Pulmonata

Pulmonata là một nhóm không chính thức (từng được xếp ở cấp phân lớp, rồi cấp bộ) gồm các loài ốc và sên trần đặc trưng bởi khả năng hô hấp trực tiếp. Nhóm này bao gồm nhiều họ sinh trưởng trên cạn, môi trường nước ngọt, cũng như ở biển.

Đơn vị phân loại Pulmonata theo định nghĩa truyền thống đã được chứng minh là một nhóm đa ngành theo nghiên cứu phân tử của Jörger và cộng sự năm 2010.

Pulmonata được ghi nhận là tồn tại từ kỷ Than Đá cho tới nay.

Các loài thuộc nhóm này có một tâm nhĩ và một thận duy nhất, cùng với hệ thống thần kinh đối xứng tập trung. Khoang áo nằm ở phía bên phải cơ thể, và không có mang. Thay vào đó, mang được biến đổi thành phổi có mạch máu. Hầu hết các loài có vỏ, nhưng không có nắp vỏ, nhưng cũng có một số loài sên trần không vỏ. Các loài thuộc nhóm này đều là loài lưỡng tính.

Hệ thống phân loại Linnaeus 
Hệ thống phân loại của nhóm này theo phân loại lớp Chân bụng (Ponder & Lindberg, 1997) được thể hiện dưới đây:

Bộ Pulmonata Cuvier in Blainville, 1814
Phân bộ Systellommatophora Pilsbry, 1948
Liên họ Onchidioidea Rafinesque, 1815
Liên họ Otinoidea H. & A. Adams, 1855
Liên họ Rathouisioidea Sarasin, 1889
Phân bộ Basommatophora Keferstein in Bronn, 1864
Liên họ Acroloxoidea Thiele, 1931
Liên họ Amphiboloidea J.E. Gray, 1840
Liên họ Chilinoidea H. & A. Adams, 1855
Liên họ Glacidorboidea Ponder, 1986
Liên họ Lymnaeoidea Rafinesque, 1815
Liên họ Planorboidea Rafinesque, 1815
Liên họ Siphonarioidea J.E. Gray, 1840
Phân bộ Eupulmonata Haszprunar & Huber, 1990
Phân thứ bộ Acteophila Dall, 1885 = trước đây là Archaeopulmonata
Liên họ Melampoidea Stimpson, 1851
Phân thứ bộ Trimusculiformes Minichev & Starobogatov, 1975
Liên họ Trimusculoidea Zilch, 1959

Phân thứ bộ Stylommatophora A. Schmidt, 1856
Hạ phân thứ bộ Orthurethra
Liên họ Achatinelloidea Gulick, 1873
Liên họ Cochlicopoidea Pilsbry, 1900
Liên họ Partuloidea Pilsbry, 1900
Liên họ Pupilloidea Turton, 1831
Hạ phân thứ bộ Sigmurethra
Liên họ Acavoidea Pilsbry, 1895
Liên họ Achatinoidea Swainson, 1840
Liên họ Aillyoidea Baker, 1960
Liên họ Arionoidea J.E. Gray in Turnton, 1840
Liên họ Buliminoidea Clessin, 1879
Liên họ Camaenoidea Pilsbry, 1895
Liên họ Clausilioidea Mörch, 1864
Liên họ Dyakioidea Gude & Woodward, 1921
Liên họ Gastrodontoidea Tryon, 1866
Liên họ Helicoidea Rafinesque, 1815
Liên họ Helixarionoidea Bourguignat, 1877
Liên họ Limacoidea Rafinesque, 1815
Liên họ Oleacinoidea H. & A. Adams, 1855
Liên họ Orthalicoidea Albers-Martens, 1860
Liên họ Plectopylidoidea Moellendorf, 1900
Liên họ Polygyroidea Pilsbry, 1894
Liên họ Punctoidea Morse, 1864
Liên họ Rhytidoidea Pilsbry, 1893
Liên họ Sagdidoidera Pilsbry, 1895
Liên họ Staffordioidea Thiele, 1931
Liên họ Streptaxoidea J.E. Gray, 1806
Liên họ Strophocheiloidea Thiele, 1926
Liên họ Trigonochlamydoidea Hese, 1882
Liên họ Zonitoidea Mörch, 1864
? Liên họ Athoracophoroidea P. Fischer, 1883 = Tracheopulmonata
? Liên họ Succineoidea Beck, 1837 = Heterurethra

Hệ thống phân loại 2005 
 
Hệ thống phân loại của nhóm này theo phân loại lớp Chân bụng (Bouchet & Rocroi, 2005) được thể hiện dưới đây:

Nhóm không chính thức Pulmonata 
Gồm nhóm không chính thức Basommatophora và nhánh Eupulmonata

Nhóm không chính thức Basommatophora 
Gồm nhánh Hygrophila 
Liên họ Amphiboloidea
Họ Amphibolidae
Liên họ Siphonarioidea
Họ Siphonariidae
 † Họ Acroreiidae

Nhánh Hygrophila 
Liên họ Chilinoidea
Họ Chilinidae
Họ Latiidae
Liên họ Acroloxoidea
Họ Acroloxidae
Liên họ Lymnaeoidea
Họ Lymnaeidae
Liên họ Planorboidea
Họ Planorbidae
Họ Physidae

Nhánh Eupulmonata 
Gồm nhánh Systellommatophora và Stylommatophora
Liên họ Trimusculoidea
Họ Trimusculidae
Liên họ Otinoidea
Họ Otinidae
Họ Smeagolidae
Liên họ Ellobioidea
Họ Ellobiidae

Nhánh Systellommatophora ( = Gymnomorpha) 
Liên họ Onchidioidea
Họ Onchidiidae
Liên họ Veronicelloidea
Họ Veronicellidae
Họ Rathouisiidae

Nhánh Stylommatophora 
Gồm phân nhánh Elasmognatha, Orthurethra và nhóm không chính thức Sigmurethra

Phân nhánh Elasmognatha 
Liên họ Succineoidea
Họ Succineidae
Liên họ Athoracophoroidea
Họ Athoracophoridae

Phân nhánh Orthurethra 
Liên họ Partuloidea
Họ Partulidae
Họ Draparnaudiidae
Liên họ Achatinelloidea
Họ Achatinellidae
Liên họ Cochlicopoidea
Họ Cochlicopidae
Họ Amastridae
Liên họ Pupilloidea
Họ Pupillidae
Họ Argnidae
Họ Chondrinidae
 † Họ Cylindrellinidae
Họ Lauriidae
Họ Orculidae
Họ Pleurodiscidae
Họ Pyramidulidae
Họ Spelaeodiscidae
Họ Strobilopsidae
Họ Valloniidae
Họ Vertiginidae
Liên họ Enoidea
Họ Enidae
Họ Cerastidae

Nhóm không chính thức Sigmurethra 
Liên họ Clausilioidea
Họ Clausiliidae
 † Họ Anadromidae
 † Họ Filholiidae
 † Họ Palaeostoidae
Liên họ Orthalicoidea
Họ Orthalicidae
Họ Cerionidae
Họ Coelociontidae
 † Họ Grangerellidae
Họ Megaspiridae
Họ Placostylidae
Họ Urocoptidae
Liên họ Achatinoidea
Họ Achatinidae
Họ Ferussaciidae
Họ Micractaeonidae
Họ Subulinidae
Liên họ Aillyoidea
Họ Aillyidae
Liên họ Testacelloidea
Họ Testacellidae
Họ Oleacinidae
Họ Spiraxidae
Liên họ Papillodermatoidea
Họ Papillodermatidae
Liên họ Streptaxoidea
Họ Streptaxidae
Liên họ  Rhytidoidea
Họ Rhytididae
Họ Chlamydephoridae
Họ Haplotrematidae
Họ Scolodontidae
Liên họ Acavoidea
Họ Acavidae
Họ Caryodidae
Họ Dorcasiidae
Họ Macrocyclidae
Họ Megomphicidae
Họ Strophocheilidae
Liên họ Punctoidea
Họ Punctidae
 † Họ Anostomopsidae
Họ Charopidae
Họ Cystopeltidae
Họ Discidae
Họ Endodontidae
Họ Helicodiscidae
Họ Oreohelicidae
Họ Thyrophorellidae
Liên họ Sagdoidea
Họ Sagdidae

Nhánh limacoid 
Liên họ Staffordioidea
Họ Staffordiidae
Liên họ Dyakioidea
Họ Dyakiidae
Liên họ Gastrodontoidea
Họ Gastrodontidae
Họ Chronidae
Họ Euconulidae
Họ Oxychilidae
Họ Pristilomatidae
Họ Trochomorphidae
Đơn vị phân loại hóa thạch có vẻ thuộc liên họ này
Phân họ † Archaeozonitinae
Phân họ † Grandipatulinae
Phân họ † Palaeoxestininae
Liên họ Parmacelloidea
Họ Parmacellidae
Họ Milacidae
Họ Trigonochlamydidae
Liên họ Zonitoidea
Họ Zonitidae
Liên họ Helicarionoidea
Họ Helicarionidae
Họ Ariophantidae
Họ Urocyclidae
Liên họ Limacoidea
Họ Limacidae
Họ Agriolimacidae
Họ Boettgerillidae
Họ Vitrinidae

Sigmurethra (khác) 
Có hai liên họ thuộc nhóm không chính thức Sigmurethra, nhưng không thuộc nhánh limacoid.
Liên họ Arionoidea
Họ Arionidae
Họ Anadenidae
Họ Ariolimacidae
Họ Binneyidae
Họ Oopeltidae
Họ Philomycidae
Liên họ Helicoidea
Họ Helicidae
Họ Bradybaenidae
Họ Camaenidae
Họ Cepolidae
Họ Cochlicellidae
Họ Elonidae
Họ Epiphragmophoridae
Họ Halolimnohelicidae
Họ Helicodontidae
Họ Helminthoglyptidae
Họ Humboldtianidae
Họ Hygromiidae
Họ Monadeniidae
Họ Pleurodontidae
Họ Polygyridae
Họ Sphincterochilidae
Họ Thysanophoridae
Họ Trissexodontidae
Họ Xanthonychidae

Hệ thống phân loại 2010
Jörger và cộng sự (2010) đã phân tích các nhóm chính trong Heterobranchia bằng cách sử dụng dữ liệu di truyền và phát hiện ra rằng Pulmonata theo định nghĩa truyền thống là một nhóm đa ngành. Ví dụ, một số loài thuộc nhóm này có quan hệ gần gũi hơn với Sacoglossa và Acochlidia. Họ đã đề xuất một đơn vị phân loại bao hàm rộng hơn là Panpulmonata bao hàm các nhánh Siphonarioidea, Sacoglossa, Glacidorboidea, Pyramidelloidea, Amphiboloidea, Hygrophila, Acochlidia và Eupulmonata.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 Pulmonate snails & slugs in captivity

Đơn vị phân loại lớp Chân bụng lỗi thời
Đơn vị phân loại do Georges Cuvier đặt tên