Hồ Đức Hoà

Hồ Đức Hoà (sinh năm 1974) là một nhà hoạt động xã hội, nhà báo người Việt Nam. Ông là một tín hữu Công giáo, được biết đến với các hoạt động cộng đồng, hỗ trợ trẻ em nghèo và nạn nhân thiên tai. Ông bị chính quyền Việt Nam bắt giữ vào năm 2011 trong một đợt đàn áp các nhà hoạt động trẻ và bị kết án 13 năm tù với cáo buộc "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân" vào năm 2013. Sau khi thụ án 11 năm, ông được trả tự do vào năm 2022 và hiện đang định cư tại Hoa Kỳ.

Hoạt động và bắt giữ
Hồ Đức Hoà là một thành viên tích cực của Giáo phận Vinh và cộng tác với Bản tin Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam (Vietnam Redemptorist News), một hãng thông tấn độc lập do các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế điều hành. Ngoài công việc báo chí, ông còn tổ chức các chương trình học bổng cho học sinh nghèo và tham gia các dự án hỗ trợ người khuyết tật và người bị gạt ra lề xã hội.

Ngày 30 tháng 7 năm 2011, Hồ Đức Hoà bị bắt tại sân bay Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, khi đang trên đường trở về cùng với hai nhà hoạt động khác là Đặng Xuân Diệu và Nguyễn Văn Oai. Ông bị giam giữ với cáo buộc không xác định theo Điều 79 Bộ luật Hình sự về tội "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân". Vụ bắt giữ này là một phần của chiến dịch đàn áp quy mô lớn nhắm vào các nhà hoạt động trẻ, chủ yếu là tín đồ Công giáo và Tin Lành, trong năm 2011.

Xét xử và kết án
Tòa án Nhân dân tỉnh Nghệ An đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án "Hồ Đức Hòa cùng đồng phạm hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân" trong hai ngày 8 và 9 tháng 1 năm 2013. Tổng cộng có 14 bị cáo trong vụ án này, trong đó Hồ Đức Hoà bị cáo buộc là người cầm đầu. Theo cáo trạng, nhóm của ông bị cho là đã tham gia các khóa huấn luyện do tổ chức Việt Tân (một tổ chức chính trị hải ngoại bị Việt Nam liệt vào danh sách khủng bố) tổ chức tại Thái Lan, Philippines và Hoa Kỳ, nhằm mục đích lật đổ chính quyền.

Kết thúc phiên tòa, Hồ Đức Hoà cùng với hai bị cáo khác là Paulus Lê Sơn và Đặng Xuân Diệu bị tuyên mức án cao nhất: 13 năm tù giam và 5 năm quản chế sau khi mãn hạn. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 23 tháng 5 năm 2013, Tòa án Nhân dân Tối cao đã giữ nguyên mức án đối với Hồ Đức Hoà và hầu hết các bị cáo khác.

Trong thời gian bị giam giữ, Hồ Đức Hoà đã bị luân chuyển qua nhiều trại giam khác nhau, bao gồm trại tạm giam B34 (Thành phố Hồ Chí Minh), trại 34 (Hà Nội), trại tạm giam Nghi Kim (Nghệ An) và cuối cùng là trại giam Nam Hà (tỉnh Hà Nam). Các báo cáo từ gia đình và các tổ chức nhân quyền cho biết sức khỏe của ông suy giảm nghiêm trọng trong tù, với các bệnh về dạ dày, đại tràng, huyết áp và cột sống, nhưng thường xuyên bị từ chối chăm sóc y tế đầy đủ.

Phản ứng quốc tế và trả tự do
Vụ bắt giữ và kết án Hồ Đức Hoà đã vấp phải sự lên án mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế. Nhiều tổ chức nhân quyền như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) và Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) đã lên tiếng yêu cầu trả tự do cho ông và những người khác, coi họ là những tù nhân lương tâm. Tháng 11 năm 2013, Nhóm Công tác về Bắt giữ Tùy tiện của Liên Hợp Quốc (UNWGAD) đã ra phán quyết rằng việc giam giữ ông là tùy tiện và vi phạm luật pháp quốc tế.

Sau 11 năm thụ án, Hồ Đức Hoà được trả tự do vào tháng 5 năm 2022. Việc trả tự do cho ông được cho là có liên quan đến các cuộc vận động ngoại giao và áp lực từ phía Hoa Kỳ. Ngay sau khi ra tù, ông được đưa thẳng đến Hoa Kỳ và hiện đang định cư tại đây Trong một cuộc phỏng vấn sau khi được tự do, ông đã chia sẻ về những điều kiện khắc nghiệt trong tù và bày tỏ niềm tiếc thương khi không thể ở bên cha và em trai trong những ngày cuối đời của họ

Xem thêm
 Nhân quyền tại Việt Nam
 Đàn áp các nhà hoạt động trẻ Việt Nam năm 2011
 Đặng Xuân Diệu
 Paulus Lê Sơn
 Việt Tân

Chú thích 

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1974
Tù nhân lương tâm Việt Nam
Nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam
Người Mỹ gốc Việt