Phúc Long An

Phúc Long An (; 1746 – 24 tháng 3 năm 1784), họ Phú Sát, tự San Lâm (珊林), người Mãn Châu Tương Hoàng kỳ, là một quan viên đồng thời là ngoại thích dưới triều Càn Long của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Phúc Long An sinh vào năm Càn Long thứ 11 (1746), là con trai của Đại học sĩ Phó Hằng, cháu trai của Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu. Năm Càn Long thứ 23 (1758), Phúc Long An được phong làm Ngự tiền Thị vệ, đến tháng 3 năm thứ 25 (1760) thì nghênh cưới Hòa Thạc Hòa Gia Công chúa, con gái thứ tư của Càn Long, trở thành Hòa Thạc Ngạch phò. Một năm sau, ông kiêm quản Quang lộc tự, Phụng thần uyển và sự vụ Loan nghi vệ. Năm thứ 33, ông thay thế Thác Ân Đa đảm nhiệm Binh bộ Thượng thư và Cửu môn Đề đốc, đứng vào hàng ngũ Quân cơ Đại thần kiêm Nghị chính đại thần. Một năm sau, ông trở thành Ngự tiền Đại thần, thay quyền Tổng quản Nội vụ phủ và Thượng thư Lý phiên viện, được phép cưỡi ngựa trong Tử Cấm Thành.

Năm thứ 35, ông kiêm thay quyền Bộ quân Thống lĩnh, nhậm chức Lĩnh thị vệ Nội đại thần. Tháng 7 cùng năm, cha ông là Phó Hằng qua đời, vì anh trai Phúc Linh An cũng không còn, nên ông được thừa kế tước vị Nhất đẳng Trung Dũng công. Trong 2 năm tiếp theo, ông kiêm quản sự vụ Binh bộ và nhậm chức Tổng tài chịu trách nhiệm biên soạn Tứ khố toàn thư. Đến tháng 4 năm thứ 38 (1773), ông được ban thêm hàm Thái tử Thái bảo. Cùng năm thì nhậm chức Đô thống Mãn Châu Chính Bạch kỳ. Năm thứ 41, ông chính thức trở thành Bộ quân Thống lĩnh kiêm Binh bộ Thượng thư, quản lý sự vụ Công bộ, Tổng tài của Quốc sử quán. Năm sau, ông thay quyền Lại bộ Thượng thư. Ông mất vào ngày 24 tháng 3 năm Càn Long thứ 49 (1784), ở tuổi 39, được truy thụy Cần Khác.

Gia quyến

Gia tộc 
 Ông nội: Lý Vinh Bảo, Sát Cáp Nhĩ Tổng quản.
Bà nội: Giác La thị, Nhất phẩm Phu nhân.
Cô mẫu: Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu, Nguyên phối Hoàng hậu của Thanh Cao Tông Càn Long Đế 
Cha: Phó Hằng, Đại học sĩ, Nhất đẳng Trung Dũng công.
Mẹ: Diệp Hách Na Lạp thị, con gái của Nạp Lan Vĩnh Thọ, chị gái của Thư phi.
 Anh, em trai:
 Phúc Linh An, Đa la Ngạch phò, Phó Đô thống Mãn Châu Chính Bạch kỳ, thay quyền Tổng binh Vân Nam.
 Phúc Khang An, làm quan đến Võ Anh điện Đại học sĩ, được phong làm Trung Duệ Gia Dũng Bối tử, sau khi qua đời được truy tặng Đa La Quận vương, thụy Văn Tương.
Phúc Trường An, làm quan đến Hộ bộ Thượng thư, được treo tranh trong Tử Quang các.
Chị, em gái:
Đích Phúc tấn của Thành Triết Thân vương Vĩnh Tinh.
Đích Phúc tấn của Duệ Cung Thân vương Thuần Dĩnh.

Vợ con 
 Thê thiếp:
 Chính thất Ái Tân Giác La thị, tức Hòa Thạc Hòa Gia Công chúa, con gái thứ tư của Càn Long và Thuần Huệ Hoàng quý phi.
 Trắc thất Qua Nhĩ Giai thị (瓜尔佳氏), con gái Thị lang Cảnh Phúc (景福), được nạp vào phủ sau khi công chúa qua đời.
 Thứ thiếp Đặng thị (庶妾), người Hán. 
 Con trai: Phúc Long An và Hòa Thạc Hòa Gia Công chúa có 2 người con trai, lần lượt được Càn Long Đế đặt tên là Phong Thân Tế Luân và Phong Thân Quả Lặc Mẫn. Ngoài ra ông còn có một thứ tử do trắc thê sinh ra.
Phong Thân Tế Luân (丰绅济伦, 1763 - 1807): làm quan đến Binh bộ Thượng thư, thống lĩnh Loan nghi vệ, tập tước Nhất đẳng công. Có chính thất Bát Nhĩ Tề Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏), con riêng của Cố Luân Ngạch phò Sắc Bố Đằng Ba Lạc Châu Nhĩ - ngạch phò của Hòa Kính Công chúa, kế thất Y Nhĩ Căn Giác La thị (伊尔根觉罗氏), con gái thứ tư của Đại học sĩ Tam Bảo (三宝), em gái Đích Phúc tấn của Hòa Thạc Trịnh Cung Thân vương Tích Cáp Na. 
Phú Lặc Hồn Ngưng Châu (富勒琿凝珠, 1781 - 1829), kế thừa tước vị Nhất đẳng Công của cha, nhậm đến Phó Đô thống Mông Cổ Chính Hồng kỳ, sau bị giáng làm Nhất đẳng Thị vệ.
Khánh Thiện (慶善), nhậm Lam linh Thị vệ, do phạm tội nên bị cách chức và điều đi Y Lê. 
Khánh Hưng (慶興, ? - 1856), kế thừa tước Nhất đẳng Công, từng nhậm Phó Đô thống.
Quả Tề Tốn (果齊遜), tập tước Nhất đẳng Công đời thứ 5, không có con nối dõi.
Khánh Nghi (慶宜), nhậm Đầu đẳng Thị vệ.
Tùng Xuân (松椿, 1840 - ?), tập tước Nhất đẳng Công đời thứ 6 sau khi Quả Tề Tốn qua đời, nhậm Phó Đô thống. Lấy Quận quân Ái Tân Giác La thị, con gái Thuần Hiến Thân vương Dịch Hoàn, em gái Quang Tự Đế. Không có con cái, tước hiệu bị hủy bỏ. Tòa nhà ông từng ở nay trực thuộc Đại học Bắc Kinh.
Khánh Như (慶如, 1801 - 1860), nhậm Ô Lý Nhã Tô Đài Tướng quân, Đô thống. Vợ là Qua Nhĩ Giai thị (瓜爾佳氏), có một con trai là Tế Xương (至昌).
Phú Sát thị (1812 - 1833), gả cho Trường Tú (長秀) thuộc Qua Nhĩ Giai thị (瓜爾佳氏).
Thành Huân (成勳), tự Liên Tiểu (莲樵), nhậm Hình bộ Chủ sự tại Thịnh Kinh, Công bộ Đô thủy ty Chủ sự, Viên ngoại lang, Lang trung.
Khánh Lâm (庆霖)
Khánh Thái (庆泰)
Phú Sát thị, lấy Cảnh Ân (景恩), con trai Lý Phiên viện Thượng thư Hòa Thế Thái (和世泰). 
Đồ Mẫn (圖敏), nhậm Viên ngoại lang.
Đức Minh (德銘), nhậm Chủ sự.
Phong Thân Quả Lặc Mẫn: được cho làm con thừa tự Phúc Linh An, tập tước Vân kỵ úy, mất sớm.
Phúc Ân (福恩), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị, nhậm Phó Đô thống.

Phim chuyển thể 
Trong loạt phim Hoàn Châu cách cách nổi tiếng của Quỳnh Dao có một nhân vật là Phúc Nhĩ Khang được xây dựng trên nguyên mẫu Phúc Long An và em trai ông là Phúc Khang An. Còn nhân vật Tử Vi lại có điểm tương tự với Hòa Thạc Hòa Gia Công chúa.

 Trong "Hoàn Châu cách cách", Phúc Long An đổi tên thành Phúc Nhĩ Khang, do Châu Kiệt thủ vai.
 Trong "Hoàn Châu cách cách (phim truyền hình 2011)", Phúc Long An được đổi tên thành Phúc Nhĩ Khang và Lý Giai Hàng thủ vai.
 Nhân vật Phúc Long An trong "Như Ý truyện" do Triệu Văn Bằng đóng.

Tham khảo

Nguồn 
 
 

Thái tử tam sư nhà Thanh
Sa Tế Phú Sát
Quân cơ đại thần
Ngạch phò nhà Thanh
Đại học sĩ nhà Thanh
Người Mãn Châu Tương Hoàng kỳ
Nghị chính đại thần
Lĩnh thị vệ Nội đại thần
Nhất đẳng công nhà Thanh