hệ thống Tàu điện ngầm Milano. Nhà ga được khai trương vào năm 1964 và tọa lạc tại khu vực quảng trường Piazzale Lorenzo Lotto ở thành phố Milan, Ý.

Lịch sử 
Ngày 1 tháng 11 năm 1964, khi đoạn Sesto Marelli – Lotto của tuyến số 1 được khai trương, nhà ga bắt đầu đi vào hoạt động chính thức. Cho đến ngày 2 tháng 4 năm 1966, trước khi nhánh Pagano–Gambara mở cửa, đây vẫn là ga cuối duy nhất của tuyến số 1. Sau này, trước khi ga QT8 được khai trương vào ngày 8 tháng 12 năm 1975, Lotto vẫn đóng vai trò là nhà ga cuối ở hướng tây của tuyến số 1.

Kể từ ngày 29 tháng 4 năm 2015, khi tuyến số 5 được mở rộng giai đoạn hai đến ga San Siro Stadio, Lotto trở thành ga trung chuyển khi tuyến này đi qua.

Tham khảo 

Nhà ga ở Ý mở cửa năm 1964
Nhà ga tuyến 1 (Tàu điện ngầm Milano)
Nhà ga tuyến 5 (Tàu điện ngầm Milano)
Li-Sheng Eddie Trần

Li-Sheng Eddie Tran (sinh ngày 11 tháng 6 năm 1997), thường được biết đến với tên Eddie Trần, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp mang hai dòng máu Việt Nam và Thụy Điển, hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự cho câu lạc bộ Bắc Ninh FC tại V.League 2.

Sự nghiệp câu lạc bộ 

Eddie Trần trưởng thành từ lò đào tạo của BK Olympic.

Varbergs BoIS 

Anh bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp vào năm 2018 sau khi ký hợp đồng hai năm với Varbergs BoIS. Anh có trận ra mắt tại giải hạng hai Thụy Điển Superettan vào ngày 3 tháng 4 năm 2018 trong trận gặp Örgryte IS.

Kristianstad FC 

Năm 2019, anh chuyển đến Kristianstad FC tại giải hạng ba và ngay lập tức trở thành cầu thủ chủ chốt của đội, thi đấu 27 trận và có 26 lần ra sân trong đội hình xuất phát.

Torns IF 

Mùa giải tiếp theo vào năm 2020, anh khoác áo Torns IF, nơi anh được đánh giá cao nhờ khả năng chuyền bóng, thoát pressing và kỹ năng thực hiện các tình huống cố định.

Lunds BK 

Anh gia nhập Lunds BK vào năm 2021 và có giai đoạn thành công nhất sự nghiệp tại Thụy Điển. Tại đây, anh là trụ cột quan trọng ở hàng tiền vệ trong gần 4 mùa giải, có tổng cộng 88 lần ra sân và được người hâm mộ đặt cho biệt danh "Lunds Pirlo" nhờ phong cách chơi bóng thông minh và khả năng điều tiết trận đấu.

Bắc Ninh FC 

Tháng 8 năm 2024, Eddie Trần trở về quê hương Việt Nam để gia nhập câu lạc bộ Bắc Ninh FC theo một bản hợp đồng dài hạn, bắt đầu thi đấu từ mùa giải 2024-25.

Đời tư 

Eddie Trần có cả bố và mẹ là Người Việt gốc Hoa. Anh được sinh ra tại Việt Nam nhưng lớn lên và học tập tại Thụy Điển. Anh mang hai quốc tịch Việt Nam và Thụy Điển

Thống kê sự nghiệp 
Tính đến ngày 1 tháng 8 năm 2025 (trước khi gia nhập Bắc Ninh FC)

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Li-Sheng Eddie Tran tại Transfermarkt
 Li-Sheng Eddie Tran tại Soccerway
 Eddie Tran tại Hiệp hội bóng đá Thụy Điển (SvFF)
Kaina Nunes da Silva

Kainã Nunes da Silva Amarante (sinh ngày 31 tháng 5 năm 1997), thường được biết đến với tên Kainã, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brasil hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Bắc Ninh tại V.League 2.

Sự nghiệp câu lạc bộ 
Kainã bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp tại Bồ Đào Nha trước khi chuyển đến Albania, nơi anh gặt hái được nhiều thành công nhất. Anh đã có một mùa giải bùng nổ 2022–2023 với Vllaznia Shkodër, ghi được 24 bàn tại Giải bóng đá Ngoại hạng Albania. Anh cũng từng ghi bàn tại vòng loại UEFA Europa Conference League.

Sau thời gian thi đấu tại Albania, anh có những chặng dừng chân ngắn ở K League 2 cho Chungnam Asan FC và tại Giải bóng đá chuyên nghiệp Vịnh Ba Tư cho Esteghlal Khuzestan.

Tháng 8 năm 2025, Kainã chính thức gia nhập Bắc Ninh, một câu lạc bộ tại V.League 2.

Thống kê sự nghiệp

Thành tích 

 Cúp bóng đá Albania: 2021–22

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Kainã tại Transfermarkt
 Kainã tại Soccerway
 Kainã tại VPF

Cầu thủ bóng đá Brasil
Cầu thủ bóng đá V.League 2
Cầu thủ Câu lạc bộ bóng đá Bắc Ninh
Chủ nghĩa dân tộc Nga

Chủ nghĩa dân tộc Nga () là một hình thức chủ nghĩa dân tộc thúc đẩy bản sắc văn hóa và sự thống nhất của Nga. Chủ nghĩa dân tộc Nga lần đầu nổi lên như một phong trào toàn Slav trong Đế quốc Nga thế kỷ 19, sau đó bị đàn áp trong giai đoạn đầu dưới sự cai trị của phái Bolshevik. Chủ nghĩa dân tộc Nga được hồi sinh trong một thời gian ngắn thông qua các chính sách của Joseph Stalin trong và sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vốn có nhiều điểm tương đồng với thế giới quan của những nhà tư tưởng Âu-Á thời kỳ đầu.

Có nhiều định nghĩa với phạm vi khác nhau về bản sắc dân tộc Nga trong chủ nghĩa dân tộc Nga. Một quan niệm, dựa trên sắc tộc, khẳng định dân tộc Nga đồng nhất với sắc tộc Nga. Trong khi đó, quan niệm dân tộc toàn Nga, hình thành thời Đế quốc Nga, cho rằng người Nga gồm ba nhóm tiểu dân tộc: Đại Nga (thường được coi là người sắc tộc Nga ngày nay), Tiểu Nga (người Ukraina) và Bạch Nga (người Belarus). Còn theo quan điểm Âu-Á luận, Nga là một nền văn minh đặc thù, khác với cả châu Âu lẫn châu Á, và bao gồm cả những sắc dân không phải Nga thuộc văn hóa Turk và các văn hóa Á khác.

Chú thích

Tham khảo 

 Аршин К. В. Русские как «государствообразующий народ» или «государствообразующий народ» как русские // Политическая экспертиза: ПОЛИТЭКС. — 2023. — Т. 19, № 2. — С. 333—348. — doi:10.21638/spbu23.2023.212.
 Ачкасов В. А. Зачем русским статус «государствообразующего народа»? // Политическая экспертиза: ПОЛИТЭКС. — 2022. — Т. 18, № 2. — С. 215—224. — doi:10.21638/spbu23.2022.207.

Chính trị Nga
Tóc gió thôi bay

"Tóc gió thôi bay" là một trong những sáng tác nổi tiếng của nhạc sĩ Trần Tiến. Bài hát này vốn là ca khúc chủ đề được viết cho bộ phim video cùng tên năm 1993, với diễn viên chính Thu Hà và Nguyễn Chánh Tín.

"Tóc gió thôi bay" được lấy cảm hứng từ những người phụ nữ trong cuộc đời của nhạc Trần Tiến. Sau khi được phổ biến, ca khúc này thường gắn liền với tên tuổi của Quang Lý, Trần Thu Hà và Mỹ Linh.

Phát hành 
"Tóc gió thôi bay" là ca khúc chủ đề cũng như được dùng làm tên gọi cho một số album nhạc:
 Năm 1996, "Tóc gió thôi bay" được đưa vào album Trên đỉnh Phù Vân của ca sĩ Mỹ Linh. Năm 1997, ca khúc này được ca sĩ Mỹ Linh đưa vào album Tiếng hát Mỹ Linh.
 Năm 1999, "Tóc gió thôi bay" được ca sĩ Trần Thu Hà đưa vào album đầu tay Em về tinh khôi.
 Năm 1999: Yến Khoa hải Ngoại 1 – Tóc gió thôi bay (LVCD253), ca sĩ Yến Khoa, trung tâm Làng Văn sản xuất và phát hành.
 Năm 2002: Tóc gió thôi bay (TNCD267) do ca sĩ Thiên Kim, trung tâm Thúy Nga sản xuất và phát hành.
 Năm 2008: Những tình khúc bất hủ vol.11 – Tóc gió thôi bay do nghệ sĩ violin Nguyễn Tạ Thiện, hãng Phương Nam Phim phát hành.
Tháng 8 năm 2013, lần đầu tiên ca khúc này được thể hiện cùng với dàn nhạc giao hưởng bởi ca sĩ Mỹ Linh trong chương trình Điều còn mãi lần thứ 5 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Theo nữ ca sĩ, ca khúc này phù hợp khi thể hiện với cả phong cách pop và acoustic.

Tham khảo 

Bài hát tiếng Việt
Bài hát năm 1993
Nhạc Trần Tiến
Giải vô địch cờ tướng thế giới 2025

Giải vô địch cờ tướng thế giới 2025 là Giải vô địch cờ tướng thế giới lần thứ 19, được tổ chức ở thành phố Thượng Hải, Trung Quốc từ ngày 22 đến ngày 27 tháng 9 năm 2025. Nội dung cờ tiêu chuẩn chia làm 2 bảng: bảng nam và bảng nữ, có xếp hạng đồng đội. Ngoài ra giải đấu còn tổ chức nội dung cờ nhanh nam.

Ở nội dung cờ tiêu chuẩn nam chức vô địch thuộc về Lại Lý Huynh, đây là lần đầu tiên trong lịch sử có một kỳ thủ Việt Nam dành được chức vô địch thế giới, phá thế độc tôn suốt 18 giải đấu trước đó của các kỳ thủ Trung Quốc. Chức vô địch cờ tiêu chuẩn nữ thuộc về Đường Đan (Trung Quốc).

Bối cảnh 
Do ảnh hưởng từ vụ bê bối mua bán độ ở các giải đấu Trung Quốc hồi đầu năm 2024 khiến nhiều kỳ thủ mạnh bị cấm thi đấu, trong đó có cả Vương Thiên Nhất và Trịnh Duy Đồng nên ở giải vô địch cờ tướng thế giới 2025 đội tuyển cờ tướng Trung Quốc chỉ cử đi hai kỳ thủ trẻ là Mạnh Phồn Duệ và Doãn Thăng. Đây cũng là giải đấu quốc tế thứ ba liên tiếp, trước đó là giải thế giới 2023 và giải châu Á 2024, mà đội tuyển cờ tướng Trung Quốc không có kỳ vương nào tham gia thi đấu.

Trong bối cảnh đó, đội tuyển cờ tướng Việt Nam với hai danh thủ là Lại Lý Huynh và Nguyễn Thành Bảo được kỳ vọng sẽ lật đổ sự thống trị của làng cờ Trung Quốc ở nội dung cờ tiêu chuẩn nam.

Ở nội dung cờ tiêu chuẩn nữ thì đội tuyển Việt Nam có hai kỳ thủ là Đàm Thị Thùy Dung và Kiều Bích Thủy. Nội dung này thì giới chuyên môn đánh giá cơ hội vô địch cao nhất thuộc về Đường Đan (Trung Quốc)

Kết quả giải đấu

Cá nhân cờ tiêu chuẩn 
Nội dung cờ tiêu chuẩn nam các kỳ thủ tham gia thi đấu 8 ván theo hệ thụy sĩ. Kết thúc 8 ván 2 kỳ thủ dẫn đầu là Doãn Thăng và Lại Lý Huynh vào tranh chung kết, các kỳ thủ còn lại đấu tiếp vòng cuối cùng là vòng 9.

Nội dung cờ tiêu chuẩn nữ các kỳ thủ tham gia thi đấu 7 ván theo hệ thụy sĩ.

Đồng đội cờ tiêu chuẩn 
Kết quả nội dung đồng đội được xác định theo kết quả nội dung thi đấu cá nhân. Đội nào có tổng số nút xếp hạng từ nội dung cá nhân cao hơn sẽ được xếp trên. Ví dụ ở nội dung đồng đội cờ tiêu chuẩn nam đội Trung Quốc giành huy chương vàng do tổng số nút xếp hạng của hai kỳ thủ Doãn Thăng (hạng 2) và Mạnh Phồn Duệ (hạng 3) là 5. Còn đội Việt Nam đoạt huy chương bạc do tổng số nút xếp hạng của hai kỳ thủ Lại Lý Huynh (hạng 1) và Nguyễn Thành Bảo (hạng 5) là 6.

Cá nhân cờ nhanh

Kết quả thi đấu nội dung cờ tiêu chuẩn của các kỳ thủ Việt Nam 
*Ghi chú: Tiên: đi trước; Hậu: đi sau

*Bảng nam thi đấu thể thức 8+1 ván hệ Thụy Sĩ chọn 2 người dẫn đầu vào Chung kết. Bảng nữ thi đấu 7 ván hệ Thụy Sĩ

Tham khảo 

Cờ tướng
Chữ Lai Pao

Chữ Lai Pao hay Lai Liệp Nặm là một bộ chữ viết được người Thái sử dụng ở phía tây nam tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Chữ Lai Pao của Tương Dương khác với chữ Thái của người Thái Ðen, Thái Trắng (ở Lai Châu, Sơn La...), khác với chữ Thái Thanh (Thanh Hóa, Nghệ An) và khác với chữ Thái Quỳ Châu.

Tên gọi 
Tên gọi Lai Pao theo tiếng Thái nhóm “Tay Mương” có nghĩa là “chữ viết của người Thái vùng dọc sông Pao”, gồm các huyện Tương Dương, Con Cuông, Kỳ Sơn trước đây. "Pao" có nghĩa là nước lớn, do đó là tên gọi tiếng Thái của sông Cả (sông Lam) ở tỉnh Nghệ An.

Chữ Lai Pao còn có tên gọi khác là Lai Liệp Nặm, nghĩa là xuôi theo dòng nước.

Lịch sử 
Chữ Lai Pao do người Thái sống dọc sông Nậm Nơn sáng tạo nên. Hệ chữ này đã bị lãng quên trong thời gian dài. Dù vậy, cho đến cuối thế kỷ XIX, người Thái vùng sông Pao vẫn còn sử dụng loại văn tự này trong đời sống hàng ngày. Ngày nay, những người còn sử dụng được chữ Thái trong vùng còn rất ít. Phần lớn họ là những người đã cao tuổi, già yếu, trong khi người trẻ tuổi hầu như không ai biết sử dụng chữ Thái. Một số ít hộ gia đình còn lưu giữ được bộ sách viết trên lá cây bằng chữ Lai Pao. Tính đến năm 2024, trên địa bàn còn khoảng 10 bộ sách cổ bằng chữ Lai Pao. Qua kiểm chứng từ một số nghệ nhân, những cuốn sách này có niên đại khoảng trên 200 năm.

Từ năm 2006, việc bảo tồn chữ viết Lai Pao được thực hiện nhờ các công trình của Michel Ferlus. Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An đã giao Trung tâm Giáo dục thường xuyên hướng nghiệp Nghệ An tổ chức bồi dưỡng tiếng Thái và chữ Thái cho cán bộ, công chức, viên chức. Tính đến năm 2025, trung tâm đã tổ chức được 178 lớp chữ Thái Lai Tay, 10 lớp chữ Thái Lai Pao với hơn 10.000 học viên được cấp chứng chỉ.

Vào ngày 5 tháng 7 năm 2025, chữ Thái ở Nghệ An (bao gồm Lai Pao) cùng với lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu và nghệ thuật trống tế Yên Thành được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đặc điểm 
Cách viết chữ Lai Pao là viết từ trái sang phải và từ trên xuống dưới như chữ Lào.

Xem thêm 
 Chữ Thái Việt Nam
 Chữ Lai Tay

Tham khảo 

Chữ Brahmic
Người Thái (Việt Nam)
Lê Trung Tuyến

Lê Trung Tuyến (sinh ngày 14 tháng 5 năm 2006) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Bắc Ninh FC tại V.League 2.

Tiểu sử 
Lê Trung Tuyến sinh ra và lớn lên tại Nghệ An, một trong những cái nôi của bóng đá Việt Nam. Anh sớm bộc lộ năng khiếu và đam mê với vị trí thủ môn và gia nhập lò đào tạo trẻ danh tiếng của Sông Lam Nghệ An. Tại đây, anh được đào tạo bài bản và nhanh chóng nổi lên như một trong những thủ môn trẻ triển vọng nhất, sở hữu chiều cao lý tưởng (1,85 m) và khả năng phản xạ tốt.

Sự nghiệp

Sự nghiệp câu lạc bộ 
Sau nhiều năm rèn luyện ở đội trẻ Sông Lam Nghệ An, Lê Trung Tuyến đã có bước ngoặt lớn đầu tiên trong sự nghiệp khi ký hợp đồng chuyên nghiệp với tân binh giàu tham vọng Bắc Ninh FC vào tháng 8 năm 2025. Anh được xem là một sự đầu tư cho tương lai ở vị trí thủ môn của câu lạc bộ trong mùa giải chuyên nghiệp đầu tiên.

Sự nghiệp quốc tế 
Nhờ màn trình diễn ấn tượng ở các giải trẻ, Lê Trung Tuyến đã được triệu tập vào các đội tuyển trẻ của Việt Nam. Anh là thủ môn bắt chính cho đội tuyển U-19 Việt Nam tham dự Giải vô địch bóng đá U-19 Đông Nam Á 2024.

Thống kê sự nghiệp 
Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2025

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Lê Trung Tuyến tại Transfermarkt

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bắc Ninh
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-19 quốc gia Việt Nam