Cốc Ái Lăng

Eileen Feng Gu (sinh ngày 3 tháng 9 năm 2003), còn được biết đến với tên tiếng Trung là Cốc Ái Lăng (), là một vận động viên trượt tuyết tự do và người mẫu người Mỹ gốc Hoa. Cô đại diện cho Trung Quốc thi đấu các nội dung máng ngang (halfpipe), slopestyle và big air từ mùa giải 2018–19. Tính đến Thế vận hội Mùa đông 2026, Gu là vận động viên trượt tuyết tự do giàu thành tích nhất trong lịch sử Olympic.

Sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ, Gu chuyển sang thi đấu cho Trung Quốc từ năm 2019. Ở tuổi 18, cô trở thành nhà vô địch Olympic trẻ nhất trong lịch sử trượt tuyết tự do sau khi giành hai huy chương vàng (big air và halfpipe) cùng một huy chương bạc (slopestyle) tại Thế vận hội Mùa đông 2022 ở Bắc Kinh. Cô cũng là vận động viên trượt tuyết tự do đầu tiên giành được ba huy chương trong một kỳ Thế vận hội duy nhất.

Tại Thế vận hội Mùa đông 2026 diễn ra ở Milano Cortina, Gu tiếp tục bảo vệ thành công huy chương vàng nội dung máng ngang và giành thêm hai huy chương bạc ở nội dung big air và slopestyle. Thành tích này giúp cô thiết lập kỷ lục về số huy chương Olympic trong môn trượt tuyết tự do, vượt qua tất cả các vận động viên tiền nhiệm ở mọi giới tính.

Bên cạnh sự nghiệp thể thao, tạp chí Time đã đưa tên Gu vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2022 và cô tiếp tục xuất hiện trên trang bìa ấn bản ngày 9 tháng 2 năm 2026 của tạp chí này. Năm 2025, cô được xếp hạng là nữ vận động viên có thu nhập cao thứ tư thế giới.

Tuổi trẻ và giáo dục 
Cô sinh ra tại San Francisco, California, Hoa Kỳ, vào ngày 3 tháng 9 năm 2003; cha cô là người Mỹ và mẹ cô là một người Trung Quốc. Mẹ cô là Cốc Yến () đã di cư từ Trung Quốc đến Hoa Kỳ ở độ tuổi đôi mươi, ghi danh học tại các trường Đại học Auburn và Đại học Rockefeller. Trong lúc học tập tại Rockefeller, bà đã trượt tuyết lần đầu trong đời tại khu trượt tuyết Hunter Mountain ở tiểu bang New York, và chịu sự cuốn hút của môn thể thao này sau khi dọn đến Khu vực vịnh San Francisco và lấy bằng MBA tại Đại học Stanford. Tại đây, mẹ cô đã đưa con gái mình đến Lake Tahoe để tập trượt tuyết để có thể theo kịp mẹ. Theo Cốc, mẹ cô đã "vô tình tạo trong tôi một nhà trượt tuyết chuyên nghiệp."

Trong trang cá nhân Sina Weibo của mình vào ngày 1 tháng 3 năm 2021, Cốc Ái Lăng cho biết cô đã được công nhận là một ứng viên cho Chương trình Học bổng Tổng thống (Presidential Scholars Program) của Hòa Kỳ, với tư cách là một học sinh từ Trường Trung học Đại học San Francisco; tuy nhiên cô không nhận được học bổng này, và tốt nghiệp trung học sớm. Theo tờ Washington Post, với các thành tích thể thao và học tập của mình (trong đó có số điểm SAT là 1580), cô đã được tuyển vào Đại học Stanford, vốn là alma mater của mẹ mình.  Cô sẽ bắt đầu học sau khi thi đấu tại Thế vận hội Mùa đông 2022.

Sự nghiệp

Thể thao 
Cốc Ái Lăng tham gia FIS Freestyle Ski and Snowboarding World Championships 2021, giành hai huy chương vàng trong các bộ môn Freeski Halfpipe và Freeski Slopestyle. Cô trở thành vận động viên trượt tuyết đầu tiên gianh hai huy chương vàng tại FIS Freeski World Championship. Cô cũng giành một huy chương đồng trong bộ môn Freeski Big Air. Trong sự kiện này, cô cũng bị thương ở bàn tay.

Năm 2021, cô trở thành phụ nữ đầu tiên thực hiện được thao tác forward double cork 1440.

Thế vận hội Bắc Kinh 2022 
Tại Thế vận hội Mùa đông 2022, cô trở thành người trẻ tuổi nhất từng giành huy chương vàng trong bộ môn trượt tuyết tự do, giành giải này trong môn big air. Cô đã thành công trong lần đầu thực hiện thao tác double cork 1620, trở thành phụ nữ thứ nhì trong lịch sử thực hiện thành công thao tác này, chỉ sau Tess Ledeux cũng trong cuộc thi này trước đó.

Kết quả World Cup 
Tấc cả các kết quả lấy từ Liên đoàn Trượt tuyết Quốc tế (FIS).

 8 chiến thắng: 5 halfpipe, 2 slopestyle, 1 big air
 12 lần trên bục huy chương: 6 halfpipe, 5 slopestyle, 1 big air

Kết quả tính đến ngày 1 tháng 2 năm 2022.

Thế vận hội Mùa đông 2026 

Tại Thế vận hội Mùa đông 2026 ở Milano-Cortina, Eileen Gu đã tham gia thi đấu ở cả ba nội dung trượt tuyết tự do dành cho nữ: slopestyle, big air, và máng ngang freeski, và đều giành được huy chương ở mỗi nội dung tham gia. Gu đã giành được huy chương bạc ở cả hai nội dung slopestyle và big air, đồng thời giành huy chương vàng ở nội dung máng ngang, bảo vệ thành công ngôi vô địch của mình từ kỳ Thế vận hội Mùa đông 2022. Gu đã đạt được số điểm cao nhất là 94,75 trong trận chung kết máng ngang, xếp trên người đồng hương Lý Phương Tuệ (Li Fanghui) với số điểm 93,00 (huy chương bạc) và vận động viên Zoe Atkin của Vương quốc Anh với số điểm 92,50 (huy chương đồng).

Với ba huy chương giành được tại Milano-Cortina và ba huy chương từ kỳ Thế vận hội Bắc Kinh 2022, tổng cộng 6 huy chương vàng hoặc bạc Olympic trong 6 nội dung thi đấu đã đưa Gu trở thành vận động viên trượt tuyết tự do giàu thành tích nhất trong lịch sử Olympic. Cùng với vận động viên trượt tuyết băng đồng người Nga Lyubov Yegorova, Gu đã trở thành vận động viên thứ hai trong lịch sử giành được huy chương vàng hoặc bạc trong mỗi nội dung thi đấu cá nhân tại sáu nội dung Thế vận hội Mùa đông đầu tiên mà họ tham dự.

Người mẫu 
Cô cũng có một sự nghiệp người mẫu thời trang, được cơ quan IMG Models đại diện. Tính đến tháng 1 năm 2022, cô đã tham gia một số chiến dịch quảng cáo, kể cả cho Fendi, Gucci, IWC Schaffhausen, Tiffany và Louis Vuitton. Cô cũng đã xuất hiện trên nhiều tạp chí, trong đó có Super Elle và Vogue+ China .

Quốc tịch 
Sinh ra tại Hoa Kỳ với cha là người Mỹ và mẹ là người nhập cư từ Trung Quốc, Cốc Ái Lăng đã thi đấu cho Trung Quốc từ năm 2019, khi cô xin phép thay đổi quốc gia đại diện với Liên đoàn Trượt tuyết Quốc tế. Mục đích của cô là thi đấu cho Trung Quốc trong Thế vận hội Mùa đông 2022. Với tuyên bố này, cô cho biết qua trượt tuyết mình hy vọng sẽ "giúp truyền cảm hứng cho hàng triệu người trẻ tuổi" ở Trung Quốc và "đoàn kết mọi người, phát huy sự hiểu biết chung, tạo liên lạc, và gây dựng tình hữu nghị giữa các quốc gia."

Cô không trả lời các câu hỏi được đặt ra về tình trạng quốc tịch của mình. Trung Quốc không công nhận song tịch; Lãnh sự quán Trung Quốc tại New York trả lời đài BBC rằng cô phải nhập tịch hoặc đăng ký sinh sống dài hạn tại Trung Quốc mới được phép thi đấu trong đội tuyển quốc gia. Trong các cuộc phỏng vấn, cô phát biểu, "Không ai có thể phủ nhận tôi là người Mỹ, không ai có thể phủ nhận tôi là người Trung Quốc" và "Khi tôi ở Hoa Kỳ, thì tôi là người Mỹ, nhưng khi tôi ở Trung Quốc, thì tôi là người Trung Quốc."

Cuộc sống cá nhân 
Cô được người mẹ và bà ngoại người Trung Quốc nuôi nấng nên có thể sử dụng thông thạo tiếng Quan thoại cũng như tiếng Anh. Cô có thể chơi dương cầm.

Vào tháng 3 năm 2021, cô cho biết đã nhận nhiều căm ghét sau khi quyết định thi đấu cho Trung Quốc, kể cả các đe dọa tính mạng và "thù ghét bất tận" trên mạng xã hội từ khi cô chỉ mới 15 tuổi.

Các quan điểm 
Cô là một nhà hoạt động cho phong trào Stop AAPI Hate chống tệ nạn phân biệt chủng tộc đối với người gốc Á và Thái Bình Dương ở Hoa Kỳ, và cũng đã phát biểu chống lại các hành động phân biệt chủng tộc đối với người gốc Á trong đại dịch COVID-19, sau vụ xả súng spa ở Atlanta và sau khi Vicha Ratanapakdee bị sát hại ở San Francisco. Cô cũng đã kể lại trải nghiệm bị phân biệt chủng tộc khi cô và bà ngoại bị một người đàn ông văng lời thóa mạ về việc người gốc Á gây nhiễm COVID-19 vào nước Mỹ khi ở một quán cửa hàng. Cô cũng ủng hộ phong trào Black Lives Matter. Cô từng được miêu tả là "một người ủng hộ mạnh sự bình đẳng giới tính và ủng hộ phụ nữ tham gia trong thể thao".

Dù có nhiều quan điểm chính trị Mỹ, cô từ chối bình luận về các đề tài chính trị liên quan đến Trung Quốc. Người đại diện của cô tại Mỹ là Tom Yaps, đã nói với tờ The Economist rằng "nếu [cô] tham gia một bài viết nào mà có hai đoạn chỉ trích Trung Quốc và nhân quyền, cô sẽ bị lao vào nguy hiểm ở đó. Cứ một việc là làm hư luôn sự nghiệp." Cô phải đối mặt với những câu hỏi khó trả lời, như tại sao một vận động viên sinh ra ở Mỹ, sống cuộc sống của một thiếu niên phương Tây - nhưng lại đại diện cho một đất nước có chính phủ đã bị chỉ trích rộng rãi vì vi phạm nhân quyền và những vụ đàn áp chống lại đòi hỏi tự do dân chủ.

Chú thích 

Vận động viên Thế vận hội Mùa đông 2022
Sinh năm 2003
Vận động viên Trung Quốc
Nhân vật còn sống
Time 100 năm 2022
Huy chương bạc Thế vận hội của Trung Quốc