Bắc Đông Quan

Bắc Đông Quan là một xã thuộc tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bắc Đông Quan nằm ở phía nam của tỉnh Hưng Yên, có vị trí địa lý:
Phía tây giáp xã Đông Hưng và Nam Đông Hưng.
Phía đông và đông nam lần lượt giáp xã Nam Thụy Anh và xã Đông Quan.
Phía nam giáp xã Nam Đông Hưng và Đông Quan.
Phía bắc giáp xã Bắc Đông Hưng.

Hành chính 
Xã Bắc Đông Quan sau sắp xếp có 24 thôn, gồm: Thôn An Đồng, Đông An, Nam Tiến, Lương Đống, Hòa Bình, Bắc Song, Nam Song, Tam Đồng, Đồng Tâm, Liên Hoàn, Minh Thành, Đông Đồng Hải, Tây Đồng Hải, Nam Đồng Hải, Bắc Đồng Hải, Đồng Lang, Tế Quan, Văn Ông Đông, Văn Ông Đoài, Văn Ông Trung, Duyên Hà, Kinh Nậu, Lãm Khê, Kinh Hào.

Lịch sử 

Lịch sử hành chính của vùng đất Bắc Đông Quan (thuộc tỉnh Hưng Yên ngày nay) trải qua nhiều đợt sáp nhập và thay đổi tên gọi gắn liền với các giai đoạn lịch sử của đất nước.

Giai đoạn đầu thế kỷ XX đến trước 1945 
Theo sách Danh mục các làng xã Bắc Kỳ (1999) và Địa chí Thái Bình (2010), địa bàn Bắc Đông Quan nay vốn thuộc quản lý của hai phủ Thái Bình và Thái Ninh:

 Thuộc tổng Bình Cách, huyện Đông Quan, phủ Thái Bình: Gồm các xã Duyên Hà, Đông Quan (phố), Kinh Hào, Kinh Nậu và Lãm Khê (Đông Kinh).
 Thuộc phủ Thái Ninh:
 Tổng Đông Động: Gồm các xã Lương Đống, Đồng Quan (Đông Giang), Kỳ Trọng, Vô Song (Đông Hà) và Văn Ông (Đông Vinh).
 Tổng Đồng Hải: Gồm các xã An Trực, Đồng Hải, Đồng Lang và Tế Quan (Đông Vinh).

Đến tháng 3 năm 1945, các xã thuộc phủ Thái Ninh nêu trên được điều chuyển sáp nhập về phủ Đông Quan.

Giai đoạn sau Cách mạng Tháng Tám (1945 – 1954) 
Tháng 3 năm 1945, địa giới hành chính huyện Đông Quan được tổ chức lại. Các xã, thôn cũ được sáp nhập để thành lập 13 xã mới. Khu vực Bắc Đông Quan lúc bấy giờ nằm trong địa giới của 3 xã:

 Xã An Bình: Gồm các làng Duyên Hà, Kinh Hào, Kinh Nậu, Lại Xá, Lãm Khê, Phù Sa.
 Xã Tam Sơn: Gồm các làng Đồng Hải, Đồng Lang, Tế Quan, Văn Ông.
 Xã Tứ Hải: Gồm các làng An Đồng, Lương Đống, Kỳ Trọng, Vô Song.

(Ngoài ra, huyện Đông Quan thời kỳ này còn 10 xã khác bao gồm: Bắc Bình, Cát Hộ, Đông Động, Hội Phú, Huy Quang, Liên Phương, Tống Lễ, Thương Phương, Trực Nội và Trọng Quan).

Giai đoạn từ năm 1955 đến năm 2020 
Cuối năm 1955, trong đợt Cải cách ruộng đất, huyện Đông Quan thực hiện chia tách và thành lập 28 xã mới. Tên các xã này đều được đặt theo công thức: chữ "Đông" (tên đầu của huyện) cộng với một chữ đơn làm tên riêng.

Trong giai đoạn này, vùng Bắc Đông Quan tương ứng với địa giới của 4 xã:

 Xã Đông Giang: Gồm các thôn An Đồng, Đông An, Lương Đống, Lương Đống I, Nam Tiến.
 Xã Đông Hà: Gồm các thôn Bắc Song, Đồng Tâm, Liên Hoàn, Minh Thành, Nam Song, Tam Đồng.
 Xã Đông Vinh: Gồm các thôn Đồng Lang, Bắc Đông Hải, Đông Đồng Hải, Nam Đồng Hải, Tây Đồng Hải, Tế Quan, Ông Đông, Ông Đoài, Ông Trung.
 Xã Đông Kinh: Gồm các thôn Duyên Hà, Kinh Hào, Kinh Nậu, Lãm Khê.

Tháng 6 năm 1969, huyện Đông Quan hợp nhất với huyện Tiên Hưng thành huyện Đông Hưng.

Từ năm 2020 đến nay 
Thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, ngày 11 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 892/NQ-UBTVQH14 (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2020). Theo đó: Sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Đông Hà và xã Đông Giang để thành lập xã mới lấy tên là Hà Giang.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Hà Giang, Đông Kinh và Đông Vinh thành xã mới có tên gọi là xã Bắc Đông Quan.

Di tích - Danh thắng
Xã hiện có 2 chùa lớn là Chùa Vĩnh Khánh (Thôn Văn Ông Đoài) và Chùa Từ Ân (Thôn Bắc Đồng Hải)

Đình Đồng Lang cũng là một di tích lịch sử nổi tiếng tại đây.

Đình làng Đông Hải thờ tướng Phạm Bạch Hổ, vị tướng 2 triều Ngô - Đinh, một trong 12 sứ quân có công cai quản vùng đất xứ Đông.

Chú thích

Liên kết ngoài