Tỉnh Tân Cương, Trung Hoa Dân Quốc

Tỉnh Tân Cương (Xinjiang () hay Sinkiang) là một tỉnh danh nghĩa của Trung Hoa Dân Quốc không có chức năng hành chính. Được thành lập lần đầu tiên như một tỉnh vào năm 1884 bởi nhà Thanh, nó đã được thay thế vào năm 1955 bởi Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Chính quyền tỉnh ban đầu đã được chuyển đến Đài Bắc với tên gọi là Văn phòng Chính quyền Tỉnh Tân Cương (新疆省政府辦事處) cho đến khi giải thể vào năm 1992.

Hành chính 
Tỉnh này thừa hưởng biên giới của tỉnh thời nhà Thanh, giáp với Kansu, Tsinghai, Nội Mông, Tây Tạngvà các quốc gia Liên Xô, Afghanistan, Ấn Độ và Pakistan. Các ranh giới được tuyên bố của tỉnh bao gồm toàn bộ Tân Cương ngày nay và một số phần của Mông Cổ, Tajikistan, Afghanistan và Pakistan.

Lịch sử 
Năm 1912, nhà Thanh bị thay thế bởi Trung Hoa Dân Quốc. Viên Đại Hoa, tổng đốc nhà Thanh cuối cùng của Tân Cương, đã bỏ trốn. Một trong những cấp dưới của ông, Dương Tăng Tân, đã nắm quyền kiểm soát tỉnh này và gia nhập Trung Hoa Dân Quốc trên danh nghĩa vào tháng 3 cùng năm. Thông qua các mánh khóe chính trị và sự cân bằng khéo léo của các nhóm cử tri dân tộc hỗn hợp, Dương Tăng Tân vẫn duy trì quyền kiểm soát Tân Cương cho đến khi bị ám sát vào năm 1928 sau cuộc Bắc phạt của Quốc dân đảng.

Khởi nghĩa Cáp Mật và các cuộc khởi nghĩa khác chống lại người kế nhiệm là Kim Thụ Nhân (金樹仁) đã diễn ra vào đầu thập niên 1930 trên khắp Tân Cương, với sự tham gia của người Duy Ngô Nhĩ cùng các sắc dân Đột Quyết khác, cũng như người Hồi. Kim Thụ Nhân đã chiêu mộ Bạch Vệ để đàn áp cuộc nổi loạn. Tại vùng Kashgar vào ngày 12 tháng 11 năm 1933, Cộng hòa Đông Turkestan đã tuyên bố thành lập, sau khi có những tranh luận về việc quốc hiệu nên là "Đông Turkestan" hay "Uyghuristan. Sư đoàn 36 của người Hồi Quốc dân đảng (Quốc Quân Cách mạng) đã tiêu diệt quân đội của Đệ nhất Cộng hòa Đông Turkestan trong Trận Kashgar (1934), nước Cộng hòa chấm dứt tồn tại sau khi quân Hồi hành quyết hai Emir của Cộng hòa là Abdullah Bughra và Nur Ahmad Jan Bughra. Liên Xô đã xâm lược Tân Cương vào năm 1934. Trong Chiến tranh Tân Cương (1937), toàn bộ tỉnh nằm dưới quyền kiểm soát của quân phiệt Tây Bắc Thịnh Thế Tài(盛世才), ông cai quản Tân Cương trong một thập niên sau đó với sự ủng hộ mật thiết từ Liên Xô.Năm 1944, Tổng thống và Thủ tướng Trung Quốc, Tưởng Giới Thạch, được Liên Xô thông báo về ý định gia nhập Liên Xô của Thịnh Thế Tài, đã quyết định chuyển ông từ Tân Cương đến Trùng Khánh làm Bộ trưởng Bộ Nông Lâm. Hơn một thập kỷ thời đại của Sheng đã kết thúc. Tuy nhiên, một nước Cộng hòa Đông Turkestan thứ hai do Liên Xô hậu thuẫn đã được thành lập trong thời gian ngắn vào năm đó, tồn tại cho đến năm 1949 tại nơi hiện là Châu tự trị Kazakh Ili (các quận Ili, Tarbagatay và Altay) ở phía bắc Tân Cương.

Trong cuộc nổi loạn Ili, Liên Xô đã hỗ trợ những người ly khai Duy Ngô Nhĩ để thành lập Cộng hòa Đông Turkestan (ETR) tại khu vực Ili trong khi phần lớn Tân Cương nằm dưới sự kiểm soát của Trung Hoa Dân Quốc. Năm 1946, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc và ETR đã đồng ý thành lập Chính phủ liên minh tỉnh Tân Cương, mặc dù nó đã sụp đổ ngay sau đó vào năm 1947. Quân Giải phóng Nhân dân tiến vào Tân Cương năm 1949 và chỉ huy Quốc dân đảng Đào Trí Dược đã đầu hàng và bàn giao tỉnh này cho họ. Chính quyền tỉnh ban đầu được chuyển đến Đài Bắc với tên gọi là Văn phòng Chính quyền Tỉnh Tân Cương (新疆省政府辦事處) để tượng trưng cho tuyên bố chủ quyền của Trung Hoa Dân Quốc đối với tỉnh này; cuối cùng nó đã bị giải thể vào năm 1992.

Nhân khẩu

Danh sách các tỉnh trưởng

Chủ tịch Chính quyền Tỉnh (thời kỳ Đại lục)

Văn phòng Chính quyền Tỉnh Tân Cương

Tỉnh trưởng Chính quyền Tỉnh

Giám đốc, Văn phòng Chính quyền Tỉnh Tân Cương

Chú thích