Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Bansho Shirabesho

', hoặc "Viện Nghiên cứu Sách vở Man di" là cơ quan chịu trách nhiệm dịch thuật và nghiên cứu sách vở và ấn phẩm nước ngoài vào cuối thời Edo.

Nguồn gốc
Viện được thành lập vào năm 1856 phục vụ cho giới samurai trẻ tuổi. Tiền thân của cơ quan này là từ sở dịch thuật trước đây có tên là Yogakusho, nhằm thay thế cho Banshowagegoyo. Việc khởi động viện mới là một phản ứng trước sự xuất hiện không bị cản trở của các tàu chiến Mỹ vào năm 1853 dưới sự chỉ huy của Đề đốc Matthew C. Perry. Những người nước ngoài cũng mang theo những món quà của họ, điều này gây khó khăn và bất ổn cho Mạc phủ Tokugawa khi họ phơi bày tình trạng kém cỏi của lực lượng phòng thủ ven biển Nhật Bản.

Bansho Shirabesho hoạt động như một loại sở ban ngành của Mạc phủ Tokugawa và được coi là một cơ quan chịu trách nhiệm chính trị xuất hiện từ sự áp đặt tính ngoại lai đối với thiết chế chính trị Nhật Bản. Việc thành lập Bansho Shirabesho như một tổ chức độc lập cũng một phần là do Cục Thiên văn đã loại bỏ bản dịch các bí mật quân sự và chính trị nhạy cảm. Các hoạt động và tiêu chuẩn của tổ chức xen kẽ với các sáng kiến dịch thuật của các dịch giả được tuyển mộ.

Trường này cuối cùng đã trở thành cơ sở chính yếu về Tây học do Mạc phủ bảo trợ. Nó thu hút một số học giả xuất sắc nhất nghiên cứu các công trình và tài liệu khoa học của Hà Lan, những người sau này cũng nghiên cứu các văn bản tiếng Anh, Pháp, Đức và Nga.

Giai đoạn sau
Nó được đổi tên thành ' (Viện Nghiên cứu Sách phương Tây) vào năm 1862, và ' vào năm 1863. Sau Chiến tranh Boshin, nó một lần nữa được đổi tên và trở thành ', nằm dưới sự quản lý của chính phủ Minh Trị. Với tên gọi Kaisei gakkō'', viện trở thành một trong những tổ chức tiền thân được hợp nhất để tạo thành Đại học Tokyo.

Xem thêm
 Igakukan, trường y khoa Tokugawa
 Shōheikō, trường học Mạc phủ dành cho tầng lớp quan chức 
 Wagakukōdansho, trường chuyên dạy về văn học và lịch sử nước Nhật do Mạc phủ Tokugawa công nhận

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
Danh sách nhân viên Bansho Shirabesho (蕃書調所職員明細帳) tại Bộ sưu tập Kỹ thuật số Thư viện Quốc hội Nhật Bản

Đại học Tokyo
Khởi đầu năm 1857 ở Nhật Bản
Chính phủ phong kiến Nhật Bản
Sự kiện Icarus

liên quan đến vụ sát hại hai thủy thủ Hải quân Hoàng gia ở Nagasaki, Nhật Bản, vào năm 1867, dẫn đến căng thẳng ngoại giao gia tăng giữa Vương quốc Liên hiệp Anh và Mạc phủ Tokugawa thời kỳ Bakumatsu.

Ngày 5 tháng 8 năm 1867, Robert Ford và John Hutchings, từ tàu xà-lúp chân vịt HMS Icarus của Anh, đã bị một kiếm sĩ vô danh đâm chết trong khu vui chơi Marayuma vùng ngoại vi Nagasaki, nơi được mở cửa dành cho đoàn tàu Anh cập cảng và buôn bán kể từ lúc ký Hiệp ước Thân thiện và Thương mại Anh-Nhật năm 1858.  Cả hai thủy thủ đều 23 tuổi, đã uống rượu và đang ngủ gần lối vào một "quán trà".
Công sứ Anh tại Nagasaki, Marcus Flowers, đổ lỗi cho Mạc phủ Tokugawa vì không bảo vệ được họ và tin rằng Kaientai do Sakamoto Ryōma lãnh đạo đứng sau vụ giết người. Niềm tin này dựa trên những lời đồn đại rằng hai thủy thủ được tìm thấy trong khu vực này, kết hợp với việc một tàu hơi nước của phiên Tosa rời khỏi Nagasaki ngay sau vụ việc.

Tướng quân Tokugawa Yoshinobu chịu sức ép từ Sir Harry Parkes, người đứng đầu Công sứ quán Anh tại Edo, phải tìm cho ra bằng được thủ phạm. Mạc phủ không có ý định tranh cãi bằng chứng, vì nó thuận tiện làm suy yếu một phiên trấn mà lòng trung thành ngày càng không chắc chắn. Giữa hai bên thỏa thuận rằng Mạc phủ sẽ cách chức quan phụng hành Nagasaki và phái 500 lính cảnh vệ đến làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự trị an ở khu vực người nước ngoài cư trú. Sau đó, Parkes đi thuyền đến Tosa, vào Kōchi ngày 3 tháng 9 năm 1867. Tại đây, ông đã gặp giới chức Mạc phủ kịp đến trước đó, đề nghị daimyō phiên Tosa là Yamauchi Yōdō bồi thường. Gia lão phiên Tosa là Gotō Shōjirō đứng ra chủ trì các cuộc đàm phán về phía Nhật, và sau nhiều ngày, rõ ràng là người Anh thiếu bằng chứng đầy đủ để kết tội Kaientai. 
 Nước Anh quyết định triệu tập lại các cuộc điều tra ở Nagasaki, nơi có lẽ đã có nhiều bằng chứng hơn, và trợ lý của Parkes là Ernest Satow được cử đi cùng phái đoàn Tosa (bao gồm Sakamoto Ryōma) trở lại Nagasaki vào ngày 9 tháng 9. Khi trở lại Nagasaki, lời buộc tội Kaientai được bãi bỏ vào ngày 4 tháng 10.

Một năm sau, có tin để lộ rằng một samurai của phiên Fukuoka đã ra tay sát hại hai người thủy thủ, và ngay sau đó liền tự sát theo nghi thức seppuku. Gia tộc Fukuoka sau này đành trả tiền bồi thường cho các gia đình thủy thủ ở Anh.

Vụ việc làm giảm lòng tin và sự tin tưởng của người Anh đối với Mạc phủ và quyền kiểm soát vùng Kyūshū của họ, một trong nhiều yếu tố dẫn đến việc người Anh ủng hộ Liên minh Satchō trong Chiến tranh Boshin trong cuộc Minh Trị Duy tân vào năm sau.

Tham khảo

Nhật Bản năm 1867
Vương quốc Liên hiệp Anh năm 1867
Sự cố ngoại giao
Lịch sử quan hệ đối ngoại của Nhật Bản
Quan hệ đối ngoại của Mạc phủ Tokugawa
Quan hệ Nhật Bản–Vương quốc Liên hiệp Anh
Lịch sử quan hệ ngoại giao của Nhật Bản
Sự kiện Sakai

là vụ giết hại 11 thủy binh Pháp từ hộ tống hạm Dupleix của Pháp tại cảng Sakai gần Osaka, Nhật Bản vào năm 1868.

Ngày 8 tháng 3 năm 1868, một xuồng nhỏ vừa cập bến Sakai đã bị đám samurai của phiên Tosa tập kích; 11 thủy binh và viên chuẩn uý hải quân Guillou đã thiệt mạng (một tượng đài ở Kobe hiện được dựng lên để tưởng nhớ họ). Vào thời điểm đó, cảng Sakai đã mở cửa cho các tàu thuyền nước ngoài, và quân binh phiên Tosa chịu trách nhiệm giữ gìn trật tự trị an trong thành phố.

Thuyền trưởng người Pháp Abel-Nicolas Bergasse du Petit-Thouars đã kịch liệt phản đối đến mức khoản bồi thường 150.000 đô la được thỏa thuận, và 29 phiên binh thừa nhận đã nổ súng cũng như đội trưởng đều bị kết án tử hình bằng nghi thức seppuku tại đền Myōkoku-ji. Tuy nhiên, lo sợ rằng việc hành quyết tất cả các thành viên trong quân binh phiên Tosa sẽ làm dấy lên thái độ bài ngoại vốn đã tràn lan ở Nhật Bản, giới chức tân chính phủ đã quyết định giảm xuống còn 20 người. Tuy nhiên, tại cuộc hành quyết, các samurai trong cơn phẫn nộ đã tự mổ bụng và để ruột chảy ra ngoài, gây sốc cho những người Pháp đang theo dõi cuộc hành quyết. Sau khi 11 người thực hiện seppuku, tương ứng với số lượng người Pháp bị giết, viên thuyền trưởng người Pháp bèn đề nghị một lệnh ân xá, thay vào đó, 9 samurai chỉ bị trục xuất. Trích dẫn tờ Moniteur, London Morning Post mô tả các vụ hành quyết:

Vụ việc này đã được kịch tính hóa trong một truyện ngắn, "Sakai Jiken", của nhà văn Mori Ōgai.

Chú thích

Tham khảo
Hinata, Yasushi: Himei no fu: Kobe, Sakaiura ryojiken tenmatsu (Sự kiện Kobe và Sakai, 1868). 
Ōgai, Mori: Der Zwischenfall in Sakai (Sakai jiken, 1914)" in: Im Umbau (Fushinchuu). Gesammelte Erzählungen, übersetzt von Wolfgang Schamoni, dt. 1989

Pháp năm 1868
Nhật Bản năm 1868
Sự kiện năm 1868
Sự cố hàng hải năm 1868
Chứng sợ nước Pháp
Lịch sử quan hệ đối ngoại của Pháp
Lịch sử quan hệ đối ngoại của Nhật Bản
Lịch sử quan hệ ngoại giao của Pháp
Lịch sử quan hệ ngoại giao của Nhật Bản
Bakumatsu
Sự kiện ngoại giao
Sakai, Ōsaka
Bunbu gakkō

là trường học của phiên Matsushiro dưới thời Edo Mạc phủ Tokugawa tọa lạc tại nơi ngày nay là một phần của thành phố Nagano thuộc vùng Chūbu, Nhật Bản. Trong số hơn 250 trường học của phiên còn lại ở Nhật Bản vào cuối thời Edo, đây là ngôi trường duy nhất còn tồn tại ở dạng gần như nguyên vẹn. Trường được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia Nhật Bản vào năm 1953. 205373

Tổng quan
Bunbu gakkō được thành lập vào năm 1855 dưới thời phiên chủ thứ 8 của phiên Matsushiro, Sanada Yukitsura, mặc dù một số trường đã được thành lập cả trong Matsushiro và trong khu dinh điện Edo của phiên kể từ thời phiên chủ thứ 6 Sanada Yukihiro vào năm 1758. Việc khởi công ngôi trường bắt đầu vào năm 1851, nhưng việc hoàn thành bị trì hoãn do một trận hỏa hoạn đã phá hủy phần lớn jōkamachi (thị trấn dưới chân thành) Matsushiro. Trường được định hình dựa theo đề xuất của Sakuma Shōzan, và giảng dạy kết hợp Hán học, nghi thức phái Ogasawara-ryū, Đông y  và võ thuật cùng với các chủ đề về Hà Lan học, bao gồm y học, khoa học quân sự và pháo binh phương Tây. Không giống như hầu hết các trường học của phiên khác, trường không dạy Nho giáo, và không có điện thờ Khổng Tử trong khuôn viên.

Suốt trong thời Bakumatsu, sự chú trọng vào khoa học quân sự phương Tây chiếm vị trí chủ đạo, và một số giảng viên quân sự người Pháp được tuyển dụng. Phiên này cũng thuê Takeda Ayasaburō, cựu giáo viên tại Kaiseijō (開成所) của Mạc phủ và là kiến trúc sư của tòa thành năm góc Goryōkaku ở Hokkaidō vào giảng dạy. Sau Minh Trị Duy tân, khu phức hợp tiếp tục được sử dụng như một trường học theo hệ thống giáo dục mới của chính phủ cho đến những năm 1960.

Tổng diện tích của trường là 1500 mét vuông trên một khu đất rộng 3089 mét vuông. Nó đã được cải tạo từ năm 1973-1978, khi nó được mở cửa cho công chúng như một bảo tàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thông tin du lịch tỉnh Nagano 
Bảo tàng Kho báu Sanada  
Thông tin tham quan Matsushiro 

Bakumatsu
Tỉnh Shinano
Lịch sử tỉnh Nagano
Nagano (thành phố)
Di tích lịch sử Nhật Bản
Bảo tàng giáo dục
Bảo tàng ở tỉnh Nagano
Khởi đầu năm 1855 ở Nhật Bản
Trường học hoàn thành năm 1855
Kōbu gattai

là một chính sách vào những năm 1860 dưới thời Bakumatsu nhằm mục đích củng cố Nhật Bản chống lại mối đe dọa thấy rõ từ các cường quốc phương Tây bằng cách đạt được sự phối hợp chính trị giữa Mạc phủ Tokugawa, một số phiên trấn lớn và Triều đình Thiên hoàng.

Tổng quan
Sau Cuộc thám hiểm Perry năm 1857, việc Mạc phủ Tokugawa yếu kém về chính trị không thể đạt được đồng thuận về cách giải quyết những đề nghị ở nước ngoài về việc Nhật Bản chấm dứt chính sách tỏa quốc và ký kết các hiệp ước bất bình đẳng với các nước phương Tây, khiến các thành viên của tầng lớp quý tộc công khanh can thiệp vào chính sách chính trị quốc gia bằng cách gặp gỡ trực tiếp tại Kyoto với các thành viên từ nhiều phiên trấn khác nhau. Năm 1858, Mạc phủ dưới quyền của đại lão Ii Naosuke đã cố gắng chấm dứt sự thông đồng trực tiếp của daimyō với Triều đình bằng một cuộc thanh trừng khắc nghiệt ("Cuộc thanh trừng Ansei") những người không ủng hộ quyền lực và chính sách ngoại thương của Mạc phủ. đồng thời thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn giữa Mạc phủ và Triều đình. Đây là hình thức của một cuộc hôn nhân chính trị được đề xuất giữa Tướng quân Tokugawa Iemochi và em gái của Thiên hoàng, Nội Thân vương Chikako.

Sau vụ sát hại Ii Naosuke vào năm 1860 và âm mưu ám sát người kế vị của ông, Andō Nobumasa, ý tưởng về kōbu gattai mờ nhạt dần trong bối cảnh như vậy. Nó bị phản đối mạnh mẽ bởi những người ủng hộ phong trào tôn hoàng nhương di, tìm cách lật đổ Mạc phủ và khôi phục quyền lực chính trị cho Thiên hoàng, cũng như bởi các daimyō lớn như Shimazu Hisamitsu của phiên Satsuma và Matsudaira Shungaku của phiên Fukui đã tìm kiếm một đề xuất thỏa hiệp theo đó gia tộc Tokugawa sẽ duy trì một số biện pháp quyền tôn chủ dưới một hệ thống nghị viện kiểu châu Âu. Bất chấp sự phản đối này, cuộc hôn nhân giữa Tướng quân Tokugawa Iemochi và Nội Thân vương Chikako diễn ra vào năm 1862. Tokugawa Iemochi qua đời vào năm 1866, theo thời gian các sự kiện ngày càng khiến khái niệm kōbu gattai trở nên lỗi thời. Năm 1868, Chiến tranh Boshin và cuộc Minh Trị Duy tân khiến kōbu gattai không còn phù hợp.

Tham khảo

Bakumatsu
Thuật ngữ lịch sử Nhật Bản
Kōbusho

''' (còn gọi là Rikugunsho''') là một học viện quân sự ở Nhật Bản. Nó được thành lập vào những thập kỷ cuối cùng của thời Edo để đáp ứng kinh nghiệm của nước Nhật về sức mạnh quân sự phương Tây, và giảng dạy các chiến thuật chiến trường của phương Tây như sử dụng pháo binh cùng với võ thuật truyền thống Nhật Bản. Học viện nằm ở Misakichō, Tokyo. Viện này đóng cửa vào năm 1866, chỉ sau mười năm hoạt động.

Tham khảo

Tổ chức giáo dục có trụ sở tại Nhật Bản
Học viện quân sự Nhật Bản không còn tồn tại
NGC 782

NGC 782 là một thiên hà xoắn ốc có thanh nằm trong chòm sao Ba Giang, cách Dải Ngân hà khoảng 160 triệu năm ánh sáng. Nó được phát hiện vào năm 1834 bởi nhà thiên văn học người Anh John Herschel.

Xem thêm 

 Danh sách các đối tượng NGC (1–1000)

Tham khảo 

Thiên thể NGC
Thiên hà xoắn ốc
Chòm sao Ba Giang
Thiên hà xoắn ốc có thanh
Thiên thể PGC
Yamauchi Toyoshige

, còn gọi là , là daimyō của phiên Tosa vùng Shikoku vào cuối thời Edo. Ông thường được gọi là "Lãnh chúa Yōdō" theo nguồn tài liệu phương Tây.

Tiểu sử
Yamauchi là phiên chủ đời thứ 15 của phiên Tosa. Ông kịch liệt phản đối các hiệp ước bất bình đẳng được ký kết giữa Mạc phủ Tokugawa với các cường quốc phương Tây trong những năm Ansei (1854–1860) và tham gia vào cuộc vận động tôn lập Tokugawa Yoshinobu làm tân Tướng quân. Năm 1859, ông bị Mạc phủ dưới thời Đại lão Ii Naosuke ép buộc phải về hưu sớm trong cuộc thanh trừng Ansei.

Năm 1862, ông được bổ nhiệm làm tham dữ (sanyo). Sau vụ ám sát sủng thần Yoshida Tōyō vào năm 1862, ông nổi giận ra lệnh điều tra các nhóm samurai phái nhương di ở địa phương, nghi ngờ họ khủng bố. Những nỗ lực này lên đến đỉnh điểm là việc bắt giữ và sau đó là vụ tự sát của phiên sĩ phái nhương di quá khích Takechi Hanpeita, kẻ ra lệnh cho hitokiri Okada Izō ra tay ám sát viên chức Mạc phủ vào năm 1865. Cuối năm 1867, ông khuyên Tướng quân Tokugawa Yoshinobu tiến hành Đại chính phụng hoàn (大政奉還), trao trả quyền hành về cho Thiên hoàng chấm dứt gần 300 năm thống trị nước Nhật của gia tộc Tokugawa.

Dù bản thân là người theo phái ôn hòa, thế nhưng Yamauchi cũng góp phần không nhỏ vào liên minh lật đổ Mạc phủ giữa bốn phiên Satsuma, Chōshū, Tosa và Hizen (còn gọi là Saga) trong chiến tranh Boshin (1868–1869), khi Minh Trị Duy tân thành công, ông được tân chính phủ Minh Trị bổ nhiệm làm thống đốc của tỉnh Kochi vừa mới thành lập vào năm 1871. Năm sau ông qua đời vì bệnh nặng.

Tham khảo

Sinh năm 1827
Mất năm 1872
Daimyo
Chiến tranh Boshin
Người phiên Tosa
Người thời Bakumatsu
Người thời Minh Trị
Minh Trị Duy Tân
Người Nhật được thần thánh hóa
Nhân vật trong Chiến tranh Boshin
Mōri Takachika

là daimyō thứ 13 của phiên Chōshū. Về sau ông được phép sử dụng một chữ từ tên của Tướng quân Tokugawa Ieyoshi và đổi tên thành Yoshichika (慶親). Phiên trấn của ông là kẻ thù không đội trời chung của Mạc phủ Tokugawa, và ông là nhân tố chính dẫn đến sự sụp đổ của Mạc phủ vào cuối thời Bakumatsu.

Ông là con trai của daimyō đời thứ 11 Mōri Narimoto và một người thiếp. Là vị lãnh chúa có tham vọng lớn nhằm biến phiên trấn của mình trở nên giàu mạnh, ông đã ra sức chiêu hiền đãi sĩ, trọng dụng những gia thần có năng lực như Murata Seifū, Tsuboi Kuemon và Sufu Masanosuke làm nhà cải cách nền kinh tế và quản lý hành chính tại phiên Chōshū.

Các biến cố trọng đại trong suốt thời kỳ ông cai trị Chōshū bao gồm vụ pháo kích Shimonoseki, sự kiện Ikedaya, sự biến Cấm môn, cuộc chinh phạt Chōshū lần thứ nhất và cuộc chinh phạt Chōshū lần thứ hai, Liên minh Satchō và chiến tranh Boshin đều nhằm mục đích lật đổ Mạc phủ và tái lập quyền hành cho Thiên hoàng.

Mōri Takachika được hậu thế xem là một trong những lãnh chúa có đóng góp to lớn cho công cuộc Minh Trị Duy tân. Ông cũng là vị daimyō đầu tiên trả lại vùng đất và dân cư của mình cho Thiên hoàng Minh Trị trong quá trình bãi bỏ chế độ phiên trấn. Tuy về hưu nhưng vẫn được chính phủ ưu ái cho giữ chức cố vấn trong một thời gian ngắn. Năm 1871, ông qua đời vì lâm trọng bệnh.

Tham khảo

Sinh năm 1836
Mất năm 1871
Daimyo
Gia tộc Mōri
Người Yamaguchi
Người thời Bakumatsu
Người tỉnh Yamaguchi
Người Nhật được thần thánh hóa
Nhân vật trong Chiến tranh Boshin
Date Munenari

Hầu tước  là daimyō đời thứ tám của phiên Uwajima thời Bakumatsu và là chính trị gia đầu thời Minh Trị.

Tiểu sử
Munenari chào đời tại Edo, là con trai thứ tư của hatamoto Yamaguchi Naokatsu. Munenari, khi đó được gọi là Kamesaburō 亀三郎, là một ứng cử viên được lãnh chúa Uwajima đời thứ 7 là Date Munetada nhận làm con nuôi vì cha của Naokatsu là lãnh chúa Uwajima đời thứ 5, Date Muratoki.

Munenari lên nắm quyền lãnh đạo vào năm 1844. Đại lão Ii Naosuke đã ra lệnh cho Munenari về hưu vào năm 1858. Ông bị quản thúc tại gia. Ông trở lại nổi bật trong những năm biến động chính trị tiếp theo ở Kyoto, với tư cách là nhân vật đi theo tư tưởng kōbu gattai (公武合体 Công Vũ hợp thể). Cuối năm 1863, với tư cách là người đề xướng kōbu gattai, ông được phong làm thành viên của hội đồng cố vấn của triều đình (sanyō-kaigi 参与会議), cùng với Matsudaira Katamori và các lãnh chúa cùng chí hướng.

Sau khi Mạc phủ Tokugawa sụp đổ vào năm 1868, Munenari đóng một vai trò tích cực trong tân chính phủ Minh Trị; Uwajima là một phiên trấn cũng tham gia sâu vào chiến dịch quân sự của quan quân triều đình Kyoto trong chiến tranh Boshin (1868–1869). Munenari là một nhân vật quan trọng trong quan hệ quốc tế của Nhật Bản vào đầu thời Minh Trị. Năm 1871, đại diện cho chính phủ Nhật Bản, ông ký Hiệp ước Hữu nghị và Thương mại Trung-Nhật (日清修好条規) với Lý Hồng Chương, Tổng lý Nha môn đại thần nhà Thanh.

Cũng trong năm 1871, chế độ phiên trấn bị bãi bỏ ở Nhật Bản và ông có thể cắt đứt hoàn toàn quan hệ chính trị với phiên Uwajima. Năm 1881, Munenari tiếp đãi Vua Kalākaua của Vương quốc Hawaii, trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên đến Nhật Bản của một nguyên thủ quốc gia thực sự trong lịch sử được ghi lại. Lần đầu tiên ông được phong làm bá tước trong hệ thống quý tộc mới, rồi về sau được thăng cấp lên hầu tước. Munenari qua đời tại Imado, Tokyo vào năm 1892, hưởng thọ 75 tuổi.

Hình ảnh

Xem thêm
 Gia tộc Date
 Cuộc thanh trừng Ansei

Tổ tiên

Chú thích

Tham khảo
Date Munenari 伊達宗城. Date Munenari zaikyō nikki. Tokyo: Nihon shiseki kyōkai 日本史籍協会, 1916.
Nihonshi Jiten 日本史辞典. Tokyo: Ōbunsha 旺文社, 2000.

Đọc thêm
Date Munenari 伊達宗城. Date Munenari zaikyō nikki. Tokyo: Nihon shiseki kyōkai 日本史籍協会, 1916.
Hyōdō Ken'ichi 兵頭賢一. Date Munenari Kō-den 伊達宗城公傳. Annotated by Kondō Toshifumi 今藤俊文. Tokyo: Sōsendo shuppan 創泉堂出版, 2005.
Kusunoki Seiichirō 楠精一郎. Retsuden Nihon kindaishi: Date Munenari kara Kishi Nobusuke made 列伝・日本近代史: 伊達宗城から岸信介まで. Tokyo: Asahi Shinbunsha 朝日新聞社, 2000.
Miyoshi Masafumi 三好昌文. Bakumatsu ki Uwajima-han no dōkō: Date Munenari wo chūshin ni: Dai ikkan 幕末期宇和島藩の動向: 伊達宗城を中心に: 第一卷. Uwajima: Miyoshi Masafumi 三好昌文, 2001.
Totman, Conrad. The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862-1868. Honolulu: University of Hawai'i Press, 1980.
Tokugawa Nariaki, Date Munenari ōfuku shokanshū 徳川斉昭・伊達宗城往復書翰集. Edited by Kawachi Hachirō 河內八郎. Tokyo: Azekura Shobō 校倉書房, 1993.

Liên kết ngoài

Tiểu sử Date Munenari (bằng tiếng Nhật)

Sinh năm 1818
Mất năm 1892
Daimyo
Kazoku
Minh Trị Duy Tân
Gia tộc Date
Người thời Minh Trị
Người thời Bakumatsu
Chính khách Nhật Bản
Người Nhật được thần thánh hóa
Nhân vật trong Chiến tranh Boshin
Nguyệt bán Alice

Nguyệt bán Alice là phim điện ảnh tình cảm Trung Quốc, quay năm 2018, phát hành năm 2020, với Quan Hiểu Đồng và Hoàng Cảnh Du đóng vai chính. Phim quay tại Hạ Môn vào ngày 4 tháng 12 năm 2018 đến 22 tháng 1 năm 2019. Ban đầu, được lên kế hoạch phát hành vào ngày 6 tháng 3 năm 2020, nhưng đã bị đình trệ do ảnh hưởng của loại bệnh viêm phổi mới, và sau đó được lên lịch phát hành lại vào ngày 30 tháng 10 năm 2020

Nội dung 
Lâm Hiểu Hi làm mọi cách để tiếp cận thần tượng của mình là Hoàng Khả, Người yêu thời thơ ấu và là tài năng âm nhạc Hàn Băng yêu thầm cô.

Diễn viên

Diễn viên chính

Diễn viên phụ

Nhạc phim

Ghi chú

Liên kết ngoài
Nhà bác học

Nhà bác học (, '', "hiểu biết nhiều"; Latin: homo universalis'', "người thông toàn") là người có hiểu biết trải rộng trên nhiều lĩnh vực, có thể áp dụng nhiều mảng tri thức để giải quyết vấn đề.

Chú thích

Phục Hưng
Corey Seager

Corey Drew Seager (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1994) là một cầu thủ bóng chày chuyên nghiệp người Mĩ chơi ở vị trí chặn ngắn, thi đấu cho đội bóng chày Texas Rangers của Major League Baseball (MLB). 
Los Angeles Dodgers đã chọn Seager trong vòng đầu tiên của kì tuyển cầu thủ của MLB năm 2012, và anh ấy đã có trận ra mắt đội một vào năm 2015. Seager danh Tân binh xuất sắc nhất năm của chi giải National League (NL) năm 2016, Cầu thủ Xuất sắc nhất Serie vô địch National League 2020 (NLCS MVP), và MVP World Series năm 2020, và giành quyền chơi trận All-Star trong hai mùa giải đầu tiên của anh ấy tại Dodgers.

Sau khi chuyển đến Texas Rangers vào năm 2021, Seager dành thêm ba lần dự trận All-Star liên tiếp từ 2022 tới 2024, cũng như giành thêm danh hiệu MVP World Series thứ hai trong sự nghiệp năm 2023, sau khi cùng Rangers giành chức vô địch World Series đầu tiên trong lịch sử CLB.

Anh đã có tổng cộng 3 danh hiệu Tay đập Bạc trong sự nghiệp, và xếp thứ 2 trong cuộc bầu chọn danh hiệu Cầu thủ Xuất sắc nhất mùa giải 2023, xếp sau Ōtani Shōhei và xếp trên đồng đội Marcus Semien.

Tiểu sử
Corey Seager sinh ở Concord, North Carolina, con của Jeff và Jody Seager. Anh là con trai út trong 3 anh em trai. Anh cả Kyle Seager chơi vị trí chốt lũy 3 cho Seattle Mariners. Anh trai thứ nhì, Justin, đã được tuyển vào vòng 12 của kì tuyển cầu thủ MLB năm 2012. Seager là người hâm mộ New York Yankees và thần tượng Derek Jeter.

Tham khảo

Cầu thủ bóng chày Mỹ
National League All-Stars
Cầu thủ Major League Baseball người Mĩ
Người North Carolina
Cầu thủ Texas Rangers
Cầu thủ Los Angeles Dodgers
American League All-Stars
Cầu thủ xuất sắc nhất World Series
Cầu Cửa Hội

Cầu Cửa Hội là một cây cầu bắc qua sông Lam, nối liền thành phố Vinh của tỉnh Nghệ An và huyện Nghi Xuân của tỉnh Hà Tĩnh.

Cầu nằm trên tuyến đường ven biển, kết nối thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An với huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.

Cầu Cửa Hội có chiều dài 1.728 m, trong đó phần cầu chính gồm 3 nhịp với 2 tháp dây văng hình búp sen. Chiều rộng phần cầu chính là 18,5 m và phần cầu dẫn là 16 m.

Công trình có tổng mức đầu tư 950 tỷ đồng, từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và vốn ngân sách địa phương của hai tỉnh. Cầu được khởi công vào ngày 15 tháng 2 năm 2019 và thông xe vào ngày 14 tháng 3 năm 2021.

Chú thích 

Cửa Hội
Cửa Hội
Cửa Hội
Cửa Hội
Vinh
Nghi Xuân
Cầu Nông Tiến

Cầu Nông Tiến là một cây cầu bắc qua sông Lô trên Quốc lộ 37 tại tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Cầu có lý trình tại Km 211+925 Quốc lộ 37, nằm ở trung tâm tỉnh Tuyên Quang, kết nối hai phường Minh Xuân và Nông Tiến.

Cầu Nông Tiến có chiều dài 450,75 m, chiều rộng là 10,9 m. Công trình được đưa vào sử dụng từ tháng 2 năm 1995 và đã trải qua nhiều đợt sửa chữa, nâng cấp.

Chú thích 

Nông Tiến
Nông Tiến
Tuyên Quang (thành phố)
Tây Sibir

Tây Sibir hay Tây Xibia (tiếng Nga: Западная Сибирь; Zapadnaja Sibir) là một phần của Sibir rộng lớn hơn thuộc Liên bang Nga và Kazakhstan. Nó nằm giữa các khu vực của Ural và sông Enisei, là yếu tố chia Sibir thành hai nửa.

Diện tích của Tây Sibir là 2,5 triệu km vuông. Gần 80% diện tích Tây Sibir nằm trong Đồng bằng Tây Sibir. Các con sông lớn nhất trong khu vực là sông Irtysh và sông Ob.

Phân Tây Sibir thuộc Nga bao gồm:
 Tỉnh Tyumen:
 Khu tự trị Khanty-Mansiysk - Yugra,
 hầu hết Khu tự trị Yamalo-Nenets;
 Tỉnh Tomsk;
 Tỉnh Omsk;
 Tỉnh Novosibirsk;
 Tỉnh Kemerovo - Kuzbass;
 Vùng Altai;
 Cộng hòa Altai;
 Tỉnh Kurgan;
 Phần phía đông của Tỉnh Sverdlovsk;
 Phần phía đông của Tỉnh Chelyabinsk.

Từ thời trung cổ, khu vực này là một phần của Hãn quốc Kim Trướng (Golden Horde). Sau khi giải thể vào thế kỷ 15, trên lãnh thổ này Hãn quốc Sibir thành lập với trung tâm là Tyumen. Từ cuối thế kỷ 16, vùng phía bắc trở thành một phần của nước Nga rộng lớn sau các cuộc chinh phạt, trong khi các khu vực phía nam thì trở thành một phần của Hãn quốc Kazakh. Biên giới quốc tế hiện đại giữa Liên bang Nga và Kazakhstan được hình thành vào cuối thế kỷ 20 sau khi Liên Xô giải thể.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Животный мир Западной Сибири. Библиографическая база данных

Siberia
Địa lý Nga
Địa lý Kazakhstan
Địa lý Siberia
Khu vực của Nga
Coprinus comatus

Coprinus comatus là một loại nấm phổ biến thường thấy mọc trên các bãi cỏ, ven đường rải sỏi và các khu phế thải. Quả thể non đầu tiên xuất hiện dưới dạng hình trụ màu trắng trồi lên khỏi mặt đất, sau đó tai nấm hình chuông mở ra. Cáctai nấm màu trắng và được bao phủ bởi các vảy. Loại nấm này khác thường vì nó sẽ chuyển sang màu đen và tự tiêu biến trong vài giờ sau khi được hái hoặc lắng đọng bào tử.

Khi còn non, nó là một loại nấm ăn tuyệt vời với điều kiện là chúng được ăn ngay sau khi được thu hái. Nếu muốn bảo quản lâu dài, có thể cho vào lò vi sóng, xào hoặc ninh cho đến khi nấm mềm để nấm được bảo quản trong tủ lạnh vài ngày hoặc đông lạnh. Ngoài ra, đặt nấm trong một cốc nước đá sẽ làm chậm quá trình phân hủy trong một hoặc hai ngày để người ta có thời gian kết hợp chúng vào bữa ăn. Chế biến hoặc cấp đông phải được thực hiện cho dù để ăn hoặc bảo quản trong vòng bốn đến sáu giờ sau khi thu hoạch để ngăn chặn những thay đổi không mong muốn đối với nấm. Loài được trồng ở Trung Quốc để làm thực phẩm.

Tham khảo

Coprinus
Agaricaceae
Nấm ăn
Nấm châu Âu
Nấm New Zealand
Loài nấm
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Châu Ngọc Tuấn

Châu Ngọc Tuấn (sinh 1970) là một chính khách người Việt Nam. Ông hiện là Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, nguyên Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Gia Lai.

Tiểu sử 
Ông sinh năm 1970, quê tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Ông có trình độ Đại học Luật.

Tại Gia Lai, ông từng kinh qua nhiều chức vụ, từ cán bộ Huyện đoàn An Khê, cán bộ Tỉnh đoàn Gia Lai, Giám đốc Nhà Văn hóa Thanh thiếu nhi tỉnh Gia Lai, Bí thư Tỉnh đoàn, Bí thư Thị ủy Ayun Pa, Bí thư Thành ủy Pleiku.

Tại Đại hội đảng bộ tỉnh Gia Lai lần thứ XV ngày 15 tháng 10 năm 2015, ông được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai.

Sáng 24 tháng 9 năm 2020, tại kỳ họp thứ 14 (chuyên đề) nhiệm kỳ 2016-2021, HĐND tỉnh Gia Lai khóa XI đã bầu ông Châu Ngọc Tuấn, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Gia Lai làm Chủ tịch HĐND tỉnh Gia Lai nhiệm kỳ 2016-2021.

Ngày 29 tháng 6 năm 2021, HĐND tỉnh Gia Lai tổ chức kỳ họp thứ nhất HĐND tỉnh khóa XII (nhiệm kỳ 2021-2026), ông Hồ Văn Niên, bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, được bầu giữ chức vụ chủ tịch HĐND tỉnh thay ông Châu Ngọc Tuấn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Siganus stellatus

Siganus stellatus là một loài cá biển thuộc chi Cá dìa trong họ Cá dìa. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.

Từ nguyên 
Từ stellatus trong danh pháp của loài cá này có nghĩa là "nhiều sao", ám chỉ các đốm dày đặc trên cơ thể của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 

S. stellatus có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương. Từ Biển Đỏ, loài cá này xuất hiện dọc theo bờ biển các nước thuộc khu vực Đông Phi, bao gồm ngoài khơi Madagascar và các quốc đảo, bãi ngầm lân cận; băng qua vùng biển phía nam Ấn Độ, Maldives và Sri Lanka ở phía đông đến quần đảo Andaman và Nicobar trong biển Andaman, về phía nam đến đảo Sumatra và bán đảo Mã Lai.

Loài cá này ưa sống gần các rạn san hô và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu khoảng 30 m trở lại.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở S. stellatus là 40 cm, nhưng thường được quan sát với kích thước phổ biến là 35 cm. S. stellatus đặc trưng bởi các đốm màu nâu đen bao phủ khắp đầu và thân, tạo thành hoa văn tổ ong. Cơ thể có màu lục xám. Mống mắt màu bạc, bao quanh bởi 10 đốm màu nâu. Một số mẫu vật thu thập từ Biển Đỏ có màu xanh lục ở vùng gáy, trước đây được xem như một phân loài của S. stellatus. Rìa vây đuôi, vây lưng mềm và vây hậu môn có màu vàng.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 7; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học 
Cá con và cá đang trưởng thành hợp thành đàn, còn cá trưởng thành bơi theo cặp. Chúng ăn chủ yếu các loại rong biển và tảo.

Tham khảo 

S
Cá Ấn Độ Dương
Cá biển Đỏ
Cá Somalia
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Thái Lan
Cá Indonesia
Động vật được mô tả năm 1775
Họ Cá dìa
Người Ossetia

Người Ossetia hoặc người Osset (tiếng Ossetia: ир, ирæттæ; ir, irættæ; và дигорӕ, дигорӕнттӕ, digoræ, digorænttæ) là một dân tộc bản địa thuộc Nhóm sắc tộc Iran, cư trú chủ yếu tại vùng được gọi là Ossetia ở dãy núi Kavkaz.

Người Ossetia nói tiếng Ossetia, ngôn ngữ thuộc Nhóm ngôn ngữ Đông Iran (tiếng Scythia) của ngữ hệ Ấn-Âu. Ngôn ngữ Ossetia không liên quan chặt chẽ và cũng không dễ hiểu lẫn nhau với bất kỳ ngôn ngữ nào khác trong họ ngôn ngữ ngày nay. Tiếng Ossetia là một phần còn lại của nhóm phương ngữ Scyth-Sarmati từng được sử dụng trên Thảo nguyên Ponti-Caspi, và là một trong số ít ngôn ngữ Iran ở Châu Âu. Hầu hết người Ossetia thông thạo tiếng Nga như là ngôn ngữ thứ hai.

Người Ossetia chủ yếu sinh sống tại Ossetia, nơi bị chia cắt về mặt chính trị giữa Bắc Ossetia-Alania ở Nga, và Nam Ossetia, một quốc gia tự độc lập trên thực tế và được công nhận một phần. Họ hợp tác chặt chẽ với Nga chống lại tuyên bố chủ quyền của Gruzia.

Họ hàng gần nhất của người Ossetia là người Jász, sống ở vùng Jászság thuộc phía tây bắc của Quận Jász-Nagykun-Szolnok ở Hungary.

Người Ossetia chủ yếu theo Cơ đốc giáo Chính thống phương Đông, và một lượng khá lớn theo Assiani giáo (tiếng Nga: Ассианство, Assianstvo; còn gọi là Uatsdin) hoặc Hồi giáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Ossetians.com – a site about famous Ossetians

*
Nhóm sắc tộc Iran
Nhóm sắc tộc ở Nga
Người bản địa Châu Âu
Dân tộc Kavkaz
Nhóm sắc tộc ở Thổ Nhĩ Kỳ
Nhóm sắc tộc ở Syria
Khu dự trữ sinh quyển Chamela-Cuixmala

Khu dự trữ sinh quyển Chamela-Cuixmala là một khu bảo tồn thiên nhiên bên bờ Thái Bình Dương thuộc tiểu bang Jalisco, México. Nó được thành lập vào năm 1993 và có diện tích 131,42 kilômét vuông thuộc đô thị La Huerta. Địa hình đồi núi với những khu rừng nhiệt đới khô và đồng bằng phù sa.

Động vật
Đây là nhà của rất nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm gồm báo đốm Bắc Mỹ, báo sư tử Bắc Mỹ, mèo gấm Ocelot, mèo cây châu Mỹ, sói đồng cỏ, thú có mai, chồn hôi, hươu đuôi trắng, lợn lòi Pecari, cá sấu, tắc kè, chim Potoo, diều hâu, vẹt đuôi dài.

Tham khảo

Parks watch

Liên kết ngoài
http://www.ibiologia.unam.mx/ebchamela/ 

Chamela-Cuixmala
Chamela-Cuixmala
Quý Tông

Quý Tông (Chữ Hán: 貴宗) là miếu hiệu của một hoặc một số vị hoàng đế Việt Nam hoặc Trung Quốc thời xưa.

Việt Nam 
 Mạc Quý Tông (1677-1681), tên húy là Mạc Kính Hẻ hay Mạc Kính Thụy hoặc Mạc Nguyên Thanh.

Trung Quốc 

 Hậu Chu Quý Tông

Xem thêm 

 Mẫn Tông
 Đại Tông
 Minh Tông
 Đức Tông
 Quang Tông
 Thuần Tông
 Duệ Tông

Tham khảo

Miếu hiệu
Vòng găng

Vòng găng hay còn gọi là xéc măng, séc măng (từ tiếng Pháp: segment de piston; tiếng Anh: piston ring), là một vòng kim loại hở được gắn với đường kính ngoài của piston trong động cơ đốt trong hoặc động cơ hơi nước.

Vòng găng có nhiệm vụ làm kín buồng đốt, ngăn không cho khí cháy lọt xuống các-te động cơ và ngăn không cho dầu nhờn lọt vào buồng đốt. Ngoài ra, vòng găng cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình truyền nhiệt từ phần đỉnh piston sang thành xi lanh. Khoảng 70% trong tổng nhiệt lượng mà đỉnh piston nhận sẽ được truyền qua vòng găng. Vòng găng còn giúp điều chỉnh mức tiêu thụ dầu động cơ bằng cách gạt dầu từ thành xi lanh trở lại ngăn chứa dầu hoặc cácte.

Tham khảo

 

Cơ khí
Động cơ
Bộ phận động cơ
Kĩ thuật động cơ
Chi tiết máy
Quan niệm của Kitô giáo về hỏa ngục

Theo thần học Kitô giáo, hỏa ngục là nơi chốn hay trạng thái dành cho tội nhân không hoán cải, theo phán xét của Thiên Chúa diễn ra trong ngày chung thẩm, hoặc ngay sau khi chết (phán xét riêng). Các đặc điểm của hỏa ngục được rút ra từ Kinh Thánh, một số trong đó giải thích theo nghĩa đen dẫn tới quan niệm đại chúng về hỏa ngục. Các nhà thần học thường coi hỏa ngục là hậu quả lôgic của việc dùng ý chí tự do khước từ sự thông hiệp với Thiên Chúa, và bởi vì Thiên Chúa không ép buộc người ta phải tuân phục, hỏa ngục không mâu thuẫn với sự công bình và yêu thương của Thiên Chúa.

Chú thích 

Thuật ngữ Kitô giáo
Địa ngục
Cầu Gianh

Cầu Gianh là một cây cầu bắc qua sông Gianh trên Quốc lộ 1 tại tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Cầu có lý trình tại Km 625+500 Quốc lộ 1. Đầu cầu phía bắc thuộc phường Bắc Gianh và đầu cầu phía nam thuộc xã Bắc Trạch.

Cầu Gianh có chiều dài 746,4 m với 9 nhịp, chiều rộng 24 m gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ ngày 27 tháng 11 năm 1998. Vào ngày 24 tháng 2 năm 2025 nhánh cầu thứ 2 Cầu Gianh đã được khởi công và đã được thông xe kỹ thuật vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, đưa vào sử dụng vào ngày 19 tháng 1 năm 2026

Chú thích

Gianh
Gianh
Quốc lộ 1
Ba Đồn
Bố Trạch
Cầu Quán Hàu

Cầu Quán Hàu là một cây cầu bắc qua sông Nhật Lệ trên Quốc lộ 1 tại tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Cầu có lý trình tại Km 671+500 Quốc lộ 1. Đầu cầu phía bắc thuộc thị trấn Quán Hàu và đầu cầu phía nam thuộc xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh.

Cầu Quán Hàu có chiều dài 549 m, chiều rộng 24 m gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, được khởi công năm 1996 và hoàn thành năm 2000. Vào ngày 24 tháng 2 năm 2025 nhánh cầu thứ 2 của Cầu Quán Hàu đã được khởi công và đã được thông xe kỹ thuật vào ngày 1 tháng 1 năm 2026 và đưa vào sử dụng vào ngày 19 tháng 1 năm 2026

Chú thích 

Quán Hàu
Quán Hàu
Quốc lộ 1
Quảng Ninh (huyện)
Bát Bất Hãn

Bát Bất Hãn (tiếng Hoa: 八不罕; tiếng Mông Cổ: Бабухан; ? - ?) là chính thất Hoàng hậu của Nguyên Thái Định Đế hay Nguyên Tấn Tông Dã Tôn Thiết Mộc Nhi, Hoàng đế thứ sáu của triều Nguyên trong lịch sử Trung Quốc.

Bà là Hoàng thái hậu nhiếp chính dưới thời cai trị ngắn của con bà, Nguyên Thiên Thuận Đế A Tốc Cát Bát. Trong hậu cung nhà Nguyên, bà là Hoàng hậu đầu tiên và là một trong hai vị Hoàng hậu duy nhất được ghi nhận nhiếp chính dưới thời Tân đế, người kia là Bốc Đáp Thất Lý, Hoàng hậu của Nguyên Văn Tông Đồ Thiếp Mục Nhi.

Tiểu sử
Bát Bất Hãn xuất thân tộc Hoằng Cát Lạt thị (弘吉剌氏), cha là Oát Lưu Sát Nhi (斡留察兒), hậu duệ của Án Trần. Không rõ năm gả cho Thái Định Đế, chỉ biết năm Diên Hữu thứ 7 (1320) bà sinh Trưởng tử A Tốc Cát Bát (sau là Nguyên Thiên Thuận Đế).

Năm Thái Định nguyên niên (1323), bà được lập Hoàng hậu và nhận sách bảo, trở thành Trung cung Hoàng hậu. Năm Trí Hòa nguyên niên (1328), Thái Định Đế đột ngột băng hà trong chuyến tuần du ở Thượng Đô, triều chính rơi vào tay Đảo Thích Sa và Hoàng hậu. Đảo Thích Sa đưa A Tốc Cát Bát kế vị, tức Nguyên Thiên Thuận Đế. Bà trở thành Hoàng thái hậu nhiếp chính vì khi này Tân đế mới 8 tuổi.

Tuy nhiên, cuộc nổi dậy của phe đối nghịch với Thái Định Đế nổi lên, họ bất mãn với trợ thủ đắc lực của Tiên đế là Đảo Thích Sa. Tháng thứ tám, Yên Thiếp Mộc Nhi tiến hành đảo chính, kêu gọi triều đình tôn con thứ của Nguyên Vũ Tông là Đồ Thiếp Mộc Nhi làm Hoàng đế, tức Nguyên Văn Tông. Ông đăng cơ ở Đại Đô cùng lúc Thiên Thuận Đế kế vị ở Thượng Đô. Chiến tranh hai đô vì thế diễn ra, phe Thượng Đô bại trận.

Thiên Thuận Đế bị bắt cóc, sau đó mất tích hoặc bị giết. Bát Bất Hãn Hoàng hậu và các phi tần của Thái Định Đế bị Yên Thiếp Mộc Nhi đưa về làm thê thiếp. Có lẽ vì tái giá nên bà không có thụy hiệu Hoàng hậu.

Chú thích

《Nguyên sử》, quyển 114, Hậu phi liệt truyện thượng.

Người Mông Cổ
Nữ giới Mông Cổ
Hoàng hậu nhà Nguyên
Hoàng thái hậu nhà Nguyên
Nhiếp chính nhà Nguyên
Người Trung Quốc thế kỷ 14
Thực hành sản xuất tốt

Thực hành sản xuất tốt  (GMP) là tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt nhằm đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn trong cấp phép sản xuất, buôn bán thực phẩm và đồ uống, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, và thiết bị y tế. Quy trình này đưa ra các yêu cầu tối thiểu mà những nhà sản xuất phải đáp ứng để đảm bảo rằng sản phẩm của họ luôn có chất lượng cao và đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn. GMP cũng kiểm soát tất cả các khía cạnh của quá trình sản xuất từ nguyên vật liệu, cơ sở, trang thiết bị sản xuất đến nhân viên làm việc tại cơ sở.

Chú thích

Chất dinh dưỡng bổ sung
Công nghiệp khoa học sự sống
Công nghiệp dược phẩm
Cầu Thủ Biên

Cầu Thủ Biên là một cây cầu bắc qua sông Đồng Nai, nối liền hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai, Việt Nam.

Cầu nằm cách thành phố Biên Hòa khoảng 20 km về phía đông bắc. Đầu cầu phía Bình Dương thuộc xã Thường Tân, huyện Bắc Tân Uyên, kết nối với tỉnh lộ 746 và đầu cầu phía Đồng Nai thuộc xã Thiện Tân, huyện Vĩnh Cửu, kết nối với tỉnh lộ 768. Theo quy hoạch, cầu là một phần của tuyến đường vành đai 4 (Thành phố Hồ Chí Minh).

Cầu Thủ Biên có chiều dài 511 m với 9 nhịp, trong đó 3 nhịp chính dài 270 m. Chiều rộng của cầu là 17 m, gồm bốn làn xe.

Công trình được khởi công vào ngày 20 tháng 3 năm 2007 và khánh thành ngày 19 tháng 5 năm 2010.

Chú thích

Xem thêm 
 Đường vành đai 4 (Thành phố Hồ Chí Minh)

Thủ Biên
Thủ Biên
Thủ Biên
Tháng 11 "Chay Tịnh"

Tháng 11 "Chay tịnh" (tên tiếng Anh: "No Nut November" hay còn được viết tắt là "NNN") là một thử thách trên internet xoay quanh vấn đề kiêng cử, trong đó những người tham gia sẽ kiêng thủ dâm hoặc đạt cực khoái và xuất tinh trong tháng 11. Mặc dù “No Nut November” ban đầu được tạo ra nhằm mục đích châm biếm, một số người tham gia khẳng định rằng việc kiêng xuất tinh và tránh xem nội dung khiêu dâm không có lợi cho sức khỏe. Theo Urban Dictionary, vào ngày 3 tháng 11 năm 2011, trên một trang mạng xã hội dành cho game thủ, có một anh chàng với biệt danh là "bicboi6969696969", đã phát động một thử thách mang tên “No Nut November” để kêu gọi mọi người không thủ dâm trong tháng 11. Nó gắn kết với cộng đồng NoFap trên Reddit, một cộng đồng khuyến khích các thành viên của mình không thủ dâm. Sự kiện bắt đầu nổi tiếng vào năm 2017, cộng đồng Reddit "r/NoNutNovember" đã tăng từ 16.500 người theo dõi vào tháng 11 năm 2018 lên 52.000 người theo dõi vào tháng 11 năm 2019.

Sau khi một số người nổi tiếng khởi xướng, chẳng hạn như Paul Joseph Watson thúc đẩy chiến dịch, EJ Dickson của Rolling Stone đã nói phong trào đã được cực hữu đồng tình.

Luật và cách thức thực hiện 
Nói chung, khi tham gia thử thách, người chơi sẽ không được thủ dâm hay xuất tinh trong vòng một tháng và không được xem các nội dung, phương tiện khiêu dâm hay kích dục. Nếu vượt qua tháng 11 mà không làm những điều trên, người tham gia sẽ được vinh danh bởi chính bản thân mình.
Không chỉ ngừng thủ dâm, những người tham gia còn không được quan hệ tình dục trong suốt tháng để công bằng cho những người sống độc thân và các cặp đôi.
 Không được xem phim đen, không được xuất tinh.
Được mộng tinh vì nó là phản ứng không tự chủ của cơ thể.

Phản đối 
Trào lưu "No Nut November" từng dính phản đối tiêu cực, đa phần là về vấn đề sinh lí và đạo đức mặc dù đây chỉ là thử thách và không bắt buộc phải tham gia. Vice Media đã chỉ trích thử thách này vào năm 2018 sau khi những người theo dõi gửi lời đe dọa đến tài khoản Twitter của xHamsters.

Xem thêm 
NoFap
Ngày quốc tế thủ dâm

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 NoNutNovember trên Reddit
 NoNutNovember trên Facebook

Phong trào
Internet meme
Nguyễn Đình Tư

Nguyễn Đình Tư (sinh năm 1920) là nhà báo độc lập, nhà nghiên cứu lịch sử, Ủy viên thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ông cũng được Viện kỷ lục Việt Nam ghi nhận kỷ lục là "nhà nghiên cứu có quá trình 80 năm lao động, sáng tạo, cống hiến, đóng góp nhiều nội dung giá trị về văn hóa, lịch sử, địa chí của các vùng miền, tỉnh/thành phố Việt Nam".

Tiểu sử 
Nguyễn Đình Tư sinh năm 1920, quê ông ở tổng Võ Liệt, nay thuộc xã Thanh Chi, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Hoàn cảnh nghèo khó cùng tuổi thơ vất vả khiến ông buộc phải nghỉ học vì không có tiền, nhưng nhờ hiệu trưởng đã vận động 8 thầy giáo góp tiền nuôi trò để ông tiếp tục được đến trường. Ông vừa học vừa làm thêm tại thị xã Vinh. Năm 1943, ông bắt đầu viết văn.

Cuốn truyện dài “Nguyễn Xí” viết xong, dù gửi cho nhà xuất bản nhưng ông không nghĩ được đăng cho đến khi tình cờ thấy sách mình bán ngoài tiệm. Tiếp đó là các cuốn truyện “Dì ghẻ con chồng”, “Thù chồng nợ nước” ra mắt độc giả, gây được tiếng vang trong văn đàn.

Thời kháng chiến chống Pháp, ông là cộng tác viên báo Độc Lập; năm 1962 làm việc cho Ty Điền địa Phú Yên.
 
Năm 1996, ông Nguyễn Đình Tư là Ủy viên thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đặt và đổi tên đường thành phố này, là người đề xuất với Hội đồng đặt cho Thành phố Hồ Chí Minh hai con đường Hoàng Sa và Trường Sa.
 
Tính đến nay, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư có khoảng 60 đầu sách đã xuất bản, với các công trình từ trước năm 1975 như: Non nước Phú Yên (1964), Địa chí Khánh Hòa (1972), Non nước Ninh Thuận (1974), và các công trình về sau như: Đường phố nội thành Thành phố Hồ Chí Minh, Từ điển địa danh hành chính Nam Bộ, Non nước Quảng Trị, Tiểu sử và hành trạng các nhà khoa bảng Hán học Nam Bộ, Sổ tay tên đường ở Thành phố Hồ Chí Minh, Chế độ thực dân Pháp trên đất Nam Kỳ, tiểu thuyết Loạn 12 sứ quân...
 
Năm 2017, ông được Hội sử học Việt Nam trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp sử học Việt Nam.

Tham khảo 

Sinh năm 1922
Nhà báo Việt Nam
Người thọ bách niên Việt Nam
Cầu Tô Châu

Cầu Tô Châu là một cây cầu bắc qua sông Giang Thành trên Quốc lộ 80 tại phường Hà Tiên và phường Tô Châu, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Cầu nằm ở cửa ngõ phường Hà Tiên và đồng thời là tuyến đường bộ duy nhất hiện nay để vào trung tâm phường. Trước khi cầu được xây dựng, giao thông hai bờ chủ yếu được kết nối qua một cây cầu phao nằm tại vị trí công viên Trần Hầu hiện nay.

Cầu Tô Châu có chiều dài 548 m, chiều rộng 12 m, được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2003.

Chú thích 

Tô Châu
Tô Châu
Hà Tiên
Đám mây Magellan Lớn

Đám Mây Magellan Lớn (tiếng Anh: Large Magellanic Cloud hay Nubecula Major, thường viết tắt là LMC) là một thiên hà vệ tinh của Ngân Hà. Ở khoảng cách khoảng 50.000 parsec (≈163.000 năm ánh sáng), LMC là thiên hà gần thứ hai hoặc thứ ba với dải Ngân Hà, sau Thiên hà phỏng cầu lùn Nhân Mã (~16.000 pc) và thiên hà vô định hình Khu mật độ cao Đại Khuyển. Dựa trên các ngôi sao có thể nhìn thấy dễ dàng, đường kính của LMC vào khoảng  và khối lượng xấp xỉ 10 tỷ lần khối lượng Mặt Trời, LMC có khối lượng xấp xỉ một phần trăm so với dải Ngân Hà. Điều này làm cho LMC trở thành thiên hà lớn thứ tư trong Nhóm Địa phương, sau Thiên hà Tiên Nữ (M31), Ngân Hà, và Thiên hà Tam Giác (M33).

LMC được xếp vào loại xoắn ốc Magellan. LMC chứa một stellar bar lệch tâm về mặt hình học, cho thấy rằng đây là một thiên hà xoắn ốc lùn có thanh chắn trước khi các nhánh xoắn ốc của LMC bị phá vỡ, có thể là do tương tác thủy triều từ Đám Mây Magellan Nhỏ (SMC) và lực hấp dẫn của dải Ngân Hà.

Với xích vĩ khoảng −70°, LMC có thể nhìn thấy như một "đám mây" mờ từ Nam Bán cầu của Trái Đất và xa hơn về phía bắc tới 20°N. LMC nằm giữa hai chòm sao Kiếm Ngư và Sơn Án và có chiều dài biểu kiến là khoảng 10° nhìn bằng mắt thường, gấp 20 lần đường kính của Mặt Trăng nếu nhìn từ nơi không bị ô nhiễm ánh sáng.

Dải Ngân Hà và LMC được dự đoán sẽ va chạm trong khoảng 2,4 tỷ năm nữa.

Lịch sử quan sát 

Mặc dù cả hai thiên hà đều có thể dễ dàng nhìn thấy đối với các nhà quan sát vào ban đêm ở phía nam từ thời tiền sử, nhưng văn bản đề cập đến Đám mây Magellan Lớn đầu tiên được biết đến là của nhà thiên văn học người Ba Tư 'Abd Al-Rahman Al Sufi (sau này được biết đến ở châu Âu với tên gọi "Azophi"), trong Book of Fixed Stars của ông vào khoảng năm 964 sau Công Nguyên.

Lần quan sát tiếp theo được ghi lại là vào năm 1503–1504 của Amerigo Vespucci trong một bức thư về chuyến đi thứ ba của ông. Trong bức thư này, ông đề cập đến "3 Canopes, 2 sáng và 1 tối"; "sáng" dùng để chỉ hai Đám Mây Magellan, và "tối" dùng để chỉ Tinh vân Túi than.

Ferdinand Magellan đã nhìn thấy LMC trong chuyến hành trình của mình vào năm 1519 và các tác phẩm của ông đã đưa LMC vào kiến thức chung của thế giới phương Tây. Hiện nay, thiên hà này được đặt tên theo tên ông.

Các đo đạc do kính viễn vọng không gian Hubble thực hiện được công bố năm 2006 cho thấy các Đám mây Magellan Lớn và Nhỏ có thể di chuyển quá nhanh để có thể quay quanh Ngân Hà.

Xem thêm 

 SP77 46-44

Ghi chú

Liên kết ngoài 
 
 NASA Extragalactic Database
 Encyclopedia of Astronomy entry
 SEDS LMC page
 Large Magellanic Cloud at Constellation Guide

Thiên hà lùn vô định hình có thanh
Thiên thể PGC
Thiên thể ESO
Các Đám Mây Magellan
Chòm sao Kiếm Ngư
Chòm sao Sơn Án
Nhóm Địa phương
Người Kabard

Người Kabard hay người Kabardin (thổ ngữ Kabard Adyghe (Adyghe vùng cao): Къэбэрдей адыгэхэр; thổ ngữ Adyghe Tây (Adyghe vùng thấp): Къэбэртай адыгэхэр; tiếng Nga: Кабардинцы), là bộ tộc lớn nhất trong số mười hai bộ tộc Adyghe (Circassia), một phân nhóm sắc tộc. Họ cũng thường được biết đến với các thuật ngữ số nhiều Kabardin, Kebertei hoặc Kabarday. Cùng với bộ tộc Besleney, họ nói một phương ngữ đặc biệt của ngôn ngữ Adyghe. Trong lịch sử, người Kabardia sống ở Kabardia, một vùng phía bắc Kavkaz. Trong thời hiện đại, người Kabard chủ yếu sống ở nước cộng hòa Kabardino-Balkaria thuộc Nga, và các nước lân cận.

Người Kabard nói tiếng Kabardia, với 2 thổ ngữ khác nhau: thổ ngữ Kabard Adyghe hay tiếng Adygea vùng cao, và thổ ngữ Adyghe Tây hay tiếng Adygea vùng thấp.

Người Kabard có dân số năm 2010 khoảng 1,6 triệu, trong đó chủ yếu ở Thổ Nhĩ Kỳ, Liên bang Nga, Jordan, Syria, Saudi Arabia, Đức, Hoa Kỳ, Uzbekistan.

Thời kỳ Liên Xô Circassia được đặt dưới bốn tên gọi và đơn vị chính trị khác nhau, đó là Adygea (Adyghe ở Adygea), Cherkess (Adyghe ở Karachay-Cherkessia), Kabard (Adyghe ở Kabardino-Balkaria) và Shapsugia (Adyghe ở Krasnodar Krai). Cả bốn nhóm về cơ bản đều là những người giống nhau (Adyghe). Hơn nữa, người Cherkess chủ yếu thuộc bộ tộc Kabard và Besleney.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

*
Người Circassia
Ossetia
Dân tộc Kavkaz
Cộng đồng người Hồi giáo Nga
Người bản địa Châu Âu
Nhóm sắc tộc ở Nga
Nhóm sắc tộc ở Thổ Nhĩ Kỳ
Nhóm sắc tộc ở Jordan
Nhóm sắc tộc ở Syria
Nhóm sắc tộc ở Ả Rập Xê Út
Cà ri dê

Cà ri dê (tiếng Mã Lai: kari kambing, tiếng Indonesia: kari kambing hoặc gulai kambing) là món cà ri được chế biến từ thịt dê, có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ và Đông Nam Á. Đây là món ăn chủ yếu trong ẩm thực Đông Nam Á, ẩm thực Caribbean và ẩm thực tiểu lục địa Ấn Độ. Ở Đông Nam Á, món ăn này được mang đến bởi những người Ấn Độ di cư trong khu vực, và sau đó đã ảnh hưởng đến nền ẩm thực địa phương. Món ăn này đã lan rộng khắp vùng Caribbean và cả vùng Ấn Độ - Caribbean di cư ở Bắc Mỹ và Châu Âu.

Biến tấu khu vực 

Ở Indonesia, món ăn này được gọi là kari kambing, và thường được ăn kèm với bánh mì lát roti cane hoặc cơm hấp. Kare hay kari (cà ri) là món ăn chịu ảnh hưởng của Ấn Độ thường được thấy ở Indonesia, Malaysia và Singapore. Cà ri dê phổ biến trong cộng đồng Hồi giáo ở khu vực.

Cà ri dê là một món ăn được làm trong những dịp đặc biệt ở Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan và Nepal. Thịt dê là một loại thịt phổ biến được lựa chọn đối với những giáo hữu Ấn Độ giáo vì họ không ăn thịt bò và đối với những người theo đạo Hồi vì họ không ăn thịt lợn, vì vậy nó là một sự lựa chọn tốt. Loại đồ ăn này cũng là một món ăn phổ biến trong các bữa tiệc ở Jamaica, và tại một "buổi khiêu vũ lớn", một người thông thạo hoặc "chuyên gia" địa phương thường được mời đến để nấu chúng. Chúng có hương vị nêm với hỗn hợp gia vị đặc trưng của phong cách nấu ăn Indo-Jamaica và ớt Scotch bonnet; chúng hầu như luôn được phục vụ chung với cơm, dal bhat hoặc roti. Trong các nhà hàng ở Bắc Mỹ và châu Âu, món ăn phụ Caribbean phổ biến khác như chuối nấu ăn rán có thể được phục vụ như một loại đồ ăn đệm. Có nhiều cách chế biến món ăn, bao gồm sử dụng thịt cừu khi không có thịt dê, hoặc rán với khoai tây.

Món ăn phổ biến trong lễ Eid al-Adha, đó là khi một con dê bị hiến tế bởi những người Indo-Caribbeans theo đạo Hồi.

Ở Anh, lễ hội carnival ở St Pauls, Bristol và Notting Hill, Luân Đôn cùng với các sự kiện văn hóa vùng Caribbean khác thường có cà ri dê cũng như các món ăn khác trong vùng.

Xem thêm 
Các món ăn từ thịt dê

Tham khảo 

Món ăn dê
Cà ri Ấn Độ
Ẩm thực Indonesia
Ẩm thực Nepal
Ẩm thực Pakistan
Khách sạn Abbasi

Khách sạn Abbasi (trước đây gọi là Shah Abbas Hotel) là một khách sạn nằm ở Isfahan, Iran. Khu phức hợp này được xây dựng vào thời vua Sultan Husayn của Safavid khoảng 400 năm trước. Nó được xây dựng như một lữ đoàn để cung cấp chỗ ở cho du khách. Công trình kiến trúc đã được tân trang lại năm 1959 bởi Kiến trúc sư A.Mohit và André Godard người Pháp (21 tháng 1 năm 1881 - 31 tháng 7 năm 1965) là một nhà khảo cổ học, kiến trúc sư và nhà sử học về nghệ thuật Pháp và Trung Đông. Ông từng là giám đốc Cơ quan Khảo cổ học Iran trong nhiều năm.

Bộ phim And Then There Were None năm 1974, với sự tham gia của Oliver Reed và Elke Sommer, được quay tại đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Abbasi Hotel

Khách sạn Iran