Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Lê Sùng

Lê Sùng (1485 - 13 tháng 11 năm 1509) là một hoàng tôn, vương gia dưới triều đại nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông là con trưởng của hoàng tử Lê Tân, cháu nội Lê Thánh Tông, anh của vị vua Lê Tương Dực và là cha của hai vị vua liên tiếp Lê Chiêu Tông và Lê Cung Hoàng. Sinh thời, ông được phong tước Cẩm Giang Vương; sau khi qua đời, con trai ông là Lê Chiêu Tông, lúc ấy đã lên ngôi đã truy tôn ông là "Minh Tông Triết Hoàng Đế", nên ông còn được giới sử gia gọi là Lê Minh Tông.

Tiểu sử 
Lê Sùng nguyên là thế tử của Kiến Vương Lê Tân và Trịnh Thị Tuyên. Ông sinh năm1485 (năm Hồng Đức thứ 15 đời Lê Thánh Tông), được chính ông nội ban kiếm ấn phong tước hầu, sau đó được chính bác là Lê Hiến Tông thăng tước công. Em trai ruột là Lê Tương Dực truy phong làm Cẩm Giang vương và Trang Định đại vương. Cuối cùng, ông được truy tôn là Minh Tông Triết hoàng đế.

Năm 1505, bà Trịnh Thị Loan được tuyển làm phi cho ông, thấy người này rất xinh đẹp nên ông đã tuyển làm phi và sinh hạ cho ông hai người con là Lê Y (năm 1506), tức vua Lê Chiêu Tông, và Lê Xuân (năm 1507), tức vua Lê Cung Hoàng. Năm 1502, cha ông là Kiến Vương Lê Tân mất, ông cùng với các huynh đệ của ông đều rất buồn.

Bị anh họ Lê Uy Mục giết 
Năm 1505, Lê Hiến Tông (bác của ông) mất. Người con thứ ba của Hiến Tông là Lê Thuần lên ngôi, tức vua Lê Túc Tông, nhưng Túc Tông chỉ trị vì được 6 tháng thì qua đời khi mới chỉ có 17 tuổi. Người anh Túc Tông là Lê Uy Mục lên kế vị. Uy Mục bắt đầu lao vào ăn chơi, hoang dâm, rượu chè, lại còn giết luôn cả tổ mẫu và các tôn thất nhà Hậu Lê. Ngày 13 tháng 11 năm 1509, do Giản Tu Công Lê Oanh (con trai thứ 2 của Kiến vương) phản công lật đổ Lê Uy Mục nên Uy Mục đã giết hại thân mẫu cùng với huynh đệ của Lê Sùng, khi ấy ông chỉ mới 25 tuổi. Khi Giản Tu công biết tin, lòng ông cũng rất căm phẫn nên đã sai người mai táng cho Lê Sùng, cùng mẫu thân và huynh đệ ông, Sau này, Lê Oanh, em ông dùng tên ông lấy danh nghĩa để lật đổ Uy Mục.

Truy tôn 
Về sau Lê Tương Dực (em trai ông) đã truy phong tước cho ông là Trang Định Đại Vương.

Năm 1517, con trưởng là Lê Chiêu Tông lên kế vị ngai vàng, truy tôn ông là Minh Tông Triết hoàng đế.

Gia quyến 
 Tổ phụ: Lê Thánh Tông
 Tổ mẫu: Nhu Huy hoàng hậu

 Thân phụ: Lê Tân
 Thân mẫu: Trịnh Thị Tuyên
Anh chị em:
Giản Tu Công Lê Trừu, sau này là vua Lê Tương Dực
Mục Ý Vương Lê Doanh, cha của hoàng đế khôn chính thống Lê Quang Trị
Dực Cung Vương Lê Quyên, Con út của Kiến Vương Tân

Thê Thiếp

Hậu duệ

Xem thêm 
 Lê Đức Tông
 Lê Uy Mục
 Lê Tương Dực
 Lê Chiêu Tông
 Lê Cung Hoàng
Trịnh Thị Loan

Tham khảo 

Hoàng tộc nhà Hậu Lê
Mất năm 1509
Sơ khai nhân vật hoàng gia Việt Nam
Vương tước nhà Lê sơ
Hoàng đế truy tôn Việt Nam
Sinh năm 1485
STS-102

STS-102 là một sứ mệnh tàu con thoi đến Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS) của tàu con thoi Discovery và được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida. STS-102 đã bay vào tháng 3 năm 2001; mục tiêu chính của phi vụ gồm có tiếp tế cho ISS và xoay tua các phi hành đoàn Expedition 1 và Expedition 2.

Phi hành đoàn

Phi hành đoàn dự phòng 
Nguồn:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 NASA mission summary 
 STS-102 Video Highlights 

Sứ mệnh tàu con thoi
Tàu không gian phóng năm 2001
Nậm Cấu

Nậm Cấu là một suối chảy ở huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Nậm Cấu thuộc lưu vực sông Đà, dài chừng 36 km, diện tích lưu vực 107 Km², mã sông là "02 02 63 15 04".

Nậm Cấu bắt nguồn từ hợp lưu các suối ở sườn nam Dãy núi Pu Si Lung  xã Pa Vệ Sử huyện Mường Tè. Dãy núi Pu Si Lung có đỉnh Pu Si Lung cao 3076 m trên biên giới Việt Nam và Trung Quốc.

Suối chảy hướng nam, đến xã Bum Tở và thị trấn Mường Tè thì đổ vào Nậm Bum, một phụ lưu cấp 1 ở bờ trái sông Đà.

Thủy điện 
Năm 2017 có hai dự án Thủy điện Nậm Cấu 1 và 2 được phê duyệt, xây dựng tại xã Bum Tở.
 Thủy điện Nậm Cấu 1 có công suất lắp máy 10 MW.
 Thủy điện Nậm Cấu 2 có công suất lắp máy 10 MW, sản lượng điện hàng năm 33,39 triệu KWh. 

Năm 2019 tỉnh Lai Châu đưa vào quy hoạch sử dụng đất dự án Thủy điện Nậm Cấu Thượng, có công suất lắp máy 20 MW ở xã Bum Tở.

Ghi chú 

 Theo thông tin của trang peakvisor.com thì tại tỉnh Bắc Kạn có Núi Nậm Cấu ở xã Vũ Muộn huyện Bạch Thông, có độ cao 972 m và phần lồi địa hình 297 m.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Cấu
Hệ thống sông Hồng
Wilberforce Eames

Wilberforce Eames (12 tháng 10 năm 1855 - 6 tháng 12 năm 1937) là một nhà biên mục người Mĩ, được biết như là 'Nhân vật trọng yếu của các nhà biên mục Mĩ''.

Thiếu thời 
Eames được sinh ra ở Newark, New Jersey con của Nelson và Harriet Phoebe Eames (nee Crame). Ông dành hết thời thơ ấu của mình ở Brooklyn, gia đình ông chuyển đến đó vào năm 1861 sau cái chết của đứa con trai khác của họ. Sự giáo dục chính thống của ông kết thúc trước khi Eames vào trường Trung học.

Ông làm việc cho East New York Sentinel  từ năm 1870, trải nghiệm này khiến ông bắt đầu tạo một máy in sách tại nhà. Sau này Eames làm việc như một nhân viên bưu điện ở Brooklyn, cho tới khi ông được thuê bởi chủ nhà sách Edward R. Gillespie, là chủ của Eames từ năm 1873 đến năm 1870. Sau này ông được nhận bởi N. Tibbals & Sons, Henry Miller và Charles L. Woodward cho đến năm 1885. Sau đó, ông làm trợ lý cá nhân cho George Henry Moore, người đứng đầu Thư viện Lenox.

Sự nghiệp thư viện 
Sau khi Moore chết năm 1892, Eames trở thành trợ lý thư viện, cuối cùng là thư viện viên chính ở Lenox, và sau này, trong việc sáp nhập các thư viện Tilden trust, Astor và Lenox, ông được bầu làm 'Thư viện viên của Lenox'. Ông trở thành trưởng chi nhánh của American History Division tại Thư viện Công cộng New York năm 1911, và nhân viên biên mục (một vị trí ông giữ cho đến khi qua đời) ở đó vào năm 1916. Năm 1924, Thời báo New York đã gọi Eames là "Học giả còn sống về những cuốn sách vĩ đại nhất ở Mỹ". ASW Rosenbach nói về Eames "Có lẽ ông là người học trò vĩ đại nhất của những cuốn sách trong toàn bộ lịch sử học thuật và sưu tầm sách sống trầm lặng ở New York, được tôn thờ bởi mọi nhà sưu tầm và học giả và là một kẻ vô danh của thê giới - Wilberforce Eames." 

Eames đóng góp trong nhiều công trình biên mục, trong đó có tác phẩm Joseph Sabin. Ông cũng thâu tập một bộ sưu tập sách cá nhân, lên đến 20,000 cuốn trong năm 1904, nhiều trong số đó được tặng và tập hợp sau khi ông chết tại thư viện  NYPL.

Là một học giả tự học, Eames được chọn là thành viên của tổ chức  American Antiquarian Society  năm 1893. Đại học Harvard đã trao cho ông một bằng danh dự vào năm 1896, cũng như Đại học Michigan và Đại học Brown (cả hai vào năm 1924). Trong năm 1929, ông nhận huân chương vàng của tổ chức  Bibliographical Society of London, và danh dự từ tổ chức New York Historical Society năm 1931. Ông được chọn là thành viên danh dự của Hiệp hội Thư viện Mỹ vào năm 1933.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Biography
 
Wilberforce Eames Collection: Nineteenth-century religious tracts in various languages (i.e., Tamal and Bulgarian), (103 items). From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress

Mất năm 1937
Sinh năm 1855
Tiếng Lozi

Tiếng Lozi, còn được gọi là siLozi hay Rozi, là một ngôn ngữ Bantu của ngữ hệ Niger-Congo, được nói bởi người Lozi, chủ yếu ở tây nam Zambia. Ngôn ngữ này liên quan chặt chẽ nhất với tiếng Bắc Sotho (Sesotho sa Leboa), tiếng Tswana (Setswana), tiếng Kgalagadi (SheKgalagari) và tiếng Sotho (Sesotho/Nam Sesotho). Tiếng Lozi được nói bởi khoảng sáu phần trăm dân số Zambia. Silozi là nội danh (tên của ngôn ngữ được sử dụng bởi người bản ngữ) theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc, còn Lozi là ngoại danh.

Tiếng Lozi được phát triển từ sự pha trộn hai ngôn ngữ: Luyana và Kololo. Người Luyana đến từ Vương quốc Luba và Vương quốc Lunda (nơi ngày nay là khu vực Katanga, lưu vực sông Congo), di cư về phía nam vào cuối thế kỷ 17 hoặc đầu thế kỷ 18. Ngôn ngữ của họ, do đó, có liên quan mật thiết với tiếng Luba và tiếng Lunda. Họ định cư trên vùng đồng bằng thượng lưu Zambezi tại nơi nay là miền tây Zambia và phát triển một vương quốc, Barotseland (đây cũng là nguồn gốc tên gọi của bãi ngập Barotse-Bulozi).

Người Kololo thuộc nhóm người Sotho, từng sống ở vùng mà ngày nay là tỉnh Free State của Nam phi. Kololo bị buộc phải chạy trốn khỏi Mfecane của Shaka Zulu trong những năm 1830. Sử dụng chiến thuật bắt chước từ quân đội Zulu, người Kololo đã chinh phục Luyana trên vùng đồng bằng ngập nước Zambezi, cưỡng ép người dân ở đây thi hành luật lệ và thu nhận tiếng nói của họ. Tuy nhiên, đến năm 1864, người dân bản địa đã nổi dậy và lật đổ người Kololo. Vào thời điểm đó, tiếng Luyana đã bị lãng quên phần lớn; ngôn ngữ lai mới được gọi là Lozi hoặc Silozi, mang nét gần gũi với tiếng Sotho hơn bất kỳ ngôn ngữ lân cận nào khác ở Zambia.

Tiếng Lozi cũng được nói ở Zimbabwe, Botswana và Namibia (Vùng Zambezi).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Bảng chữ cái Lozi và phát âm tại Omniglot
 Một đoạn văn mẫu trong Lozi
 Từ điển Silozi-Anh, bảng chú giải, hướng dẫn cho người mới bắt đầu, thông tin khác
 Từ điển tiếng Anh Lozi từ Từ điển trực tuyến Webster - Phiên bản Rosetta
 Trang L10n PanAfrican bằng tiếng Lozi
 Tài nguyên OLAC bằng và về ngôn ngữ Lozi
 Cụm từ y học tiếng Lozi

Câu chuyện bằng tiếng Lozi 

 Sibetta, O.Kwibisa, Ze Patezwi ba Banca, Lubuto Library Special Collections, accessed ngày 3 tháng 5 năm 2014
 Silozi language stories , Lubuto Library Special Collections, accessed ngày 3 tháng 5 năm 2014

Ngôn ngữ tại Zimbabwe
Ngôn ngữ tại Nam Phi
Ngôn ngữ tại Namibia
Ngôn ngữ tại Botswana
Nhóm ngôn ngữ Bantu
Ngôn ngữ tại Zambia
Suất ăn hàng không

Suất ăn hàng không hay suất ăn máy bay (Airline meal) là một bữa ăn (suất ăn) phục vụ cho hành khách trên các chuyến bay thương mại. Những bữa ăn này được chuẩn bị và phục vụ từ các hãng hàng không chuyên nghiệp, do các tiếp viên hàng không bày dọn cho các hành khách. Những bữa ăn kiểu như thế này rất khác nhau về chất lượng, chủng loại và số lượng giữa các công ty hàng không cũng như các hạng vé khác nhau. Suất ăn trên máy bay bao gồm một món ăn nhẹ hoặc đồ uống cho đến một bữa ăn bảy món ngon miệng trong một chuyến bay đường dài hoặc ở khoang hạng nhất. Các loại thực phẩm được cung cấp cũng rất khác nhau giữa các quốc gia, và thường kết hợp các yếu tố của ẩm thực địa phương, đôi khi cả từ quốc gia đích đến.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 Airline menus  from 1929 to the present at Northwestern University

Hàng không
Ẩm thực
Nguyễn Trọng Hùng

Nguyễn Trọng Hùng (sinh ngày 03 tháng 10 năm 1997 tại thành phố Thanh Hóa) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp thi đấu cho Công an Thành phố Hồ Chí Minh tại V.League 1 ở vị trí tiền vệ.

Thống kê sự nghiệp 

[a]: play-off trụ hạng V League 2019

Danh hiệu
Đông Á Thanh Hóa
Cúp Quốc gia Việt Nam
 Vô địch: 2023
 Hạng ba: 2022

Tham khảo

Người Thanh Hóa
Cầu thủ bóng đá Thanh Hóa
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa
Tiền vệ bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Phù Đổng
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Đồng Môn (định hướng)

Đồng Môn có thể là một trong số các địa danh sau:

 Địa danh cũ
 Phường Đồng Môn (thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh); nay là một phần phường Trần Phú thuộc tỉnh
 Xã Đồng Môn (huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình), sau là một phần xã Thống Nhất (huyện Lạc Thủy); nay là một phần xã An Bình, tỉnh Phú Thọ.
Lê Ngọc Bảo

Lê Ngọc Bảo (sinh ngày 29 tháng 3 năm 1998 tại Phú Yên, Việt Nam) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí trung vệ trong màu áo câu lạc bộ Ninh Bình tại V.League 1 và đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

Thành tích

Câu lạc bộ
Thép Xanh Nam Định
 V.League 1: 
  Vô địch: 2023–24
Than Quảng Ninh
 Cúp Quốc gia:
  Vô địch: 2016
 Siêu cúp quốc gia:
  Vô địch: 2016
Phố Hiến
 V.League 2:
 Á quân 2019
MerryLand Quy Nhơn Bình Định
 V.League 1:
  Hạng 3: 2022
 Cúp Quốc gia:
  Á quân: 2022
  Hạng 3: 2023

Quốc tế
U-22 Việt Nam
 Đại hội Thể thao Đông Nam Á:
  Vô địch : 2019

Thống kê sự nghiệp

Đội tuyển quốc gia

Tham khảo

Người Phú Yên
PVF
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá PVF-CAND
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Than Quảng Ninh
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bình Định
Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2023
Phá Am Tổ Tiên

Phá Am Tổ Tiên (zh. 破庵祖先, ja. Haan Sosen, 1136-1211) là một vị Thiền sư Trung Quốc đời Tống, thuộc dòng Hổ Khâu, phái Dương Kỳ, tông Lâm Tế. Sư là một trong ba vị đệ tử nối pháp xuất sắc nhất của Thiền sư Mật Am Hàm Kiệt, dưới sư có đệ tử đắc pháp nổi danh là Thiền sư Vô Chuẩn Sư Phạm. Môn phong của sư được gọi là Phá Am phái.

Cơ duyên và hành trạng 

Sư họ Vương, sinh năm Bính Thìn (1136) nhằm niên hiệu Thiệu Hưng thứ 6 đời Tống Cao Tông nhà Nam Tống tại xứ Quảng An (nay là Tứ Xuyên).

Đầu tiên, sư thờ ngài Đức Tường ở Viện La Hán làm thầy. Rồi sư lại đi tham học khắp nơi. Sư đến tham vấn với ngài Chiêu Giác. Kế đến sư cạo tóc xuất gia và thọ giới Cụ túc với ngài Đức Sơn Quyên ở Lễ Châu. Sau sư du phương đến chùa Vạn Thọ ở Tô Châu, đêm khuya ngồi một mình ngoài sương tuyết, nghe tiếng chuông, sư ngẩng đầu nhìn thấy 2 chữ "Chiêu Đường", nghi tình vụt tan biến, tâm có chổ tỉnh ngộ.

Rời chùa Vạn Thọ, sư đến yết kiến Thiền sư Thủy Am Sư Nhất tại Song Lâm. Cuối cùng sư đến cầu pháp với Thiền sư Mật Am Hàm Kiệt tại Linh Ẩn Thiền Tự, Hàng Châu. Sư học đạo với Mật Am 5 năm và được ấn khả, truyền pháp. 

Khi Thiền sư Mật Am chuyển đến trụ trì tại núi Tương Sơn, sư đi theo hầu thầy rồi sau đó từ giã thầy bắt đầu hành trình giáo hóa.

Đầu tiên, sư đến trụ trì tại Hàm Bình Thiền Viện tại núi Ngọa Long, Quý Châu, Tứ Xuyên theo lời mời của Thượng Thư Dương Công ở Ngọa Long Sơn. Trong cuộc đời giáo hoá của mình, sư từng trụ trì qua các chùa như:

 Tú Phong Thiền Viện (zh. 秀峰禪院) ở Phủ Bình Giang, tỉnh Giang Tô.
 Quảng Thọ Huệ Vân Thiền Viện (zh. 廣壽慧雲禪院) ở phủ Lâm An, tỉnh Triết Giang.
 Phúc Trân Thiền Viện (zh. 福臻禪院) ở phủ Bình Giang
 Phụng Sơn Tư Phúc Thiền Tự (zh. 鳳山資福禪寺) ở Hồ Châu, tỉnh Triết Giang.
Một hôm, sư đang thuyết pháp, có người hỏi: "Tâm viên ý mã không thể nắm bắt, xin hoà thượng từ bi khai thị". Sư đáp: "Nắm bắt nó làm gì? Hãy như gió thổi, nước tự niên thành gợn sóng lăn tăn!".

Vào ngày mồng 9 tháng 6 năm thứ 4 niên hiệu Gia Định đời vua Tống Ninh Tông, sư thị tịch, hưởng thọ 76 tuổi đời và hạ lạp 49 năm. Môn đệ xây tháp thờ xá lợi tại Thiền Viện Tú Phong.

Pháp ngữ của sư được ghi lại trong:

 Phá Am Hòa Thượng Ngữ Lục (zh. 破菴和尚語錄, 1 quyển).
 Phá Am Tiên Thiền Sư Ngữ Yếu (zh. 破菴先禪師語要, 1 quyển).

Tham khảo 
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
 Thích Thanh Từ: Thiền sư Trung Hoa I-III. TP HCM 1990, 1995.
 Dumoulin, Heinrich:

 Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
 Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Trung Quốc
Người Tứ Xuyên
Lâm Tế tông
Mật Am Hàm Kiệt

Mật Am Hàm Kiệt (zh: 密庵咸傑, ja: Mittan Kanketsu, 1118-1186) là một vị cao tăng Trung Quốc đời Nhà Tống, thuộc dòng Hổ Khâu, phái Dương Kì, tông Lâm Tế. Sư là đệ tử nối pháp của Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa, dưới sư có các môn đệ đắc pháp là Thiền sư Tùng Nguyên Sùng Nhạc (Phái Tùng Nguyên), Tào Nguyên Đạo Sinh (Phái Tào Nguyên) và Phá Am Tổ Tiên (Phái Phá Am).

Cơ duyên và hành trạng 
Sư họ Trịnh, sinh năm 1118 tại Phước Châu, nhằm niên hiệu Đại Quán thứ 4, đời vua Tống Huy Tông. Từ nhỏ sư đã thông minh khác người, thường chán cảnh trần lao, mong muốn được giải thoát.

Sau sư xuất gia và đến tham học dưới với Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa. Ứng Am thầm biết sư là bậc pháp khí nên tận tình chỉ dạy, chờ thời cơ khai ngộ cho sư. Một hôm, Ứng Am hỏi sư: "Thế nào là chánh pháp nhãn tạng?". Sư đáp: "Đập vỡ bồn cát!". Ứng Am gật đầu ấn chứng và truyền pháp cho sư nối tông Lâm Tế.

Sau khi đắc pháp, sư khai đàn thuyết pháp ở chùa Ô Cự ở xứ Vệ Quốc, kế đến chấn tích độ chúng tại chùa Tương Phù Hoa Tạng ở Tưởng Sơn rồi lại phụng chiếu của vua đến làm trụ trì chùa Linh Ẩn ở Kính Sơn.

Khi lớn tuổi, sư về trụ trì tại chùa Thiên Đồng ở Thái Bạch sơn, Ninh Ba, Chiết Giang và giáo hoá đồ chúng cho đến ngày viên tịch.

Sư thượng đường nói:"Phật nói tất cả pháp để độ tất cả tâm. Ta không có tất cả tâm, đâu cần tất cả pháp. Đã không có tâm, lại không có Pháp. Núi sông đất đai, chỗ nào được. Thấy nghe hay biết, lại là vật gì?". Sư hét lên một tiếng, nói: "Đến bờ mắt xem nước, đặc biệt một trường sâu, trường sầu".Vào ngày 12 tháng 6 năm Bính Ngọ (1186) nhằm niên hiệu Thuần Hi thứ 13, triều vua Hiếu Tông nhà Nam Tống, sư ngồi kiết già rồi an nhiên thi tịch, thọ 69 tuổi, hạ lạp 52 năm. Môn đồ lập tháp thờ sư tại Trung Phong ở núi Thiên Đồng.

Pháp ngữ của sư được đệ tử chép lại trong Mật Am Hòa thượng ngữ lục (zh: 密庵和尚語錄, 1 quyển).

Tham khảo 
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
 Thích Thanh Từ: Thiền sư Trung Hoa I-III. TP HCM 1990, 1995.
 Dumoulin, Heinrich:

 Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
 Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Trung Quốc
Người Phúc Kiến
Lâm Tế tông
Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an (Việt Nam)

Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam thuộc Bộ Công an Việt Nam thực hiện việc quản lý nhà nước về tạm giữ, tạm giam trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ
Cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam Bộ Công an có những nhiệm vụ sau đây:
Giúp Bộ trưởng Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định
Tổ chức triển khai thi hành pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam;
Chỉ đạo nghiệp vụ, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam;
Quyết định việc điều chuyển người bị tạm giữ, tạm giam giữa các cơ sở giam giữ;
Thanh tra, kiểm tra về tạm giữ, tạm giam theo thẩm quyền;
Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về thi hành tạm giữ, tạm giam;
Tổng kết công tác thi hành tạm giữ, tạm giam;
Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác do Bộ trưởng Bộ Công an giao.

Lãnh đạo

Hiện nay
Thủ trưởng: Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an
Phó thủ trưởng Thường trực: Trung tướng Trần Văn Thiện, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giam, tạm giữ và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công An

Cựu lãnh đạo
Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thủ trưởng từ 10 tháng 8 năm 2018 đến 21 tháng 5 năm 2020, Thứ trưởng Bộ Công an

Xem thêm
Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng, Bộ Công an Việt Nam

Tham khảo

Cơ quan trực thuộc Bộ Công an Việt Nam
Boltenia villosa

Boltenia villosa là một loài sống đuôi, một loài vật không xương sống ở biển thuộc họ Pyuridae. Loài này được nhà sinh vật học người Mỹ William Stimpson mô tả lần đầu tiên vào năm 1864. Ông đã đặt danh pháp loài này là Cynthia villosa. Sau đó loài này được chuyển đến chi Boltenia. Điểm lấy mẫu điển hình là vũng Puget, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.

Loài này được tìm thấy ở phía đông bắc Thái Bình Dương và Bắc Băng Dương, ở độ sâu từ vùng gian triều thấp hơn khoảng . Loài này được tìm thấy trên cả đáy có nhiều vỏ sò và có bùn.

Tham khảo 

Động vật được mô tả năm 1864
Động vật Thái Bình Dương
Động vật Bắc Băng Dương
Boltenia
Pyuridae
Văn Đức Phu nhân

Văn Đức Phu nhân (chữ Hán: 文德夫人; ?-?), họ Trần, còn gọi Anh Tông Phế phi (英宗廢妃), là nguyên phối của vua Trần Anh Tông trong lịch sử Việt Nam.

Xuất thân cao quý và hiển hách, lại là Hoàng thái tử phi, ngôi vị Hoàng hậu nằm chắc trong tay, nhưng Văn Đức Phu nhân phải chịu một kết cục không mấy tốt đẹp, thậm chí bị vua Trần Anh Tông ra chỉ dụ phế truất khi còn chưa là Hoàng hậu.

Cuộc đời 
Văn Đức Phu nhân Trần thị xuất thân hiển vinh, bà là Đích trưởng nữ của Thái úy Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng, cháu gọi Khâm Minh Đại vương Trần Liễu là cụ nội, gọi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn là ông nội, gọi Trần Anh Tông- phu quân của mình là anh họ. Thân mẫu của bà không rõ tích, chỉ gọi là [Bảo Huệ Quốc mẫu; 保惠國母], nhưng qua đây cũng thấy được sự hiển quý không ai sánh kịp, vì Quốc mẫu là danh hiệu tương đương với Hoàng hậu, xe giá, nghi trượng đều y hệt. Trong Trần triều có vài vị được ghi nhận có danh xưng này là Linh Từ Quốc mẫu, Thiện Đạo Quốc mẫu (phu nhân của An Sinh vương Trần Liễu) và Nguyên Từ Quốc mẫu Thiên Thành công chúa. Ngoài ra, bà còn có một người anh là Văn Huệ vương Trần Quang Triều và một người em gái, sau này cũng là thê thiếp của Trần Anh Tông, Bảo Từ Thuận Thánh Hoàng hậu.

Ngày 3 tháng 2 âm lịch năm Nhâm Thìn (1292), Trần Nhân Tông phong Hoàng thái tôn Trần Thuyên làm Hoàng thái tử, khi ấy ông 16 tuổi. Nhân dịp ấy, Trần thị- Đích trưởng nữ của Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng, được chọn làm Hoàng thái tử phi.

Ngày 9 tháng 3 âm lịch năm Quý Tỵ (tức ngày 16 tháng 4 năm 1293), Trần Nhân Tông truyền ngôi cho Thái tử Trần Thuyên, tức Hoàng đế Trần Anh Tông. Anh Tông tự xưng là Anh Hoàng (英皇) và tôn vua cha làm Hiến Nghiêu Quang Thánh Thái Thượng Hoàng Đế. Nhà vua lấy niên hiệu là Hưng Long (興隆) và sử dụng nó cho đến hết thời trị vì của mình. Lúc này, Thái tử phi Trần thị tạm vẫn chưa có danh phận, tạm gọi [Trần phi; 陳妃]

Sau một khoảng thời gian, Trần phi chính thức được phong làm Văn Đức Phu nhân (文德夫人). Tuy là Nguyên phối của Tân đế, Trần thị lại không được phong Hoàng hậu. Đại Việt sử ký toàn thư sau đó vắn tắt ghi chép, phong phu nhân ít lâu, Văn Đức Phu nhân bị hàng vị, không rõ nguyên do: ""Phong cho Hoàng thái tử phi làm Văn Đức Phu nhân, rồi lại phế đi, lấy em gái của Văn Đức phong Thánh Tư Phu Nhân." Văn Đức Phu nhân sau đó không rõ kết cục, còn em gái bà vào cung sau này là Bảo Từ Thuận Thánh Hoàng hậu. Câu chuyện của một Thái tử phi gia thế phi thường bất ngờ trượt mất ngôi hậu, lại lấy em gái ra thay thế là một trong những bí ẩn lớn nhất Trần triều.

Tham khảo 

Phi tần nhà Trần
Biểu tình Iran 2019

Biểu tình Iran 2019 là một loạt các cuộc biểu tình dân sự xảy ra ở nhiều thành phố trên khắp Iran, ban đầu là phản đối việc tăng giá nhiên liệu 200% nhưng sau đó đã mở rộng để phản đối chế độ hiện tại ở Iran và Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Các cuộc biểu tình bắt đầu vào tối ngày 15 tháng 11 và trong vòng vài giờ đã lan đến 21 thành phố khi các video về cuộc biểu tình bắt đầu lan truyền trên mạng. Hình ảnh về các cuộc biểu tình bạo lực đã được chia sẻ trên internet với các cuộc biểu tình đạt đến cấp độ quốc tế.

Tổ chức Ân xá Quốc tế báo cáo rằng chính phủ đã sử dụng lực lượng gây chết người ở các thành phố trên khắp đất nước và đã có ít nhất 115 người thiệt mạng vì tiếng súng từ IRGC và các lực lượng vũ trang khác theo lệnh trực tiếp từ nhà lãnh đạo tối cao. Tuyên bố của Amnesty đã bị người phát ngôn từ chối cho nhiệm vụ của Iran tới UN Alireza Miryousefi. Chính phủ Iran đã tịch thu thi thể của những người biểu tình bị giết và bị thương có nghĩa là không có con số chính thức nào về tổng số người thiệt mạng.

Để ngăn chặn việc chia sẻ thông tin liên quan đến các cuộc biểu tình và cái chết của hàng trăm người biểu tình trên các nền tảng truyền thông xã hội, chính phủ đã chặn Internet trên toàn quốc, dẫn đến mất hoàn toàn kết nối Internet gần như toàn bộ khoảng sáu ngày.

Dựa trên tường thuật của Tổ chức Ân xá Quốc tế và Đài phát thanh Farda, loạt cuộc biểu tình này có thể là bạo lực và nghiêm trọng nhất kể từ Cách mạng Iran năm 1979.

Bối cảnh 
Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu đối với Iran, cùng với sự quản lý kinh tế sai lầm, đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng ở Iran trong vài năm qua. Trước tình trạng bất ổn, Tổng thống đương nhiệm của Iran, Hassan Rouhani nói, "Iran đang trải qua một trong những năm khó khăn nhất kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo 1979". Các đồng minh Iran ở Lebanon và Iraq cũng đã chứng kiến các cuộc biểu tình chống chính phủ.

Vào nửa đêm ngày 15 tháng 11 năm 2019, chính phủ Iran tuyên bố sẽ tăng giá nhiên liệu. Trước khi tăng giá, tài xế có thể mua tới  cho 10.000 rial Iran mỗi lít (khoảng 1,15 đô la Mỹ mỗi gallon), với mức giá mới là 15.000 rial mỗi lít (khoảng 1,70 đô la Mỹ mỗi gallon) cho  đầu tiên mỗi tháng và 30.000 mỗi lít (khoảng 3,40 đô la Mỹ mỗi gallon) sau đó, giá tăng từ 50% đến 200%. Một chương trình truyền hình nhà nước của Iran đã mô tả các biện pháp này như một cách giúp tài trợ cho khoảng 60 triệu người Iran.

Tham khảo 

Biểu tình ở Iran
Biểu tình năm 2019
Iran năm 2019
Biểu tình năm 2020
Người Thụy Sĩ

Người Thụy Sĩ (, , , ) là công dân của nước Thụy Sĩ  hoặc người gốc Thụy Sĩ.

Số lượng công dân Thụy Sĩ đã tăng từ 1,7 triệu vào năm 1815 lên 7 triệu vào năm 2016. Hơn 1,5 triệu công dân Thụy Sĩ giữ nhiều quốc tịch. Khoảng 11% công dân sống ở nước ngoài (0,8 triệu, trong đó 0,6 triệu người có nhiều quốc tịch). Khoảng 60% những người sống ở nước ngoài cư trú trong Liên minh châu Âu (0,46 triệu). Các nhóm lớn nhất của con cháu người Thụy Sĩ và quốc tịch bên ngoài châu Âu được tìm thấy ở Hoa Kỳ và Canada.

Mặc dù nhà nước hiện đại của Thụy Sĩ bắt nguồn từ năm 1848, thời kỳ của chủ nghĩa dân tộc lãng mạn, nó không phải là quốc gia và người Thụy Sĩ thường không được coi là thành lập một nhóm dân tộc duy nhất, mà là một liên minh (') hoặc ' ("quốc gia của ý chí", "quốc gia theo sự lựa chọn", nghĩa là một quốc gia có liên quan), một thuật ngữ được đặt ra trái ngược với " quốc gia " theo nghĩa ngôn ngữ thông thường hoặc dân tộc của thuật ngữ này.

Từ Swiss (Thụy Sĩ) (trước đây là tiếng Anh cũng là Switzer) và tên của nước Thụy Sĩ, cuối cùng có nguồn gốc từ tên gọi Schwyz, đã được sử dụng rộng rãi để chỉ Cựu Liên bang Thụy Sĩ từ thế kỷ 16.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
Walter Sorell,	The Swiss: a cultural panorama of Switzerland Bobbs-Merrill, 1972.
Heinrich Zschokke, Des Schweizerlands Geschichten für das Schweizervolk, J. J. Mäcken, 1823. Google Books, trans. as The History of Switzerland, for the Swiss People by Francis George Shaw, 1855. Google Books
Frank Webb, Switzerland of the Swiss, Scribners, 1910. Archive.org
Paul Bilton, The Xenophobe's Guide to the Swiss, Oval Projects Ltd, 1999. Google Books
Leo Schelbert, Swiss migration to America: the Swiss Mennonites, Ayer Publishing, 1980.
John Paul Von Grueningen, The Swiss In The United States: A Compilation Prepared for the Swiss-American Historical Society as the Second Volume of Its Publications, Swiss-American Historical Society, 1940, reprinted for Clearfield Co. by Genealogical Pub. Co., 2005, .
Henry Demarest Lloyd, John Atkinson Hobson, The Swiss democracy: the study of a sovereign people, T. F. Unwin, 1908.
J. Christopher Herold, The Swiss without halos, Greenwood Press, 1979.
Julie Hartley-Moore, The Song of Gryon: Political Ritual, Local Identity, and the Consolidation of Nationalism in Multiethnic Switzerland, Journal of American Folklore 120.476 (2007) 204–229.
Arnold Henry Moore Lunn, The Swiss and their mountains: a study of the influence of mountains on man, Rand McNally, 1963.
Hans Kohn, Nationalism and Liberty: The Swiss Example. London: George Allen and Unwin, 1956.
Marcello Sorce Keller, “Transplanting multiculturalism: Swiss musical traditions reconfigured in multicultural Victoria”, in Joel Crotti and Kay Dreyfus (Guest Editors), Victorian Historical Journal, LXXVIII(2007), no. 2, pp. 187–205; later appeared in Bulletin - Schweizerische Gesellschaft für Musikethnologie und Gesellschaft für die Volksmusik in der Schweiz, October 2008, pp. 53–63.

Xã hội Thụy Sĩ
Nhóm sắc tộc ở Thụy Sĩ
Người Thụy Sĩ
"Sắc tộc có liên quan" cần xác nhận
Bóng rổ tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019

Bóng rổ sẽ là một trong những môn thể thao được tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019 ở Philippines.

Giải đấu bóng rổ trong đại hội sẽ có bốn nội dung: bóng rổ 5x5 truyền thống và bóng rổ 3x3, dành cho cả nam và nữ.

Trong 5x5, Philippines là đương kim vô địch 12 lần ở nam và Malaysia là đương kim vô địch 2 lần ở nữ. Bóng rổ 3x3 sẽ được tranh tài lần đầu tiên dành cho cả hai giới tính.

Lịch thi đấu
Bóng rổ 3x3 sẽ được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 2 tháng 12 năm 2019 trong khi nội dung bóng rổ 5x5 thông thường sẽ được tổ chức từ ngày 4 đến ngày 10 tháng 12 năm 2019.

Các nước tham gia

Địa điểm
Cuộc thi bóng rổ 5x5 thông thường sẽ được tổ chức tại Mall of Asia Arena ở Pasay trong khi cuộc thi bóng rổ 3x3 sẽ được tổ chức tại Trung tâm Filoil Flying V ở San Juan.

Cuneta Astrodome trước đây cũng được coi là địa điểm tiềm năng cho bóng rổ 5x5 trong khi Trung tâm hoạt động SM Mall of Asia được coi là nơi tổ chức cuộc thi bóng rổ 3x3.

Tóm tắt huy chương

Bảng huy chương

Danh sách huy chương

Quan ngại và tranh cãi
Trung tâm Filoil Flying V ban đầu đã được công bố là địa điểm cho bóng rổ 5x5 sau khi Ban tổ chức thất bại trong việc bảo đảm Mall of Asia Arena hoặc một địa điểm lớn hơn tương tự vì đặt sự kiện trước.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  

Bóng rổ
2019
Đông Nam Á
Giải đấu bóng rổ quốc tế tổ chức bởi Philippines
Take Me Home, Country Roads

"Take Me Home, Country Roads", còn được gọi là "Take Me Home" hay "Country Roads", là một bài hát được Bill Danoff, Taffy Nivert và John Denver viết, lấy cảm hứng từ vẻ đẹp của Clopper Road, một con đường cũ ở Quận Montgomery, Maryland. Các thông tin địa lý của bài hát được chia sẻ bởi cả khu vực Tây Virginia và cả bang West Virginia; tuy nhiên, bài hát đã được liên kết mạnh mẽ với phần sau. Nó được phát hành dưới dạng đĩa đơn được thực hiện bởi Denver vào ngày 12 Tháng Tư năm 1971, đạt đỉnh điểm ở vị trí thứ 2 trên US Hot 100 singles của bảng xếp hạng Billboard trong tuần kết thúc ngày 28 tháng 8 năm 1971. Bài hát đã thành công khi phát hành lần đầu và được RIAA chứng nhận Vàng vào ngày 18 tháng 8 năm 1971 và Bạch kim vào ngày 10 tháng 4 năm 2017. Bài hát trở thành một trong những bài hát được yêu thích và yêu thích nhất của John Denver. Nó đã tiếp tục được bán, với hơn 1,5 triệu bản kỹ thuật số được bán tại Hoa Kỳ. Nó được coi là bài hát đặc trưng của Denver.

Bài hát có một trạng thái nổi bật là một biểu tượng mang tính biểu tượng của West Virginia, được mô tả là "gần như thiên đường". Vào tháng 3 năm 2014, nó đã trở thành một trong bốn bài quốc ca chính thức của West Virginia.

Sáng tác
Cảm hứng cho bài hát đến trong khi vợ chồng Nivert và Danoff đang lái xe trên đường Clopper (Maryland Route 117) ở gần quận Montgomery, Maryland đến tham gia buổi gặp mặt gia đình Nivert ở Gaithersburg.

Trong văn hóa đại chúng 
Trong bộ phim năm 2017 Kingsman: Tổ chức Hoàng Kim của Matthew Vaughn, nhân vật Merlin đã hát "Take Me Home, Country Roads" trước khi chết giữa một bãi mìn.

Tham khảo 

Đĩa đơn của RCA Records
Đĩa đơn năm 1971
Bài hát năm 1970
Đĩa đơn năm 2001
Bản thu âm được lưu trữ tại Viện lưu trữ Ghi âm quốc gia Hoa Kỳ
Tiếng Comoros

Tiếng Comoros (Shikomori hoặc Shimasiwa, "tiếng (của) đảo") là tên được đặt cho 4 phương ngữ/ngôn ngữ thuộc Ngữ hệ Nam Đảo được nói ở Quần đảo Comoro, một quần đảo ở tây nam Ấn Độ Dương, nằm giữa Mozambique và Madagascar. Nó là một trong những ngôn ngữ chính thức của Comoros được quy định trong hiến pháp. Shimaore, một trong số các ngôn ngữ này, được nói trên hòn đảo tranh chấp Mayotte, một tỉnh của Pháp nhưng Comoros tuyên bố chủ quyền. Giống như tiếng Swahili, các ngôn ngữ Comoros thuộc nhóm ngôn ngữ Sabaki, một phần của nhóm ngôn ngữ Bantu.

Phân loại 
Có 4 ngôn ngữ liên quan nhau: Shindzuani, Shimaore, Shimwali và Shingazija, mỗi ngôn ngữ lần lượt được nói tại một trong bốn hòn đảo lớn (và các đảo nhỏ lân cận) sau: Anjouan, Mayotte, Mohéli và Grand Comore, tương ứng.

Bên cạnh nhiều từ vựng vay mượn từ tiếng Ả Rập, tiếng Swahili láng giềng; từ thế kỷ thứ 16, các phương ngữ Comoros còn chịu ảnh hưởng của tiếng Bồ Đào Nha, cũng như tiếng Anh với mức độ thấp hơn. Kể từ thế kỷ 19, tiếng Pháp đã có những ảnh hưởng lớn đến ngôn ngữ ngày.

Ngôn ngữ này từng được viết bằng chữ Ajami. Chính quyền thực dân Pháp đã đem tới đây chữ Latinh, trong đó một phiên bản sửa đổi được ra nghị định chính thức vào năm 2009. Nhiều người Comoros hiện sử dụng chữ Latinh khi viết ngôn ngữ Comoros, mặc dù chữ Ajami vẫn được sử dụng rộng rãi, đặc biệt là phụ nữ.

Nó là ngôn ngữ dùng để viết quốc ca, Umodja wa Masiwa.

Tham khảo

Đọc thêm 

 Ahmed-Chamanga, Mohamed. (1992) Lexique Comorien (shindzuani) – Français. Paris: L'Harmattan.
 Ahmed-Chamanga, Mohamed. (1997) Dictionnaire français-comorien (dialecte Shindzuani). Paris: L'Harmattan.
 Ahmed-Chamanga, Mohamed. (2010) Introduction à la grammaire structurale du comorien. Moroni: Komedit. 2 vols.
 Breslar, Jon. (1981) An Ethnography of the Mahorais (Mayotte, Comoro Islands). Thesis presented at University of Pittsburgh.
 Djohar, Abdou. (2014) Approche contrastive franco-comorienne: les séquences figées à caractère adjectival. Université Paris-Nord.
 Johansen, Aimee. A History of Comorian Linguistics. in John M. Mugane (ed.), Linguistic Typology and Representation of African Languages. Africa World Press. Trenton, New Jersey.
 Lafon, Michel. (1991) Lexique Français-Comorien (Shingazidja). Paris: L'Harmattan.
 Rey, Veronique. (1994) Première approche du mwali. Africana Linguistica XI. Tervuren: MRAC.

Liên kết ngoài 

 Shingazidja 

Mayotte
Tiếng Swahili
Ngôn ngữ tại Comoros
Edward Vương tử Đen

Edward xứ Woodstock (; 15 tháng 6 năm 1330 – 8 tháng 6 năm 1376), còn có biệt hiệu là Vương tử đen (the Black Prince, một số tài liệu tiếng Việt còn dịch là Hoàng tử Đen), là con trai cả của vua Edward III của Anh, và do đó ông là người thừa kế ngai vàng Anh thế nhưng ông đã qua đời trước cha mình và vì vậy chưa từng kế vị ngai vàng. Nhưng thay vào đó, con trai của ông, Richard II, đã kế vị và lên ngôi thay ông. Tuy nhiên, Edward vẫn được coi là một trong những chỉ huy thuộc quân đội người Anh thành công nhất trong Chiến tranh Trăm Năm, và ông được những người đương thời coi là một hình mẫu của tinh thần hiệp sĩ và là một trong những hiệp sĩ vĩ đại nhất trong thời đại Trung Cổ.

Edward là người đầu tiên được phong tước vị Công tước xứ Cornwall, là người giữ chức này đầu tiên vào năm 1337. Ông là người con trai trưởng nên sẽ là người thay mặt cha ông bảo vệ vương quốc vào những năm 1338, 1340, và 1342. Ông cũng là người đầu tiên được phong tước vị Thân vương xứ Wales, một tước hiệu chỉ dành cho các con trai trưởng của vị quân vương Anh vào năm 1343 và được phong chức Hiệp sĩ bởi cha ông, Edward ở La Horgne năm 1346.

Năm 1346, Vương tử Edward chỉ huy đội tiên phong trong Trận chiến Crécy, cha ông đã cố ý để ông tự thắng trận. Ông tham gia cuộc thám hiểm Calais năm 1349 của Edward III. Năm 1355, ông được bổ nhiệm làm khâm sai của nhà vua ở Gascony, và được lệnh dẫn một đội quân vào Aquitaine trên chevauchée, trong đó ông cướp Avignonet và Castelnaudary, loại bỏ Carcassonne, và cướp bóc Narbonne. Năm sau (1356) trên một chevauchée khác, ông ra quân tàn phá Auvergne, Limousin, và Berry nhưng không chiếm được Bourges. Ông đề nghị các điều khoản hòa bình với vua Jean II của Pháp, người đã vượt trội hơn ông gần Poitiers, nhưng vị vua Pháp từ chối đầu hàng như cái giá cho sự chấp nhận của họ. Điều này dẫn đến Trận chiến Poitiers, nơi quân đội của ông đánh bại quân Pháp và bắt Jean II làm tù binh.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 .
 
 
 
 
 }
 
 
 
 .
 
 
 

Vương tử Anh
Chiến tranh Anh-Pháp
Trữ quân Anh
Vương tộc Plantagenet
Thân vương xứ Wales
Người Anh gốc Pháp
Hiệp sĩ Garter
Công tước xứ Cornwall
Người thừa kế chưa bao giờ lên ngôi
Người Anh gốc Hà Lan
Vương tử
Đức Thịnh (định hướng)

Đức Thịnh có thể là:

Địa danh
 Xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh.

 Địa danh cũ
 Quận Đức Thịnh thuộc tỉnh Sa Đéc trước năm 1975; tương ứng với thành phố Sa Đéc và một phần các huyện Châu Thành, Lai Vung và Lấp Vò thuộc tỉnh Đồng Tháp.
 Xã Đức Thịnh (huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh); sau là một phần xã Thanh Bình Thịnh (huyện Đức Thọ); nay là một phần xã Đức Thịnh thuộc tỉnh.

Nhân danh
Đỗ Đức Thịnh, diễn viên, đạo diễn điện ảnh và đạo diễn sân khấu
Lại Đức Thịnh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Toán học
Lê Đức Thịnh (1927 – 2001), nhà cách mạng và chính khách
Gioan Baotixita Lê Đức Thịnh, giáo dân Công giáo
Ngô Đức Thịnh, nhà nghiên cứu văn hóa
Nguyễn Đức Thịnh, Thiếu tướng Công an nhân dân
Trần Đức Thịnh (1901 – 1971), nhà cách mạng
Máctinô Tạ Đức Thịnh, linh mục Công giáo
Nguyễn Đức Thịnh, diễn viên kịch, truyền hình

Xem thêm
Thịnh Đức
Nhóm ngôn ngữ Benue-Congo

Nhóm ngôn ngữ Benue-Congo (đôi khi được gọi là Benue Đông-Congo) là một phân nhóm chính của ngữ hệ Niger-Congo, hiện diện hầu như khắp châu Phi hạ Sahara.

Nhóm này bao gồm 938 ngôn ngữ được nói bởi chừng 550 triệu người.

Nó bao gồm hai nhánh chính:

Nhóm ngôn ngữ Niger Trung (hoặc Platoid), được nói chủ yếu ở Nigeria
 Nhóm ngôn ngữ Bantoid–Cross, được nói ở Nigeria, Cameroon và hầu hết châu Phi hạ Sahara, vì chúng có chứa các ngôn ngữ Bantu (thông qua nhánh Nam Baltoid).

Phân nhóm 

Phân nhóm Niger Trung (hoặc Platoid) có các nhóm Plateau, Jukunoid và Kainji; còn phân nhóm Bantoid–Cross tạo thành từ nhóm Bantoid, Dakoid và Cross River.

Các nhánh của nhóm ngôn ngữ Benue-Congo như sau: (số ngôn ngữ kèm theo) 

Tiếng Ukaan cũng liên quan đến nhóm ngôn ngữ Benue-Congo; Roger Blench nghi ngờ đây có thể là ngôn ngữ Benue (Đông)-Congo khác biệt nhất hoặc là họ hàng gần với Benue-Congo.

Tiếng Fali và tiếng Tita cũng có thể thuộc nhóm Benue-Congo nhưng không được phân loại.

Xem thêm 

 Danh sách từ vựng phục dựng Benue-Congo nguyên thủy  (Wiktionary) 
Biểu đồ hệ thống các ngôn ngữ Niger-Congo với số lượng người nói

Tham khảo 

 Wolf, Paul Polydoor de (1971) The Noun Class System of Proto-Benue–Congo (Thesis, Leiden University). The Hague/Paris: Mouton.
 Williamson, Kay (1989) 'Benue–Congo Overview', pp. 248–274 in Bendor-Samuel, John & Rhonda L. Hartell (eds.) The Niger–Congo Languages – A classification and description of Africa's largest language family. Lanham, Maryland: University Press of America.

Wikimedia

Liên kết ngoài 

 Tài nguyên mạng cho các ngôn ngữ Congo Benue 
 Tạp chí Ngôn ngữ Tây Phi: Benue-Congo
 Danh sách Swadesh Benue-Congo nguyên thủy  (de Wolf 1971)

Nhóm ngôn ngữ Benue-Congo
Ngữ hệ Niger-Congo
An Dũng (định hướng)

An Dũng có thể là một trong số các địa danh sau:

 Địa danh cũ
 Xã An Dũng, huyện An Lão, tỉnh Bình Định
 Xã An Dũng, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh
Vụ trộm Dresden 2019

Vào ngày 25 tháng 11 năm 2019, các hiện vật đồ trang sức hoàng gia đã bị đánh cắp từ bảo tàng Grünes Gewölbe (Vault Xanh) trong lâu đài Dresden ở Dresden, Đức. Ba trong số mười bộ hiện vật trang sức trong căn Phòng Ngọc của bảo tàng đã bị đánh cắp. Các hiện vật bị đánh cắp bao gồm ngôi sao ngực đính đầy kim cương của Hội Đại bàng trắng Ba Lan, một chiếc mũ có đính kim cương 16 cara, cầu vai kim cương và chuôi kim cương chứa chín viên kim cương lớn và 770 viên nhỏ hơn, cùng với một bao kiếm tương ứng.

Bảo tàng
Vụ cướp này diễn ra tại Grünes Gewölbe (Vault Xanh) ở Dresden, Đức, một trong những bảo tàng lâu đời nhất ở châu Âu, được thành lập vào năm 1723 bởi August II của Ba Lan, Tuyển đế hầu quốc Sachsen. Vào thời điểm trộm cắp, nó trưng bày khoảng 4.000 hiện vật trang sức và các báu vật khác được trang trí bằng vàng, bạc, ngà, ngọc trai và các kim loại và đá quý khác. Một trong những kho báu chính của bảo tàng, Viên kim cương xanh 41 cara, đã được cho mượn ở Hoa Kỳ.

Vụ trộm

Vào ngày 25 tháng 11 lúc 4 giờ sáng, những tên trộm tạo một đám cháy nhỏ trên cầu Augustus gần đó, đã phá hủy hộp điện làm mất điện dẫn đến vô hiệu hóa báo động an ninh, nhưng camera quan sát (CCTV) vẫn tiếp tục hoạt động. Những tên trộm sau đó cắt qua các thanh sắt quanh cửa sổ để đột nhập vào Phòng Ngọc của bảo tàng. Theo cảnh sát, những tên trộm phải rất nhỏ để chui qua lỗ. Cảnh quay camera quan sát cho thấy hai tên trộm trong hầm. Chúng dùng rìu đập vỡ mặt kính để lấy kim cương.

Những tên trộm đã lấy đi ba bộ kim cương thế kỷ 18 trị giá 1,1 tỷ USD. Các bộ đồ bao gồm 37 viên kim cương, hồng ngọc, ngọc lục bảo và ngọc bích. Những tên trộm đã không thể lấy tất cả các mảnh từ ba bộ trang sức; đồ trang sức đã được khâu vào bề mặt của tủ và một số trong những mảnh đó vẫn còn. Những tên trộm đã thoát qua cùng một cửa sổ, thay thế các thanh để trì hoãn phát hiện. Vụ cướp được phát hiện lúc 5 giờ sáng và 16 xe cảnh sát đã được điều đến bảo tàng. Các nhân viên bảo vệ đóng quân tại bảo tàng theo giao thức sau khi vụ trộm được phát hiện và không giao chiến với bọn cướp, vì nhân viên bảo vệ không có vũ khí. Thay vào đó họ đã thông báo cho cảnh sát và tuân theo giao thức an toàn.

Tham khảo

Trộm cướp
Đức năm 2019
Đức thập niên 2010
Châu Âu năm 2019
Dresden
Nam Điền (định hướng)

Nam Điền có thể là một trong số các địa danh sau:

 Địa danh cũ
 Xã Nam Điền, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
 Xã Nam Điền, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.
 Xã Nam Điền, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định.
Thiện Tân (định hướng)

Thiện Tân có thể là một trong số các địa danh sau:

 Xã Thiện Tân, tỉnh Lạng Sơn

 Địa danh cũ
 Xã Thiện Tân, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai
 Xã Thiện Tân, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn

Xem thêm
Tân Thiện
Điềm He

Điềm He là một xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Địa lý
Xã Điềm He có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hoàng Văn Thụ và xã Khánh Khê
Phía tây giáp xã Văn Quan, xã Tân Văn và xã Hội Hoan
Phía nam giáp xã Yên Phúc
Phía bắc giáp xã Văn Lãng và xã Na Sầm.

Xã Điềm He có diện tích 33,27 km², dân số năm 2018 là 4.825 người, mật độ dân số đạt 145 người/km².

Theo thống kê năm 2024, xã có diện tích 103,12 km², dân số là 11.340 người, mật độ dân đạt  người/km².

Lịch sử
Điềm He vốn là tên một Châu, sau đó là một huyện thuộc tỉnh Lạng Sơn. Năm 1964, huyện Điềm He hợp nhất với 6 xã của huyện Bằng Mạc cũ thành huyện Văn Quan ngày nay.

Địa bàn xã Điềm He hiện nay trước đây vốn là hai xã Văn An, Song Giang và một phần xã Vĩnh Lại cũ.

Trước khi sáp nhập, xã Văn An có diện tích 10,55 km², dân số là 2.502 người, mật độ dân số đạt 237 người/km². Xã Song Giang có diện tích 12,31 km², dân số là 1.252 người, mật độ dân số đạt 102 người/km².

Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 818/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lạng Sơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Văn An, Song Giang cùng toàn bộ 10,41 km² diện tích tự nhiên và 1.071 người thuộc 3 thôn: Bản Lải, Nà Bung, Nà Súng của xã Vĩnh Lại vừa giải thể thành xã Điềm He.

Ngày 1 tháng 7 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1672/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lạng Sơn năm 2025. Theo đó,Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Trấn Ninh, Liên Hội và Điềm He thành xã mới có tên gọi là xã Điềm He.

Danh nhân

Chú thích

Tham khảo
I Used to Know Her

I Used to Know Her là album tổng hợp thứ hai của nữ ca sĩ người Mỹ H.E.R., được RCA Records phát hành vào ngày 30 tháng 8 năm 2019. Album bao gồm các bài hát nằm trong các EP I Used to Know Her: The Prelude (2018) và I Used to Know Her: Part 2 (2018) của nữ ca sĩ, cũng như bổ sung thêm 5 bài cùng nhiều phiên bản mở rộng của các bài hát "Going", "Be On My Way" và "The Lord is Coming".

Tại Giải Grammy lần thứ 62, album nhận được đề cử ở hạng mục Album của năm, qua đó trở thành đề cử lần thứ hai liên tiếp của H.E.R. ở hạng mục này. Đĩa đơn mở đường và bài hát "Could've Been" hợp tác với Bryson Tiller cũng được đề cử cho Bài hát R&B xuất sắc nhất và Trình diễn R&B xuất sắc nhất. Đĩa đơn thứ hai từ album, "Hard Place", được đề cử ở các hạng mục Bài hát của năm và Thu âm của năm.

Các đĩa đơn và quảng bá
Vào ngày 4 tháng 4 năm 2019, H.E.R. ra mắt video âm nhạc của ca khúc "Hard Place". Cô cũng biểu diễn trực tiếp ca khúc trong chương trình The Late Show with Stephen Colbert và tại lễ trao giải Grammy năm 2019. Vào ngày 25 tháng 6, cô phát hành đĩa đơn "Racks" hợp tác với YBN Cordae. Đĩa đơn kế tiếp được phát hành vào ngày 26 tháng 7 và có tựa đề "21".

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Tham khảo

Album tuyển tập năm 2019
Album sản xuất bởi D'Mile
Album do Rodney Jerkins sản xuất
Album sản xuất bởi T-Minus (nhà sản xuất)
Album tổng hợp R&B đương địa
Album tổng hợp của RCA Records
Album của H.E.R.
Album do D'Mile sản xuất
Album do T-Minus sản xuất
Album biên tập của RCA Records
Thiện Tân

Thiện Tân là một xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thiện Tân có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Yên Bình.
Phía tây và phía nam giáp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Thái Nguyên.
Phía đông giáp xã Vân Nham.

Lịch sử
Địa bàn xã Thiện Tân hiện nay trước đây vốn là xã Thiện Kỵ thuộc huyện Hữu Lũng.

Năm 1956, thành lập xã Tân Lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Thiện Kỵ. Xã Tân Lập có diện tích tự nhiên là 2.181,03 ha.

Trước khi sáp nhập, xã Thiện Kỵ có diện tích 27,38 km², dân số là 3.017 người, mật độ dân số đạt 110 người/km². Xã Tân Lập có diện tích 21,83 km², dân số là 2.364 người, mật độ dân số đạt 108 người/km².

Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 818/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lạng Sơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Thiện Kỵ và xã Tân Lập thành xã Thiện Tân.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1672/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lạng Sơn năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Thanh Sơn, Đồng Tiến và Thiện Tân thành xã mới có tên gọi là xã Thiện Tân.

Chú thích

Xem thêm
Quang Thọ (định hướng)

Quang Thọ có thể là:

Địa danh
 Địa danh cũ
 Xã Quang Thọ (huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh); nay là một phần xã Vũ Quang thuộc tỉnh

Nhân danh
 Ca sĩ Quang Thọ (sinh 1948), Nghệ sĩ Nhân dân Việt Nam.
Pyongyang Marathon

Pyongyang Marathon, hay có tên khác là Giải Marathon Quốc tế Mangyongdae (Mangyongdae Prize International Marathon), là một giải marathon hằng năm được tổ chức vào tháng 4 tại Pyongyang, Thủ đô của Bắc Triều Tiên. Nó là một phần trong hệ thống IAAF Bronze Label Road Race.

Cuộc đua được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1981 dành cho nam giới và sự kiện dành cho phụ nữ được bắt đầu vào năm 1984. Cuộc đua năm 2009 là sự kiện thứ 22. Cuộc thi đã được mở cho các vận động viên quốc tế một lần nữa vào năm 2000. Cuộc đua bắt đầu và kết thúc tại Sân vận động Rungnado May Day hoặc Sân vận động Kim Il Sung và chạy dọc bờ sông Taedong. Tại mùa giải năm 2010, Ivan Babaryka người Ukraine đã trở thành vận động viên châu Âu đầu tiên giành chiến thắng tại Bình Nhưởng sau 24 năm. Cuộc đua vào năm 2012 đã được tổ chức như một phần của lễ kỷ niệm 100 năm kể từ khi Kim Il-sung chào đời và có một trong những kết thúc gần nhất của cuộc đua: Oleksandr Matviychuk và Pak Song-chol có thời gian kết thúc bằng nhau (2:12:54), với khách mời Ukraine nhận danh hiệu.

Cuộc đua năm 2015 ban đầu đã bị đóng cửa đối với người nước ngoài vì lo ngại về Ebola, nhưng quyết định này đã bị thay đổi sau khi Bắc Triều Tiên mở lại biên giới vào tháng 3 năm 2015. Cuộc đua được tổ chức vào năm 2016, nhưng không đáp ứng các thông số kỹ thuật của IAAF cho IAAF Bronze Label Road Race mà nó đã có trong những năm trước.

Kỷ lục 

 Nam: 2:10:50, Kim Jung-won, 1996
 Nữ: 2:26:02, Jong Yong-ok, 2007

Danh sách người chiến thắng 
Key:

Xem thêm 

 Du lịch Bắc Triều Tiên

Chú thích

Liên kết ngoài 

 
 Pyongyang Marathon at ARRS
 Pyongyang Marathon at Marathoninfo
 How to join Pyongyang Marathon

Khởi đầu năm 1981 ở Bắc Triều Tiên