Phim chưởng

Phim chưởng hay phim võ hiệp () là một thể loại phim hành động khởi phát và thường thịnh hành trong văn hóa Hoa ngữ.

Lịch sử
Năm 1928 tại Thượng Hải, bộ phim câm Hỏa thiêu Hồng Liên tự của Minh Tinh điện ảnh công ty xuất phẩm và được báo giới tạm gọi là công phu phiến (功夫片) do yếu tố võ thuật cổ truyền Trung Hoa là điểm nhấn. Nối tiếp thành công của bộ phim này, có chừng 18 bộ phim ăn theo ra đời, gây nên một dòng điện ảnh hoàn toàn độc lập và góp phần không nhỏ vào việc đặt dấu ấn bản sắc Trung Hoa vào văn hóa phẩm thương mại.

Trong những thập niên 1950-60-70, do sự bành trướng mãnh liệt của điện ảnh Hương Cảng với loạt phim Hoàng Phi Hồng cùng minh tinh Lý Tiểu Long và Địch Long, điện ảnh Á Đông dần khẳng định vị thế trước sự xâm lăng của Hollywood. Từ đây, giới truyền thông thường gọi các cuốn phim phóng tác Kim Dung, Cổ Long, Lương Vũ Sinh, Ngọa Long Sinh một cách chung chung là võ hiệp kịch (武侠剧). Nhưng kể từ năm 1971, phim bộ phim Thiên hạ đệ nhất quyền của hãng Thiệu Thị "xâm lăng" 1000 rạp Hoa Kỳ và lọt danh sách 10 phim ăn khách nhất thế giới năm 1973, biệt ngữ võ hiệp điện ảnh (武侠电影) mới chính thức khai sinh, mà về sau gắn liền tên tuổi ba tài tử Thành Long, Lý Liên Kiệt, Triệu Văn Trác.

Từ thập niên 2000, khi các bộ phim Ma trận và Ngọa hổ tàng long góp công đem văn hóa võ thuật cổ truyền Trung Hoa ra quốc tế, dòng phim võ hiệp không còn biên giới và quốc tịch cụ thể, dù thường được ngầm hiểu là các cuốn phim hành động mang ảnh hưởng võ thuật Á Đông.

Tiêu biểu

Xuất phẩm

Chuyên viên

Minh tinh

Tại Việt Nam
Võ hiệp điện ảnh du nhập Việt Nam từ thập niên 1950 khi Việt Nam Cộng hòa thành lập, ban sơ là các cuốn phim Hồng Kông, Đài Loan, Nhật Bản được nhập vào mà báo giới gọi là phim chưởng. Những phim này thường có đặc điểm là kinh phí thấp, thời gian quay ngắn, bối cảnh hẹp và cốt truyện li kì hiểm nghèo với đạo cụ chủ yếu là kiếm. Loại phim này chỉ được chiếu tại các rạp nhỏ, ngay sau màn vũ hoạt kê hoặc tuồng ngắn, trong khi rạp lớn được ưu tiến chiếu phim Hollywood và Âu châu.

Đầu thập niên 1960, một số gánh hát tự bỏ vốn và nhân sự ra quay phim chưởng phỏng theo các truyện võ hiệp hoặc tuồng ăn khách, tuy nhiên doanh thu không khả quan. Đến cuối thập niên 1960, các hãng điện ảnh lớn xuất hiện mới bắt tay vào chế tác những phim có chất lượng cao hơn, nhưng nhìn chung thời Việt Nam Cộng hòa, phim chưởng Việt Nam chưa hình thành dòng điện ảnh độc lập, có bản sắc.

Mãi đến thập niên 1990, các hãng phim có vốn nhà nước mới tiến hành quay một số phim võ hiệp phỏng theo tích truyện dân gian hoặc tiểu thuyết Việt Nam, ít nhiều gây được bản sắc Việt cho dòng điện ảnh này. Tuy nhiên, từ thập niên 1990 vắt sang thập niên 2010, dòng phim này vẫn lép vế so với trào lưu cải lương và các bộ phim võ hiệp Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan.

 Đôi mắt huyền
 Báu kiếm rửa hận thù
 Quái nữ Việt quyền đạo
 Sa hãm
 Long hổ sát đấu
 Hải vụ 709
 Đằng sau một số phận
 Tình khúc 68
 SBC
 Kỳ tích Bà Đen
 Phạm Công - Cúc Hoa
 Tây Sơn hiệp khách
 Ngọc Trản thần công
 Kiều Nguyệt Nga
 Sơn thần thủy quái
 Truyền thuyết tình yêu Thần Nước
 Chuyện tình Mỵ Châu
 Thạch Sanh
 Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga
 Thăng Long đệ nhất kiếm
 Thanh gươm để lại
 Tráng sĩ Bồ Đề
 Hồng hải tặc
 Truy nã tội phạm quốc tế
 Kế hoạch 99
 Lửa cháy thành Đại La
 Chúa tàu Kim Quy
 Hải đường trắng
 Nữ trinh sát đặc nhiệm
 Trùng Quang tâm sử
 Đảo hải tặc
 Nước mắt giang hồ
 Nước mắt học trò
 Truy lùng băng Quỷ Gió
 Võ sĩ bất đắc sĩ
 Người không mang họ
 Lục Vân Tiên
 Dưới cờ đại nghĩa
 Phía sau một số phận
 Võ lâm truyền kỳ
 Dòng máu anh hùng
 Thiên mệnh anh hùng
 Bẫy rồng
 Lửa Phật
 Tây Sơn hào kiệt
 Khát vọng Thăng Long
 Về đất Thăng Long
 Đường tới thành Thăng Long
 Đứa con của rồng
 Huyền sử thiên đô
 Huyền thoại bất tử
 Công chúa teen và ngũ hổ tướng
 Cuộc chiến Chằn Tinh
 Một thời ngang dọc
 Anh hùng Nguyễn Trung Trực
 Bình Tây Đại Nguyên Soái
 Bay vào cõi mộng
 Trần Quốc Toản
 Cậu bé cờ lau
 Mỹ nhân kế
 Lệnh xóa sổ
 Bụi đời Chợ Lớn
 Người anh hùng áo vải
 Truyền thuyết hồ Gươm
 Thánh Gióng
 Bà Triệu
 Lật mặt
 Hương Ga
 Truy sát
 Vệ sĩ Sài Gòn
 Tấm Cám: Chuyện chưa kể
 Hai Phượng
 Giang hồ Chợ Mới
 Vi Cá tiền truyện
 Chị Mười Ba
 Thập Tứ cô nương
 Trật tự mới
 Công phu phở
 Quý tử bất đắc dĩ
 Già gân, mỹ nhân và găng tơ
 Tía tui là cao thủ

Xem thêm
 Võ hiệp
 Phim mì ăn liền

Tham khảo

 Martial Arts subgenre at Rotten Tomatoes
 martial arts at IMDb
 The 20 Greatest Fights Scenes Ever  at Rotten Tomatoes
 The 50 Greatest Fight Scenes of Film at Progressiveboink.com
 The Five Best Fight Scenes Ever Filmed  at Esquire.com

Thể loại phim
Phim thương mại