O-Lan

O-Lan là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết năm 1931 của Pearl S. Buck – Đất Lành. Trong bản chuyển thể điện ảnh năm 1937, Luise Rainer đã giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất nhờ vai diễn này.

Tiểu sử nhân vật 
Ban đầu, O-Lan là một nô tỳ trong gia tộc giàu có họ Hoàng. Bà được tự do khi kết hôn với nhân vật chính của tiểu thuyết, Vương Lung. Họ cùng nhau gây dựng gia đình ở nông thôn và trải qua nhiều gian khổ như nạn đói, lũ lụt, và chiến tranh. Vương Lung và O-Lan đã làm việc chăm chỉ để bảo đảm sự sống còn cho gia đình, và sự kiên trì của họ cuối cùng đã được đền đáp khi đất đai sinh ra của cải dồi dào.

O-Lan là một đầu bếp khéo léo, từng làm việc trong bếp với tư cách nô lệ. Khi O-Lan lần đầu đến nhà Vương Lung, bà đã chuẩn bị một bữa ăn ngon miệng. Khi Vương Lung hỏi về sự khéo tay của bà, bà thản nhiên đáp: “Tôi đã là nô lệ nhà bếp từ khi vào nhà họ Hoàng. Bữa nào cũng có thịt.” Vương Lung đã nhận được nhiều lời khen từ gia đình và bạn bè cho bữa ăn của O-Lan.

Chuyển đến miền Nam Trung Quốc 
Vương Lung và O-Lan miễn cưỡng chuyển đến một thành phố phía Nam để tránh nạn đói. O-Lan là một người ăn xin dày dạn kinh nghiệm, vốn học được từ thời thơ ấu; bà dùng tài ăn xin thuở nhỏ để giúp gia đình vượt qua cảnh ngặt nghèo nơi thành phố. Bà biết phải cầu xin ai, xin ở đâu, và dạy các con cách ăn xin.

Vương Lung cuối cùng bỏ rơi O-Lan khi ông say mê một kỹ nữ tên Liên. Ông cưới Liên làm vợ lẽ, điều này khiến O-Lan đau khổ tột cùng; bà đặc biệt buồn khi Liên đưa theo Cúc Cúc, một cựu nô lệ của nhà họ Hoàng, làm người hầu riêng. O-Lan căm ghét Cúc Cúc vì thái độ ngạo mạn và lạnh lùng khi họ còn cùng là nô lệ, và nhắc nhở cô ta rằng trong khi Cúc Cúc vẫn là nô lệ, thì O-Lan là chính thất của một gia đình phú quý, là vợ cả và là mẹ của những người con trai.

Bệnh tật và cái chết 
Sau khi sinh đôi một trai một gái, O-Lan trở nên vô sinh, bà nói: “Trong người tôi có ngọn lửa.” Bà lặp lại điều này suốt nhiều năm. Một ngày, khi Vương Lung bắt đầu cảm thấy tội lỗi vì đã bỏ rơi bà, thì bà không còn có thể rời khỏi phòng. Vương Lung gọi thầy thuốc trong thị trấn, người này nói rằng bà có một khối u trong bụng và “sâu trong tim.” Thầy thuốc nói cần 500 lượng bạc để cứu bà, nhưng O-Lan từ chối, nói rằng số tiền đó có thể mua được đất tốt. Vương Lung phớt lờ và kêu rằng ông có đủ tiền. Khi nghe vậy, thầy thuốc lại nói rằng màu mắt của bà khác thường và việc chữa trị sẽ tốn 5.000 lượng bạc. Vương Lung hiểu rằng bà sẽ chết. Trong những năm tiếp theo, O-Lan ngày càng yếu và bắt đầu lên cơn co giật. Bà liên tục bộc lộ nỗi đau do Vương Lung gây ra khi lặp đi lặp lại vào cuối đời: “Tôi xấu xí và không thể được yêu thương.” Cuối cùng, Vương Lung không thể chịu nổi khi ở bên bà. Khi O-Lan qua đời sau khi nhìn thấy con trai cả thành thân, bà được chôn cất cùng cha chồng trên mảnh đất của Vương Lung.

Sự thông minh, tài năng và chăm chỉ của O-Lan là yếu tố then chốt cho thành công của Vương Lung. Sau cái chết của bà, không còn ai trong nhà quản lý cẩn thận việc chi tiêu; con trai cả thì tiêu tiền phung phí, trong khi con trai thứ lại nhất quyết tích trữ tiền bạc. Không có O-Lan, Vương Lung gặp khó khăn trong việc kiểm soát gia đình.

Xem thêm 
 Đất Lành, tiểu thuyết đoạt giải Pulitzer của Pearl S. Buck
 Vương Lung

Tham khảo 

Nhân vật văn học Trung Quốc
Nhân vật trong tiểu thuyết Mỹ thế kỷ 20
Nô lệ hư cấu
Nhân vật văn học ra mắt năm 1931