Platon Hryhorovych Kostiuk

Platon Hryhorovych Kostiuk (; 20 tháng 8 năm 1924 – 10 tháng 5 năm 2010) là nhà sinh lý học, nhà khoa học thần kinh, nhà điện sinh lý học và nhà lý sinh y học người Liên Xô cũ và Ukraina ngày nay. Ông là viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraina (NAS) và Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Ông cũng là giám đốc của Viện Sinh lý học Bogomoletz và Trung tâm Sinh lý học Phân tử Quốc tế (trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraina); chủ tịch Viện Vật lý Kỹ thuật Moskva, chi nhánh Kyiv, phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraina, và còn là chủ tịch Xô viết Tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina của CHXHCN Xô viết Ukraina (nay là Verkhovna Rada - Hội đồng Tối cao của Ukraina).

Tiểu sử 
Platon Hryhorovych Kostiuk sinh ra ở Kyiv. Cha ông là nhà tâm lý học người Ukraina Hryhoriy Kostiuk. Ông biết nói cả tiếng Ukraina và tiếng Nga, trong quá trình học vấn thì học thêm hai ngoại ngữ là tiếng Anh và tiếng Đức. Ông tốt nghiệp trung học khi Chiến tranh Xô-Đức bắt đầu diễn ra vào năm 1941. Kostiuk nhập học tại Đại học Stalingrad, ngành nghiên cứu sinh học và văn tự La Mã. Sau một thời gian, ông sơ tán đến Siberia, theo học ngành y khoa cho đến năm 1945. Sau nửa năm thực hiện nghĩa vụ quân sự thuộc lực lượng quân y, ông xuất ngũ và theo học tại Khoa Sinh học thuộc Đại học Kyiv. Song song quá trình đó, ông theo học ngành tâm thần học tại Viện Y tế Kyiv (nay là Đại học Y Quốc gia Bogomolets). Kostiuk làm luận án tiến sĩ tại phòng thí nghiệm sinh lý học của Danylo Vorontsov. Trong nghiên cứu của mình, ông đã phát triển thiết bị vi điện cực (microelectrode) độc lập với nghiên cứu của Judith Graham Pool và Ralph W. Gerard (1949). Ông hoàn thành luận án tiến sĩ vào năm 1957. Năm 1958, Kostiuk trở thành Trưởng khoa Sinh lý học Thần kinh tổng quát tại Viện Sinh lý học Bogomoletz. Từ năm 1969 đến năm 2010, ông giữ chức vụ giám đốc viện.

Năm 1960 – 1961, Kostiuk được mời đến Phòng thí nghiệm của John Eccles ở Canberra, Úc để nghiên cứu cơ chế của điện thế ức chế sau synap ở tủy sống (Inhibitory postsynaptic potential). Năm 1974, ông được bầu làm thành viên (Viện sĩ) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô. Năm 1975 đến năm 1988, ông là Viện sĩ, đồng thời là Thư ký Bộ môn Sinh lý học của Học viện. Năm 1975 đến năm 1990, ông là đại biểu trong Xô viết Tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina của CHXHCN Xô viết Ukraina (nay là Verkhovna Rada - Hội đồng Tối cao của Ukraina). Năm 1985 – 1990 ông nắm chức chủ tịch Xô viết Tối cao.

Các công trình nghiên cứu 
Platon Hryhorovych Kostiuk là người đầu tiên ở Liên Xô tiên phong giới thiệu các nghiên cứu về "vi điện cực" của hệ thần kinh. Ông là người đầu tiên chứng minh trực tiếp sự hiện diện của kênh calci trong màng tế bào thần kinh. Ông đã phát hiện hai loại điện thế calci: một điện thế được kích hoạt ở điện áp cao và điện thế còn lại được kích hoạt ở điện áp thấp (thuộc hệ thống ống T). Ông cũng đề xuất giả thuyết về cơ chế chọn lọc của kênh calci.

Chức vụ 
Kostiuk giữ chức phó chủ tịch của Liên minh Khoa học Sinh lý Quốc tế từ năm 1989 đến năm 1993.

Năm 1966, ông được bầu làm Thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Đức Leopoldina.

Vinh danh 
Quỹ Kostiuk được thành lập nhằm hỗ trợ các nhà khoa học trẻ và thúc đẩy các nghiên cứu về sinh lý học ở Ukraina. Mỗi năm một lần, Quỹ trao Giải thưởng Kostiuk cho các nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc trong lĩnh vực khoa học y sinh.

Bài báo khoa học 
Ông đã xuất bản hơn 1000 bài báo khoa học bằng tiếng Ukraina, tiếng Nga và tiếng Anh. Dưới đây liệt kê một số bài báo nổi tiếng:

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Platon Hryhorovych Kostiuk trên trang web NeuroTree
 Platon Hryhorovych Kostiuk trên trang web Chemistry Tree
 Helmut Kettenmann. Platon Gregorievich Kostiuk (1924-2010). FENS New, ngày 17 tháng 5 năm 2010
 

Nhà sinh học Ukraina
Người nhận Huân chương Cờ đỏ Lao động
Người nhận danh hiệu Anh hùng Ukraina
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Chính khách Ukraina thế kỷ 21
Mất năm 2010
Sinh năm 1924