Cảm tình viên (phim truyền hình)

Cảm tình viên () là một bộ phim truyền hình Mỹ ngắn tập thuộc thể loại hài đenchính kịchlịch sử phỏng theo tiểu thuyết năm 2015 giành giải Pulitzer cùng tên của nhà văn người Mỹ gốc Việt Nguyễn Thanh Việt. Bộ phim được hai nhà sản xuất phim truyền hình Park Chan-wook và Don McKellar đồng phát triển, trong khi Park cũng đảm nhiệm vai trò đạo diễn. Bộ phim ra mắt trên đài truyền hình HBO vào ngày 14 tháng 4 năm 2024, do A24 và Rhombus Media sản xuất.

Nội dung 
Phim kể về câu chuyện của Đại úy, một điệp viên hai mang cộng sản nằm vùng trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa.  Khi Sài Gòn thất thủ, anh ta phải rời khỏi Việt Nam, đi theo vị tướng của mình.  Trong lúc sống trong cộng đồng người Việt tị nạn ở miền Nam California, anh tiếp tục theo dõi tình hình và báo cáo lại cho cấp trên ở Việt Nam, trong lúc phải đối mặt với những mâu thuẫn giữa lý tưởng ban đầu và cuộc sống mới.

Diễn viên

Chính 
 Hoa Xuande vai Đại úy, một đại úy cảnh sát ở Sài Gòn và cũng là một điệp viên cộng sản nằm vùng
 Robert Downey Jr. trong một số vai phản diện:
 Claude, điệp viên CIA, người cố vấn cho Đại úy
 Niko, đạo diễn có ảnh hưởng đang làm một bộ phim về chiến tranh Việt Nam; nhân vật được phỏng theo Francis Ford Coppola
 Giáo sư Hammer, giáo sư cao học của Đại úy
 Ned Godwin, dân biểu ở miền Nam California, muốn lấy lòng cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại đây
 Toan Le vai Tướng Trọng, vị tướng cấp cao, cấp trên của Đại úy
 Fred Nguyen Khan vai Bốn, bạn thân thời thơ ấu của Đại úy
 Duy Nguyễn vai Mẫn, bạn thân thời thơ ấu của Đại úy, cũng là người phụ trách tình báo của Đại úy
 Vy Le vai Lana, con gái của Tướng Trọng, người mà Đại úy có cảm tình
 Nguyễn Cao Kỳ Duyên vai Madame, phu nhân của Tướng Trọng
 Phanxinê vai Thiếu tá Oanh "Bánh bao"
 Kiều Chinh vai mẹ của Thiếu tá Oanh

Phụ 
 VyVy Nguyen vai vợ Thiếu tá Oanh
 Kayli Tran vai Giao liên cộng sản
 Scott Ly vai Gunner Dao
 Alan Trong vai Sonny (Trần Thuyết Sơn), đối thủ thân cộng thời du học của Đại úy, sau này trở thành nhà báo
 Sandra Oh vai Sofia Mori, thư ký của Giáo sư Hammer
 David Duchovny vai Ryan Glenn, diễn viên gạo cội cho bộ phim The Hamlet
 John Cho vai James Yoon, diễn viên gốc Hàn trong phim The Hamlet
 Max Whittington-Cooper vai Jamie Johnson, ca sĩ trẻ nổi tiếng và diễn viên mới trong The Hamlet
 Marine Delterme vai Monique, nhà thiết kế sản xuất cho phim The Hamlet

Các tập

Sản xuất 
Theo tác giả Nguyễn Thanh Việt, ông đòi hỏi bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết The Sympathizer của mình cần phải đặt trọng tâm vào người Việt nói tiếng Việt. Ban đầu các nhà sản xuất gặp khó khăn với yêu cầu này, nhưng sau vụ giết hại George Floyd và sáu phụ nữ gốc Á ở Atlanta, Hollywood đã bắt đầu thay đổi tầm nhìn. Tháng 4 năm 2021, tác giả cho biết tiểu thuyết đã được A24 mua độc quyền để chuyển thể thành phim truyền hình dài tập do Park Chan-wook đạo diễn.  Rhombus Media cũng tham gia vào khâu sản xuất.  Vào tháng 7 cùng năm, HBO đã mua lại phim từ A24, và Robert Downey Jr. tham gia dự án với vai trò nhà sản xuất và diễn viên. Để bảo đảm phim được sản xuất trong tiểu bang, chính quyền California đã trao tín thuế trị giá 17.4 triệu USD cho đoàn làm phim. Marc Munden và Fernando Meirelles cũng được thuê để đạo diễn một số tập trong phim.

Đạo diễn tuyển vai Jennifer Venditti đã mở một cuộc tìm kiếm khắp thế giới để tìm các diễn viên gốc Việt cho phim. Các diễn viên Hoa Xuande, Fred Nguyen Khan, Toan Le, Vy Le, và Alan Trong sau đó được tuyển vào dàn diễn viên.  Các diễn viên Sandra Oh, Kiều Chinh, và Nguyễn Cao Kỳ Duyên cũng được tuyển vào các vai diễn thường xuyên vào tháng 11 năm 2022. Downey thì được chọn đóng vai một số nhân vật phụ phản diện, đại diện cho giới cầm quyền Mỹ. Tháng 5 năm 2023, Scott Ly và Marine Delterme cũng gia nhập dàn diễn viên, trong những vai thường xuyên.

Là phim về trải nghiệm của người Việt, hầu hết các diễn viên chính trong phim và đoàn làm phim đều là người gốc Việt, và hơn một nửa lời thoại là bằng tiếng Việt. Diễn viên chính Hoa Xuande cho biết anh đã phải học một khóa cấp tốc để trau dồi ngôn ngữ mẹ đẻ để chuẩn bị cho vai diễn. Diễn viên Phanxinê, vốn là một nhà làm phim có tiếng tại Việt Nam, cho biết anh muốn giữ bí mật việc tham gia đến phút chót là vì sợ gặp phản ứng chính trị, và một số bạn bè đã khuyên anh đừng tham gia. Khi được chọn cho vai Thiếu tá Oanh, anh đã phân vân trước khi nhận lời vì "nhạy cảm chính trị".  Cuối cùng, anh nhận lời vì cho rằng vai của mình là "an toàn" vì thể hiện điểm tốt của đàn ông Việt Nam, "một người sống vì gia đình, luôn chăm lo cho mẹ, vợ, và con". Fred Nguyen Khan và Duy Nguyễn, các diễn viên đóng vai Bốn và Mẫn (bạn thân của Đại úy) ở đời thật cũng là đôi bạn thân sinh sống tại Montréal.

Phim được quay tại Los Angeles và Thái Lan. Chính quyền Việt Nam đã liên tục từ chối cho phép quay phim tại nước này dù đoàn làm phim đã gửi hàng trăm lá thư để xin phép. Cuối cùng Thái Lan được chọn thay thế cho những cảnh Việt Nam. Downey đã cạo đầu trong quá trình quay phim để tiết kiệm thời gian mỗi lần phải đội tóc giả cho mỗi nhân vật mà ông đóng. Một phần lớn lời thoại trong diễn xuất của ông cũng được diễn viên ứng khẩu.

Phát hành 
Phim ra mắt trên kênh HBO và có trên dịch vụ phát trực tuyến Max vào ngày 14 tháng 4 năm 2024.

Đón nhận
 Trên Metacritic, phim có điểm trung bình 78/100, dựa theo 29 nhà phê bình, nhìn chung là tích cực.

Bộ phim nhận nhiều sự quan tâm từ cộng đồng gốc Việt tại California. Đối với thế hệ trẻ, bộ phim là cơ hội để trưng bày những câu chuyện về người Việt đến các khán giả trên thế giới. Đối với thế hệ lớn tuổi hơn, bộ phim đã gây một số bất bình – họ cho rằng việc đưa quan điểm của nhân vật chính, vốn là một điệp viên nằm vùng tại Los Angeles, đã đề cao quan điểm của cộng sản và bôi bác miền Nam. Dù vậy, cả hai thế hệ đều đồng ý rằng đây là một thời điểm quan trọng trong việc đưa người Việt vào Hollywood để những câu chuyện của người Việt được kể ra.

Tại Việt Nam 
Tại Việt Nam, chính quyền không những không cho phép quay mà còn cấm chiếu bộ phim này. Vào thời điểm bộ phim ra mắt, chưa có bản dịch nào của tác phẩm gốc được chính thức lưu hành tại đây, dù công ty Nhã Nam đã mua bản quyền dịch sau khi tiểu thuyết giành giải Pulitzer. Sau khi bộ phim ra mắt, nhiều bài báo trước đó từng tường thuật quá trình sản xuất của bộ phim đã bị gỡ bỏ và không còn truy cập được. BBC tiếng Việt suy đoán hiện tượng này là do "có một chỉ đạo kiểm duyệt từ cấp trung ương, hoặc là do ý thức tự kiểm duyệt của các nhà báo", dù sự kiểm duyệt có dấu hiệu không thống nhất vì các bài viết của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Báo Tuổi Trẻ... vẫn còn. Một bài báo trên tờ Tuổi trẻ Thủ đô cảnh báo rằng "các trang mạng xã hội của các thế lực thù địch [...] tung hô nội dung bộ phim và lồng ghép một cách khéo léo những chi tiết xuyên tạc lịch sử Việt Nam nhằm chống phá Đảng và Nhà nước" và kêu gọi các khán giả trẻ "cần nâng cao cảnh giác trước những thông tin sai lệch liên quan đến chủ quyền lãnh thổ cũng như lịch sử Việt Nam được các thế lực thù địch khéo léo lồng ghép, tuyên truyền thông qua các tác phẩm điện ảnh." Tờ Công an nhân dân thì cho rằng "các đối tượng chống đối" đã dựng bộ phim với "nội dung xuyên tạc" và việc phim được chiếu vào thời điểm gần ngày 30 tháng 4 là "với ý đồ tiêu cực, xuyên tạc chiến thắng của nhân dân Việt Nam."

Giải thưởng

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Trang web chính thức

Văn hóa người Mỹ gốc Việt
Phim về chiến tranh Việt Nam
Chương trình mạng HBO
Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ
Phim truyền hình ra mắt năm 2024
Chương trình truyền hình quay tại Los Angeles
Chương trình truyền hình tiếng Việt
Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2024
Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 2024