Alexander xứ Brandenburg-Ansbach

Alexander xứ Brandenburg-Ansbach (tên đầy đủ tiếng Đức: Christian Friedrich Carl Alexander; 24 tháng 2 năm 1736 – 5 tháng 1 năm 1806) là quân chủ cuối cùng của 2 phiên hầu quốc Bayreuth và Ansbach. Do ông không có người thừa kế nên đã bán 2 lãnh địa này lại cho người họ hàng là vua của Vương quốc Phổ vào năm 1792. Cái chết của ông vào năm 1806, đã đẫn đến sự tuyệt tự dòng nam của chi nhánh Brandenburg-Ansbach thuộc dòng Franconia của Nhà Hohenzollern.

Cuộc sống
Cha mẹ ông là Karl Wilhelm Friedrich xứ Brandenburg-Ansbach, và Friederike Luise của Phổ, con gái của Vua Friedrich Wilhelm I của Phổ, em gái của Friedrich II của Phổ, cháu ngoại của Vua George I của Anh và cháu gọi Vua George II trị vì của Anh là bác (người qua đời ở tuổi 76 và để lại cháu trai, anh họ thứ hai của Karl, là Vua George III, khi Karl 24 tuổi).

Sau cái chết đột ngột của anh trai Carl Frederick August vào ngày 9 tháng 5 năm 1737, "Alexander", như sau này ông tự gọi mình, trở thành Thế tử thừa kế. Từ năm 1748 đến năm 1759, ông học tại Utrecht. Khi còn trẻ, ông nhận tước hiệu "Bá tước xứ Sayn" (Bá quốc Sayn-Altenkirchen ở Westerwald đã được sáp nhập vào Thân vương quốc Ansbach vào năm 1741), ông đã đến Turin và Savoy.

Ngày 22 tháng 11 năm 1754, tại Coburg, Alexander kết hôn với Công nữ Friederike Caroline xứ Sachsen-Coburg-Saalfeld (1735–1791), con gái của Franz Josias xứ Sachsen-Coburg-Saalfeld, và Anne Sophia xứ Schwarzburg-Rudolstadt.

Ngày 3 tháng 8 năm 1757, Alexander trở thành Phiên hầu tước xứ Brandenburg-Ansbach. Dinh thự của công tước đặt tại Ansbach, nhưng Alexander lại thích khu săn bắn và dinh thự ở Triesdorf hơn. Tại đây, ông đã cải tạo "Lâu đài Trắng" cho tình nhân Hippolyte Clairon, "Lâu đài Đỏ" cho chính mình, và xây dựng Biệt thự Sandrina cho một tình nhân khác, "Fräulein Kurz", và "Biệt thự Tròn" (Villa Rotunda) cho tình nhân (và sau này là vợ) Elizabeth Berkeley, Nam tước phu nhân Craven.

Năm 1758, Alexander thành lập nhà máy sản xuất sứ ở Ansbach và bắt đầu kinh doanh nông nghiệp bằng cách nhập khẩu cừu. Năm 1769, ông mua lại Thân vương quốc Bayreuth theo luật Haus- und Reichsgesetze của Nhà Hohenzollern.

Năm 1780, Alexander thành lập ngân hàng riêng của mình, Hochfürstlich-Brandenburg-Anspach-Bayreuthische Hofbanco, sau này ra đời Bayerische Hypotheken-und Wechselbank ("Ngân hàng Thế chấp và Đổi tiền Bavaria", ngày nay đã sáp nhập vào HypoVereinsbank). Rõ ràng ông muốn tránh hỗ trợ các ngân hàng Do Thái đang quản lý các vấn đề tài chính của mình, và giữ càng nhiều doanh thu càng tốt bằng cách tự mình hoạt động như một chủ ngân hàng tư nhân.

Chiến tranh Cách mạng Mỹ
Một trong những hoạt động kinh doanh của Alexander là từ việc cho Vua George III của Anh thuê quân phụ trợ trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Ông nắm quyền chỉ huy trên danh nghĩa đối với "Đội quân Frank" gồm 1.644 lính đánh thuê, trong đó chỉ có khoảng 1.183 người trở về quê hương vào năm 1783. Ông còn cho Hà Lan thuê thêm quân. Với những khoản thu nhập này, ông đã trả bớt nợ đất nước, lên tới 5.000.000 guilder vào thời điểm ông lên ngôi (1757). Đến khi thoái vị 34 năm sau đó, khoản nợ của nhà nước chỉ còn 1.500.000 guilder.

Sự kết thúc của tước hiệu Phiên Hầu tước

Ngày 16 tháng 1 năm 1791, Alexander bán tước hiệu Phiên Hầu tước của mình cho Phổ. Hợp đồng được dàn xếp bởi Karl August von Hardenberg, người đã giữ chức Quyền Bộ trưởng tại Ansbach từ năm 1790. Theo các điều khoản của hợp đồng, Phổ trả cho Hầu tước khoản tiền trợ cấp hàng năm là 300.000 guilder. Ngày 2 tháng 12, tại Bordeaux, Pháp, ông đã ký văn bản thoái vị chính thức khỏi tước hiệu Hầu tước.

Cuộc sống sau thoái vị
Người vợ đầu tiên của Alexander là Frederica Caroline, qua đời vào ngày 18 tháng 2 năm 1791 tại Unterschwaningen, nơi bà sinh sống kể từ khi ly thân với chồng. Vào ngày 19 tháng 5 cùng năm, Alexander rời Triesdorf đến Anh. Vào ngày 13 tháng 10 hoặc 30 tháng 10 năm 1791, tại Lisbon, Alexander kết hôn với Elizabeth Craven, Nam tước phu nhân Craven (1750–1828), con gái của Bá tước xứ Berkeley và là góa phụ của William Craven, Nam tước Craven thứ 6, người đã qua đời không lâu trước đó.

Alexander cùng vợ mới đến Anh với tư cách là một công dân bình thường, và tại đó, hai vợ chồng dành thời gian cho việc nuôi ngựa. Đến tháng 12 năm 1791, ông đã tìm được một bất động sản gần sông Thames, Brandenburgh House ở Fulham, và vào năm 1798, ông mua lại điền trang Benham Park ở Speen gần Newbury ở Berkshire. Vào ngày 5 tháng 1 năm 1806, ở tuổi 69, Alexander qua đời sau một thời gian ngắn mắc bệnh phổi. Ngày nay, một đài tưởng niệm trong Nhà thờ St Mary ở Speen chỉ ghi đơn giản là "Tưởng nhớ Phiên hầu xứ Anspach, người đã mất tại Benham ngày 5 tháng 1 năm 1806".

Vùng Franconia mà Alexander đã cai trị đã nhiều lần đổi chủ. Vào ngày 15 tháng 12 năm 1805, trong Hiệp ước Schönbrunn (1805) đầu tiên, Vương quốc Phổ nhượng lại Phiên hầu Ansbach cho Pháp để đổi lấy Tuyển hầu xứ Hannover; năm 1806, Ansbach được Vương quốc Bayern giành được để đổi lấy Công quốc Berg, và ngay sau đó, thất bại của Phổ tại Jena vào ngày 14 tháng 10 năm 1806 đã dẫn đến việc Phiên hầu Bayreuth cũng bị nhượng lại cho Pháp trong Hiệp ước Tilsit tháng 7 năm 1807. Năm 1810, Bayreuth được Bayern giành được. Năm 1871, Bayern trở thành một phần của Đế quốc Đức mới dưới sự cai trị của Vua Phổ, nhưng vẫn giữ được nền độc lập nội bộ và tiếp tục là một vùng đất thuộc nước Đức ngày nay.

Chú thích

Tham khảo

Nguồn

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 Christian Friedrich Karl Alexander Markgraf von Brandenburg-Ansbach at Thepeerage.com
 The Last Margrave of Ansbach at Exulanten.com
 On the 200th anniversary of the death of Margrave Alexander (in German)  at Freundetriesdorf.de
 Speen Monument to the Margrave of Anspach at Berkshirehistory.com
Bá tước xứ Bayreuth
Bá tước xứ Ansbach
Hội viên Hội Vương thất
Sinh năm 1736
Mất năm 1806