XCB-01

XCB-01 (viết tắt tiếng Việt: Xe Chiến đấu Bộ binh-01) là một xe chiến đấu bộ binh bọc thép do Tổng cục Công nghiệp quốc phòng Việt Nam thiết kế và chế tạo, lần đầu tiên ra mắt năm 2022. Đây là phương tiện bọc thép bánh xích đầu tiên được Việt Nam nghiên cứu và chế tạo trong nước. Xe có hình dáng bên ngoài gần như tương đồng với xe chiến đấu bộ binh BMP-1 của Liên Xô, tuy nhiên có kích thước hơi lớn hơn và khả năng bảo vệ được nâng cao.

Giới thiệu tính năng kĩ-chiến thuật

Khả năng cơ động 
Các phiên bản thử nghiệm dầu tiên của XCB-01 được sử dụng động cơ dân sự DOOSAN DL08 với công suất gần như tương đương với động cơ UTD-20. Tuy nhiên, do kích thước của động cơ lớn hơn động cơ nguyên bản nên phần khoang động cơ trước tháp pháo được làm cao hơn khoảng 15cm. Điều này làm giảm góc bắn của pháo chính. Các phiên bản sau đã được sử dụng động cơ UTD-20 tăng áp. 

XCB-01 có tỉ lệ công suất trên khối lượng tương đương với xe BMP-1 (22,8 hp/tấn). Hệ thống treo của XCB-01 hầu như giống hoàn toàn với BMP-1 với 6 bánh tì. Vì vậy khả năng cơ động của nó cũng rất tương đồng với BMP-1. Xe đạt tốc độ khoảng 65 km/h trên đường bằng và 45 km/h trên địa hình xấu. Xe có khả năng vượt dốc đứng cao 0.7 m, vượt hào rộng 2.5 m, dốc nghiêng tới 30 độ và có khả năng bơi với tốc độ 7 km/h mà không cần chuẩn bị trước.

Khả năng bảo vệ 
Giáp xe sử dụng thép XAR 500 PREMIUM của tập đoàn ThyssenKrupp với phần trên và dưới mũi xe cũng như hai bên đạt độ dày 16 mm, mặt trên và đáy xe đạt độ dày 5 mm, tổng quan độ bảo vệ thảo mãn tiêu chuẩn STANAG 4569 của NATO. Độ dày này được công bố trong nghiên cứu sơ bộ và có thể đã được làm dày lên trong các phiên bản sau này (do trọng lượng xe đạt 14,7 tấn, so với chỉ 13,5 tấn nguyên bản).

Bên cạnh vỏ giáp, xe còn được trang bị hệ thống bảo vệ 3 tác nhân sinh-hóa-xạ (NBC) và máy thu cảnh báo laser (LWR). Khi bị tia laser (từ máy đo xa laser của phương tiện quân sự đối phương hoặc chùm tia laser điều khiển một số loại tên lửa chống tăng), hệ thống này sẽ tự động phóng các quả lựu đạn khói bố trí ở hai bên tháp pháo ra xung quanh để làm cản trở khả năng quan sát của đối phương.

Hỏa lực 
Xe được trang bị hệ thống vũ khí chính tương tự với xe chiến đấu bộ binh BMP-1 với pháo chính P-73-01 (HT-73-01) sản xuất bởi nhà máy Z125 tương đương với 2A28 Grom cỡ nòng 73 mm, sử dụng để tiêu diệt phương tiện, công sự và sinh lực địch ở khoảng cách tới 700 m. Tên lửa chống tăng CTVN-18 tương đương 9M14 Malyutka là loại tên lửa chống tăng dẫn đường thủ công bằng dây, có thể tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách từ 500 đến 3000 m. So với BMP-1 nguyên bản, XCB-01 có khả năng phát hiện mục tiêu tốt hơn nhiều lần trong mọi điều kiện thời tiết nhờ được trang bị tổ hợp kính ngắm đa kênh 1PN22VN1 do Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ thiết kế và chế tạo thành công năm 2020. Kính ngắm đa kênh thế hệ mới này gồm 4 kênh: kênh ngày, kênh đo xa laser, kênh ảnh nhiệt hồng ngoại và camera CCD, cung cấp khả năng phát hiện mục tiêu từ cự ly tới 2.000 m trong mọi điều kiện thời tiết.

Về vũ khí phụ, xe được trang bị một súng máy đồng trục PKT 7,62 mm và nổi bật hơn cả là một súng máy phòng không 12,7 mm loại NSV gắn trên nóc xe. Đây là đặc điểm riêng của xe XCB-01, không giống với bất kỳ loại xe chiến đấu bộ binh nào do Liên Xô hoặc Nga chế tạo trước đó. Súng máy NSV và PKT đều do Nhà máy Z111 chế tạo. Một số hình ảnh được tiết lộ còn cho thấy một tháp súng tự động được trang bị súng máy NSV được đặt trên tháp pháo. Tất cả bộ phận vũ khí của xe đều được chuyển về lắp rắp thành tháp pháo tại nhà máy Z125 thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng rồi sau đó vận chuyển đến nhà máy Z189 để tổng lắp toàn xe.

Lịch sử hoạt động 
Xe chiến đấu bộ binh XCB-01 được cho là đã lần đầu tiên được trưng bày trong khuôn khổ Giải bắn súng quân dụng lục quân các nước ASEAN (AARM) lần thứ 30, tổ chức vào tháng 11 năm 2022 tại Trung tâm huấn luyện Miếu Môn, Hà Nội. Sau đó, các hình ảnh xe thử nghiệm khả năng bơi lội đã được đăng tải trên mạng xã hội Việt Nam. Trong năm 2023, xe XCB-01 đã xuất hiện trong cuộc diễn tập bắn đạn thật mật danh "ĐT-23" do Quân đoàn 12 tiến hành tại Trường bắn TB 1 vào ngày 23 tháng 12. Nó lại một lần nữa xuất hiện trong khu vực trưng bày ngoài trời của Hội nghị quân chính toàn quân cuối tháng 12 năm 2023. Vào ngày 07/04/2026, Bộ Quốc phòng Việt Nam công bố đã chính thức hoàn tất thử nghiệm giai đoạn 2 xe XCB-01 và XTC-02, chuẩn bị sản xuất loạt.

Xem thêm 
 BMP-1
 ZBD-86

Tham khảo 

Xe chiến đấu bộ binh
Thiết bị quân sự Việt Nam
Vũ khí Việt Nam