Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Danh sách sắc tộc Myanmar

Myanmar hay Miến Điện là một quốc gia cực kỳ đa dạng về sắc tộc. Chính phủ Myanmar chính thức công nhận là 135 dân tộc riêng biệt. Các sắc tộc này được nhóm thành tám "nhóm dân tộc chính":
 Bamar
 Chin
 Kachin
 Karen
 Kayah
 Môn
 Rakhine
 Shan
 Lự
 Khmu
 Va
Các "nhóm dân tộc chính" được phân nhóm chủ yếu theo khu vực chứ không phải liên kết ngôn ngữ hay sắc tộc, ví dụ như Nhóm người Shan chính gồm có 33 nhóm dân tộc nói ngôn ngữ trong ít nhất bốn họ ngôn ngữ khác nhau. Ví dụ, người Shan nói ngôn ngữ Tai-Kadai chuẩn, người Lahu nói tiếng thuộc Ngữ tộc Tạng-Miến, người Khamu nói tiếng thuộc Nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer và người Yao nói tiếng thuộc Ngữ hệ H'Mông-Miền.

Hiện tồn tại nhiều nhóm sắc tộc không được công nhận. Cộng đồng lớn nhất là người Hoa ở Myanmar và người Panthay (cùng chiếm 3% dân số), người Ấn Độ ở Myanmar (chiếm 2% dân số), người gốc Anh (Anglo-Myanmar) và người Gurkha. Không có số liệu thống kê chính thức về dân số của hai nhóm sau, mặc dù ước tính không chính thức có khoảng 52.000 người Anglo-Myanmar ở Myanmar và khoảng 1,6 triệu người ở ngoài nước.

Danh sách theo họ nhóm ngôn ngữ
 Hán-Tạng 

 người Trung Quốc
 Kokang (phương ngữ tiếng Quan Thoại; đôi khi được đánh vần là Kokant)
 Tạng-Miến Điện
 Miến Điện (Bamar)
 anu
 Asho (Đồng bằng)
 atsi
 Beik
 Bwe
 Cái cằm
 đà lạng
 Danu
 Đại Vĩ
 Lờ mờ
 Duleng
 Ganan
 gheko
 Gunte (Lyente)
 Haulngo
 Hpon
 Inta
 Kachin (Jingpo)
 Kadu (Kado)
 Karen (Kayin)
 Kaw (Akha-E-Kaw, Akha)
 Kayinpyu (Geba Karen)
 tiếng Tây Tạng Kham
 Kwelshin
 tiếng la hồ
 Lài (Haka Chin)
 Laizo
 Lashi (La Chít)
 Lệ Tô
 Lyente
 Maingtha
 mama
 Maru (Lawgore)
 Meitei/Pangal (cũng đánh vần là Meithei hoặc Kathe)
 Miram (Mara)
 Monnepwa
 Mro (Wakim )
 naga
 Pa-O
 bính âm
 Rakhine (tiếng Arakan)
 Rawang
 cá sấu
 Thục (Pwo)
 taron
 taungyo
 Thet
 Tiddim (Hai-Dim)
 Torr (cũng đánh vần là Tawr)
 ngáp
 zô
 Zophei
 Zotung

 Tai-Kadai 

 Tài
 Sơn
 Hkun (cũng đánh vần là Khun)
 Khamti Shan
 tiếng Thái

 Hmông-Miên 

 Diêu

 Austroasiatic 

 Môn–Khmer
 Thứ hai
 Danaw (cũng đánh vần là Danau)
 Khơ Mú (Khmu)
 Tài-Lợi
 Wa (Va)
 Palaung
 Tái nhợt

 người Nam Đảo 

 Mã Lai-Đa Đảo
 Mã Lai
 Moken (cũng đánh vần là Salon hoặc Salone)

 Ấn-Âu 

 Ấn-Aryan
 người daignet
 kamein
 Maramagyi

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 List of ethnic groups in Myanmar - Myanmar Ministry of Hotels and Tourism
 Ethnologue page for Burma languages
 Minorities in Burma and Burma: Time for Change by Minority Rights Group International

Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Danh sách nhóm sắc tộc
Morelia (chi)

Morelia là một chi rắn lớn trong Họ Trăn (Pythonidae) được tìm thấy ở Indonesia, New Guinea và trên khắp nước Úc. Hiện nay, có tới tám loài được công nhận.

Nói chung, các loài rắn này sống trên cây hoặc sống nửa trên cây nửa dưới đất, và dành phần lớn quãng đời của chúng trong tán rừng. Mặc dù các trường hợp ngoại lệ xảy ra, đa số đều đạt được chiều dài trưởng thành là 2–3 m.

Phạm vi phân bố 
Các loài được tìm thấy từ Indonesia ở Quần đảo Maluku, phía đông qua New Guinea, bao gồm Quần đảo Bismarck và ở Úc.

Các loài 
Tám loài được công nhận:
*) Không bao gồm các phân loài được đề cử

Tham khảo 

Morelia (chi)
Nhóm loài do John Edward Gray đặt tên
Madeleine của Pháp

Madeleine của Pháp, hay còn gọi là Magdalena của Valois (1 tháng 12 năm 1443, Tours - 21 tháng 1 năm 1495, Pamplona), là một vương nữ Pháp, và nhiếp chính của Navarra cho các con của bà, Francis I và Catalina I, là những vị quân chủ liên tiếp của Navarra, từ năm 1479 đến 1494.

Cuộc sống
Madeleine là con gái thứ 9 và là con thứ 13 của vua Charles VII và vương hậu Marie xứ Anjou. Sau bà là Charles, cũng là người con cuối cùng của Quốc vương Pháp.

Gia phả

Tham khảo

Vương nữ Pháp
Vương tộc Valois
Vương nữ
Sinh năm 1443
Mất năm 1495
Cai Lậy

Cai Lậy là một địa danh tại miền Nam Việt Nam. Trong lịch sử, địa danh này được sử dụng cho nhiều đơn vị hành chính khác nhau. Hiện tại, địa danh này được dùng chính thức để chỉ đến phường Cai Lậy, một đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Nguồn gốc
Nguyên xưa, địa danh Cai Lậy được dùng để chỉ một giồng cát nằm ở ấp Hữu Hòa (ngày nay thuộc phường Mỹ Phước Tây, tỉnh Đồng Tháp). Nơi đây từng là đồn điền do ông Cai cơ Ngô Tấn Lễ, còn được gọi là Cai Lễ, một thuộc tướng của chúa Nguyễn Ánh, chỉ huy khai khẩn. Lâu dần, nơi đây được gọi là giồng Cai Lễ. Cuối thế kỷ XVIII, một điểm họp chợ nhỏ được hình thành trên giồng Cai Lễ, khi đó bị gọi trại ra thành giồng Cai Lậy. Ngôi chợ từ đó cũng được gọi là chợ Cai Lậy. Về sau, khi việc thương mại phát triển, chợ Cai Lậy dời về thôn Thanh Sơn (sau này là làng Thanh Sơn, nay thuộc phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp). Sau này, thực dân Pháp thành lập quận và đặt tên là quận Cai Lậy do lấy theo tên gọi Cai Lậy vốn là nơi đặt quận lỵ.

Những thay đổi trong lịch sử

Xem thêm
 Lịch sử hành chính Đồng Tháp

Chú thích

Tham khảo

Địa danh tại Đồng Tháp
Phongthep Kradonchamnan

Phongthep Kradonchamnan (พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ), sinh ngày 18 tháng 9 năm 1953, là một ca sĩ, nhạc sĩ người Thái Lan.

Danh sách đĩa nhạc
 Huay Taleang (ห้วยแถลง) (1983)
 Dieaw (เดี่ยว) (1985)
 I am Isan (ไอแอมอีสาน) (1986)
 Mun Dee (มันดี) (1986)
 Trong Sen Khob Faa (ตรงเส้นขอบฟ้า) (1986)
 Yim Ngao Ngao (ยิ้มเหงาๆ) (1988)
 khon Jon Run Mai (คนจนรุ่นใหม่) (1990)
 Jor Poe Loe Jeen Pon Lao (จ.ป.ล. จีนปนลาว) (1991)
 Khon Thee Rao Rak (คนที่เรารัก) (1992)
 Supermarket (ซุเปอร์มาร์เกต) (1994)
 Maa Hai Ban Kert (มาให้บ้านเกิด) (1996)
 Dok Nguea Phuea Chiwit (ดอกเหงื่อเพื่อชีวิต) (1998)
 Jao Sao Phee Suea (เจ้าสาวผีเสื้อ) (2000)
 Khai Ngwea Song Kwai Riean (ขายงัวส่งควายเรียน) (2006)
 Mon Kan Mueng (มนต์การเมือง) (2010)

Chú thích

Sinh năm 1953
Nhân vật còn sống
Ca sĩ Thái Lan
Ca sĩ thế kỷ 20
Người tỉnh Nakhon Ratchasima
Vôi hóa

Vôi hóa là sự tích tụ muối calci trong mô cơ thể. Hiện tượng này thường xảy ra trong quá trình hình thành xương, nhưng calci cũng có thể lắng đọng một cách bất thường trong mô mềm, khiến nó cứng lại. Vôi hóa có thể được phân loại dựa trên việc có sự cân bằng chất khoáng hay không, và vị trí của vôi hóa. Vôi hóa cũng có thể đề cập đến các quá trình lắng đọng chất khoáng thông thường trong các hệ thống sinh học, chẳng hạn như sự hình thành stromatolit hoặc vỏ nhuyễn thể (xem khoáng hóa (sinh học)).

Dấu hiệu và triệu chứng 
Vôi hóa có thể tự biểu hiện theo nhiều cách trong cơ thể tùy thuộc vào vị trí.

Nguyên nhân gây vôi hóa mô mềm 
Vôi hóa mô mềm (động mạch, sụn, van tim,..) có thể do thiếu vitamin K2 hoặc do hấp thụ calci kém do tỷ lệ calci / vitamin D cao. Điều này có thể xảy ra mà có hoặc không có sự mất cân bằng chất khoáng.

Uống quá nhiều vitamin D có thể gây ngộ độc vitamin D và hấp thụ quá nhiều calci từ ruột, khi đi kèm với sự thiếu hụt vitamin K (có thể do thuốc chống đông máu), có thể dẫn đến vôi hóa động mạch và các mô mềm khác. Vôi hóa mô mềm di căn như vậy chủ yếu ở các mô có chứa "chất bắt calci" ("calcium catcher") như sợi đàn hồi hoặc mucopolysaccharide. Những mô này đặc biệt bao gồm phổi (phổi đá bọt (pumice lung)) và động mạch chủ.

Các dạng 
Vôi hóa có thể là bệnh lý hoặc là một phần tiêu chuẩn của quá trình lão hóa. Gần như tất cả người lớn có vôi hóa tuyến tùng.

Vị trí 

 Vôi hóa ngoài cơ thể, ví dụ calciphylaxis. 
 Não, ví dụ như primary familial brain calcification (hội chứng Fahr). 
 Vôi hóa khối u. 
 Arthritic bone spur. 
 Sỏi thận .
 Sỏi mật .
 Sỏi amidan.

Bệnh vú 
Trong một số bệnh lý ở vú, calci thường được lắng đọng tại các vị trí của tế bào chết hoặc trong các chất tiết kết hợp hoặc chất nền bị hyalin hóa, dẫn đến vôi hóa bệnh lý (pathologic calcification). Ví dụ, vôi hóa nhỏ, không đều, tuyến tính có thể được nhìn thấy, thông qua chụp nhũ ảnh, trong ung thư biểu mô tuyến ống xâm lấn để tạo ra các visible radio-opacity.

Tham khảo

Calci
Y Dhăm Ênuði

Y Dhăm Ênuði, hay cách viết khác Y Dhăm ÊNuôl, là một chính khách Việt Nam, dân tộc Êđê. Ông từng hai lần là Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk.

Lí lịch
Ông sinh ngày 3 tháng 4 năm 1958 tại Đắk Lắk.

Giáo dục
Học đại học sư phạm làm thầy giáo tại thị xã Buôn Ma Thuột, sau đó làm chuyên viên và Trưởng phòng giáo dục huyện Krông Ana.

Sự nghiệp
Ông từng làm Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Krông Ana (6/1996-1/2005), từ 1/2005 Bí thư huyện ủy Krông Ana. Chuyển lên tỉnh làm phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh, quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban tổ chức tỉnh ủy Đắk Lắk (12/5/2016-30/7/2018).

Chú thích 

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk
Người Ê Đê
Panthay

Panthay (; ) là người Hồi giáo Trung Quốc di cư đến Myanmar. Họ là nhóm người Hoa lớn nhất ở Myanmar, và cư trú chủ yếu ở khu vực phía bắc Myanmar (trước đây gọi là Thượng Myanmar), đặc biệt là ở khu vực Tangyan, Maymyo, Mandalay, Taunggyi và bang Shan. Một số người gọi Panthay là nhóm người Hồi giáo Trung Quốc lâu đời nhất ở Myanmar. Họ là con cháu người Hồi (Hui hoặc Huihui: Hồi Hột) di cư từ Vân Nam Trung Quốc đến. Do sự hòa trộn và khuếch tán văn hóa, Panthay không còn là một nhóm khác biệt như trước đây.

Từ nguyên 
Tên Panthay là một từ thuần Myanmar, được cho là giống hệt với từ Shan "Pang hse". Đó là tên người Myanmar gọi người Hồi di cư từ tỉnh Vân Nam Trung Quốc đến. Tại Vân Nam tên dân tộc là người Hồi (回族) hoặc "Hồi Hột" và không bao giờ là "Panthay".

Tham khảo 

Đọc thêm
 Anderson, John, Mandalay to Momien: A Narrative of the Two Expeditions to Western China of 1868 and 1875 (London: Macmillan, 1876).
 Ba Shin, Lt. Colonel, "Coming of Islam to Burma Down to l700 AD.," Asian History Congress (New Delhi: Azad Bhavan, 1961).
 Forbes, Andrew D.W., "The Role of Hui Muslims in the Traditional Caravan Trade between Yunnan and Thailand," Asian Merchants and Businessmen in the Indian Ocean and the China sea: 13th-20th Centuries (French Journal published under the direction of Denys Lombard & Jean Aubin), (Paris: School of Higher Studies in Social Sciences, 1987).
 Forbes, Andrew; Henley, David (2011). Traders of the Golden Triangle. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B006GMID5K
 Kaye, J.W., Major Sladen's Report on the Bhamo Route, (In Continuation of' Parliamentary Paper No. 251, of Session 1868-9), (London: India Office, 1871), Microfilm copy.
 Scott, J. George, GUBSS, 1, i (Rangoon Government Printing, 1900).
 Thaung, Dr., “Panthay Interlude in Yunnan: A Study in Vicissitudes Through the Burmese Kaleidoscope,” JBRS Fifth Anniversary Publications No. 1 (Rangoon Sarpy Beikman, 1961).
 Yule, Col. Henry & Burnell, A. C., Hobson-Jobson- A Glossary of Colloquial Anglo-Indian Words and Phrases, and of Kindred Terms, Etymological, Historical, Geographical And Discursive (Delhi-.Munshiran Manoharlal, 1968), Reprint.
 Than Tun, Dr. (Professor of History), History on Tour, 111, (In Burma) (Yangon Nantha House, August 1968).
 Parabaik dated ngày 13 tháng 11 năm 1868 containing a short account of' Mah Too-tu's purchase of land and house from Khunit Ywa-sa Princess (a family parabaik of the writer).

Liên kết ngoài 
 

Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Hoa kiều ở Châu Á
Cộng đồng người Hồi giáo ở Châu Á
Người Hồi
Cryptotomus roseus

Cryptotomus roseus là loài cá biển duy nhất thuộc chi Cryptotomus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1871.

Từ nguyên 
Từ định danh của chi được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại: kryptos (κρυπτός, "bí mật; kín đáo") và tomos (τόμος, "lát cắt"), hàm ý có lẽ đề cập đến hàng răng bên trong của cả hai hàm hợp nhất thành một phiến răng sắc.

Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "ửng hồng", hàm ý đề cập cơ thể có các vệt đốm và dải sọc màu hồng tím ở cá đực.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. roseus có phạm vi phân bố rộng rãi ở Tây Đại Tây Dương. Loài này được ghi nhận từ Bermuda và bang South Carolina (Hoa Kỳ) trải dài đến bang Florida và khắp vùng biển Caribe, bao gồm toàn bộ Antilles; ở phía nam, C. roseus được biết đến dọc theo bờ biển Brasil (xa nhất là đến bang Santa Catarina), bao gồm đảo san hô Rocas và quần đảo Fernando de Noronha ngoài khơi.

Môi trường sống phổ biến của C. roseus là các thảm cỏ biển và rong biển trên nền đáy cát hoặc san hô vụn, hoặc xung quanh những rạn san hô và mỏm đá ngầm, độ sâu đến ít nhất là 60 m.

Mô tả 
C. roseus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 13 cm (được xem là loài có kích thước nhỏ nhất trong họ Cá mó). C. roseus là loài dị hình giới tính và có thân mảnh.

Cá cái và cá con có màu nâu đỏ đến nâu tanin (trắng hơn ở dưới bụng), lốm đốm các chấm trắng, và thường có hai dải sọc trắng nhạt dọc hai bên đầu và thân. Cá đực có màu sắc sặc sỡ hơn: từ mõm dọc theo đỉnh đầu đến lưng có màu từ xanh lục đến xanh lam; vùng thân còn lại màu lục sáng (trắng hơn ở dưới bụng). Hai vạch màu hồng từ miệng băng lên mắt và lốm đốm những vệt hồng ở sau mắt, kéo dài thành một dải sọc ngang ở hai bên thân. Trên dải sọc hồng này có nhiều đốm xanh lục. Có hai vạch xiên cùng màu hồng ở trước và sau gốc vây ngực. Vây lưng màu đỏ hồng; vây đuôi phớt đỏ hoặc có màu vàng.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13.

Sinh thái học 
Thức ăn của C. roseus trưởng thành là cỏ biển và tảo, nhưng cá con ăn chủ yếu những thủy sinh không xương sống ở đáy biển. Chúng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ. C. roseus vùi mình vào trong cát khi ngủ và tiết ra dịch nhầy bọc xung quanh cơ thể.

Là một loài lưỡng tính tiền nữ (cá cái có thể chuyển đổi giới tính thành cá đực), chiều dài mà C. roseus cái bắt đầu chuyển giới được ghi nhận là 5,75 cm.

C. roseus đôi khi cũng được thu thập cho việc buôn bán cá cảnh.

Tham khảo 

R
Cá Đại Tây Dương
Cá Mỹ
Cá vịnh Mexico
Cá México
Cá Caribe
Cá Cuba
Cá Jamaica
Cá Guatemala
Cá Honduras
Cá Nicaragua
Cá Costa Rica
Cá Panamá
Cá Colombia
Cá Venezuela
Cá Trinidad và Tobago
Cá Brasil
Động vật được mô tả năm 1871
Chi cá vược đơn loài
Cá bàng chài vân

Leptoscarus vaigiensis là loài cá biển duy nhất thuộc chi Leptoscarus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1824.

Từ nguyên 
Từ định danh của chi được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại: leptós (λεπτός, "mảnh khảnh") và skáros (σκάρος, "cá mó"), hàm ý đề cập đến cơ thể thon dài của chúng so với những loài cá mó trong họ.

Từ định danh của loài được đặt theo tên của đảo Waigeo của Indonesia (còn có tên gọi khác là Vaigiou), nơi mẫu định danh được thu thập (–ensis: hậu tố chỉ nơi chốn).

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
L. vaigiensis có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và còn được biết đến ở Đông Nam Đại Tây Dương (được biết đến tại vịnh False, Nam Phi).

Từ Biển Đỏ và vùng biển phía nam bán đảo Ả Rập, loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và những đảo quốc trên Ấn Độ Dương, cũng như vùng biển phía Nam Ấn Độ và Tây Úc; tại Thái Bình Dương, L. vaigiensis xuất hiện ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến vùng biển Nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ogasawara), mở rộng phạm vi về phía đông đến các quần đảo, đảo quốc thuộc châu Đại Dương (trừ quần đảo Hawaii), trải dài đến tận đảo Phục Sinh, giới hạn phía nam đến quần đảo Poor Knight (New Zealand) và bờ biển Đông Úc.

Môi trường sống phổ biến của L. vaigiensis là các thảm cỏ biển hoặc nền đáy cứng có tảo phát triển phong phú, được tìm thấy trong những đầm phá và vịnh, độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 15 m.

Mô tả 
L. vaigiensis có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 35 cm. L. vaigiensis không có sự khác biệt đáng kể giữa cá đực và cá cái.

L. vaigiensis có màu ô liu hoặc xanh lục nâu, thường lốm đốm các vệt sẫm hoặc sáng màu. Cá đực có sọc trắng ở giữa thân và nhiều chấm màu xanh lam sáng trên cơ thể và các vây. Vây đuôi bo tròn.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14.

Sinh thái học 
Thức ăn của L. vaigiensis trưởng thành chủ yếu là cỏ biển và tảo, trong khi cá bột ăn các loài giáp xác chân chèo. Cá bột có thể sống trong các bụi tảo trôi nổi của chi Sargassum (tảo mơ).

L. vaigiensis thường sống theo từng nhóm nhỏ. Không như những loài cá mó trong họ, L. vaigiensis không phải là loài lưỡng tính tiền nữ (cá cái chuyển đổi giới tính thành cá đực).

Loài này được đánh bắt để làm thực phẩm.

Tham khảo 

V
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Đại Tây Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Cá Oman
Cá Yemen
Cá Somalia
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Pakistan
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Brunei
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Đài Loan
Cá Trung Quốc
Cá Nhật Bản
Cá Papua New Guinea
Cá Úc
Cá New Zealand
Cá châu Đại Dương
Cá Palau
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Fiji
Cá Tonga
Cá được mô tả năm 1824
(120216) 2004 EW95

', hay ngắn gọn là ' là một plutino nằm trong vùng gần ngoài của Hệ Mặt Trời. Nó có đường kính khoảng 291 km. Plutino này có nhiều cacbon hơn các KBO điển hình, và là hành tinh vi hình đầu tiên được công nhận có cấu tạo như vậy ở khu vực vành đai Kuiper. Một số người cho rằng nó xuất phát từ một nơi gần Mặt Trời hơn, thậm chí là ở vành đai tiểu hành tinh.

Quỹ đạo 

Giống như Diêm Vương tinh,  là một plutino. Hành tinh vi hình này có đường 291 km và có suất phản chếu là 0.04. Nó ở một tỷ lệ cộng hưởng 2:3 với Hải Vương tinh. Điều này có nghĩa là với mỗi 2 vòng quay quanh Mặt Trời của một plutino, Hải Vương tinh quay được 3 vòng. Hiện tại, nó đang ở một vị trí là khoảng 27.0 AU từ Mặt Trời, và đến điểm cận nhật của mình (26.98 AU) vào tháng 4 năm 2018. Điều này có nghĩa là hiện tại nó đang nằm trong quỹ đạo của Hải Vương tinh. Như Diêm Vương tinh, plutino này sở hữu phần quỹ đạo của mình gần Mặt Trời hơn mặc dù thậm chí quỹ đạo của nó được điều khiển bởi Hải Vương tinh. Hành tinh vi hình 38628 Huya và plutino (15875) 1996 TP66 cũng đang nằm trong quỹ đạo của Hải Vương tinh. 2004 EW95 được quan sát 158 lần với góc quan sát là 13 năm và có một chất lượng quỹ đạo là 2.

Đặc điểm vật lý 
2004 EW95 có suất phản chiếu tối là 0,04, cho ra đường kính khoảng 291 km. Phổ phản xạ của nó có sự tương đồng với các tiểu hành tinh loại C, cho thấy vật thể này có thể hình thành trong cùng môi trường với các tiểu hành tinh loại C được tìm thấy ngày nay ở vành đai tiểu hành tinh ngoài. Không giống như phần lớn các vật thể nhỏ trong vành đai Kuiper được quan sát cho đến nay, quang phổ của 2004 EW95 có hai tính năng, mỗi đặc điểm tương ứng với các oxit sắt.

Xem thêm 

 Huya
(15875) 1996 TP66

Tham khảo 

Plutino
Thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương
Hành tinh nhỏ
Nhà thờ chính tòa Tam vương

Nhà thờ chính tòa Tam vương (), còn được gọi là Nhà thờ chính tòa Timika, là một tòa nhà tôn giáo thuộc Giáo hội Công giáo, nằm ở thị trấn Timika thuộc tỉnh Papua, Indonesia.

Ngôi đền theo nghi thức La Mã hoặc Latinh và hoạt động như nhà thờ chính hoặc mẹ của Giáo phận Timika (Dioecesis Timikaënsis hoặc Keuskupan Timika) được tạo ra vào năm 2003 bởi con bò "Supernum eveachizationis" của Giáo hoàng John Paul II.

Tòa nhà được xây dựng từ năm 2004 đến năm 2005 và chính thức được lưu giữ vào năm 2010  với sự hiện diện của sứ thần tông đồ (đại sứ Vatican tại Indonesia) Leopoldo Girelli. Cấu trúc này có thể nhận được 2 nghìn giáo dân và đạt chiều cao tối đa trong tòa tháp 55 mét.

Đó là trách nhiệm mục vụ của Đức Giám mục John Philip Saklil.

Vào năm 2015, nhà thờ phải chịu một cuộc tấn công của binh lính Indonesia, trong đó có hai người chết.

Xem thêm
 Các nhà đạo sĩ từ Phương Đông

Tham khảo

Nhà thờ Công giáo La Mã
Công giáo Rôma tại Indonesia
Indonesia
Người Chin

Người Chin (, ) là một trong những dân tộc chính ở Myanmar, và một thiểu số ở đông Ấn Độ và Bangladesh.

Thực tế người Chin gồm nhóm với 37 nhóm địa phương khác nhau và một số có tên tự gọi khác. Nhóm địa phương lớn nhất của người Chin có tên tự gọi là người Zou (Zomi). Người Zomi và Yo sống ở phía bắc, người Lai ở vùng trung tâm, và người Shö ở phía nam.

Người Chin nói các ngôn ngữ Kuki-Chin, thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin–Naga(?) của Ngữ hệ Hán-Tạng.

Người Chin là một trong nhóm 4 dân tộc sáng lập của Union of Myanmar (Liên bang Myanmar), là Chin, Kachin, Shan và Bamar.

Tại Myanmar người Chin chủ yếu sống ở bang Chin, và một số ở các vùng Bago, Ayeyarwady, Magwe, Sagaing và bang Rakhine. Tại Ấn Độ họ sống ở các bang Nagaland, Mizoram, Manipur và Assam và được gọi là người Kuki. Tại Bangladesh họ sống ở phân khu Chittagong.

Ý nghĩa tên gọi "Chin" là vấn đề tranh cãi. Các học giả đã đề xuất nhiều lý thuyết khác nhau mà không có sự đồng ý nào đạt được. Số cho rằng có nguồn gốc từ tiếng Hoa, có lẽ từ jēn (人). Từ "Kuki" thì xuất phát từ tiếng Bengal. Trong thời kỳ thuộc Anh (British era), người Anh đã sử dụng thuật ngữ ghép "Chin-Kuki-Mizo" để nhóm những người nói những tiếng Kuki, và Chính phủ Ấn Độ thừa kế điều này.

Các nhà lãnh đạo dân tộc chủ nghĩa người Chin ở bang Chin Myanmar đã phổ biến thuật ngữ "Chin" sau sự độc lập của Myanmar khỏi Anh. Gần đây, từ "Chin" đã bị một số người ủng hộ Zomi từ chối. Một số người theo chủ nghĩa dân tộc Zomi hiện nay cho rằng "Chin" có nghĩa là sự thống trị của Paite tinh tế của bản sắc Chini, Kuki và Zomi, mà các nhóm khác như người Hmars, Zou (Zomi), Anals và Koms không thể sử dụng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Chin Cultural Profile
Chin Bible 
Zomi Re-unification Organisation
iChin National Front
English - Zomi/Chin Online dictionary
Human Rights Watch Report on Persecution of Chins
Report on Chin People Seeking Refuge in Mizoram 

Bộ lạc Kuki
Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Cộng đồng Phật giáo
Săn đầu người
Quyền LGBT ở Brasil

Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Brasil là một trong những nước tiên tiến nhất ở Mỹ Latinh và thế giới, với những người LGBT có quyền kết hôn trên toàn quốc kể từ tháng 5 năm 2013, mặc dù người LGBT vẫn phải đối mặt với một số thách thức xã hội.

Vào ngày 5 tháng 5 năm 2011, Tòa án Liên bang Tối cao đã bỏ phiếu ủng hộ việc cấp cho các cặp đồng giới cùng 112 quyền hợp pháp như các cặp vợ chồng. Quyết định này đã được phê chuẩn bởi 10 phiếu bầu0 với một lần bỏ phiếu & ndash; một công lý đã từ bỏ vì ông đã nói chuyện công khai ủng hộ các công đoàn đồng giới khi ông là luật sư. Phán quyết đã cho các cặp đồng giới trong quan hệ đối tác ổn định cùng các quyền tài chính và xã hội được hưởng bởi những người có mối quan hệ khác giới.

Do đó, vào ngày 14 tháng 5 năm 2013, Hội đồng Quốc gia Brazil đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trong cả nước trong cuộc bỏ phiếu 14-1 bằng cách đưa ra phán quyết ra lệnh cho tất cả các cơ quan đăng ký dân sự của nước này thực hiện các cuộc hôn nhân đồng giới và chuyển đổi bất kỳ liên minh dân sự hiện có thành hôn nhân nếu các cặp vợ chồng mong muốn. Joaquim Barbosa, sau đó là chủ tịch Hội đồng Tư pháp và Tòa án Liên bang Tối cao, nói trong quyết định rằng các công chứng viên không thể tiếp tục từ chối "thực hiện một đám cưới dân sự hoặc chuyển đổi một liên minh dân sự ổn định thành một cuộc hôn nhân giữa những người cùng giới." The ruling was published on May 15 and took effect on ngày 16 tháng 5 năm 2013.

Danh sách quyền LGBT khác nhau ở Brasil đã được mở rộng kể từ khi kết thúc chế độ độc tài quân sự năm 1988. Năm 2009, một cuộc khảo sát được thực hiện tại 10 thành phố của Brazil cho thấy 7,8% nam giới được xác định là đồng tính nam song tính chiếm 2,6% tổng dân số (với tổng số 10,4%). Dân số đồng tính nữ Brazil là 4,9% nữ giới với phụ nữ song tính đạt 1,4% (với tổng số 6,3%). Không có số liệu thống kê trên toàn quốc.

Theo Guinness World Records, São Paulo Gay Pride Parade là lễ kỷ niệm LGBT Pride lớn nhất thế giới, với 4 triệu người tham dự năm 2009. Theo điều tra dân số Brazil năm 2010 (IBGE). Cả nước có khoảng 300 tổ chức LGBT đang hoạt động. Cùng năm, Brasil cũng báo cáo tỷ lệ giết người cao nhất trong lịch sử, với tổng số 63.880 vụ giết người.

Theo khảo sát năm 2017 Datafolha, tỷ lệ người Brazil cho rằng đồng tính luyến ái nên được xã hội chấp nhận đã tăng từ 64% năm 2014 lên 74% vào năm 2017. Tuy nhiên, Brazil được báo cáo là có tỷ lệ giết người LGBT cao nhất thế giới, với hơn 380 vụ giết người chỉ riêng trong năm 2017, tăng 30% so với năm 2016.

Bảng tóm tắt

Tham khảo

Quyền LGBT theo quốc gia
Đại hội FIFA lần thứ 51

Đại hội FIFA lần thứ 51 đã được tổ chức từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 6 năm 1998, tại hội trường đại hội Equinox ở Paris, Pháp, ngay trước khi bắt đầu của Giải vô địch bóng đá thế giới 1998. Đó là cuộc họp định kỳ 2 năm một lần của cơ quan quản lý bóng đá quốc tế của FIFA, kể từ năm 1998 đại hội đã được tổ chức hàng năm. Đại hội đã chứng kiến cuộc bầu cử của Joseph "Sepp" Blatter với tư cách là Chủ tịch FIFA lần thứ 8, người kế nhiệm João Havelange. Havelange đã giữ chức chủ tịch kể từ năm 1974.

Bầu cử chủ tịch năm 1998
Bỏ phiếu cho cuộc bầu cử chủ tịch mất hơn ba giờ, với quản trị viên bóng đá Thụy Điển và chủ tịch của cơ quan quản lý bóng đá châu Âu UEFA Lennart Johansson được coi là yêu thích để giành chiến thắng. Đối thủ của Johansson là giám đốc điều hành bóng đá người Đức gốc Thụy Sĩ Joseph "Sepp" Blatter, người trước đây là giám đốc điều hành của hãng sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ Longines và từng giữ chức tổng thư ký FIFA kể từ năm 1981. Bỏ phiếu vòng 1 trong cuộc bầu cử đã không tạo ra một người chiến thắng rõ ràng, với Blatter nhận được 111 phiếu bầu so với 80 của Johansson, nhưng Johansson đã thừa nhận bại trận.

Kết quả bỏ phiếu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức của đại hội FIFA

Đại hội FIFA
Hội nghị năm 1998
Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Bóng đá năm 1998
Thể thao Pháp năm 1998
Bóng đá Paris
Paris năm 1998
Bóng đá Pháp 1997–98
Sự kiện tại Paris
Nhok Them

Nhok Them (Khmer: ញ៉ុក ថែម, 1903–1974) là tác giả nổi tiếng người Campuchia qua cuốn tiểu thuyết Kolab Pailin.

Tuổi thơ và giáo dục
Them chào đời trong một gia đình nông dân ở xã Svay Por, huyện Sangkae, Battambang, Campuchia. Năm 1913, ông theo học tại chùa Por Veal ở huyện Sangkae, Battambang. Ông học văn học Khmer với Thầy Sorn và học Dharma với Thầy Eav Touch ở chùa Por Veal.

Năm 1918, ông được thụ phong. Ông tìm hiểu Dharma với các giáo viên khác ở Battambang. Ông đi học ở Bangkok, Thái Lan vào năm 1919. Ông có rất nhiều chứng chỉ liên quan đến Phật giáo. Ông đã ngừng làm một nhà sư vào năm 1936.

Sự nghiệp
Khi ông sang Thái Lan, ông làm việc ở đó. Ông làm giáo viên ở Bali từ năm 1927 đến 1930. Sau đó, ông trở lại Phnôm Pênh để làm thành viên của Ủy ban Tam tạng tại Học viện Phật giáo. Năm 1938, ông làm việc tại Thư viện Hoàng gia Campuchia với tư cách là người quản lý xuất bản cả ở đó và Tạp chí Kampuchsorya. Năm sau (1939), ông được chỉ định đại diện cho Samdech Norodom Sothearous và Học viện Phật giáo để chuẩn bị chương trình giảng dạy và khánh thành Học viện Phật giáo tại Lounge Phreah Bang và Viêng Chăn, Lào. Năm 1942, ông khánh thành Học viện Phật giáo tại tỉnh Klang (ខេត្តឃ្លាំង) và năm 1943, ông là đại diện cho chương trình giảng dạy chuẩn bị cho Học viện Phật giáo tại Pakse, Lào.

Năm 1946, ông làm việc tại Học viện Phật giáo và trở thành giáo sư tại Trường Trung học Sisovat. Ông đã từ chức Học viện Phật giáo vào năm 1950 và làm việc tại Bộ Siksathikacheat (ក្រសួងសិក្សាធិការជាតិ).

Tác phẩm
Khi ở Thái Lan, ông đã viết sách bằng tiếng Thái và tiếng Bali Thái. Các tác phẩm này bao gồm Neakmokkatha, Neaneacheadork, Vannea, Thom Niteas Phần 1, Tevada Pheasit và Puth Peasit. Ngoài ra, ông là tác giả của nhiều tác phẩm kết hợp:

Hôn nhân
Năm 1937, Them kết hôn với Ngoun Naisim tại Psar Oudong, huyện Veangchas, huyện Odongk, tỉnh Kampong Speu và cả hai có với nhau 7 cậu con trai và 4 cô con gái.

Tham khảo

Sinh năm 1903
Mất năm 1974
Người Battambang
Nhà văn Campuchia
Nam nhà văn Campuchia
Nam hà văn thế kỷ 20
Corgi: Những chú chó hoàng gia

Corgi: Những chú chó hoàng gia (tên gốc tiếng Anh: The Queen's Corgi) là một phim hoạt hình của Bỉ được sản xuất bởi nWave Pictures. Bộ phim do Ben Stassen và Vincent Kesteloot đồng đạo diễn, trong khi đó kịch bản được viết bởi John R. Smith và Rob Sprackling. Bộ phim dựa trên câu chuyện của nữ hoàng Elizabeth II và những chú chó corgi của bà. Bộ phim theo sau một chú chó corgi tên là Rex, chú bị lạc và cố gắng tìm đường về nhà của mình.

Nội dung 
Rex, chú chó corgi hoàng gia được yêu quý nhất, đã rời khỏi cung điện và đi lạc. Chú phải đi một chặng đường dài đầy thử thách để tìm lại nữ hoàng của mình.

Lồng tiếng 

Jack Whitehall trong vai Rex
Julie Walters trong vai Elizabeth II
Sheridan Smith trong vai Wanda
Ray Winstone trong vai Tyson
Matt Lucas trong vai Charlie
Tom Courtenay trong vai Philippos của Hy Lạp, Vương tế Anh
Anthony Skordi trong vai Nelson
Colin McFarlane trong vai Chief
Nina Wadia trong vai Patmore
Sarah Hadland trong vai Mitzy
Debra Stephenson trong vai phu nhân Melania Trump
Jon Culshaw trong vai tổng thống Donald Trump

Sản xuất
Công ty Bỉ nWave Pictures sản xuất và tạo hoạt ảnh cho bộ phim. Công ty Charades có nhiệm vụ phân phối bộ phim trên toàn thế giới.

Bộ phim tốn kinh phí khoảng 20 triệu USD để sản xuất.

Phát hành
Bộ phim phát hành vào ngày 3 tháng 4 năm 2019 ở Pháp và Bỉ. Công ty với tiêu chí sẽ phát hành bộ phim ở nhiều quốc gia hơn vào năm 2019 này, bao gồm Trung Quốc, Vương Quốc Anh, Mỹ Latin, Hoa Kỳ và Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 2019
Phim hoạt hình Bỉ
Phim thiếu nhi Bỉ
Phim về chó
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim do Ben Stassen đạo diễn
Calotomus japonicus

Calotomus japonicus là một loài cá biển thuộc chi Calotomus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1840.

Từ nguyên 
Từ định danh của loài được đặt theo tên của nơi mà mẫu định danh được tìm thấy, vùng biển Nhật Bản.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. japonicus có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ vùng biển phía nam Nhật Bản (bao gồm quần đảo Ogasawara) và Hàn Quốc trải dài xuống phía nam đến đảo Đài Loan.

C. japonicus sống gần rạn san hô và mỏm đá ngầm ở vùng nước ven bờ, nhất là những nơi có nhiều cỏ biển, độ sâu khoảng từ 3 đến 20 m.

Mô tả 
C. japonicus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 39 cm. C. japonicus có thân thuôn dài, hình bầu dục; vây đuôi hơi bo tròn ở cả hai giới. C. japonicus có màu nâu đỏ (cá cái) hoặc màu xanh lam xám (cá đực). Cá đực có màu đỏ ở vùng mõm và vây đuôi. Cá cái có các hàng chấm trắng ở trên thân trên và nhiều chấm li ti sáng màu trên vảy (đều không có ở cá đực). Có một đốm đen ở màng gai vây lưng đầu tiên.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–10; Số đốt sống: 25.

Sinh thái học 
Thức ăn của C. japonicus có lẽ là tảo. C. japonicus là một loài lưỡng tính tiền nữ (cá đực là từ cá cái biến đổi giới tính mà thành). Ở Nhật, mùa sinh sản của C. japonicus kéo dài từ tháng 7 đến tháng 10, nhưng hoạt động sinh sản diễn ra cao điểm vào khoảng tháng 7 và tháng 8. Tuổi thọ lớn nhất được ghi nhận ở cả hai giới của loài này là 8 năm tuổi.

Thương mại 
C. japonicus là một loài cá rạn san hô quan trọng về mặt thương mại ở miền nam Nhật Bản. Chúng cũng được bán trong các chợ cá tại Đài Loan.

Tham khảo 

J
Cá Thái Bình Dương
Cá Nhật Bản
Cá Hàn Quốc
Cá Đài Loan
Động vật được mô tả năm 1840
Cá Triều Tiên
Calotomus spinidens

Calotomus spinidens là một loài cá biển thuộc chi Calotomus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1824.

Từ nguyên 
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: spina ("gai") và dens ("răng"), hàm ý đề cập đến hàm răng sắc nhọn của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. spinidens có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển Đông Phi (trừ Somalia) đến Nam Phi, bao gồm Madagascar và các đảo quốc trong Ấn Độ Dương, cũng như cực nam Ấn Độ và ngoài khơi Tây Úc; từ bờ biển Hồng Kông và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) trải dài đến khắp vùng Tam giác San Hô, về phía nam đến rạn san hô Great Barrier và các rạn san hô vòng trên biển San Hô; phạm vi phía đông mở rộng đến các quần đảo, đảo quốc thuộc châu Đại Dương, xa nhất đến quần đảo Marshall và Tonga.

Môi trường sống của C. spinidens là những thảm cỏ biển và nền đáy có tảo mọc dày đặc ở các vịnh và đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 72 m.

Mô tả 
C. spinidens có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 30 cm. C. spinidens có vây đuôi bo tròn; vây ngực trong suốt ở cả hai giới, phớt vàng. Màu sắc trên cơ thể có thể thay đổi để giống với môi trường xung quanh, từ màu nâu đỏ (cá đực) đến nâu xám hoặc xanh lục nâu (thường là cá cái). Bụng có màu trắng nhạt, đôi khi ửng màu hồng hoặc màu vàng nhạt. Vì có tài ngụy trang nên C. spinidens thường không được chú ý kỹ.

Cá cái có các hàng đốm trắng nhỏ ở hai bên thân. Các vây có màu nâu nhạt, riêng vây hậu môn lốm đốm nâu đỏ. Cá đực trưởng thành có các vệt và chấm màu cam trên đầu; thân cũng có các đốm cam nhưng mờ hơn. Vạch đen trên gốc vây ngực và một dải màu sẫm trên vây hậu môn. Vây đuôi và vây lưng có các dải gợn sóng màu nâu, lấm chấm trắng và nhiều vệt đỏ. Gai vây lưng dễ uốn cong.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13.

Sinh thái học 
Thức ăn của C. spinidens chủ yếu là cỏ biển và thực vật biểu sinh. C. spinidens là một loài lưỡng tính tiền nữ, nhiều cá thể đực vốn là từ cá cái biến đổi giới tính mà thành, nhưng chúng cũng có thể mang giới tính đực ngay khi nở ra từ trứng. Loài này được đánh bắt bằng phương pháp thủ công (như dùng lưới).

Tham khảo 

S
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Nhật Bản
Cá Trung Quốc
Cá Đài Loan
Cá Philippines
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Papua New Guinea
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Palau
Cá Fiji
Cá Tonga
Cá được mô tả năm 1824
Calotomus viridescens

Calotomus viridescens là một loài cá biển thuộc chi Calotomus trong họ Cá mó. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1835.

Từ nguyên 
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "hơi xanh lục". hàm ý đề cập đến màu xanh như cỏ biển của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. viridescens có phạm vi phân bố thưa thớt ở Ấn Độ Dương. Loài này được biết đến tại Biển Đỏ (từ Vịnh Aqaba đến bờ biển của Ethiopia và Yemen), quần đảo Chagos và Maldives.

C. viridescens sống gần các rạn san hô viền bờ và đá ngầm, đặc biệt là những khu vực có thảm cỏ biển phát triển phong phú, độ sâu đến ít nhất là 30 m.

Mô tả 
C. viridescens có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 21 cm. C. viridescens có thân thuôn dài, hình bầu dục. Cá đực trưởng thành có màu xanh lục với các vệt đỏ bao quanh mắt. Đầu và thân trước có nhiều vệt chấm đỏ tương tự.

Số gai vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số đốt sống: 25.

Sinh thái học 
Thức ăn của C. viridescens là các loại tảo. C. viridescens có thể sống đơn độc hoặc hợp thành những nhóm nhỏ. C. viridescens được đánh bắt bằng các loại ngư cụ thủ công (như bẫy và lưới).

C. viridescens có thể là một loài lưỡng tính tiền nữ (cá đực là từ cá cái biến đổi giới tính mà thành) như những loài còn lại trong chi.

Tham khảo 

V
Cá Ấn Độ Dương
Cá biển Đỏ
Cá Israel
Cá Yemen
Cá Maldives
Động vật được mô tả năm 1835
Sơ khai Lớp Cá vây tia
Đoàn Thị Thụy

Đoàn Thị Thụy (chữ Hán: 段氏瑞; ? – ?), phong hiệu Bát giai Mỹ nhân (八階美人), là một thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử 
Mỹ nhân Đoàn Thị Thụy nguyên quán ở huyện Phú Vang, phủ Thừa Thiên. Thân sinh của bà là ông Đoàn Đức Nghĩa, làm quan tới chức Cẩm y vệ Hiệu úy. Không rõ năm sinh năm mất cũng như thời gian bà Thụy vào hầu vua Minh Mạng. Khi mất bà được ban thụy là Đoan Ý (端懿).

Mỹ nhân Đoàn thị chỉ sinh được một hoàng nữ, là Mậu Hòa Công chúa Nguyễn Phúc Gia Trinh (25 tháng 9 năm 1823 – 19 tháng 9 năm 1885), hoàng nữ thứ 15 của Minh Mạng. Công chúa kết hôn với Phò mã Đô úy Bình Khánh nam Trần Văn Đức.

Tham khảo 
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm 
 Gia đình Minh Mạng

Chú thích 

Người Huế
Phi tần Minh Mạng
Tô Văn Vũ

Tô Văn Vũ (sinh ngày 20 tháng 10 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Thép Xanh Nam Định.

Sự nghiệp
Sinh ra ở Thanh Hóa, tuổi thơ cơ cực, bố mẹ đi làm xa, sau khi học hết cấp 3, Tô Văn Vũ phải chuyển vào sống ở Đồng Nai để mưu sinh cùng gia đình.  Năm 2011, anh đỗ hệ cao đẳng trường Đại học Thể dục Thể thao II, nhưng đã không nhập học vì chi phí cho cuộc sống sinh viên quá tốn kém. Sau đó, anh tiếp tục kiếm sống bằng nghề đánh giày và tranh thủ đi "đá bóng phủi".

Năm 20 tuổi, Tô Văn Vũ được một người bạn rủ đi thử việc ở U-21 Đồng Nai khi đội bóng này thiếu quân dự giải U-21 quốc gia. Chỉ sau 1 tuần, anh được ký hợp đồng và bước vào bóng đá khi đã 20 tuổi và trước đó không ăn tập ở câu lạc bộ nào. Năm 2014, câu lạc bộ Đồng Nai gặp nhiều khó khăn sau bê bối các cầu thủ bán độ, Tô Văn Vũ vẫn quyết ở lại tập luyện cùng đội trẻ. 

Giải hạng Nhất 2016 là mùa giải chuyên nghiệp đầu tiên của Tô Văn Vũ. Anh thường xuyên được đá chính và có được 2 bàn thắng. Tuy nhiên, Đồng Nai không thể thăng hạng khi để thua Nam Định ở loạt trận play-off.

Sau khi Đồng Nai giải thể, Tô Văn Vũ theo chân thầy cũ Trần Bình Sự về Becamex Bình Dương. Tại đây, anh có những năm tháng đẹp nhất của sự nghiệp khi được thi đấu tại V.League 1, được tín nhiệm trao băng đội trưởng và được triệu tập lên đội tuyển quốc gia dưới thời huấn luyện viên Park Hang-seo. Cuối năm 2022, Tô Văn Vũ bất ngờ chia tay Becamex Bình Dương sau 6 năm gắn bó. Trong màu áo đội bóng "đất Thủ", anh ra sân tổng cộng 106 trận và ghi được 8 bàn thắng tại V.League 1.

Ngày 4 tháng 1 năm 2023, câu lạc bộ Công an Hà Nội chính thức thông báo rằng họ đã chiêu mộ thành công Tô Văn Vũ. 
Ngày 9 tháng 10, câu lạc bộ Thép Xanh Nam Định chính thức thông báo rằng họ đã ký hợp đồng thành công với Tô Văn Vũ trong 3 mùa giải sau giai đoạn 2 V.League 1 2023 thi đấu ở dạng cho mượn. Ngày 9 tháng 10 năm 2023, Tô Văn Vũ ký hợp đồng 3 mùa giải với Thép Xanh Nam Định.

Thống kê sự nghiệp 
Tính đến ngày 08 tháng 12 năm 2024
[a] ra sân tại Play-off lên hạng V League 2016.

[b] ra sân tại AFC Cup 2019.

[c] ra sân tại Siêu cúp Quốc gia.

[d] ra sân tại AFC Champions League Two.

Danh hiệu
Becamex Bình Dương
Cúp Quốc gia: 2018

Công An Hà Nội
 V.League 1: 2023

Thép Xanh Nam Định
 V.League 1: 2023–24, 2024–25
Siêu cúp Quốc gia: 2024

Tham khảo

Người Thanh Hóa
Cầu thủ bóng đá Thanh Hóa
Tiền vệ bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Đồng Nai
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Công an Hà Nội
Tĩnh Hải (phường)

Tĩnh Hải là một phường thuộc thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Phường Tĩnh Hải nằm ở phía đông nam thị xã Nghi Sơn, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp Biển Đông
 Phía tây và phía nam giáp phường Mai Lâm
 Phía bắc giáp các phường Hải Bình, Trúc Lâm.

Phường Tĩnh Hải có diện tích tự nhiên 5,44 km², quy mô dân số năm 2022 là 8.784 người, mật độ dân số đạt 1.615 người/km². Dân cư sinh sống tại Tĩnh Hải chủ yếu là người Kinh.

Lịch sử 
Trước đây, Tĩnh Hải là một xã thuộc huyện Tĩnh Gia. Xã Tĩnh Hải có 3 thôn: Liên Vinh, Thắng Hải, Trung Sơn.

Ngày 22 tháng 4 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 933/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị xã Nghi Sơn và các phường thuộc thị xã Nghi Sơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2020). Theo đó, chuyển huyện Tĩnh Gia thành thị xã Nghi Sơn và thành lập phường Tĩnh Hải trên cơ sở toàn bộ 6,73 km² diện tích tự nhiên và 11.915 người của xã Tĩnh Hải.

Năm 2022, phường Tĩnh Hải có diện tích tự nhiên 6,73 km², quy mô dân số là 7.989 người, được chia thành 3 tổ dân phố.

Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết số 1238/NQ-UBTVQH15 (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025); trong đó có việc giải thể xã Hải Yến và điều chỉnh quy mô phường Tĩnh Hải do dự án Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. Cụ thể, phường Tĩnh Hải:

 chuyển 1,09 km² diện tích nằm trong Nhà máy cùng 0,64 km² diện tích ở phía nam và phía tây Nhà máy (thuộc tổ dân phố Trung Sơn) về phường Mai Lâm
 nhận 0,45 km² diện tích và 795 người (toàn bộ thôn Bắc Yến) từ xã Hải Yến.

Sau khi sắp xếp, phường Tĩnh Hải có diện tích và dân số như hiện nay.

Hành chính 
Phường Tĩnh Hải được chia thành 3 tổ dân phố: Liên Vinh, Thắng Hải, Trung Sơn, đồng thời tiếp nhận thêm thôn Bắc Yến thuộc xã Hải Yến (cũ).

Ghi chú

Chú thích

Xem thêm
Liên hoan phim hài quốc tế L'Alpe d'Huez

Liên hoan phim hài quốc tế Alpe d'Huez, được thành lập vào năm 1997, là một liên hoan phim dành riêng cho điện ảnh hài. Lễ hội diễn ra hàng năm tại Alpe d'Huez trong tuần thứ ba của tháng một và cung cấp một chương trình vào cửa miễn phí và miễn phí bao gồm nhiều buổi chiếu phim ngắn và phim truyện. Các buổi chiếu diễn ra cả ngày trong các hội trường của Palais des Sports và Đại hội Alpe d'Huez. Lễ hội nhằm chọn lựa ra các bộ phim có tính cạnh tranh hàng đầu, đồng thời tại đây cũng chiếu các bản trailer và preview của phim mới trước toàn quốc.

Liên hoan phim
Khởi đầu năm 1997 ở Pháp
Liên hoan phim quốc tế
Liên hoan phim Pháp
Minh (họ)

Minh là họ của người châu Á. Họ này có ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 明, Bính âm: Míng) và Triều Tiên (Hangul: 명, Romaja quốc ngữ: Myung/Myeong), Nhật Bản và đứng thứ 111 trong danh sách Bách gia tính.

Người Trung Quốc họ Minh nổi bật 

 Minh Sùng Nghiễm, nhân vật chính trị thời Đường Cao Tông
 Minh Kim Thành, nghệ nhân Đài Loan

Người Triều Tiên họ Minh nổi bật 

 Myeong Se-bin (Hán Việt: Minh Thế Bân), nữ diễn viên Hàn Quốc
 Myeong Hyeong-seo (Hán Việt: Minh Hương Tư) nữ ca sĩ nhóm nhạc CLASS:y, cự thành viên Busters

Tham khảo 

Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ tên
Sông Naryn

Sông Naryn (Tiếng Kyrgyz: Нарын, tiếng Nga: Нарын, Tiếng Uzbek: Norin) bắt nguồn từ đỉnh núi Thiên Sơn ở Kyrgyzstan chảy về phía tây qua Thung lũng Fergana đến Uzbekistan. Tại đây, nó hợp nhất với sông Kara Darya (gần Namangan) để tạo thành sông Syr Darya. Sông Naryn dài 807 km (tính cả sông Chong-Naryn) và có lưu lượng là 13,7 km khối.

Các nhánh lớn nhất của sông Naryn là: sông Kichi-Naryn, sông At-Bashi, sông On Archa, sông Kadjyrty, sông Chychkan, sông Alabuga, sông Kökömeren,...

Con sông có nhiều hồ chứa nước rất quan trọng với những nhà máy thủy điện. Lớn nhất là hồ chứa Toktogul ở Kyrgyzstan chứa 19,9 km khối nước. Các đập ở hạ lưu sông Toktogul ở Kyrgyzstan bao gồm: Kurpsai, Tash-Kumyr, Shamaldysai và Uch-Kurgansk. Thượng nguồn của hồ Toktogul ở Kyrgyzstan là đập Kambarata-2 và At-Bashi trong khi Kambarata-1 và Kambarata-3 đang trong giai đoạn lập kế hoạch.

Một số nơi dọc theo sông: Kyrgyzstan: Kara-Say, tỉnh Naryn, Naryn, Dostuk, tỉnh Jalal-Abad, Kazarman, hồ chứa Toktogul, Kara-Köl, Tash-Kumyr.

Tham khảo

Vùng Jalal-Abad
Thiên Sơn
Kuchikamizake

là một loại rượu Nhật Bản làm từ gạo kết hợp với quá trình ngậm nước bọt của người làm để lên men. Kuchikamizake là một trong những loại sake có sớm. Kuchi nghĩa là "miệng", kami nghĩa là "nhai" và zake đọc giống với "sake". Do có tính đặc thù nên loại rượu này không phổ biến và chỉ xuất hiện ở một vài nơi đặc thù của Nhật Bản.

Miêu tả 
Kuchikamizake có màu trắng đục, vị chua. Người thực hiện việc làm kuchikamizake thường là một trinh nữ.  Nhai kỹ cơm đã nấu chín cho đến khi tan thành chất lỏng, sau đó phun vào một bình chứa. Hỗn hợp thu được sau đó để lại để lên men, các enzym từ nước bọt của người sẽ phá vỡ cacbohydrat trong gạo để tạo ra rượu. Nó có thể đạt khoảng 7% độ cồn sau 2 tuần lên men.

Phim ảnh 
Kuchikamisake đã từng xuất hiện trong bộ phim anime "Your Name" và được khán giả chú ý

Tham khảo 

Rượu
Thuật ngữ tiếng Nhật
Chữ Lontara

Chữ Lontara là một kiểu thuộc nhóm chữ Brahmic truyền thống được sử dụng viết các tiếng Bugis, Makassar và Mandar ở vùng Sulawesi, Indonesia. Nó còn được gọi là chữ Bugis, vì các văn liệu Lontara viết cho tiếng Bugis là nhiều nhất.

Trong thời kỳ thuộc địa của Hà Lan chữ này phần lớn đã được thay thế bằng chữ Latinh, mặc dù ngày nay nó vẫn được sử dụng ở một mức độ hạn chế.

Thuật ngữ Lontara có nguồn gốc từ lontar là tên trong tiếng Malay của cây thốt nốt, có lá cây được sử dụng cho các bản viết. Trong tiếng Bugis chữ Lontara được gọi là urupu sulapa eppa có nghĩa là "những chữ bốn góc", ám chỉ niềm tin của Bugis-Makasar về bốn yếu tố hình thành vũ trụ: lửa, nước, không khí và đất.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Lontara and Makasar scripts
 Article about Buginese script in JSTOR
 Unicode block of Buginese script
 Buginese script on www.ancientscripts.com
 Saweri , a font that supports only lontara script. (This font is Truetype-only, and will not properly reorder the prepended vowel /e/ to the left without the help of a compliant text-layout engine, still missing)
 Revised final proposal for encoding the Lontara (Buginese) script in the UCS, by Michael Everson (2003). Detailed description of the graphical features of the script, needed in conforming fonts (including a ligature), submitted to the ISO TC2 and Unicode working committee prior to the final encoding of the Bugis/Lontara script in the UCS. Note that this document describes a few other characters that were not encoded in the final release of Unicode 4.1 where the script was encoded (notably a vowel killer or virama, found in some transcriptions to disambiguate the script, a diacritic for annotating the gemination of consonants, an anusvara sign for noting the vowelless ng, and a few other punctuation symbols).

Chữ viết Indonesia
Chữ Brahmic
Chữ viết được mã hóa trong Unicode
Các vụ đánh bom ngày lễ Phục Sinh tại Sri Lanka 2019

Vào ngày 21 tháng 4 năm 2019, một loạt vụ nổ đã xảy ra tại ba nhà thờ và bốn khách sạn ở các thành phố ở Sri Lanka, bao gồm thủ đô thương mại Colombo. Ít nhất 258 người (bao gồm cả người nước ngoài) đã thiệt mạng và hơn 500 người bị thương trong các vụ đánh bom. Các vụ đánh bom xảy ra vào đúng ngày lễ Phục sinh tại ba nhà thờ ở Negombo, Batticaloa và Colombo và tại bốn khách sạn Shangri-La, Cinnamon Grand và Kingsbury, Tropical Inn ở Colombo.

Đây là lần đầu Sri Lanka trải qua một cuộc tấn công khủng bố lớn kể từ khi một vụ xảy ra vào năm 2009 và sau cuộc Nội chiến Sri Lanka.

Ghi chú

Tham khảo

Colombo
Tội ác căm thù
Tâm lý bài châu Âu
Nhân khẩu Đế quốc Nhật Bản

Dân số Nhật Bản tại thời kỳ Minh Trị Duy Tân được ước tính là 34.985.000 vào ngày 01 tháng 1 năm 1873, trong khi cơ quan đăng ký chính thức gia đình gốc (本籍, honseki) và de facto (hay hiện tại cơ quan đăng ký (現住, genjū) dân số trên cùng ngày lần lượt là 33.300.644 và 33.416.939. Chúng tương đương với dân số của Anh (31.000.000), Pháp (38.000.000) và Áo-Hung (38.000.000).

Dân số 
Chính phủ Minh Trị đã thành lập hệ thống đăng ký mặc đồng phục của sổ đăng ký gia đình (戸籍 đăng ký gia đình) vào năm 1872, được gọi là Jinshin koseki (壬申戸籍).
Cuộc điều tra dân số quốc gia đầu tiên dựa trên một mẫu dân cư đầy đủ được tiến hành tại Nhật Bản vào năm 1920 và được tiến hành cứ năm năm một lần sau đó. Theo Cục Thống kê của Bộ Nội vụ và Truyền thông, sự phân bố dân số của Nhật Bản từ năm 1920 đến năm 1945 như sau.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Population of Japan, Statistics Bureau
 Kindai Digital Library at the National Diet Libray of Japan (văn bản gốc bằng tiếng Nhật)
 Imperial Japan Static Population Statistics kể từ December 31, 1908 (de facto dân số từ năm 1885 với các ký hiệu tiếng Pháp)
 Japan Registered Population Tables kể từ January 1, 1874 (chỉ bằng tiếng Nhật)
 DSpace at Waseda University 
 Kokudaka and population Table (Bộ sưu tập Okuma Shigenobu, văn bản gốc bằng tiếng Nhật)
 Boys, Anthony FF, World Population, 2000 
 Wendell Cox Consultancy
 New York Times, Mar 2, 1921
 Asian Population Statistics 

Đế quốc
Đế quốc Nhật Bản
Nhân khẩu Nhật Bản