Trần Quang Thắng

Trần Quang Thắng (sinh năm 1953) là một sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thượng úy. Ông nguyên là xạ thủ tên lửa A72 thuộc Đại đội 4, Tiểu đoàn 172, Trung đoàn 64, Sư đoàn Phòng không 361, Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong thời gian từ năm 1972 đến năm 1975, ông đã tham gia 9 trận đánh, bắn 9 quả tên lửa A72 và bắn hạ 7 máy bay của quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ông đã được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2015.

Tiểu sử 
Trần Quang Thắng sinh năm 1953 tại thị trấn Thất Khê, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn (nay thuộc thành phố Lạng Sơn sau khi bỏ cấp huyện theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội). Ông hiện sinh sống tại phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn.

Binh nghiệp

Gia nhập quân đội và huấn luyện 
Năm 1971, khi vừa tròn 18 tuổi, Trần Quang Thắng tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ông được biên chế vào Đại đội 4, Tiểu đoàn 172, Trung đoàn 64, Sư đoàn Phòng không 361, thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, ông được cử đi huấn luyện cấp tốc về sử dụng tên lửa vác vai A72 (phiên bản của tên lửa 9K32 Strela-2 do Liên Xô viện trợ) dưới sự đào tạo của các chuyên gia Liên Xô. Khóa huấn luyện chỉ kéo dài 3 tháng, ngắn hơn nhiều so với tiêu chuẩn từ 8 đến 12 tháng.

Tham gia chiến đấu tại miền Nam 
Sau khi hoàn thành huấn luyện, chiến sĩ Trần Quang Thắng cùng đơn vị hành quân vượt dãy Trường Sơn vào chiến trường miền Nam. Đơn vị của ông đã tham gia tác chiến tại các địa bàn thuộc các tỉnh Bến Tre, Tây Ninh, Đồng Tháp và khu vực biên giới phía Tây Nam. Với vai trò xạ thủ tên lửa A72, nhiệm vụ chính của ông là bám sát trận địa, tiêu diệt các mục tiêu máy bay chỉ huy, trinh sát và cường kích tầm thấp của đối phương, qua đó hỗ trợ đắc lực cho các đơn vị bộ binh chiến đấu.

Trong trận đánh đầu tiên vào ngày 3 tháng 4 năm 1972, tại khu vực Bộ Tư lệnh Quân khu 9, ông đã trực tiếp bắn hạ một máy bay trực thăng UH-1A của địch.

Thành tích và Vinh danh 
Từ tháng 4 năm 1972 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, Trần Quang Thắng đã tham gia tổng cộng 9 trận đánh, sử dụng 9 quả tên lửa A72 và bắn hạ 7 máy bay các loại của quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa. Trong số đó, chiến công bắn hạ máy bay A-37 là một trong những thành tích tiêu biểu.

Để ghi nhận những đóng góp to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, ông đã được Đảng và Nhà nước Việt Nam trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Năm 2015, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngoài ra, ông còn được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và 07 danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ - Ngụy.

Cuộc sống sau chiến tranh 
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Trần Quang Thắng trở về địa phương sinh sống. Ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động của Hội Cựu chiến binh và các sự kiện giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đồng đội tên lửa A72 
Trần Quang Thắng là một trong nhiều xạ thủ tên lửa A72 thuộc Tiểu đoàn 172 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Các đồng đội cùng đơn vị với ông gồm có:
 Bùi Anh Tuấn (Đại đội 3)
 Hoàng Văn Quyết (Đại đội 3)
 Trần Văn Xuân (Đại đội 3)
 Phan Kim Kỳ (Đại đội 3)
 Nguyễn Văn Thoa (Đại đội 3)
 Nguyễn Ngọc Chiến (Đại đội 3)
 Nguyễn Quang Lộc (Đại đội 3)
 Vũ Danh Tòng (Đại đội 4)
 Nguyễn Văn Toản (Đại đội 4)

Sự kiện gặp mặt giữa các Anh hùng và gia đình họ lần đầu tiên diễn ra tại Bảo tàng Phòng không - Không quân vào năm 2019, đánh dấu một cột mốc đáng nhớ trong tình đồng đội.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Bài viết về cuộc gặp mặt các anh hùng A72 và gia đình, Báo Quân đội nhân dân điện tử.

Người Lạng Sơn
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Thượng úy Quân đội nhân dân Việt Nam
Quân nhân Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia Chiến tranh Việt Nam
Nhân vật còn sống