Oreshnik

Oreshnik () là một hệ thống vũ khí mà theo tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin thì đó là một loại tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) của Nga có tầm bắn khoảng . Đây không chỉ là tên lửa đạn đạo bay theo quỹ đạo cố định thông thường mà được ứng dụng công nghệ Đầu đạn hồi quyển tấn công đa mục tiêu độc lập (MIRV) có thể thay đổi quỹ đạo bay, khiến nó trở thành một loại vũ khí siêu vượt âm rất khó bị đánh chặn.

Loại tên lửa này có tốc độ cao hơn Mach 10 (12.300 km/h; 7.610 mph; 3.40 km/s), với thông tin mới nhất từ không quân Ukraine cho biết tốc độ có thể đạt tới 13.000 km/h (gần Mach 11). Nó được trang bị sáu đầu đạn, mỗi đầu đạn lại chia thành sáu đầu đạn phụ, tổng cộng là 36 đầu đạn. Với tốc độ rất cao và số lượng đầu đạn tung ra rất lớn, việc đánh chặn là gần như không thể với công nghệ hiện nay. Phó Thư ký báo chí Lầu Năm Góc  mô tả Oreshnik là một biến thể của tên lửa đạn đạo tầm trung RS-26 Rubezh của Nga.

Quá trình phát triển
Oreshnik được phát triển sau khi Hoa Kỳ đơn phương rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm xa vào năm 2019. Có thông tin cho rằng Oreshnik đã được phát triển từ nhiều năm trước đó, khi một mảnh vỡ thu được từ tên lửa có ghi ngày sản xuất là 12 tháng 4 năm 2017.

Tháng 8 năm 2025, tổng thống Nga Putin cho biết nước này đã đưa Oreshnik vào sản xuất hàng loạt và quân đội đã nhận tổ hợp đầu tiên. Sau đó bốn tháng, ông thông báo loại vũ khí này sẽ được vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu từ cuối năm 2025.

Đặc điểm kỹ thuật
Tên lửa có chiều dài khoảng , đường kính thân khoảng  và có trọng lượng phóng khoảng . Tổng trọng lượng của tải trọng có thể lên đến .

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng khẳng định không hệ thống phòng không nào của phương Tây chặn được tên lửa Oreshnik. Tuy nhiên, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky phản bác, cho rằng Oreshnik có thể bị đánh chặn. Tháng 1 năm 2025, tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky nói rằng rất ít lá chắn tên lửa trên thế giới hiện nay có khả năng đối phó Oreshnik và thừa nhận Ukraine chưa sở hữu vũ khí nào như vậy.

Theo thông tin từ các trang quân sự Nga, đầu đạn tên lửa không cần chứa chất nổ, do động năng của nó lớn hơn năng lượng mà khối chất nổ bên trong có thể giải phóng. Đầu đạn siêu vượt âm không chứa chất nổ cũng dễ chế tạo hơn.

Sử dụng

Tấn công Dnipro (tháng 11 năm 2024)
Vào ngày 21 tháng 11 năm 2024, trong Chiến tranh Nga-Ukraina, tên lửa Oreshnik lần đầu tiên được sử dụng trong chiến đấu trong một cuộc tấn công mà Nga cho biết là nhằm vào cơ sở PA Pivdenmash (Nhà máy Chế tạo máy phương Nam/Yuzhmash), cơ sở chuyên sản xuất tên lửa đẩy, tên lửa đạn đạo và nhiên liệu lỏng cho tên lửa, ở thành phố Dnipro của Ukraina. Trước khi xác nhận việc sử dụng tên lửa Oreshnik, cuộc tấn công ban đầu được Ukraina tuyên bố là được thực hiện bằng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa. Oreshnik được cho là sử dụng một tải trọng Phương tiện tái nhập mục tiêu độc lập nhiều mục tiêu (MIRV), được thể hiện trong đoạn phim chưa được xác minh về cuộc tấn công. Tên lửa này được phóng đi từ tỉnh Astrakhan, có thể là từ thao trường .

Một chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết khả năng phóng nhiều đầu đạn của tên lửa này khiến việc đánh chặn trở nên cực kỳ khó khăn. Một nhà phân tích quân sự Ukraine tuyên bố rằng hệ thống phòng không của Ukraina hoàn toàn không có khả năng đánh chặn tên lửa này và không thể phát hiện ra nó khi nó di chuyển qua tầng khí quyển trên. Các quan chức Hoa Kỳ lưu ý rằng ở thời điểm năm 2024, tên lửa này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và Nga chỉ sở hữu một số ít và vì vậy kiểu đánh này khó có thể được triển khai thường xuyên chống lại Ukraina.

Tấn công Lviv (tháng 1 năm 2026)
Vào ngày 8 tháng 1 năm 2026, Nga tiếp tục sử dụng tên lửa Oreshnik trong cuộc tập kích nhằm vào thành phố Lviv. Bộ tư lệnh miền Tây thuộc không quân Ukraine cho biết đối phương phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào hạ tầng ở Lviv lúc 23h47 ngày 8 tháng 1 (giờ địa phương). Quả đạn di chuyển với tốc độ , gấp gần 11 lần vận tốc âm thanh.

Các trang thông tin quân sự có liên hệ với quân đội Nga cho rằng mục tiêu của quả đạn là kho khí đốt ngầm Bilche-Volitsko-Uhersky, kho dự trữ khí đốt lớn nhất ở châu Âu. Cơ sở này nằm cách thành phố Stry thuộc tỉnh Lviv khoảng 10 km về phía bắc, có dung tích hơn 17 tỷ m3, chiếm 50% tổng lượng dự trữ khí đốt của Ukraine.

Xem thêm
Hwasong-16B
RS-26 Rubezh
9K720 Iskander

Chú thích

Tên lửa đạn đạo Nga
Nga xâm lược Ukraina 2022