Start and park

Start and park (dịch nghĩa: 'xuất phát rồi dừng') là một khái niệm trong đua xe, đặc biệt là tại các cuộc đua do NASCAR quản lý, để chỉ việc các đội đua cho chiếc xe xuất phát rồi sau đó dừng cuộc đua chỉ sau một vài vòng để lấy tiền thưởng, trong khi tránh được những chi phí phát sinh như lốp thay thế, hư hỏng động cơ, thuê đội thợ. Việc này diễn ra do khoản tiền thưởng tương đối cao ngay cả khi về đích cuối cùng, cũng như là chi phí để cho một chiếc xe tham gia cuộc đua cao. Mặc dù những đội đua "start and park" đôi khi đóng vai trò là "field fillers" (dịch nghĩa: 'những chiếc xe lấp đầy', một thuật ngữ thường được sử dụng bên ngoài NASCAR khi có quá ít xe tham gia một cuộc đua), nhưng việc này bị chỉ trích trong một số trường hợp khi các đội đua dạng này chiếm lấy sự quan tâm từ những đội đua khác có mong muốn hoàn thành trọn vẹn cuộc đua.

Đặc điểm

Hiện tượng "start and park" xảy ra khi một đội đua cho chiếc xe của đội mình bỏ cuộc trong giai đoạn đầu của cuộc đua, thay vì hoàn thành trọn vẹn cuộc đua, và khi đó sẽ được tính là "bỏ dở cuộc đua" (DNF). Đây là kết quả do chi phí cao của việc hoàn thành trọn vẹn chặng đua, bao gồm chi phí thuê đội thợ (pit crew), cũng như là tiền thưởng cao chỉ với việc bắt đầu cuộc đua. Ví dụ, trong một cuộc đua tại   vào tháng 6 năm 2009,  nhận được 64.725 đô la Mỹ sau khi về đích thứ 41 trong một nỗ lực dạng này, trong khi  hoàn thành toàn bộ chặng đua ở vị trí thứ 36 nhưng chỉ nhận được nhiều hơn 725 đô la Mỹ (tức là 65.450 đô la Mỹ). Những đội đua mới thường "start and park" để lấy kinh phí, kinh nghiệm và thông tin cần thiết để sau này hoàn thành các chặng đua một cách cạnh tranh. Một số đội đua như Germain Racing, Tommy Baldwin Racing và Phil Parsons Racing ban đầu sử dụng chiến thuật này, nhưng sau đó tìm được nguồn tài trợ và thành công trong các chặng đua sau đó.

Những đội đua "start and park" còn sử dụng một chiến thuật khác, đó là cho một số chiếc xe phụ tham gia cuộc đua để lấy tiền thưởng, từ đó tạo điều kiện cho chiếc xe chính hoàn thành cuộc đua. Ví dụ, từ năm 2011,  đã "start and park" trong hầu hết các chặng đua mà anh thi đấu cho đội TriStar Motorsports, trong khi những chiếc xe khác của đội (thường có tài trợ) hoàn thành trọn vẹn cuộc đua. Theo chủ sở hữu xe (owner) Mark Smith, chiếc xe của Green có vai trò nghiên cứu và phát triển, qua đó cho phép đội tham gia thi đấu với nhiều chiếc xe đua theo lịch trình toàn thời gian. Vào năm 2015, anh đã lập kỷ lục nhiều lần về cuối nhất tại  trong sự nghiệp, với tổng cộng 76 lần. Một trường hợp khác là đội The Motorsports Group (trước đây là Key Motorsports), với chiếc xe số 40 do  cầm lái. Trong giai đoạn 2011–2014, The Motorsports Group sử dụng những chiếc xe số 42, 46 và 47 để "start and park" nhắm lấy kinh phí cho chiếc xe số 40, mặc dù những chiếc xe số 42 và 47 đã không tham gia thi đấu sau năm 2013.

Cách xác định
Khi bỏ cuộc, một đội đua "start and park" thường nêu lý do liên quan đến kỹ thuật (hộp số, điện, quá nhiệt, hệ thống treo,...) theo yêu cầu của NASCAR. Vì vậy, không có cách chính thức nào để xác định một đội đua cố tình bỏ cuộc mà không kiểm tra đầy đủ chiếc xe. Việc kiểm tra đầy đủ này đã được ban tổ chức thực hiện tại một chặng đua ở NASCAR Sprint Cup Series vào năm 2010 tại trường đua , khi chiếc xe số 66 của đội Prism Motorsports, do  cầm lái và về đích thứ 41, đã bị kiểm tra sau khi Blaney đạt hạng 5 trong vòng phân hạng và dẫn đầu đoàn đua trong ba vòng trước khi bỏ cuộc vì "trục trặc động cơ". NASCAR hiện tại không giữ thông tin về start-and-park.

Một cách khác để xác định những trường hợp "start and park" chính là theo dõi số vòng đua mà chiếc xe hoàn thành trong suốt mùa giải, hoặc theo dõi tỷ lệ số vòng hoàn thành trên số vòng đầy đủ của một cuộc đua mà chiếc xe này tham gia. Chẳng hạn,  của đội Phil Parsons Racing chỉ hoàn thành 34 phần trăm số vòng tối đa trong năm 2013, trong khi  cầm lái cho đội và hoàn thành hơn 90 phần trăm số vòng có thể trong năm 2014.

Field fillers
"Field filler" (dịch nghĩa: 'những chiếc xe lấp đầy') là một khái niệm chỉ việc các đội đua và tay đua tham gia cuộc đua để lấp đầy số lượng xe tham gia cuộc đua trong trường hợp số lượng đó không đủ, qua đó đảm bảo một vị trí xuất phát cho đội. Những tay đua và đội đua dạng này không có kế hoạch hoặc khả năng để thi đấu cạnh tranh. Họ có thể "start and park", hoặc hoàn thành cuộc đua với tốc độ thấp hơn hẳn các vị trí dẫn đầu cuộc đua. Khái niệm này thường được dùng với khái niệm "backmarker" (dịch nghĩa: 'kẻ lót đường'), giống như Công thức 1 và .

Hiện tượng này cũng chịu sự chỉ trích, chủ yếu vì lý do an toàn khi những chiếc xe chạy với tốc độ quá thấp, hoặc gây ra tai nạn cho những tay đua đang tranh chức vô địch. NASCAR cũng bị cáo buộc cho phép các tay đua và đội đua thiếu cạnh tranh tham gia cuộc đua, hoặc tự tay mời các đội đua đó tham gia để lấp đầy danh sách 40 xe tham gia cuộc đua (như hai sự việc diễn ra trong năm 2004).

Một số ví dụ tiêu biểu

2004 
Trong chặng đua Subway 400 ở trường đua Rockingham Speedway tại giải NASCAR Nextel Cup Series năm 2004, đội đua Phoenix Racing và tay đua  gây sự chú ý khi không thể thuê đội ngũ kỹ thuật cho chặng đua. Chiếc xe Dodge có số đua 09 của Ruttman bị phạt cờ đen chỉ sau một vòng. Đội đua được thưởng 54.196 đô la Mỹ cho việc tham gia cuộc đua này, nhưng bị phó chủ tịch NASCAR thời điểm đó là Jim Hunter chỉ trích là "một cách lừa đảo". Tuy nhiên, có tin đồn rằng chính NASCAR đã liên hệ với các đội (bao gồm cả Phoenix) để hoàn thành danh sách 43 xe tham dự cuộc đua sau khi chỉ có 37 xe đăng ký, một cáo buộc mà NASCAR đã phủ nhận. Tám phút sau khi cuộc đua bắt đầu, chiếc xe Ford số 72 của  cũng bị phạt cờ đen vì không thể duy trì tốc độ tối thiểu trên đường đua dài một dặm, làm tăng thêm sự suy đoán. Mặc dù James Finch (chủ sở hữu Phoenix Racing) cam kết sẽ không thực hiện "start and park" trong tương lai", nhưng sau đó đội lại thực hiện việc này. Tại cuộc đua ở Darlington,  (được cho là một tay đua dạng "field filler" ở Rockingham) bị  đâm và làm cho Jeff Gordon bỏ cuộc, khi Hillenburg đang đua với tốc độ chậm hơn nhiều so với nhóm dẫn đầu.

2009–2011 
Trong 12 chặng đua đầu tiên của mùa giải NASCAR Sprint Cup Series 2009, Dave Blaney nhận được hơn 1,1 triệu đô la Mỹ tiền thưởng sau khi anh hoàn thành hai cuộc đua và 21% số vòng tối đa trong các chặng đua anh đăng ký tham gia, trên chiếc xe số 66 của Prism Motorsports. Tại một chặng đua của giải NASCAR Camping World Truck Series diễn ra vào tháng 6 năm 2009 ở Texas, tổng cộng 10 trên 33 tay đua đã bỏ cuộc tính đến hết vòng đua thứ 26.

Ngày 19 tháng 3 năm 2011, ngay trước khi chặng đua của giải NASCAR Nationwide Series ở trường đua Bristol diễn ra, tay đua  từ chối xuất phát và bước ra khỏi chiếc xe số 79 của đội 2nd Chance Motorsports, sau khi cô được Rick Russell (chủ sở hữu xe) chỉ đạo thực hiện "start and park" thay vì hoàn thành cuộc đua chỉ chưa đầy 10 phút trước khi xuất phát. Đội đua sau đó thông báo sẽ thay thế cô. Theo Russell, chiếc xe dự phòng của 2nd Chance Motorsports đã bị hư hỏng nặng vào tuần trước tại trường đua Las Vegas. Cobb cho biết cô đã đồng ý về việc đua cẩn thận để gìn giữ chiếc xe cho các chặng đua sau, nhưng phản đối việc Russell chỉ đạo cô phải thực hiện "start and park", nhất là khi hợp đồng thi đấu yêu cầu cô phải thanh toán chi phí lốp xe và động cơ.  sau đó được 2nd Chance Motorsports thuê để thay thế cô và chỉ đua bốn vòng trước khi dừng lại. Cobb là tay đua đầu tiên phản đối công khai việc "start and park" khi được chỉ đạo làm điều này.

2019
Một biến thể của "start and park" xuất hiện tại chặng đua Ford EcoBoost 400 của NASCAR Cup Series năm 2019, khi các chiếc xe số 77 (Spire Motorsports, do  cầm lái), 52 (Rick Ware Racing, do  cầm lái) và 15 (Premium Motorsports, do Joe Nemechek cầm lái) xuất phát rồi lần lượt bỏ cuộc ở các vòng đua cuối, vì những lý do liên quan đến kỹ thuật. Đây là hành động có chủ đích, nhằm giúp chiếc xe số 27 (cũng là xe của đội Premium Motorsports) có được nhiều điểm nhất trong bảng xếp hạng chủ sở hữu xe thuộc nhóm "non-charter". NASCAR cho rằng đây là hành động "thao túng cuộc đua" và xử phạt những đội có liên quan.

Ghi chú

Tham khảo 

Đua xe thể thao
Thuật ngữ đua xe thể thao