Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga

Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga (, chuyển tự Latinh: Narodnyy artist Rossiyskoy Federatsii), đôi khi còn được dịch là Nghệ sĩ quốc gia Liên bang Nga, là danh hiệu cao nhất được trao cho công dân Liên bang Nga, có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn (sân khấu, âm nhạc, múa, xiếc, điện ảnh,...).

Danh hiệu này được coi là sự tiếp nối của cả hai danh hiệu thời Liên Xô: thứ nhất là "Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô" và thứ hai (trực tiếp hơn) là "Nghệ sĩ nhân dân Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga". Hiện nay, vị thế của danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân Liên bang Nga đã vượt mức của danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân CHXHCNXV Liên bang Nga thời xưa.

Hiện tại danh hiệu này có hai cấp độ:

 Cấp dưới: Nghệ sĩ danh dự Liên bang Nga (Заслуженный артист, Zasluzhenniy artist), còn dịch là "Nghệ sĩ ưu tú Nga". Cách dịch sau thể hiện sự chuyển đổi từ danh hiệu "Nghệ sĩ ưu tú Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga" (Заслуженный артист РСФСР) sang thành "Nghệ sĩ ưu tú Liên bang Nga". 
 Cấp trên: Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga (Народный артист, Narodny artist) là danh hiệu cao nhất.

Nghệ sĩ nào được phong danh hiệu "Danh dự" (Zasluzhenniy) ở thời trước thì có đủ điều kiện để được phong lên danh hiệu "Nhân dân" (Narodny) về sau. Chẳng hạn, ca sĩ giải trí Sergei Georgievich Zakharov được trao danh hiệu Nghệ sĩ danh dự CHXHCNXV Liên bang Nga (Заслуженный артист РСФСР) vào năm 1988, đến năm 1996 được phong thành Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga.

Hình ảnh

Danh sách Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga

Thập niên 1990

1992 

 Vadim Abdrashitov - đạo diễn phim 
 Vera Alentova - diễn viên 
 Gennadi Bortnikov - diễn viên 
 Ivan I. Krasko - diễn viên 
 Yuri Lyubimov - diễn viên 
 Tamara Nosova - diễn viên 
 Tatiana Samoilova - diễn viên 
 Vitaly Solomin - diễn viên 
 Tatyana Vasilyeva - diễn viên

1993 

 Lev Dodin - đạo diễn sân khấu 
 Pyotr Fomenko - đạo diễn phim và sân khấu 
 Georgy Garanian - nhạc sĩ 
 Boris Khimichev - diễn viên 
 Olga Ostroumova - diễn viên 
 Ruzhena Sikora - ca sĩ 
 Sergei Solovyov - đạo diễn 
 Evgeniy Steblov - diễn viên 
 Olga Volkova - diễn viên 
 Irina Zhurina - ca sĩ
 Liya Akhedzhakova - diễn viên 
 Oleksandr Bondurianskyi - nghệ sĩ dương cầm 
 Boris Novikov - diễn viên 
 Albert Filozov - diễn viên 
 Yevgeny Krylatov - nhà soạn nhạc 
 Rimma Markova - diễn viên 
 Andrey Martynov - diễn viên 
 Irina Murillesova - diễn viên 
 Georgy Natanson - đạo diễn 
 Valery Nosik - diễn viên 
 Victor Pavlov - diễn viên 
 Elvina Podchernikova-Elvorti - nghệ sĩ xiếc 
 Aleksandr Porokhovshchikov - diễn viên, đạo diễn 
 Viktor Alexejewitsch Romanko - nghệ sĩ đàn bayan 
 Boris Shcherbakov - diễn viên 
 Nina Usatova - diễn viên 
 Anatoly Vasilyev - diễn viên 
 Gennadi Yukhtin - diễn viên 
 Emsese Zharkov - diễn viên 
 Lev Leshunn - ca sĩ

1995 

 Nina Ananiashvili - vũ công ba lê 
 Yevgeniya Glushenko - diễn viên 
 Dmitri Hvorostovsky - ca sĩ 
 Igor Kostolevsky - diễn viên 
 Savva Kulish - đạo diễn 
 Gennady Pasko - họa sĩ 
 Vladimir Rubin - nhà soạn nhạc 
 Yevgeniya Simonova - diễn viên 
 Vladimir Verbitsky - nhạc trưởng

1996 

 Cô Wê - pha Bezrodnaya - nghệ sĩ vĩ cầm 
 Alexander Burdonsky - đạo diễn sân khấu 
 Nikolai Burlyayev - diễn viên 
 Vyacheslav Dobrynin - nhà soạn nhạc, ca sĩ 
 Valery Fokin - đạo diễn sân khấu 
 Valery Gergiev - nhạc trưởng 
 Nadezhda Gracheva - vũ công ba lê 
 Igor Krutoy - nhà soạn nhạc 
 Valery Leontiev - ca sĩ 
 Tamara Miansarova - ca sĩ 
 Yuriy Norshteyn - đạo diễn 
 Valery Polyansky - nhạc trưởng 
 Natalya Seleznyova - diễn viên 
 Nikolay Serebryakov - đạo diễn 
 Mikhail Svetin - diễn viên 
 Margarita Terekhova - diễn viên 
 Sergei Zakharov - ca sĩ

1997 

 Yuri Antonov - nhạc sĩ 
 Victor Balashov - người dẫn chương trình phát thanh 
 Valery Lantratov - vũ công ba lê 
 Alexander Lenkov - diễn viên 
 Alexander Malinin - nhạc sĩ 
 Vladimir Matorin - ca sĩ 
 Klara Novikova - diễn viên 
 Kirill Tikhonov - nhạc trưởng

1998 

 Olga Barnet - diễn viên 
 Vitali Konyayev - diễn viên 
 Fuat Mansurov - nhạc trưởng 
 Serge Migitsko - diễn viên 
 Yuri Nikolaev - người dẫn chương trình truyền hình và phát thanh, diễn viên 
 Maria Pakhomenko - ca sĩ 
 Boris Plotnikov - diễn viên 
 Gennadi Poloka - diễn viên, đạo diễn 
 Nina Ruslanova - diễn viên 
 Sergei Skripka - nhạc trưởng 
 Larisa Udovichenko - diễn viên 
 Emmanuil Vitorgan - diễn viên

1999 

 Alla Bayanova - ca sĩ 
 Andrei Chistyakov - nhạc trưởng 
 Valentin Dikul - người biểu diễn xiếc 
 Vladimir Ilyin - diễn viên 
 Alexander Gradsky - nhạc sĩ 
 David Goloschekin - nhạc sĩ 
 Nadezhda Kadysheva - ca sĩ 
 Mikhail Kononov - diễn viên 
 Aristarkh Livanov - diễn viên 
 Lyudmila Polyakova - diễn viên 
 Andrey Makarevich - nhạc sĩ 
 Tatyana Piletskaya - diễn viên 
 Joseph Raihelgauz - đạo diễn sân khấu 
 Alexey Rybnikov - nhà soạn nhạc 
 Alexey Sheynin - diễn viên 
 Nikolai Sorokin - diễn viên

Thập niên 2000

2000 

 Ivan Bortnik - diễn viên 
 Tatyana Dogileva - diễn viên 
 Taisia Kornilova - nghệ sĩ xiếc 
 Evgeny Brazhnik - nhạc trưởng 
 Aleksandr Misharin 
 Dmitry Nazarov - diễn viên 
 Emilyano Ochagaviya - diễn viên 
 Yuri Sarantsev - diễn viên 
 Alla Surikova - đạo diễn

2001 

 Lev Borisov - diễn viên 
 Zakhar Bron - nghệ sĩ vĩ cầm 
 Boris Bystrov - diễn viên 
 Lydia Davydova - ca sĩ 
 Sergei Filin - vũ công ba lê 
 Oleg Gazmanov - ca sĩ 
 Boris Khmelnitsky - diễn viên 
 Georgi Movkesyan - nhà soạn nhạc 
 Ilya Oleynikov - diễn viên 
 Slava Polunin - diễn viên xiếc, diễn viên 
 Alexander Rosenbaum - nhạc sĩ 
 Vladimir Steklov - diễn viên 
 Nikolay Tsiskaridze - vũ công ba lê 
 Alexandra Zakharova - diễn viên

2002 

 Olga Borodina - ca sĩ 
 Gennady Gladkov - nhà soạn nhạc 
 Boris Klyuyev - diễn viên 
 Tatyana Kravchenko - diễn viên 
 Vladimir Ponkin - nhạc trưởng 
 Stahan Rakhimov - ca sĩ 
 Nikolay Rastorguyev - ca sĩ 
 Elena Yakovleva - diễn viên 
 Leonid Yakubovich - diễn viên 
 Alla Yoshpe - ca sĩ

2003 

 Kama Ginkas - đạo diễn sân khấu 
 Igor Kashintsev - diễn viên 
 Andrey Kovalchuk - nhà điêu khắc 
 Oleg Menshikov - diễn viên 
 Leonid Nechayev - giám đốc 
 Viktor Rakov - diễn viên 
 Ilya Reznik - nhà thơ 
 Andrei Smirnov - diễn viên, đạo diễn 
 Zinovy Vysokovsky - diễn viên 
 Alexanderr Zatsepin - nhà soạn nhạc

2004 

 Oleg Anofriyev - diễn viên, nhạc sĩ 
 Igor Yuryevich Ivanov - diễn viên 
 Zinaida Ignatyeva - nghệ sĩ dương cầm 
 Tamara Gverdtsiteli - ca sĩ 
 Yevgeny Mironov - diễn viên 
 Alexander Mitta - đạo diễn 
 Alexander Morozov - nhà soạn nhạc 
 Vladimir Nazarov - nhạc sĩ 
 Andrey Smolyakov - diễn viên 
 Alexander Sokurov - đạo diễn 
 Maurice Yaklashkin - nhạc trưởng 
 Valeriya Zaklunna - diễn viên

2005 

 Sergei Artsibashev - đạo diễn 
 Yuriy Nazarov - diễn viên 
 Sergei Roldugin - nghệ sĩ cello 
 Boris Romanov - diễn viên 
 Raisa Ryazanova - diễn viên 
 Valentin Smirnitsky - diễn viên 
 Svetlana Smirnova 
 Valentin Yudashkin - nhà thiết kế thời trang 
 Kỷ nguyên Ziganshina - diễn viên

2006 

 Svyatoslav Belza - nhà phê bình 
 Yuri Bosco - nghệ sĩ 
 Alexanderr Galibin - diễn viên 
 Sergei Garmash - diễn viên 
 Vitaly Logvinovsky - diễn viên 
 Ulyana Lopatkina - vũ công ba lê 
 Alexander Pyatkov - diễn viên 
 Angelina Vovk - diễn viên 
 Slava Zaitsev - nhà thiết kế thời trang 
 Marina Zudina - diễn viên

2007 

 Irina Alfyorova - diễn viên 
 Alexanderr Domogarov - diễn viên 
 Vladimir Galouzine - ca sĩ 
 Aleksei Guskov - diễn viên 
 Dmitry Kharatyan - diễn viên 
 Irina Rozanova - diễn viên 
 Diana Vishneva - vũ công ba lê

2008 

 Serge Bezrukov - diễn viên 
 Yuri Chernov - diễn viên 
 Philipp Kirkorov - ca sĩ 
 Yulia Makhalina - vũ công ba lê 
 Anna Netrebko - ca sĩ

2009 

 Maria Alexandrova - vũ công ba lê 
 Nikolay Baskov - ca sĩ 
 Alexey Buldakov - diễn viên 
 Oleg Mityaev - nhạc sĩ 
 Anatoly Mukasei - nhà quay phim 
 Valentina Telichkina - diễn viên 
 Roman Viktyuk - diễn viên, đạo diễn

Thập niên 2010

2010 

 Irina Allegrova - ca sĩ 
 Vladimir Khotinenko - diễn viên, đạo diễn 
 Dmitry Malikov - nhạc sĩ 
 Vladimir Mashkov - diễn viên 
 Emsese Serebryakov - diễn viên 
 Vyacheslav Spesivtsev - diễn viên 
 Alexander Buinov - ca sĩ

2011 

 Fyodor Dobronravov - diễn viên 
 Vera Glagoleva - diễn viên kiêm đạo diễn phim 
 Andrei Khrzhanovsky - đạo diễn phim 
 Denis Matsuev - nghệ sĩ dương cầm 
 Boris Nevzorov - diễn viên, đạo diễn 
 Irma Nioradze - vũ công ba lê

2012 

 Dmitry Gudanov - vũ công ba lê 
 Konstantin Khabensky - diễn viên 
 Chulpan Khamatova - diễn viên

2013 

 Nikolai Chindyajkin - diễn viên 
 Natalya Gvozdikova - diễn viên 
 Lev Prygunov - diễn viên 
 Igor Sklyar - diễn viên 
 Alexanderr Trofimov - diễn viên 
 Valeriya - ca sĩ

2014 

 Valery Khalilov - nhạc trưởng, nhà soạn nhạc

2015 

 Arkady Arkanov - diễn viên (truy tặng) 
 Kseniya Rappoport - diễn viên

2016 

 Marina Esipenko - diễn viên 
 Nikolay Lazarev - diễn viên 
 Vladimir Nosik - diễn viên 
 Yuliya Rutberg - diễn viên 
 Alexander Sladkovsky - nhạc trưởng 
 Igor Vernik - diễn viên

2017 

 Olga Pogodina - diễn viên
 Ekaterina Krysanova - vũ công ba lê  
 Viktoria Tereshkina - vũ công ba lê

Tham khảo