Sùng bái cá nhân Hoa Quốc Phong

Sùng bái cá nhân Hoa Quốc Phong là nỗ lực tạo dựng sùng bái cá nhân của Hoa Quốc Phong, Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc thứ hai từ năm 1976 đến năm 1981, sau cái chết của cựu chủ tịch Mao Trạch Đông. Sau khi kế nhiệm Mao vào năm 1976, Hoa Quốc Phong đã tìm cách thiết lập sự sùng bái cá nhân quanh mình bằng cách gắn chặt bản thân với di sản của Mao. Ông bắt chước phong cách của Mao, bao gồm cả kiểu tóc đặc trưng, và thường mô phỏng thái độ công khai của Mao. Truyền thông nhà nước và tuyên truyền được sử dụng rộng rãi để xây dựng hình ảnh Hoa Quốc Phong là người kế thừa chính đáng của Mao. Trong thời kỳ đỉnh cao của sự sùng bái cá nhân Hoa Quốc Phong, số lượng chân dung và hình ảnh của ông thậm chí còn vượt qua cả Mao.

Tuy nhiên, kể từ khi Đặng Tiểu Bình quay trở lại chính trường, Hoa Quốc Phong ngày càng trở nên mất lòng dân, cả trong và ngoài Đảng. Tại Phiên họp toàn thể lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Đặng đã nắm quyền kiểm soát Trung Quốc một cách hiệu quả, dần dần thay thế Hoa trở thành lãnh đạo tối cao của Trung Quốc. Năm 1981, Hoa Quốc Phong bị giáng chức xuống Phó Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc, và đến năm 1982, tên tuổi của ông dần mờ nhạt khỏi chính trường trong vai trò là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2002. Hoa Quốc Phong qua đời vào ngày 20 tháng 8 năm 2008 tại Bắc Kinh.

Bổ nhiệm và hệ tư tưởng mới

Khi người sáng lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc đầu tiên, Mao Trạch Đông, qua đời vào năm 1976, người kế nhiệm mới được bổ nhiệm của ông là Hoa Quốc Phong, lúc bấy giờ còn tương đối xa lạ với công chúng khi bắt đầu nắm quyền. Cuối năm 1976, Hoa Quốc Phong phát động một chiến dịch toàn quốc nhằm phê phán phe phái theo chủ nghĩa Mao là "Bè lũ Bốn tên" và phục hồi danh dự cho một số người bị thanh trừng trong suốt Cách mạng Văn hóa, khôi phục chức vụ cho hơn 4.600 cán bộ bị thất sủng trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 1976 đến tháng 12 năm 1978. Đặng Tiểu Bình cũng được phục hồi chức vụ vào tháng 7 năm 1977, đánh dấu những thay đổi đáng kể trong cơ cấu của Ban Chấp hành Trung ương.

Hoa Quốc Phong đã đưa ra tuyên bố nổi tiếng: "Phàm là những quyết sách của Mao Chủ tịch, chúng ta đều kiên quyết ủng hộ; phàm là những chỉ thị của Mao Chủ tịch, chúng ta đều triệt để tuân theo", sau này bị gọi một cách chế giễu là "Hai phàm là (两个凡是)." Hoa bị chỉ trích vì sự tuân thủ được coi là mù quáng của mình. Ông đã khởi xướng kỳ Thi Tuyển Sinh Đại học Quốc gia đầu tiên kể từ Cách mạng Văn hóa. Năm 1978, Hoa Quốc Phong đóng vai trò then chốt trong việc soạn thảo một hiến pháp nhà nước mới, nhằm khôi phục một số nguyên tắc pháp quyền và cơ chế kế hoạch hóa, mặc dù hiến pháp này vẫn giữ lại một số yếu tố của lý luận cách mạng liên tục của Mao.

Xây dựng sự sùng bái cá nhân
Hoa Quốc Phong đã nỗ lực thiết lập sùng bái cá nhân bằng cách gắn chặt bản thân mình với di sản của Mao Trạch Đông. Ông đã bắt chước phong cách của Mao, bao gồm cả kiểu tóc đặc trưng, và thường mô phỏng thái độ công khai của Mao. Truyền thông nhà nước và tuyên truyền được sử dụng rộng rãi để xây dựng hình ảnh Hoa là người kế thừa chính đáng của Mao, định vị ông như là người cầm lái mới của cuộc cách mạng.

Hoa Quốc Phong còn tận dụng sự ủng hộ được cho là của Mao, nổi bật là việc sử dụng cụm từ "Đồng chí làm việc, tôi yên tâm," câu nói được gán cho Mao, để hợp pháp hóa sự lãnh đạo của mình. Sự ủng hộ này đã được tuyên truyền mạnh mẽ nhằm củng cố quyền uy và mối liên hệ của ông với Mao.

Thêm vào đó, Hoa Quốc Phong tìm cách đưa hình ảnh của mình vào đời sống thường nhật của người dân Trung Quốc. Các trường học, văn phòng chính phủ và cơ quan công quyền được yêu cầu treo chân dung của ông bên cạnh chân dung Mao. Ông cũng sửa đổi quốc ca để đưa tên Mao và Đảng Cộng sản vào, phản ánh sự thay đổi hướng tới một giọng điệu mang tính ý thức hệ sâu sắc hơn.

Trong thời kỳ đỉnh cao của sự sùng bái cá nhân Hoa Quốc Phong, số lượng chân dung và hình ảnh của ông thậm chí còn vượt qua cả Mao, một sự thay đổi đáng kể trong biểu tượng hình ảnh, khi hình ảnh của Hoa trở nên phổ biến hơn Mao tại các không gian công cộng, văn phòng và nhà cửa trên khắp Trung Quốc. Vào thời điểm này, Hoa Quốc Phong được gọi duy nhất bằng danh xưng "Lãnh tụ Anh minh Hoa Chủ tịch (英明领袖华主席)," một danh hiệu được thể hiện nổi bật trên các áp phích tuyên truyền lúc bấy giờ.

Sùng bái thất bại và sự thanh trừng chính trị
Sự sùng bái cá nhân của Hoa Quốc Phong cuối cùng đã thất bại do một số yếu tố then chốt. Thứ nhất, việc ông phụ thuộc vào tu từ và biểu tượng của chủ nghĩa Mao ngày càng trở nên lỗi thời khi Trung Quốc bắt đầu chuyển hướng sang cải cách và hiện đại hóa. Thứ hai, sự sùng bái cá nhân này đã không tạo được tiếng vang sâu rộng trong công chúng hoặc ngay cả trong Đảng Cộng sản. Các quan chức Đảng đã trở nên mệt mỏi với chủ nghĩa sùng bái cực đoan vốn là đặc trưng của thời đại Mao, và những nỗ lực thiết lập sùng bái cá nhân của riêng Hoa Quốc Phong dường như không phù hợp với xu hướng mới này. Một yếu tố rõ ràng khác dẫn đến sự sùng bái cá nhân của ông vấp phải thất bại chính là mâu thuẫn trong việc Hoa Quốc Phong loại bỏ vợ của Mao là Giang Thanh, trong khi đồng thời lại tự gắn mình với di sản của Mao.

Sự trỗi dậy của Đặng Tiểu Bình đóng vai trò then chốt trong việc làm suy yếu vị thế chính trị của Hoa Quốc Phong và chấm dứt sự sùng bái cá nhân của ông. Được phục hồi chức vụ vào tháng 7 năm 1977, Đặng đã nhanh chóng giành được ảnh hưởng trong nội bộ Đảng Cộng sản bằng cách ủng hộ các cải cách kinh tế và chủ trương mở cửa Trung Quốc với thế giới. Cách tiếp cận thực dụng và tầm nhìn về hiện đại hóa của ông đã tạo được tiếng vang mạnh mẽ với cả giới tinh hoa trong Đảng và công chúng, khiến sự ủng hộ dành cho Hoa Quốc Phong suy giảm. Tại Phiên họp toàn thể lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XI vào tháng 12 năm 1978, Đặng Tiểu Bình đã nắm quyền kiểm soát Đảng một cách hiệu quả bằng việc củng cố quyền lực và gạt Hoa Quốc Phong ra rìa. Trong phiên họp này, Đặng đã không chính thức thay thế Hoa để trở thành lãnh đạo tối cao của Trung Quốc.

Việc Hoa Quốc Phong bị Đặng Tiểu Bình thay thế làm lãnh đạo Trung Quốc đã khiến sự sùng bái cá nhân của ông sụp đổ hoàn toàn, bằng chứng rõ ràng nhất là việc tháo dỡ hầu hết các bức chân dung của ông. Quyền lực của Hoa tiếp tục suy giảm sau năm 1978. Tháng 6 năm 1981, ông bị Hồ Diệu Bang thay thế ở vị trí Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc và bị giáng xuống chức vụ Phó Chủ tịch cấp thấp. Chức vụ này sau đó cũng bị bãi bỏ vào năm 1982, khiến ông chỉ còn là một Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương bình thường. Tại Đại hội Đảng lần thứ XVI vào năm 2002, dù được liệt kê là đại biểu, ông đã vắng mặt đáng chú ý, được cho là do bệnh tật. Ông trở lại tham dự Đại hội Đảng lần thứ XVII vào năm 2007. Hoa Quốc Phong qua đời vào ngày 20 tháng 8 năm 2008 tại Bắc Kinh.

Xem thêm
 Sùng bái cá nhân Tập Cận Bình
 Sùng bái cá nhân Mao Trạch Đông

Tham khảo

Thư mục
 
 
 
 

Sùng bái cá nhân
Xã hội Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Văn hóa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Chính trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa