Mercedes-Benz Vision EQXX

Mercedes-Benz Vision EQXX là một mẫu xe concept thuần điện của nhà sản xuất ô tô Đức Mercedes-Benz, được giới thiệu tại Hội chợ Điện tử Tiêu dùng vào năm 2022. Với vai trò là một sản phẩm chứng minh tính khả thi của ý tưởng, mẫu xe này được Mercedes-Benz tạo ra với mục tiêu chính là đạt mức tiêu thụ thấp hơn 10 kWh khi di chuyển trên quãng đường 100 km (hay nói cách khác là chỉ tốn 1 kWh với khoảng cách hơn 10 km) trong điều kiện thực tế. Thiết kế ngoại thất của EQXX mang nhiều nét phong cách khác nhau giúp tối ưu hiệu quả khí động học, trong khi những vật liệu thân thiện với môi trường thì được tích hợp nhằm tô điểm thêm cho phần nội thất bên trong. Tên gọi của mẫu xe này ám chỉ đến tầm nhìn của hãng Mercedes về tương lai ngành công nghiệp ô tô, trong đó chủ tịch hội đồng quản trị Ola Källenius phát biểu rằng EQXX chính là "cách mà chúng tôi mường tượng về tương lai của ô tô điện", đồng thời mẫu xe còn "nhấn mạnh hướng đi của toàn bộ công ty chúng tôi".

Nguồn gốc 
Mercedes chính thức lấn sân sang thị trường xe điện vào năm 2016, với việc giới thiệu bản concept EQ đến Triển lãm ô tô Paris diễn ra trong cùng năm đó – vốn là nơi mà trước đây một số mẫu xe chạy điện khác như Volkswagen ID và Renault Zoe từng ra mắt. Bản concept EQ này sau đó được đưa vào dây chuyền sản xuất vào cuối năm 2019 và sử dụng nền tảng dành riêng cho các sản phẩm dùng động cơ đốt trong thay vì chạy pin, tương tự như hai người anh em EQA và EQB.

Vào tháng 10 năm 2020, Mercedes đã giới thiệu hai nền tảng xe điện chuyên dụng trong cuộc họp hoạch định chiến lược hàng tuần của hãng, gồm Electric Vehicle Architecture (EVA) và Mercedes-Benz Modular Architecture (MMA). Cụ thể, nền tảng đầu tiên dành cho những dòng xe ngoại cỡ như sedan cỡ lớn (full-size) hoặc SUV, trong khi khung gầm thứ hai thì được sử dụng trên những mẫu xe nhỏ gọn (compact car). Bên cạnh đó, thương hiệu ngôi sao ba cánh còn tiết lộ về việc chế tạo một mẫu xe có tầm vận hành hoàn toàn bằng điện và hướng đến mục tiêu di chuyển được hơn  với bộ pin . Mặc dù vậy, sau đó người ta đã giảm phạm vi mong muốn xuống còn . Cấu trúc của EQXX được cho là kết hợp một số chi tiết từ hệ khung gầm MMA sắp sửa ra mắt, tuy nhiên mẫu xe này lại sử dụng nền tảng dẫn động cầu sau.

Đoạn giới thiệu đầu tiên của mẫu EQXX được tung ra vào cuối tháng 11 năm 2021. Cũng vào thời điểm đó, giám đốc điều hành của Mercedes-Benz là Markus Schäfer đã thông báo về ngày ra mắt của EQXX, dự kiến rơi vào khoảng 5 tháng 1 năm 2022 tại Hội chợ Điện tử Tiêu dùng. Tuy nhiên, mẫu xe lại chào sân sớm hơn, vào ngày 3 tháng 1 dưới định dạng kỹ thuật số.

Tổng quan 
Công đoạn thiết kế ban đầu của EQXX được tiến hành vào tháng 6 năm 2020, sau khi ban giám đốc công ty đặt ra yêu cầu về việc chế tạo một mẫu xe điện có tầm vận hành lên đến . Để đáp ứng yêu cầu trên, Mercedes đã chọn ra một đội gồm các kỹ sư chuyên môn từ nhiều bộ phận khác nhau. Hơn nữa, đội ngũ này cũng sẽ bắt tay với phân nhánh chuyên sản xuất động cơ Công thức 1 cho Mercedes là Mercedes AMG High Performance Powertrains. Phân nhánh này nắm vai trò rất quan trọng trong việc thiết kế hệ truyền động cũng như bộ pin của EQXX, bằng cách kết hợp những kiến thức chuyên môn của họ về Công thức 1 vào công đoạn thực hiện sản phẩm. Mục tiêu chính mà các kỹ sư muốn thực hiện trên EQXX là giảm đi trọng lượng và tăng hiệu quả khí động học, qua đó giúp mẫu EQXX đạt phạm vi hoạt động ở mức . Điều đó có nghĩa là với bộ pin , chiếc xe sẽ di chuyển hơn  đối với mỗi kWh. Hơn nữa, nhiều tính năng thông minh cũng được tích hợp vào nội thất của EQXX để giảm mức tiêu thụ điện năng phụ tùng.

Pin xe và hệ truyền động 
Bộ pin li-ion và hệ truyền động của EQXX phần lớn được phát triển thông qua sự hợp tác của phân nhánh Mercedes AMG High Performance Powertrains. Họ cũng thực hiện một số thay đổi trên mẫu xe nhằm tối ưu hóa hiệu quả của hệ thống truyền động, bắt đầu bằng việc thiết kế lại bộ biến tần (kết hợp với anode silic carbide của Onsemi), cùng với đó là bộ điều khiển động cơ hệt như loại được sử dụng trên dòng Mercedes-AMG ONE. Để tăng thêm mật độ năng lượng, Mercedes đã giới thiệu một phương pháp mới để đóng các viên pin lại thành bộ pin, gọi là cell-to-pack. Phương pháp này mang đến khả năng đóng gói chặt chẽ hơn vì những viên pin không cần tách thành các module, mà thay vào đó chúng sẽ được đặt trực tiếp vào bộ pin và không cần dùng đến những bộ phận phân vùng vật lý. Hơn nữa, vật liệu tổng hợp từ sợi carbon và mía cũng góp phần tạo ra 'OneBox' – cấu trúc có nhiệm vụ phân tách các bộ phận điện và được cho là có trọng lượng lên đến . Phương pháp đóng gói cell-to-pack thường được thấy trong giải đua Công thức 1, kể cả những mẫu xe của Mercedes. Mercedes đã làm việc với những nhà cung cấp với mục đích làm trọng lượng của bộ pin nhẹ hơn 30%, đồng thời giảm kích thước chỉ còn một nửa so với Mercedes-Benz EQS và tăng mật độ năng lượng của viên pin lên 20%. Bên cạnh đó, bộ đĩa phanh làm từ nhôm còn có khả năng tái tạo năng lượng để mở rộng thêm phạm vi hoạt động của EQXX.

Hộp số truyền động trực tiếp một cấp giữ vai trò truyền năng lượng từ bộ pin đến động cơ từ thông hướng tâm nằm ở trục sau, từ đó tạo ra công suất . Trong khi đó, một tấm làm mát đặt bên dưới chiếc xe cung cấp khả năng trao đổi nhiệt thụ động, kèm theo những cửa chớp có thể điều chỉnh để cho phép không khí đi qua. Người ta cũng có thể sử dụng bộ tản nhiệt để kiểm soát điều hòa hoặc trong trường hợp nhiệt độ cực cao. EQXX còn sử dụng cấu trúc điện áp 900 vôn để làm dòng điện có cường độ thấp hơn. Điều đó giúp giảm thiểu gia nhiệt Joule do lượng nhiệt tỏa ra gây nên, mặc dù EQXX có hệ thống cáp tương đối mỏng. Nhờ vào sự tối ưu hóa hệ thống truyền động nên 95% năng lượng của EQXX được truyền từ pin đến bánh xe, trong đó 5% bị thất thoát khi dẫn đến những bộ phận như hộp số.

Với hệ thống sạc nhanh DC của EQXX, Mercedes tuyên bố rằng mẫu xe này có thể tăng thêm phạm vi hoạt động đến  trong vòng 15 phút. Tuy vậy, phần cổng sạc đã được bịt kín trong quá trình EQXX chạy thử nghiệm để tránh tình trạng giả mạo số liệu.

Nội thất 
EQXX sử dụng hệ thống máy tính mô phỏng não người – là thành phẩm hợp tác với công ty Úc BrainChip – giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ điện năng của các trang bị bên trong nội thất, chẳng hạn như hệ thống thông tin giải trí. Hơn nữa, hệ thống máy tính này còn tạo ra mạng neuron dạng xung, từ đó mô phỏng cấu trúc của mạng thần kinh tự nhiên và hỗ trợ một số tính năng như công nghệ nhận dạng giọng nói người dùng. Bên cạnh đó, màn hình kích thước  có độ phân giải 8K còn trải dài liền mạch trên toàn bộ bảng điều khiển phía trước, tích hợp nút điều khiển hệ thống giải trí cũng như cung cấp thông tin về những tính năng quan trọng trên xe. Đặc biệt, phần nội thất EQXX gây chú ý khi sử dụng những vật liệu chế tác thân thiện với môi trường như thảm lót dệt từ sợi tre, cũng như được tô điểm với các chi tiết trang trí da nhân tạo có thành phần từ thể sợi. Thay vì trang bị tay nắm cửa thông thường, EQXX lại sử dụng loại có thành phần chính là vật liệu lụa thuần chay BioSteel do công ty dệt AMSilk của Đức hợp tác thực hiện. Mặt khác, phần ghế trong nội thất của xe cũng được bọc da chế tác từ vật liệu cây xương rồng. Thậm chí, Mercedes còn dùng cả nhựa tái chế có nguồn gốc từ các bãi rác thải, bao gồm chất thải từ các khu vườn và tã trẻ em để tạo ra một số chi tiết không phải chịu lực lớn ở cửa sau.

Ngoại thất 

Một thành tựu nổi bật mà Mercedes đạt được chính là việc tinh chỉnh cấu hình khí động học trên mẫu EQXX. Phần đuôi xe sở hữu thiết kế Kammback và có khoảng cách giữa các mặt bích nằm trên trục ít hơn  so với đằng trước, với mục đích tạo ra hình dạng "giọt nước" lý tưởng. Thiết kế hình giọt nước – được hãng Talbot-Lago phổ biến đến công chúng lần đầu vào năm 1937 – chính là hình dáng lý tưởng để ô tô có thể đạt hiệu quả khí động học cao nhất (nghĩa là ít bị tác động bởi lực cản không khí nhất). Trong khi đó, thiết kế Kamm có tác dụng làm giảm gió xoáy hình thành đằng sau xe. Hơn nữa, cấu trúc giọt nước trên EQXX còn góp phần quan trọng trong việc giảm hệ số cản xuống mức thấp kỷ lục 0,17, vượt trội hơn so với bất kỳ mẫu xe thuần điện nào khác. EQXX được trang bị mâm bánh xe bán trong suốt, có lỗ thông khí thu nhỏ giúp giảm thiểu dòng chảy rối xung quanh ốp hông. Trong khi đó, cấu trúc vành bánh xe rèn magnesi cỡ nhẹ có tác dụng giảm thiểu lực ma sát lăn của lốp Bridgestone 185/65 R20 tùy biến riêng, vốn được thiết kế đặc biệt để hạn chế loại lực trên.

EQXX sử dụng gương chiếu hậu ở hai bên thay vì dùng camera như mẫu Honda e, mặc dù chúng được cho là có tính khí động học cao hơn nhiều so với những loại gương chiếu hậu thông thường. Lý do đưa ra là bởi người ta tin rằng hệ thống camera điện sẽ tiêu tốn quá nhiều năng lượng và gây ảnh hưởng đến phạm vi vận hành của xe. Trong khi đó, phần nóc của EQXX lại được bổ sung 117 tấm quang năng do Viện Fraunhofer về Năng lượng Mặt Trời hợp tác thực hiện, cung cấp năng lượng cho một số hệ thống phụ trợ (chẳng hạn như hệ thống thông tin giải trí), đồng thời kết nối với pin lithi sắt phosphat vốn tách biệt với pin li-ion chính. Kết quả, EQXX có thể tăng thêm quãng đường di chuyển 25 km để phục vụ cho những hành trình dài.

Hệ thống chiếu sáng trước và sau trên EQXX bao gồm những bóng LED và một dải đèn vắt ngang. Thay vì trang trí logo hình ngôi sao lên nắp ca-pô như những chiếc Mercedes khác, thì các kỹ sư thiết kế đã quyết định kết hợp ngôi sao vào cản trước của xe giống như một nhãn dán. Hơn nữa, cả bánh sau lẫn bánh trước đều nằm ngang hoàn toàn so với thân xe, qua đó giúp EQXX có diện tích mặt trước là , ít hơn  so với mẫu xe sản xuất hàng loạt có tính khí động học tốt nhất của Mercedes là EQS450+. Để góp phần giảm thêm trọng lượng của EQXX, phần thân nguyên mẫu của xe được chế tác bằng hỗn hợp thép và thép có độ bền kéo cao (tái chế từ phế liệu kim loại). Trong khi đó, cửa xe sử dụng sợi thủy tinh và sợi carbon được gia cố bằng nhôm còn giúp bảo vệ hành khách trong trường hợp xảy ra va chạm hai bên hông xe.

Thử nghiệm quãng đường vận hành 

EQXX đã trải qua hai lần chạy thử nghiệm và vượt qua mục tiêu di chuyển ban đầu là . Ở lần chạy đầu tiên, mẫu xe xuất phát từ Sindelfingen, Đức đến Cassis, Pháp với một lần sạc đầy, hoàn thành quãng đường  trong khi vẫn duy trì mức tiêu thụ năng lượng trung bình là  trên , tức hơn  trên mỗi kWh. Chuyến đi thứ hai được khởi hành từ Stuttgart, Đức đến Silverstone, Northamptonshire, trong đó mẫu xe đã xô đổ kỷ lục đầu tiên với quãng đường  trong một lần sạc đầy. Bên cạnh đó, mức tiêu thụ năng lượng trung bình cũng thấp hơn, với  trên , tức  trên mỗi kWh. Tài xế đã sử dụng điều hòa trong suốt hơn 8 tiếng lái xe, hơn nữa đoàn thử nghiệm còn dừng nghỉ tại cửa hàng Mercedes-Benz Grand Prix tại Brackley. Vào năm 2022, EQXX đã góp mặt ở sự kiện thường niên Goodwood Festival of Speed.

Mặc dù EXXX đã đi được hơn  trong điều kiện thực tế, song Eva Grenier, kỹ sư trưởng hệ thống truyền động của EXXX, tuyên bố rằng EXXX sẽ đạt điểm cao hơn nữa trong Quy trình thử nghiệm phương tiện hạng nhẹ hài hòa toàn cầu (WLTP).

Đưa vào sản xuất 
Dù chỉ là phiên bản concept, song một số công nghệ của EQXX (chẳng hạn như các bộ phận thuộc hệ thống truyền động hoặc những tính năng thông minh khác) sẽ xuất hiện trên những mẫu xe sản xuất diện rộng trong tương lai, trước tiên sẽ là phiên bản điện khí hóa sắp sửa ra mắt của dòng Mercedes-Benz CLA thuộc đời 2025.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 VISION EQXX – the most efficient Mercedes-Benz ever built.

Ô tô được giới thiệu năm 2022
Sedan
Mercedes-Benz