Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Metro Thành phố México

Metro Thành phố México () là một hệ thống metro phục vụ vùng đô thị của Thành phố México, bao gồm một số thành phố tự trị ở bang México. Được vận hành bởi Sistema de Transporte Colectivo (STC), nó là hệ thống metro lớn thứ hai ở Bắc Mỹ sau Tàu điện ngầm Thành phố New York. Vào năm 2019, hệ thống này đã phục vụ 1,655 tỷ lượt hành khách, khiến nó là hệ thống metro có số lượng hành khách cao thứ mười trên thế giới.

Tuyến metro STC ban đầu dài 12,7 km, có 16 ga và mở cửa cho công chúng vào ngày 4 tháng 9 năm 1969. Hệ thống đã mở rộng kể từ đó. Tính đến năm 2015, mạng lưới metro này có 12 tuyến, phục vụ 195 nhà ga, và dài  (gồm cả Tuyến 12 mới khai truơng). Mười trong số các tuyến là tàu điện ngầm bánh lốp. Thay vì bánh xe thép truyền thống, chúng sử dụng lực kéo khí nén, ít tiếng ồn và và chạy êm hơn ở những vùng đất không ổn định của Thành phố Mexico. Hệ thống này đã không bị hư hại sau trận động đất ở Thành phố Mexico 1985.

Tham khảo

Thể loại:Khởi đầu năm 1969 ở México]]

Thành phố México
Đường hầm tàu thủy Stad

Đường hầm tàu thủy Stad () là một con kênh và đường hầm được quy hoạch đi xuyên qua bán đảo Stad ở Khu đô thị tự quản Stad thuộc hạt Vestland, Na Uy. Bán đảo là một trong những khu vực tiếp xúc nhiều nhất trên bờ biển, không có bất kỳ hòn đảo nào bên ngoài để bảo vệ nó khỏi thời tiết. Theo truyền thống, đoạn này là một trong những đoạn nguy hiểm nhất dọc theo bờ biển Na Uy. Nếu được xây dựng, nó sẽ là đường hầm tàu cỡ lớn đầu tiên trên thế giới. [

Vùng biển xung quanh, được gọi là Biển Stadhavet, là phần lộng gió nhất của đường bờ biển quốc gia và có bão vào khoảng 100 ngày trong năm, dẫn đến việc tàu bè thường phải đợi nhiều ngày để đi qua. Các dòng chảy, được tạo ra bởi khu vực đánh dấu điểm gặp nhau của Biển Bắc và Biển Na Uy càng làm phức tạp thêm hàng hải: Kể từ khi Thế chiến thứ hai kết thúc, 33 người chết đã xảy ra trong các vụ tai nạn hàng hải ở Biển Stadhavet.  Địa điểm chính thức của Visit Na Uy đã tuyên bố người Viking sẽ kéo thuyền của họ qua bán đảo để tránh băng qua vùng biển nguy hiểm.

Lịch sử 
Năm 2013, đường hầm lần đầu tiên được đưa vào Quy hoạch giao thông quốc gia.

Vào năm 2021, Cơ quan quản lý ven biển Na Uy đã nhận được sự cho phép của Bộ Giao thông vận tải Na Uy để bắt đầu chuẩn bị cho việc xây dựng Đường hầm tàu thủy.

Tham khảo

Đường hầm Na Uy
Đại học Boston

Đại học Boston hay Cao đẳng Boston (tiếng Anh: Boston College, viết tắt là BC) là một trường đại học nghiên cứu tư nhân của Dòng Tên ở Chestnut Hill, tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Được thành lập vào năm 1863, trường có hơn 9.300 sinh viên đại học và gần 5.000 sinh viên sau đại học. Đại học Boston được phân loại là một trường đại học nghiên cứu nhóm R1 (tức có hoạt động nghiên cứu rất cao). Tuy nhiên, trường vẫn sử dụng từ "college" (cao đẳng) trong tên của mình để phản ánh vị trí lịch sử của nó như một trường đại học khai phóng quy mô nhỏ. Khuôn viên chính của BC là một di tích lịch sử về kiến trúc gothic ở Bắc Mỹ.

BC cung cấp các văn bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ thông qua 8 trường cao đẳng và cao học: Trường Cao đẳng Nghệ thuật & Khoa học Morrissey, Trường Quản lý Carroll, Trường Giáo dục và Phát triển Con người Lynch, Trường Điều dưỡng Connell, Trường Cao học Công tác Xã hội, Trường Cao đẳng Luật Boston, Trường Cao đẳng Thần học Boston, và Trường Nghiên cứu Tiến bộ Woods

Đội thể thao của BC mang tên Đại bàng với màu truyền thống là màu hạt dẻ và vàng. BC thi đấu tại NCAA Division I. Đội khúc côn cầu trên băng nam của trường này đã giành được năm chức vô địch quốc gia.

Cựu sinh viên và các cá nhân có liên hệ với trường bao gồm một số thống đốc, đại sứ, thành viên Quốc hội, học giả, nhà văn, nhà nghiên cứu y tế, diễn viên Hollywood và vận động viên chuyên nghiệp. Trường Cao đẳng Boston đã tốt nghiệp một số học giả Rhodes, Fulbright và Goldwater. Các cựu sinh viên đáng chú ý khác bao gồm Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ, Ngoại trưởng Hoa Kỳ và giám đốc điều hành của các công ty nằm trong danh sách Fortune 500.

Đại học Boston xếp thứ 35 tại Mỹ và 468 thế giới trong bảng xếp hạng đại học của US News & World Report vào năm 2021.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 Boston College Athletics website

B
Kepler-371

Kepler-371 (còn được gọi là KOI-2194 hoặc KIC 3548044) là một ngôi sao cách Trái đất khoảng 2,720 năm ánh sáng. Đây là ngôi sao chủ của một hệ thống đa hành tinh. Trong vùng ở được của ngôi sao này, có 2 Siêu Trái Đất đã được xác nhận và 1 ngoại hành tinh gần Trái Đất chưa được xác nhận.

Tham khảo

Hệ hành tinh quá cảnh biến quang
Chòm sao Thiên Nga
Kepler-371
Thiên thể Kepler
Sao gần mức khổng lồ nhóm F
Gyeonghuigung

Gyeonghuigung () là một cung điện ở Seoul, Hàn Quốc. Nó là một trong "Ngũ Đại Cung" được xây dựng vào Nhà Triều Tiên.

Lịch sử
Bắt đầu xây dựng từ những năm 1600 khoảng thời gian trị vì của vua Quang Hải quân. Trong thời kỳ cuối của nhà Triều Tiên, Khánh Hi cung từng là cung điện thứ hai của vua, nằm ở phía Tây Seoul, nên còn được gọi là Tây Khuyết (Seogwol, 西闕, cung điện ở phía Tây). Cung điện thứ hai này thường là nơi vua đến trong lúc nguy cấp.

Từ thời Vua Nhân Tổ (Injo) đến Vua Triết Tông (Cheoljong), có khoảng 10 vị vua nhà Triều Tiên đã cư trú tại Khánh Hi cung. Cung điện này được xây dựng trên địa hình nghiêng của những ngọn núi bao quanh, mang vẻ đẹp kiến trúc truyền thống và nhiều ý nghĩa lịch sự. Có khoảng thời gian nó có kích thước rất lớn, thập chí có cây cầu vòm bắc đến Đức Thọ cung.

Hầu như Khánh Hi cung bị thiêu hủy do hai đám cháy bùng phát vào thế kỷ 19, trong suốt thời gian trị vì của Vua Thuần Tổ và Vua Cao Tông. Người Nhật đã phát hủy những gì còn sót lại của cung điện trong suốt thời kỳ Triều Tiên thuộc Nhật, trường học dành cho cư dân Nhật đã được xây dựng trên nền đất này. Hai phần chính của cung điện trước đây - Sùng Chính điện và Hưng Hoa Môn - đã được tháo rời và chuyển đến thành một phần của Seoul. Phục dựng được bắt đầu từ những năm 1990 là một phần sáng kiến của chính phủ Hàn Quốc để xây dựng lại "Ngũ Đại Cung" đã bị phá hủy nặng nề bởi Nhật Bản. Tuy nhiên, do sự phát triển đô thị hóa và lãng quên nhiều năm, chính phủ chỉ có thể xây dựng lại 33% cung điện trước đây.

Kiến trúc

Heunghwamun
Heunghwamun () là cổng thành chính đến cung điện.
Cổng thành là lối đi vào của một đền thờ sau khi cung điện bị phá hủy, sau đó nó được sử dụng như một lối vào khách sạn cho đến khi nó được phục dựng và quay lại mục đích ban đầu.

Sungjeongjeon
Sungjeongjeon () là kiến trúc chính của cung điện nhưng được sử dụng làm đền thờ Phật giáo trong suốt thời kỳ Triều Tiên thuộc Nhật. Nó còn là kiến trúc mẫu giữa thời Nhà Triều Tiên.

Hiện tại
Nó là di tích lịch sử số 271.

Trong khuôn viên cung điện này là Bảo tàng Lịch sử Seoul và Bảo tàng Nghệ thuật Seoul.

Xem thêm
Kiến trúc Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hướng dẫn chính thức từ Cục Di sản Văn hóa
 Bảo tàng nghệ thuật Seoul
 The Seoul Guide: Gyeonghuigung Palace

Quận Jongno
Cung điện ở Hàn Quốc
Công trình xây dựng Seoul
Lịch sử Seoul
Ga Noryangjin

Ga Noryangjin (Tiếng Hàn: 노량진역, Hanja: 鷺梁津驛) là ga trung chuyển cho Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến 1 và Tàu điện ngầm Seoul tuyến 9 ở Noryangjin-dong, Dongjak-gu, Seoul, Hàn Quốc. Gần ga này có chợ hải sản Noryangjin này là địa điểm nổi tiếng cho những ai thích ăn cá sống và các loại hải sản khác được kết nối thông qua một cây cầu đường bộ.

Lịch sử 

 18 tháng 9 năm 1899 : Hoạt động kinh doanh bắt đầu với việc khai trương Tuyến Gyeongin giữa Incheon ~ Noryangjin 
 4 tháng 7 năm 1900: Hoàn thành cầu đường sắt sông Hán
 8 tháng 7 năm 1900: Tuyến Gyeongin được mở giữa Noryangjin ~ Gyeongseong, chuyển đến địa điểm hiện tại.
 27 tháng 5 năm 1960: Được thăng cấp thành ga văn phòng (cấp 5)
 1 tháng 7 năm 1967: Việc bốc dỡ hàng hóa chấm dứt 
 30 tháng 12 năm 1968: Khởi công xây dựng nhà ga mới
 15 tháng 5 năm 1971: Hoàn thành xây dựng nhà ga mới
 15 tháng 8 năm 1974: Dịch vụ tàu điện ngầm vùng thủ đô bắt đầu hoạt động.
 18 tháng 9 năm 1975: Xây dựng tượng đài điểm đầu đường sắt
 20 tháng 11 năm 1978: Ngừng bốc dỡ hàng hóa 
 1 tháng 6 năm 2001: Sau khi ngừng bán vé Edmondson cho các chuyến tàu Tongil cụ thể, chúng được chuyển đổi sang các chuyến tàu Tongil được vi tính hóa.
 1 tháng 4 năm 2004: Tàu Tongil ngừng hoạt động và chuyển đổi sang tàu Mugunghwa.
 20 tháng 1 năm 2005: Tàu Mugunghwa đi ngang qua
 1 tháng 5 năm 2006: Đình chỉ xử lý bưu kiện 
 23 tháng 12 năm 2008: Lễ động thổ xây dựng nhà ga do tư nhân tài trợ
 18 tháng 9 năm 2008: Tên ga Tàu điện ngầm Seoul tuyến 9 được quyết định là Ga Noryangjin 
 24 tháng 7 năm 2009: Ga tàu điện ngầm bắt đầu hoạt động với việc khai trương đoạn Gaehwa ~ Sinnonhyeon của Tàu điện ngầm Seoul tuyến 9.
 1 tháng 12 năm 2009: Loại bỏ nhà ga bán vé đường sắt
 Tháng 5 năm 2010: Thay thế thang máy nằm cạnh cửa soát vé của sân nhà số 1 bằng thang máy thẳng đứng 
 5 tháng 10 năm 2011: Khởi công xây dựng lối đi trung chuyển tại Ga Noryangjin trên Tàu điện ngầm Seoul tuyến 9 
 3 tháng 5 - 6 tháng 5 năm 2014: Do việc xây dựng đường ray ở ga Yongsan nên Tốc hành Cheonan bắt đầu và kết thúc tại ga này.
 18 tháng 10 năm 2015: Phá dỡ cầu vượt trước ga Noryangjin 
 31 tháng 10 năm 2015: Khai thông lối đi trung chuyển nối Tuyến Gyyeongbu (Tuyến 1) và Tuyến 9
 26 tháng 12 năm 2016: Vận hành cửa chắn sân ga cục bộ
 1 tháng 5 năm 2017: Dừng tại sân ga tốc hành ITX-Cheongchun (Yongsan-Daejeon)
 7 tháng 7 năm 2017: Dịch vụ tốc hành đặc biệt của Tuyến Gyeongin bắt đầu
 23 tháng 3 năm 2018: Dừng dịch vụ ITX-Cheongchun trên Tuyến Gyeongbu
 12 tháng 10 năm 2020: Lối ra 9 của Ga Noryangjin mở

Bố trí ga

Tuyến số 1 (1F)

Tuyến số 9 (B2F)

Xung quanh nhà ga 
Các địa điểm sau có thể truy cập từ lối ra của nhà ga này được liệt kê như sau

Thay đổi hành khách

Hình ảnh

Ga kế cận

Tham khảo

Noryangjin
Noryangjin
Noryangjin
Noryangjin
Chimboy

Chimboy hay Chimbay (; ; ) là một thị trấn và trung tâm hành chính của huyện Chimboy ở Karakalpakstan, Uzbekistan.

Chimboy được xây dựng vào thế kỷ 17, và mang địa vị thị trấn từ năm 1974. Tại đây có các nhà máy tỉa bông và chế biến thực phẩm.

Lịch sử 
Chimboy được xây dựng vào thế kỷ 17 như một pháo đài dành cho ngư dân và người chăn nuôi gia súc. Trong cuộc khai quật của các nhà khảo cổ học Karakalpak vào năm 1976-77, người ta đã phát hiện ra những hiện vật có niên đại từ thế kỷ thứ 7 và thứ 8.

Trong các nguồn lịch sử, thành phố ban đầu được gọi là Shakhtemir. Năm 1643, một pháo đài được xây dựng trên Biển Aral, một phần của Hãn quốc Khiva. Chimboy là trung tâm của vùng ven biển.

Năm 1740, Trung úy Gladyshev đến thăm Shakhtemir, sau này nói: “Những ngôi nhà ở thành phố này được xây bằng đất sét, có hào bao quanh, có một cái hồ gần đó, người dân uống nước từ giếng, ở vùng lân cận thành phố có những ngôi nhà đơn lập đang phát triển. Mất khoảng hai ngày để đi từ biển đến thành phố.

Bản đồ do nhà khảo sát Muravin biên soạn năm 1741 cũng thể hiện Shakhtemir. Năm 1890, một trường học và trung tâm y tế được mở.

Trong khoảng 25 năm đầu của thế kỷ 20, có 80 cửa hàng trong thành phố; thương nhân Chimboy mang vải và các hàng hóa khác từ Orenburg. Năm 1907-08, hạt cỏ linh lăng và các sản phẩm khác được xuất khẩu sang Nga, Mỹ và Đức.

Trong thời kỳ này, các xưởng sản xuất bông, nhà máy dầu và xưởng thuộc da được xây dựng ở Chimboy. Năm 1913, một nhà máy chế biến hạt cỏ linh lăng được thành lập.

Năm 1916, người dân nổi dậy chống lại việc chính quyền Nga hoàng áp bức cư dân địa phương. Năm 1919, các trường học mới được mở ở Chimboy.

Chimbay được cấp địa vị làng vào năm 1927 và địa vị thị trấn vào năm 1974. Năm 1980, một tuyến đường sắt được xây dựng.

Khí hậu 
Chimboy có khí hậu sa mạc lạnh (phân loại khí hậu Köppen BWk), với mùa đông lạnh và mùa hè nóng. Mưa ít và thất thường, chủ yếu xuất hiện vào các tháng mùa đông và mùa thu.

Cơ sở hạ tầng 
Thị trấn này là nơi có các nhà máy tỉa bông và chế biến thực phẩm, Viện nghiên cứu nông nghiệp Karakalpak, trạm chăn nuôi, trường trung học, trường dạy nghề, thư viện, câu lạc bộ, trung tâm văn hóa, cung văn hóa sinh viên, bệnh viện, bệnh viện phụ sản và các cơ sở y tế khác.

Giao thông 
Chimboy được nối với Halkobod và Nukus bằng một con đường đi về phía nam. Một con đường khác dẫn đến Qarao‘zak và Taxtako‘pir ở phía đông bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 История Чимбая

Khu dân cư ở Karakalpakstan
Trường Trung học phổ thông Quảng Trị

Trường Trung học phổ thông Quảng Trị là một trường trung học phổ thông của tỉnh Quảng Trị. Là trường trọng điểm chất lượng cao, trường có nhiệm vụ giáo dục và đào tạo các học sinh trên toàn tỉnh, trong đó phần lớn là học sinh của 3 huyện và thị xã: Huyện Triệu Phong, Huyện Hải Lăng và Thị Xã Quảng Trị. Trường có địa chỉ tại 146 Hai Bà Trưng, phường Quảng Trị, Quảng Trị.

Lịch sử 
Trường được thành lập từ năm 1975 ở nơi giáp ranh giữa làng Nại Cửu và Cổ Thành, với tên gọi đầu tiên là Trường Cấp 3 Triệu Phong. Trường sau đó đã được đổi tên thành Trường Trung học phổ thông số 1 Triệu Hải (1977 - 1978), Trường Trung học phổ thông Thị Xã Quảng Trị (từ 1989 - 2025). Tháng 7 năm 2025, Trường đổi tên thành Trường Trung học phổ thông Quảng Trị áp dụng theo mô hình chính quyền 2 cấp

Cơ sở vật chất 
Trường có tổng diện tích 32,731m2, khuôn viên nhà trường có tường rào khép kín với 18 phòng học đạt chuẩn, phòng thí nghiệm Vật Lí, Phòng thí nghiệm Hoá - Sinh; Phòng vi tính, Thư viện trên 10000 đầu sách, hệ thống mạng - Internet được phủ rộng khắp khuôn viên trường và phòng học.

Thành tích

Tập thể 

 Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2010)
 Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2005)
 Huân chương Lao động hạng Ba (năm 1999)
 Top 100 trường chất lượng cao trên toàn quốc (2006 đến nay)
 Cờ thi đua và Bằng khen từ Thủ tướng Chính phủ (các năm học 2007-2008, 2008-2009, 2014-2015, 2016-2017), năm 2010 được Chính phủ tặng Cờ đơn vị dẫn đầu
 Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo, UBND tỉnh Quảng Trị các năm 2004-2005, 2009-2010, 2011-2012, 2016-2017 và nhiều bằng khen, giấy khen các cấp 
 Bằng khen 4 năm thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” năm 2010
 Bằng khen Công đoàn của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam tặng

Cá nhân

 Văn Viết Đức, Quán quân chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 15
 Lê Thanh Tân Nhật, Á quân chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 18
 Văn Ngọc Tuấn Kiệt, Quý quân chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 20
 Phạm Huy, đạt Giải ba Quốc tế cuộc thi Khoa học-Kĩ thuật do Intel ISEF tổ chức tại Mỹ năm 2017 cho đề tài "Cánh tay robot cho người khuyết tật"

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang web chính thức 

Giáo dục Quảng Trị
Trường trung học tại Quảng Trị
Jahongir Abdumominov

Jahongir Abdumominov (sinh ngày 9 tháng 2 năm 1993) hay Jaha là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Uzbekistan hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm cho câu lạc bộ Hà Nội.

Sự nghiệp
Trước khi đến Việt Nam, Jaha từng nhiều năm thi đấu tại Uzbekistan, Tajikistan và Indonesia. Anh cũng từng là tuyển thủ U-20, U-23 và có 2 lần ra sân cho đội tuyển quốc gia Uzbekistan.

Ngày 27 tháng 1 năm 2021, Jaha chính thức ký hợp đồng với câu lạc bộ Viettel sau khi thực hiện cách ly hai tuần theo quy định chống đại dịch COVID-19. Anh ra mắt V.League trong trận thắng câu lạc bộ Becamex Bình Dương 3–1 vào ngày 14 tháng 3 năm 2021.

Thống kê sự nghiệp

Quốc tế

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Istiklol
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Tajikistan: 2018
 Cúp bóng đá quốc gia Tajikistan: 2018

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Uzbekistan
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Viettel
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Uzbekistan
Ngần Ngọc Nghĩa

Ngần Ngọc Nghĩa (sinh ngày 20 tháng 7 năm 1999) là một vận động viên điền kinh Việt Nam. Anh từng thi đấu trong nội dung 100 mét nam tại Giải vô địch điền kinh thế giới 2019.

Tiểu sử
Ngần Ngọc Nghĩa sinh năm 1999 trong một gia đình thuần nông ở xã Hua Păng, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.

Năm 2014, các huấn luận viên của Công an nhân dân tới tuyển chọn vận động viên tại giải điền kinh học sinh Sơn La. Ngần Ngọc Nghĩa, 15 tuổi, đã được các thầy mời xuống Hà Nội tập luyện.

Bước vào điền kinh năm 2015.

Vào nửa cuối năm 2015, Nghĩa gặp chấn thương khá nặng ở cơ đùi sau. Phải nghỉ tập luyện hoặc chỉ tập nhẹ trong khoảng 6-7 tháng Ngần Ngọc Nghĩa cũng vượt qua chấn thương.

Sự nghiệp
Giải vô địch quốc gia năm 2016. Ngần Ngọc Nghĩa giành tấm huy chương vàng nội dung 4x100m nam của đội Công an nhân dân.

Tại giải điền kinh vô địch quốc gia năm 2017, Nghĩa giành tấm huy chương vàng đầu tiên ở nội dung tiếp sức 4x100 m nam.

Ngần Ngọc Nghĩa đạt thành tích 21 giây 29, giành huy chương vàng, người về nhì là Lương Văn Thao. Xếp thứ Ba là Nguyễn Văn Châu trong khi Lê Trọng Hinh xếp hạng tư tại Đại hội Thể thao toàn quốc 2018 

Một kỷ lục khác được thiết lập tại đường đua chung kết 4x100m tiếp sức nam. Đoàn Công an Nhân dân với 4 vận động viên Võ Ngọc Huy, Hoàng Mạnh Cường, Lãnh Văn Cương và Ngần Ngọc Nghĩa, lập kỷ lục quốc gia mới 40 giây 44, vượt qua kỷ lục cũ do các vận động viên Quân đội thiết lập ở giải vô địch Quốc gia năm 2012 đạt huy chương vàng tại giải điền kinh vô địch quốc gia 2019.

Ở chung kết 100m nam, Ngần Ngọc Nghĩa so tài với 7 đối thủ, trong đó có sự trở lại của cựu vô địch điền kinh quốc gia Lê Trọng Hinh (Thanh Hóa). Ngọc Nghĩa đã cán đích đầu tiên với thành tích 10 giây 40. Không chỉ bảo vệ thành công huy chương vàng, Ngọc Nghĩa còn phá luôn kỷ lục quốc gia 10 giây 47 mà mình lập 2 năm về trước tại Giải điền kinh vô địch quốc gia 2020 diễn ra tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình.

Dự tranh vòng loại nội dung 200m tháng 5 năm 2022 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Ngần Ngọc Nghĩa đã về nhất ở lượt chạy cuối với 20 giây 81. Sau khi xem xét kĩ về sức gió và các điều kiện, bộ phận chuyên môn xác nhận thành tích của Ngần Ngọc Nghĩa được công nhận là kỷ lục quốc gia mới. Kỷ lục quốc gia cũ là của cựu tuyển thủ Lê Trọng Hinh từng giành được là 20 giây 89 khi đạt huy chương vàng tại SEA Games 28 ở Singapore 7 năm về trước.

Ngần Ngọc Nghĩa đoạt huy chương vàng tại SEA Games 31 mà còn phá kỷ lục quốc gia với thành tích 10 giây 35 (kỷ lục cũ 10 giây 40 do chính anh nắm giữ) và phá kỷ lục Đại hội (10 giây 47).

Ngày 16 tháng 2 năm 2022 Ngần Ngọc Nghĩa đã bị chấn thương ngay sau khi nỗ lực cán đích giành huy chương vàng ở nội dung chạy tiếp sức 4x100m tại SEA Games 31. Đội tiếp sức nam Công an nhân dân với sự góp mặt của bốn vận động viên gồm Lê Trung Kiên, Đặng Hoàng Ánh, Lãnh Văn Cương, Ngần Ngọc Nghĩa đã về đích đầu tiên với thời gian 40 giây 83.

Thành tích nổi bật

Thể thao

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

Sinh năm 1998
Nhân vật còn sống
Nam vận động viên điền kinh Việt Nam
Vận động viên điền kinh Việt Nam
Vận động viên điền kinh Thế vận hội của Việt Nam
Vận động viên Giải vô địch điền kinh thế giới của Việt Nam
Danh sách Công tước xứ Bragança

Dưới đây là danh sách Công tước xứ Bragança, một trong những tước hiệu quan trọng nhất của giới quý tộc Bồ Đào Nha và sau là của hoàng gia Bồ Đào Nha.

Danh sách

Trước khi trở thành tước hiệu thừa kế ngôi vương

Là tước hiệu của người thừa kế (ngôi vương) thứ nhất

Sử dụng hậu quân chủ

Xem thêm 

 Cây phả hệ quân chủ Bồ Đào Nha
 Giới quý tộc Bồ Đào Nha
 Nhà Bragança
 Danh sách nữ công tước xứ Bragança
 Danh sách vua Bồ Đào Nha
 Danh sách tước công Bồ Đào Nha

Tham khảo

 "Nobreza de Portugal e Brasil", Vol. II, pages 433/449. Published by Zairol Lda., 1989, Lisbon.

Liên kết ngoài 

 Genealogy of the Dukes of Braganza in Portuguese

Quý tộc Bồ Đào Nha
Vương tộc Bragança
Nickel(II) oxalat

Nickel(II) oxalat là một hợp chất của nickel và acid oxalic với công thức hóa học NiC2O4.

Điều chế

Có thể thu được nickel(II) oxalat bằng cách cho dung dịch muối nickel(II) phản ứng với acid oxalic, hoặc tốt hơn là oxalat kim loại kiềm, với kết quả là dihydrat được tạo thành.

Tính chất và cấu trúc
Dưới dạng dihydrat, nickel(II) oxalat là chất rắn màu lục nhạt, thực tế không tan trong nước. Nó xuất hiện trong hai cấu trúc tinh thể khác nhau. Dạng β- có cấu trúc tinh thể trực thoi, dạng α có cấu trúc tinh thể đơn nghiêng. Khi đun nóng, chúng có thể được chuyển thành muối khan từ khoảng 150 ℃, do đó việc giải phóng nước của quá trình kết tinh là không hoàn toàn. Chất này phân hủy từ khoảng 280 ℃ thành nickel, nickel(II) oxide và carbon dioxide. Giống như các muối oxalat khan của nhiều kim loại khác, β-MC2O4, muối khan có cấu trúc tinh thể đơn nghiêng với nhóm không gian P21/n.

Bảng dưới đây thống kê thông số mạng tinh thể của nickel(II) oxalat (1 và 2 nước). Đơn vị cho α, β, γ: °. Đơn vị cho a, b, c: nm.

Sử dụng
Nickel(II) oxalat là một sản phẩm trung gian trong sản xuất nickel và nickel(II) oxide (ví dụ: từ quặng và tái chế pin) đã qua sử dụng.

Hợp chất khác
NiC2O4 còn tạo một số hợp chất với NH3, như NiC2O4·½NH3·3H2O là chất rắn màu dương nhạt-lục đến lục nhạt, NiC2O4·2NH3 là tinh thể màu lục, các hằng số a = 1,3491 nm, b = 0,66105 nm, c = 0,8882 nm, α = 90°, β = 129,631°, γ = 90°, D = 1,97 g/cm³. NiC2O4·6NH3 có màu tím.

Trong thí nghiệm với phức NiC2O4·4N2H4·2,5H2O vào năm 1973, các phức sau đây đã được phát hiện trong quá trình phân hủy:
NiC2O4·0,18N2H4·0,5H2O – chất rắn màu xám lục có chấm đen;
NiC2O4·N2H4 – chất rắn màu xanh dương-lục có chấm đen;
NiC2O4·1,4N2H4 – chất rắn màu oải hương có chấm đen;
NiC2O4·2N2H4·1,25H2O – chất rắn màu oải hương;
NiC2O4·2,3N2H4·1,6H2O – chất rắn màu oải hương-hồng;
NiC2O4·4N2H4·2H2O – chất rắn màu hồng.
Trong thí nghiệm vào năm 1982, các phức sau đây đã được phát hiện:
NiC2O4·N2H4 – chất rắn màu ngọc lam;
NiC2O4·1,6N2H4 – chất rắn màu dương nhạt-oải hương;
NiC2O4·2N2H4 – chất rắn màu tím;
NiC2O4·2,7N2H4 – chất rắn màu tím;
NiC2O4·3N2H4 – chất rắn màu hồng;
NiC2O4·3,5N2H4 – chất rắn màu hồng nhạt-oải hương;
NiC2O4·3,8N2H4 – chất rắn màu hồng nhạt-oải hương.

Tham khảo

Hợp chất nickel
Muối oxalat
Chất gây ung thư
Mwaro (tỉnh)

Mwaro là một trong 18 tỉnh của Burundi.

Hành chính 
Tỉnh được chia thành 6 xã:

 Bisoro
 Gisozi
 Kayokwe
 Ndava
 Nyabihanga
 Rusaka

Tham khảo 

Mwaro (tỉnh)
Tỉnh của Burundi
Khởi đầu năm 1999 ở Burundi
Biên niên sử bằng tranh (Hungary)

Chronicon Pictum (, tiếng Hungary: , tiếng Slovak: ) là một cuốn biên niên sử bằng tranh từ thời Trung Cổ của Vương quốc Hungary vào khoảng nửa cuối thế kỷ 14. Cuốn biên niên sử miêu tả cuộc sống chốn cung đình Hungary, trong thời kỳ vua Lajos I của Hungary còn tại vị, với một phong cách nghệ thuật mang tầm cỡ thế giới.

Tên đầy đủ của biên niên sử là: Chronicon pictum, Marci de Kalt, Chronica de gestis Hungarorum ().

Theo dòng lịch sử 
Cuốn biên niên sử được viết bởi Kálti Márk (tên Latinh là Marci de Kalt) sau năm 1358, với những hình minh họa cuối cùng được hoàn thiện từ năm 1370 đến năm 1373. Biên niên sử được vua Lajos I của Hungary gửi cho vua Charles V của Pháp khi công chúa Katalin, con vua Hungary, cưới con trai của vua Pháp là hoàng tử Louis, Công tước xứ Orléans.

Năm 1456, biên niên sử được trao cho Đorđe Branković và được sao chép lại, nhưng sau đó bị thất lạc, nhiều khả năng là nằm trong tay người Thổ Nhĩ Kỳ khi Hungary bị chiếm đóng.

Cuốn biên niên sử xuất hiện trở lại vào nửa đầu thế kỷ 17 trong kho lưu trữ của hoàng gia Áo mà không rõ bằng cách nào. Đây cũng là lý do tại sao người ta lại gọi nó là biên niên sử bằng tranh Vienna. Bản chép tay của cuốn biên niên sử giờ đây đang được lưu giữ tại thư viện Quốc gia Széchenyi tại Budapest.

Lịch sử qua tranh vẽ 
147 hình vẽ trong cuốn biên niên sử là nguồn tài liệu quý giá về lịch sử văn hóa, trang phục cung đình và đời sống vương triều Hungary vào thế kỷ 14. Nhiều bức tiểu họa trong biên niên sử còn được vẽ bằng vàng. Giá trị nghệ thuật của những bức tiểu họa này được đánh giá khá cao nếu đem so với những bức tiểu họa khác đến từ Tây Âu cùng thời. Những nhân vật trong tranh được vẽ tỉ mỉ đến từng chi tiết và bộ phận trên cơ thể. Ví dụ như, đến cả nhãn cầu của người trong tranh cũng được tô vẽ, điều này được xác định khi dùng kính hiển vi để soi lên các bức tiểu họa.

Tất cả những bức tiểu họa vẽ Attila đều bị gián đoạn, thậm chí còn bị chà xóa đi (đặc biệt là bức vẽ cảnh Attila băng hà). Điều này không thể là do yếu tố thời gian tác động, bởi lẽ các bức tiểu họa khác đều được bảo tồn rất tốt. Ngoài ra, các bức tiểu họa trong cuốn biên niên sử còn mang hàm ý thông qua các biểu tượng. Cụ thể, hình ảnh lần đầu người Hung tìm đường lập quốc xuất hiện với một con lạc đà, trong khi lần thứ hai thì xuất hiện cùng con bạch mã. Điều này mang hàm ý rằng, lần đầu tiến vào bồn địa Karpat của người Hung không thành công. Nói cách khác, về phương diện văn hóa, đây là một lần lầm lỡ bởi con lạc đà được xem như một “phiên bản lỗi” của con ngựa, trong khi con ngựa trắng (bạch mã) mới là biểu tượng của sự toàn bích. Các văn tự bằng tiếng Latinh của cuốn biên niên sử đều không bị lỗi và đến giờ chất lượng vẫn còn tốt.

Bộ sưu tập

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
  – A more readable Latin text, with notes in Latin
  – Hungarian translation at the Hungarian Electronic Library

Vương quốc Hungary trung cổ
Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Siêu

Trường Phổ thông liên cấp Nguyễn Siêu (gọi tắt là trường Nguyễn Siêu) là trường dân lập, liên cấp, trung học cơ sở và trung học phổ thông và có yếu tố nước ngoài ở Hà Nội. Trường có hai hệ đào tạo là chương trình quốc tế Cambridge và chương trình giáo dục Việt Nam.

Lịch sử

Những năm đầu của trường: 1991 - 2003 
Ngày 11 tháng 9 năm 1991, Đại tá Nguyễn Trọng Vĩnh và vợ ông Dương Thị Thịnh sáng lập Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu. Ngôi trường mang tên của nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam Nguyễn Văn Siêu. Ông thuê đất và xây năm căn nhà cấp bốn đằng sau trường Trung học cơ sở Thành Công. Năm học 1992-1993 là năm học đầu tiên của cấp trung học trường, khai giảng với 5 lớp bậc trung học cơ sở và phổ thông.

Chuyển địa điểm trường về Mạc Thái Tổ: 2004 - 2013 
Năm 2004, nhà trường đổi tên thành Trường Phổ thông dân lập Nguyễn Siêu, và chuyển đến địa chỉ trường ngày nay ở đường Trung Kính hoặc đường Mạc Thái Tổ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy.

Tổ chức các hệ đào tạo quốc tế và liên kết với các tổ chức ở ngoài nước: 2014 - nay 
Vào năm 2014, trường Nguyễn Siêu gia nhập hệ thống các trường Phổ thông Quốc tế của Đại học Cambridge với mã số trường là VN236, cùng với đó ra mắt chương trình quốc tế Cambridge khóa đầu tiên.

Danh hiệu 
Trường Nguyễn Siêu được Nhà nước trao tặng hai Huân chương Lao động hạng Ba và một Huân chương Lao động hạng Nhì do liên tục đạt danh hiệu "Tập thể Lao động Xuất sắc", là trường chuẩn quốc gia mức độ hai, có nhiều thành tích về giảng dạy và học tập và trường đạt năm tiêu chí trường chất lượng cao đầu tiên của Hà Nội.

Chương trình giáo dục của trường 
Hiện tại trường có hai hệ đào tạo là chương trình quốc tế Cambridge và chương trình giáo dục Việt Nam.

Quan hệ với các trường và tổ chức 
Năm 2018, Đại học Massey ở New Zealand với trường Nguyễn Siêu phát triển và ra mắt chương trình liên thông đại học từ cấp trung học phổ thông ở Việt Nam sang đại học ở New Zealand đầu tiên ở Việt Nam. Năm 2021, trường Nguyễn Siêu hợp tác với Liên hiệp các trường đại học ở Bắc Vương Quốc Anh (NCUK) để học sinh trường Nguyễn Siêu có thể có cơ hội được ưu tiên trong quy trình xét tuyển và học bổng với những học sinh đi du học ở trong các trường đại học nằm trong NCUK.

Các cựu học sinh nổi bật 

 Đàm Thanh Xuân (khóa 2004)
 Phạm Khánh Linh (khóa 2000)

Xem thêm 

 Nguyễn Văn Siêu
 Đại học Cambridge

Tham khảo 

Trường trung học tại Hà Nội
Huân chương Lao động hạng Ba
Huân chương Lao động hạng Nhì
Khởi đầu năm 1991 ở Việt Nam
Hyangchal

Hyangchal (âm Hán Việt: hương trát) là một hệ thống chữ viết cổ xưa của Triều Tiên và được sử dụng để phiên âm tiếng Triều Tiên bằng hanja. Theo hệ thống hyangchal, người Triều Tiên có thể đọc chữ Hán dựa trên âm tiết kết hợp với ký tự. Phép hyangchal đúng ra là một biến thể của Idu.

Hyangchal xuất hiện lần đầu tiên trong bài tiểu sử của nhà sư Kyun Ye trong thời Cao Ly. Hyangchal sau phổ biến trong thi văn Triều Tiên để viết hyangga (hương ca). Tính đến nay còn lưu truyền 25 bài thơ theo thể này, tuy dùng chữ Hán nhưng cú pháp thì theo tiếng Triều Tiên, có đủ những tiếp đầu ngữ và tiếp vĩ ngữ để chỉ danh từ, động từ, tính từ, trạng từ, v.v. Hyangchal dùng đến cuối thời Cao Ly trong các tác phẩm thi ca bản ngữ.

Tham khảo

 
 

Hệ chữ viết Triều Tiên
Hai florin

Hai florin hay florin kép (tương đương với 4 shilling) là một trong những mệnh giá xu bạc của Vương quốc Anh có tuổi thọ ngắn nhất trong lịch sử tiền tệ của quốc gia này. Chúng chỉ được đúc trong 4 năm từ 1887 đến 1890 với một số lượng xu khá khiêm tốn. Đồng bạc double florin nặng 22,62 gam (được hiểu là bằng 8/11 troy ounce) và có đường kính 36 mm (1,4 in).

Mặt trước của đồng xu là chân dung của Victoria của Anh với dòng chữ "VICTORIA - DEI GRATIA" (Victoria - Nhờ ân sủng của Chúa), trong khi đó mặt sau thể hiện 4 chiếc khiên hình thánh giá mang biểu tượng của Anh, Scotland và Ireland, được thiết kế theo phong cách đồng tiền vàng Charles II của Anh do John Roettiers thiết kế; dòng chữ ở mặt sau ghi, "FID DEF BRITT REG date"

Nếu so với đồng 1 crown cùng thời thì đồng 1 crown có giá trị cao hơn một chút, tương đương với 25%, vì đồng 1 crown được định giá là 5 shilling, trong khi đó double florin là 4 shilling. Điểm chung của mặt trước 2 xu này tương đồng nhau với chân dung Victoria của Anh.

Tuy xu bạc double florin nhỏ hơn đồng bạc 1 crown 25%, nhưng ngày nay, giới sưu tầm xu định giá đồng double florin cao hơn 1 corwn.

Danh sách trọn bộ 4 xu bạc double florin (1887 - 1890)

Đọc thêm
 Crown (xu Anh)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Four Shilling Coins on Coins of the UK
 Victoria Double Florin  on CoinsGB
 Double Florin, Coin Type from United Kingdom - Online Coin Club

Xu của Anh
Xu bạc
KRO-NCRV

KRO-NCRV là một đài phát thanh và truyền hình công cộng của Hà Lan được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 2014, là kết quả từ sự hợp nhất của hai tổ chức phát thanh truyền hình là Đài Phát thanh Công giáo (KRO) và Hiệp hội Phát thanh Cơ đốc giáo Hà Lan (NCRV). Vào năm 2016, đài cũng lấy chương trình Công giáo của RKK và đề xuất về một đài truyền hình chính của "các cộng đồng Công giáo và Tin lành" ở Hà Lan.

Theo thống kê chính thức của Cơ quan truyền thông Hà Lan vào năm 2014, KRO-NCRV trở thành đài truyền hình Hà Lan lớn nhất vào thời điểm đó, mặc dù có sự suy giảm thành viên nhưng không đáng kể, với tổng số 798.930 thành viên.

Lịch sử 
Đạo luật Truyền thông 2008 nhằm hiện đại hóa hệ thống phát thanh và truyền hình công cộng quốc gia, được sửa đổi vào năm 2013, đã kích thích và gây áp lực lên các đài truyền hình Hà Lan đương thời để hình thành quan hệ đối tác. Kết quả là vào năm 2014, các hiệp hội AVROTROS, BNNVARA và KRO-NCRV đã được thành lập. Các mối quan hệ này ban đầu có sự khác biệt rõ rệt: trong khi các đài AVRO và TROS hợp nhất thành một đài phát thanh-truyền hình mới, thì liên minh của BNN và VARA cũng như KRO và NCRV đã quyết định thành lập một "đài truyền hình chung",  nhưng vẫn giữ được bản sắc của các đài cũ.

Về hình thức, KRO-NCRV là liên minh của hai tổ chức KRO và NCRV, cả hai đều là hiệp hội với các thành viên cá nhân. Các đài truyền hình của hai đài truyền hình cũ đã được hợp nhất theo tổ chức mới.

Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2019, KRO, NCRV và KRO-NCRV đã hợp nhất dưới tên gọi KRO-NCRV. Nền tảng truyền thông của KRO-NCRV được gọi là Pointer.

Chương trình 
KRO-NCRV đã phát sóng các chương trình tư tưởng cụ thể kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2016 dưới 2 thương hiệu là KRO (đại diện cho Công giáo), chẳng hạn như Eucharistieviering (Thánh Thể) và Kruispunt, và NCRV (đại diện cho Tin lành), chẳng hạn như De Verwondering, Jacobine op Zondag và Schepper &amp; Co với Jacobine Geel. Cùng với EO, KRO-NCRV đã phát sóng The Passion trực tiếp vào thứ Năm hàng tuần kể từ năm 2010.

Vào ngày 1 tháng 1 năm 2016, các đài truyền hình nhỏ không có thành viên đã bị giải tán. RKK (Omroep Roman Katholiek Denomination) sau đó đã trở thành một phần của KRO-NCRV. KRO-NCRV đã nhận được giấy phép phát sóng để đảm bảo duy trì chương trình của RKK trước đây.

Tổ chức Phát thanh Truyền hình Phật giáo, một đài truyền hình 2.42 cũng đã bị giải tán vào ngày 1 tháng 1 năm 2016. Vào năm 2015, KRO-NCRV đã ký một thỏa thuận với Liên minh Phật giáo Hà Lan (Boeddhistische Unie Nederland, viết tắt là BUN) - với tư cách là đại diện của Phật giáo ở Hà Lan và được chính phủ công nhận - trong đó đồng ý rằng KRO-NCRV sẽ cung cấp chương trình cho Phong trào Phật giáo từ tháng 1 năm 2016. và được tài trợ từ ngân sách đặc biệt dành riêng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 KRO-NCRV
Bảo tàng quốc gia Kyūshū

là một bảo tàng được khai trương ngày 16 tháng 10 năm 2005 tại Dazaifu gần Fukuoka—là viện bảo tàng quốc gia mới đầu tiên ở Nhật Bản trong hơn 100 năm và là bảo tàng đầu tiên nâng cao trọng tâm về lịch sử hơn nghệ thuật. Viện bảo tàng này có mặt tiền kiến trúc áp dụng các công nghệ hiện đại giúp công chúng dễ tiếp cận hơn. Ví dụ, hệ thống video có độ phân giải cực cao của bảo tàng, với phần mềm xử lý hình ảnh và quản lý màu mới nhất, vừa phục vụ cho việc ghi lại các hiện vật trong bộ sưu tập của bảo tàng, vừa giúp mở rộng khả năng tiếp cận vượt ra ngoài giới hạn của một không gian triển lãm lớn nhưng hữu hạn..

Tòa nhà bằng gỗ và kính nổi bật trên những ngọn đồi, nơi đây lưu trữ các bộ sưu tập hiện vật quan trọng của Nhật Bản, đặc biệt là đồ gốm, liên quan đến lịch sử của Kyūshū.

Nơi đây tổ chức các cuộc triển lãm tạm thời trên tầng ba, trong khi các bộ sưu tập lâu dài ở tầng bốn. Các bộ sưu tập bao gồm lịch sử của Kyūshū từ thời tiền sử đến thời Minh Trị, đặc biệt nhấn mạnh vào lịch sử giao lưu văn hóa phong phú giữa Kyūshū với các nước láng giềng Trung Quốc và Triều Tiên.

Không giống như hầu hết các bảo tàng ở Nhật Bản, nơi ký hợp đồng với các đơn vị bên ngoài thực hiện công việc bảo tồn, viện bảo tàng quốc gia Kyushu có một loạt các phòng thí nghiệm bảo tồn tại chỗ và đội ngũ nhân viên liên quan, đóng vai trò là trung tâm bảo tồn chính cho toàn bộ miền Tây Nhật Bản.

Bảo tàng được thiết kế bởi Kiyonori Kikutake.

Tham khảo

Bảo tàng Nhật Bản
Kyūshū
Khởi đầu năm 2005 ở Nhật Bản
Công trình xây dựng hoàn thành năm 2005
Bảo tàng mỹ thuật Nhật Bản
Tiếng Khakas

Tiếng Khakas (Хакас тілі, Xakas tili) là một ngôn ngữ Turk được nói bởi người Khakas, một nhóm dân tộc chủ yếu sống ở Cộng hòa Khakassia trực thuộc Liên bang Nga. Có khoảng 73.000 người Khakas, trong đó 42.000 người nói tiếng Khakas. Hầu hết những người nói ngôn ngữ này hiểu được tiếng Nga.

Theo truyền thống, tiếng Khakas được chia thành nhiều phương ngữ có liên quan chặt chẽ, lấy tên từ các bộ tộc khác nhau: Sagay, Kacha, Koybal, Beltir và Kyzyl. Trên thực tế, những cái tên này đại diện cho các đơn vị hành chính cũ hơn là các nhóm bộ lạc hoặc ngôn ngữ.

Lịch sử 
Các bản ghi chép sớm nhất về tiếng Khakas có từ giữa thế kỷ 19. Nhà ngôn ngữ học Phần Lan Matthias Castrén, người đã đi qua các khu vực Bắc và Trung Á từ năm 1845 đến năm 1849, đã viết một chuyên luận về phương ngữ Koybal và ghi lại một sử thi của nó. Wilhelm Radloff đã đi qua nhiều vùng ở phía nam Siberia từ năm 1859 đến năm 1870. Ông đã đưa kết quả nghiên cứu của mình vào một từ điển bốn tập và một bộ mười tập các văn bản Turk. Radloff cũng có các tài liệu tiếng Khakas kèm theo bản dịch tiếng Đức. Tập thứ chín, kèm theo bản dịch tiếng Nga, được soạn bởi Katanov, học trò của Radloff, là người thuộc bộ lạc Sagay.

Tiếng Khakas chỉ thực sự phát triển sau Cách mạng Nga năm 1917, dựa trên các phương ngữ của nó là Sagay và Kacha.

Năm 1924, bảng chữ cái Kirin được sử dụng để viết tiếng Khakas, nhưng bị thay thế bởi chữ Latinh năm năm sau đó. Một hệ chữ Kirin mới bắt đầu được dùng vào năm 1939.

Năm 2012, một đoàn thám hiểm Enduring Voices đã ghi chép về ngôn ngữ Xyzyl ở Cộng hòa Khakassia. Mặc dù Xyzyl được công nhận chính thức là một phương ngữ của tiếng Khakas, nhưng những người nói tiếng này vẫn tự coi đây là một ngôn ngữ riêng biệt.

Phân loại 
Tiếng Khakas là một phần của nhóm Nam Xibia thuộc ngữ hệ Turk, bao gồm các ngôn ngữ Shor, Chulym, Tuva, Tofa và Altai. Ngôn ngữ của người Yugur ở Cam Túc và tiếng Kyrgyz Fuyu của một nhóm nhỏ người Mãn Châu cũng có một số điểm tương đồng với các ngôn ngữ Nam Xibia. Tiếng Khakas cũng là một phần của một khu vực ngôn ngữ rộng lớn hơn bao gồm các ngôn ngữ Nam Samoyed Kamassia và Mator.

Âm vị học

Chữ viết 
Bảng chữ cái Latinh:
Bảng chữ cái Kirin:

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 Hakas People and Hakasia
 Khakasian Alphabet
 Khakas-Russian On-Line Dictionary
 Endangered languages project - Khakas 
 OLAC resources in and about the Khakas language
 Spoken corpus of the dialects of Khakas 

Ngôn ngữ chắp dính
Ngôn ngữ Turk Xibia
Người Khakas
Ngôn ngữ tại Nga
Ngữ hệ Turk
Mốc sự kiện cuộc chạy đua vào không gian

Đây là bảng ghi các mốc sự kiện, những thành công và những thất bại trong cuộc chạy đua vào không gian trải dài suốt Chiến tranh Lạnh. Ngày 29/7/1955, Mỹ tuyên bố sẽ phóng vệ tinh nhân tạo vào Năm vật lý địa cầu quốc tế (1/7/1957 đến 31/12/1958). Bốn ngày sau, Liên Xô cũng tuyên bố tương tự. Sau khi Liên Xô và Mỹ tổ chức sứ mệnh bay kết hợp phi hành đoàn Apollo-Soyuz vào tháng 7 năm 1975, cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực không gian vẫn tiếp tục, nhưng chuyển từ tính cạnh tranh gay gắt sang hợp tác, đặc biệt là sau khi Liên Xô tan rã và chiến tranh lạnh kết thúc vào ngày 26 tháng 12 năm 1991.

1957–1960 
1Dự án Vanguard đã được chuyển từ NRL sang cho NASA phụ trách ngay trước khi phóng.

1961–1969

1970–1975

1976–1991

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Timeline of the Space Race/Moon Race 
 Chronology: Moon Race at russianspaceweb.com

Lịch sử khoa học và công nghệ Hoa Kỳ
Quan hệ Hoa Kỳ-Liên Xô
Chính sách không gian
Niên biểu du hành không gian
Chạy đua công nghệ
Thời biểu công nghệ
Niên biểu lịch sử Hoa Kỳ
Đóa hoa tham vọng

Krachao Seeda (, tiếng Việt: Đóa hoa tham vọng) là bộ phim truyền hình Thái Lan phát sóng năm 2021 với sự tham gia của Woranuch Wongsawan, Peter Corp Dyrendal, Atsadaporn Siriwattanakul và Jirayu Thantrakul.

Bộ phim được đạo diễn bởi Oh Kathadeb và sản xuất bởi hãng CHANGE2561. Bộ phim được phát sóng vào lúc 20:30 (ICT), thứ Tư và thứ Năm trên One 31 và phát trên ứng dụng VIEON vào 23:00 (ICT) cùng ngày, bắt đầu từ ngày 21 tháng 4 năm 2021.

Diễn viên 
Dưới đây là dàn diễn viên của bộ phim:

Diễn viên chính 

 Woranuch Wongsawan vai Namping (Ping)
 Peter Corp Dyrendal vai Lue
 Ausadaporn Siriwattanakul vai Rumnum (Rum)
 Jirayu Thantrakul vai Aumpon (Pon)

Diễn viên phụ 
 Witaya Wasukraipaisarn vai Patee
 Chawallakorn Wanthanapisitkul vai Sasee
 Nat Thewphaingam vai Wenai
 Nappon Gomarachun vai Jarin (bố Aumpon & Ratee)
 Claudia Chakrapan Na Ayudhya vai Ratee (Tee) (chị Aumpon, bạn Namping) 
 Kanjanaporn Plodpai vai Noom (mẹ Rumnum)

Khách mời 

 Penpak Sirikul vai Nampeung (mẹ Namping)
 Chanana Nutakom vai Wadee (mẹ Wenai)
 Pattarabut Kiennukul vai Keng
 Chonnikan Netjui vai Jeungjit

Ca khúc nhạc phim

Rating

Tạm ngừng phát sóng 
Bộ phim đã tạm ngừng phát sóng đến tập 7 ngày 12/05/2021 do Đại dịch COVID-19 tại Thái Lan và phim đang quay cuốn chiếu. Đài One chiếu lại bộ Nang Fah Lam Kaen từ ngày 13/05/2021 khung phim thứ Tư và thứ Năm lúc 20:30. Bộ phim sẽ phát sóng trở lại từ ngày 29/09/2021 nhưng phát lại 7 tập trước rồi tiếp tục những tập mới sau. Lên sóng tập 8 (tập mới) từ ngày 21/10/2021.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Phim truyền hình Thái Lan
Lâu đài Vígľaš

Lâu đài Vígľaš (tiếng Slovakia: Vígľašský zámok) là một lâu đài tọa lạc ở rìa phía đông của làng Vígľaš, vùng Banská Bystrica, Slovakia.

Lịch sử 

Vào thế kỷ 14, Hoàng đế Lajos I của Hungary xây dựng lâu đài ở Vígľaš. Sau đó, Hoàng đế Sigismund của Thánh chế La Mã hoàn thành việc xây dựng lâu đài để biến nơi đây thành một nhà nghỉ săn bắn và nơi ở của hoàng gia. Năm 1424, Hoàng đế Sigismund trao tặng quyền quản lý lâu đài Vígľaš cho vợ ông là Nữ hoàng Barbora Celjská.

Vào thế kỷ 16, lâu đài đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc chiến chống Thổ Nhĩ Kỳ. Trong thời kỳ này, một công sự mới và bốn tháp ở góc được xây thêm vào lâu đài. Một lực lượng quân đội thường trú đóng quân tại lâu đài. Quân nổi dậy Štefan Bočkaj tạm thời chiếm giữ lâu đài vào năm 1605. Về sau, lâu đài trở thành tài sản riêng của các gia đình phong kiến.

Vào thế kỷ 18, lâu đài được tái thiết thành một trang viên. Lâu đài được trùng tu lần cuối vào nửa sau thế kỷ 19. Chiến tranh thế giới thứ hai khiến phần lớn lâu đài bị hư hại nghiêm trọng và chỉ còn lại tàn tích. Một cuộc tái thiết toàn bộ tàn tích lâu đài đã diễn ra trong giai đoạn 2009 - 2013.

Tham khảo 

Công trình xây dựng Slovakia
Lâu đài Slovakia
Levitating

"Levitating" là một bài hát được thu âm bởi nữ ca sĩ người Anh Dua Lipa nằm trong album phòng thu thứ hai của cô, Future Nostalgia (2020). Bài hát được viết bởi Lipa, Clarence Coffee Jr., Sarah Hudson và Stephen Kozmeniuk, theo hình ảnh của Mike Myers trong Austin Powers. Quá trình sản xuất do Koz và Stuart Price đảm nhận.

Bản phối lại "Levitating" với sự góp mặt của rapper người Mỹ DaBaby được phát hành vào ngày 1 tháng 10 năm 2020 với tư cách là đĩa đơn thứ năm của album trên toàn cầu và thứ ba tại Hoa Kỳ. Bài hát được phát sóng trên contemporary hit radio vào ngày 6 tháng 10 năm 2020. Bản phối lại có cùng cách sản xuất được sử dụng trong bản gốc, với DaBaby trình diễn thêm một đoạn pop rap và phần giới thiệu. "Levitating" đạt vị trí thứ 5 trên UK Singles Chart và vị trí á quân trên Hoa Kỳ Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ bảy trong top 5 của Lipa ở Anh và đĩa đơn á quân thứ hai của cô tại Mỹ. Bài hát cũng đạt vị trí thứ 4 trên Billboard Global 200. Bài hát đã được trao chứng nhận Bạch kim tại Vương quốc Anh bởi British Phonographic Industry (BPI).

Video âm nhạc cho "Levitating" được đạo diễn bởi Warren Fu và hợp tác cùng nền tảng truyền thông xã hội TikTok. Video bao gồm các thước phim xoay quanh Lipa và DaBaby khiêu vũ trong thang máy theo phong cách trang trí nghệ thuật, với nhiều người nổi tiếng trên mạng xã hội TikTok xuất hiện với vai trò diễn viên. Lipa đã quảng bá đĩa đơn bằng các buổi biểu diễn trực tiếp trên The Graham Norton Show, tại Lễ trao giải Âm nhạc Mỹ năm 2020 và trên Saturday Night Live.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Xếp hạng hằng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo 

Bài hát của Dua Lipa
Đĩa đơn quán quân Canadian Hot 100
Đĩa đơn năm 2020
Bài hát năm 2020
Sử dụng Certification Table Entry cho United States
Sử dụng Certification Table Entry cho United Kingdom
Bài hát funk của Mỹ
Tranh cãi liên quan đến LGBT trong âm nhạc
Đĩa đơn của Warner Bros. Records
Giải thưởng Nghệ thuật Baeksang

Giải thưởng Nghệ thuật Baeksang (; Hán Nôm: Bách Tưởng nghệ thuật đại thưởng), hay Giải thưởng Nghệ thuật Paeksang, là một lễ trao giải ghi nhận những thành tựu xuất sắc trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình và sân khấu kịch tại Hàn Quốc. Lễ trao giải được khởi xướng vào năm 1965 bởi Chang Key-young, người đã sáng lập Hàn Quốc nhật báo và từng lấy bút danh là "Baeksang". Lễ trao giải có mục đích thúc đẩy sự phát triển văn hóa và nghệ thuật đại chúng Hàn Quốc cũng như cổ vũ tinh thần các nghệ sĩ, và được đánh giá là một trong những lễ trao giải danh giá nhất của ngành giải trí Hàn Quốc.

Giải thưởng Nghệ thuật Baeksang được tổ chức thường niên, thường vào quý hai, tại Seoul bởi Ilgan Sports và JTBC Plus, các công ty liên kết của JoongAng Ilbo. Baeksang là lễ trao giải duy nhất tại Hàn Quốc bao quát tất cả các lĩnh vực điện ảnh, truyền hình và sân khấu kịch.

Hạng mục hiện tại

Điện ảnh 
 Daesang
 Phim điện ảnh xuất sắc nhất
 Đạo diễn xuất sắc nhất
 Đạo diễn mới xuất sắc nhất
 Kịch bản xuất sắc nhất
 Nam diễn viên chính xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
 Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
 Nam diễn viên mới xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất
 Giải kỹ thuật

Truyền hình 
 Daesang
 Phim truyền hình xuất sắc nhất
 Chương trình giải trí xuất sắc nhất
 Chương trình giáo dục xuất sắc nhất
 Đạo diễn xuất sắc nhất
 Kịch bản xuất sắc nhất
 Nam diễn viên chính xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
 Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
 Nam diễn viên mới xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất
 Nam nghệ sĩ tạp kỹ xuất sắc nhất
 Nữ nghệ sĩ tạp kỹ xuất sắc nhất
 Giải kỹ thuật

Sân khấu kịch 
 Kịch nói Baeksang
 Kịch ngắn xuất sắc nhất
 Nam diễn viên kịch xuất sắc nhất
 Nữ diễn viên kịch xuất sắc nhất

Khác 
 Nam diễn viên được yêu thích nhất
 Nữ diễn viên được yêu thích nhất

Hạng mục trong quá khứ 
 Nhạc phim xuất sắc nhất: 2014
 Đạo diễn mới xuất sắc nhất – phim truyền hình: 1988–2011
 Nghệ sĩ tạp kỹ mới xuất sắc nhất
 Nghệ sĩ tạp kỹ được yêu thích nhất

Giải thưởng đặc biệt

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

  
 

Giải thưởng điện ảnh Hàn Quốc
Giải thưởng truyền hình Hàn Quốc
Giải thưởng thành lập năm 1965
Sự kiện thường niên ở Hàn Quốc
Phỏng Tống thể

Phỏng Tống thể là một kiểu chữ Hán được mô phỏng hóa sau một kiểu chữ ở Lâm An vào đời nhà Nam Tống. Về mặt kỹ thuật nó thuộc dạng mô phỏng chữ khải.

Tên
Tên gọi của kiểu chữ này khác nhau dựa theo từng khu vực sử dụng tiếng Hán.
Ở Trung Quốc, nó được gọi là fǎng Sòngtǐ (/, "phỏng Tống thể").
Ở Nhật Bản, nó được gọi là Sōchōtai (, "Tống triều thể").

Nét đặc trưng
Nét đặc trưng của phỏng Tống thể bao gồm:
Cấu trúc cơ bản của khải thư.
Nét tương đối thẳng, với nét ngang nghiêng lên.
Độ rộng nét thấp thay đổi giữa nét thẳng và ngang, với các nét thường tương đối mỏng.
Hình học tổng thể đều đặn.

Lịch sử

Công nghiệp in ấn từ thời Nhà Đường đã đạt đến đỉnh cao vào thời nhà Nhà Tống, trong đó có ba lĩnh vực sản xuất chính:
Chiết Giang, nơi các tác phẩm sao chép khải thư của Âu Dương Tuân
Tứ Xuyên, nơi các tác phẩm sao chép khải thư của Nhan Chân Khanh
Phúc Kiến, nơi các tác phẩm sao chép khải thư của Liễu Công Quyền

Khi nhà Tống mất quyền kiểm soát ở phía Bắc Trung Quốc vào tay Nhà Kim (金), kinh đô được dời về Lâm An (Hàng Châu ngày nay), nơi mà ngành in ấn phục hưng, đặc biệt văn học từ nhà Đường để lại cho nhà Kim. Nhiều nhà xuất bản được thành lập ở Lâm An, bao gồm Chén zhái shūjí bù (陳宅書籍鋪) thành lập bởi Trần Khởi (), nơi mà các tác phẩm đã sử dụng phong cách khải thư khác biệt với cách sắp xếp và nét thẳng. Các kiểu chữ đặc biệt của phong cách này được phân loại thành kiểu sao chép phỏng Tống thể ().

Tham khảo

Thư pháp chữ Hán
Lục Hỉ

Lục Hỉ (; ? – 284), tên tự là Cung Trọng (恭仲), là quan viên Đông Ngô thời Tam Quốc và Tây Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Lục Hỉ quê ở huyện Ngô, quận Ngô, Dương Châu, là con trai thứ hai của Thượng thư Lục Mạo, cháu gọi Đại Đô đốc Lục Tốn bằng bác.

Lục Hỉ có tính cách giống cha mình, ngay từ khi còn trẻ đã nổi danh hiếu học, được đánh giá là có cả tài khí lẫn tư trí. Lục Hỉ thích đắm mình trong sách vở, lại giỏi giao tiếp. Năm 239, Lục Mạo mất, Lục Hỉ bắt đầu làm quan.

Năm 264, Tôn Hạo đăng cơ, lấy Lục Hỉ làm Tuyển tào Thượng thư, cuối cùng quan tới Lại bộ Thượng thư.

Năm 280, Tây Tấn diệt Ngô, Lục Hỉ bỏ quan trở về nhà. Trong niên hiệu Thái Khang (280–289), Tấn Vũ Đế hạ chiếu vời một số quan viên cũ của Đông Ngô ra làm quan cho nhà Tấn: Bọn Thượng thư ngụy Lục Hỉ gồm mười năm người, dù làm quan ở phương nam, nhưng giữ gìn trinh khiết không dấn vào triều đình Tôn Hạo. [Người] trung thành mà bị tội, hoặc lui thân tu chí, ở nơi thảo dã. Kẻ làm chủ nên theo địa vị mà đặt ở bậc thềm, [nay] sắc địa phương lấy lễ mà vời, để căn cứ tài năng mà sử dụng. Lục Hỉ nhận chức Tán kỵ Thượng thị.

Năm 284, Lục Hỉ chết.

Tác phẩm 
Lục Hỉ học theo Lưu Hướng, Hoàn Đàm, thường dựa theo sách cổ để sáng tác:
Lưu Hướng xem Tân ngữ mà làm ', Hoàn Đàm vịnh Tân tự mà làm Tân luận. Ta không biết tự lượng [sức mình], cám động trước ' của Tử Vân mà làm Ngôn thuyết (言道), nhận thấy mỹ tài của Giả Tử mà làm Phóng luận (訪論), thưởng thức '''' của Tử Chính mà làm Cổ kim lịch (古今曆), soi xét Vạn cơ của Tưởng Tử Thông mà làm Thẩm cơ (審機), đọc U thông, Tư huyền, Tứ sầu mà làm Ngu tân (娛賓), Cửu tư (九思). Thật là xấu hổ vậy.

Tổng số tác phẩm của Lục Hỉ lên tới hơn trăm thiên (chương), nhưng được truyền bá rộng rãi nhất đương thời lại là cuốn Tây châu thanh luận (西州清論) viết vào thời Tấn. Tác phẩm này nổi tiếng bởi vì mạo danh tác giả là Gia Cát Lượng. Ngoài ra, còn có Giác luận cách phẩm (較論格品篇) với nội dung kịch liệt phê phán triều đình Đông Ngô dưới sự cai trị của Tôn Hạo cũng được Tấn thư trích lại.

Gia đình 
Lục Hỉ có con trai Lục Dục (陸育), làm quan cho nhà Tấn đến Thượng thư lang, Thái thú Dặc Dương. Hai người cháu gọi Lục Hỉ bằng chú là Lục Diệp, Lục Ngoạn đều làm quan lớn.

Nhận xét 
Lục Khải từng đánh giá: Diêu Tín, Lâu Huyền, Hạ Thiệu, Trương Đễ, Quách Trác, Tiết Doanh, Đằng Tu cùng tộc đệ Hỉ, Kháng, kẻ thanh bạch trung cần, hoặc tư tài trác mậu, đều là nòng cốt của xã tắc, rường cột của quốc gia.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Phòng Huyền Linh, Tấn thư.

Ghi chú

Chú thích 

Người Giang Tô
Nhân vật chính trị Đông Ngô
Nhân vật chính trị Tây Tấn
Nhà văn Trung Quốc thời Tam Quốc
Nhà văn Trung Quốc thời Tây Tấn