Poisk (mô-đun ISS)

Poisk  (), còn được gọi với cái tên Mini-Research Module 2 (MRM 2, ), là một mô-đun ghép nối của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Được bổ sung vào năm 2009, Poisk là phần bổ sung lớn đầu tiên của Nga cho ISS kể từ năm 2001. Về tổng thể, Poisk có thiết kế giống với mô-đun ghép nối Pirs. Trong khi Pirs được gắn vào cổng nadir (“phía dưới”) của Zvezda cho đến khi bị thay thế bởi Nauka, thì Poisk được gắn vào cổng zenith (“phía trên”); với tư thế định hướng thông thường của ISS, Pirs ở phía gần Trái Đất hơn, còn Poisk ở phía đối diện. Poisk trong tiếng Nga có nghĩa là thăm dò hoặc tìm kiếm. Poisk kết hợp nhiều chức năng ghép nối, hoạt động EVA (đi bộ ngoài không gian) và khoa học. Ngoài hai cổng ghép nối tàu vũ trụ, mô-đun còn có hai cửa ra vào cho hoạt động EVA. Mặc dù Poisk được định danh là MRM 2, nó lại đến trạm trước MRM 1 (Rassvet), vốn có thiết kế khác; Poisk trông giống mô-đun ghép nối Pirs hơn, và Pirs thì không được định danh là MRM.

Chi tiết

Poisk ghép vào cổng zenith của mô-đun Zvezda vào ngày 12 tháng 11 năm 2009 và đóng vai trò là cổng ghép nối cho các tàu Soyuz và Progress, đồng thời là khoang khóa khí  cho các chuyến đi bộ ngoài không gian. Poisk cũng cung cấp không gian bổ sung cho các thí nghiệm khoa học, cùng các ổ cấp nguồn điện và giao diện truyền dữ liệu cho hai tải trọng khoa học gắn ngoài sẽ được Viện Hàn lâm Khoa học Nga phát triển.

Hai chuyến đi bộ ngoài không gian được thực hiện từ ISS vào tháng 6 năm 2009 đã hoàn thành thành công các hoạt động chuẩn bị cho việc Poisk sẽ được ghép vào trong tương lai.

Ngày 5 tháng 6 năm 2009, trong chuyến đi bộ ngoài không gian Orlan EVA-22 của Nga, Chỉ huy Expedition 19/20 Gennady Padalka và Kỹ sư bay Michael Barratt đã lắp đặt hai ăng-ten ghép nối Kurs, một mục tiêu ghép nối và các đầu nối điện bên ngoài mô-đun dịch vụ Zvezda.

Ngày 10 tháng 6 năm 2009, trong chuyến đi bộ ngoài không gian Orlan EVA-23 của Nga, Padalka và Barratt đã tháo một nắp phẳng ở phần phía trước Zvezda và thay bằng một nắp hình nón ghép nối tiêu chuẩn để cho phép Poisk ghép vào.

Ngày 14 tháng 1 năm 2010, các phi hành gia Oleg Kotov và Maksim Suraev đã thực hiện một chuyến đi bộ ngoài không gian để trang bị thêm cho mô-đun Poisk, chuẩn bị cho việc đón các tàu Soyuz và Progress trong tương lai. Họ triển khai các ăng-ten và một mục tiêu ghép nối, lắp đặt hai tay vịn và đấu nối các ăng-ten Kurs mới của mô-đun vào mạch hệ thống ghép nối Kurs. Chuyến EVA kéo dài 5 giờ 44 phút.

Ngày 21 tháng 1 năm 2010, mô-đun lần đầu tiên được sử dụng khi phi hành gia Suraev và Chỉ huy Expedition 22 Jeffrey Williams di chuyển tàu Soyuz TMA-16 của họ từ cổng phía đuôi của mô-đun Zvezda sang cổng hướng zenith của mô-đun Poisk. Tàu Soyuz TMA-16 tách khỏi phía đuôi mô-đun dịch vụ Zvezda lúc 10:03 UTC và lùi ra đến khoảng cách khoảng 30 m (100 ft) so với trạm vũ trụ. Việc tách diễn ra khi trạm đang bay ở độ cao khoảng 343 km (213 dặm) phía trên bờ tây nam châu Phi. Tái ghép nối diễn ra lúc 10:24 UTC sau khi Suraev kích hoạt các động cơ điều khiển của Soyuz để bay nửa vòng quanh trạm và căn chỉnh với mô-đun Poisk.

Kể từ chuyến EVA ngày 18 tháng 11 năm 2020, Poisk đã được sử dụng cho các EVA thay cho Khoang Ghép nối Pirs đã ngừng hoạt động. Trong tương lai, thông lệ tiêu chuẩn sẽ là ghép các tàu Soyuz vào các cổng nadir của Rassvet và Prichal, còn các tàu Progress vào cổng phía đuôi của Zvezda và cổng zenith của Poisk. Lý do là buồng chuyển tiếp nối với cổng phía đuôi của Zvezda đang có một vết rò nhỏ, khiến các cửa phải được giữ đóng nhiều nhất có thể; điều này sẽ chặn lối tiếp cận tới một tàu Soyuz nếu nó đang ghép ở cổng phía đuôi Zvezda. Ngoài ra, tàu Progress được ưu tiên sử dụng cổng phía đuôi của Zvezda vì khi đó chúng có thể dùng động cơ chính để thực hiện các lần nâng quỹ đạo cho ISS. Progress cũng được ưu tiên cho cổng zenith của Poisk vì hiện Poisk đang đóng vai trò là khoang khóa khí của Phân đoạn Nga sau khi Pirs tách khỏi trạm, và việc tiếp cận một tàu Soyuz ghép tại Poisk sẽ bị chặn trong thời gian Poisk bị khử áp khi tiến hành EVA, điều này gây ra vấn đề an toàn trong kịch bản phải sơ tán ISS.

Thiết kế và chế tạo
Mô-đun được thiết kế và chế tạo bởi S.P. Korolev RSC Energia, tổ chức chịu trách nhiệm phát triển và khai thác vận hành phân đoạn Nga của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Phóng

Mô-đun được phóng lúc 2:22 chiều GMT ngày 10 tháng 11 năm 2009, gắn với một tàu chở hàng Progress đã được cải biến, mang tên Progress M-MIM2, trên một tên lửa Soyuz-U từ Bệ phóng 1 tại Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan. Sự kiện này cũng đánh dấu lần phóng thứ 1.750 của một tên lửa Soyuz ở các cấu hình khác nhau. Khoảng tám phút sau khi phóng, tên lửa Soyuz ba tầng đã đưa Poisk vào một quỹ đạo ban đầu ở độ cao thấp. Theo NASA, Poisk chở khoảng 816 kg (1.799 lb) hàng hóa lên ISS, bao gồm các bộ đồ đi bộ không gian Orlan mới của Nga, thiết bị hỗ trợ sự sống, vật tư y tế và các vật dụng sinh hoạt cho phi hành đoàn.

Tàu kéo Progress cung cấp điện năng và lực đẩy cho mô-đun Poisk trong suốt hành trình hai ngày tới trạm vũ trụ. Ngày 12 tháng 11, Progress bắt đầu giai đoạn tiếp cận cuối tự động với trạm, sử dụng hệ thống radar tiếp cận Kurs, và lúc 15:41 UTC,Poisk đã ghép vào cổng zenith của mô-đun Zvezda. Việc ghép nối diễn ra khi trạm vũ trụ đang bay ở độ cao hơn 354 km (220 dặm) phía trên miền bắc Kazakhstan.

Các nhà du hành vũ trụ Maksim Suraev và Roman Romanenko lần đầu tiên đi vào mô-đun bằng cách mở nắp dẫn vào Poisk lúc 12:17 UTC ngày 13 tháng 11 năm 2009.

Việc tách tàu Progress ra khỏi mô-đun Poisk diễn ra vào khoảng ngày 8 tháng 12 năm 2009. Tàu Progress sau đó bị phá hủy khi quay trở lại khí quyển.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế