Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Viêm gan E

Viêm gan E là một bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan E (HEV), một loại viêm gan do virus. Các triệu chứng có thể bao gồm mệt mỏi, buồn nôn, đau gan, nước tiểu sẫm màu và vàng da; mặc dù nhiều người không có triệu chứng. Các triệu chứng thường xuất hiện sau 2 đến 10 tuần kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây nhiễm và các triệu chứng kéo dài từ 2 đến 6 tuần. Thỉnh thoảng, ở những người có hệ thống miễn dịch suy yếu, tình trạng nhiễm trùng không tự khỏi và có thể dẫn đến các biến chứng như xơ gan. Nhiễm trùng nghiêm trọng, dẫn đến suy gan cấp tính, có thể xảy ra ở phụ nữ mang thai.

Bệnh chủ yếu lây lan qua việc uống nước bị nhiễm bẩn; mặc dù nó cũng có thể lây lan do ăn thịt chưa nấu chín. Bệnh thường không lây lan trực tiếp giữa người với người. Virus gây bệnh là một loại virus RNA sợi đơn, không có vỏ bọc, hướng dương, hình nhị thập diện. Chẩn đoán có thể được thực hiện bằng xét nghiệm máu hoặc phân. Bệnh có thể được chia thành 8 kiểu gen, trong đó có 4 kiểu gen chủ yếu gây bệnh ở người. Các loại viêm gan do virus khác bao gồm A, B, C, D và X.

Phòng ngừa bệnh bằng cách sử dụng nước sạch và nhà vệ sinh phù hợp. Một loại vắc-xin (HEV 239) hiện có sẵn để ngăn ngừa bệnh này ở Trung Quốc. Điều trị thường là chăm sóc triệu chứng, bao gồm nghỉ ngơi và uống đủ nước. Ribavirin có thể được sử dụng cho các trường hợp bệnh mãn tính. Vào năm 2015, bệnh gây ra khoảng 44.000 ca tử vong. Trong tam cá nguyệt thứ ba của thai kỳ, có tới 25% phụ nữ có thể tử vong.

Năm 2017, ước tính viêm gan E ảnh hưởng đến hơn 19 triệu người. Bệnh xảy ra phổ biến hơn ở các nước đang phát triển, đặc biệt là ở Châu Á. Nam giới từ 15 đến 30 tuổi thường bị ảnh hưởng nhiều nhất. Bệnh có thể trở thành một đợt bùng phát do thiếu nước sạch. Các đợt bùng phát viêm gan E xuất hiện ít nhất là từ năm 1955 ở New Delhi. Virus này đã được các nhà khoa học Nga phân lập vào năm 1983 khi đang điều tra một đợt bùng phát ở Afghanistan.

Tài liệu tham khảo 

Viêm gan
Tiêu hóa
Bệnh truyền nhiễm
Viêm gan siêu vi
Translated from MDWiki
Bệnh virus động vật
Bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc-xin
Thuốc thiết yếu của WHO
Bệnh virus lây truyền từ động vật sang người
Hương thất

Hương thất (Sanskrit: ; Pali: , tiếng Hán: 香室) là thuật ngữ chỉ phòng hương hay phòng thơm, tức nơi cư trú riêng của Thích-ca Mâu-ni trong khu Tinh xá Kỳ Viên tại Xá-vệ, được truyền thống đặt tên là gandhakuṭi và thường gắn với Kỳ Viên thời Phật còn tại thế. Trong bối cảnh tu viện, hương thất khác với vihāra (tịnh xá) - thuật ngữ chung cho nơi ở của tu sĩ - vì nó chỉ không gian dành riêng cho Phật trong một tổ hợp tu viện. Tên gọi gandhakuṭi hàm nghĩa căn phòng được xông hương, phản ánh thực hành cúng dường hương, hoa và đèn trước sự hiện diện của Phật trong các truyền thống Ấn Độ sớm.

Tiểu sử tóm tắt 
Các nguồn Pali và chú giải ghi gandhakuṭi là phòng hương của Phật tại Tinh xá Kỳ Viên, một bộ phận thuộc khu Gandhakuṭi-pariveṇa, nơi Phật nhóm hội và thuyết dạy cho Tăng chúng. Theo truyền thuyết văn hiến, hương thất tại Kỳ Viên do cư sĩ Anāthapiṇḍika kiến lập khi cúng dường khu vườn cho Phật và Tăng đoàn, về sau trở thành điểm quy chiếu hành hương ở Tinh xá Kỳ Viên. Học giới hiện đại coi hương thất là một mô-típ tôn giáo - nghi lễ hình thành sớm, làm trung tâm cho các thực hành cúng dường và biểu tượng về sự hiện diện của Phật trong đời.

Vai trò & đặc trưng 
Nghiên cứu cho thấy hương thất là tiêu điểm của các nghi lễ quét dọn, rải hoa, thắp hương và đèn - những thực hành tạo nên hương khí thánh thiện gắn với sự hiện diện của Phật, cả khi còn tại thế lẫn trong ký ức tôn giáo về sau. Trong diễn trình kiến trúc - nghi lễ, hương thất còn đóng vai trò như không gian hiện thân của Phật, về sau có thể được thay thế hay tương ứng bằng điện thờ tượng Phật khi hình tượng hóa trở nên phổ biến. Một số tư liệu chú giải ghi giường của Phật trong hương thất thuộc những chỗ không đổi (avijahitaṭṭhānāni) qua các đời Phật, nêu bật tính thiêng cố định của vị trí này trong trí tưởng tôn giáo. Trong mô tả tu viện Ấn Độ - Trung Á thuộc truyền thống , hương thất có thể được đặt ở trung tâm dãy phòng (catuḥśāla) theo Śayanāsanavastu, phản ánh cách tổ chức không gian thờ - ở xoay quanh gian phòng của Phật.

Trong kinh văn 
Thuật ngữ gandhakuṭi xuất hiện lẻ tẻ trong kinh - luật Pali và đặc biệt trong văn học chú giải, nơi nhiều truyện tích kể Phật bước ra từ phòng hương để thuyết pháp hay tiếp chúng. Trong nguồn , mục Śayanāsanavastu mô tả kiểu tu viện có hương thất ở giữa, cho thấy vai trò quy chiếu văn hiến của không gian này trong quy hoạch tu viện cổ đại.

Ghi chú tên gọi 
Dạng Việt hoá dùng trong bài: Hương thất. Đối ứng: Pali , Sanskrit ; dịch nghĩa tiếng Anh thường dùng là perfumed chamber và thường quy chiếu đến gian phòng của Phật tại Kỳ Viên.

Xem thêm 
 A-la-hán
 Tỳ-kheo
 Tăng đoàn
 Nikāya
 A-hàm

Chú thích

Tài liệu tham khảo chọn lọc 
 
 
 
 
 

Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Sẹo lồi

Sẹo lồi là vùng sẹo cứng, lồi lên, căng và lớn hơn vết thương ban đầu. Màu sắc sẹo có thể giống với màu da, đỏ hoặc sẫm hơn. Sẹo cũng có thể gây ngứa, nóng rát hoặc đau. Sẹo có thể không hình thành cho đến vài tháng sau chấn thương ban đầu. Những tổn thương này không phải là ung thư.

Tình trạng này xảy ra do sự kết hợp của các yếu tố di truyền và môi trường. Đối với những người có nguy cơ, sẹo có thể xuất hiện sau tổn thương ở bất kỳ mức độ nào trên da. Cơ chế cơ bản liên quan đến bất thường trong quá trình chữa lành vết thương. Chẩn đoán thường dựa trên kiểm tra, mặc dù có thể được xác nhận bằng sinh thiết. Sẹo lồi khác với sẹo phì đại ở chỗ nó phát triển vượt ra ngoài vị trí vết thương ban đầu.

Việc điều trị rất khó khăn. Các biện pháp có thể bao gồm corticosteroid, liệu pháp áp lạnh, cắt bỏ bằng phẫu thuật, xạ trị và liệu pháp laser. Tỷ lệ mắc là 4,5 đến 16% ở những người có làn da sẫm màu. Những người trong độ tuổi từ 10 đến 30 thường bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Tài liệu tham khảo 

Da liễu
Translated from MDWiki
Kuru (bệnh)

Kuru là một căn bệnh prion từng ảnh hưởng đến người Fore và các nhóm dân cư lân cận ở Papua New Guinea. Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng như run rẩy, khó đi lại, đau đầu, khó nuốt, mất trí nhớ và hôn mê. Người bệnh cũng có thể xuất hiện những cơn cười không kiểm soát. Các triệu chứng tiến triển nặng dần theo thời gian và tử vong thường xảy ra trong vòng hai năm. Thời gian ủ bệnh, tức khoảng thời gian từ khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng thường kéo dài từ 4 đến 40 năm, song trong một số trường hợp có thể vượt quá 50 năm.

Sự bùng phát của bệnh Kuru được cho là bắt đầu khi một người trong làng mắc bệnh một cách tự phát và những người khác trong cộng đồng đã ăn não của người đó sau khi họ qua đời. Bệnh tiếp tục lây lan do tập tục ăn thịt người trong tang lễ, trong đó các thành viên gia đình nấu chín và ăn thi thể của người đã mất như một nghi thức tưởng niệm. Ngoài ra, cũng có yếu tố di truyền làm tăng khả năng mắc bệnh ở một số cá nhân. Cơ chế tiềm ẩn của bệnh liên quan đến các protein bị gấp cuộn sai tự nhân lên và chống lại quá trình phân giải. Việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào biểu hiện lâm sàng và được xác nhận bằng sinh thiết não. Đây là một loại bệnh não xốp truyền nhiễm.

Phòng ngừa bằng cách tránh ăn thịt người, tình trạng vốn đã giảm ở những khu vực bị ảnh hưởng sau lệnh cấm vào những năm 1950. Việc kiểm soát bệnh bao gồm chăm sóc hỗ trợ nhằm cải thiện các triệu chứng của một người. Hiện tại bệnh chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.

Người ta tin rằng căn bệnh này bắt đầu vào khoảng năm 1900 với mô tả khoa học đầu tiên vào năm 1957 của Carleton Gajdusek và Vincent Zigas. Vào năm 1957, bệnh gây ra 200 ca tử vong mỗi năm, chiếm gần 3,5% tổng số ca tử vong ở một số cộng đồng. Vì phụ nữ và trẻ nhỏ thường ăn não nên họ thường bị ảnh hưởng nhiều hơn. Trường hợp cuối cùng được báo cáo là vào năm 2005 hoặc 2009. Đây là căn bệnh prion đầu tiên được phát hiện. Thuật ngữ kúru xuất phát từ tiếng Fore có nghĩa là "run rẩy".

Tài liệu tham khảo 

Bệnh truyền nhiễm theo loại tác nhân gây bệnh
Ăn thịt người
Translated from MDWiki
Ăn thịt người ở châu Đại Dương
Ngộ độc thực phẩm
Goblin (album đĩa đơn)

Goblin là single album đầu tiên và cũng là duy nhất của nữ ca sĩ Hàn Quốc Sulli. Album gồm ba bài hát này được SM Entertainment phát hành vào ngày 29 tháng 6 năm 2019, ba tháng trước khi cô qua đời vào tháng 10 cùng năm. Album được phát hành kèm với lead single cùng tên.
Mang phong cách K-pop kết hợp với ảnh hưởng từ dòng nhạc new age và city pop, Goblin bao gồm những ca khúc do chính Sulli sáng tác, đề cập đến các chủ đề như rối loạn đa nhân cách, những giấc mơ và hy vọng của cô về tương lai.

Bối cảnh và phát hành

Sulli ra mắt công chúng vào năm 2009 với vai trò thành viên của nhóm nhạc nữ f(x) trực thuộc SM Entertainment, qua đĩa đơn đầu tay "La Cha Ta".

Năm 2014, cô tạm ngưng mọi hoạt động cùng nhóm vì lý do sức khỏe tinh thần, sau khi liên tục trở thành mục tiêu của những tin đồn ác ý. Đến năm 2015, Sulli chính thức rút khỏi f(x) để tập trung theo đuổi sự nghiệp diễn xuất.

Tháng 11 năm 2018, cô đánh dấu sự trở lại làng nhạc khi hợp tác với ca sĩ R&B Dean trong ca khúc "Dayfly".

Goblin, đĩa đơn đầu tay của Sulli, được SM công bố vào ngày 17 tháng 6, kèm theo danh sách ca khúc và thông tin rằng cô đã tham gia viết lời cho cả ba bài trong album. Sản phẩm chính thức phát hành vào ngày 29 tháng 6 năm 2019, đồng thời tung ra ca khúc chủ đề và video âm nhạc.

Sáng tác
Toàn bộ phần lời của ba ca khúc trong album Goblin đều do chính Sulli chấp bút.

Ca khúc chủ đề, "Goblin" (cũng là bài hát chính trong album) là một bản pop mang phong cách "hữu cơ", pha chút âm hưởng Pháp, với phần lời xoay quanh một nhân vật mắc chứng rối loạn đa nhân cách (DID). Trong video âm nhạc, Sulli vào vai một nhân vật mang hội chứng này, thể hiện nhiều khía cạnh tính cách khác nhau.

Bài thứ hai, "On the Moon", là một bản city pop với màu sắc mộng mơ, kể về một nhân vật giả tưởng. 

Ca khúc kết thúc album, "Dorothy" – mang hơi hướng new-age, thể hiện cảm giác phiêu du trong mơ, bước vào những miền đất kỳ ảo và xa lạ. Trong bài hát, Sulli nói về Dorothy qua lăng kính của "sự ghen tuông, tình yêu, sự thật, vẻ đẹp, nỗi sợ hãi, sa mạc và những tảng băng trôi" như một hình tượng ẩn dụ, đồng thời gửi gắm những mơ ước của cô về tương lai.

Quảng bá
Vào ngày phát hành album, Sulli tổ chức một buổi fan-meeting đặc biệt mang tên "Sân khấu đặc biệt của Sulli: 'Peaches Go!blin'" tại Nhà hát SM Town ở Samseong-dong, Seoul. Trước đó không lâu, cô cũng bắt đầu đảm nhận vai trò MC trong chương trình tạp kỹ The Night of Hate Comments phát sóng trên kênh JTBC.

Đón nhận thương mại
Khi vừa phát hành, không có ca khúc nào trong album Goblin lọt vào các bảng xếp hạng lớn. Tuy nhiên, sau khi Sulli qua đời, ca khúc "Goblin" đã bất ngờ xuất hiện trên bảng xếp hạng World Digital Song Sales của Billboard ở vị trí thứ 14 trong tuần lễ ngày 26 tháng 10. Đây cũng là thứ hạng cao nhất của Sulli trên bảng xếp hạng này, vượt qua thành tích trước đó là vị trí thứ 17 với màn kết hợp trong đĩa đơn "Dayfly" của Dean.

Bài hát cũng lọt vào bảng xếp hạng K-pop Hot 100 ở vị trí thứ 96 trong tuần phát hành ngày 19 tháng 10.

Danh sách bài hát

Bảng xếp hạng

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album đầu tay năm 2019
Album nhạc pop của nghệ sĩ Hàn Quốc
Nho Quan (định hướng)

Nho Quan có thể là:

 Xã Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

 Địa danh cũ
 Huyện Nho Quan thuộc tỉnh Ninh Bình
 Thị trấn Nho Quan (huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình); nay là một phần xã Nho Quan thuộc tỉnh
Yamada Akiyoshi

Bá trước  là một chính trị gia và samurai người Nhật Bản, đồng thời là một trong những lãnh đạo tiên phong của cuộc Minh Trị Duy tân. Ông từng giữ chức Tư pháp khanh (Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản hiện nay) từ năm 1885 đến năm 1891. Khi còn trẻ, ông thường được biết đến với cái tên Yamada Ichinojō; tuy nhiên, ông đã thay đổi tên nhiều lần trong thời kỳ Bakumatsu.

Trao thưởng
 1877 –  Huân chương Mặt trời mọc hạng Nhì 
 1879 –  Huân chương Mặt trời mọc hạng Nhất
 1888 –  Huân chương danh dự, ruy băng vàng
 1889 –   Huy chương kỷ niệm ban hành Hiến pháp Đế quốc Đại Nhật Bản
 1892 –  Huân chương Đại thụ chương Hoa Ngô và Mặt trời mọc hạng nhất

Chú thích

Trích dẫn
 Beasley, William G.  (1990). The Rise of Modern Japan: Political, Economic and Social Change Since 1850. New York: St. Martin's Press.   (cloth)
 Jansen, Marius B. (2000). The Making of Modern Japan. Cambridge: Harvard University Press. ;  OCLC 44090600
 .

Liên kết ngoài

National Diet Library Photo & Bio

Sinh năm 1844
Mất năm 1892
Samurai
Chính khách từ Yamaguchi
Nhân vật trong Chiến tranh Boshin
Tướng lĩnh Nhật Bản
Bộ trưởng Nhật Bản
Kazoku
Quán cà phê vỉa hè

Quán cà phê vỉa hè (Sidewalk cafe) hay cà phê lề đường hay còn gọi là cà phê bụi (Dust cafés) là một khu vực của một nhà hàng, quán cà phê hoặc quán bar đặt trên vỉa hè công cộng, hoặc một không gian ngoài trời tương đương, được thiết kế để khách hàng có thể dùng bữa ăn, uống nước hoặc thư giãn, ở Mỹ thì khu vực này chỉ được sử dụng để dành cho dịch vụ ăn uống. Đây là một không gian thưởng thức cà phê giản dị, thường được tổ chức ngay trên vỉa hè, lề đường hoặc một khoảng không gian nhỏ phía trước cửa hàng, đây là một loại hình kinh doanh cà phê đặc trưng, phổ biến ở nhiều quốc gia và các nước có văn hóa cà phê đường phố phát triển. Quán cà phê vỉa hè rất phổ biến ở khắp châu Âu, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống đường phố ở các quốc gia như Tây Ban Nha, Pháp và Ý. Văn hóa cà phê vỉa hè được xem là một nét văn hóa đặc trưng của đô thị Việt Nam, đặc biệt là ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh còn được biết đến là cà phê Sài Gòn.

Đặc điểm

Quán cà phê vỉa hè có thể được bao quanh hoặc không bao quanh, quán trước được bao quanh bởi một cấu trúc một tầng và quán sau là một khu vực vỉa hè có bàn, ghế và lan can có thể tháo dỡ. Toàn bộ hoặc phần lớn không gian kinh doanh nằm ngoài trời, trên vỉa hè hoặc các khu vực công cộng lân cận. Thiết kế quán đơn giản, thường sử dụng những chiếc ghế đẩu, ghế nhựa, ghế gỗ nhỏ hoặc bàn thấp, đôi khi chỉ là một chiếc xe đẩy, xe bán đồ ăn hoặc gánh hàng rong, không có kiến trúc phức tạp hay nội thất đắt tiền. Quán cà phê vỉa hè là mô hình kinh doanh linh hoạt, chi phí thấp và mang đậm tính cộng đồng. Khách hàng ngồi ở vị trí có thể dễ dàng quan sát mọi hoạt động của đường phố, tạo nên một trải nghiệm thị giác sống động và chân thực. Đây là nơi giao lưu, gặp gỡ bạn bè, đối tác hoặc đơn giản là nơi người dân địa phương dừng chân để trò chuyện, bàn luận công việc hoặc thư giãn.

Quán cà phê vỉa hè phục vụ mọi tầng lớp xã hội với mức giá phải chăng, dễ tiếp cận. Quán vỉa hè là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều gia đình hoặc cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ. Về quy định pháp lý, vì việc sử dụng vỉa hè (không gian công cộng) cho mục đích thương mại thường cần có giấy phép đặc biệt từ chính quyền địa phương, và phải tuân thủ các quy tắc về an toàn và lối đi cho người đi bộ. Quy định của thành phố New York chỉ rõ những nơi vỉa hè được phép mở quán cà phê, cách xây dựng quán và những phần vỉa hè nào quán cà phê có thể được phép mở. Chủ sở hữu trả phí cấp phép, về cơ bản là tiền thuê trả cho thành phố để sử dụng vỉa hè. Cho đến năm 2003, quá trình xin giấy phép mở quán cà phê vỉa hè liên quan đến rất nhiều cơ quan thành phố và thời gian chờ đợi rất lâu đến nỗi luật pháp thường xuyên bị vi phạm, với việc chủ nhà hàng cho rằng việc dựng quán cà phê vỉa hè và nộp phạt sau đó. Các quy trình phê duyệt mới đã được áp dụng vào năm đó, rút ngắn quy trình xuống còn 140 ngày và trở thành trách nhiệm duy nhất của Sở Tiêu dùng thành phố New York.

Chú thích

Tham khảo
 
 
 
Ramati, Raquel. How to Save Your Own Street, Dolphin Books, 1981
 

Cà phê
Quán cà phê
Lại Mai Hoa

Lại Mai Hoa (sinh ngày 3 tháng 5 năm 2005) là một người mẫu Việt Nam, cô chiến thắng danh hiệu Quán quân Vietnam's Next Top Model 2025. Cô từng tham gia và  là quán quân Face of Vietnam 2023, sau đó lọt vào Top 10 Face of Asia 2023.

Tiểu sử
Mai Hoa sinh năm 2005 tại Hà Nội, cô hiện đang là sinh viên khoa Kinh tế phát triển tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trước đây, cô đã từng có cơ hội tham gia trình diễn trong các fashion show cho nhiều Nhà thiết kế như Nguyễn Minh Công, Nguyễn Hùng Bảo, Hà Duy,… và nhiều show diễn tại Tuần lễ thời trang quốc tế Việt Nam vừa qua tại Hà Nội.

Sự nghiệp

Face of Vietnam 2023 & Face of Asia 2023
Tháng 9 năm 2023, cô xuất sắc dành ngôi vị quán quân Face of Vietnam 2023, và đại diện Việt Nam tại Face of Asia 2023 (thuộc Asia Model Festival 2023) tổ chức tại Hàn Quốc và lọt Top 10 chung cuộc.

Vietnam's Next Top Model 2025
Cô là thí sinh dành chiến thắng cuộc thi Top Model Online by Philips và dành được vé vàng bước thẳng vào Nhà Chung của Top 15 chung cuộc Next Top Model 2025. 

Ngày 12 tháng 10 năm 2025, cô chính thức đăng quang ngôi vị Quán quân Vietnam's Next Top Model 2025 sau 7 năm từ mùa giải thứ 8.

Sau khi đăng quang Vietnam's Next Top Model 2025, Mai Hoa nhanh chóng tham gia nhiều hoạt động thời trang, định hình phong cách, nhận được khen ngợi về sự chuyên nghiệp và năng lượng tích cực, chuẩn bị cho Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam, hướng tới mục tiêu sải bước tại các sàn diễn quốc tế và trở thành người mẫu đa năng, kết hợp việc học tập tại trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Người mẫu Việt Nam
Người Hà Nội
Vietnam's Next Top Model
Người họ Lại tại Việt Nam
Nữ người mẫu Việt Nam
Bảo Định (diễn viên)

Đào Duy Bảo Định (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1994), thường được biết đến với nghệ danh Bảo Định, là một nam diễn viên người Việt Nam. Anh bắt đầu được biết đến khi thủ vai Sửu trong Tử chiến trên không (2025).

Sự nghiệp 
Năm 2016, Bảo Định tốt nghiệp ngành Quản trị nhà hàng khách sạn, Đại học Công nghiệp TPHCM. Sau khi ra trường, anh làm việc trong một khách sạn 5 sao, rồi chuyển sang công việc văn phòng, từng có hai năm làm nhân viên ngân hàng. Năm 2019, tình cờ đọc được thông tin tuyển vai một bộ phim của đạo diễn Hàm Trần, Bảo Định quyết định thử sức. Dù không được chọn, anh vẫn bị thôi thúc mạnh mẽ phải tìm cho mình một con đường khác.

Sau này, đạo diễn Hàm Trần chủ động nhắn tin cho Bảo Định thử vai cho phim Tử chiến trên không, vì vai diễn này sẽ rất phù hợp. Vai diễn này đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với diễn viên Thái Hòa.

Phim từng tham gia

Phim điện ảnh

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

Nam diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
Núi Ledang

Núi Ledang (; Lịch sử còn gọi là: Núi Ophir) là một ngọn núi nằm ở huyện Tangkak, Johor, Malaysia. Đỉnh núi nằm cạnh ngã ba biên giới của các huyện Tangkak, Jasin và Tampin, lần lượt thuộc các bang Johor, Melaka và Negeri Sembilan. Cao 1.276 m (4.186 ft), Đây là ngọn núi cao thứ 64 ở Malaysia và là đỉnh núi cao nhất ở Johor.

Núi Ledang nằm ở trung tâm của Vườn quốc gia Gunung Ledang.

Từ nguyên 
Có một vài ý kiến phổ biến về nguồn gốc tên gọi của ngọn núi.

Phiên bản được chứng thực là người Java trong thời kỳ đế chế Majapahit đã đặt tên cho ngọn núi là Gunong Ledang, có nghĩa là "ngọn núi cao", bắt nguồn từ từ ledang trong tiếng Java cổ đại có nghĩa là "khoe khoang".

Một nguồn khác (chưa được chứng thực) cho biết những người đi biển Trung Quốc đi qua eo biển Malacca gọi ngọn núi này là Kim Sua có nghĩa là "ngọn núi vàng", có thể bắt nguồn từ các từ Phúc Kiến hoặc Triều Châu: kim (金) có nghĩa là vàng và suann (山) có nghĩa là núi.

Trong văn hóa dân gian Mã Lai 

Núi Ledang là một trong những ngọn núi nổi tiếng nhất trong văn hóa dân gian Mã Lai, đặc biệt là truyền thuyết về núi Ledang. Truyền thuyết kể về một nàng công chúa sở hữu sức mạnh phép thuật sống trên núi. Nàng được cầu hôn bởi Quốc vương Mahmud Shah của Vương quốc Malacca lúc bấy giờ. Tuy nhiên, nàng đã đặt ra bảy điều kiện bất khả thi để từ chối lời cầu hôn của chàng.

Các điều kiện:
 Một cây cầu vàng để nàng đi bộ từ núi đến Malacca,
 Một cây cầu bạc để nàng từ Malacca trở về núi,
 Bảy chiếc bình đất sét lớn đựng nước mắt trinh nữ,
 Bảy chiếc bình đất sét lớn đựng nước ép trầu cau,
 Bảy khay đựng đầy tim bọ chét,
 Bảy khay đựng đầy tim muỗi, và
 Một chén máu của con trai nhỏ của Quốc vương.

Một số phiên bản của truyền thuyết nói rằng Quốc vương không thể thực hiện bất kỳ yêu cầu nào trong số này, trong khi những phiên bản khác nói rằng ông có thể thực hiện sáu yêu cầu đầu tiên (do đó gây ra sự sụp đổ của Vương quốc Malacca) nhưng không thể thực hiện yêu cầu cuối cùng đòi hỏi ông phải giết con trai mình.

Một phiên bản khác kể rằng Quốc vương đã đến gần thi thể đang ngủ của con trai mình và khi ông tiến lại gần với con dao găm trên tay, hình ảnh Công chúa hiện ra trước mặt Quốc vương và nói với ông rằng nàng không thể nào cưới một người đàn ông sẵn sàng làm con trai mình bị thương trước khi biến mất, không bao giờ xuất hiện trở lại.

Câu chuyện xoay quanh việc Quốc vương quá kiêu hãnh hoặc quá mù quáng để nhận ra rằng những điều kiện đó chính là cách Công chúa từ chối lời đề nghị của ông.

Tục ngữ kể rằng vàng bạc được cho là tìm thấy trên núi là do; và đây là minh chứng cho câu chuyện này. Hang Tuah và những người bạn đồng hành của ông cũng đang học võ thuật silat ngay trên đỉnh núi này với một vị đạo sư silat, Adiputera.

Trong thơ ca
Một câu nói pantun truyền thống của người Mã Lai khiến ngọn núi trở nên nổi tiếng:

 

Thân cây cau cao bao nhiêu, 
Khói lửa càng cao. 
Núi Ledang càng cao, 
Niềm hy vọng trong lòng càng cao.

Xem thêm 
Danh sách khu vực được bảo vệ của Johor
Danh sách ngọn núi ở Malaysia

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Tourism Malaysia - Gunung Ledang
Gunung Ledang Resort
U-854 (tàu ngầm Đức)

U-854 là một tàu ngầm tấn công  thuộc phân lớp Type IXC/40 được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1943, U-854 vẫn còn đang trong giai đoạn chạy thử máy và huấn luyện nên chưa thực hiện được chuyến tuần tra, khi va phải thủy lôi do máy bay Anh rải, và đắm trong biển Baltic ngoài khơi Swinemünde vào ngày 4 tháng 2, 1944.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Thiết kế của tàu ngầm Type IXC/40 có kích thước hơi lớn hơn so với phân lớp Type IXC dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao  và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa  khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động  ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo  SK C/32 với 180 quả đạn, một pháo phòng không  SK C/30 và hai pháo phòng không  C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

Chế tạo 
U-854 được đặt hàng vào ngày 5 tháng 6, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu DeSchiMAG AG Weser ở Bremen vào ngày 21 tháng 9, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 5 tháng 4, 1943, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 19 tháng 7, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Horst Weiher.

Lịch sử hoạt động 
U-854 tiến hành chạy thử máy và huấn luyện tại khu vực biển Baltic trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4. Vào ngày 8 tháng 9, 1943, U-854 đã giúp cứu vớt những người sống sót từ tàu ngầm U-983 sau khi nó bị đắm do tai nạn va chạm với tàu ngầm U-988, và đưa những người được cứu vớt đến cảng Hel, Ba Lan.

Vào ngày 4 tháng 2, 1944, sau khi hoàn tất việc huấn luyện và trên đường quay trở về cảng Swinemünde (nay là Świnoujście thuộc Ba Lan), U-854 va phải thủy lôi do máy bay Không quân Hoàng gia Anh rải, và đắm lúc 11 giờ 57 ở vị trí về phía Bắc Swinemünde, tại tọa độ . 51 thành viên thủy thủ đoàn của U-854 đã tử trận, và có bảy người sống sót được cứu vớt.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 

Tàu ngầm Type IX
Tàu ngầm của Hải quân Đức trong Thế Chiến II
U-boat bị đánh chìm bởi thủy lôi
Xác tàu đắm trong Thế chiến II trong biển Baltic
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1943
Danh sách tập phim Kanojo, okarishimasu

Kanojo, okarishimasu là một bộ anime truyền hình được chuyển thể từ bộ manga cùng tên của Miyajima Reiji. Tổng cộng đã có bốn mùa phim được sản xuất, với mùa thứ năm hiện đang trong quá trình thực hiện. Mùa đầu tiên phát sóng từ ngày 11 tháng 7 đến 26 tháng 9 năm 2020 trong khung chương trình Super Animeism trên các kênh MBS, TBS và nhiều kênh truyền hình khác. Mùa thứ hai được phát sóng từ ngày 2 tháng 7 đến 17 tháng 9 năm 2022, tiếp nối là mùa thứ ba từ ngày 8 tháng 7 đến 30 tháng 9 năm 2023. Mùa thứ tư lên sóng từ ngày 5 tháng 7 đến 20 tháng 9 năm 2025. Mùa thứ năm, ban đầu được dự kiến là cour thứ hai của mùa trước, dự kiến sẽ ra mắt vào năm 2026.

Tổng quan về loạt phim

Danh sách tập phim

Mùa 1 (2020)

Mùa 2 (2022)

Mùa 3 (2023)

Mùa 4 (2025)

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
  

Kanojo, okarishimasu
Kanojo, okarishimasu
Vòng loại Giải bóng đá sinh viên toàn quốc 2025

Vòng loại Giải bóng đá sinh viên toàn quốc 2025 là giải đấu vòng loại cho Giải bóng đá sinh viên toàn quốc 2025 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Các đội bóng 
Các đội bóng được chia bảng theo 5 khu vực địa lý: Khu vực miền Bắc, khu vực Thái Nguyên, khu vực miền Trung, khu vực miền Nam và khu vực Đồng Tháp. Các đội bóng được sắp xếp sẵn vào các bảng đấu dựa theo khu vực địa lý. Những đội bóng đóng vai trò là chủ nhà của bảng đấu vòng loại được ký hiệu bởi (H). Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội sẽ đăng cai bảng A, B, C, D. Trong khi đó, Trường Đại học Thủy lợi sẽ đăng cai bảng E, G, H.

Khu vực miền Bắc - Hà Nội

Khu vực miền Bắc - Thái Nguyên

Khu vực miền Trung

Khu vực miền Nam - Thành phố Hồ Chí Minh

Khu vực miền Nam - Đồng Tháp

Khu vực miền Bắc - Hà Nội

Vòng bảng

Bảng H

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Bóng đá Việt Nam năm 2025
Kanojo, okarishimasu (mùa 3)

Kanojo, okarishimasu là một bộ anime truyền hình được chuyển thể từ bộ manga cùng tên được viết và vẽ minh hoạ bởi Miyajima Reiji.

Danh sách tập phim

Băng đĩa

Tiếng Nhật

Tiếng Anh

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
  
 
 

Mùa truyền hình Nhật Bản năm 2023
mùa 3
Athina

Athina là một cách viết khác của Athena, đồng thời cũng là tên phiên âm của Athens theo tiếng Hy Lạp hiện đại.

Athina có thể là:

 Ngôn ngữ Athina, Úc
 MS Athina B, tàu lượn mắc cạn tại Brighton năm 1980.

Các nhân vật cùng tên 
 Tina Onassis Niarchos (1929–1974), con gái người Hy Lạp của ông trùm vận tải biển Stavros Livanos
 Athina Onassis (sinh 1985), cháu gái người Pháp gốc Hy Lạp của ông trùm vận tải biển Aristotle Onassis
 Athina Papafotiou (sinh 1989), vận động viên bóng chuyền người Hy Lạp
 Athina Papayianni (sinh 1980), vận động viên đi bộ người Hy Lạp
 Athina Markopoulou, kỹ sư người Mỹ gốc Hy Lạp

Xem thêm 
 Athena
Giải Mai Vàng 2024

Giải Mai Vàng 2024 là giải thưởng lần thứ 30 của Giải Mai Vàng, một giải thưởng thường niên do báo Người Lao Động tổ chức. Lễ trao giải đã diễn ra vào lúc 20 giờ 10 phút ngày 8 tháng 1 năm 2025 tại Nhà hát Thành phố, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổ chức

Bình chọn 
Giải Mai Vàng 2024 bao gồm hai vòng:

 Vòng đề cử (15 tháng 9 – 25 tháng 11 năm 2024): Độc giả gửi đề cử trực tuyến qua trang chủ của báo Người Lao Động và giải Mai Vàng. Kết thúc vòng đề cử, ban tổ chức và Hội đồng Nghệ thuật tiến hành nhóm họp và bỏ phiếu để chọn ra top 5 đề cử của mỗi hạng mục lọt vào vòng bầu chọn chính thức.
 Vòng bầu chọn (4 tháng 12 năm 2024 – 3 tháng 1 năm 2025): Độc giả bình chọn trực tuyến trên trang chủ của giải Mai Vàng hoặc qua tin nhắn điện thoại.

Hạng mục trao giải 
Danh sách hạng mục bình chọn cho giải thưởng năm 2024 bao gồm 14 hạng mục thuộc bốn thể loại: âm nhạc, sân khấu, điện ảnh – truyền hình và chương trình.

Danh sách đề cử và đoạt giải
Tham khảo:

Âm nhạc

Sân khấu

Điện ảnh – truyền hình

Chương trình

Hạng mục khác 
Các hạng mục này không tổ chức bình chọn mà do Hội đồng Nghệ thuật xem xét và trao giải.
Ngoài ra trong lễ trao giải, ban tổ chức đã trao giải thưởng "Mai Vàng thành tựu 30 năm" dành cho NSND Minh Vương và NSND Lệ Thủy.

Người trao giải

Tú Trinh & Trần Ngọc Giàu – Trao giải "Nam diễn viên sân khấu" và "Nữ diễn viên sân khấu"
Minh Nhí & Mỹ Uyên – Trao giải "Diễn viên hài" và "Người dẫn chương trình"
Lê Khanh & Trần Lực – Trao giải "Nam diễn viên điện ảnh – truyền hình" và "Nữ diễn viên điện ảnh – truyền hình"
Lê Quốc Minh & Tô Đình Tuân – Trao giải "Nghệ sĩ vì cộng đồng"
Việt Anh & Trịnh Kim Chi – Trao giải "Ca khúc" và "Chương trình trên nền tảng số và truyền hình"
Tạ Minh Tâm & Thanh Thúy – Trao giải "Nam ca sĩ và rapper" và "Nữ ca sĩ"

Chú thích

Nghệ sĩ biểu diễn

Tài trợ 

 Nhà tài trợ kim cương: Nam A Bank
 Nhà tài trợ vàng: Bamboo Capital, Tân Hiệp Phát, Vingroup
 Nhà tài trợ bạc: HungHau Foods, Trường Đại học Văn Hiến, Saigontourist Group
 Đơn vị đồng hành: Đức Long Gia Lai, TPBank, Gigamall, VPBank
 Đơn vị hỗ trợ: FPT Long Châu, VieON, MCV Group, VCCorp, TikTok

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

2024
Giải thưởng Việt Nam năm 2024
Giải thưởng âm nhạc năm 2024
Giải thưởng điện ảnh năm 2024
Giải thưởng truyền hình năm 2024
Gaëtan Laborde

Gaëtan Laborde (sinh ngày 3 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Pháp hiện đang chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Al-Diriyah tại Saudi First Division League.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Laborde bắt đầu sự nghiệp của mình tại câu lạc bộ Stade Montois trước khi gia nhập Bordeaux vào năm 2008. Anh đã giành chức vô địch Coupe Gambardella vào năm 2013 cùng Bordeaux, ghi bàn thắng quyết định trong trận chung kết gặp Sedan.

Vào ngày 16 tháng 8 năm 2018, Laborde gia nhập đối thủ cùng thành phố tại Ligue 1 là Montpellier với một bản hợp đồng bốn năm. Phí chuyển nhượng được trả cho Bordeaux được cho là 3 triệu euro cộng với tiền thưởng. Một ngày sau, huấn luyện viên của Bordeaux là Gus Poyet đã bị câu lạc bộ đình chỉ công tác sau khi ông chỉ trích việc bán Laborde.

Sau 3 mùa giải tại Montpellier, nơi anh ghi được 39 bàn thắng sau 118 trận ra sân, Laborde đã ký hợp đồng với câu lạc bộ Ligue 1 Rennes vào ngày 31 tháng 8 năm 2021. Mùa giải duy nhất của anh tại Rennes khá thành công, khi anh ghi được 19 bàn thắng sau 47 trận trên mọi đấu trường.

Vào ngày 1 tháng 9 năm 2022, Nice đã ký hợp đồng với Laborde từ Rennes với giá 15 triệu euro theo hợp đồng có thời hạn đến ngày 30 tháng 6 năm 2026. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho câu lạc bộ trong trận thua 1–2 trước Paris Saint-Germain vào ngày 2 tháng 10 năm 2022.

Thống kê sự nghiệp

Danh hiệu
Bordeaux
Coupe Gambardella: 2013

Cá nhân
Cầu thủ bóng đá xuất sắc nhất tháng của Ligue 1 được bầu chọn bởi UNFP: Tháng 11 năm 2021

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Profile tại trang website của OGC Nice

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1994
Tiền đạo bóng đá nam 
Cầu thủ bóng đá nam Pháp 
Cầu thủ bóng đá trẻ quốc tế nam Pháp 
Cầu thủ Stade Montois 
Cầu thủ FC Girondins de Bordeaux 
Cầu thủ bóng đá Red Star FC 
Cầu thủ bóng đá Clermont Foot 
Cầu thủ bóng đá Montpellier HSC 
Cầu thủ bóng đá Stade Rennais FC 
Cầu thủ bóng đá OGC Nice 
Cầu thủ bóng đá Ligue 1 
Cầu thủ bóng đá Ligue 2 
Cầu thủ bóng đá Championnat National 
Cầu thủ bóng đá Championnat de France Amateur
Cầu thủ bóng đá trẻ quốc gia Pháp 
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài 
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út
Bùi Đình Châu

Bùi Đình Châu (sinh ngày 6 tháng 2 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự cho câu lạc bộ Bắc Ninh FC tại V.League 2.

Sự nghiệp

Giai đoạn đầu 
Bùi Đình Châu đến với bóng đá khá muộn, phải đến năm 15 tuổi anh mới gia nhập lò đào tạo trẻ Sông Lam Nghệ An. Dù khởi đầu muộn, anh đã nỗ lực không ngừng và cùng đội U-17 Sông Lam Nghệ An giành chức vô địch Giải U-17 Quốc gia năm 2012.

Tuy nhiên, con đường lên đội một của anh khá gian nan. Anh phải tìm cơ hội ở các câu lạc bộ hạng dưới để chứng minh giá trị. Với màn trình diễn xuất sắc trong màu áo Tây Ninh ở Giải hạng Nhất Quốc gia 2019, ban huấn luyện đội bóng xứ Nghệ đã quyết định gọi anh trở lại.

Sông Lam Nghệ An 
Bùi Đình Châu được đôn lên đội một Sông Lam Nghệ An để thi đấu tại V.League 2020. Đây mới là mùa giải V.League 1 đầu tiên trong sự nghiệp của anh. Dù chịu nhiều thiệt thòi, với mức lương khởi điểm chỉ 6 triệu đồng/tháng, Bùi Đình Châu vẫn luôn "cháy" hết mình mỗi khi có cơ hội ra sân và nhận được sự đánh giá cao từ ban huấn luyện về tinh thần thi đấu.

Đầu năm 2024, trong bối cảnh ban lãnh đạo đội bóng xứ Nghệ thực hiện chính sách trẻ hoá để tiết kiệm chi phí, Bùi Đình Châu không còn giữ được vị trí và buộc phải ra đi để tìm kiếm bến đỗ mới.

Giai đoạn hậu SLNA 
Sau khi rời SLNA, Bùi Đình Châu trở thành cầu thủ tự do và có một thời gian ngắn khoác áo Khánh Hòa.

Năm 2025, anh chính thức gia nhập tân binh giàu tham vọng Bắc Ninh FC.

Phong cách thi đấu 
Bùi Đình Châu nổi bật với ý chí và nghị lực lớn. Anh là mẫu tiền vệ phòng ngự điển hình, có thể lực sung mãn và lối chơi lăn xả, quyết liệt, chuyên làm nhiệm vụ thu hồi bóng và phá lối chơi của đối phương.

Tai tiếng 
Ngày 20 tháng 1 năm 2021, Bùi Đình Châu bị ban kỷ luật VFF phạt 7.500.000 VNĐ và đình chỉ thi đấu 2 trận kế tiếp do có hành vi phạm lỗi nghiêm trọng đối với cầu thủ Đỗ Hùng Dũng trong trận đấu giữa Nam Định và Hà Nội diễn ra vào ngày 15 tháng 1.

Danh hiệu

Đội trẻ 
U-17 Sông Lam Nghệ An
 Vô địch U-17 Quốc gia: 2012

Câu lạc bộ 
Sông Lam Nghệ An
 Cúp Quốc gia: 2017

Tham khảo 

Sinh năm 1996
Người Nghệ An
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá XM Fico Tây Ninh
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Khánh Hòa
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bắc Ninh]
Alexandra xứ Sachsen-Altenburg

Alexandra xứ Sachsen-Altenburg (8 tháng 7 năm 1830 – 6 tháng 7 năm 1911) là con gái thứ năm của Joseph I xứ Sachsen-Altenburg và Amalie xứ Württemberg. Bà kết hôn với Đại vương công Konstantin Nikolayevich của Nga và trở thành Đại vương công phu nhân Aleksandra Iosifovna của Nga (tiếng Nga: Алекса́ндра Ио́сифовна). Bà là em gái của Vương hậu Marie của Vương quốc Hannover.

Tổ tiên 

Thông qua con gái lớn của bà, Vương hậu Hy Lạp Olga Konstantinovna, bà có hậu duệ bao gồm các thành viên của Vương thất Anh, Tây Ban Nha và Vương thất Hy Lạp, bao gồm Philippos của Hy Lạp và Đan Mạch, Công tước xứ Edinburgh.

Tham khảo 

Công nữ Sachsen-Altenburg
Gia tộc Sachsen-Altenburg
Công nữ
Đại vương công phu nhân Nga
Vương tộc Holstein-Gottorp-Romanov
Chôn cất tại Thánh đường Thánh Pyotr và Pavel, Sankt-Petersburg
Sinh năm 1830
Mất năm 1911
Hệ thống Thanh toán Liên Ngân hàng Xuyên Biên giới

Hệ thống Thanh toán Liên Ngân hàng Xuyên Biên giới hay Cross-border Interbank Payment System (CIPS)là một hệ thống thanh toán của Trung Quốc cung cấp dịch vụ bù trừ và quyết toán cho các bên tham gia trong hoạt động thanh toán và giao dịch xuyên biên giới bằng đồng Nhân dân tệ (RMB). CIPS được Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc hỗ trợ và ra mắt vào năm 2015 như một phần trong nỗ lực chính sách nhằm quốc tế hóa việc sử dụng đồng tiền của Trung Quốc.

Năm 2022, CIPS đã xử lý khoảng 96,7 nghìn tỷ Nhân dân tệ (14,03 nghìn tỷ USD), với khoảng 1.427 tổ chức tài chính tại 109 quốc gia và khu vực đã kết nối với hệ thống.

Năm 2023, CIPS đã xử lý 6,6133 triệu giao dịch, với tổng giá trị 123,06 nghìn tỷ Nhân dân tệ (17,09 nghìn tỷ USD), tăng lần lượt 50,29% và 27,27% so với cùng kỳ năm trước. Hàng ngày, hệ thống đã xử lý 25.900 giao dịch, tổng giá trị 482,602 tỷ Nhân dân tệ (67,028 tỷ USD).

Năm 2024, CIPS đã xử lý 8,2169 triệu giao dịch, tổng giá trị 175,49 nghìn tỷ Nhân dân tệ (24,47 nghìn tỷ USD), tăng lần lượt 24,25% và 42,60% so với cùng kỳ năm trước. Hàng ngày, hệ thống đã xử lý 30.500 giao dịch, tổng giá trị 652,390 tỷ Nhân dân tệ (90,95 tỷ USD).

Tính đến tháng 6 năm 2025, CIPS có 176 đơn vị tham gia trực tiếp và 1.514 đơn vị tham gia gián tiếp. Trong số các đơn vị tham gia gián tiếp, 1.102 đơn vị đến từ Châu Á (bao gồm 563 đơn vị đến từ Trung Quốc Đại lục), 261 đơn vị đến từ Châu Âu, 61 đơn vị đến từ Châu Phi, 34 đơn vị đến từ Bắc Mỹ, 34 đơn vị đến từ Nam Mỹ và 22 đơn vị đến từ Châu Đại Dương.

Các thành viên tham gia CIPS có mặt tại 121 quốc gia và khu vực trên toàn thế giới. Phạm vi hoạt động bao gồm hơn 4.900 tổ chức ngân hàng tại 189 quốc gia và khu vực trên toàn thế giới.

Xem thêm 

 Bilateral key exchange and the new Relationship Management Application (RMA)
 Tiền điện tử
 ISO 9362 (the SWIFT/BIC code standard), ISO 15022, và ISO 20022
 China Foreign Exchange Trade System (CFETS)
 Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT)
 SPFS (Nga)
 Structured Financial Messaging System (Ấn Độ)
 Value transfer system
 List of financial regulatory authorities by country

Chú thích
Nguyễn Minh Lâm (nhà khoa học máy tính)

Nguyễn Minh Lâm (hay Lâm Nguyễn hoặc Lam M. Nguyen) (sinh ngày 22 tháng 10 năm 1986) là nhà khoa học máy tính và nhà toán học ứng dụng người Việt Nam và Mỹ, được biết đến với các đóng góp trong lĩnh vực tối ưu hóa cho học máy, bao gồm thuật toán SARAH. Ông hiện là nhà nghiên cứu tại IBM Research, Trung tâm Nghiên cứu Thomas J. Watson, New York, Hoa Kỳ, nơi ông tập trung nghiên cứu các chủ đề về tối ưu hóa, học liên kết (federated learning) và các mô hình nền tảng chuỗi thời gian (time-series foundation models). Ông là thành viên cao cấp của INFORMS và hội viên của tổ chức danh dự Beta Gamma Sigma.

Học vấn và sự nghiệp 
Tiến sĩ Lâm tốt nghiệp Cử nhân Toán ứng dụng và Khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Moskva mang tên Lomonosov (2008), Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) tại Đại học McNeese State (2013), và Tiến sĩ Kỹ thuật Công nghiệp và Hệ thống tại Đại học Lehigh (2018). Luận án tiến sĩ của ông đã nhận Giải thưởng luận án xuất sắc Elizabeth V. Stout của trường. Người hướng dẫn luận án của ông là Katya Scheinberg.

Ông gia nhập IBM Research năm 2018 với vai trò nhà nghiên cứu. Năm 2024, ông được bổ nhiệm làm giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Lehigh.

Nghiên cứu và đóng góp 
Các nghiên cứu của Lâm tập trung vào các phương pháp tối ưu hóa cho học máy và tối ưu ngẫu nhiên. Ông được công nhận là người đề xuất chính của thuật toán SARAH, được giới thiệu tại ICML 2017, và đã ảnh hưởng đến nhiều phương pháp giảm phương sai khác trong tối ưu hóa. Thuật toán này cũng đã được đưa vào chương trình giảng dạy của nhiều trường đại học trên thế giới như Đại Học Princeton và Trường Đại học Bách khoa Liên bang Thụy Sĩ tại Lausanne.

Ông là đồng biên tập của cuốn sách Federated Learning: Theory and Practice (Elsevier, 2024), trình bày toàn diện các khía cạnh lý thuyết và thực tiễn của học liên kết.

Hoạt động biên tập và chuyên môn 
Lâm là biên tập viên của các tạp chí Journal of Machine Learning Research, Machine Learning, và Journal of Optimization Theory and Applications trong ngành học máy và tối ưu. Ông là thành viên cao cấp của những hội nghị hàng đầu thế giới về lĩnh vực Trí Tuệ Nhân Tạo và Học Máy. Ông là thành viên Ban tổ chức của hội nghị NeurIPS giai đoạn 2023–2025, và là Chủ tịch khu vực cấp cao của các hội nghị ICML, ICLR, NeurIPS và AISTATS. Ông cũng từng tổ chức các hội thảo tại NeurIPS 2021 và AAAI 2023.

Một số công trình tiêu biểu 
 Nguyen, L. M. và cs. (2017). "SARAH: A Novel Method for Machine Learning Problems Using Stochastic Recursive Gradient." Trong Proceedings of ICML 2017.
 Nguyen, L. M. và cs. (2021). "A Unified Convergence Analysis for Shuffling-Type Gradient Methods." Journal of Machine Learning Research.
 Nguyen, L. M. và cs. (2024). Federated Learning: Theory and Practice. Elsevier.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Hồ sơ Google Scholar
 Trang cá nhân tại IBM Research
 Hồ sơ tác giả tại IEEE Xplore
 Hồ sơ tại MIT-IBM Watson AI Lab

Nhà khoa học máy tính Việt Nam
Nhà toán học ứng dụng
Nhân vật còn sống
Nhà khoa học IBM
Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Moskva
Cựu sinh viên Đại học McNeese State
Cựu sinh viên Đại học Lehigh
Sun PhuQuoc Airways

Sun PhuQuoc Airways (SPA; Công ty TNHH Hàng Không Mặt Trời Phú Quốc) là hãng hàng không du lịch thứ hai tại Việt Nam chỉ sau Vietravel Airlines.

Tháng 6 năm 2025, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đồng ý với kiến nghị của Bộ Xây dựng về việc cho phép bộ này cấp giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không cho Công ty TNHH Hàng không Mặt trời Phú Quốc (Sun PhuQuoc Airways).

Ngày 25 tháng 9 năm 2025, Hãng được cấp chứng chỉ khai thác tàu bay bởi Cục Hàng không Việt Nam.

Cùng ngày, hãng cũng nhận thêm chứng nhận Cơ sở huấn luyện được phê chuẩn (Approved Training Organization – ATO). ATO là cơ sở huấn luyện được Cục Hàng không Việt Nam phê chuẩn, cho phép Sun PhuQuoc Airways chủ động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hàng không chất lượng cao, phục vụ kế hoạch khai thác và kinh doanh của hãng.

Ngày 25/11/2025, Cục Hàng không Việt Nam đã chính thức cấp Giấy chứng nhận Người khai thác tàu bay (AOC) mở rộng vùng khai thác quốc tế cho Sun PhuQuoc Airways, cho phép hãng tiến hành bay thương mại tới các thị trường quốc tế trong khu vực châu Á – Trung Đông (MID/ASIA).

Tuyến bay  
Thông tin tháng 3 năm 2026, Sun PhuQuoc Airways đã đưa vào khai thác các đường bay:

Đội bay  
Sáng 19 tháng 8 năm 2025, Sun PhuQuoc Airways (SPA) - hãng hàng không do Tập đoàn Sun Group đầu tư và phát triển - đã đón đồng thời 2 tàu bay Airbus A321CEO đầu tiên tại Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài - Hà Nội.

Ngày 18/2/2026, hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways ký hợp đồng với Boeing mua 40 máy bay Boeing 787-9. 

Ngày 19/2/2026 (giờ Hà Nội), tại Washington, D.C, trong khuôn khổ chuyến công tác của Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao đến Hoa Kỳ tham gia Hội đồng Hòa bình, Hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways đã ký hợp đồng mua 40 tàu bay thân rộng Boeing 787-9 Dreamliner, tổng giá trị ước tính khoảng 22,5 tỷ USD.

Độ tuổi trung bình của đội bay tính đến tháng 3 năm 2026 là 2.8 năm.

Từ tháng 3 năm 2026, đội bay của Sun PhuQuoc Airways bao gồm các máy bay sau:

Tham khảo

Liên kết ngoài  
 Website chính thức Sun PhuQuoc Airways
 Sun PhuQuoc Airways trên Facebook
 Sun PhuQuoc Airways trên Instagram
 Sun PhuQuoc Airways trên Youtube
 Sun PhuQuoc Airways trên LinkedIn

Hãng hàng không Việt Nam
Khởi đầu năm 2025 ở Việt Nam
Nguyễn Hiểu Minh

Nguyễn Hiểu Minh (sinh ngày 5 tháng 8 năm 2004) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí trung vệ cho câu lạc bộ V-League 1 PVF-CAND và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

Sự nghiệp câu lạc bộ 
Sinh ra tại xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), Hiểu Minh vào Thành phố Hồ Chí Minh năm 9 tuổi để tham gia kỳ tuyển sinh của Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF và được nhận vào đội. Anh là thành viên của đội U-19 PVF vô địch Giải U-19 quốc gia.

Sự nghiệp quốc tế 
Vào tháng 7 năm 2025, Hiểu Minh góp mặt trong đội hình U23 Việt Nam tham dự Giải U-23 ASEAN 2025. Trong trận mở màn gặp Lào, anh đã ghi hai bàn thắng trong chiến thắng 3–0.

Vào ngày 14 tháng 10 năm 2025, Hiểu Minh chơi trận đầu cho đội tuyển quốc gia trong chiến thắng 1–0 trước Nepal.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Hậu vệ bóng đá nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Trung vệ bóng đá
A Lưới (định hướng)

A Lưới có thể là:

 Xã A Lưới 1, thành phố Huế
 Xã A Lưới 2, thành phố Huế
 Xã A Lưới 3, thành phố Huế
 Xã A Lưới 4, thành phố Huế
 Xã A Lưới 5, thành phố Huế

 Địa danh cũ
 huyện A Lưới thuộc thành phố Huế
 Thị trấn A Lưới (huyện A Lưới, thành phố Huế); nay là một phần của xã A Lưới 2.
Imanol Machuca

Imanol Javier Machuca (sinh ngày 15 tháng 1 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina, thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh cho câu lạc bộ Fortaleza tại Campeonato Brasileiro Série A. Anh từng khoác áo đội tuyển bóng đá quốc gia Malaysia ở cấp độ quốc tế. Tuy nhiên, anh hiện đang bị treo giò sau khi bị FIFA xử phạt vào tháng 9 năm 2025.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sự nghiệp ban đầu
Machuca khởi đầu sự nghiệp tại quê nhà Roldán trong màu áo San Lorenzo. Sau đó, anh có những quãng thời gian ngắn thi đấu cho El Porvenir del Norte và Sportivo Matienzo, trước khi gia nhập hệ thống đào tạo trẻ của Talleres.

Unión Santa Fe
Năm 2018, sau một thời gian thử việc tại Vélez Sarsfield, Machuca hoàn tất thủ tục chuyển đến Unión Santa Fe. Sau hai năm thi đấu cho đội dự bị, anh được huấn luyện viên Juan Manuel Azconzábal đôn lên đội một vào tháng 10 năm 2020 và ký hợp đồng chuyên nghiệp vào ngày 28 tháng 10. Machuca có trận ra mắt đội một vào ngày 29 tháng 10 trong trận thua trên sân nhà trước Emelec ở lượt đi vòng hai Copa Sudamericana, khi anh vào sân thay cho Juan Manuel García ở những phút cuối cùng của trận đấu.

Fortaleza
Ngày 29 tháng 7 năm 2023, câu lạc bộ Fortaleza đang thi đấu tại Campeonato Brasileiro Série A thông báo chiêu mộ Machuca theo bản hợp đồng có thời hạn 4 năm, sau khi mua 50% quyền kinh tế của cầu thủ này. Mức phí chuyển nhượng được cho là vào khoảng 2,5 triệu đô la Mỹ.

Machuca gia nhập đội Leão do Pici trong năm 2023, ra sân 22 trận và ghi được 2 bàn thắng trong mùa giải đầu tiên. Bước sang mùa giải 2024, anh thi đấu 43 trận,  đóng góp 4 bàn thắng cùng 5 pha kiến tạo.

Cho mượn đến Vélez Sarsfield 
Ngày 13 tháng 1 năm 2025, Machuca gia nhập câu lạc bộ Vélez Sarsfield đang thi đấu tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Argentina theo dạng cho mượn đến hết năm, kèm điều khoản mua đứt. Vélez sau đó đã đình chỉ Machuca sau khi anh bị FIFA xử phạt vào tháng 9 cùng năm.

Sự nghiệp quốc tế
Sinh ra tại Argentina, Machuca tự nhận mình là người gốc Malaysia. Anh được triệu tập vào đội tuyển bóng đá quốc gia Malaysia để thi đấu một loạt trận giao hữu vào tháng 6 năm 2025.

Anh có trận ra mắt quốc tế vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 trong trận đấu gặp Việt Nam tại vòng loại cuối Cúp bóng đá châu Á 2027 trên sân vận động Quốc gia Bukit Jalil, vào sân từ hiệp hai thay cho đồng đội cùng ra mắt là Rodrigo Holgado. Anh là một trong bảy cầu thủ của đội tuyển Malaysia bị FIFA xử phạt vào ngày 26 tháng 9 năm 2025, sau khi ủy ban kỷ luật xác định Hiệp hội Bóng đá Malaysia đã sử dụng giấy tờ giả mạo để có thể đăng ký thi đấu cho 7 cầu thủ này.

Đời tư
Sinh ra tại Argentina, Machuca từng tự nhận có dòng máu Malaysia thông qua bà mình. Tuy nhiên, FIFA đã ra thông báo rằng bà của anh không sinh ra tại Malaysia và cũng không có gốc gác Malaysia, vì các giấy tờ do Hiệp hội bóng đá Malaysia nộp đã được chứng minh là bị làm giả.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Sinh năm 2000
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Argentina
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Malaysia
Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Tiền vệ bóng đá nam