9×39mm

9×39mm là một loại đạn súng trường của Liên Xô. Loại đạn này mang lại hiệu suất tăng cao khi sử dụng với nòng ngắn và khả năng tác chiến cận âm (dưới tốc độ âm thanh) hiệu quả.

Lịch sử và thiết kế 
Trong quá trình phát triển tổ hợp súng bắn tỉa không tiếng động cho các đơn vị đặc nhiệm, các kỹ sư thiết kế tại TsNIITochMash đã phải đối mặt với những yêu cầu hết sức mâu thuẫn. Việc sử dụng đạn có tốc độ cận âm kết hợp với ống giảm thanh giúp đáp ứng yêu cầu về độ tĩnh lặng, nhưng điều này lại đi ngược với yêu cầu về độ chính xác và khả năng xuyên thấu. Nguyên nhân là khi tốc độ đạn giảm, uy lực sát thương cũng giảm theo, đồng thời độ căng của quỹ đạo đạn trở nên kém đi. Ban đầu, các kỹ sư dự định sử dụng loại đạn 7,62 US (định danh GRAU — 57-N-231U), vốn đang dùng cho các ống giảm thanh dựa trên súng trường tấn công Kalashnikov. Tuy nhiên, qua tính toán và thực nghiệm, họ nhận thấy rằng dù loại đạn này đảm bảo khả năng xuyên thấu và độ tĩnh lặng, nhưng nó không phù hợp cho súng bắn tỉa do độ chụm kém. Nhóm nghiên cứu cũng đã xem xét khả năng sử dụng đầu đạn của đạn bắn tỉa 7N1 (7,62×54mmR), loại đạn có độ chụm tốt nhất của Liên Xô thời bấy giờ. Một loại đạn mới đã được chế tạo thử nghiệm, kết hợp giữa đầu đạn 7N1 và vỏ đạn súng lục 7,62×25mm. Loại đạn này đáp ứng được yêu cầu về độ chụm nhưng lại không đảm bảo uy lực sát thương cần thiết (do hình dáng đầu đạn vốn được thiết kế để bay ở tốc độ siêu thanh nên không phát huy hiệu quả ở tốc độ thấp). Phương án thứ ba là tạo ra loại đạn có cơ chế nhốt khí thuốc súng ngay trong Vỏ đạn. Tuy nhiên, phương án này chỉ dừng lại ở mức tính toán đạn đạo vì để đạt yêu cầu về độ chụm và xuyên thấu, viên đạn sẽ phải dài tới 85 mm và nặng 50 g, vi phạm yêu cầu về độ gọn nhẹ của vũ khí.

Cuối cùng, kỹ sư thiết kế N. V. Zabelin và chuyên gia công nghệ L. S. Dvoryaninova đã phát triển loại đạn 7,62 mm RG037 dựa trên vỏ đạn 5,45×39mm. Loại đạn này có tốc độ cận âm và đầu đạn được thiết kế dựa trên mẫu 7N1 nhưng đã được tinh chỉnh để tối ưu hóa đặc tính đạn đạo ngoại vi cho tốc độ dưới âm thanh. Tổng chiều dài viên đạn là 46 mm, nặng 16 g, đầu đạn nặng 10,6 g; độ lệch trung bình] (R50) ở khoảng cách 100 m là 4 cm, và ở 400 m là 16,5 cm.

Mẫu súng trường RG036 sử dụng loại đạn này đã đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật ban đầu. Tuy nhiên, do quân đội đưa ra các yêu cầu khắt khe hơn về khả năng xuyên giáp cho súng trường tấn công không tiếng động, đội ngũ thiết kế tại TsNIITochMash đã đi đến kết luận rằng việc tiếp tục phát triển đạn RG037 là không còn thiết thực. Vào giữa những năm 1980, Zabelin và Dvoryaninova đã phát triển loại đạn bắn tỉa 9 mm SP-5 dựa trên vỏ đạn 7,62×39mm, đồng thời kỹ sư Yu. Z. Frolov và chuyên gia công nghệ E. S. Kornilova đã chế tạo thành công đạn SP-6 với khả năng xuyên phá vượt trội.

Các loại đạn thương mại thuộc nhãn hiệu Wolf và Tula từng được nhập khẩu vào Hoa Kỳ sau đó đã bị cấm vào ngày 7 tháng 9 năm 2021 bởi tổng thống đương nhiệm lúc bấy giờ là Joseph Biden, như một phần của lệnh trừng phạt chống lại Nga liên quan đến vụ đầu độc Alexei Navalny.

Dù 9×39mm rất phổ biến ở một số quốc gia châu Âu (nhiều nước trong số đó từng thuộc quyền kiểm soát của Liên Xô cũ), loại đạn này chỉ mới được giới thiệu tại Hoa Kỳ vào cuối năm 2018.

Do có nhiều người dùng tại Hoa Kỳ đã trang bị đạn 9×39mm trước khi lệnh cấm nhập khẩu có hiệu lực, họ buộc phải tự nạp lại đạn của mình. Tuy nhiên, có nhiều công ty trên toàn thế giới sản xuất đầu đạn Mauser 9,3mm (.366") phù hợp để nạp lại cho đạn 9×39mm, bao gồm Hornady, Barnes, Nosler, Prvi Partizan, Lapua và các hãng khác.

Công ty Roswell Manufacturing đã phát triển, thử nghiệm và đang xuất xưởng loại đạn mà họ gọi là 9x39US, mặc dù nó có các thông số kỹ thuật hơi khác so với đạn 9x39 nguyên bản của Nga.

Trong quá trình phát triển, Roswell Manufacturing đã xác định được những điểm không nhất quán đáng kể trong các thông số kỹ thuật của đạn và dụng cụ gia công 9x39mm hiện có, thậm chí một số dụng cụ còn bị dán nhãn sai. Kết quả là Roswell đã lựa chọn kết hợp các tiêu chuẩn lại với nhau.

Các biến thể

SP-5 (7N8) – SP-5 (СП-5) (SP: Spetsialnyj Patron; "đạn đặc biệt") được phát triển bởi Nikolai Zabelin. Đây là loại đạn FMJ (vỏ đồng hoàn toàn) lõi chì thông thường, được thiết kế tối ưu cho độ chính xác cao.

SP-5UZ – SP-5UZ (СП5-УЗ) là một biến thể của SP-5 với liều phóng tăng cường, mục đích dùng để thử nghiệm độ bền của vũ khí tại nhà máy.

SP-6 (7N9) – SP-6 (СП-6) được phát triển bởi Yuri Frolov. Đầu đạn có lõi xuyên giáp bằng kim loại tôi cứng. Nó có thể xuyên thủng  thép ở khoảng cách 500 mét hoặc  thép,  titan hoặc 30 lớp vải Kevlar ở khoảng cách 200 mét. Ở cự ly 100 mét, nó có thể xuyên thủng  thép hoặc áo giáp chống đạn tiêu chuẩn GOST cấp 3, trong khi vẫn duy trì đủ năng lượng để gây sát thương cho mục tiêu mềm phía sau vật cản.

SP-6UCh – SP-6UCh (СП-6Уч) là một biến thể của SP-6 dùng cho mục đích huấn luyện.

PAB-9 (7N12) – Do đầu đạn SP-6 có chi phí sản xuất đắt đỏ, người ta đã cố gắng tạo ra một phiên bản giá rẻ hơn. PAB-9 (ПАБ-9) sử dụng lõi thép dập thay vì lõi thép gia công cơ khí. Tuy nhiên, nó đã hy sinh quá nhiều hiệu suất để có thể sử dụng hiệu quả. Tính đến năm 2011, quân đội Nga đã cấm sử dụng loại đạn này.

SPP – SPP (СПП) (SPP: Snaiperskiy, Povishennaya Probivaemost; "bắn tỉa – tăng cường khả năng xuyên thấu") là loại đạn bắn tỉa được cải thiện khả năng xuyên thấu mục tiêu.

BP – BP (БП) (BP: Broneboinaya Pulya; "đầu đạn xuyên giáp") là loại đạn xuyên giáp chuyên dụng. Đã có ba đợt hiện đại hóa cho dòng PAB-9 được thực hiện dưới tên gọi BP nhằm khắc phục những điểm yếu về hiệu suất của phiên bản cũ.

Ngoài ra, có ít nhất một phiên bản dân sự của loại đạn này dựa trên thiết kế SP-6. Nó được sử dụng cho các dòng súng 9×39mm dân sự như MTs-570 (được quảng bá là biến thể dân sự của khẩu RSh-9).

Tham khảo

Súng trường
Cỡ đạn quân sự
Cỡ đạn súng ngắn và súng trường
Phát minh của Liên Xô