Trận Chuncheon

Trận Chuncheon () là một trận đánh trong giai đoạn đầu cuộc Chiến tranh Triều Tiên, diễn ra từ ngày 25 đến ngày 30 tháng 6 năm 1950 tại khu vực Chuncheon và Hongcheon. Trận chiến nổ ra giữa Quân đội Hàn Quốc (Đại Hàn Dân Quốc) và Quân đội Nhân dân Triều Tiên.

Kết quả cuối cùng, quân đội Triều Tiên đã chiếm được Chuncheon. Tuy nhiên, do vấp phải sự kháng cự quyết liệt từ phía quân đội Hàn Quốc, quá trình tiến quân của Triều Tiên bị chậm lại, dẫn đến việc kế hoạch tấn công ban đầu của Triều Tiên gặp nhiều trở ngại về mặt chiến lược.

Bối cảnh
Năm 1949, Hoa Kỳ điều chỉnh chiến lược an ninh, quyết định rút toàn bộ quân đội khỏi miền Nam bán đảo Triều Tiên, chỉ để lại 493 cố vấn quân sự. Điều này làm cho tình hình an ninh khu vực trở nên mong manh.

Ngày 12/1/1950, Ngoại trưởng Mỹ Dean Acheson có bài phát biểu “Khủng hoảng ở châu Á”, trong đó ông công bố “Đường phòng thủ Acheson”. Theo đó, Mỹ thu hẹp và xác định tuyến phòng thủ ở châu Á chạy qua quần đảo Aleut – Nhật Bản – Okinawa – Philippines. Điều này được hiểu rằng Hàn Quốc và Đài Loan không nằm trong vùng được Mỹ bảo đảm phòng thủ, nên khó tránh khỏi nguy cơ trước sự bành trướng và tấn công quân sự của khối cộng sản (Liên Xô và Trung Quốc).

Lúc bấy giờ, tuyên bố này bị coi là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến Chiến tranh Triều Tiên, khiến chính quyền Truman vấp phải nhiều chỉ trích và phải khẩn cấp mời tướng George C. Marshall quay lại tham gia điều hành. Tuy nhiên, về sau khi tài liệu của Liên Xô được giải mật, người ta nhận thấy “Đường Acheson” thực tế không có ảnh hưởng quá lớn như nhận định ban đầu.

Trong khi Mỹ rút quân và tạo ra khoảng trống an ninh, miền Bắc Triều Tiên lại được Liên Xô và Trung Quốc viện trợ dồi dào về quân trang, vũ khí và nhân lực, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho họ chuẩn bị phát động chiến tranh.

Chiến lược của Kim Il-sung
Kim Il-sung có kế hoạch lớn nhằm xâm chiếm toàn bộ miền Nam và đưa Hàn Quốc vào chế độ cộng sản. Triều Tiên nhận thấy nguy cơ là nếu chiến tranh kéo dài, quân đội Mỹ có thể quay trở lại can thiệp, điều này khiến vị thế của lực lượng Triều Tiên chịu áp lực lớn, nên Triều Tiên ưu tiên một cuộc tấn công nhanh, quyết định chiếm đóng quy mô lớn trước khi Mỹ kịp can thiệp.

Bên trong quân đội Triều Tiên còn có hy vọng (một phần do lời hứa của lãnh đạo cánh tả Hàn Quốc Pak Hon-yong) rằng khi chiến tranh nổ ra, các phần tử thân Nam Triều Tiên cộng sản (các quân nhân và quần chúng thuộc Đảng Lao động Hàn Quốc) sẽ nổi dậy đồng loạt, hỗ trợ cuộc tấn công dù Kim Il-sung bản thân không đặt kỳ vọng quá cao vào việc này. Sự kiện Yeo-sun (여순 사건) được nhắc đến là một yếu tố quyết định ảnh hưởng đến đánh giá này.

Ở phía Hàn Quốc, tình trạng cảnh giới khẩn cấp kéo dài khoảng ba năm đã được bãi bỏ vào ngày 24 tháng 6 năm 1950; hệ quả là khoảng 30% quân lực (theo ước tính) ở các đơn vị tiền tuyến đang vắng mặt vì nghỉ phép, ra ngoài hoặc ngủ ngoài doanh trại. Cùng ngày 24, còn có một buổi tiệc mừng ở câu lạc bộ sĩ quan Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Hàn Quốc, nơi thậm chí mời cả các tư lệnh sư đoàn tiền tuyến, biểu hiện của sự chủ quan và giảm sút tinh thần cảnh giác.

Quân đội Triều Tiên, nhận thấy phòng tuyến ở tỉnh Gangwon (강원도) yếu, đã vạch kế hoạch tấn công đa hướng: khi lực lượng chính tấn công mạnh ở vùng trung-tây, một mũi tác chiến sẽ đánh chiếm Chuncheon (춘천) càng sớm càng tốt, rồi đưa các đơn vị biệt lập như thủy quân lục chiến tiến nhanh về phía nam để chặn đường rút và bao vây tiêu diệt lực lượng Hàn Quốc. Họ chuẩn bị hai phương án chính, một do chính Bắc Triều Tiên soạn thảo (kế hoạch tấn công tiên phát), và một do viên chỉ huy cố vấn quân sự Liên Xô, Tướng Vladimir Razubayev đề xuất; cả hai phương án về cơ bản tương tự nhau.

Nội dung mấu chốt của các kế hoạch là: trong vòng ba ngày, các đơn vị tiền tuyến phía Tây (trong đó có Lữ đoàn Tăng-thiết giáp 105 của Triều Tiên) sẽ chiếm Seoul; đồng thời, quân đoàn 2 ở mặt trận trung bộ sẽ chọc thủng tuyến Chuncheon–Hongcheon do Sư đoàn 6 Quân đội Hàn Quốc trấn giữ, tiến nhanh tới Suwon, và từ đó vây lấn, bao vây và tiêu diệt các đơn vị chủ lực còn tập trung trong vùng thủ đô.

Đêm trước trận chiến
Hai ngày trước khi chiến tranh nổ ra, tại cầu Mojin (nằm cách vĩ tuyến 38 khoảng 300m về phía Nam), xảy ra một sự việc nghiêm trọng: một cụ già từ miền Bắc muốn sang gặp con trai ở miền Nam, khi đi qua cầu đã giẫm phải mìn do phía Hàn Quốc gài để ngăn quân Bắc tiến. Vụ nổ khiến ông tử vong ngay tại chỗ. Đáng chú ý là trạm kiểm soát quân đội Triều Tiên vốn biết trước cầu có mìn, nhưng vẫn cố tình cho ông qua để thử sức công phá và số lượng mìn được gài. Sự kiện này làm lộ rõ những dấu hiệu bất thường và khả nghi trong hoạt động của quân đội miền Bắc.

Trong khi đó, ở phía Nam, Quân đội Hàn Quốc sư đoàn 6 đang bố trí: Trung đoàn 7 tại Chuncheon, Trung đoàn 2 tại Hongcheon, và Trung đoàn 19 tại Wonju làm lực lượng dự bị. Hai tuần trước ngày 25/6, Đại tá Kim Jong-oh được bổ nhiệm làm sư đoàn trưởng. Nhận thấy tình hình bất ổn và qua việc bắt giữ một số du kích cộng sản vũ trang, Kim Jong-oh lập tức siết chặt kỷ luật: cấm toàn bộ cán bộ, binh sĩ ra ngoài doanh trại, tăng cường cảnh giới tại các vị trí đóng quân, đồng thời tiến hành cả giáo dục chính trị lẫn huấn luyện tác chiến thực tế.

Kết quả là năng lực chiến đấu đơn vị được nâng cao rõ rệt, đến mức cả quân y, vốn là lính không chiến đấu, cũng có thể chỉ huy pháo binh. Ngoài ra, binh lính còn được huy động xây dựng công sự, củng cố trận địa bộ binh và pháo binh, đồng thời tăng cường trinh sát tình báo. Nhờ các hoạt động này, quân đội Hàn Quốc phát hiện tại huyện Hwacheon và Yanggu (tỉnh Gangwon) có sự tập trung đông đảo của bộ binh đối phương cùng hàng chục phương tiện cơ giới, báo hiệu cuộc tấn công lớn sắp xảy ra.

Tiến trình trận chiến
Rạng sáng ngày 25/6, vào khoảng 4–5 giờ, quân đội Triều Tiên bắt đầu cuộc tấn công. Họ nã pháo chuẩn bị trong khoảng hơn 30 phút vào các tiền đồn của Sư đoàn 6 Quân đội Hàn Quốc tại các làng Inram-ri và Jiam-ri, thuộc xã Sabuk, thành phố Chuncheon. Sau loạt pháo kích dồn dập, quân Triều Tiên triển khai xe tự hành pháo đi đầu, mở màn cho cuộc tiến công quy mô lớn vượt qua vĩ tuyến 38.

Tiếp đó, Quân đoàn 2 Triều Tiên chia quân thành hai hướng chính: Sư đoàn 2 tiến xuống Chuncheon, trong khi Sư đoàn 12 theo trục Inje – Hongcheon mà tràn xuống. Chiến lược này nhằm cắt đứt đường rút lui của các đơn vị quân Hàn Quốc vốn chịu trách nhiệm chặn mũi tiến công chủ lực của Triều Tiên ở thủ đô Seoul. Nói cách khác, kế hoạch của Triêu Tiên là nhanh chóng chiếm lĩnh khu vực qua các ngả Gapyeong (tỉnh Gyeonggi) và Hongcheon (tỉnh Gangwon), từ đó vượt sông Hán, cô lập các lực lượng phòng thủ và mở đường cho đòn chủ công đánh thẳng vào Seoul.

Sau khi phá hủy các tiền đồn của quân Hàn Quốc, Trung đoàn 6 thuộc Sư đoàn 2 Quân đội Triều Tiên, có xe tự hành pháo yểm trợ, tấn công vào khu vực Oksanpo nơi Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 7 Hàn Quốc bố trí. Tuy nhiên, do tiến thẳng qua ruộng đồng, quân Triều Tiên dễ dàng trở thành mục tiêu. Trung úy Shim Il cùng 3 pháo thủ chống tăng đã bắn hạ được 2–3 xe tự hành, nâng cao tinh thần binh sĩ. Quân Triều Tiên buộc phải rút lui về phía bắc sông Bukhan. Thấy vậy, Quân Triều Tiên phải tung cả lực lượng dự bị (Trung đoàn 17) vào.

Ngày 26/6, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 7 Hàn Quốc phối hợp cùng Trung đoàn 19 Hàn Quốc (từ Wonju đến) bất ngờ tập kích, tiêu diệt gọn một tiểu đoàn Triều Tiên ở Oksanpo. Điều này khiến Quân đoàn 2 Triều Tiên phải điều chỉnh kế hoạch, chuyển một phần Sư đoàn 12 từ hướng Hongcheon sang chi viện cho Chuncheon. Chiều cùng ngày, quân Triều Tiên mở lại cuộc tấn công dữ dội, buộc phòng tuyến Hàn Quốc phải rút dần khỏi sông Soyang.

Ngày 27/6, quân Triều Tiên vượt sông Soyang và chiếm đỉnh núi Bongui. Quân Hàn Quốc phải rút về Chuncheon. Cùng lúc, Bộ Tổng tham mưu Hàn Quốc báo rằng toàn bộ mặt trận phía tây đã vỡ, yêu cầu Sư đoàn 6 Hàn Quốc tự quyết định rút lui và tổ chức tác chiến trì hoãn.

Sư đoàn trưởng Sư đoàn 6 Hàn Quốc quyết định rút dần khỏi Chuncheon, tập trung bảo vệ Hongcheon. Trung đoàn 7 Hàn Quốc được lệnh giữ đèo Wonchang, còn Trung đoàn 19 Hàn Quốc cùng Trung đoàn 2 Hàn Quốc trấn giữ Malgogae. Quân Hàn Quốc nhiều lần chặn đánh, nhưng cuối cùng vẫn buộc phải rút.

Chiều 27/6, khi quân Triều Tiên tràn vào khu vực Garemok (gần cầu Soyang 1 ngày nay), ùn lại trên đoạn hẹp để vượt sông. Lợi dụng thời cơ, Đại úy Jeong O-gyeong (chỉ huy pháo binh Hàn Quốc) cho pháo dội thẳng vào đội hình dày đặc, gây thương vong lớn. Tuy nhiên, sau khi pháo binh Triều Tiên phản pháo và Hàn Quốc phải rút pháo yểm trợ đi nơi khác, Chuncheon cuối cùng rơi vào tay Bắc Triều Tiên lúc hoàng hôn ngày 27/6.

Ngày 28/6, quân Triều Tiên tiếp tục tấn công. Quân Hàn Quốc chống trả tại núi Geumbyeong và đèo Wonchang, nhưng chịu sức ép quá lớn và phải rút. Có tin đồn quân Hàn Quốc mất đèo Wonchang do bị địch giả vờ đầu hàng rồi tập kích, nhưng một số cựu binh phủ nhận, cho rằng đây là sự nhầm lẫn với vụ khác.

Thiệt hại

Tham khảo 

Các chiến dịch quân sự trong Chiến tranh Triều Tiên
Chiến tranh Triều Tiên
Lịch sử quân sự năm 1950