Mykola Oleksandrovich Shchors

Mykola Oleksandrovich Shchors (,  – 30 tháng 8 năm 1919) là một tư lệnh Hồng quân Liên Xô vang danh trong thời Nội Chiến Nga.

Xuất thân
Nikolay Shchors sinh tại làng Snovsk, thuộc Gorodnya uyezd (Chính quyền Chernigov), trong một gia đình kulak. Theo sử sách chính thức của Liên Xô, cha ông là Aleksandr Nikolayevich, một kỹ sư đầu máy đến từ thị trấn Stowbtsy (Thống đốc Minsk), đã đến Snovsk “tìm kiếm cuộc sống tốt hơn” và xây dựng ngôi nhà riêng của mình (từ tháng 8 năm 1939, nơi này trở thành bảo tàng tưởng niệm). Nikolay là con cả trong gia đình, có các anh chị em: Konstantin (1896–1979), Akulina (1898–1937), Yekaterina (1900–1984) và Olga (1900–1985). Năm 1905, ông được ghi danh vào trường học giáo xứ. Năm 1906, mẹ ông, Aleksandra Mikhailovna Tabelchuk, qua đời do mất nhiều máu khi sinh con. Khoảng sáu tháng sau, cha ông tái hôn với Maria Konstantinovna Podbelo, và họ có thêm năm người con: Grigori, Zinaida, Boris, Raisa và Lidia.Năm 1909, Nikolay Shchors tốt nghiệp trường nhà thờ của mình.

Thế chiến thứ nhất
Năm 1910, Shchors ghi danh vào một trường cao đẳng quân y (uchilishche) tại Kiev, được thành lập năm 1833 và được coi là một trong những trường hàng đầu của thời kỳ đó [cần dẫn nguồn cụ thể]. Trường chủ yếu dành cho con em các quân nhân đã nghỉ hưu, với học bổng của nhà nước cho phép học miễn phí nhưng người học phải phục vụ tình nguyện trong quân đội sau khi tốt nghiệp. Một số sinh viên nổi bật khác của trường bao gồm Ivan Ohienko, Ostap Vyshnya, Mykhailo Donets. Shchors tốt nghiệp vào năm 1914, được phong cấp bậc y sĩ cơ sở và được điều động đến Quân khu Vilna. Tháng 9 năm 1914, khi Đế quốc Nga tham gia Thế chiến thứ nhất, Shchors ra tiền tuyến thuộc Sư đoàn Pháo binh Hạng nhẹ số 3 gần Vilno, phục vụ với vai trò trợ lý y tế. Trong một trận chiến, ông bị thương và được rút khỏi khu vực để hồi phục.

Sau khi hồi phục vào năm 1916, Shchors 21 tuổi, ghi danh vào chương trình tăng tốc bốn tháng tại Trường Quân sự Vilnius, vốn đã được sơ tán đến Poltava từ năm 1915. Trường này đào tạo các unter-cán bộ và praporshchiks, chuyên về chiến thuật, điều động và chiến tranh chiến hào. Sau khi tốt nghiệp vào tháng 5 năm 1916, Shchors ban đầu được bổ nhiệm làm praporshchik tại một trung đoàn dự bị ở Simbirsk, và đến tháng 9 cùng năm, ông được điều động đến Trung đoàn 335 Anapa thuộc Sư đoàn bộ binh 84, Phương diện quân Tây Nam. Nhờ lòng dũng cảm và kiến thức chiến thuật, ông nhanh chóng được thăng cấp lên trung úy (podporuchik). Tuy nhiên, chiến tranh chiến hào đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của ông, khi Shchors bị chẩn đoán mắc bệnh lao và một lần nữa phải rút về hậu phương để điều trị.

Thời kì cách mạng
Sau khi hồi phục vào ngày 30 tháng 12 năm 1917 tại bệnh viện thành phố Simferopol, Shchors được xuất ngũ vì lý do sức khỏe và đầu năm 1918, ông trở về quê nhà Snovsk. Tình cờ, từ tháng 1 năm 1918, chính phủ Nga Xô viết bắt đầu tiến hành các hành động quân sự chống lại Cộng hòa Nhân dân Ukraine, với cáo buộc nước này phá hoại tiền tuyến của Quân đội Đế quốc Nga và cản trở các cuộc diễn tập quân sự của Hồng quân. Chỉ trong vòng chưa đầy ba tuần, Hồng vệ binh đã chiếm phần lớn khu vực Tả ngạn Ukraine. Ngay trước cuộc bầu cử Quốc hội lập hiến của Ukraine, Hồng quân do Mikhail Muravyov chỉ huy đã chinh phục Kiev. Chính phủ Ukraine kêu gọi các cường quốc nước ngoài viện trợ quân sự và cuối cùng tìm thấy sự ủng hộ từ các cường quốc Trung tâm, vốn mong muốn hợp tác để tiêu diệt Cách mạng Nga.

Một thời gian sau khi trở về quê hương, Shchors quen biết Fruma Rostova (tên thật là Khaikina), Chủ tịch Cheka địa phương, và kết hôn với bà vào mùa thu năm 1918. Fruma, ở độ tuổi đầu 20, tiến hành các chiến dịch được gọi là “dọn dẹp” (zachistka) trong khu vực, một thuật ngữ Cheka không rõ ràng. Cùng thời gian này, Shchors cũng gia nhập Đảng Cộng sản Nga (Bolshevik). Từ tháng 3 đến tháng 4 năm 1918, ông chỉ huy một đội liên hợp của quận Novozybkovsky, chiến đấu chống lại Quân đội Ukraine và lực lượng Đức, trực thuộc Sư đoàn nổi dậy số 1. Đến tháng 9 năm 1918, ông thành lập Trung đoàn Bohun số 1 và lãnh đạo đơn vị này chống lại các lực lượng Đức chiếm đóng và quân đội ủng hộ Nhà nước Ukraine.Vào tháng 11 năm 1918, Shchors đảm nhiệm quyền chỉ huy lữ đoàn 2 thuộc Sư đoàn 1 Ukraina Xô Viết (gồm Trung đoàn Bohun và Tarashcha) và tham gia các chiến dịch chiếm Chernihiv, Kiev và Fastiv từ tay các lực lượng Ukraine. Ngày 5 tháng 2 năm 1919, Shchors được bổ nhiệm làm thị trưởng Kiev.

Từ ngày 6 tháng 3 đến 15 tháng 8 năm 1919, Shchors chỉ huy Sư đoàn 1 Liên Xô Ukraine tiến hành một loạt cuộc tấn công dồn dập, giành quyền kiểm soát Zhytomyr, Vinnytsia và Zhmerynka từ tay lực lượng của Cộng hòa Nhân dân Ukraine do Symon Petliura lãnh đạo. Sau đó, ông kiên quyết bảo vệ các lực lượng chính của Petliura tại khu vực Sarny – Rivne – Brody – Proskuriv.

Vào mùa hè năm 1919, quân đội Ba Lan mở một cuộc tấn công lớn. Shchors nỗ lực giữ phòng tuyến gần Sarny – Novohrad-Volynsky – Shepetivka, nhưng buộc phải rút lui về phía đông trước lực lượng Ba Lan đông đảo, được huấn luyện tốt hơn và trang bị đầy đủ hơn. Sư đoàn 1 Liên Xô Ukraine sau đó được hợp nhất với Sư đoàn 44 súng trường, và Shchors được bổ nhiệm làm chỉ huy mới. Dưới sự lãnh đạo của ông, sư đoàn đã bảo vệ ngã ba đường sắt Korostensky, tạo điều kiện sơ tán Kiev và thoát khỏi vòng vây của nhóm phía nam thuộc Tập đoàn quân 12.

Theo phiên bản chính thức, trong khi chiến đấu ở tiền tuyến của Trung đoàn Bohun, Shchors đã thiệt mạng trong hoàn cảnh khó hiểu gần làng Biloshytsi, Zhytomyr Oblast vào ngày 30 tháng 8 năm 1919. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của nhà sử học địa phương Ukraine Holovatyi, Shchors bị giết bởi một chính ủy của Sư đoàn 12, sau một quyết định của hội đồng quân nhân Cách mạng. Ông được chôn cất tại Samara, cách xa chiến trường, với lý do không rõ ràng.

Tên thời con gái của góa phụ Shchors là Fruma Khaikina; tên cách mạng của bà là Rostova, lấy cảm hứng từ nhân vật nữ anh hùng Natasha Rostova trong Chiến tranh và Hòa bình. Con gái của họ sau này kết hôn với nhà vật lý Xô viết Isaak Khalatnikov.

Trong văn hóa đại chúng
Năm 1939, Aleksandr Dovzhenko thực hiện bộ phim Shchors, và tác phẩm này sau đó được trao Giải thưởng Nhà nước Liên Xô năm 1941. Trong phim, vai Shchors do Yevgeny Samoylov đảm nhận. Một bài hát nổi tiếng cùng thời mang tên “Bài hát về Shchors” được sáng tác bởi Matvey Blanter, tác giả của “Katyusha”, và nhà thơ Mikhail Golodny.

Người giới thiệu

Xem thêm
 Semyon Mikhailovich Budyonny

Tham khảo

An MP3 of the Shchors song
 Website of Unecha city. An article commemorated to Shchors 
 Anh hùng thời Nội chiến (tập truyện phim) - Aleksandr Dovzhenko // Tuyết Minh, Minh Anh, Thúy Hà dịch, Nhà xuất bản Văn hóa - Hà Nội (1977)

Sinh năm 1895
Mất năm 1919
Người Ukraina
Tướng lĩnh Liên Xô