Juan II của Aragón

Chuan II của Aragón (tiếng Tây Ban Nha: Juan II de Aragón, tiếng Catalunya: Joan II d'Aragó, tiếng Aragon: Chuan II d'Aragón và . tiếng Sicilia: Giuvanni II di Aragona; 29 tháng 6 năm 1398 - 20 tháng 1 năm 1479), còn được gọi với biệt danh là Đại đế (el Gran) hay Người vô tín ( el Sense Fe),  là Vua của Aragón từ năm 1458 cho đến khi ông qua đời. Là phu quân của Nữ vương Blanca I của Navarra, ông được làm Vua của Navarra và thừa hưởng xứ này thông qua vợ từ năm 1425. Juan cũng là Vua của Sicilia từ năm 1458 đến năm 1468.

Tiểu sử 
Chuan sinh tại Medina del Campo (thuộc Vương quyền Castilla), là con trai của Quốc vương Ferrando I xứ Aragón và Leonor xứ Alburquerque. Thời niên thiếu, ông là một trong các infante (vương tử) của Aragón tham gia vào những cuộc rối ren tại Castila trong thời kỳ nhiếp chính và triều đại của Juan II xứ Castila. Cho đến trung niên, ông còn giữ chức phó vương kiêm tổng chỉ huy tại Aragón cho người huynh trưởng và cũng là vị tiền nhiệm của mình, Alifonso V, vị vua có phần lớn thời gian trị vì ở Ý. Về cuối đời, Chuan bị cuốn vào những cuộc xung đột không ngừng với các thần dân Aragón và Catalonia, với Louis XI của Pháp, đồng thời dồn tâm lực chuẩn bị cho cuộc hôn nhân giữa con trai ông là Ferrando và Isabel I xứ Castila. Cuộc hôn nhân này đã dẫn tới sự hợp nhất hai vương quyền Aragón và Castila, đặt nền móng cho Chế độ quân chủ Tây Ban Nha. Những rắc rối với thần dân của ông gắn liền chặt chẽ với các bi kịch và chia rẽ nghiêm trọng ngay trong chính gia đình ông.

Cuộc hôn nhân đầu tiên của Chuan là với Blanca xứ Navarra, thuộc nhà Évreux. Năm 1432, Chuan II bổ nhiệm Juan Vélaz de Medrano, Lãnh chúa xứ Igúzquiza và Learza, làm thị thần tối cao (chamberlain) của mình, chức vụ mà người này từng giữ dưới thời cha của Blanca là Carlos III xứ Navarra. Nhờ quyền của Blanca, Chuan trở thành Quốc vương Navarra, và khi Blancha qua đời năm 1441, ông tiếp tục nắm giữ vương quốc này suốt đời. Tuy nhiên, từ cuộc hôn nhân đó sinh ra một người con trai là Carlos, được phong tước Thân vương Viana, người thừa kế Navarra. Chuan nhanh chóng nảy sinh sự ganh ghét với chính con trai mình. Sau cuộc hôn nhân thứ hai với Juana Enríquez, sự ganh ghét ấy phát triển thành thù hận tuyệt đối, được chính Juana cổ vũ. Ông tìm cách tước bỏ quyền hiến định của Carlos trong việc giữ chức phó vương Aragón khi ông vắng mặt. Tuy nhiên, giới quý tộc Aragón đứng về phía Carlos, và âm mưu để người vợ thứ hai của Juan nắm quyền phó vương đã bị bác bỏ.

Tiếp đó là Nội chiến Navarra kéo dài, với những giai đoạn thắng bại xen kẽ, chỉ chấm dứt khi Thân vương Viana qua đời năm 1461, có thể do bị đầu độc, mà nhiều người nghi ngờ chính phụ vương ông là chủ mưu. Các thiết chế của Thân vương quốc Catalunya, vốn ủng hộ Carlos và cũng mang nhiều bất mãn riêng, đã mời gọi liên tiếp các ứng cử viên ngoại bang trong mười năm Nội chiến Catalunya. Chuan dành những năm cuối đời để đối phó với họ. Ông buộc phải cầm cố Roussillon, lãnh thổ Catalunya nằm phía đông bắc dãy Pyrenees, cho Louis XI của Pháp, người sau đó từ chối hoàn trả. 

Khi tuổi già, Chuan bị mù do đục thủy tinh thể, nhưng đã lấy lại thị lực nhờ một ca phẫu thuật do bác sĩ người Do Thái Abiathar Crescas thực hiện. Cuộc nổi dậy tại Catalunya được dập tắt năm 1472, song cho đến khi qua đời năm 1479, ông vẫn tiếp tục một cuộc chiến với quốc vương Pháp trong đó ông thường ở thế bất lợi.

Chuan II được kế vị bởi Ferrando, con trai của ông với người vợ thứ hai, khi ấy đã kết hôn với Isabel I xứ Castila. Với cái chết của Chuan và việc con trai ông đăng cơ tại Aragón, quá trình thống nhất các vương quốc Tây Ban Nha dưới một triều đại duy nhất chính thức bước vào giai đoạn quyết định.

Kết hôn và hậu duệ 
Từ cuộc hôn nhân đầu tiên với Blanca xứ Navarra, Chuan có những người con sau:

 Carlos, Thân vương xứ Viana (1421–1461) kết hôn với Agnes xứ Cleves (1422–1448), không có con hợp pháp.
 Juana (142322 tháng 8 năm 1425)
 Blanca II của Navarra (1424–1464), kết hôn với Enrique, Thân vương xứ Asturias, không có con.
 Leonor I của Navarra (1426-1479), kết hôn với Gaston IV, Bá tước xứ Foix (1422–1472), có con.

Sau cuộc hôn nhân thứ hai với Juana Enríquez, Chuan có những người con sau:

 Ferrando II của Aragón (1452-1516) . Kết hôn với Isabel I của Castilla.
 Juana của Aragón (1455–1517). Kết hôn với Ferdinand I của Napels.
Hậu duệ không hợp pháp:

 Alfonso de Aragón y de Escobar (1417-1495), Công tước xứ Villahermosa
 Juan de Aragón (1440–1475), Tổng giám mục của xứ Zaragoza
 Felipe de Carrayos del Radona (Phillipe del Radona)

Tổ tiên

Chú thích

Nguồn 

 
 120
 
 
 
 
 Rivadeneyra. "Cronicas de los reyes de Castilla," Biblioteca de autores espanoles, vols. Ixvi, Ixviii. Madrid, 1845.
 Zurita, G. Anales de Aragon. Saragossa, 1610.
 Prescott W. H. History of the Reign of Ferdinand and Isabella. 1854.

Liên kết ngoài 

Vua Navarra
Vua Sicilia
Vua Aragon
Hiệp sĩ Lông cừu vàng Áo
Chôn cất tại Tu viện Poblet
Vua Jure uxoris
Vương tộc Trastámara
Vương tử Aragón
Vương nữ Aragón