Xô viết Tối cao Azerbaijan

Xô viết Tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan, sau này đổi tên thành Xô viết Tối cao Cộng hòa Azerbaijan từ năm 1991 cho đến khi giải tán vào năm 1995, là Xô viết tối cao (cơ quan lập pháp chính) của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan, và sau này là Cộng hòa Azerbaijan. Năm 1994, Xô viết Tối cao được đổi tên thành Quốc hội (Milli Mejlis) và chính thức giải tán vào ngày 12 tháng 11 năm 1995 khi chế độ bán tổng thống được thực hiện.

Lịch sử 
Trong phiên họp cuối cùng của Nghị viện Cộng hòa Dân chủ Azerbaijan vào ngày 27 tháng 4 năm 1920, dưới áp lực của Tập đoàn quân Hồng quân số 11 của những người Bolshevik và tối hậu thư từ Ủy ban Kavkaz của Đảng Cộng sản Nga đang tiến hành xâm lược Azerbaijan, các nghị viên đã quyết định giải tán chính phủ và ủng hộ những người Bolshevik để tránh đổ máu. Sau khi những người Bolshevik lên nắm quyền, họ đã xóa bỏ các cấu trúc của chính phủ Azerbaijan cũ và thành lập Ủy ban Cách mạng Lâm thời Azerbaijan do những người cộng sản Azerbaijan là Nariman Narimanov, Aliheydar Garayev, Gazanfar Musabekov, Hamid Sultanov và Dadash Bunyadzade điều hành. Những người Bolshevik đã bãi bỏ Quân đội Azerbaijan, hành quyết các tướng lĩnh và sĩ quan, đồng thời quốc hữu hóa công nghiệp tư nhân.

Vào tháng 5 năm 1921, phiên họp Xô viết toàn Azerbaijan đầu tiên gồm các đại biểu mới được bầu từ các khu vực của Azerbaijan đã diễn ra tại Baku. Các đại biểu chủ yếu xuất thân từ những công nhân nhà máy và dân làng nghèo, thiếu học thức, không được đào tạo, tạo điều kiện cho chính quyền trung ương Moskva cai trị.[cần dẫn nguồn] Phiên họp đầu tiên thành lập Ủy ban Điều hành Trung ương Azerbaijan gồm 75 thành viên và ban thường vụ gồm 13 thành viên. Từ năm 1921 đến năm 1937, chín phiên họp của Xô viết toàn Azerbaijan đã diễn ra. Năm 1937, trong kỳ họp thứ 9 của Xô viết toàn Azerbaijan, Hiến pháp Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan mới đã được phê chuẩn và thành lập cơ quan lập pháp mới, Xô viết Tối cao Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan.

Cuộc bầu cử đầu tiên của Xô viết Tối cao diễn ra vào ngày 24 tháng 6 năm 1938. Trong số 310 đại biểu được bầu, có 107 đại biểu là công nhân, 88 đại biểu là nông dân tập thể và 115 công chức có trình độ học vấn. 72 đại biểu là phụ nữ. Do bản chất chuyên quyền của chế độ Xô viết, nơi hầu hết các sáng kiến mới đều bị phản đối, nên nghị viện hoạt động hầu như không có hiệu quả. Do nhiều cuộc cải cách và tái cấu trúc trong chính phủ của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan trong những năm 1970–1980, vai trò của Xô viết Tối cao đã cải thiện. Nhiều cải cách lập pháp đã được thông qua, bao gồm việc phê chuẩn Hiến pháp Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan mới vào năm 1977. Khi Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Armenia yêu cầu sáp nhập tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh của Azerbaijan vào lãnh thổ Armenia, Xô viết Tối cao tỏ ra thụ động và thờ ơ. Ngày 18 tháng 10 năm 1991, Xô viết Tối cao đã thông qua nghị quyết về việc khôi phục độc lập của Azerbaijan.

Danh sách các khóa Xô viết Tối cao Azerbaijan 

 Xô viết Tối cao khóa I (1938–1946)
 Xô viết Tối cao khóa II (1947–1950)
 Xô viết Tối cao khóa III (1951–1954)
 Xô viết Tối cao khóa IV (1955–1959)
 Xô viết Tối cao khóa V (1959–1962)
 Xô viết Tối cao khóa VI (1963–1966)
 Xô viết Tối cao khóa VII (1967–1970)
 Xô viết Tối cao khóa VIII (1971–1975)
 Xô viết Tối cao khóa IX (1975–1979)
 Xô viết Tối cao khóa X (1980–1984)
 Xô viết Tối cao khóa XI (1985–1990)
 Xô viết Tối cao khóa XII (1991–1995)

Danh sách chủ tịch

Xem thêm 

 Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô Viết Tối cao Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết Azerbaijan
 Xô viết Tối cao Liên Xô
 Xô viết Tối cao

Ghi chú

Tài liệu tham khảo 

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan
Chính phủ Azerbaijan
Khởi đầu năm 1938 ở Azerbaijan
Bài viết có văn bản tiếng Nga
Bài viết có văn bản tiếng Azerbaijan