U-1224 (tàu ngầm Đức)

U-1224 là một tàu ngầm tấn công  thuộc phân lớp Type IXC/40 được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1943, nó được sử dụng trong việc huấn luyện thủy thủ Nhật Bản, trước khi được chuyển giao cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản như là chiếc Ro-501 vào ngày 15 tháng 2, 1944. Trong hành trình đi sang Nhật Bản, Ro-501 bị một đội tìm-diệt tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ truy lùng trong suốt hai ngày, và cuối cùng bị đánh chìm giữa Đại Tây Dương vào ngày 13 tháng 5, 1944.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Thiết kế của tàu ngầm Type IXC/40 có kích thước hơi lớn hơn so với phân lớp Type IXC dẫn trước. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao  và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì, tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa  khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động  ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 22 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IX trang bị một hải pháo  SK C/32 với 180 quả đạn, một pháo phòng không  SK C/30 và hai pháo phòng không  C/30. Thủy thủ đoàn bao gồm 4 sĩ quan và 44 thủy thủ.

Chế tạo 
U-1224 được đặt hàng vào ngày 25 tháng 8, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu Deutsche Werft AG ở Hamburg vào ngày 30 tháng 11, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 7 tháng 7, 1943, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 20 tháng 10, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Georg Preuss.

Lịch sử hoạt động

U-1224 
Sau khi nhập biên chế, U-1224 được phối thuộc cùng Chi hạm đội U-boat 31 cho nhiệm vụ huấn luyện. Nó được chọn là tàu huấn luyện cho thủy thủ Nhật Bản từ trước khi chính thức nhập biên chế.

U-1224 tham gia chương trình trao đổi kỹ thuật và công nghệ giữa Đức Quốc Xã và Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II. Một thủy thủ đoàn đầy đủ người Nhật được phía Đức huấn luyện để vận hành chiếc U-boat, mà sau đó sẽ được trao tặng cho Nhật Bản. Việc huấn luyện này được sắp xếp bởi Tùy viên Hải quân Đức tại Tokyo, Phó đô đốc Paul Wenneker, nhằm chia sẻ kỹ thuật và chiến thuật tàu ngầm của Đức cho Nhật. Ông đã thúc đẩy việc trao tặng tàu ngầm cho Nhật và huấn luyện thủy thủ đoàn Nhật tại Đức. Vào tháng 8, 1943, Thiếu tá Hải quân Sadatoshi Norita cùng một thủy thủ đoàn 48 người đã đi đến Pháp (bị Đức chiếm đóng) trên tàu ngầm I-8, rồi tiếp tục đi sang Đức bằng tàu hỏa. Họ thực hành huấn luyện cùng một nhóm nhỏ thủy thủ Hải quân Đức Quốc xã tại khu vực biển Baltic từ tháng 10, 1943 đến tháng 2, 1944.

U-1224 trở thành chiếc tàu ngầm thứ hai được Đức chuyển giao cho Nhật Bản, sau khi Adolf Hitler quyết định vào tháng 2, 1943 sẽ gửi hai tàu U-boat sang Nhật Bản như một phần của chiến dịch đánh phá tuyến đường hàng hải của phía Đồng Minh tại Ấn Độ Dương. Tổng tư lệnh Hải quân Đức, Đại đô đốc Karl Dönitz, phản đối ý định chuyển giao tàu ngầm cho phía Nhật Bản vì ông tin rằng Đức cần mọi tàu ngầm của họ tại mặt trận Đại Tây Dương, cũng như e ngại các thủy thủ Nhật và Đức khó làm việc ăn ý với nhau, nhưng ông bị Hitler phủ quyết. Chiếc đầu tiên U-511 được đặt tên mã "Marco Polo I", đã khởi hành từ Đức vào tháng 5, 1943. Nó mang theo thủy thủ đoàn người Đức cùng nhiều hành khách, bao gồm những sĩ quan kỹ sư, tùy viên hải quân Nhật Naokuni Nomura, và nhà ngoại giao Ernst Woermann, vốn trên đường nhận nhiệm vụ đại sứ bên cạnh chính quyền bù nhìn Trung Quốc Uông Tinh Vệ. U-511 cũng vận chuyển một số hàng tiếp liệu cho Đội Monsun của Đức đặt căn cứ tại Ấn Độ Dương. Con tàu thành công khi đi đến cảng Penang, Malaya đã bị Nhật Bản chiếm đóng vào tháng 7, nơi hàng hóa được chất dỡ, rồi tiếp tục đi đến Kure, Nhật Bản vào tháng 8. U-511 chính thức nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản như là chiếc Ro-500.  Vì vậy U-1224 được phía Đức đặt tên mã là "Marco Polo II".

Ro-501 
Sau khi thủy thủ đoàn người Nhật trải qua ba tháng huấn luyện, U-1224 chính thức nhập biên chế cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản như là chiếc Ro-501 vào ngày 15 tháng 2, 1944, và Thiếu tá Hải quân Sadatoshi Norita chính thức được chỉ định làm hạm trưởng, trong khi con tàu được phía Nhật Bản đặt tên mã là "Satsuki số 2". Nó tiếp tục trải qua những tuần lễ trong cuối tháng 2 và đầu tháng 3 để tiếp tục huấn luyện phòng không tại Swinemunde. Hải quân Nhật Bản điều con tàu trực thuộc Hải đội Tàu ngầm 8 đặt căn cứ tại Malaya.

Marco Polo II 
Đức và Nhật Bản ở cách nhau rất xa về mặt địa lý, và cho đến năm 1944 đã hầu như bị tách rời với nhau. Trong khi không thể gửi lực lượng tăng viện hay vũ khí có ý nghĩa đáng kể cho nhau qua vùng lãnh thổ do Đồng Minh kiểm soát, họ có thể sử dụng tàu ngầm để chia sẻ kỹ thuật tình báo và bản vẽ vũ khí. Nhờ khả năng di chuyển ngầm, tàu ngầm cung cấp sự an toàn và cơ hội hoàn tất chuyến đi. Vào cuối tháng 3, 1944, một số sĩ quan Nhật Bản đang học về kỹ thuật hàng hải tại Nhật Bản, do Đại tá Hải quân Tetsuhiro Emi dẫn đầu, đã đi đến Kiel và lên tàu Ro-501 để quay trở về Nhật Bản. Họ mang theo một số vật tư chiến tranh: thủy ngân, chì, thép, kính quang học chưa cắt và nhôm, cùng với bản vẽ của tàu ngầm Type IX và máy bay phản lực Messerschmitt Me 163 "Komet".

Ro-501 đi đến Na Uy vào ngày 30 tháng 3 để tiếp thêm nhiên liệu, rồi tiếp tục hành trình vào đầu tháng 4. Thoạt tiên nó di chuyển cùng với tàu ngầm U-859, cũng vận chuyển vật tư chiến lược quân sự sang Nhật Bản.

Bị đánh chìm 
Hành trình đi Penang của Ro-501 dự định sẽ băng qua giữa Đại Tây Dương về phía Tây các quần đảo Azores và Cabo Verde, rồi vòng qua mũi Hảo Vọng. Nó dự định sẽ gặp gỡ tàu ngầm I-8 trong Ấn Độ Dương để tiếp thêm nhiên liệu trước khi tiếp tục hành trình cho đến đích. Tuy nhiên tại tọa độ khoảng , Ro-501 đụng độ với một đội tìm-diệt tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ, vốn hình thành chung quanh tàu sân bay hộ tống  và bao gồm năm tàu hộ tống khu trục, trong đó có chiếc . Bị đối phương truy lùng, chiếc tàu ngầm phải lặn để ẩn nấp trong suốt hai ngày đến mức điện năng trong ắc-quy đã gần cạn kiệt. Thiếu tá Norita hạm trưởng Ro-501 đã gửi báo cáo về căn cứ cho biết đang bị truy đuổi, tuy nhiên bức điện mã hóa này bị các tàu chiến Hoa Kỳ trang bị máy định vị cao tần ("Huff-Duff") phát hiện, nên xác định được tọa độ của mục tiêu.

Francis M. Robinson báo cáo dò được tín hiệu sonar mục tiêu ngầm dưới nước lúc 19 giờ 00 ngày 13 tháng 5. Chiếc tàu hộ tống khu trục đã bắn một loạt súng cối chống ngầm Hedgehog, và tiếp nối bởi năm loạt mìn sâu trang bị kíp nổ tiếp cận. Nó nghe thấy bốn tiếng nổ ngầm dưới nước, xác nhận mục tiêu đã bị tiêu diệt trong Đại Tây Dương ở vị trí khoảng  ngoài khơi Cabo Verde. 

Vào đầu tháng 7, [[Phó đô đốc Paul Wenneker, Tùy viên Hải quân Đức tại Tokyo, đánh điện cho Berlin hỏi về tình trạng của Ro-501, và được biết Bộ Tổng chỉ huy U-boat mất liên lạc với con tàu từ ngày 11 tháng 5. Đến ngày 26 tháng 8, Hải quân Đức cho rằng nó đã mất với tổn thất toàn bộ 56 người trên tàu, gồm 52 thành viên thủy thủ đoàn (có hai thủy thủ Đức là hoa tiêu và vận hành radar) và bốn hành khách người Nhật. Con tàu được đưa ra khỏi danh sách đăng bạ vào ngày 10 tháng 10, 1944. Hạm trưởng của Ro-501, Thiếu tá Nobita, được truy thăng hàm Trung tá Hải quân, cũng như một trong các hành khách, Đại tá Tetsuhiro Emi, lên hàm Chuẩn đô đốc.

Xác tàu đắm của U-1224/Ro-501 nằm ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc quần đảo Cabo Verde, tại tọa độ , ở độ sâu khoảng . Vị trí này ở gần nơi tàu hộ tống khu trục  đã đánh chìm tàu ngầm U-66.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
  Wreck information for the RO-501
  German Sub Losses 
  Blockade Running Information, WW2

Tàu ngầm Type IX
Tàu ngầm của Hải quân Đức trong Thế Chiến II
Tàu ngầm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II
Tàu ngầm được Đức chuyển cho Nhật Bản trong Thế Chiến II
U-boat bị đánh chìm bởi mìn sâu
U-boat bị tàu chiến Hoa Kỳ đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế chiến II tại Đại Tây Dương
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1943