Semyon Fishelovych Gluzman

Semyon Fishelovych Gluzman (; 10 tháng 9 năm 1946 – 16 tháng 2 năm 2026) là bác sĩ tâm thần và nhà hoạt động nhân quyền người Ukraina.

Ông là chủ tịch, đồng thời là nhà sáng lập Hội Tâm thần Ukraina, người sáng lập Cục Nhân quyền Mỹ-Ukraina, giám đốc Trung tâm Phục hồi Y tế Quốc tế cho Nạn nhân Chiến tranh và Chế độ Toàn trị, một thành viên của Hội đồng chuyên gia thuộc Bộ Lao động và Chính sách xã hội Ukraina. Ông từng là cựu tù nhân chính trị vì bất đồng chính kiến.

Tiểu sử 
Cha Hluzman, ông Fischel Hluzman (1904–1987), là tiến sĩ khoa học y sinh. Năm 1968, Semyon Fishelovych Gluzman tốt nghiệp Học viện Y tế Kyiv (nay là Đại học Y Quốc gia Bogomolets). Sau đó Hluzman bắt đầu tham gia làm việc tại các bệnh viện tâm thần Ukraina, trong đó có Bệnh viện Tâm thần Dnipropetrovsk.

Semyon Fishelovych Gluzman là bác sĩ tâm thần đầu tiên ở Liên Xô công khai phản đối việc chính quyền Liên Xô lạm dụng chẩn đoán tâm thần học nhằm động cơ đàn áp những người bất đồng chính kiến. Năm 1971, trong tài liệu ghi chép bệnh án tâm thần của Petro Hryhorovych Hryhorenko (, chỉ huy cấp cao của Quân đội Liên Xô gốc Ukraina, người đã lên tiếng phản đối hành vi vi phạm nhân quyền ở Liên Xô), Hluzman kết luận rằng Hryhorenko hoàn toàn bình thường về sức khỏe tâm thần và chỉ bị đẩy vào bệnh viện tâm thần vì lý do chính trị. Cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, Hluzman bị chính quyền kết án ngồi tù 7 năm trong trại lao động và 3 năm lưu đày ở Siberia vì đã bảo vệ Hryhorenko trước những cáo buộc của chính quyền Liên Xô. Ngày 28 tháng 11 năm 1977, Tổ chức Ân xá Quốc tế đã bổ sung Hluzman vào danh sách 92 thành viên ngành y tế bị bỏ tù vì quan điểm chính trị. Khi ở trong tù, Hluzman và bạn tù Vladimir Konstantinovich Bukovsky () đã hợp tác với nhau để hoàn thiện Cẩm nang về tâm thần học cho những người bất đồng chính kiến (). Tài liệu này được xuất bản bằng tiếng Nga và dịch sang các ngôn ngữ khác như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Italia, tiếng Đức và tiếng Đan Mạch.

Từ năm 1982, ông làm công nhân nhà máy tại Kyiv.

Năm 1991, Semyon Fishelovych Gluzman thành lập Hội Tâm thần Ukraina với tư cách là cơ quan ngôn luận độc lập. Ông đồng thời thành lập một ủy ban giải quyết các khiếu nại về vi phạm quyền công dân liên quan đến việc bị lạm dụng chẩn đoán sức khỏe tâm thần.

Để ghi nhận lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến của ông đối với đạo đức y học liên quan tới tâm thần học, Hluzman được trao tặng danh hiệu Thành viên xuất sắc của Hội Tâm thần học Hoa Kỳ và danh hiệu Thành viên danh dự của Trường Cao đẳng Tâm thần học Hoàng gia vào năm 1980.

Năm 2008, Semyon Fishelovych Gluzman nhận Giải thưởng Genève về Nhân quyền trong Tâm thần học tại Đại hội lần thứ XIV của Hội Tâm thần Thế giới ở Praha. Ông được vinh danh vì đã luôn đề cao lý tưởng chủ nghĩa nhân văn, ông đã đấu tranh chống việc chính quyền lạm dụng tâm thần học nhằm đàn áp những người bất đồng chính kiến. Ông cũng đấu tranh chống việc sử dụng tâm thần học phục vụ động cơ chính trị việc. Ngoài ra ông còn là người phổ biến các nguyên tắc đạo đức y học trong tiến trình cải cách dịch vụ sức khỏe tâm thần ở Ukraina.

Hluzman là đồng tác giả nhiều tài liệu nghiên cứu về tâm thần học ở Ukraina, các chủ đề về sức khỏe tâm thần như hậu quả sức khỏe tâm thần sau thảm họa Chernobyl, nhận thức rủi ro, ý tưởng tự sát, lạm dụng cồn, lệ thuộc nicotin, bạo lực với bạn tình.

Tháng 8 năm 2010, Tổng thống Ukraina Viktor Fedorovych Yanukovych đã giới thiệu Semyon Fishelovych Gluzman với Hội đồng Nhân đạo Công cộng (, là một cơ quan tham vấn dưới quyền Tổng thống Ukraina).

Năm 2018, ông đã lên tiếng bảo vệ ông Oleg Sentsov, đạo diễn phim người Ukraina bị chính quyền Nga kết án 20 năm tù giam.

Ông qua đời ở tuổi 79 ngày 16 tháng 2 năm 2026.

Tham khảo

Các bài nghiên cứu, tác phẩm của Hluzman 

Sách tâm thần học thời Liên Xô
 
 
  The work in Russian was also published in:  The work in English was published in: 
 
 
 
 
 
 
 

Văn xuôi và thơ 
  
 
 

Bài báo nghiên cứu bằng tiếng Anh không có đồng tác giả
 
 
 
  
 

Bài báo nghiên cứu bằng tiếng Anh có đồng tác giả
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Bài báo nghiên cứu bằng tiếng Nga không có đồng tác giả
 
 
 
 
 
 
 
  The paper was also published in: 
 
 
 

Bài báo nghiên cứu bằng tiếng Nga có đồng tác giả
  The paper was also published in 
 
 

Bài báo nghiên cứu bằng tiếng Ukraina 
 

Các bài báo, báo cáo, phỏng vấn, sách
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Nhà văn từ Kiev
Nhân vật bất đồng chính kiến Liên Xô
Người Do Thái Ukraina
Mất năm 2026
Sinh năm 1946
Nguồn CS1 tiếng Nga (ru)
Nguồn CS1 có chữ Nga (ru)
Nguồn CS1 tiếng Ukraina (uk)
Nguồn CS1 có chữ Ukraina (uk)
Nguồn CS1 tiếng Đức (de)
Nguồn CS1 tiếng Ý (it)
Nguồn CS1 tiếng Pháp (fr)
Nguồn CS1 tiếng Đan Mạch (da)