Cuộc tấn công Kupiansk

Trận Kupiansk (Kupiansk offensive) là một loạt các cuộc giao tranh quân sự diễn ra xung quanh thành phố Kupiansk, cũng như dọc theo sông Oskil giữa Kupiansk lan qua Dvorichna đến khu định cư biên giới Topoli ở tỉnh Kharkiv. Cuộc tấn công Kupiansk là một phần trong nỗ lực mới nhằm tiến vào phía đông tỉnh Kharkiv và chiếm lại các vị trí dọc theo sông Oskil để cắt đứt nguồn hậu cần của Ukraina ở bờ phía đông. Các hoạt động tấn công được khởi động lại theo hướng sau khi lực lượng Nga tấn công Kupiansk vào cuối tháng 11 năm 2024 và tăng cường sau khi lực lượng Nga thiết lập một số đầu cầu trên bờ phía tây của sông Oskil vào đầu năm 2025. Đây là nỗ lực tấn công không ngừng của lực lượng Nga vào khu vực Kupiansk thông qua các hoạt động quân sự diễn ra xung quanh thành phố Kupiansk và dọc theo sông Oskil, từ Kupiansk qua Dvorichna đến Topoli ở tỉnh Kharkiv vốn là một mặt trận chiến đấu trực tiếp và ác liệt, nằm ở phía Đông tỉnh Kharkiv. Quân Nga tung vào mặt trận này một lực lượng tham chiến lên đến hơn 10.000 quân, trong khi đó, phía Ukraina có khoảng 2.000 quân cố thủ.

Bối cảnh
Vào tháng 9 năm 2022, lực lượng Ukraina đã phát động một cuộc phản công lớn tại Kharkiv, đánh cho Nga tan tác, buộc lực lượng Nga phải rút chạy thục mạng khỏi phần lớn tỉnh Kharkiv và tiến về bờ đông sông Oskil. Trong cuộc phản công hào hùng này, thành phố Kupiansk đã được giải phóng. Nhưng từ cuối năm 2023 và đặc biệt trong năm 2024 và đầu năm 2025, khu vực này chứng kiến những nỗ lực tấn công liên tục và ngày càng mạnh mẽ của lực lượng Nga bại binh phục hận nhằm giành lại hoặc tiến sâu hơn về phía thành phố Kupiansk. Vào cuối năm 2024, trong bối cảnh nỗ lực tấn công của Nga tại tỉnh Donetsk, các lực lượng Nga bắt đầu tấn công và tiến vào phía đông tỉnh Kharkiv, đặc biệt là theo hướng Kupiansk, trung tâm hành chính của Kupiansk Raion. Vào ngày 13 tháng 11 năm 2024, các lực lượng Nga đã trực tiếp tấn công thành phố Kupiansk từ phía bắc, sử dụng hai đoàn xe bọc thép để đột phá mở đường. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đã đánh giá rằng việc tái chiếm lại lãnh thổ tới tận sông Oskil sẽ cho phép lực lượng Nga bao vây phía bắc tỉnh Donetsk và tấn công trực tiếp các trung tâm hậu cần của Ukraina, chẳng hạn như Lyman, như một phần trong chiến dịch miền Đông Ukraina của quân Nga.

Chiến sự
Chiến sự tại mặt trận này mang tính tiêu hao, giành giật từng vị trí nhỏ, và Nga được cho là đang cố gắng thiết lập hoặc mở rộng các đầu cầu ở bờ Tây sông Oskil, cụ thể xảy ra là gần cầu treo phía nam Novomlynsk. Cùng lúc đó, Bộ Tổng tham mưu Ukraina thừa nhận rằng lực lượng Nga đã phát động các cuộc tấn công vào bờ tây gần Fyholivka, Holubivka và Kindrashivka''. Cuộc chiến tiếp tục cho đến tháng 12 năm 2024. Kupiansk là một mặt trận chiến đấu trực tiếp và ổn định (dù rất ác liệt). Cụm ba mặt trận tiền tuyến theo hướng Kupiansk - Kharkiv - Sumy là các hình thức áp lực quân sự khác nhau của Nga ở phía Đông Bắc Ukraina, từ chiến đấu tiền tuyến trực diện (Kupiansk) đến tấn công vào trung tâm đô thị và mở mặt trận mới (cuộc tấn công Kharkiv năm 2024), và gây áp lực dọc biên giới với nguy cơ tấn công tổng lực tiềm tàng (cuộc tấn công Sumy năm 2025). Nỗ lực tấn công của Nga nhằm vào Kupiansk (từ cuối năm 2023 và trong năm 2024), quân Nga hoạt động trở lại hoặc tăng cường theo hướng này sau khi lực lượng Nga tấn công Kupiansk vào cuối tháng 11 năm 2024. Kể từ cuối năm 2023 và trong suốt năm 2024, lực lượng Nga đã phát động và duy trì các nỗ lực tấn công quy mô lớn nhằm tái chiếm Kupiansk và các khu vực lân cận ở tỉnh Kharkiv. 
Năm 2025
Diễn biến chiến sự đã leo thang cường độ sau khi lực lượng Nga thiết lập được một số đầu cầu ở bờ Tây sông Oskil vào đầu năm 2025, đặc biệt là quân Nga đang tỏ vẻ rầm rộ chuẩn bị việc vượt sông Oskil. Đây là một phần của chiến lược rộng lớn hơn của Nga nhằm giành lại các vùng lãnh thổ đã mất hoặc cải thiện vị trí chiến thuật. Cuộc tấn công này có đặc điểm là giao tranh rất khốc liệt và kéo dài, giằng co với áp lực liên tục từ phía Nga. Vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, trong lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày "Ngày Chiến thắng", lực lượng Nga đã tiến một bước nhỏ vào vùng ngoại ô phía đông bắc của Dvorichna.
Nga tấn công
Đến đầu tháng 9 năm 2025, tin tức cho hay Quân đội Nga bất ngờ đột phá mạnh mẽ trên tuyến phòng thủ của Ukraina tại Kupyansk, xâm nhập sâu vào chuỗi cứ điểm ở phía tây thành phố, quân đội Nga đột phá mạnh mẽ trên tuyến phòng thủ của Ukraine tại Kupyansk. Lực lượng Nga bất ngờ đột phá vào khu vực tây bắc và tiếp cận khu vực đầu não hành chính. Khu vực Kupyansk trước đây từng là nơi cung cấp lực lượng cho cuộc phản công của quân đội Ukraina đang diễn ra tại trận Dobropolye, do cường độ giao tranh, chủ yếu ở hướng trận Pokrovsk và Dobropolye, cũng như ở trên hướng Konstantinovka và Krasnolimansk, Bộ chỉ huy Kiev đang tập trung mọi nguồn lực có thể ném vào đó. Mặt trận phía bắc gần như bị bị bỏ mặc, buộc quân Ukraina phải tổ chức lại tuyến phòng thủ của khu vực Kupyansk, mở rộng vành đai phòng thủ bên ngoài về phía đông, một phần chuỗi công sự dã chiến ở phía đông Petropavlovka đã bị lực lượng Nga đánh tới nên Bộ chỉ huy Kiev đang giải phóng lực lượng để triển khai ở phía tây bắc và vùng ngoại ô phía tây.

Ngày 3 tháng 9 năm 2025, Bộ Quốc phòng Nga cho biết quân Nga đã tiến đến trung tâm thành phố Kupiansk và đang đóng quân gần các công trình hành chính và công nghiệp quan trọng ở khu vực này. Video đăng tải cho biết lực lượng Nga đã kiểm soát khoảng một nửa Kupiansk, các đoạn clip cho thấy lính Nga hoạt động ở trung tâm thành phố và gần các cơ sở hạ tầng quan trọng như tòa nhà chính quyền thành phố Kupiansk, sân vận động Spartak, trạm biến áp của Thành phố. Các đơn vị của "Nhóm tác chiến phía Tây" của Nga đang tiếp tục các hoạt động tấn công để giành được hoàn toàn Kupiansk và các khu vực lân cận. Tuy nhiên, Quân đoàn 10 của Ukraina cho rẳng Nga đã cố gắng dàn dựng cảnh họ kéo cờ ở Kupiansk nhưng quân Ukraina đã phá vỡ nỗ lực này. Theo Ukraina thì Nga cố gắng tạo hình ảnh thành công bằng cách cải trang thành dân thường và giương cao cờ Nga ở Kupiansk. Lực lượng Ukraina đã nhanh chóng triệt hạ những người cầm cờ này cùng với các đơn vị Nga tại khu vực này.

Theo tin từ Deep State ngày 12 tháng 9 năm 2025, thì Nga đã sử dụng chiến thuật "độn thổ", lợi dụng các đường ống ngầm để thâm nhập thành phố Kupyansk bằng cách di chuyển qua đường ống để xâm nhập vào sau phòng tuyến của Ukraina. Quân Nga được cho là đã xây dựng một "huyết mạch hậu cần" với các lối vào ở khu vực Liman Pervy. Để di chuyển trong lòng ống, họ sử dụng sử dụng những bệ nằm trên bánh xe được thiết kế đặc biệt, cũng như xe điện scooter trong những đoạn đủ chiều cao. Hành trình tới vùng ven Kupyansk kéo dài khoảng 4 ngày nên dọc tuyến đường đã được bố trí các điểm nghỉ với nguồn tiếp tế thực phẩm giúp các đơn vị Nga đã tới Radkovka, rồi sau đó di chuyển xuống phía nam vào khu rừng đang kiểm soát. Từ ấy, họ tỏa ra Kupyansk và tiến tới tuyến đường sắt. Thông tin về chiến thuật mới của Nga đã làm dấy lên lo ngại tại Ukraina, khi các biện pháp củng cố trận địa đang được bàn thảo. 

Ngày 21 tháng 11 năm 2025, Tướng Valery Gerasimov tuyên bố Nga đã chiếm được thành phố Kupyansk. Ukraina đã bác bỏ các thông tin về việc bị bao vây và coi các tuyên bố của Nga là phóng đại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đã bác bỏ mức độ nghiêm trọng của các tổn thất trên chiến trường đồng thời kêu gọi các đồng minh phương Tây viện trợ nhiều hơn. Truyền hình quốc phòng Nga hôm 21 tháng 11 năm 2025 đăng video về chiến dịch tấn công thành phố Kupyansk cho thấy hàng loạt đòn tập kích bằng bom dẫn đường và thiết bị bay không người lái (drone) nhằm vào lực lượng Ukraina trong thành phố, những hình ảnh sau đó, các phân đội bộ binh Nga đã giương cờ ở nhiều khu vực trong nội thành. Việc kiểm soát đô thị chiến lược Kupyansk giúp Nga có lợi thế tiến sâu hơn về phía tây và hỗ trợ lực lượng ở vùng Donbass. Bộ tổng tham mưu quân đội Ukraina bác bỏ thông tin này, khẳng định vẫn nắm giữ thành phố và "Chiến dịch chống phá hoại và tìm diệt các nhóm trinh sát xâm nhập thành phố vẫn tiếp tục diễn ra ở trong và xung quanh Kupyansk". Trang Deep State cho biết phần lớn thành phố vẫn do Ukraina kiểm soát hoặc là khu vực đang giao tranh. Ngày 29 tháng 11 năm 2025, Tướng Syrsky cho biết Ukraina đang giữ vững Kupyansk, việc xác định những binh sĩ Nga xâm nhập qua chiến tuyến vẫn đang tiếp diễn. Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố rằng quân đội Nga đã chiếm hoàn toàn Kupyansk nhưng Bộ Tổng tham mưu Ukraina đã phủ nhận và bác bỏ tuyên bố này.
Bị phản công
Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 12 tháng 12 năm 2025 đã tới thực địa và ghi hình video từ điểm nóng Kupyansk trong khi Quân đoàn Khartiia số 2 của Ukraina đã phản công thắng lợi ở bắc Kupyansk, một diễn biến hoàn toàn trái ngược với tuyên bố gần đây của Nga về việc chiếm được thành phố. Tổng thống Zelensky đã chụp hình tự sướng tại cửa ngõ thành phố Kupyansk, nơi Nga tuyên bố kiểm soát hồi tháng trước. Ông Volodymyr Zelensky cho biết: “Người Nga cứ nói mãi về Kupyansk trong khi thực tế tự nói lên tất cả. Tôi đã đến thăm các binh sĩ của chúng ta và chúc mừng họ. Cảm ơn từng chiến binh! Tôi tự hào về các bạn! Và tôi cảm ơn tất cả các lực lượng Lục quân của chúng ta – hôm nay là ngày của các bạn!”. Tổng thống Zelensky cho hay: "Đạt được kết quả trên tiền tuyến là điều cực kỳ quan trọng để Ukraine có thể làm điều tương tự trên mặt trận ngoại giao''". 

Tình hình chiến sự ngày 13 tháng 12 năm 2025 cho thấy khoảng 40% thành phố Kupyansk một lần nữa nằm dưới sự kiểm soát của Ukraina, tỷ lệ này có thể tăng lên sau khi quân đội Nga được cho là bắt đầu rút khỏi phần phía tây. Tại Kupyansk, các nguồn tin ủng hộ Kiev báo cáo về những thắng lợi lãnh thổ đáng kể của quân Ukraina cho biết họ đã tiến vào thành phố, đồng thời chiếm được các làng Kindrashivka và Radkivka xung quanh. Trong 3 ngày, quân đội Ukraina tiếp tục phản công vào Kupyansk và vùng phụ cận. Từ phía tây bắc, sau khi cắt đứt tuyến đường tiếp tế chính của đối phương, lực lượng Ukraina bắt đầu tiến về phía bắc, tận dụng sự rút lui của Nga, cho phép họ tái chiếm hoàn toàn các khu vực Radkivka và Kindrashivka. Tại các quận phía đông bắc thành phố, quân Ukraina đã tiến đến đường Davydova-Luchytskoho, nhờ đó giành lại được các nhà máy và các tòa nhà cao tầng phía sau nó. Từ phía đông, lực lượng Ukraina tiến đến khu vực gần bệnh viện trung tâm và đến giao lộ đường Kharkivska và Lermontova. Trong khi đó, từ phía tây nam, họ đã giành lại được một nửa khu dân cư Uvileyniy và Nghĩa trang số 2.

Bản đồ chiến sự ngày 12 và 14 tháng 12 năm 2025 cho thấy, lực lượng Ukraine đã phản công mãnh liệt, hiệu quả, giành lại hầu hết khu vực quân Nga đã chiếm ở Kupiansk. Bản đồ quân sự của DeepState cho thấy lực lượng Ukraina đã chiếm lại được 2/3 diện tích mà quân Nga kiểm soát, đồng thời cả vùng Kharkiv lẫn Kupiansk đều không bị bao vây chặt và chặn các tuyến đường tiếp viện như ở Pokrovsk và Myrnohrad, khiến việc chuyển quân cũng không quá khó khăn, tình hình cuộc phản công của Lực lượng Vũ trang Ukraina là rất khả quan, nếu họ huy động được số lượng lớn quân dự bị thì hoàn toàn có thể giành lại quyền kiểm soát toàn bộ Kupiansk. Tuy nhiên, đến ngày 28 tháng 12 năm 2025, Nga tuyên bố vẫn nắm quyền kiểm soát thành phố Kupyansk giữa lúc giao tranh ác liệt với quân đội Ukraina. Hãng thông tấn Tass đưa tin, Bộ Quốc phòng Nga mới đây thông báo thành phố Kupyansk hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Quân đoàn hỗn hợp cận vệ số 6 thuộc Nhóm tác chiến phía Tây của nước này. Trong 24 giờ qua, quân đội Nga đã đẩy lùi 3 cuộc tấn công của quân đội Ukraine nhằm đột phá vào Kupyansk.

Chú thích

Các trận chiến Nga xâm lược Ukraina 2022
Cuộc tấn công miền Đông Ukraina