Singu Min

Singu Min (း, phát âm [sɪ̰ɰ̃ɡú mɪ́ɰ̃]; 10 tháng 5 năm 1756 – 14 tháng 2 năm 1782) là vị vua thứ tư của triều đại Konbaung của Myanmar.

Dù lên nắm quyền trong bối cảnh gây tranh cãi, nhà vua hầu như đã chấm dứt chính sách bành trướng của cha mình là Hsinbyushin, vốn đã làm cạn kiệt nghiêm trọng nguồn nhân lực và tài nguyên của vương quốc. Ông đã ngăn chặn cuộc chiến mới nhất của cha mình chống lại Xiêm khi ông lên ngôi, nhường Lan Na cho người Xiêm một cách hiệu quả. Tương tự như vậy, ông đã không có hành động gì khi các quốc gia Lào ngừng cống nạp vào năm 1778. Các chiến dịch duy nhất là ở Manipur, nơi quân đội Miến Điện buộc phải dập tắt bốn cuộc nổi loạn dưới triều đại của ông.

Nhà vua được nhớ đến nhiều nhất với quả chuông Maha Ganda nặng 22.952 kilôgam (50.600 lb) mà ông tặng cho nhà chùa vào năm 1779. Singu bị người em họ Phaungka lật đổ vào ngày 6 tháng 2 năm 1782 và bị người chú Bodawpaya xử tử tám ngày sau đó.

Thời trẻ 
Singu có tên khai sinh là Min Ye Hla (မင်းရဲလှ), con trai cả của Thân vương Myedu (sau này là vua Hsinbyushin) và người vợ đầu tiên của ông tại Cung điện Hoàng gia ở Ava vào ngày 10 tháng 5 năm 1756. Khi cha ông trở thành vua, Min Ye Hla được phong thị trấn Singu làm thái ấp. Ông được biết đến với cái tên Singusa, hay Chúa tể của Singu. Sau đó, ông được phong làm người thừa kế ngai vàng, trái với mong muốn của người sáng lập vương triều, Alaungpaya.

Tranh cãi kế vị 
Singu lên ngôi trong bối cảnh gây tranh cãi, vì việc này đã phớt lờ mong muốn của người sáng lập triều đại là vua Alaungpaya rằng tất cả các con trai của ông đều trở thành vua. Việc Singu lên ngôi được thực hiện nhờ sự hỗ trợ của bố vợ ông, tướng Maha Thiha Thura, tổng tư lệnh quân đội Miến Điện. (Hoàng hậu thứ hai của Singu, Maha Mingala Dewi, là con gái của vị tướng). Khi kế vị, ông lấy tôn hiệu là "Mahadhammayazadiyaza" (မဟာဓမ်မရာဇာဓိရာဇာ; tiếng Pali: Mahādhammarājadhirāja).

Khi Hsinbyushin qua đời, các lực lượng Miến Điện do Maha Thiha Thura lãnh đạo đang trong chiến dịch mới nhất của họ ở Xiêm. Lo ngại về quyền cai trị của chính mình ở quê nhà, Singu đã ra lệnh rút toàn bộ lực lượng Miến Điện khỏi Lan Na và thung lũng Thượng Menam. Tác động lâu dài của việc rút quân là người Miến sẽ mất phần lớn Vương quốc Lan Na cũ, vốn nằm dưới quyền bá chủ của họ từ năm 1558.

Trị vì 
Singu đã giết chết các đối thủ tiềm năng để lên ngôi ngay khi lên nắm quyền. Ông đã có ba người anh em cùng cha khác mẹ của mình bị hành quyết vào năm 1776 khi ông lên ngôi. Tiếp theo, ông xử tử chú của mình là Thân vương Amyin, người thừa kế hợp pháp ngai vàng theo nguyện vọng của Alaungpaya, vào ngày 1 tháng 10 năm 1777. Ông trục xuất những người có khả năng giành ngôi khác — ba người chú còn lại và hai người anh em họ. Thân vương Badon (sau này là vua Bodawpaya) là người tiếp theo kế vị ngai vàng — do đó là mục tiêu tiếp theo của Singu — nhưng vị hoàng tử sắc sảo này đã hành xử sao cho được coi là vô hại và nhờ đó thoát chết. Thay vào đó, Singu đày Bodawpaya đến Sagaing, nơi ông bị giám sát chặt chẽ.

Phi quân sự hóa 
Không giống như những người tiền nhiệm của mình, Singu có quan điểm phản chiến. Đất nước đã phải chiến đấu với các cuộc chiến tranh liên miên kể từ năm 1740 và nhân lực cũng như tài nguyên đã cạn kiệt nghiêm trọng. Hơn nữa, ông không tin tưởng các chỉ huy quân đội đang "say sưa chiến thắng" và đã trở thành lãnh chúa ở các vùng. Singu đã chứng kiến cách các chỉ huy công khai không tuân lệnh cha mình khi vị vua lẫy lừng một thời nằm trên giường bệnh (1774–1776). Nhận thấy sự chán nản chung của người dân đối với chiến tranh, Singu đã giải ngũ phần lớn quân đội. Ông thậm chí còn có mâu thuẫn với Maha Thiha Thura và cách chức người đã phong ông làm vua, cách chức vị tướng già khỏi tất cả các chức vụ của ông, ly dị con gái Maha Thiha Thura vào tháng 5 năm 1777, và dìm chết bà vào năm 1778.

Bằng cách phi quân sự hóa, về cơ bản, ông quyết định từ bỏ Lan Na, nơi đã nằm dưới sự cai trị của Miến Điện kể từ thời Bayinnaung. Tương tự như vậy, ông đã không hành động gì khi các quốc gia Viêng Chăn và Luông Pha Băng của Lào, vốn là chư hầu của Miến Điện từ năm 1765, ngừng cống nạp vào năm 1778. Tuy nhiên, việc giải trừ quân bị của ông đã được đất nước bị chiến tranh tàn phá này đón nhận nồng nhiệt vì người dân đã quá mệt mỏi. về nghĩa vụ chiến đấu liên tục trong "những cuộc chiến trường kỳ" ở những vùng xa xôi mà họ chưa từng nghe đến.

Khu vực duy nhất mà Singu duy trì hành động quân sự là Manipur, nơi ông thừa hưởng một cuộc chiến khác từ cha mình. Cựu vua Manipur, người mà người Miến Điện đánh đuổi lần cuối vào năm 1770, bốn lần cố gắng lật đổ người Miến từ năm 1775 đến năm 1782 từ căn cứ của ông ta ở Cachar. Người Miến Điện mỗi lần đều đuổi ông ta trở lại nhưng không thể bắt được ông ta. Quân đội đã giành được "những chiến thắng khó nhọc" và mất 20.000 người một phần do sốt trong những năm đó. Sau khi Singu bị truất ngôi vào năm 1782, người Miến Điện rút khỏi Manipur "có lẽ vì đất nước giờ đã bị tàn phá nặng nề đến mức không thể vắt kiệt được gì nữa".

Cai trị 
Ông dành phần lớn thời gian ở kinh đô và trong cung điện, xung quanh mình là những người trẻ tuổi, vì ông có tính khí phản chiến. Ở đó, ông nghe nhạc, thơ và qua đêm trong những cơn say trong một nơi ẩn náu bên kia bờ sông. Ông xử tử hoặc cách chức những cận thần chỉ trích hành vi của mình.

Mất ngôi và qua đời 
Vào ngày 6 tháng 2 năm 1782, một trong những người anh em họ bị lưu đày, Thân vương Phaungka, trở lại Ava, phế truất Singu và tuyên bố mình là vua. Tuy nhiên, triều đại của Phaungka rất ngắn, vì chú của họ là Thân vương Badon tổ chức một cuộc đảo chính một tuần sau đó, giết chết cả Singu và Phaungka rồi trở thành vua—sau này được gọi là vua Bodawpaya.

Tham khảo

Thư mục 

 
 
 
 
 
 

Sinh năm 1752
Mất năm 1782
Vua Myanmar
Triều Konbaung