Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Riqui Puig

Ricard "Riqui" Puig Martí (; sinh ngày 13 tháng 8 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha đang chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm cho LA Galaxy tại Major League Soccer.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sinh ra ở Matadepera, Barcelona, Catalonia, Puig gia nhập hệ thống trẻ của FC Barcelona vào năm 2013, từ UFB Jàbac Terrassa. Sau khi hoàn thành lò đào tạo trẻ, anh ấy đã ra mắt cao cấp với dự bị vào ngày 24 tháng 2 năm 2018, vào sân từ ghế dự bị trong hiệp hai thay cho Marcus_McGuane trong trận hòa trên sân nhà 1-1 với Gimnàstic de Tarragona tại chức vô địch Segunda División.

Vào ngày 5 tháng 12 năm 2018, Puig được đôn lên đội một với tư cách cầu thủ chuyên nghiệp trong trận đấu với Cultural Leonesa chiến thắng trên sân nhà 4-1 tại Copa Del Rey,anh đã vào sân ở phút 55 và kiến tạo bàn thắng thứ 4. Anh kể lại lần ra mắt đầu tiên của mình không khác gì một giấc mơ.

Puig ra mắt La Liga vào ngày 13 tháng 4 năm 2019, Trong trận hòa 0-0 với Huesca, và chơi 67 phút. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Barça B vào ngày 14 tháng 9, bàn thứ hai trong trận hòa 2-2 trên sân nhà trước AE Prat.

Vào ngày 6 tháng 10 năm 2020, Puig được thăng lên đội một, được trao chiếc áo số 12 mà trước đó đã mặc bởi Rafinha.

Vào ngày 13 tháng 1 năm 2021, Puig ghi bàn thắng quyết định trong loạt sút luân lưu (Barcelona thắng 3–2) sau khi bị Real Sociedad cầm hòa với tỷ số 1–1 vào cuối hiệp phụ trong Bán kết Siêu cúp Tây Ban Nha. Vào ngày 24 tháng 1, Puig ghi bàn thắng đầu tiên cho đội đầu tiên trong chiến thắng 2–0 trên sân khách ở La Liga trước Elche, khi anh đánh đầu trong bàn thắng thứ hai của Barcelona từ một pha kiến tạo của Frenkie de Jong.

Cuộc sống cá nhân
Cha của Puig, Carles, cũng là một cầu thủ bóng đá. Một hậu vệ trái, ông dành toàn bộ sự nghiệp của mình để thi đấu cho Terrassa FC.

Thống kê sự nghiệp

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Barcelona B
 UEFA Youth League: 2017–18

Barcelona
La Liga: 2018–19
Copa del Rey: 2020–21

LA Galaxy
 MLS Cup: 2024
 Western Conference (MLS): 2024

Cá nhân
MLS Best XI: 2024
MLS All-Star: 2023, 2024

Chú thích

Tham khảo 

 
 

Cầu thủ bóng đá Barcelona
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1999
Cầu thủ bóng đá FC Barcelona Atlètic
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ bóng đá Major League Soccer
Tiền vệ bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá Segunda División
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Lôi Tự

Lôi Tự (; ? - 209?) là tướng lĩnh dưới trướng quân phiệt Lưu Bị thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Lôi Tự và Lôi Bạc có thể là một người hoặc là hai người khác nhau.

Cuộc đời 
Lôi Tự quê ở quận Lư Giang, Dương Châu, vốn là tướng của Viên Thuật.

Năm 200, các tướng cũ của Viên Thuật là Trần Lan, Lôi Tự cùng Mai Càn dựa vào nơi hiểm yếu ở Lư Giang chống lại Tào Tháo. Tào Tháo phải phái Lưu Phức làm Thứ sử Dương Châu để phòng ngự.

Năm 208, Tào Tháo thua trận Xích Bích, Trần Lan, Mai Thành nổi dậy, chiếm lĩnh huyện Lục. Năm 209, Tào Tháo sai Vu Cấm, Tang Bá thảo phạt Mai Thành, Trương Liêu cùng Ngưu Cái, Trương Cáp thảo phạt Trần Lan, chặn đánh viện quân do Hàn Đương chỉ huy. Thành, Lan đều bị chém đầu.

Cùng năm, Lôi Tự thấy Trần Lan, Mai Thành thất bại, liền mang theo bộ hạ mấy vạn người đến nhờ cậy Kinh Nam Lưu Bị, được phong làm thiên tướng quân. Không lâu sau, Tào Tháo phái Hạ Hầu Uyên dẫn quân đến đánh bại Lôi Tự. Từ đây không còn ghi chép.

Trong văn hóa 
Lôi Tự không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo 
 Phạm Diệp, Hậu Hán thư.
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Tư Mã Quang, Tư trị thông giám.

Chú thích 

Sinh thế kỷ 2
Mất thế kỷ 3
Mất năm 209
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Nhân vật quân sự Thục Hán
Nhóm ngôn ngữ Anh-Frisia

Nhóm ngôn ngữ Anh-Frisia là nhóm ngôn ngữ thuộc Chi ngôn ngữ German phía Tây bao gồm nhóm ngôn ngữ gốc Anh (hoặc nhóm ngôn ngữ Anh) và nhóm ngôn ngữ Frisia.

Nhóm ngôn ngữ Anh-Frisia khác biệt với các ngôn ngữ German Tây khác do một số thay đổi ngữ âm: ngoài luật tiêu giảm âm mũi Ingvaeon (mà cũng hiện diện trong tiếng Hạ Đức), sự trước hoá Anh-Frisia và sự vòm hoá âm  (mà hầu như chỉ có trong nhóm ngôn ngữ Anh-Frisia).

Tiếng Anh-Frisia sớm và tiếng Saxon cổ được nói bằng cách giao tiếp liên tộc, dẫn đến những đặc điểm ngôn ngữ được chia sẻ thông qua sự đồng hóa. Tiếng Anh và tiếng Frisia có một tổ tiên gần trước khi phân tách. Điều kiện địa lý đã cô lập những người định cư tại Đảo Anh khỏi châu Âu lục địa, ngoại trừ sự tiếp xúc với các cộng đồng có khả năng giao thông thủy. Điều này dẫn đến ảnh hưởng ngôn ngữ của tiếng Bắc Âu cổ và tiếng Norman lên tiếng Anh hiện đại, trong khi người Frisia hiện đại có thể tiếp xúc với các dân tộc German từ phía nam, bị giới hạn ở lục địa này.

Phân loại 
Cây ngôn ngữ Anh-Frisia:

 Anh-Frisia 
 Anh 
 Tiếng Anh 
 Tiếng Scotland 
 Tiếng Yola (biến mất) 
 Fingal (biến mất) 
 Frisia 
 Tây Frisia 
 Đông Frisia 
 Frisia Saterland (phương ngữ còn lại cuối cùng của Đông Frisia) 
 Bắc Frisia

Phân nhóm thay thế 
Ingvaeon, còn được gọi là German Biển Bắc, là một nhóm các Chi ngôn ngữ German phía Tây bao gồm tiếng Frisia cổ, tiếng Anh cổ và tiếng Saxon cổ.

Nó không được coi là một ngôn ngữ nguyên thủy đơn nhất, mà là một nhóm phương ngữ liên quan chặt chẽ nhau, cùng nhau trải qua một số thay đổi mang tính khu vực tương đồng đồng thời.

Nhóm này lần đầu tiên được đề xuất trong Nordgermanen und Alemannen (1942) của nhà ngôn ngữ học kiêm triết học gia người Đức Friedrich Maurer (1898-1984), như là một giải pháp thay thế cho sơ đồ cây vốn đã trở nên phổ biến sau công trình của nhà ngôn ngữ học thế kỷ 19 August Schleicher (trong đó giả định sự tồn tại của nhóm Anh-Frisia).

Xem thêm 

 Nhóm ngôn ngữ Đức cao địa 
 Nhóm ngôn ngữ Hạ Franken

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm 

 Friedrich Maurer (1942), Nordgermanen und Alemannen: Studien zur Sprachgeschichte, Stammes- und Volkskunde, Strasbourg:  Hünenburg.
 Wolfram Euler (2013), Das Westgermanische [subtitle missing] (West Germanic: from its Emergence in the 3rd up until its Dissolution in the 7th Century CE: Analyses and Reconstruction). 244 p., in German with English summary, Verlag Inspiration Un Ltd., London/Berlin, .
 Ringe, Donald R. and Taylor, Ann (2014). The Development of Old English - A Linguistic History of English, vol. II, 632p. . Oxford.

Chi ngôn ngữ German phía Tây
Ngôn ngữ German Biển Bắc
Bất bình đẳng giáo dục

Bất bình đẳng giáo dục là sự phân phối không đồng đều các nguồn lực học thuật, bao gồm nhưng không giới hạn của tài trợ của trường học, giáo viên có trình độ và kinh nghiệm, sách và công nghệ cho các cộng đồng bị loại trừ xã hội. Những cộng đồng người này có xu hướng bị thiệt thòi trong lịch sử và bị áp bức. Nhiều lần các cá nhân thuộc các nhóm bên lề này cũng bị từ chối quyền được nhập học vào các trường có nguồn lực dồi dào. Sự bất bình đẳng này dẫn đến sự khác biệt lớn trong thành công hay hiệu quả giáo dục của những cá nhân này và cuối cùng ngăn chặn sự di chuyển xã hội và kinh tế. Xem phần Thống kê để biết thêm thông tin.

Đo lường hiệu quả giáo dục thay đổi theo quốc gia và thậm chí các tỉnh/tiểu bang trong cả quốc gia. Nói chung, điểm số, điểm GPA, điểm kiểm tra, tỷ lệ bỏ học, thống kê tuyển sinh đại học và tỷ lệ hoàn thành đại học được sử dụng để đo lường thành công giáo dục. Đây là những thước đo khả năng thực hiện học tập của một cá nhân. Khi xác định những gì cần được đo lường về thành công giáo dục của một cá nhân, nhiều học giả và học giả cho rằng GPA, điểm kiểm tra và các biện pháp khác về khả năng thực hiện không phải là công cụ hữu ích duy nhất trong việc xác định hiệu quả. Ngoài thành tích học tập, việc đạt được các mục tiêu học tập, đạt được các kỹ năng và năng lực mong muốn, sự hài lòng, kiên trì và hiệu suất sau đại học nên được đo lường và tính toán khi xác định thành công giáo dục của các cá nhân. Các học giả cho rằng thành tích học tập chỉ là kết quả trực tiếp của việc đạt được mục tiêu học tập và có được các kỹ năng và năng lực mong muốn. Để đo lường chính xác hiệu quả giáo dục, bắt buộc phải tách biệt thành tích học tập bởi vì nó chỉ nắm bắt được khả năng thực hiện của học sinh và không nhất thiết là học tập hoặc khả năng sử dụng hiệu quả những gì họ đã học.

Phần lớn sự bất bình đẳng về giáo dục được cho là do sự chênh lệch kinh tế thường rơi vào các trường hợp phân biệt chủng tộc và nhiều cuộc trò chuyện hiện đại về công bằng giáo dục đã cho thấy chúng không thể tách rời khỏi địa điểm cư trú và gần đây hơn, là ngôn ngữ. Bất bình đẳng giáo dục giữa học sinh da trắng và học sinh dân tộc thiểu số tiếp tục kéo dài sự bất bình đẳng xã hội và kinh tế.

Trên khắp thế giới, đã có những nỗ lực liên tục để cải cách giáo dục ở tất cả các cấp. Với những nguyên nhân khác nhau bắt nguồn sâu sắc trong lịch sử, xã hội và văn hóa, sự bất bình đẳng này rất khó xóa bỏ. Mặc dù khó khăn, giáo dục là quan trọng đối với sự phát triển của xã hội. Giáo dục thúc đẩy " quyền công dân, bản sắc, bình đẳng về cơ hội và hòa nhập xã hội, sự gắn kết xã hội cũng như tăng trưởng kinh tế và việc làm" và vì những lý do này, sự bình đẳng về giáo dục được thúc đẩy rộng rãi.

Kết quả giáo dục không đồng đều được quy cho một số biến, bao gồm gia đình nguồn gốc, giới tính và tầng lớp xã hội. Thành tích, thu nhập, tình trạng sức khỏe và sự tham gia chính trị cũng góp phần vào sự bất bình đẳng giáo dục ở Hoa Kỳ và các quốc gia khác.

Tham khảo

Bất bình đẳng xã hội
Phân biệt đối xử
Vấn đề giáo dục
Giáo dục châu Phi
Bất bình đẳng
Cephalopholis oligosticta

Cephalopholis oligosticta là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.

Từ nguyên 
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: olígos (ὀλίγος; "một vài") và stiktós (στικτός; "vệt đốm"), hàm ý đề cập đến việc loài này có ít các đốm xanh trên cơ thể hơn cá mú son (C. miniata).

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. oligosticta được phân bố trải dài từ Biển Đỏ đến vịnh Aden. C. oligosticta sống ở khu vực có nền đáy bùn ở độ sâu khoảng từ 15 đến ít nhất là 50 m; cá lớn thường được tìm thấy gần các hang hốc, còn cá con thì tập trung trên nền san hô vụn.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. oligosticta là 30 cm. Loài này có màu đỏ tươi hoặc nâu đỏ, phủ đầy (nhưng thưa) các chấm màu xanh lam khắp cơ thể và các vây. Vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn có viền xanh óng ở rìa.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9.

Lai tạp 
Trong hai lần vào năm 2014 và 2020, người ta nhìn thấy những con cá mú có kiểu hình bất thường ở Djibouti. Qua quan sát thực địa, những con cá mú kể trên có kiểu hình tương đồng với cá mú vân sóng C. formosa, tuy nhiên lại mang thêm một số đặc điểm của C. oligosticta (như vây đuôi và vây lưng có thêm đốm xanh, vệt sọc xanh trên mõm ngay trước mắt).

Cá mú vân sóng chưa từng được ghi nhận ở khu vực Biển Đỏ trước đó, nên có hai giả thuyết được đặt ra: cá mú vân sóng thực sự có mặt ở Biển Đỏ nhưng hiếm thấy, đã tạp giao với C. oligosticta (loài đặc hữu của Biển Đỏ), hoặc cả hai loài này đã lang thang đến một vị trí nào đó trong biển Ả Rập và tạp giao với nhau, cá bột sau đó theo hải lưu mà trôi dạt đến Djibouti.

Thương mại 
Do kích thước nhỏ mà C. oligosticta chủ yếu được đánh bắt trong ngành ngư nghiệp quy mô nhỏ, và có thể là một loài cá cảnh mới.

Tham khảo 

O
Cá Ấn Độ Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Cá Ai Cập
Cá Sudan
Cá Ả Rập
Động vật được mô tả năm 1983
Kẻ săn mồi đáy biển

Kẻ săn mồi đáy biển (tên gốc tiếng Anh: Underwater) là một phim kinh dị khoa học viễn tưởng phim kinh dị Mỹ năm 2020 của đạo diễn William Eubank và được viết bởi Brian Duffield và Adam Cozad. Bộ phim được sản xuất bởi Chernin Entertainment và có các vai chính gồm Kristen Stewart, Vincent Cassel, Jessica Henwick, John Gallagher Jr., Mamoudou Athie, và T.J. Miller. Nó theo chân một nhóm các nhà khoa học dưới đáy đại dương, họ gặp phải một nhóm sinh vật sau khi một chấn động bí ẩn phá hủy phòng thí nghiệm của họ.

Kẻ săn mồi đáy biển được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 10 tháng 1 năm 2020, bởi Walt Disney Studios Motion Pictures. Nó nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình và đã thu về 40,9 triệu đô la trên toàn thế giới.

Tham khảo

Phim năm 2020
Phim tiếng Anh
Phim Mỹ
Phim của 20th Century Fox
Phim kinh dị khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim quay tại New Orleans
Phim sử dụng công nghệ CGI
Biển Philippines
Phim bom xịt
Phim Mỹ thập niên 2020
Phim tiếng Anh thập niên 2020
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
Tiếng Anh Jamaica

Tiếng Anh Jamaica, bao gồm tiếng Anh chuẩn Jamaica, là một phương ngữ tiếng Anh được nói ở Jamaica và là ngôn ngữ chính thức của đất nước. Tiếng Anh Jamaica có xu hướng tuân theo phép chính tả tiếng Anh Anh hơn là quy tắc chính tả tiếng Anh Mỹ.

Ngôn ngữ học xã hội 
Tiếng Anh chuẩn Jamaica là một phương ngữ tiếng Anh chuẩn quốc tế (xem tiếng Anh tại Anh). Về mặt ngữ pháp, tiếng Anh chuẩn Jamaica tương tự như tiếng Anh Anh. Tuy nhiên, kể từ giữa thế kỷ 20, Jamaica đã ngày càng phát triển các mối quan hệ xã hội và kinh tế chặt chẽ hơn với Hoa Kỳ, sự phổ biến của các sản phẩm văn hóa Mỹ, bao gồm điện ảnh, âm nhạc cũng như tỷ lệ di cư cao, sự ảnh hưởng từ tiếng Anh Mỹ lên tiếng Anh Jamaica đã tăng rất nhiều.

Ngữ pháp 
Mặc dù Jamaica gần hơn về mặt địa lý với Hoa Kỳ, Jamaica là thuộc địa của Anh cho đến năm 1962. Do đó, người Jamaica tuân theo ngữ pháp tiếng Anh và tiếng Anh Anh được dạy ở trường.

Từ vựng 
Ảnh hưởng gần đây của tiếng Anh Mỹ nổi bật nhất trong từ vựng tiếng Anh Jamaica mặc dù các từ vựng lâu đời thiên về tiếng Anh Anh.

Tham khảo 

 

Ngôn ngữ tại Jamaica

Phương ngữ tiếng Anh
Tiếng Anh Bắc Mỹ
Đoài Dương

Đoài Dương là một xã thuộc tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Đoài Dương có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Đàm Thủy và xã Trùng Khánh.
Phía nam giáp xã Độc Lập.
Phía đông giáp xã Quang Long và xã Vinh Quý.
Phía tây giáp xã Quang Trung và xã Quảng Uyên.

Trên địa bàn xã Đoài Dương có một số ngọn núi như: Bẩy Thiêu, Lũng Thàn, Lũng Xóm, Thin Phân, Pác Mác, Sa Ven, Sảng Cao, Pài Cải. Sông Bắc Vọng chảy qua địa bàn xã theo hướng tây bắc - đông nam.

Đường tỉnh 206 chạy qua địa bàn theo xã Đoài Dương, trên đường đi có đèo Khau Liêu.

Lịch sử 
Sau năm 1954, Đoài Dương là một xã thuộc huyện Trùng Khánh.

Ngày 20 tháng 10 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định 273-NV. Theo đó, tách xóm Ná Chá thuộc xã Đoài Dương để hợp với 7 xóm của xã Độc Lập, huyện Quảng Uyên thành xã Bình Lăng thuộc huyện Quảng Uyên. Đồng thời, chia các xóm còn lại của xã Đoài Dương thành 3 xã: 
Xã Thông Huề gồm 13 xóm: Bản Cườm, Năm Dọi, Cóc Rầy, Bản Khuông, Bó Lạ, Cốc Chia, Nà Thình, Sóc Riềng, Nà Ít, Nà Kèo, Phờ Nìm, Thuơ Phia, Nặm Thúm.
Xã Đoài Côn gồm 11 xóm: Lũng Luông, Lũng Lô, Nà Quang, Phô Gài, Sốc Oắc, Bản Lùng, Tạp Ná, Pác Rà, Vai Noa, Pác Thân, Lung Rì.
Xã Thân Giáp gồm 17 xóm: Ngườm Sang, Nà Noa, Thuơ Khuông, Nhà Choát, Thông Lộc, Lũng Lếch, Lũng Lắc, Bảng Mang, Luộc Tấu, Phô Chảng, Sóc Chăng, Bảng Coỏng, Na Rắn, Phai Nhàn, Đông Chu, Khim Khát, Đông Nguyên.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, tái lập xã Đoài Dương trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã: Thông Huề, Đoài Côn và Thân Giáp.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cao Bằng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Trung Phúc, Cao Thăng và Đoài Dương thành xã mới có tên gọi là xã Đoài Dương.

Chú thích

Xem thêm
Robert Abela

Robert Abela (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1977) là một luật sư và chính trị gia người Malta, và Thủ tướng Malta. Ông là con trai của cựu Tổng thống Malta George Abela. Là thành viên của Nghị viện từ năm 2017, ông thay thế Joseph Muscat làm chủ tịch Đảng Lao động sau cuộc bầu cử lãnh đạo nội bộ của đảng được tổ chức vào ngày 11 tháng 1 năm 2020 và được bổ nhiệm làm Thủ tướng vào ngày 13 tháng 1.

Thời thơ ấu, gia đình và sự nghiệp chuyên nghiệp 
Sinh ra ở Sliema năm 1977, con trai cựu Tổng thống Malta George Abela và vợ Margaret (nhũ danh Cauchi), Robert Abela lớn lên ở phía nam Malta, tại Gaxaq và Marsaskala cùng với chị gái Marija. Mẹ của họ, Margaret, làm việc trong ban điều hành của Đại học Cũ ở Valletta và sau đó quản lý công ty luật của gia đình. Robert học tại trường tiểu học Santa Luċija và St Francis ở Bormla, sau đó tiếp tục học cấp hai và lớp sáu tại trường St Aelsius 'College. Một cầu thủ bóng đá khi còn trẻ (ông cũng đã từng tham gia làm thủ môn trong đội trẻ quốc gia),  Abela cũng tập thể hình, thi đấu hai lần trong giải vô địch quốc gia vào cuối những năm 1990.

Abela học Luật tại Đại học Malta, nơi anh gặp người vợ tương lai Lydia. Ông tốt nghiệp năm 2002 và bắt đầu làm việc trong công ty luật Abela Advocates của gia đình, chuyên về luật công nghiệp và lao động. Kể từ trước cuộc bầu cử của Labour lên nắm quyền năm 2013, công ty luật của ông đã có hợp đồng với Cơ quan Kế hoạch của Malta, được gia hạn hàng năm kể từ đó. Abela đã bị chỉ trích vì được hưởng lợi từ các đơn đặt hàng trực tiếp cho các dịch vụ pháp lý từ các cơ quan nhà nước, bao gồm Enemalta và Transport Malta. Năm 2018 Robert Abela cho là, không có xung đột lợi ích khi ông đóng vai trò là đại diện hợp pháp của Air Malta trong khi cha ông, cựu Tổng thống George Abela, đóng vai trò trung gian hòa giải và đàm phán trưởng trong các cuộc đàm phán với các phi công.

Năm 2008, ông kết hôn với Lydia Abela, thư ký của ủy ban điều hành Đảng Lao động, cả hai có một cô con gái tên là Giorgia Mae, sinh năm 2012.

Tham khảo 

Chính khách thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1977
Bạc Thị Khiêm

Bạc Thị Khiêm (sinh năm 2000) là một vận động viên Taekwondo Việt Nam. Cô là thành viên đội tuyển Taekwondo Việt Nam, với thành tích (liên tiếp) 1 Huy chương Vàng giải Đông Nam Á, 1 Huy chương Vàng tại SEA Games 30. 1 Huy chương Vàng tại SEA Games 31.

Tiểu sử 
Bạc Thị Khiêm sinh năm 2000, sinh sống cùng gia đình tại Thành phố Sơn La. năm đầu ở đội tuyển của tỉnh, Bạc Thị Khiêm đã được tham gia thi đấu các giải trong nước tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Tây Ninh, Lào Cai, Hà Nội... và giành được 6 Huy chương Vàng ở nội dung đối kháng cá nhân.

Sự nghiệp 
Đến năm 2017, cô được gọi vào đội tuyển quốc gia tham dự Giải vô địch trẻ Đông Nam Á năm 2017, Ngay lần đầu tham dự, cô đã giành được Huy chương Vàng. Đây là tấm huy chương quốc tế đầu tiên trong sự nghiệp của cô.

Năm 2022 cô giành Huy chương vàng tại SEA Games 31 trên sân nhà và cũng bảo vệ ngôi vô địch từng có ở SEA Games 30 3 năm trước.

Chiều 18 tháng 5 năm 2024, Bạc Thị Khiêm đã giành huy chương vàng đối kháng hạng cân 67 kg nữ Giải taekwondo châu Á 2024 diễn ra tại Đà Nẵng.

Thành tích nổi bật

Thể thao

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang Facebook cá nhân
 VIDEO: Bạc Thị Khiêm giành HCV hạng 67kg nữ môn Taekwondo
 Thắng kịch tính võ sĩ chủ nhà, võ sĩ 19 tuổi Việt Nam ăn mừng xúc động
 Taekwondo Việt Nam giành liền 2 HCV trong nước mắt
 Vận động viên Sơn La xuất sắc giành huy chương vàng tại Sea Games 30 Philippines
 Bạc Thị Khiêm, nữ vận động viên Taekwondo khiến toàn bộ khán giả Philippines phải "câm lặng" chỉ sau một cú đá 

Vận động viên Taekwondo Việt Nam
Người Sơn La
Hiệp Lực

Hiệp Lực là một xã ở phía bắc của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hiệp Lực có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Thượng Quan và xã Văn Lang
Phía tây giáp xã Nà Phặc, xã Thượng Minh và xã Phủ Thông
Phía nam giáp xã Văn Lang và xã Vĩnh Thông
Phía bắc giáp xã Nà Phặc và xã Thượng Quan.

Xã Hiệp Lực có diện tích 105,02 km², dân số năm 2025 là 7.317 người.

Xã có tuyến quốc lộ 279 chạy qua theo chiều đông - tây, song song với khuổi (suối) Duông, giao với quốc lộ 3. Trên địa bàn xã còn có một số khe suối như khuổi Duông, khuổi Mỳ, khuổi Đà.

Lịch sử

Xã Lãng Ngâm được đổi tên từ xã Liên Hiệp và xã Hương Nê được đổi tên từ xã Nỗ Lực vào ngày 12 tháng 5 năm 1964 theo Quyết định số 150-NV của Bộ Nội vụ.

Trước khi sáp nhập, xã Hương Nê có diện tích 23,60 km², dân số là 1.353 người, mật độ dân số đạt 57 người/km², có 12 thôn, bản: 1, 2, Cấu, Khuổi Ổn, Lũng Ngù, Nà Càng, Nà Nạc 1, Nà Nạc 2, Nặm Dân, Nặm Nầu, Phiêng Pục, Quản. Xã Lãng Ngâm có diện tích 28,26 km², dân số là 2.735 người, mật độ dân số đạt 97 người/km², có 13 thôn, bản: Bó Lếch, Bó Tính, Củm Nhá, Khét, Khuổi Bốc, Khuổi Luông, Nà Lạn, Nà Toòng, Nà Vài, Pù Cà, Phạc Lốm, Phia Khao, Sam Pác.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hương Nê và Lãng Ngâm thành xã Hiệp Lực.

Tháng 6 năm 2025, xã Hiệp Lực được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Thuần Mang (diện tích tự nhiên là 53,07 km², dân số là 2.705 người) và xã Hiệp Lực (diện tích tự nhiên là 51,95 km², dân số là 4.612 người) của huyện Ngân Sơn. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Hiệp Lực cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Thuần Mang có 17 thôn là Khu Chợ, Nà Mu, Bản Băng, Bản Giang, Khuổi Tục, Thôm Tà, Đông Tạo, Nà Dầy, Thôm Án, Cốc Ỏ, Lũng Miệng, Khuổi Chắp, Khau Thốc, Nà Coóc, Nà Chúa, Khuổi Lầy, Bản Nìm.

Xã Hương Nê có bảy thôn là Nà Nạc, Khuổi Ổn, Bản Cấu, Bản Quản, Liên Kết, Phiêng Pục, Nà Càng.

Xã Lãng Ngâm có năm thôn là Nà Lạn, Khuổi Luông, Nà Vài, Bó Lếch, Pù Cà.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Trung Hiến Vương

Trung Hiến Vương (chữ Hán:忠獻王 hoặc 忠憲王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và  phiên vương, quận vương hạy thân vương trong lịch sử khu vực Á Đông thời phong kiến.

Danh sách
 Đường triều Kim Thành Trung Hiến quận vương Tân Vân Lương
 Ngũ Đại Thập Quốc Ngô Việt Trung Hiến Vương Tiền Hoằng Tá
 Bắc Tống Hàn Trung Hiến Vương (hoặc Chân Định Trung Hiến Vương) Triệu Phổ
 Bắc Tống Ngụy Quận Trung Hiến Vương Hàn Kỳ (truy tặng)
 Nam Tống Thân Trung Hiến Vương (hoặc Kiến Khang Trung Hiến Vương) Tần Cối (thuỵ hiệu này do Tống Cao Tông truy tặng, đến đời Tống Ninh Tông cải thụy hiệu là Mậu Xú và phế trừ vương tước, sang đời Tống Lý Tông lại đổi thụy hiệu thành Mậu Ngận)
 Nam Tống Tín An Trung Hiến Vương Mạnh Trung Hậu 
 Nam Tống Vệ Trung Hiến Vương (hoặc Cối Kê Trung Hiến quận vương) Sử Di Viễn
 Nam Tống Ngụy Quận Trung Hiến Vương (hoặc Vĩnh Ninh Trung Hiến quận vương) Dương Thạch
 Nguyên triều Phụng Nguyên Trung Hiến Vương Bá Nhan Sát Nhi
 Nguyên triều Thuận Đức Trung Hiến Vương Cáp Lạt Cáp Tôn
 Nguyên triều Quy Đức Trung Hiến Vương Hốt Lỗ Bất Hoa (truy tặng)
 Nguyên triều Diên An Trung Hiến Vương Thiết Ca (truy tặng, trước đó có thụy hiệu là Tần Trung Mục Công)
 Cao Ly Trung Hiến Vương Vương Hạo (gọi tắt theo thụy hiệu dài Trung Hiến An Hiếu Đại Vương)

Xem thêm
Trung Hiến Công
Trung Vương
Hiến Vương
Hiếu Hiến Vương
Cung Hiến Vương
Trang Hiến Vương
 Hưng Hiến vương
 Khang Hiến vương
 Tương Hiến vương
 Văn Hiến Vương
 Vinh Hiến Vương
 Hy Hiến vương
 Huệ Hiến vương  
 Lâm Xuyên Hiến Vương
 Ngụy Quận Trung Hiến Vương
 Ngụy Trung Hiến công

Thụy hiệu
Cephalopholis panamensis

Cephalopholis panamensis là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1876.

Từ nguyên 
Từ định danh được đặt theo tên gọi của quốc gia Panama, nơi có vùng biển mà mẫu định danh được thu thập.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. panamensis được phân bố dọc bờ Đông Thái Bình Dương, từ vịnh California trải dài đến Ecuador, bao gồm các hòn đảo, quần đảo ngoài khơi như quần đảo Marías, quần đảo Revillagigedo, quần đảo Galápagos, đảo Malpelo và đảo Cocos.

C. panamensis sống tập trung trên rạn viền bờ và bờ biển đá đến ít nhất là 80 m.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. panamensis là 39 cm. Cá trưởng thành có màu nâu xám với các vạch đen bao quanh cơ thể. Đầu có nhiều chấm cam, sau mắt có một đốm lớn màu lục sẫm. Vây lưng mềm có sọc trắng dọc gốc vây. Cá con màu lam xám, gáy và vùng lưng trước có màu vàng lục. Đầu có nhiều đốm cam. Vây đuôi có viền đen.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 48–49.

Sinh học 
Thức ăn của C. panamensis là các loài cá nhỏ và động vật giáp xác.

C. panamensis là loài lưỡng tính tiền nữ và có thể sống đến 11 năm. Mùa sinh sản diễn ra vào lúc trăng tròn từ tháng 5 đến tháng 9, đỉnh điểm là vào tháng 7 đến tháng 8 ở vịnh California.

Thương mại 
C. panamensis từ lâu đã được coi là một loài có giá trị thương mại thấp với sản lượng khai thác chủ yếu đến từ hoạt động câu cá giải trí và đánh bắt thủ công.

Tham khảo 

P
Cá Thái Bình Dương
Cá México
Cá Costa Rica
Cá Panamá
Cá Colombia
Cá Ecuador
Động vật được mô tả năm 1876
Sự không chắc chắn

Phân vân hay Sự không chắc chắn đề cập đến các tình huống tri thức liên quan đến thông tin không hoàn hảo hoặc không xác định. Điều này áp dụng cho các dự đoán về các sự kiện trong tương lai, cho các phép đo vật lý đã được thực hiện hoặc chưa biết. Sự không chắc chắn phát sinh trong môi trường có thể quan sát được một phần và/hoặc ngẫu nhiên, cũng như do sự thiếu hiểu biết, thờ ơ hoặc cả hai. Sự không chắc chắn phát sinh trong bất kỳ lĩnh vực nào, bao gồm bảo hiểm, triết học, vật lý, thống kê, kinh tế, tài chính, tâm lý học, xã hội học, kỹ thuật, đo lường, khí tượng học, sinh thái học và khoa học thông tin.

Các khái niệm 
Mặc dù các thuật ngữ được sử dụng theo nhiều cách khác nhau trong công chúng, nhiều chuyên gia về lý thuyết quyết định, thống kê và các lĩnh vực định lượng khác đã xác định độ không chắc chắn, rủi ro và phép đo của chúng là:

 Tính không chắc chắn 
 Sự thiếu chắc chắn, một trạng thái của kiến thức hạn chế trong đó không thể mô tả chính xác trạng thái hiện tại, kết quả trong tương lai hoặc nhiều hơn một kết quả có thể.
 Đo lường độ không chắc chắn 
 Một tập hợp các trạng thái hoặc kết quả có thể có trong đó xác suất được gán cho từng trạng thái hoặc kết quả có thể - điều này cũng bao gồm việc áp dụng hàm mật độ xác suất cho các biến liên tục. 
 Sự không chắc chắn thứ hai 
 Trong thống kê và kinh tế, độ không đảm bảo bậc hai được biểu diễn trong các hàm mật độ xác suất so với xác suất (bậc một).
 Ý kiến trong logic chủ quan mang loại không chắc chắn này. 
 Rủi ro 
 Một trạng thái không chắc chắn trong đó một số kết quả có thể có tác động không mong muốn hoặc mất mát đáng kể. 
 Đo lường rủi ro 
 Một tập hợp các độ không đảm bảo đo được trong đó một số kết quả có thể xảy ra là tổn thất và mức độ nghiêm trọng của những tổn thất đó - điều này cũng bao gồm các hàm mất đối với các biến liên tục.
 Không chắc chắn kiểu hiệp sĩ 
 Trong kinh tế học, vào năm 1921, Frank Knight đã phân biệt sự không chắc chắn với rủi ro với sự không chắc chắn là thiếu kiến thức là vô lượng và không thể tính toán được; bây giờ được gọi là sự không chắc chắn của Hiệp sĩ: 

Các nguyên tắc phân loại khác của sự không chắc chắn và quyết định bao gồm một cảm giác không chắc chắn rộng hơn và cách tiếp cận nó từ góc độ đạo đức:

Tham khảo

Giả định
Khái niệm nhận thức luận
Nhận thức
Đo lường
Vật lý thực nghiệm
Nhóm ngôn ngữ German Biển Bắc

Nhóm ngôn ngữ German Biển Bắc còn được gọi là Ingvaeon, là một nhóm mặc nhiên công nhận của Chi ngôn ngữ German phía Tây khu vực phía Bắc, bao gồm tiếng Frisia cổ, tiếng Anh cổ và tiếng Saxon cổ và hậu duệ của chúng. 
Nhóm ngôn ngữ Ingvaeon được đặt theo tên của người Ingaevon, một nhóm văn hóa German Tây hoặc bộ lạc nguyên thủy dọc theo bờ Biển Bắc, được đề cập bởi cả Tacitus và Gaius Plinius Secundus (sau này chỉ các bộ lạc trong nhóm bao gồm Cimbri, Teutoni và Chauci). Nó không được coi là một ngôn ngữ nguyên thủy đơn nhất mà là một nhóm các phương ngữ liên quan chặt chẽ nhau, cùng nhau trải qua một số thay đổi mang tính khu vực tương đồng đồng thời.

Việc phân nhóm lần đầu tiên được đề xuất trong Nordgermanen und Alemannen (1942) bởi nhà ngôn ngữ học kiêm nhà triết học người Đức Friedrich Maurer như là một giải pháp thay thế cho cây phát sinh chủng loại nghiêm ngặt đã trở nên phổ biến sau công trình của nhà ngôn ngữ học thế kỷ 19 August Schle Rich và giả thuyết về sự tồn tại của nhóm ngôn ngữ Anh-Frisia. Các nhóm khác là Istvaeon bao gồm tiếng Hà Lan, tiếng Afrikaans và các ngôn ngữ liên quan; và Irminon bao gồm các ngôn ngữ Đức cao địa.

Tham khảo

Đọc thêm 

 Bremmer, Rolf H. (2009). An Introduction to Old Frisian. Amsterdam: John Benjamins B.V. .
 Euler, Wolfram (2013). Das Westgermanische - von der Herausbildung im 3. bis zur Aufgliederung im 7. Jahrhundert - Analyse und Rekonstruktion (West Germanic: from its Emergence in the 3rd up until its Dissolution in the 7th Century CE: Analyses and Reconstruction). 244 p., in German with English summary, London/Berlin 2013, .
  Maurer, Friedrich (1942) Nordgermanen und Alemannen:  Studien zur germanischen und frühdeutschen Sprachgeschichte, Stammes- und Volkskunde, Strasbourg:  Hüneburg.
 Ringe, Donald R. and Taylor, Ann (2014). The Development of Old English - A Linguistic History of English, vol. II, 632p. . Oxford.
  Sonderegger, Stefan (1979). Grundzüge deutscher Sprachgeschichte. Diachronie des Sprachsystems. Band I: Einführung – Genealogie – Konstanten. Berlin/New York: Walter de Gruyter. .
 Voyles, Joseph B. (1992). Early Germanic Grammar: Pre-, Proto-, and Post-Germanic. San Diego: Academic Press. .

Biển Bắc
Giả thuyết ngôn ngữ học
Thuật ngữ khảo cổ học (German)

Giới thiệu năm 1942
Cephalopholis polleni

Cephalopholis polleni là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1868.

Từ nguyên 
Từ định danh được đặt theo tên của François Pollen, nhà tự nhiên học và thương gia người Hà Lan, người đã thu thập mẫu định danh của loài cá này với nhà thám hiểm Douwe Casparus van Dam.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 

C. polleni có phân bố không liên tục ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Madagascar và các đảo quốc lân cận trải dài về phía đông đến quần đảo Line và Polynésie thuộc Pháp, xa nhất về phía bắc là đảo Okinawa (Nhật Bản).

C. polleni chủ yếu được tìm thấy trên rạn san hô ở ngoài khơi các đảo, độ sâu khoảng từ 10 đến ít nhất là 120 m (nhưng ít khi được nhìn thấy ở độ sâu nông hơn 30 m).

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. polleni là 43 cm.

Cá trưởng thành có màu vàng, phớt màu xanh lục hoặc nâu ở vài cá thể. Có nhiều sọc ngang màu xanh tím trên thân, 2-3 sọc trên cùng đứt đoạn và lan rộng đến vây lưng. Đầu cũng có các sọc xanh, với một vệt dài ở hàm trên. Vây bụng vàng, có sọc xanh.

Cá con (khoảng 4 cm) màu vàng nâu, chuyển sang màu tím ở bụng và vàng tươi ở gốc vây đuôi, lan rộng đến hai thùy đuôi. Mõm màu vàng, có một đốm đen ở trước lỗ mũi. Cá con non lớn hơn (10 cm) màu nâu cam, các sọc màu tím bắt đầu xuất hiện trên đầu và thân.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 17–19; Số vảy đường bên: 66–72.

Sinh học 
Thức ăn của C. polleni là các loài cá nhỏ và động vật giáp xác. Chúng thường bơi ngược trên vòm các hang hốc.

Thương mại 
C. polleni có kích thước quá nhỏ để đạt giá trị thương mại trong ngành thủy sản, nhưng có lẽ là một loài cá cảnh có giá trị.

Tham khảo 

P
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Réunion
Cá Mauritius
Cá Maldives
Cá Palau
Cá Philippines
Cá Papua New Guinea
Động vật đảo Giáng Sinh
Động vật Guam
Động vật Polynésie thuộc Pháp
Động vật được mô tả năm 1868
Văn Lang, Thái Nguyên

Văn Lang là một xã ở phía bắc của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Văn Lang có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cường Lợi và xã Na Rì
Phía tây giáp xã Vĩnh Thông
Phía nam giáp xã Côn Minh và xã Trần Phú
Phía bắc giáp xã Hiệp Lực và xã Thượng Quan.

Xã Văn Lang có diện tích 171,59 km², dân số năm 2025 là 7.558 người.

Lịch sử
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020), theo đó sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Ân Tình (diện tích 22,32 km², dân số là 1.155 người) và Lạng San (diện tích 34,88 km², dân số là 1.750 người) thành xã Văn Lang.

Tháng 6 năm 2025, xã Văn Lang được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Kim Hỷ (có diện tích tự nhiên là 76,24 km², quy mô dân số là 1.958 người), xã Lương Thượng (có diện tích tự nhiên là 38,55 km², quy mô dân số là 2.348 người) và xã Văn Lang (có diện tích tự nhiên là 56,81 km², quy mô dân số là 3.252 người) của huyện Na Rì. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Lương Thượng cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Ân Tình có bốn thôn là Nà Lẹng, Cốc Phia, Nà Dường, Thẳm Mu.

Xã Lạng San có 11 thôn là Bản Sảng, Chợ Mới, To Đoóc, Nà Diệc, Chợ Cũ, Phiêng Bang, Bản Kén, Khau Lạ, Nà Hiu, Nặm Cà, Khuổi Sáp.

Xã Kim Hỷ có 10 thôn là Lũng Cậu, Nà Ản, Khuổi Phầy, Cốc Tém, Bản Vin, Bản Vèn, Nà Lác, Nà Mỏ, Kim Vân, Bản Kẹ.

Xã Lương Thượng có năm thôn là Khuổi Nộc, Nà Làng, Pàn Xả, Bản Giang, Vằng Khít.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Trần Phú, Thái Nguyên

Trần Phú là một xã ở phía bắc của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Trần Phú có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Na Rì và tỉnh Lạng Sơn 
Phía tây giáp xã Côn Minh 
Phía nam giáp xã Côn Minh và tỉnh Lạng Sơn
Phía bắc giáp xã Văn Lang và xã Na Rì

Xã Trần Phú có diện tích 145,29 km², dân số năm 2025 là 7.049 người. Trên địa bàn xã có quốc lộ 3B, quốc lộ 279, sông Na Rì, núi Pia Ngôm cao 1.192m tạo thành ranh giới với tỉnh Lạng Sơn.

Lịch sử
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020), theo đó sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Hữu Thác (diện tích 24,19 km², dân số là 1.513 người) và Hảo Nghĩa (diện tích 22,82 km², dân số là 1.474 người) thành xã Trần Phú.

Tháng 6 năm 2025, xã Trần Phú được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Văn Minh (diện tích tự nhiên là 38,17 km², dân số là 1.329 người), xã Cư Lễ (diện tích tự nhiên là 60,13 km², dân số là 2.454 người) và xã Trần Phú (diện tích tự nhiên là 46,99 km², dân số là 3.266 người) của huyện Na Rì. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Cư Lễ cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Cư Lễ có 14 thôn là Sắc Sái, Nà Lẹng, Bản Pò, Pác Phàn, Khuổi Quân, Pò Pái, Pò Rì, Khau An, Khau Ngòa, Kéo Đeng, Cạm Mjầu, Phja Khao, Khau Pần, Nà Dài.

Xã Hảo Nghĩa có chín thôn là Nà Tảng, Nà Liềng, Nà Đấu, Nà Coòng, Nà Chót, Khuổi A, Nà Sát, Khu Chợ, Vằng Mười.

Xã Hữu Thác có 12 thôn là Phiêng Pựt, Nà Mển, Bản Đâng, Nà Coóc, Khau Moóc, Nà Mới, Nà Noong, Cung Năm, Khuổi Khiếu, Pá Phấy, Nà Vèn, Khuổi Mý.

Xã Văn Minh có 10 thôn là Nà Ro, Nà Piẹt, Khuổi Tục, Nà Mực, Nà Ngòa, Pác Liềng, Pác Ban, Nà Deng, Nà Dụ, Khuổi Liềng.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Sơn Thành, Na Rì

Sơn Thành từng là một xã thuộc huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Na Rì, tỉnh Thái Nguyên.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Lam Sơn và Lương Thành.

Địa lý
Xã Sơn Thành nằm ở trung tâm huyện Na Rì, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Kim Lư
Phía tây giáp xã Văn Lang
Phía nam giáp xã Cư Lễ và xã Văn Minh
Phía bắc giáp thị trấn Yến Lạc và xã Văn Lang.

Xã Sơn Thành có diện tích 40,36 km², dân số năm 2019 là 3.130 người, mật độ dân số đạt 78 người/km².

Khuổi Pin đổ vào sông Na Rì rồi từ phía nam chảy lên hợp lưu với sông Bắc Giang chảy từ hướng tây vào xã Sơn Thành.

Quốc lộ 279 chạy qua địa bàn xã, song song theo thung lũng của hai dòng sông, giao với Quốc lộ 3B.

Lịch sử
Địa bàn xã Sơn Thành hiện nay trước đây vốn là hai xã Lương Thành và Lam Sơn thuộc huyện Na Rì.

Trước khi sáp nhập, xã Lương Thành có diện tích 17,69 km², dân số khoảng 1.123 người, mật độ dân số đạt 63 người/km², có 9 thôn: Nà Pàn, Nà Lẹng, Pác Cáp, Khuổi Kháp, Bản Chang, Soi Cải, Nà Khon, Phiêng Cuôn, Nà Kèn. Xã Lam Sơn có diện tích 22,67 km², dân số là 2.007 người, mật độ dân số đạt 89 người/km², có 10 thôn: Xưởng Cưa, Thanh Sơn, Khuổi Luông, Diếu, Pò Chẹt, Pan Khe, Nà Nôm, Thôm Pục, Hợp Thành, Hát Lài.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Lương Thành và xã Lam Sơn thành xã Sơn Thành.

Chú thích

Tham khảo

Na Rì, Bắc Kạn

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Sắt pentacarbonyl

Sắt pentacarbonyl, còn được gọi là sắt(0) carbonyl, là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học Fe(CO)5 hoặc C5FeO5. Trong điều kiện tiêu chuẩn Fe(CO)5 là chất lỏng màu vàng rơm, chảy tự do, có mùi hăng. Hợp chất này là tiền thân phổ biến của các hợp chất sắt đa dạng, bao gồm nhiều hợp chất hữu ích trong tổng hợp hữu cơ quy mô nhỏ.

Tính chất
Sắt pentacarbonyl là một carbonyl kim loại đồng phân, trong đó CO là phối tử duy nhất tạo phức với một kim loại. Các ví dụ khác bao gồm bát diện Cr(CO)6 và tứ diện Ni(CO)4. Hầu hết các carbonyl kim loại có 18 điện hóa trị, và Fe(CO)5 phù hợp với quy tắc này với 8 điện hóa trị trên Fe và năm cặp điện hóa trị được kết nối bởi các phối tử CO. Phản ánh cấu trúc đối xứng của nó và phí trung lập, Fe(CO)5 là dễ bay hơi; nó là một trong những phức kim loại lỏng thường gặp nhất. Fe(CO)5 có cấu trúc hình chóp tam giác với nguyên tử Fe được bao quanh bởi năm phối tử CO; ba ở vị trí xích đạo và hai liên kết theo trục. Các liên kết Fe–C–O là từng tuyến tính.

Fe(CO)5 thể hiện tốc độ trao đổi tương đối thấp giữa các nhóm CO ở trục và xích đạo thông qua cơ chế Berry. Nó được đặc trưng bởi hai dải ν CO cường độ cao trong phổ IR tại 2034 và 2014 cm−1 (pha khí).

Một số phản ứng hóa học

Phản ứng 1

Phản ứng 2

Phản ứng 3

Phản ứng 4

Phản ứng 5

Xem thêm
diron nonacarbonyl
Triron dodecacarbonyl

Tham khảo

Hợp chất sắt
Quân Hà

Quân Hà từng là một xã thuộc huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Cẩm Giàng, tỉnh Thái Nguyên.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Quân Bình và Hà Vị.

Địa lý
Xã Quân Hà nằm ở trung tâm huyện Bạch Thông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Nguyên Phúc
Phía tây giáp xã Đôn Phong
Phía nam giáp thành phố Bắc Kạn và xã Cẩm Giàng
Phía bắc giáp xã Lục Bình và xã Tân Tú.

Xã Quân Hà có diện tích 20,13 km², dân số năm 2019 là 3.843 người, mật độ dân số đạt 191 người/km².

Suối Lục Bình hợp lưu với suối Vị Hương ở xã Quân Hà để tạo thành sông Cẩm Giàng.

Lịch sử
Địa bàn xã Quân Hà hiện nay trước đây vốn là hai xã Quân Bình và Hà Vị thuộc huyện Bạch Thông.

Xã Quân Bình được đổi tên từ xã Đức Xuân và xã Hà Vị được đổi tên từ xã Dân Chủ vào ngày 12 tháng 5 năm 1964 theo Quyết định số 150-NV của Bộ Nội vụ.

Trước khi sáp nhập, xã Quân Bình có diện tích 7,62 km², dân số là 2.000 người, mật độ dân số đạt 262 người/km², có 7 thôn: Lùng Coóc, Thôm Mò, Thái Bính, Nà Búng, Nà Lẹng, Nà Pò, Nà Liềng. Xã Hà Vị có diện tích 12,51 km², dân số là 1.843 người, mật độ dân số đạt 147 người/km², có 9 thôn: Khuổi Thiêu, Cốc Xả, Khau Mạ, Nà Phả, Nà Cà, Lủng Kén, Nà Ngang, Thôm Pá, Pá Yếu.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Quân Bình và Hà Vị thành xã Quân Hà.

Chú thích

Tham khảo
Đồng Thắng, Chợ Đồn

Đồng Thắng từng là một xã thuộc huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Bạch Thông, tỉnh Thái Nguyên.

Địa lý
Xã Đồng Thắng nằm ở phía đông huyện Chợ Đồn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bạch Thông
Phía tây giáp thị trấn Bằng Lũng và xã Phương Viên
Phía nam giáp xã Đại Sảo
Phía bắc giáp xã Bằng Phúc.

Xã Đồng Thắng có diện tích 46,40 km², dân số năm 2019 là 3.617 người, mật độ dân số đạt 78 người/km².

Tỉnh lộ 257 chạy qua địa bàn xã Đồng Thắng. Sông Cầu khi chảy qua địa bàn xã thì nhận thêm nước từ suối Nà Cà và khuổi Câu rồi đổi hướng chảy xuống phía nam.

Lịch sử
Địa bàn xã Đồng Thắng hiện nay trước đây vốn là hai xã Đông Viên và Rã Bản thuộc huyện Chợ Đồn.

Xã Đông Viên được đổi tên từ xã Đồng Thắng và xã Rã Bản được đổi tên từ xã Đức Thượng vào ngày 12 tháng 5 năm 1964 theo Quyết định số 150-NV của Bộ Nội vụ.

Trước khi sáp nhập, xã Rã Bản có diện tích 24,78 km², dân số là 1.560 người, mật độ dân số đạt 63 người/km², có 10 thôn: Nà Cà, Bản Hun, Kéo Hấy, Khuổi Nhang, Nà Phung, Nà Tải, Bản Chói, Cốc Quang, Pác Giả, Khuổi Giả. Xã Đông Viên có diện tích 21,62 km², dân số là 2.057 người, mật độ dân số đạt 95 người/km², có 12 thôn: Bản Cáu, Cốc Lùng, Nà Chang, Khau Chủ, Làng Sen, Nà Mèo, Nà Lào, Nà Pèng, Cốc Héc, Nà Kham, Nà Cọ, Nà Vằn.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Đông Viên và Rã Bản thành xã Đồng Thắng.

Chú thích

Tham khảo
Cephalopholis sonnerati

Cephalopholis sonnerati là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên 
Từ định danh được đặt theo tên của Pierre Sonnerat, nhà thám hiểm, tự nhiên học và sưu tập người Pháp, người tạm thời đặt tên cho loài này là Perca rubra; bản thảo của Sonnerat là tư liệu để Valenciennes mô tả loài này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. sonnerati có phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ bờ biển Đông Phi trải dài về phía đông đến quần đảo Marshall, quần đảo Samoa và Tonga, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản, giới hạn phía nam đến Úc và Nouvelle-Calédonie.

Ở Việt Nam, C. sonnerati được ghi nhận tại Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Bình Thuận, quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

C. sonnerati sống trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng từ 10 đến ít nhất là 150 m; cá con thường tập trung gần các cụm san hô và hải miên, còn cá lớn sống gần hang hốc lớn và thường có tôm vệ sinh cư trú.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. sonnerati là 57 cm. Quần thể ở hai đại dương có sự khác biệt về kiểu hình. Cá trưởng thành ở Ấn Độ Dương có màu đỏ cam đến nâu đỏ, thường lốm đốm những chấm trắng hoặc tím nhạt. Đầu có các vân tím tạo thành kiểu hình lưới. Vây ngực cam dần trở ra rìa. Màng vây lưng, vây đuôi, vây hậu môn và vây bụng sẫm màu. Tia vây lưng màu cam ở chóp. Cá trưởng thành ở Thái Bình Dương thường có màu đỏ nhạt đến vàng nâu, phủ dày đặc những đốm nhỏ màu nâu đỏ hoặc nâu sẫm. Cá con có màu nâu đỏ sẫm, có thể gần như đen; rìa sau vây đuôi và vây ngực đôi khi có màu trắng. Cá con lớn hơn có màu nâu cam với những đốm xanh lục nhạt trên cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 18–20; Số vảy đường bên: 66–80.

Sinh học 
Thức ăn của C. sonnerati là các loài cá nhỏ và và động vật giáp xác.

Thương mại 
C. sonnerati là loài có giá trị kinh tế thương mại trong nước và quốc tế.

Tham khảo 

S
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Réunion
Cá Mauritius
Cá Pakistan
Cá Ấn Độ
Cá Maldives
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá Fiji
Động vật quần đảo Marshall
Động vật Samoa thuộc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1828
Cephalopholis taeniops

Cephalopholis taeniops là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên 
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: tainía (ταινία; "ruy băng") và óps (ὄψ; "mắt"), hàm ý đề cập đến vệt xanh lam bên dưới mắt ở loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. taeniops được phân bố dọc theo bờ biển Tây Phi, từ Maroc trải dài về phía nam đến Angola, bao gồm quần đảo Canaria, Cabo Verde, São Tomé và Príncipe ở ngoài khơi Đông Đại Tây Dương.

C. taeniops đã theo hải lưu tiến vào Địa Trung Hải, khi một cá thể lần đầu tiên được ghi nhận tại vịnh Sidra (Libya), sau đó đã được ghi nhận thêm lần lượt tại đảo Malta và Lampedusa. Ở Malta, C. taeniops nhiều lần được bắt gặp sau đó, và được cho là đã tạo thành một quần thể ổn định ở vùng biển này.

C. taeniops sống trên nền đáy cát và đá, có thể được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 200 m.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. taeniops là 70 cm, nhưng đó là chiều dài quá lớn so với một loài Cephalopholis. Thực tế thì chiều dài lớn nhất thường thấy ở loài này là 40 cm.

Thân có màu đỏ cam, được phủ dày đặc các chấm xanh lam trên toàn thân và các vây. Các vây sẫm đen hơn ở gần biên; rìa vây lưng mềm, vây đuôi và vây hậu môn có viền xanh óng. Ngay dưới mắt có một vệt xanh lam. C. taeniops còn có kiểu hình đen với chấm xanh nhưng ít thấy hơn nhiều so với kiểu hình cam.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 15–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–10; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số vảy đường bên: 68–72.

Sinh học 
Thức ăn của C. taeniops là các loài cá nhỏ và động vật giáp xác.

Sự phân mảnh môi trường sống của C. taeniops ở Cabo Verde đã tạo ra sự khác biệt về hình thái ở loài này nhưng không đáng kể.

Thương mại 
C. taeniops là một trong những loài có giá trị thương mại cao nhất ở Cabo Verde. Loài này cũng được Pháp nhập khẩu từ Sénégal.

Tham khảo 

T
Cá Đại Tây Dương
Cá Địa Trung Hải
Cá Tây Phi
Cá Gabon
Cá Angola
Động vật Maroc
Động vật Cabo Verde
Động vật Quần đảo Canaria
Động vật São Tomé và Príncipe
Động vật được mô tả năm 1828
Yên Phong, Thái Nguyên

Yên Phong là một xã nằm ở phía tây của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Yên Phong có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bạch Thông và xã Thanh Mai
Phía tây giáp xã Chợ Đồn và xã Nghĩa Tá
Phía nam giáp xã Kim Phượng và xã Lam Vỹ 
Phía bắc giáp xã Bạch Thông và xã Chợ Đồn

Xã Yên Phong có diện tích 115,98 km², dân số năm 2025 là 7.379 người. Xã thuộc vùng đầu nguồn của sông Phó Đáy.

Lịch sử
Năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn, theo đó sáp nhập 16,26 km² diện tích tự nhiên và 653 người của xã Phong Huân với xã Yên Nhuận (diện tích 29,14 km², dân số là 2.013 người) thành xã Yên Phong.

Tháng 6 năm 2025, xã Yên Phong được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Đại Sảo (diện tích tự nhiên là 32,58 km², dân số là 2.253 người), xã Yên Mỹ (diện tích tự nhiên là 36,97 km², dân số là 1.764 người) và xã Yên Phong (diện tích tự nhiên là 46,43 km², dân số là 3.362 người) của huyện Chợ Đồn. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Yên Phong cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Yên Nhuận có 12 thôn là Bản Quăng, Đon Mạ, Bản Noỏng, Pác Đá, Bản Lanh, Pác Toong, Pác Là, Khuân Toong, Phiêng Quắc, Bản Lẹng, Khau Toọc, Bản Tắm.

Xã Phong Huân có sáu thôn là Bản Cưa, Nà Tấc, Pác Cộp, Nà Chợ, Nà Mạng, Khuổi Xỏm.

Xã Đại Sảo có bảy thôn là Nà Luông, Nà Khảo, Bản Sáo, Nà Ngà, Bản Loon, Nà Lại, Trung Tâm.

Xã Yên Mỹ có tám thôn là Nà Lẹng, Ủm Đon, Phiêng Dìa, Pác Khoang, Bản Vọng, Bản Lự, Nà Giỏ, Khuổi Tạo.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên