Phân biệt chủng tộc ở Anh

Phân biệt chủng tộc ở Anh (Racism in the United Kingdom) là một vấn đề xã hội có lịch sử lâu dài, bao gồm cả thái độ thù địch lẫn sự phân biệt đối xử nhắm vào nhiều nhóm sắc tộc thiểu số nhập cư vào ở Vương quốc Anh. Mức độ và mục tiêu của sự kỳ thị này đã thay đổi theo thời gian, nhưng nó đã dẫn đến các trường hợp phân biệt đối xử, bạo loạn sắc tộc và các vụ giết người có động cơ chủng tộc. Trong số các nhóm dân cư bị nhắm mục tiêu trong lịch sử và ngày nay có người Do Thái, người Ireland, người da đen, người Romani, người châu Á, người Hồi giáo, người nhập cư vào Vương quốc Anh và người tị nạn. Bên cạnh đó, Chủ nghĩa bè phái giữa người Tin lành Anh và người Công giáo Ireland ở Bắc Ireland đã được một số cơ quan quốc tế gọi là một hình thức của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Một số nghiên cứu cho thấy Brexit đã dẫn đến sự gia tăng các vụ việc phân biệt chủng tộc và thái độ thù địch đối với người nước ngoài hoặc người nhập cư, ảnh hưởng xấu đến người Ba Lan, người Romania và các nhóm châu Âu khác. Thuật ngữ "race hatred" (lòng thù ghét chủng tộc) đã được nhà xã hội học Frederick Hertz sử dụng vào cuối những năm 1920. Vào thập niên 1980, sự phản đối hôn nhân đa sắc tộc là rất đáng kể. 

Nguồn gốc sâu xa của nạn phân biệt chủng tộc hiện đại ở Anh gắn liền với di sản của Đế quốc Anh và buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương. Trong nhiều thế kỷ, hệ tư tưởng về chủ nghĩa thượng đẳng của người da trắng đã được dùng để biện minh cho việc cai trị và bóc lột hàng trăm triệu người ở châu Á, châu Phi và Caribe. Lá cờ Liên hiệp Anh (Union Jack), biểu tượng của đế quốc, do đó bị nhiều người xem là đại diện cho sự áp bức, chinh phục và một hệ thống phân cấp chủng tộc, nó cũng được các nhóm cực hữu, dân tộc chủ nghĩa da trắng hiện đại như Mặt trận Quốc gia (National Front) chiếm dụng lá cờ này làm biểu tượng cho các hoạt động bài ngoại và chống nhập cư. Nó không chỉ giới hạn ở các hành vi thù địch cá nhân, mà còn được ghi nhận là tồn tại trong các thể chế công, ảnh hưởng đến cơ hội sống và kết quả của các nhóm dân tộc thiểu số. Các đạo luật đã được thông qua vào những năm 1960 đặc biệt cấm phân biệt chủng tộc. Các nghiên cứu được công bố vào năm 2014 và 2015 cho thấy thái độ phân biệt chủng tộc đang gia tăng ở Anh, với hơn một phần ba số người được hỏi cho rằng họ có thành kiến chủng tộc. Tuy nhiên, theo một khảo sát của EU năm 2019, tỷ lệ quấy rối phân biệt chủng tộc được ghi nhận đối với người gốc Phi ở Anh là thấp thứ hai trong số 12 quốc gia Tây Âu được khảo sát.

Diễn biến
Trong bối cảnh hiện đại ở Vương quốc Anh, lá cờ Union Jack (và cả lá cờ của riêng nước Anh là lá Cờ Thánh George) đã bị chiếm dụng bởi các nhóm chính trị cực hữu, dân tộc chủ nghĩa da trắng và bài ngoại, thường xuyên sử dụng lá cờ Union Jack trong các cuộc biểu tình, công khai thúc đẩy các chính sách chống nhập cư, bài trừ Hồi giáo và duy trì "bản sắc da trắng" của Anh.

Người da đen

Vào giữa thế kỷ XVIII, thì Luân Đôn có số lượng người da đen lớn nhất ở Anh, bao gồm người tự do và người bị nô lệ, cũng như nhiều người bỏ trốn. Tổng số có thể là khoảng 10.000 người. Một số người trong số này bị buộc phải đi ăn xin do thiếu việc làm và bị phân biệt chủng tộc. Các chủ sở hữu nô lệ châu Phi ở Anh sẽ đăng quảng cáo bán nô lệ và truy bắt những người bỏ trốn. Việc buôn bán nô lệ đã bị coi là bất hợp pháp trên toàn Đế quốc Anh vào năm 1937, với Nigeria và Bahrain là những lãnh thổ cuối cùng của Anh bãi bỏ chế độ nô lệ. Nhà nghiên cứu Ford lập luận rằng "Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và phân biệt đối xử chủng tộc vẫn là một phần của cuộc sống hàng ngày đối với các dân tộc thiểu số ở Anh. Người Anh da đen và châu Á... ít có khả năng được tuyển dụng hơn và có nhiều khả năng làm những công việc tồi tệ hơn, sống trong những ngôi nhà tồi tệ hơn và chịu sức khỏe kém hơn người Anh da trắng". 

Dự án Minorities at Risk (MAR) của Đại học Maryland vào năm 2006 ghi nhận rằng mặc dù người gốc Phi-Caribe ở Vương quốc Anh không còn phải đối mặt với sự phân biệt đối xử chính thức, họ vẫn tiếp tục ít được đại diện trong chính trị, và phải đối mặt với các rào cản phân biệt đối xử trong việc tiếp cận nhà ở và trong các thông lệ tuyển dụng. Dự án cũng lưu ý rằng hệ thống trường học của Anh "đã bị cáo buộc nhiều lần về phân biệt chủng tộc, và làm suy yếu sự tự tin của trẻ em da đen cũng như phỉ báng văn hóa của cha mẹ chúng". Hồ sơ của MAR ghi nhận "bạo lực 'da đen chống da đen' ngày càng tăng giữa những người đến từ Caribe và người nhập cư từ châu Phi". Một báo cáo do Hiệp hội Đại học và Cao đẳng công bố năm 2019 cho thấy chỉ 0,1% giáo sư đang giảng dạy ở Anh là phụ nữ da đen, so với 68% là nam giới da trắng, và phát hiện ra rằng các nữ giáo sư da đen đã phải đối mặt với sự lạm dụng và loại trừ mang tính phân biệt đối xử trong suốt sự nghiệp của họ. Tuy nhiên, một khảo sát của EU năm 2019, 'Being black in the EU' (Là người da đen ở EU), đã xếp Anh là quốc gia ít phân biệt chủng tộc nhất trong 12 quốc gia Tây Âu được khảo sát. 

Vào tháng 6 năm 2020, đã có các cuộc biểu tình trên khắp Vương quốc Anh, cũng như ở nhiều quốc gia trên thế giới, sau vụ sát hại George Floyd của cảnh sát ở Hoa Kỳ. Các cuộc biểu tình này đi kèm với các hành động chống lại các đài tưởng niệm những người được cho là có liên quan đến buôn bán nô lệ hoặc chủ nghĩa phân biệt chủng tộc lịch sử khác, bao gồm biểu tình, kiến nghị và phá hoại các đài tưởng niệm. Kết quả của các cuộc biểu tình này, Chính phủ Anh đã tổ chức một Ủy ban về Chủng tộc và Bất bình đẳng Dân tộc từ ngày 26 tháng 10 đến ngày 30 tháng 11 năm 2020. Vào ngày 26 tháng 11 năm 2020, Chủ tịch Ủy ban đã gửi một lá thư cho Bộ trưởng Bình đẳng Kemi Badenoch để cập nhật cho Chính phủ về tiến độ của ủy ban và xin gia hạn thời hạn hoàn thành. Một khảo sát năm 2023 của Đại học Cambridge với mẫu người da đen lớn nhất ở Anh cho thấy 88% đã báo cáo về việc bị phân biệt chủng tộc tại nơi làm việc, 79% tin rằng cảnh sát nhắm mục tiêu không công bằng vào người da đen bằng quyền yêu cầu dừng để khám xét và 80% chắc chắn hoặc phần nào đồng ý rằng phân biệt đối xử chủng tộc là rào cản lớn nhất đối với thành tích học tập của học sinh da đen trẻ tuổi. Trong năm kết thúc vào tháng 3 năm 2024, tội ác thù hận được ghi nhận ở Anh đã giảm 5%, với cảnh sát ở Anh và xứ Wales ghi nhận 140.561 tội ác thù hận, trong đó 70% có động cơ chủng tộc.

Sắc dân khác

Đã có sự gia tăng 147% các hành vi phạm tội bài Do Thái. Tại Anh và xứ Wales, 3.282 hành vi phạm tội bị cáo buộc là bài Do Thái đã được ghi nhận trong năm kết thúc vào tháng 3 năm 2024, tăng hơn gấp đôi so với năm trước, trong khi các hành vi phạm tội bị cáo buộc là chống người Hồi giáo tăng 13%. Học giả Robert Ford chứng minh về việc liệu mọi người có phiền lòng khi có một ông chủ là người dân tộc thiểu số hay có một người họ hàng thân thiết kết hôn với người dân tộc thiểu số, đã giảm trong giai đoạn 1983–1996. Sự suy giảm này được quan sát thấy trong thái độ đối với cả dân tộc thiểu số Da đen và châu Á. Phần lớn sự thay đổi trong thái độ này xảy ra vào những năm 1990. Trong những năm 1980, sự phản đối hôn nhân đa sắc tộc là rất đáng kể. Tuy nhiên, Ford nói rằng "Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và phân biệt đối xử chủng tộc vẫn là một phần của cuộc sống hàng ngày đối với các dân tộc thiểu số ở Anh. Người Anh da đen và châu Á... ít có khả năng được tuyển dụng hơn và có nhiều khả năng làm những công việc tồi tệ hơn, sống trong những ngôi nhà tồi tệ hơn và chịu sức khỏe kém hơn người Anh da trắng". 

Phân biệt chủng tộc chống lại người Anh gốc Á không chỉ do những người Anh da trắng lâu đời gây ra mà còn do các chủng tộc nhập cư khác đến Vương quốc Anh. Định kiến về ngoại kiều vĩnh viễn (Perpetual foreigner) cho rằng bất kể đã sinh ra và lớn lên ở Anh qua bao nhiêu thế hệ, người gốc châu Á vẫn thường xuyên bị đối xử như những người ngoài cuộc, không phải là những người Anh thực thụ và phải nhận câu hỏi kiểu bạn thực sự đến từ đâu. Bài ngoại ở Anh hiện đại cũng gắn liền với bài Hồi giáo và bài Hindu, và các tội ác thù hận ngày càng tăng chống lại những người thuộc các nhóm thiểu số này. Trong những năm 1970 và 1980, các nhóm cực hữu như Mặt trận Quốc gia (National Front) đã thúc đẩy bạo lực công khai nhắm vào người Nam Á, được gọi bằng thuật ngữ miệt thị là "Paki-bashing" (tấn công người Pakistan, nhưng dùng để chỉ tất cả người Nam Á). Điều này được thúc đẩy bởi các nhóm như English Defence League (EDL) nhắm vào các dân tộc thiểu số từ các quốc gia nơi Hồi giáo là tôn giáo chính. Điều này liên quan trực tiếp đến các quan niệm phân biệt chủng tộc đã được duy trì trong suốt lịch sử nước Anh. Lòng căm thù hiện tại đối với các nhóm này có thể được chứng minh là phản ánh thái độ trong những năm 1960 của các chính trị gia như Enoch Powell và vẫn còn phổ biến trong các cuộc tranh luận và thảo luận ngày nay.

Chú thích

Tham khảo

 Olusoga, David. Black and British: A Forgotten History (Macmillan, 2016); 
 

 

Phân biệt chủng tộc
Người da trắng thượng đẳng