Đặng Thái Huyền

Đặng Thái Huyền (sinh ngày 3 tháng 9 năm 1980) là một nữ nhà làm phim, Thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Bà là Phó Giám đốc phụ trách Nghệ thuật của hãng điện ảnh Quân đội nhân dân. Năm 2024, Huyền được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.

Tiểu sử 
Huyền sinh ngày 3 tháng 9 năm 1980 tại Hà Nội. Thuở là đứa trẻ, bà có ước mơ trở thành luật sư, sau khi tốt nghiệp phổ thông, bà trúng tuyển khoa Du lịch của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; khi đang học dở năm thứ nhất, bà đọc được thông báo tuyển sinh của trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội và quyết định chuyển sang học trường này vì nghĩ rằng sau khi ra trường sẽ dễ tìm kiếm việc làm hơn. Không có sự xác định trước nên khi nộp hồ sơ, Huyền chọn đại ngành đạo diễn và tốt nghiệp thủ khoa khóa 19 vào năm 2003. Bà tốt nghiệp học vị Thạc sĩ chuyên ngành Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình.

Sự nghiệp 
Năm 2004, Huyền được đạo diễn Nguyễn Khắc Lợi mời làm thư ký đạo diễn bộ phim điện ảnh Tiếng cồng định mệnh, sau bộ phim này bà xin vào làm tại Điện ảnh Quân đội và được phân công về Xưởng Phim truyện với quân hàm Trung úy. 6 tháng sau, bà được giao thực hiện bộ phim truyện đầu tay Đêm vùng biên.

Năm 2009, đạo diễn Vũ Chính có ý định chuyển thể truyện ngắn của Sương Nguyệt Minh thành phim và vì bận rộn với công việc nên ông đã truyền đạt lại ý tưởng cho Huyền, bộ phim video Mười ba bến nước ra đời và giành được 6 giải tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16, trong đó bộ phim giành giải Cánh diều Vàng còn bà giành được Đạo diễn xuất sắc. Huyền và nhà quay phim Trịnh Quang Tùng là bạn học và được xem là cặp bài trùng, Tùng đã đảm nhận quay phim cho khoảng 5 bộ phim của Huyền, trong đó ông giành được 2 giải Quay phim xuất sắc với Đêm vùng biên và Mười ba bến nước.

Năm 2014, Huyền thực hiện bộ phim video Đất lành, theo kịch bản chuyển thể của Nguyễn Thu Dung, bộ phim này sau đó nhận được bằng khen của ban giám khảo giải Cánh diều 2014. Bà cùng nhà biên kịch Nguyễn Thu Dung chuyển thể truyện ngắn Người về bến sông Châu của Sương Nguyệt Minh thành bộ phim điện ảnh Người trở về. Đây được xem là dự án phim truyện nhựa màu 35mm cuối cùng của điện ảnh Việt Nam lúc đó. Tại liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19, ở hạng mục phim video, bộ phim Đất lành giành được giải Bông sen Bạc, Huyền giành giải Đạo diễn xuất sắc và một giải Nữ diễn viên chính xuất sắc cho Nguyễn Thu Thủy. Ở hạng mục phim điện ảnh, bộ phim Người trở về giành được giải Khuyến khích còn Huyền và Nguyễn Thu Dung cùng giành giải Biên kịch xuất sắc.

Sau bộ phim Người trở về, Huyền được Saiga Films mời hợp sản xuất một bộ phim đề tài hậu chiến, bà đã chọn biên kịch truyện ngắn Mùi thuốc súng của Nguyễn Văn Thọ thành kịch bản phim điện ảnh. Bà có kế hoạch thực hiện 2 phim truyền hình Gừng cay muối mặn, Dạ khúc máu và 2 phim điện ảnh Mùi thuốc súng và Lời nguyền gia tộc trong năm 2016. Năm 2017, phim điện ảnh kinh dị Lời nguyền gia tộc, là dự án duy nhất trong kế hoạch trên được thực hiện và phát hành, Huyền trở thành nữ đạo diễn Việt Nam đầu tiên làm phim kinh dị.

Năm 2025, Huyền thực hiện dự án phim điện ảnh chiến tranh có tựa đề Mưa đỏ, nội dung phim kể về trận đánh tại Thành cổ Quảng Trị, kịch bản dựa theo tiểu thuyết cùng tên của Chu Lai. Đây được xem là dự án điện ảnh lớn nhất trong 10 năm của Điện ảnh Quân đội nhân dân. Bộ phim được phát hành trong dịp mừng 80 năm Quốc khánh Việt Nam, thiết lập và xô đổ một số kỷ lục trong nước. Tính đến ngày 19 tháng 9, sau gần một tháng ra rạp, Mưa đỏ đã đạt hạng 64/100 phim doanh thu cao nhất năm 2025, theo Box Office Mojo.

Đời tư 
Huyền kết hôn với một nhà quay phim làm việc tại Đài Truyền hình Việt Nam.

Giải thưởng

Khen thưởng 

 Huân chương Lao động – hạng Ba (2026)

Cá nhân

Cho tác phẩm

Phim

Ngắn 

 Cõi vui
 Màu của đêm
 Quán trà câm

Truyền hình

Video - điện ảnh

Ghi chú

Tham khảo 

Đạo diễn điện ảnh Việt Nam
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Người Hà Nội
Người họ Đặng tại Việt Nam