Tuân tần

Tuân tần Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (chữ Hán: 恂嫔博爾濟吉特氏; ? - 1761), cũng thường bị nhầm thành Hoắc Thạc Đặc thị (霍碩特氏), là một phi tần của Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng đế.

Thân thế 
Tuân tần Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博爾濟吉特氏) là người thuộc Hoắc Thạc Đặc bộ (霍碩特部) cũng dịch là Hoà Thạc Đặc bộ (和硕特部), sau sách văn của Thanh cung không rõ vì sao gọi thành [Quách thị]. Là người Mông Cổ, sinh nhật của bà là ngày 24 tháng 12 (âm lịch), nhưng không rõ sinh năm bao nhiêu.

Tổ tiên của bộ tộc Hòa Thạc Đặc Mông Cổ là em trai của Nguyên Thái Tổ Thiết Mộc Chân là Chuyết Xích Cáp Tát Nhi, cháu 6 đời của Chuyết Xích Cáp Tát Nhi tên là A Khắc Tát Cát Lặc Đại (阿克萨噶勒岱), ông sinh được 2 người con trai, con trai đầu tên là A Lỗ Khắc Đặc Mục Nhĩ (阿鲁克特穆尔), hậu duệ của ông hình thành nên tám bộ tộc là Khoa Nhĩ Thấm, Trát Lãi Đặc, Đỗ Nhĩ Bá Đặc, Quách Nhĩ La Tư (郭尔罗斯), A Lỗ Khoa Nhĩ Thấm, Tứ Tử Bộ Lạc (四子部落), Mậu Minh An (茂明安), Ô Lạt Đặc (乌拉特). Con trai thứ hai tên là Ô Lỗ Khắc Đặc Mục Nhĩ (乌鲁克特穆尔), nghe nói không hòa thuận với anh trai, đã dẫn bộ chúng đến nương nhờ Vệ Lạp Đặc (卫拉特), hình thành nên bộ tộc Hòa Thạc Đặc. Cố Thực Hãn (固始汗) vào thời Minh Thanh chuyển giao, chính là hậu duệ của Ô Lỗ Khắc Đặc Mục Nhĩ.

Năm Sùng Đức thứ 2 (1737), Cố Thực Hãn cử sứ giả đến triều Thanh, từ đó thiết lập mối liên hệ chính thức. Năm Khang Hi thứ 37 (1698), sau khi Cát Nhĩ Đan bại vong, con trai của Cố Thực Hãn là Đạt Thập Ba Đồ Nhĩ (达什巴图尔) vào kinh triều kiến, được triều đình nhà Thanh phong làm Thân vương. Đến những năm Ung Chính, phối hợp với việc xuất binh Thanh Hải, bộ tộc Hòa Thạc Đặc chính thức được biên chế thành minh kỳ. Cha của Tuân tần là Ô Ba Thập (乌巴什), chính là một trong các Đài cát của bộ tộc Hòa Thạc Đặc. Tuy nhiên, vì cái tên “Ô Ba Thập” khá phổ biến trong quý tộc Mông Cổ, nên quan hệ huyết thống cụ thể vẫn chưa rõ ràng.

Đại Thanh tần phi 
Thời gian Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị nhập cung không rõ, chỉ biết được sung vào hàng Quan nữ tử, được giao cho Thuần Quý phi dạy dỗ cung quy. Năm Càn Long thứ 24 (1759), ngày 19 tháng 6 (âm lịch), Quan nữ tử Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị được sách phong làm Quách Thường tại (郭常在). Đồng thời, Bái Nhĩ Cát Tư thị do Kế Hoàng hậu dạy dỗ cũng được phong làm Quý nhân. Sang ngày 7 tháng 7 (âm lịch) cùng năm, Càn Long Đế tổ đi đến Tị Thử Sơn Trang, tổ chức lễ cầu Chức Nữ, Quách Thường tại cũng tham gia. Đến ngày 16 tháng 8, Thuần Quý phi bị bệnh, mệnh Tam a ca Vĩnh Chương đưa về Bắc Kinh, Quách Thường tại ở lại hầu hạ Càn Long Đế.

Năm Càn Long thứ 25 (1760), Quách Thường tại được tấn phong Quách Quý nhân (郭贵人), cụ thể ngày tấn phong không rõ. Thật ra điều này cũng thường thấy đối với hậu cung triều Thanh, do từ dưới tước Tần thì hậu phi chỉ nhận chỉ dụ rồi thăng đãi ngộ mà không làm lễ tấn phong.

Năm Càn Long thứ 26 (1761), ngày 17 tháng 7 (âm lịch), Quách Quý nhân theo đoàn tùy hầu Càn Long Đế đến Nhiệt Hà. Cùng năm, vào giờ Thìn ngày 26 tháng 8 (âm lịch), Quách Quý nhân Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị mất do bị bệnh cấp tính. Sang ngày 27 tháng 8, bộ Lễ được dụ làm tang lễ cho Quách Quý nhân theo tước Tần, do đó theo thông lệ nghỉ triều 2 ngày, Tông thất mặc áo trắng 2 ngày. Sang ngày 4 tháng 9, phụng chỉ truy tặng Quách Quý nhân Bác Nhĩ Tế Cát thị làm [Quách tần; 郭嬪].

Truy phong 
Sang năm Càn Long thứ 27 (1762), ngày 29 tháng 4 (âm lịch), kim quan của Quách tần được phụng an, sau cùng táng vào Phi viên tẩm trong Dụ lăng với người từng giáo dưỡng bà là Thuần Huệ Hoàng quý phi. Sang tháng 5, chính thức tế văn, truy tặng Quách tần làm [Tuân tần; 恂嫔].

Sách văn viết:

Nhầm họ 
Sách văn truy phong Tuân tần trong Thanh Cao Tông Thực lục (清高宗实录) có ghi Tuân tần là “Quách thị” (郭氏), nhưng theo phả hệ của Hòa Thạc Đặc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị trong Mông Cổ Thế hệ (蒙古世系) và Thanh đại Mông Cổ chí (清代蒙古志), Tuân tần xuất thân từ bộ tộc Hòa Thạc Đặc của Mông Cổ, họ là Hòa Thạc Đặc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (和硕特博尔济吉特氏), việc Thanh Cao Tông Thực lục ghi là Quách thị có lẽ là ghi nhầm, đã nhầm lẫn xưng hiệu Quách Quý nhân thành họ, mà xưng hiệu “Quách” (郭) có thể đến từ một chữ trong tên của Tuân tần.

Trong văn hóa đại chúng 

Tuân tần được mô tả thông qua nhân vật [Hoắc Thạc Đặc Lam Hi; 霍碩特蓝曦] trong tiểu thuyết Hậu cung Như Ý truyện, xuất hiện ở chương 19 - Quyển năm. Nhưng nhân vật này đã bị xóa bỏ trong bản phim truyền hình.

Tham khảo 

 Thanh sử cảo

Mất năm 1761
Người Mông Cổ thuộc Thanh
Phi tần nhà Thanh