Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Bình Phú (tỉnh)

Bình Phú là tên một tỉnh cũ tại miền Trung Việt Nam. Tỉnh này tồn tại trong hai giai đoạn 1890–1899 và 1913–1921; trên cơ sở địa bàn các tỉnh Bình Định và Phú Yên bấy giờ, gần tương ứng với một phần của các tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai ngày nay.

Lịch sử
Năm 1832, vua Minh Mạng đã cho thực hiện cải cách hành chính trên toàn quốc. Các trấn Bình Định và Phú Yên được lập thành các tỉnh tương ứng.  Do triều đình đặt 2 tỉnh này dưới quyền chức Tổng đốc Bình Định kiêm quản Phú Yên, nên chức này còn được gọi là Tổng đốc Bình - Phú. Địa bàn liên tỉnh Bình Phú rất rộng, nằm trải dài trên địa phận các tỉnh Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Gia Lai ngày nay.

Sau khi nắm được thực quyền cai trị Việt Nam qua Hòa ước Giáp Thân (1884), chính quyền thực dân Pháp đã cho cải tổ lại hành chính để thuận tiện cho việc cai trị, dù về hình thức vẫn giữ lại cơ cấu của triều đình nhà Nguyễn. Hai tỉnh Bình Định và Phú Yên nhiều lần được chia nhỏ, thay đổi, hợp nhất hành chính, dù vẫn giữ nguyên tên gọi cũ. Năm 1890, thực dân Pháp sáp nhập tỉnh Phú Yên vào tỉnh Bình Định, lập thành tỉnh Bình Phú, với tỉnh lỵ là Quy Nhơn, đặt dưới quyền giám sát của một Công sứ. Địa bàn tỉnh Bình Phú này gần tương ứng với liên tỉnh Bình Phú thời nhà Nguyễn. Tuy nhiên, đến năm 1899, tỉnh Binh Phú bị giải thể, hai tỉnh Bình Định và Phú Yên tách ra trở thành các tỉnh độc lập, một tỉnh được đặt dưới quyền giám sát của một Công sứ riêng người Pháp.

Ngày 4 tháng 7 năm 1905, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập tỉnh tự trị Pleikou Derr, tỉnh lỵ đặt tại làng Pleiku Der của dân tộc Gia Rai. Địa bàn tỉnh Pleikou Derr bao gồm các vùng cư trú của đồng bào thiểu số Xơ Đăng, Ba Na, Gia Rai tách từ tỉnh Bình Định ra. Ngày 25 tháng 4 năm 1907, tỉnh Pleikou Derr bị xoá bỏ. Địa phận của tỉnh này chia làm hai phần, gồm Đại lý hành chính Kontum, đặt dưới quyền cai trị của Công sứ Bình Định; và Đại lý hành chính Cheo Reo, đặt dưới quyền cai trị của Công sứ Phú Yên.

Năm 1913, chính quyền thực dân Pháp lại sáp nhập tỉnh Phú Yên vào tỉnh Bình Định để tái lập thành tỉnh Bình Phú. Tuy nhiên, địa bàn của tỉnh Bình Phú mới này nhỏ hơn nhiều so với tỉnh Bình Phú trước đó, do toàn bộ địa phận của 2 đại lý hành chính Kontum (Bình Định) và Cheo Reo (Phú Yên) được tách ra, hợp với Đại lý hành chính Đắk Lắk để thành lập tỉnh Kontum. 

Năm 1921, chính quyền thực dân Pháp lại tách tỉnh Phú Yên ra khỏi tỉnh Bình Định. Tỉnh Bình Phú chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại.

Chú thích

Tham khảo
 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TỈNH BÌNH ĐỊNH
 Gia Lai - Bình Định từng sáp nhập thành một tỉnh có cái tên lạ, hiện nay khoảng cách từ Bình Định đến Gia Lai là bao xa?

Tỉnh cũ Việt Nam
Duyên hải Nam Trung Bộ
Cõi trời Đao Lợi

Cõi trời Đao Lợi (, Đao-lợi thiên,  ; ), đôi khi gọi là cõi ba mươi ba trời (, tam thập tam thiên), là một cõi trời trong vũ trụ luận Phật giáo, thuộc cõi Dục, đặt trên đỉnh núi Tu-di và do Đế Thích (Śakra) chủ trì theo mô tả kinh điển và luận thư cổ điển về vũ trụ học Phật giáo. Đây là tầng trời thứ hai trong sáu thiên giới của cõi Dục, ở trên cõi Tứ thiên vương () và dưới cõi trời Dạ-ma () theo hệ thống 31 cõi. Các văn bản Kinh tạng Pali như Trường Bộ (Dīgha Nikāya) và các tập hợp Tương Ưng Bộ đề cập đến Đao Lợi cùng hội chúng của Đế Thích trong nhiều ngữ cảnh khác nhau.

Vị trí & thuật niên văn bản 

Trong vũ trụ luận truyền thống, Đao Lợi nằm trên mặt phẳng đỉnh núi Tu-di với khu vực rộng 80.000 yojana, gồm cung điện, hội trường và lâm viên của chư thiên, trong đó Đế Thích cư trú tại cung Vejayanta của kinh thành Sudassana. Vị trí của Đao Lợi trong hệ thống ba cõi (tri-loka) được xác định là thiên giới thứ hai của cõi Dục, tiếp giáp trực tiếp với thế giới người và các thần linh cận nhân gian do còn duy trì liên hệ “địa giới”. Nhiều học giả nhấn mạnh tính chất ký hiệu-biểu tượng của vũ trụ luận này trong văn hiến Phật giáo, thay vì hiểu như mô tả địa lý theo nghĩa đen. Các dẫn chiếu sớm xuất hiện trong Trường Bộ (DN 20) khi liệt kê hội chúng chư thiên và trong Tương Ưng Bộ (SN 11) qua các thoại thoại liên quan đến Đế Thích.

Hình tượng & bố cục 
Tài liệu vũ trụ học mô tả trung tâm sinh hoạt của Đao Lợi gồm hội trường Sudhammā (), bốn lâm viên như Nandana và Cittalatā, cùng cây Pāricchattaka ở góc đông bắc khu vực trời; đây là nơi họp bàn và thuyết pháp của chư thiên do Đế Thích chủ toạ. Các mô tả này phản ánh một “đô thị thần linh” với cung điện Vejayanta và bình đồ phân khu theo bốn phương, được dùng làm sơ đồ giảng giải về trật tự đạo đức-nghiệp báo trong truyền thống Phật giáo tiền Đại thừa.

Giá trị tôn giáo & nghi lễ 

Trong hệ thống tái sinh nghiệp báo, Đao Lợi thuộc các “thiên giới khả lạc” của cõi Dục, là đối tượng mong cầu phước đức của người tu học, nhưng vẫn bị chi phối bởi tham dục nên không phải cứu cánh giải thoát. Theo truyền thống Theravāda, câu chuyện Đức Phật lên Đao Lợi thuyết Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) cho mẫu thân rồi “từ thiên giới trở về” là một mô típ quan trọng trong lịch sử thánh tích và lịch nghi lễ vùng Nam Á.

Các tham chiếu tiêu biểu gồm DN 20 Mahāsamaya về hội chúng chư thiên, và SN 11 Sakka-saṃyutta về các đối thoại giữa Đế Thích và chư thiên-A-tu-la, qua đó ngầm định Đao Lợi là bối cảnh thần thoại-đạo đức của các bài học về nhẫn nhục và thiện xảo.

Chú thích 

Thần thoại Phật giáo
Viêm da cơ

Viêm da cơ (DM) là rối loạn viêm mãn tính ảnh hưởng đến cơ. Các triệu chứng của bệnh thường là phát ban da và tình trạng yếu cơ ngày càng trầm trọng hơn theo thời gian. Những điều này có thể xảy ra đột ngột hoặc phát triển trong nhiều tháng. Các triệu chứng khác có thể bao gồm sụt cân, sốt, viêm phổi hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Các biến chứng có thể bao gồm lắng đọng canxi trong cơ hoặc da.

Nguyên nhân bệnh chưa được xác định. Các giả thuyết có thể đó là một bệnh tự miễn hoặc kết quả của nhiễm trùng do vi-rút. Đây là một dạng bệnh viêm cơ. Chẩn đoán thường dựa trên sự kết hợp của các triệu chứng, xét nghiệm máu, đo điện cơ và sinh thiết cơ.

Mặc dù chưa có cách chữa bệnh nhưng các phương pháp điều trị thường cải thiện triệu chứng. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc, vật lý trị liệu, tập thể dục, liệu pháp nhiệt, chỉnh hình, thiết bị hỗ trợ và nghỉ ngơi. Thuốc trong nhóm corticosteroid thường được sử dụng cùng với các tác nhân khác như methotrexate hoặc azathioprine được khuyến nghị nếu steroid không có tác dụng tốt. Liệu pháp immunoglobulin tiêm tĩnh mạch cũng có thể cải thiện kết quả điều trị. Hầu hết mọi người đều cải thiện nhờ điều trị và ở một số người, bệnh khỏi hoàn toàn.

Mỗi năm có khoảng 1 trên 100.000 người mới mắc viêm da cơ. Bệnh thường xảy ra ở những người ở độ tuổi 40 và 50, phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều hơn nam giới. Tuy nhiên, mọi người ở mọi lứa tuổi đều có thể bị ảnh hưởng. Bệnh được mô tả lần đầu tiên vào những năm 1800.

Tài liệu tham khảo 

Da liễu
Bệnh tự miễn
Đạo binh Đức Mẹ

Đạo binh Đức Mẹ (, , tên viết tắt: L.O.M.) là một đoàn thể giáo dân  và phong trào tôn kính Đức Mẹ của Giáo hội Công giáo, phục vụ trên căn bản tự nguyện, do Tôi tớ Chúa Frank Duff, một công chức người Ireland, thành lập vào năm 1921 tại thành phố Dublin.

Cho đến nay, số lượng thành viên thuộc hai nhóm Hoạt động (làm việc tông đồ trực tiếp) và Tán trợ (chuyên lo cầu nguyện) trên toàn cầu của Đạo binh Đức Mẹ là hơn 10 triệu người, đưa đoàn thể trở thành tổ chức tông đồ giáo dân lớn nhất trong Giáo hội Công giáo. Các quốc gia có đông đảo hội viên Đạo binh Đức Mẹ nhất là Hàn Quốc, Philippines, Brasil, Argentina và Cộng hòa Dân chủ Congo, mỗi nước có từ 250.000 đến 500.000 hội viên.

Bất kỳ tín hữu Công giáo nào cũng có thể gia nhập Đạo binh Đức Mẹ. Theo chương 33 của Sổ tay Đạo binh Đức Mẹ (), Hội được lập ra nhằm mục đích quy tụ tín hữu dưới quyền chỉ huy của Đức Mẹ Maria để phục vụ Thiên Chúa thông qua các việc bác ái phần hồn và phần xác. Việc tông đồ chính yếu của Đạo binh Đức Mẹ là các hoạt động nhắm đến không chỉ các giáo dân Công giáo mà còn cả những người ngoài Công giáo, qua đó Hội hoặc là cổ võ họ sốt sắng hơn trong đời sống tôn giáo sẵn có của mình, hoặc là mời gọi họ gia nhập Giáo hội Công giáo. Đạo binh Đức Mẹ thực hiện những nỗ lực trên bằng cách hỗ trợ họ cầu nguyện, tham dự Thánh lễ và tìm hiểu giáo lý Công giáo. Các hội viên Đạo binh Đức Mẹ chủ yếu thực hiện các việc bác ái phần hồn thay vì các việc bác ái phần xác.

Xem thêm 

 Frank Duff
 Alfie Lambe
 Edel Quinn
 Laureana Franco
 Tông đồ Fatíma
 Veronica O'Brien

Tham khảo 

Khởi đầu năm 1921 ở Ireland
Tổ chức giáo dân Công giáo
Tổ chức Công giáo Rôma
Quốc hiệu

Quốc hiệu (chữ Hán: 國號) là danh xưng chính thức của một quốc gia, được dùng trong các văn bản pháp lý, ngoại giao và các tài liệu chính thức. Việc đặt quốc hiệu, tên nước thường gắn liền với một sự kiện có tầm quan trọng ý nghĩa đối với nước đó, chứng tỏ một quốc gia có thổ riêng, có dân cư, có độc lập và chủ quyền.

Đặc điểm cấu tạo 
Về mặt định danh pháp lý, một quốc hiệu tiêu chuẩn thường hình thành từ hai thành phần:
 Danh xưng cốt lõi (Tên riêng): Thành phần hạt nhân phản ánh nguồn gốc dân tộc, lịch sử hoặc địa lý (như Việt Nam, Pháp). Đây là yếu tố định danh bất biến để phân biệt các quốc gia.
 Chính thể: Xác định hình thức tổ chức quyền lực nhà nước (như Cộng hòa, Vương quốc). Thành phần này thường thay đổi theo các giai đoạn chuyển đổi thể chế lịch sử.

Sự kết hợp này xác lập tên gọi chính thức và tư cách pháp nhân của một quốc gia trong quan hệ ngoại giao cũng như luật pháp quốc tế.

Các trường hợp biến thể 
 Kế thừa thực thể: Một quốc gia có thể duy trì tư cách chủ thể liên tục (continuing state) dù chính thể và quốc hiệu thay đổi (điển hình là nước Đức từ năm 1871).
 Tính ổn định: Nhật Bản duy trì quốc hiệu và dòng dõi hoàng gia xuyên suốt lịch sử, ít chịu ảnh hưởng bởi các biến động thể chế.
 Kế thừa danh xưng: Trong lịch sử, nhiều chính quyền có thể cùng sử dụng một quốc hiệu cũ để khẳng định tính kế thừa chính thống (như trường hợp các triều đại tại Việt Nam cùng dùng quốc hiệu Đại Việt).

Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ 

Xích Quỷ (truyền thuyết) 2879 TCN
Văn Lang (đầu thiên niên kỷ I TCN đến thế kỷ 3 TCN.
Âu Lạc (khoảng 258–208 TCN hoặc 208–179 TCN)
Nam Việt (khoảng 204–111 TCN)
Vạn Xuân (544–602)
Đại Cồ Việt (968–1054)
Đại Việt (1054–1400, 1428–1804)
Đại Ngu (1400–1407)
Việt Nam (1804–1839)
Đại Nam (1839–1945)
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (1935–1976)
Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (1976–nay).

Một số quốc hiệu của các quốc gia 
Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa (Trung Quốc)
Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ (Mỹ)
Liên Bang Nga (Nga)
Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (Anh)
Cộng Hòa Pháp (Pháp)
Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc)
Nhật Bản Quốc (Nhật Bản)
Vương quốc Thái Lan (Thái Lan)

Tham khảo

Thuật ngữ chính trị
Luật quốc tế
Vịnh Ba Hòn

Vịnh Ba Hòn là một vịnh nhỏ, kéo dài từ Mũi Dừa ở phía bắc, phía đông là bờ biển Kiên Lương, phía tây có Hòn Móng Tay và phía nam tiếp giáp vịnh Hòn Chông. Đây là vịnh biển nhỏ, là vùng nước tạo nên bởi bờ biển hình vòng cung lõm, đường bờ biển gần như trơ trọi không có rừng ngập mặn ven biển. Phía đông của vịnh có kênh Ba Hòn đổ nước vào vịnh.

Quốc lộ 80 chạy dọc theo bờ biển của vịnh. Ven bờ có nhiều khu vực nuôi thủy sản của người dân. Theo quy hoạch khai thác khoáng sản của chính quyền địa phương không thông qua đấu giá vào năm 2021, diện tích 100 ha của vịnh được đưa vào khai thác. Trước đó vào năm 2015, Nhà máy nhiệt điện Kiên Lương 1 thuộc vùng vịnh được thảo luận đầu tư xây dựng, tuy nhiên đến nay vẫn không có tiến triển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Xem bản đồ, kiengiang.gov.vn, 2025
 Vị trí trên Google Maps, 2025

Vịnh biển Việt Nam
Vịnh Thái Lan
Địa lý An Giang
Paulo Foiani

Paulo Foiani (sinh ngày 29 tháng 11 năm 1976) là một huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp và cựu cầu thủ người Brazil. Hiện tại, ông là huấn luyện viên trưởng của Bắc Ninh FC tại V.League 2.

Sự nghiệp cầu thủ 
Trước khi trở thành huấn luyện viên, Paulo Foiani có một sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp kéo dài, thi đấu ở vị trí tiền vệ. Ông khởi đầu sự nghiệp tại Londrina trước khi chuyển đến Coritiba và đã thi đấu cho nhiều câu lạc bộ tại Brazil như Avaí, Joinville, và Icasa. Ông cũng có một thời gian ngắn thi đấu tại Việt Nam trong màu áo câu lạc bộ Hòa Phát Hà Nội ở mùa giải 2007–08.

Sự nghiệp huấn luyện 
Paulo Foiani bắt đầu sự nghiệp cầm quân từ năm 2013 tại quê nhà Brazil, dẫn dắt hàng loạt câu lạc bộ ở các giải đấu cấp bang và hạng quốc gia. Sự nghiệp của ông rất đa dạng, với việc thường xuyên làm việc tại nhiều đội bóng trong thời gian ngắn, bao gồm các CLB như Operário Ferroviário, Marcílio Dias, FC Cascavel, Sinop FC, và Boa Esporte.

Tháng 12 năm 2022, Foiani lần đầu tiên đến Việt Nam khi đảm nhiệm vị trí huấn luyện viên trưởng của Câu lạc bộ Công an Hà Nội để chuẩn bị cho mùa giải V.League 1 2023. Tuy nhiên, ông đã chia tay đội bóng vào tháng 4 năm 2023 chỉ sau vài vòng đấu.

Sau thời gian trở về Brazil và dẫn dắt Sousa EC giành chức vô địch bang, ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng của Bắc Ninh FC kể từ ngày 23 tháng 7 năm 2025.

Phong cách huấn luyện 
Paulo Foiani được biết đến với lối chơi linh hoạt và chú trọng kỷ luật chiến thuật. Ông ưa thích sơ đồ 4–2–3–1 làm phương án nền tảng để cân bằng phòng ngự và tấn công, nhưng có thể chuyển sang 3–5–2 hoặc 4–1–4–1 tùy theo đối thủ và lực lượng cầu thủ. Ông thường ưu tiên kiểm soát tuyến giữa, sử dụng hai tiền vệ trụ (double pivot) để bảo đảm sự cân bằng trước khi triển khai các mũi tấn công phía trên.

Danh hiệu và thành tích

Đội bóng 
 Marcílio Dias
 Vô địch Giải vô địch bóng đá bang Santa Catarina (Hạng 2): 2013
 Á quân Copa Santa Catarina: 2019

 FC Cascavel
 Vô địch Giải vô địch bóng đá bang Paraná (Hạng 2): 2014

 Juazeirense
 Á quân Cúp bang Bahia: 2015

 Sinop FC
 Á quân Giải vô địch bóng đá bang Mato Grosso: 2018

 CS Sergipe
 Á quân Giải vô địch bóng đá bang Sergipe: 2020

 Jacobinense
 Thăng hạng lên Giải Vô địch bóng đá bang Bahia (Hạng 1): 2022

 Sousa EC
 Vô địch Giải vô địch bóng đá bang Paraíba: 2024

Cá nhân 
 Huấn luyện viên xuất sắc nhất Giải vô địch bóng đá bang Sergipe: 2020
 Huấn luyện viên xuất sắc nhất Giải vô địch bóng đá bang Paraíba: 2024

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Paulo Foiani tại Transfermarkt (hồ sơ huấn luyện viên)
Salannin

Salannin là một hợp chất hữu cơ, có công thức hóa học là C34H44O9, có thể được tìm thấy trong các loài như sầu đâu, xoan và Melia volkensii.

Tham khảo 

Furan
Tetrahydrofuran
Cyclopenten
Decalin
Este acetat
Boyz n the Hood

Boyz n the Hood là một bộ phim chính kịch tội phạm về tuổi mới lớn của Mỹ năm 1991 do John Singleton viết kịch bản và đạo diễn, đây cũng là bộ phim đầu tay của ông. Phim có sự tham gia của Ice Cube, Cuba Gooding Jr., Morris Chestnut, và Laurence Fishburne (ghi tên là Larry Fishburne), cùng với Nia Long, Tyra Ferrell, Regina King và Angela Bassett trong các vai phụ. Boyz n the Hood theo chân Tre Styles (Gooding), người được gửi đến sống với cha mình là Furious Styles (Fishburne) ở Nam Los Angeles, nơi anh đoàn tụ với những người bạn thời thơ ấu trong bối cảnh văn hóa băng đảng đang bùng nổ của khu phố. Tựa đề của phim là tham chiếu đến ca khúc rap năm 1987 cùng tên của Eazy-E, do Ice Cube sáng tác.

Singleton ban đầu phát triển kịch bản phim như một yêu cầu trong hồ sơ dự tuyển vào trường điện ảnh năm 1986 và đã bán kịch bản cho Columbia Pictures sau khi tốt nghiệp vào năm 1990. Trong quá trình viết, ông lấy cảm hứng từ chính cuộc đời mình và từ cuộc sống của những người quen biết, đồng thời kiên quyết yêu cầu được làm đạo diễn cho dự án này. Quá trình quay chính bắt đầu vào tháng 9 năm 1990 trong khi các cảnh quay thực địa được ghi hình từ tháng 10 đến tháng 11 cùng năm. Bộ phim đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp của Ice Cube, Gooding Jr., Chestnut và Long.

Boyz n the Hood được trình chiếu trong hạng mục Un Certain Regard tại Liên hoan phim Cannes 1991. Bộ phim ra mắt tại Los Angeles vào ngày 2 tháng 7 năm 1991 và được phát hành rộng rãi tại Hoa Kỳ mười ngày sau đó. Phim gặt hái thành công cả về phê bình lẫn thương mại, thu về 57,5 triệu đô la Mỹ tại Bắc Mỹ và nhận được đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất và Kịch bản gốc xuất sắc nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 64. Singleton trở thành người trẻ tuổi nhất và người Mỹ gốc Phi đầu tiên được đề cử cho hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất. Năm 2002, Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ đã công nhận bộ phim là "có ý nghĩa về mặt văn hóa, lịch sử hoặc thẩm mỹ" và chọn lưu trữ trong Viện lưu trữ phim quốc gia.

Tham khảo

Phim năm 1991
Phim tiếng Anh thập niên 1990
Phim chính kịch lãng mạn Mỹ
Phim chính kịch thiếu niên Mỹ
Phim Columbia Pictures
Phim về cái chết
Phim về gia đình
Phim lấy bối cảnh năm 1984
Phim lấy bối cảnh năm 1991
Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ
Diệp Quang Ban

Diệp Quang Ban (sinh năm 1935) là nhà ngôn ngữ học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2012. Ông là Tiến sĩ Văn học, được phong học hàm Giáo sư.

Tiểu sử 
Diệp Quang Ban sinh năm 1935 ra và lớn lên tại huyện Đại Lôc, tỉnh Quảng Nam. Năm 1954 ông tham gia thanh niên xung phong rồi tập kết ra Bắc và làm việc tại tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn.

Hè năm 1956 ông được đơn vị cử đi học tiếng Nga tại trường Trung cấp Ngoại ngữ ở Hà Nội hệ 2 năm. Hơn 1 năm sau ông là 1 trong 100 sinh viên có kết quả học tập tốt đi làm phiên dịch cho đoàn chuyên gia Liên Xô công tác tại Hải Phòng. Sau 9 tháng làm phiên dịch, ông trở về trường thi tốt nghiệp, rồi hoàn thiện kiến thức để thi lấy bằng Đại học. Năm 1964, Diệp Quang Ban về làm giảng viên tiếng Nga tại khoa Văn, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông có bằng Thạc sĩ Nga ngữ ở Liên xô.

Năm 1969, ông chuyển sang giảng dạy ngôn ngữ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nghiên cứu chuyên sâu về ngữ pháp tiếng Việt. Ông bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ (nay là Tiến sĩ) về đề tài “Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng Việt ngày nay” vào năm 1980. Ông có học hàm Giáo sư.

Sự nghiệp 

Ngoài giảng dạy Diệp Quang Ban còn là tác giả của nhiều cuốn sách nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt và được giới chuyên môn đánh giá tốt, nổi bật là các công trình: Cấu tạo của câu đơn tiếng Việt (1984), Câu đơn tiếng Việt (1987); Ngữ pháp tiếng Việt phổ thông (1989); Ngữ pháp Tiếng Việt tập 1 (1991), tập 2 (1992); Văn bản và liên kết trong tiếng Việt (1998); Giao tiếp, văn bản, mạch lạc, liên kết, đoạn văn (2003); Ngữ pháp Việt Nam - Phần câu (2004); Ngữ pháp Việt Nam (2009); Phân tích diễn ngôn với ngôn ngữ văn chương (2017)... Ông là người đầu tiên giới thiệu quan điểm ngữ pháp chức năng hệ thống của M.A.K Halliday ở Việt Nam và vận dụng lý thuyết này để nghiên cứu câu tiếng Việt.

Ông dược Đảng và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Kháng chiến, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.

Năm 2012 ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) cho cụm công trình: Câu trong tiếng Việt, bao gồm các công trình: Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng Việt; Câu đơn tiếng Việt.'' Công trình chính Cấu tạo của câu đơn tiếng Việt (1984), Câu đơn tiếng Việt (1987); Ngữ pháp tiếng Việt phổ thông (1989); Ngữ pháp Tiếng Việt tập 1 (1991), tập 2 (1992); Văn bản và liên kết trong tiếng Việt (1998); Giao tiếp, văn bản, mạch lạc, liên kết, đoạn văn (2003); Ngữ pháp Việt Nam - Phần câu (2004); Ngữ pháp Việt Nam (2009); Phân tích diễn ngôn với ngôn ngữ văn chương'' (2017)

Vinh danh 

 Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2012

Khen thưởng 
 Huân chương Lao động hạng Ba, 
 Huân chương Kháng chiến, 
 Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng

Tham khảo

Xem thêm
 Giải thưởng Nhà nước

Sinh năm 1935
Nhân vật còn sống
Người Quảng Nam
Giáo sư
Tiến sĩ
Nhà ngôn ngữ học Việt Nam
Người được trao tặng Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Lê Linh Lan

Lê Linh Lan (1966 –) là một nhà ngoại giao Việt Nam, bà từng là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại México kiêm nhiệm khu vực Trung Mỹ và Thụy Sĩ kiêm nhiệm Liechtenstein.

Tiểu sử 
Lê Linh Lan sinh ngày 10 tháng 9 năm 1966. Bà và chồng là nhà ngoại giao Đặng Minh Khôi cùng tốt nghiệp tại Đại học Quan hệ Quốc tế Moskva, họ có hai con gái sinh đôi.

Linh Lan có bằng Thạc sĩ Ngoại giao và Thương mại tại Đại học Quốc gia Úc năm 1995. Bà có thể giao tiếp bằng tiếng Anh, Nga, Pháp và Tây Ban Nha.

Năm 2015, bà bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Quan hệ quốc tế cấp Học viện tại Học viện Ngoại giao, với đề tài: “Châu Âu trong chiến lược toàn cầu của Mỹ thập kỷ đầu thế kỷ XXI”, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Vũ Dương Ninh và PGS.TS. Nguyễn Thái Yên Hương.

Sự nghiệp 
Từ năm 1991 đến 1993, Lê Linh Lan là cán bộ văn phòng, Viện Quan hệ Quốc tế, Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Từ năm 1995 đến 1997 bà làm giảng viên Viện Quan hệ Quốc tế, Bộ Ngoại giao Việt Nam; sau đó làm chánh Văn phòng, Viện Quan hệ Quốc tế đến năm 1998.

Từ năm 1999 đến 2005, Lê Linh Lan là Quyền Trưởng khoa và sau đó là Trưởng phòng Âu-Mỹ, Viện Quan hệ Quốc tế.

Từ năm 2005 đến 2009, bà lần lượt giữ vai trò Bí thư thứ nhất, rồi Tham tán của Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Năm 2009 và 2010 bà là cán bộ văn phòng, sau đó là Trưởng phòng, Vụ Châu Âu, Bộ Ngoại giao Việt Nam. Bà được thăng lên làm Phó Tổng cục trưởng, Vụ Châu Âu đến năm 2014.

Từ năm 2014 đến 2017, Lê Linh Lan được bổ nhiệm làm Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Mexico, kiêm nhiệm Cộng hòa Honduras, Cộng hòa Guatemala, Cộng hòa El Salvador và Belize.

Tháng 12 năm 2017 đến tháng 2 năm 2019, bà là Phó Cục trưởng Cục Ngoại vụ, Bộ Ngoại giao.

Từ tháng 3 năm 2019 đến 2021 là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Liên bang Thụy Sĩ, kiêm nhiệm Công quốc Liechtenstein.

Năm 2021, bà được phong hàm Đại sứ bậc I.

Sau nghỉ hưu, bà giữ vai trò Phu nhân Đại sứ, ông Đặng Minh Khôi hiện đang là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Liên bang Nga kiêm nhiệm Uzbekistan.

Ấn bản 

 2004: Về chiến lược an ninh của Mỹ hiện nay (2004)

Xem thêm 
 Đại sứ quán Việt Nam tại Mexico
 Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Sĩ
 Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ

Tham khảo 

Nhà ngoại giao Việt Nam
Hàm Đại sứ (Việt Nam)
Đình Thuận Hưng

Đình Thuận Hưng là điểm tâm linh văn hóa truyền thống quan trọng cho nhân dân phường Thuận Hưng, thành phố Cần Thơ - là nơi giữ sắc thần, nơi sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội của làng xã.

Lịch sử hình thành
Thuận Hưng là vùng đất thuộc Long Xuyên - Châu Đốc xưa được khai phá sau cùng ở Nam bộ. Đình Thuận Hưng được xây dựng khoảng năm 1835-1836. Ban đầu nơi đây có một miếu nhỏ bằng cây lá, gọi là Tòa Miếu Võ, thờ "Bổn Cảnh Sơn Hà", tức thần Thành Hoàng làng, hoặc các vị thần bản cảnh.

Năm 1848, vua Tự Đức phong sắc "Bổn Cảnh Thành Hoàng" cho miếu này. Từ đó, dân làng bắt đầu tu sửa, mở rộng, xây dựng ngôi đình kiên cố hơn.

Năm 1935, làng Tân Thuận Đông và làng Tân Hưng được sáp nhập thành làng Thuận Hưng. Cùng với việc sáp nhập dân làng thì Đình Tân Hưng được dời hoặc nhập với đình Tân Thuận Đông, lấy tên là Đình Thuận Hưng.

Vào ngày 12 tháng 12 năm 2006, UBND thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 2706/QĐ-UBND xếp hạng Đình Thuận Hưng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố.

Ngày 30 tháng 05 năm 2025, diễn ra Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia dành cho Đình Thuận Hưng.

Kiến trúc, kết cấu và giá trị văn hóa
 Di tích có diện tích khoảng 1.050 m². 
 Kiến trúc theo dạng hình chữ "Nhất".
 Mái đình chia làm 2 tầng, riêng phần chính điện chia làm 3 tầng; lợp ngói. 
 Vật liệu xây dựng: khung cột gỗ, tường bên và phía sau xây gạch, tường phía trước là vách gỗ có các ô/vách trang trí chạm nổi, hoa lá, ô hộc trang trí tinh xảo.
 Trang trí: có nhiều hoa văn, họa tiết, liễn đối, hoành phi bằng chữ Hán - Nôm; chạm trổ tinh xảo; các bích họa, nghệ thuật khảm sành sứ cũng được ghi nhận. Trong các ngôi đình ở thành phố Cần Thơ đã được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật thì đình Thuận Hưng là ngôi đình duy nhất có nghệ thuật này.

Chức năng văn hóa tín ngưỡng và lễ hội
 Đình Thuận Hưng là nơi thờ "Bổn Cảnh Thành Hoàng" và các vị tiền nhân khai hoang mở đất, người có công với làng xã.
 Hàng năm tổ chức hai lễ hội chính: Lễ Thượng Điền và Lễ Hạ Điền, cầu cho mùa màng tốt, mưa thuận gió hòa, dân cư ấm no hạnh phúc.
 Lễ "thỉnh sắc thần" (khi sắc thần được vua ban) được thực hiện long trọng từ nhà cổ Thuận Hưng về đình để cúng tế, sau lễ lại đưa về bảo vệ tại nơi lưu giữ.

Tham khảo

Di tích tại Cần Thơ
Đình tại Cần Thơ
Vịnh Cây Dương

Vịnh Cây Dương là một vịnh biển của An Giang, trước là Kiên Giang, vịnh có bờ biển kéo dài từ mũi Hòn Chông ở phía tây đến cụm núi Ba Hòn ở phía đông. Tên gọi khác của vịnh là vịnh Ba Trại. Tên cũ trước đó là vịnh Bồn (泳湓) được ghi trong Xiêm La quốc lộ trình tập lục (1810).

Tiếp giáp
Vịnh có tiếp giáp trên đất liền từ tây sang đông là các xã Bình An, Bình Trị thuộc huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang (nay là xã Kiên Lương, tỉnh An Giang), xã Bình Giang, Bình Sơn, Lình Huỳnh thuộc huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang (nay là xã Bình Giang, Bình Sơn, Hòn Đất thuộc tỉnh An Giang).

Tự nhiên
Về mặt địa mạo, vịnh đôi khi không được xem là một vịnh biển đúng nghĩa mà chỉ là hình thái của vùng nước lõm nhẹ vào phía lục địa, điều này phổ biến ở ven biển phía tây. Vịnh tiếp giáp liền kề với vịnh Rạch Giá. Về thổ nhưỡng, loại đất là đất phèn và mặn, khu vực bãi triều của vịnh là các vùng trầm tích biển-sông với thành phần bùn, sét, bùn cát giàu mùn bã thực vật, có màu xám đen. Về thủy văn, nhiều kênh rạch đổ nước vào vịnh, như kênh Lung Lớn, Vàm Rầy...

Dọc bờ biển vịnh là vành đai rừng phòng hộ ven biển, một số đoạn xen lẫn các khu vực nuôi thủy sản của dân địa phương. Năm 2024, chính quyền Trung ương đã chỉ định khu vực cư trú nhân tạo cho các loài thủy sản ven vùng vịnh Cây Dương với diện tích 508 ha (5,08 km2) là khu vực được khoanh vùng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo vệ khu vực tập trung sinh sản và khu vực thủy sản còn non.

Rừng phòng hộ ven biển
Rừng phòng hộ ven biển là kiểu rừng ngập mặn, chỉ là một đai rừng mỏng vài trăm mét kéo dài. Chạy dọc bờ biển vịnh phía trong đai rừng phòng hộ là đê quốc phòng, là loại đê biển kết hợp đường giao thông với chức năng đê bao và quốc phòng. Một báo cáo năm 2019 cho thấy, đê biển huyện Hòn Đất sạt lở có chiều dài lên đến 25,9 km. Chính quyền địa phương đã cho tiến hành một dự án trồng lại rừng phòng hộ ven biển thuộc xã Bình Sơn với diện tích 50 ha.

Kinh tế ven biển
Ven bờ các xã Bình Giang, Bình Sơn, Lình Huỳnh của Hòn Đất (cũ) là Mô hình 7:3 - mô hình sản xuất lâm ngư kết hợp khai thác nguồn lợi rừng phòng phòng hộ ven biển và nuôi trồng thủy sản.

Một diện tích 200 ha trong vịnh đã được thăm dò và quy hoạch khai thác vật liệu san lấp.

Xem thêm
 Cá nhám

Tham khảo

Sách

Tài liệu

Liên kết ngoài
 Xem Bản đồ, kiengiang.gov.vn, 2025
 Vị trí trên Google Maps, 2025

Vịnh biển Việt Nam
Vịnh Thái Lan
Địa lý An Giang
Acangassuini

Acangassuini là một tông thuộc họ Xén tóc. Acangassuini gồm 2 chi, mỗi chi chỉ gồm 1 loài, được ghi nhận ở Brasil.

Chi
 Acangarana Nascimento & Bravo, 2018
 Acangassu Galileo & Martins, 2001

Tham khảo

Cerambycinae
Acanthoderini

Acanthoderini là một tông xén tóc thuộc phân họ Lamiinae. Tông này được Thomson khởi xướng năm 1860.

Chi

 Acakyra
 Acanthoderes
 Aegomorphus Haldeman, 1847
 Aegoschema
 Alphus
 Amblysaphes
 Anasillus
 Anoreina
 Ateralphus
 Azygocera
 Berningerus
 Callapoecoides
 Catuana
 Cosmotomidius
 Cotycicuiara
 Cotyzineus
 Criopsis
 Discopus
 Dryoctenes
 Dufauxia
 Eupromerella
 Exalphus
 Formozotroctes
 Grandateralphus
 Hedypathes
 Irundisaua
 Itajutinga
 Macronemus
 Melzerus
 Meridiotroctes
 Miguelmonneus
 Miriochrus
 Mundeu
 Myoxinus
 Myoxomorpha
 Necalphus
 Nesozineus
 Noxnympha
 Octotapnia
 Oplosia Mulsant, 1863
 Ozotroctes
 Paracanista
 Paradiscopus
 Parapolyacanthia
 Penaherreraus
 Peritapnia Horn, 1894
 Plagiosarus
 Plistonax
 Psapharoctes
 Pseudaethomerus
 Pseudotapnia
 Pteridotelus
 Punctozotroctes
 Pycnomorphidiellus
 Pyrianoreina
 Scleronotus
 Scythropopsis
 Sorelia
 Spinozotroctes
 Steirastoma Lepeletier and Audinet-Serville in Lacordaire, 1830
 Sychnomerus
 Symperasmus
 Taurorcus
 Tetrasarus
 Trichoanoreina
 Urangaua
 Wappesicus
 Zikanita

Tham khảo

Lamiinae
Đơn vị phân loại do James Thomson đặt tên
Người Việt tại Vanuatu

Vanuatu là một quốc gia có cộng đồng người Việt tuy nhỏ nhưng chiếm một phần rất quan trọng trong nhiều hoạt động kinh tế của đất nước. Ước tính có khoảng 1.000 - 2.000 người gốc Việt sinh sống ở Vanuatu, trong đó khoảng 500 người là người nhập cư, điều này khiến người Việt Nam trở thành nhóm người nước ngoài lớn thứ hai ở Vanuatu. Cộng đồng này chiếm khoảng 0,3 – 0,5% dân số Vanuatu (tổng dân số khoảng 331.000 người năm 2025).

Lịch sử 

Những người Annamite đầu tiên được ghi nhận đặt chân đến đây là phạm nhân và tù chính trị vào khoảng năm 1911. Năm 1923, 145 người lao động Bắc Kỳ đầu tiên chính thức đến New Hebrides theo diện mộ phu (tức là người phu được tuyển mộ). Những người này đi xuất khẩu lao động có hợp đồng 5 năm ký với các công ty tuyển dụng của Pháp để vào làm trong các đồn điền. Cùng khoảng thời gian đó cũng có một số lượng lớn người lao động chọn đi làm công nhân mỏ ở New Caledonia. Những người nông dân Việt Nam gọi New Hebrides là Tân Đảo, còn New Caledonia là Tân Thế Giới.

Cuộc sống của người làm phu vất vả khổ cực, làm việc nặng nhọc mà vẫn bị đánh đập dã man. Tuy nhiên khi ở nhà thì không ai biết những điều kiện lao động ấy, chỉ thấy lương cao thì quyết tâm xa quê một thời gian để thay đổi cuộc sống nghèo đói ở những vùng quê đồng bằng Bắc Bộ đông dân, hay bão lũ. Họ tự gọi nhau là những người "chân đăng". Đến nay nguồn gốc của từ “chân đăng” này vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng theo một số người thì chân đăng là: "Đăng ký cho tôi một chân đi Tân Đảo/Tân Thế Giới".

Đến năm 1940 khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra thì việc đi lại giữa Tân Đảo và Việt Nam bị cắt đứt. Cộng đồng người Việt nghe thông tin qua đài thì ủng hộ Việt Minh. Mọi người ăn mừng khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời và còn liều lá cờ đỏ sao vàng lên ngang hàng với cờ Pháp. Các hội người Việt treo ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh trong hội quán.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều người Pháp thù hận người Việt ở Tân Đảo và công khai chửi bới, dùng bạo lực, phá hoại tài sản của họ. Các tổ chức của người Việt nhân cớ này tổ chức đấu tranh đòi quyền được hồi hương.

Cuối cùng thì vào ngày 30-12-1960 con tàu Eastern Queen đã đưa 551 người rời Tân Đảo cập bến Hải Phòng ngày 12-1-1961. Đích thân Thủ tướng Phạm Văn Đồng đích thân ra đón bọn họ ở cảng. Trước đó vào năm 1959, Chính phủ đã ký một Nghị quyết về việc đón tiếp kiều bào ở Thái Lan, Tân Đảo, Tân Thế Giới về nước, đây cũng là tiền đề cho sự thành lập Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài sau này.

Trong hai năm 1963, 1964 có thêm 11 chuyến tàu nữa đưa hàng nghìn người từ hai quần đảo về Việt Nam, rồi bọn họ lại tản ra theo phân công của các đơn vị. Nhiều người đi Tuyên Quang, Lào Cai, Quảng Ninh hoặc ở lại Hải Phòng.

Nhân vật nổi bật 
Doanh nhân, chính trị gia Đinh Văn Thân (1944-2023), là người giàu nhất Vanuatu khi còn sống.

Tham khảo 

Việt kiều theo quốc gia
Chặt chém

Chặt chém là thuật ngữ chỉ hành động tính phí quá cao cho các sản phẩm hoặc dịch vụ, thường xảy ra trong các tình huống mà người tiêu dùng không có đủ thông tin để đánh giá giá trị thực sự của sản phẩm, dịch vụ họ đang mua hoặc đó là lựa chọn duy nhất. Từ này thường gắn liền với các tình huống tiêu cực, khi mà người bán lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người mua để thu lợi bất chính.

Tham khảo 

Lừa gạt
Acallepitrix nitens

Acallepitrix nitens là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ánh kim. Loài này có ở Bắc Mỹ.

Tham khảo

Đọc thêm

 
 

nitens
Bọ cánh cứng được mô tả năm 1889
Alticini
Acrocyum

Acrocyum là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Ánh kim. Có sáu loài thuộc chi Acrocyum đã được mô tả, phân bố ở Bắc và Trung Mỹ, gồm cả Tây Ấn. Chi này được xếp vào nhóm chi Blepharida.

Loài
Chi này gồm các loài sau đây:
 Acrocyum dorsale Jacoby, 1885 – México
 Acrocyum haitiense (Blake, 1938) – Hispaniola
 Acrocyum interpositum (Bechyné & Bechyné, 1963) – El Salvador
 Acrocyum maculicolle Jacoby, 1885 – México
 Acrocyum sallaei Jacoby, 1885 – México, nam Arizona?
 Acrocyum tarsatum Jacoby, 1885 – Guatemala

Tham khảo

Alticini
Đơn vị phân loại do Martin Jacoby đặt tên
Bọ cánh cứng Bắc Mỹ
John Singleton

John Daniel Singleton (6 tháng 1 năm 1968  28 tháng 4 năm 2019) là một đạo diễn, biên kịch và nhà sản xuất người Mỹ. Ông ra mắt phim truyện đầu tay Boyz n the Hood (1991) với vai trò biên kịch và đạo diễn, qua đó được đề cử Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất, trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên và trẻ nhất trong hạng mục này, khi mới 24 tuổi.

Thiếu thời
Singleton sinh ngày 6 tháng 1 năm 1968, tại Los Angeles, mẹ là Shelia Ward-Johnson (về sau đổi sang họ Morgan), một giám đốc kinh doanh trong công ty dược phẩm, cha là Danny Singleton, một nhà bất động sản, môi giới thế chấp và cố vấn tài chính. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1993 với tạp chí DIRT do Veronica Chambers thực hiện, Singleton nói về tuổi thơ của mình: "Khi tôi lớn lên, truyện tranh, trò chơi điện tử và phim ảnh là vùng đệm ngăn cách tôi với tất cả ma túy, tiệc tùng và những thứ tương tự [...] Tôi chưa bao giờ lớn lên cùng với nhiều người da trắng. Tôi lớn lên trong một khu phố người da đen." Ông từng theo học Trường Trung học Eisenhower, Trường Trung học Blair, Trường cao đẳng thành phố Pasadena và Trường Điện ảnh–Truyền hình USC.

Mùa xuân năm 1987, Singleton gia nhập hội Beta Omega thuộc Kappa Alpha Psi và tốt nghiệp Đại học Nam California vào năm 1990. Ban đầu ông cân nhắc theo học khoa học máy tính, nhưng sau đó đã đăng ký vào chương trình Viết kịch bản điện ảnh của USC dưới sự hướng dẫn của Margaret Mehring. Chương trình này được thiết kế nhằm giúp sinh viên có thể trực tiếp bước vào hệ thống Hollywood với tư cách những biên kịch/đạo diễn chuyên nghiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1968
Mất năm 2019
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Đạo diễn điện ảnh người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Đạo diễn video âm nhạc Mỹ
Nam diễn viên Los Angeles
Nhà sản xuất truyền hình California
Roony Bardghji

Roony Bardghji (; sinh ngày 15 tháng 11 năm 2005) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thụy Điển hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Barcelona tại La Liga. Sinh ra tại Kuwait, anh chơi cho đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển.

Thiếu thời 
Bardghji sinh ra ở Thành phố Kuwait, Kuwait, trong một gia đình người Assyria đến từ Aleppo, Syria. Anh là người gốc Armenia thông qua ông nội của mình. Gia đình anh chuyển đến Kallinge, Thụy Điển, khi anh 6 tuổi để có cơ hội tốt hơn.

Câu lạc bộ

Barcelona 
Vào ngày 14 tháng 7 năm 2025, Bardghji đã ký hợp đồng bốn năm với câu lạc bộ Barcelona tại La Liga và hoàn tất thỏa thuận trị giá 2 triệu euro với các điều khoản bổ sung liên quan đến thành tích. Vào ngày 14 tháng 9, anh đã ra mắt cho Barcelona trong chiến thắng 6–0 trước Valencia.

Sự nghiệp quốc tế 
Bardghji ra mắt quốc tế cho U-17 Thụy Điển vào ngày 7 tháng 8 năm 2021. Anh cũng chơi cho đội tuyển U-21 Thụy Điển với trận ra mắt vào ngày 2 tháng 6 năm 2022.

Vào ngày 1 tháng 10 năm 2025, Bardghji lần đầu tiên được triệu tập lên đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển. Vào ngày 10 tháng 10 năm 2025, Bardghji có trận ra mắt đội tuyển quốc gia ở phút 85 trong trận thua 0–2 trước Thụy Sĩ tại vòng loại FIFA World Cup 2026.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Danh hiệu 
Copenhagen
 Danish Superliga: 2021–22, 2022–23, 2024–25
 Danish Cup: 2022–23, 2024–25

Barcelona
Supercopa de España: 2026

Cá nhân
 Đội hình tiêu biểu nhất tháng của Danish Superliga: Tháng 8 năm 2023, Tháng 9 năm 2023

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Roony Bardghji trên trang web FC Barcelona 
  
  
  
  
  

Sinh năm 2005
Nhân vật còn sống
Người Thụy Điển
Người Assyria
Người Armenia
Người Kuwait
Người Syria
Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nam Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá Armenia
Cầu thủ bóng đá nam Armenia
Tiền vệ bóng đá
Tiền vệ bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá Danish Superliga
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đan Mạch
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Quốc lộ Nhật Bản

Nhật Bản sở hữu một hệ thống  trên toàn quốc và hoàn toàn tách biệt với mạng lưới đường cao tốc. Hệ thống này được quản lý bởi Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch cùng các cơ quan chính phủ liên quan. Từ năm 1952, Nhật Bản bắt đầu phân loại các quốc lộ thành hai loại: loại 1 và loại 2. Các tuyến đường loại 1 thường mang một hoặc hai chữ số, trong khi các tuyến đường loại 2 thường mang ba chữ số. Ví dụ như quốc lộ 1 và quốc lộ 57 thuộc loại 1, trong khi quốc lộ 507, tuyến quốc lộ có số hiệu cao nhất, thuộc loại 2.

Một sửa đổi đối với bộ luật hiện hành vào năm 1964 đã dẫn đến việc hợp nhất các hạng mục phân loại đường quốc lộ và bắt đầu có hiệu lực từ tháng 4 năm 1965. Kể từ đó trở đi, các tuyến quốc lộ mới đều được đánh số bằng ba chữ số, khiến cho dãy số từ 58 đến 100, vốn chưa từng được sử dụng, tiếp tục để trống. Tuy nhiên, khi tỉnh Okinawa được trao trả và quyền quản lý thuộc về Nhật Bản vào năm 1972, Quốc lộ 58 đã được hình thành, với điểm đầu ở phía nam của đường quốc lộ này được đặt tại thành phố Naha, thủ phủ của tỉnh Okinawa. Đến nay, các số từ 59 đến 100 vẫn chưa được sử dụng. Ngoài ra, một vài số hiệu khác đã bị bỏ trống do gộp tuyến hoặc thay đổi số hiệu: quốc lộ 109 (gộp vào 108), 110 (đổi thành 48), 111 (đổi thành 45), và 214–216 (hợp nhất thành quốc lộ 57).

Danh sách đường quốc lộ

Quốc lộ 1 đến 57

Thư viện

Tham khảo
Núi Trà Đuốc Lớn

Núi Trà Đuốc Lớn là một ngọn núi ở khu vực ven biển tại xã Bình Trị, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, nay thuộc xã Kiên Lương, tỉnh An Giang. Loại đá của núi được xác định là ryolit. Ngọn núi đã bị khai thác đá đến mức trơ trọi. Núi có diện tích 55,2 ha; đã được khai thác hết, hiện được quy hoạch đào sâu xuống -40 m. Công ty CP xây dựng kinh doanh vật tư, Công ty TNHH An Phát, Công ty cổ phần sản xuất vật liệu xây dựng Kiên Giang là hai công ty khai thác đá ngọn núi này.

Về phía tây là núi Trà Đuốc Nhỏ, phía nam là Hòn Chông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vị trí núi trên Google Maps, tháng 9 năm 2025

Núi tại Kiên Giang
Núi không còn tồn tại
Shaun the Sheep: The Beast of Mossy Bottom

Shaun the Sheep: The Beast of Mossy Bottom là một bộ phim hoạt hình hài sắp ra mắt bằng kỹ thuật stop-motion do Aardman Animations sản xuất hợp tác với Sky và StudioCanal. Đây là phần thứ ba trong loạt phim Shaun the Sheep, sau Shaun the Sheep Movie (2015) và A Shaun the Sheep Movie: Farmageddon (2019). Phim dự kiến ra mắt vào năm 2026.

Nội dung 
Khi Halloween đến gần tại Nông trại Mossy Bottom, tai họa xảy ra khi người nông dân vụng về phá hủy vườn bí ngô quý của bầy cừu. Quyết tâm khắc phục sự cố, Shaun biến thành một "nhà khoa học điên", nhưng những trò nghịch ngợm của anh ngày càng vượt khỏi tầm kiểm soát. Với việc người nông dân mất tích và một sinh vật bí ẩn đang lang thang trong rừng Mossingham, Shaun và bầy cừu phải cứu lấy ngày trong một cuộc phiêu lưu gia đình rùng rợn.

Sản xuất 
Phim chính thức được công bố vào ngày 7 tháng 5 năm 2025 bởi Aardman Animations, Sky và StudioCanal. Phim do Mark Burton và Giles Pilbrow viết kịch bản, đạo diễn bởi Steve Cox và Matthew Walker, sản xuất bởi Richard Beek. Các giám đốc điều hành của studio gồm Nick Park, Peter Lord, Carla Shelley và Sarah Cox.

Sky sẽ phân phối phim tại Vương quốc Anh, ra mắt tại rạp và trên Sky Cinema, còn StudioCanal sẽ phụ trách phân phối quốc tế.

Bối cảnh 
Thông báo này theo sau thành công của Wallace & Gromit: Vengeance Most Fowl (2024), đã phá kỷ lục phát sóng tại Vương quốc Anh và giành hai giải thưởng BAFTA, cùng với đề cử Oscar. The Beast of Mossy Bottom tiếp tục mối quan hệ hợp tác lâu dài của Aardman với StudioCanal, trước đó đã đồng sản xuất Shaun the Sheep Movie (2015), Farmageddon (2019) và Early Man (2018).

Phát hành 
Shaun the Sheep: The Beast of Mossy Bottom dự kiến ra mắt vào năm 2026. Các hoạt động bán quốc tế bắt đầu tại Liên hoan phim Cannes vào tháng 5 năm 2025.

Xem thêm 
 Shaun the Sheep
 Shaun the Sheep Movie
 A Shaun the Sheep Movie: Farmageddon
 Aardman Animations

Tham khảo

Liên kết ngoài
Núi Trà Đuốc Nhỏ

Núi Trà Đuốc Nhỏ là một ngọn núi nhỏ ở khu vực ven biển tại xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, nay thuộc xã Kiên Lương, tỉnh An Giang. Loại đá của núi được xác định là ryolit. Núi có diện tích 14,7 ha; đã được khai thác hết, hiện được quy hoạch đào sâu xuống -40 m.

Về phía đông là núi Trà Đuốc Lớn, phía nam là Hòn Chông.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Vị trí núi trên Google Maps, Tháng 9 năm 2025

Núi tại Kiên Giang
Núi không còn tồn tại
Ceroplesini

Ceroplesini là một tông xén tóc thuộc phân họ Lamiinae. Chi này được Thomson khởi xướng năm 1860.

Phân loại học
 Ceroplesis Audinet-Serville, 1835
 Cochliopalpus Lacordaire, 1872
 Diastocera Dejean, 1835
 Gnathoenia Thomson, 1858
 Mimoceroplesis Breuning, 1967
 Paranaleptes Breuning, 1937
 Pterotragus Chevrolat, 1856
 Pycnopsis Thomson, 1857
 Thysia J. Thomson, 1860
 Titoceres Audinet-Serville, 1835

Tham khảo

Lamiinae
Glenea acuta

Glenea acuta là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Xén tóc. Loài này được Johan Christian Fabricius mô tả năm 1801. Loài này có ở Sumatra và Java.

Phân loài
 Glenea acuta acuta (Fabricius, 1801)
 Glenea acuta montana Jordan, 1894

Tham khảo

acuta
Bọ cánh cứng được mô tả năm 1801
Hélène Vincent

Hélène Vincent (sinh ngày 9 tháng 9 năm 1943) là một nữ diễn viên và đạo diễn sân khấu người Pháp.

Sự nghiệp
Bà lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh vào năm 1969 trong bộ phim Pierre et Paul do René Allio đạo diễn. Vài năm sau đó, bà góp mặt trong nhiều tác phẩm, nổi bật như Let Joy Reign Supreme của Bertrand Tavernier, diễn cùng Michel Piccoli trong Fire's Share.  

Năm 1988, bà được công chúng biết đến rộng rãi hơn qua vai Madame Marielle Le Quesnoy trong bộ phim ăn khách Life Is a Long Quiet River, vai diễn này mang về cho bà giải Giải César cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại lễ trao giải César 1989. Năm 1992, bà tiếp tục được đề cử ở cùng hạng mục cho vai diễn trong I Don't Kiss của André Téchiné. Năm 2013, bà được đề cử giải Giải César cho nữ diễn viên phụ cho vai diễn trong A Few Hours of Spring của Stéphane Brizé. Năm 2020, bà lần thứ ba được đề cử ở hạng mục Giải César cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất với bộ phim The Specials của bộ đôi đạo diễn Éric Toledano và Olivier Nakache.  

Năm 1996, bà vào vai mẹ của nhân vật Bernie trong bộ phim Bernie do Albert Dupontel đạo diễn.  

Trong lĩnh vực sân khấu, bà nhiều lần hợp tác với Patrice Chéreau và chồng cũ là Jean-Pierre Vincent.  

Bà từng hai lần được đề cử Giải Molière cho nữ diễn viên xuất sắc nhất: năm 2010 với vở Alexandra David-Néel, Mon Tibet do Didier Long đạo diễn và năm 2011 với vở La Celestina do Christian Schiaretti đạo diễn.  

Bà là mẹ của đạo diễn Thomas Vincent.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 

Sinh năm 1943
Nhân vật còn sống
Người giành giải César cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nữ diễn viên điện ảnh Pháp
Nữ diễn viên sân khấu Pháp
Nữ diễn viên Pháp thế kỷ 20
Nữ diễn viên Pháp thế kỷ 21
Nữ diễn viên từ Paris
Danh sách vô địch đôi nữ Wimbledon

Các nhà vô địch và á quân của nội dung đôi nữ tại Giải quần vợt Wimbledon, lần đầu tiên được đưa vào hệ thống giải đấu vào năm 1913. Từ năm 1915 đến năm 1918 và từ năm 1940 đến năm 1945, giải đấu không được tổ chức do ảnh hưởng của hai cuộc Thế chiến.

Kết quả

Xem thêm 

 Giải Wimbledon
 Danh sách vô địch đơn nam Wimbledon
 Danh sách vô địch đơn nữ Wimbledon
 Danh sách vô địch đôi nam nữ Wimbledon

Tài liệu tham khảo 

Vô địch Wimbledon
Thánh vũ ký

Thánh vũ ký (chữ Hán: 聖武記) là tác phẩm của Ngụy Nguyên, chuyên viết về các hoạt động quân sự lớn của nhà Thanh, từ khi lập quốc cho đến thời Đạo Quang.

Sách này gồm 14 quyển với dung lượng 40 vạn chữ, thuộc thể kỷ sự bản mạt với nguồn tài liệu chủ yếu lấy từ kinh thư, chính sử, thực lục, công văn và các cuộc khảo sát thực địa. Với 10 quyển đầu ghi chép các sự kiện như: Nhà Thanh kiến lập quốc gia, thống nhất Mãn Châu, chinh phục nhà Minh, bình định loạn Tam Phiên, bình định Mông Cổ, bình định chính quyền họ Trịnh ở Đài Loan, bình định loạn Đại Tiểu Hòa Trác, trấn áp các cuộc nổi dậy ở Ô Thập và Xương Cát, bình định Tây Tạng, bình định loạn Trương Cách Nhĩ, bình định Đại Tiểu Kim Xuyên, chống lại sự xâm lược của Hãn quốc Kokand và người Andijan, và bình định loạn Bạch Liên giáo, v.v... Riêng 4 quyển cuối mô tả chế độ quân sự của triều Thanh.

Thánh vũ ký được hoàn thành vào năm 1842, đúng vào thời điểm ký kết Điều ước Nam Kinh. Phiên bản khắc in đầu tiên là bản của Cổ Vi Đường ở Tô Châu vào năm Đạo Quang thứ 22 (1842). Sau đó, sách được chỉnh sửa hai lần: một lần in lại vào năm Đạo Quang thứ 24 (1844), và một lần sửa chữa lần hai in vào năm Đạo Quang thứ 26 (1846). Ngoài ra còn có các bản như bản Tứ bộ bị yếu. Năm 1984, Hàn Tích Phong và Tôn Văn Lương đã dựa trên bản sửa chữa năm Đạo Quang thứ 26 để chấm câu và chú thích rồi được Trung Hoa thư cục xuất bản. Năm 1844, Thánh vũ ký được truyền bá sang Nhật Bản.

Tham khảo

Tác phẩm năm 1842
Thư tịch nhà Thanh
Biên soạn lịch sử quân sự
Lịch sử quân sự nhà Thanh
Lịch sử quân sự Trung Quốc
Suy tĩnh mạch mãn tính

Suy tĩnh mạch mãn tính (CVI) là tình trạng máu bị ứ đọng thay vì trở về bình thường từ các tĩnh mạch ở chân. Các triệu chứng có thể kể đến là chân dưới phù nề, da thay đổi và chân cảm thấy khó chịu. Những thay đổi về da có thể bao gồm các mạch máu nhỏ nổi rõ và da đổi màu. Các biến chứng có thể bao gồm loét tĩnh mạch, giãn tĩnh mạch, bệnh chàm và viêm mô tế bào.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm di truyền, huyết áp cao, ngồi lâu, hút thuốc, có tiền sử bị huyết khối tĩnh mạch sâu, mang thai, chấn thương chân và đứng lâu. Cơ chế bệnh cơ bản liên quan đến áp suất cao, do dòng máu chảy ngược hoặc dòng chảy bị cản trở, bên trong các tĩnh mạch. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và khám bệnh, mặc dù có thể được hỗ trợ bởi siêu âm.

Hướng điều trị ban đầu thường là nâng cao chân, tập thể dục, kiểm soát cân nặng và nén ép trị liệu. Một số dạng có thể được điều trị bằng liệu pháp phẫu thuật như liệu pháp tiêm xơ hoặc bóc tách tĩnh mạch. Tuy nhiên, khả năng tái phát sau phẫu thuật là phổ biến. Tình trạng bệnh thường trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.

Suy tĩnh mạch mãn tính rất phổ biến. Ở Hoa Kỳ, khoảng 6,5 triệu người bị ảnh hưởng. Người lớn tuổi thường bị ảnh hưởng nhiều hơn. Tình trạng ít xảy ra hơn ở các nước ngoài phương Tây. Suy tĩnh mạch mãn tính được Sushruta mô tả trong Ấn Độ cổ đại và sau đó là Hippocrates trong Hy Lạp cổ đại.

Tham khảo 

Tĩnh mạch
Bệnh mãn tính
The Specials (phim 2019)

The Specials () là một bộ phim chính kịch của Pháp năm 2019 do Éric Toledano và Olivier Nakache đạo diễn. Phim được trình chiếu không tranh giải tại Liên hoan phim Cannes 2019. Bộ phim được lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật của Stéphane Benhamou và Daoud Tatou.

Kịch bản
Bruno (Vincent Cassel) điều hành một tổ chức giúp đỡ những người tự kỷ bằng cách tìm việc làm và các hoạt động cho họ bên ngoài khuôn khổ bệnh viện, cùng với Malik (Reda Kateb), người chứng nhận cho các thanh thiếu niên đến từ những khu phố khó khăn ở Paris để chăm sóc bệnh nhân tự kỷ. Mặc dù tổ chức gặp khó khăn về tài chính và bị thanh tra xã hội (IGAS) điều tra do hoạt động không có giấy phép, Bruno vẫn liên tục tuyển thêm nhân viên. Ông sắp xếp cho Joseph, bệnh nhân lớn tuổi nhất, làm việc tại một xưởng sản xuất máy giặt, nhưng Joseph gặp khó khăn khi phải kiềm chế thói quen kéo còi báo cháy trên tàu điện ngầm trong lúc đi làm.

Một học viên của Malik là Dylan được phân công chăm sóc một bệnh nhân tên Valentin. Dylan thường tỏ ra thiếu tôn trọng Malik và chưa nhận thấy giá trị của chương trình.

Diễn viên 
 Vincent Cassel vai Bruno Haroche
 Reda Kateb vai Malik
 Hélène Vincent vai Hélène
 Bryan Mialoundama vai Dylan
 Alban Ivanov vai Menahem
 Benjamin Lesieur vai Joseph
 Marco Locatelli vai Valentin
 Catherine Mouchet vai bác sĩ Ronssin
 Frédéric Pierrot và Suliane Brahim vai các thanh tra IGAS
 Lyna Khoudri vai Ludivine
 Aloïse Sauvage vai Shirelle

Đón nhận 
Bộ phim nhận được nhiều đánh giá tích cực. The Specials đạt tỷ lệ tán thành 82% trên trang tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, dựa trên 11 bài đánh giá, với điểm trung bình là 7,4/10.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Phim năm 2019
Phim về bệnh tự kỷ
Phim chính kịch Pháp