Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Misr (tên miền)

Misr hoặc Masr (''') là quốc tế hóa mã quốc gia cấp cao nhất miền (IDN ccTLD) trong Hệ thống tên miền (DNS) của Internet cho Ai Cập. Tên DNS ASCII của nó là xn--wgbh1c''', thu được bằng phương pháp sao chép tên miền quốc tế hóa trong ứng dụng (IDNA).

Tên miền là một trong những ccTLD IDN đầu tiên được cài đặt trong DNS vào ngày 5 tháng 5 năm 2010.

Truyền thống của Ai Cập ccTLD là ví dụ.

Trang web đầu tiên của tên miền cấp cao này là trang của Bộ Công nghệ Thông tin và Truyền thông Ai Cập. Sau cuộc cách mạng Ai Cập năm 2011, một trang web cho một cuộc trưng cầu dân ý đã được thiết lập bằng cách sử dụng tên miền này (  — nghĩa đen, trưng cầu dân ý[của].ai cập).

Xem thêm 
 .eg
 ISO 3166-2:EG

Chú thích 

Tên miền quốc gia cấp cao nhất
Suối Chà Lạp

Suối Chà Lạp là phụ lưu cấp 1 của dòng sông Lam chảy ở huyện Tương Dương tỉnh Nghệ An.

Suối Chà Lạp dài khoảng 37 km.

Dòng chảy 
Suối Chà Lạp bắt nguồn từ dãy núi biên giới Việt - Lào  ở xã Tam Hợp huyện Tương Dương, chảy uốn lượn theo hướng đông bắc, chảy uốn lượn theo hướng đông bắc.

Đến bản Nà Tổng xã Tam Thái thì suối Chà Lạp đổ vào dòng sông Lam.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Hệ thống sông Lam
Sông tại Nghệ An
Suối Cắt

Suối Cắt là phụ lưu cấp 1 của dòng sông Lam chảy ở huyện Kỳ Sơn và Tương Dương tỉnh Nghệ An.

Dòng chảy 
Suối Cắt khởi nguồn từ vùng núi đông nam xã Mường Lống huyện Kỳ Sơn, Nghệ An .

Suối chảy hướng đông nam qua xã Bảo Thắng tới xã Lượng Minh huyện Tương Dương thì đổ vào sông Lam ở vùng đất bản Sốp Bột và bản Can, nay là lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ. Biên tập "Danh mục địa danh dân cư... tỉnh Nghệ An" nhiều lỗi, không cho phép tra cứu hành chính khu vực này.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Hệ thống sông Lam
Sông tại Nghệ An
HD 219134 b

HD 219134 b (hoặc HR 8832 b) là một trong ít nhất năm ngoại hành tinh quay quanh HD 219134 (tên khác HR 8832), một ngôi sao dãy chính trong chòm sao Tiên Hậu (Cassiopeia). Kể từ tháng 7 năm 2015, siêu Trái Đất HD 219134 b, với kích thước khoảng 1,6  và mật độ 6,4 g/cm³, được báo cáo là ngoại hành tinh đất đá gần nhất với Trái Đất, cách xa 21,25 năm ánh sáng. Ngoại hành tinh này ban đầu được thiết bị HARPS-N của Kính viễn vọng quốc gia Galileo phát hiện thông qua phương pháp vận tốc xuyên tâm và sau đó được Kính viễn vọng Không gian Spitzer quan sát thấy khi nó đi qua phía trước ngôi sao chủ của nó. Ngoại hành tinh này có khối lượng gấp khoảng 4,5 lần Trái Đất và quay quanh ngôi sao chủ của nó theo chu kỳ 3 ngày. Năm 2017, người ta thấy rằng hành tinh này có khả năng có khí quyển.

Đặc điểm

Khối lượng, bán kính và nhiệt độ
HD 219134 b là một siêu Trái Đất, một ngoại hành tinh có bán kính và khối lượng lớn hơn Trái Đất, nhưng nhỏ hơn so với các sao khổng lồ băng Hải vương và Thiên vương. Sử dụng cả phương pháp vận tốc hướng tâm và phương tiện vận chuyển, cả khối lượng và bán kính của nó đều được xác định rõ, cho phép mô hình chính xác thành phần của hành tinh. HD 219134 b có bán kính 1,602  và khối lượng 4,74 , cho mật độ khoảng 6,4 g/cm³ và gấp 1,85 lần trọng lực của Trái Đất. Điều này phù hợp với một thành phần giống như Trái Đất. Điều này là tương đối bất thường, vì hầu hết các hành tinh 1,6  dự kiến sẽ nhiều vật liệu dễ bay hơi, chẳng hạn như nước và khí. Mặc dù có thành phần giống Trái Đất, nhiệt độ cân bằng của hành tinh này là khoảng 1.015 K (742 °C; 1.367 °F), quá nóng đối với nước lỏng hoặc sự sống. Tùy thuộc vào lượng mây che phủ trong bầu khí quyển của HD 219134 b, nhiệt độ thực tế có thể thấp hơn một chút, nhưng không ở gần phạm vi của nước lỏng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Cassiopeia Constellation at Constellation Guide
 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Cassiopeia

Chòm sao Tiên Hậu
Hành tinh kiểu Trái Đất
Giáo phận Stockholm (Công giáo Rôma)

Giáo phận Stockholm (tiếng Latinh: Dioecesis Holmiensis; tiếng Thụy Điển: Stockholms katolska stift) là một giám mục giáo hội Công giáo Latinh ở Thụy Điển và là giáo phận Công giáo La Mã duy nhất được thành lập ở Thụy Điển kể từ thời Cải cách Tin lành.
Tòa thánh của nhà thờ nhìn thấy là Nhà thờ Saint Erik, ở thủ đô Stockholm của Thụy Điển. Các nhà thờ Công giáo trước đây ('domkyrka') ở Linköping, Lund, Skara, Strängnäs, Uppsala (archiepiscopal), Västerås và Växjö đều đã được biến thành nhà thờ Lutheran, như Di sản Thế giới Ned
Giáo phận Stockholm, không thuộc tỉnh giáo hội nhưng thành lập một hội nghị giám mục với các nước láng giềng Bắc Âu, bao gồm 44 giáo xứ và bao trùm toàn bộ đất nước Thụy Điển.

Xem thêm 

 Danh sách giáo phận Công giáo tại Bắc Âu

Tham khảo 

Giáo phận Công giáo Rôma Bắc Âu
Công giáo tại Thụy Điển
Kitô giáo tại Thụy Điển
Anjani Putra

Anjaniputhraa (Tạm dịch: Con trai của Anjani) là một phim masala hành động tiếng Kannada Ấn Độ do A. Harsha đạo diễn và sản xuất bởi M. N. Kumar. Bộ phim có Puneeth Rajkumar và Rashmika Mandanna thủ vai nhân vật chính.P. Ravishankar, Ramya Krishnan, Mukesh Tiwari và Chikkanna thủ vai nhân vật phụ. Ravi Basrur sáng tác nhạc phim và nhạc nền phim, trong khi điện ảnh và chỉnh sửa được xử lý tương ứng bởi Swamy J. và Deepu S. Kumar. Bộ phim được làm lại từ phim tiếng Tamil của đạo diễn Hari Poojai (2014).

Bộ phim được chính thức ra mắt vào ngày 6 tháng 2 năm 2017 và nhiếp ảnh chính bắt đầu một tuần sau đó. Đoạn phim quảng cáo được ra mắt vào ngày 24 tháng 11 năm 2017 cùng với buổi ra mắt âm thanh được tổ chức bởi Puneeth Rajkumar sở hữu công ty PRK Audio.

Bộ phim được phát hành vào ngày 21 tháng 12 năm 2017 trên khắp Karnataka. Khi phát hành, bộ phim đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình. đã thu thập hơn 40 Crore và được tuyên bố thương mại tại phòng vé.

Diễn viên
 Puneeth Rajkumar vai Viraj, con trai của Anjana Devi
 Rashmika Mandanna vai Geetha
 Ramya Krishnan vai Anjana Devi
 Mukesh Tiwari vai Bhairava
 P. Ravishankar vai SP Surya Prakash
 Akhilendra Mishra vai Raj Thakur
 V. Manohar vai bố Geetha
 Seetha Kote vai mẹ Geetha
 Sadhu Kokila vai Phục vụ ở nhà Viraj
 Chikkanna vai phục vụ Chikkanna ở nhà Viraj
 Mithra vai Karimale, bạn của Viraj
 Harini Chandra vai dì Viraj
 Hariprriya vai số mặt hàng 1234 Shille Hodi
 Cockroach Sudhi vai Suri, Cánh tay phải của Bhairava

Nhạc

Ravi Basrur đã sáng tác các bài hát và ghi điểm cho bộ phim. Âm thanh của bộ phim đã được bán cho PRK Music thuộc sở hữu của chín Puneeth Rajkumar. Âm thanh được phát hành vào ngày 24 tháng 11 năm 2017 cùng với sự ra mắt của PRK Music.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website 
 

Phim năm 2017
Phim Ấn Độ
Phim làm lại
Phim Masala
Phim tiếng Kannada
Giáo phận Thượng Hải

Giáo phận Thượng Hải là một giáo phận Công giáo tại thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Ngai của giám mục chính tòa đặt tại Nhà thờ chính tòa Thánh Ignatius. Ngoài ra, Vương cung thánh đường Đức Mẹ phù hộ các giáo hữu tọa lạc trên đồi Xà Sơn cũng thuộc giáo phận này.

Địa hạt này từng là một hạt đại diện tông tòa thuộc Giáo hội Latinh từ lúc thiết lập vào ngày 13 tháng 12 năm 1933 đến khi được Giáo tông Pius XII thăng lên bậc giáo phận vào ngày 11 tháng 4 năm 1946. Hiện nay, Giáo phận Thượng Hải trực thuộc Tổng giáo phận Nam Kinh.

Các đời giám mục quản nhiệm

Xem thêm 

 Từ Quang Khải
 Nhà thờ chính tòa Thánh Ignatius tại Thượng Hải
 Kitô giáo tại Trung Quốc
 Công giáo tại Trung Quốc
 Giáo phận Công giáo tại Trung Quốc
 Giuse Hình Văn Chi

Tham khảo 

Thượng Hải
Địa lý Thượng Hải
Thượng Hải
Tổng giáo phận Nam Kinh

Tổng giáo phận Công giáo La Mã Nam Kinh (tiếng Latin: Archidioecesis Nanchinensis) là một lãnh thổ giáo hội hoặc giáo phận của Giáo hội Công giáo La Mã ở Nam Kinh Trung Quốc. Nó được láp với tư cách là Giám mục Tông đồ của Nam Kinh vào năm 1659 bởi Giáo hoàng Alexander VII, và được Giáo hoàng Alexander VIII thăng chức thành một giáo phận vào ngày 10 tháng 4 năm 1690. Tuy nhiên, giáo phận đã bị giáng xuống Giáo phận Tông đồ của Kiangnan vào ngày 21 tháng 1 năm 1856 Pius IX, và tên của nó sau đó được đổi thành Tòa thánh Tông đồ Kiangsu vào ngày 8 tháng 8 năm 1921 và thành Tông đồ Vicariate của Nanking vào ngày 1 tháng 5 năm 1922. Giáo hoàng Pius XII đã nâng nó vào ngày 11 tháng 4 năm 1946, với các phó giám mục Haimen, Thượng Hải, Tô Châu và Từ Châu.

Tham khảo

Nam Kinh
Nam Kinh
Lịch sử Giang Tô
Khởi đầu năm 1659 ở Trung Quốc
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann

Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann là bản đồ các vùng của vỏ não  người và các loài linh trưởng khác,được xác định bằng cấu trúc tế bào hay mô học và tổ chức các tế bào.

Lịch sử 

Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann được xác định và đánh số bởi nhà giải phẫu học người Đức Korbinian Brodmann dựa trên tổ chức cấu trúc tế bào của các nơron ông quan sát được trên vỏ não khi sử dụng phương pháp nhuộm tế bào Nissl. Brodmann công bố bản đồ vỏ não ở người, khỉ và một số loài khác vào năm 1909, cùng với nhiều phát hiện về các loại tế bào và tổ chức nhiều lớp của vỏ não các động vật có vú. Một bản đồ tương tự nhưng chi tiết hơn được công bố bởi Constantin von Economo và Georg N. Koskinas vào1925.

Tầm ảnh hưởng hiện tại 
Bản đồ chức năng vỏ não Brodmann đã được bàn luận, phản biện, chỉnh sửa và đổi tên rất nhiều trong gần một thế kỷ và vẫn được biết đến rộng rãi cũng như trích dẫn thường xuyên trong chủ đề tổ chức vỏ não người.

Tổng quan

Người và các loại linh trưởng 
Vùng 3, 1 & 2 – Vùng cảm giác thân thể sơ cấp

Vùng 4 – Vùng vận động sơ cấp

Vùng 5 – Vùng liên quan với cảm giác thân thể

Vùng 6 – Vùng tiền vận đông và vận động thứ cấp

Vùng 7 – Vùng phối hợp vận động ngôn ngữ

Vùng 8 – Vùng thị giác thuộc thùy trán

Tham khảo

Liên kết ngoài 

   - Brodmann Areas, their functions, and the lateralization of functions across hemispheres
 Brodmann, Mark Dubin pages on Brodmann areas.
 Brodmann areas Brodmann areas of cortex involved in language.
 Illustrations  More Illustrations.

Đại não
Sinh học năm 1909
Nậm Pông

Nậm Pông là phụ lưu cấp 1 của sông Hiếu, chảy ở huyện Quỳ Châu tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Dòng chảy 
Sông bắt nguồn từ hơp lưu các suối ở các xã Diên Lãm, Châu Hoàn và Châu Phong , chảy về hướng đông bắc.

Sang xã Châu Hạnh thì đổ vào sông Hiếu, từ đó nước chảy đến sông Lam.

Thủy điện 
Thủy điện Nậm Pông công suất lắp máy 30 MW, xây dựng trên dòng nậm Pông tại vùng đất các xã Châu Hạnh và Châu Phong huyện Quỳ Châu, khởi công tháng 03/2008, hoàn thành tháng 01/2014 .

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Hệ thống sông Lam
Sông tại Nghệ An
Tiếng Tráng chuẩn

Tiếng Tráng chuẩn (tên địa phương:  (pre-1982: ; Sawndip: ); ) là ngôn ngữ chuẩn hóa chính thức của tiếng Tráng, là một nhánh của các ngôn ngữ Bắc Thái. Cách phát âm của nó dựa trên phương ngữ tiếng Tráng Ung Bắc của Song Kiều, Quảng Tây ở huyện Vũ Minh, Quảng Tây với một số ảnh hưởng từ Phù Lương, Giang Tây, cũng ở huyện Vũ Minh, trong khi vốn từ vựng của nó chủ yếu dựa trên phương ngữ miền bắc. Các tiêu chuẩn chính thức bao gồm cả tiếng Tráng nói và viết. Đó là tiêu chuẩn quốc gia của tiếng Tráng, mặc dù ở Vân Nam, một tiêu chuẩn địa phương được sử dụng.

Xem thêm 
 Tiếng Bắc Thái
 Tiếng Tạng

Chú thích 

Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Nhóm ngôn ngữ Thái
Bùi Vịnh

Bùi Vịnh (1508 – 1545) là nhà văn, danh thần nhà Mạc. Ông là người làng Giáp Nhị (làng Nhĩ), xã Thịnh Liệt (tục gọi làng Sét), huyện Thanh Đàm, trấn Sơn Nam, nay thuộc Hà Nội. Bùi Vịnh đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ, đệ nhị danh (bảng nhãn) niên hiệu Đại chính 3 (1532) đời Mạc Đăng Doanh. Bùi Vịnh làm quan tới chức Lại bộ Tả thị lang tước Mai lĩnh hầu.

Gia thế 
Ông là con thứ hai của nhà văn, tiến sĩ Bùi Xương Trạch (1451 – 1529), tác giả bài ký Quảng Văn Đình nổi tiếng thời Lê Thánh Tông, là cố nội tiến sĩ Bùi Bỉnh Quân và là viễn tổ của Bùi Huy Bích. Ông có con là Bùi Bỉnh Uyên lấy con gái của Lê Bá Ly.

Sự nghiệp
Bùi Vịnh vốn thiên tính thông minh, học vấn uyên bác, soạn nhiều văn chương cả chữ Hán và chữ Nôm, nhưng hiện còn lại ít. Năm 25 tuổi đã đậu Bảng nhãn, khoa Nhâm thìn (1532), đời Mạc Đại Chính (Đăng Doanh). Thi ứng chế, ông đỗ đầu, bài thơ ngũ ngôn 49 vần nay vẫn còn được lưu giữ. Ông làm quan đến chức Tả Thị lang bộ Hộ kiêm Tả Xuân phường, sau này đến chức Đông các Đại học sĩ, tước Mai Lĩnh Hầu.

Có nhiều tác phẩm như "Thơ ngũ ngôn trường thiên" 49 vần, phú "Đế đô hình thắng" bằng chữ Hán. Đáng chú ý là bài phú Nôm "Cung trung bảo huấn", đề cao lễ giáo, viết bằng tiếng Việt khá lưu loát, uyển chuyển mặc dù có nhiều điển cố, có thể coi là một chứng tích của sự phát triển ngôn ngữ văn học Nôm thế kỉ 16.

Năm Ất tị 1545, ông mất, thụy là Trung Hiến.

Tác phẩm tiêu biểu 
Tác phẩm của ông bằng chữ Hán có bài thơ Thơ ngũ ngôn trường thiên (49 vần) được sáng tác để thi ứng chế Bảng nhãn và bài phú Đế đô hình thắng ca ngợi vẻ đẹp hình thế của đất Thăng Long, ít nhiều thể hiện niềm tự hào về kinh đô văn vật cổ kính, do vua Mạc sai làm.

Bùi Vịnh có hai cháu gái là cung nhân trong cung vua Mạc. Ông làm bài phú Cung trung bảo huấn dâng vua Mạc và cũng là để răn dạy hai cháu mình. Tương truyền ông được vua Mạc ban thưởng hậu. Mục đích bài phú như Bùi Vịnh nói, là chép những lời dạy quý báu, những phép tắc lớn để dạy dỗ nơi cung cấm. Tác phẩm có 8 vần 24 liên. Đoạn đầu Bùi Vịnh ca tụng nhà Mạc như một triều đại thịnh trị có vua hiển đức. Bài phú cũng nói lên vinh dự của cung phi được ân đãi nơi “đền loan gác phượng”. Phần chính tác phẩm nói đến phận sự của họ phải học theo nết tốt (như cần kiệm, khiêm tốn, dịu dàng) tránh thói xấu (xa hoa, ghen ghét...) để có một tương lai tốt đẹp “vua thánh tôi hiền nước yên nhà thuận”. Nội dung bài phú nghèo nàn, khô khan, để cao lễ giáo phong kiến với tất cả những khuôn phép khắt khe, nghiệt ngã. Vẻ hình thức thì dùng nhiều chữ Hán điển tích cầu kỳ. Tuy nhiên văn viết bằng tiếng Việt khá lưu loát, uyển chuyển, ghi lại được nhiều từ ngữ cổ. Cung trung bảo huấn phú là một chứng tích của sự phát triển ngôn ngữ văn học Nôm thế kỷ XVI.

Chú thích

Xem thêm 

 Bùi Xuân Ngật (2013), Danh nhân họ Bùi, Nhà xuất bản Hội Nhà văn
Hoàng Tuấn Kiều (2013), Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan thân thế - cuộc đời và sự nghiệp, Nhà xuất bản Hội Nhà văn

Bảng nhãn Việt Nam
Sinh năm 1508
Mất năm 1545
Dòng họ Bùi ở Thịnh Liệt
Người họ Bùi tại Việt Nam
Sóng thần eo biển Sunda 2018

Vào ngày 22 tháng 12 năm 2018, một cơn sóng thần gây ra bởi một vụ phun trào của núi lửa Anak Krakatau ở eo biển Sunda đã tấn công các khu vực ven biển của Banten và Lampung, Indonesia. Ít nhất 429 người thiệt mạng và hơn 1459 người bị thương, mất tích 128 người. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) cho rằng sóng thần xảy ra khi thủy triều lên cao và một trận lở đất dưới nước do một vụ phun trào núi lửa gây ra.

Sóng thần
Vào lúc 21:03 giờ địa phương (14:03 UTC), Anak Krakatau, một ngọn núi lửa đang hoạt động ở eo biển Sunda, đã phun trào và làm hỏng thiết bị địa chấn mặc dù một trạm địa chấn gần đó đã phát hiện ra những cơn chấn động liên tục. BMKG đã phát hiện ra một sự kiện sóng thần vào khoảng 21h27 giờ địa phương (14:27 UTC) tại bờ biển phía tây của Banten, nhưng cơ quan này đã không phát hiện bất kỳ sự kiện kiến tạo nào trước đó. Phát ngôn viên Khí tượng, Khí hậu học và Cơ quan Địa vật lý (BMKG) của Indonesia, ông Sutopo Purwo Nugroho đã đưa ra một tuyên bố quy định sóng thần với thủy triều cao bất thường do mặt trăng mới kết hợp với trận lở đất dưới nước do vụ phun trào Anak Krakatau gây ra.

Trước đó, BMKG đã đưa ra cảnh báo sóng cao cho vùng biển xung quanh eo biển này.

Thiêt hại
Khoảng 400 ngôi nhà ở Pandeglang nằm gần bờ biển bị sập hoặc bị hư hại nặng nề do sóng, ngoài ra còn có 9 khách sạn. 30 ngôi nhà khác ở Nam Lampung cũng bị hư hại nặng. Con đường nối giữa Serang và Pandeglang đã bị cắt đứt.

Mặc dù Indonesia sở hữu hệ thống cảnh báo sóng thần đối với sóng thần do động đất gây ra, nhưng không có cho sóng thần gây ra bởi núi lửa và do đó đã không có cảnh báo sớm.

Hình ảnh

Tham khảo

Indonesia năm 2018
Thiên tai năm 2018
Sunda
Sunda
Giáo phận Haarlem-Amsterdam

Giáo phận Haarlem-Amsterdam (tiếng Hà Lan: Bisdom Haarlem-Amsterdam, Latin: Dioecesis Harlemensis-Amstelodamensis) là một giáo phận Latin của Giáo hội Công giáo ở Hà Lan. Là một trong bảy người bầu cử ở tỉnh giáo hội của Tổng Giám mục Thành thị Utrecht, lãnh thổ giáo phận bao gồm phía tây bắc của Hà Lan, bao gồm các thành phố Haarlem (thủ phủ của Noord Holland) và Amsterdam (cùng tỉnh và quốc gia danh nghĩa của Hà Lan thủ đô).
Đức ông Jozef Marianus Punt là Giám mục Giáo phận Haarlem-Amsterdam từ năm 2001.

Tham khảo

Haarlem-Amsterdam
Văn hóa Noord-Holland
Intel 8008

Intel 8008 là một bộ vi xử lý định hướng byte đầu tiên được Intel thiết kế và sản xuất và giới thiệu vào tháng 4 năm 1972. Đây là CPU 8 bit có 14 bit bên ngoài bus địa chỉ có thể đánh địa chỉ 16 KB bộ nhớ. Ban đầu được gọi là 1201, chip này được Computer Terminal Corporation (CTC) ủy quyền để thực hiện một bộ lệnh thiết kế của chúng cho thiết bị đầu cuối lập trình Datapoint 2200 của chúng. Vì chip này bị trì hoãn và không đáp ứng các mục tiêu hiệu suất của CTC, thay vào đó, Datapoint 2200 cuối cùng đã sử dụng CPU dựa trên TTL của CTC. Một thỏa thuận cho phép Intel tiếp thị chip này cho các khách hàng khác sau khi Seiko bày tỏ sự quan tâm đến việc sử dụng nó cho máy tính calculator.

Tham khảo

Liên kết ngoài
MCS-8 User Manual  with 8008 data sheet (1972)
Computer World  Forgotten PC history: The true origins of the personal computer
The Intel 8008 support page  unofficial
The DigiBarn Computer Museum's page on Bill Pentz' Sacramento State machine, a full microcomputer built around the 8008
Microcomputer Design, First Edition, 1974 
Microcomputer Design, Second Edition, 1976 
 BASIC for the 8008 - Kilobaud Magazine, April 1977
 A BASIC language interpreter for the Intel 8008 microprocessor - University of Illinois, 1974

Vi xử lý Intel
Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly

Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly (, ) là khu bảo tồn thiên nhiên lâu đời nhất tại Trung Á. Nằm ở phía nam của Cộng hòa Kazakhstan bao gồm các chuỗi núi phía tây bắc của dãy Thiên Sơn. Tên của nó bắt nguồn từ con sông Aksu, là sông lớn nhất trong khu bảo tồn, và dãy núi Zhabagly nằm ở phía bắc. Năm 2016, nó là một phần của Di sản thế giới Tây Thiên Sơn được UNESCO công nhận.

Địa lý
Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly nằm ở vùng núi phía tây của Talas Alatau, là dãy núi phía tây của dãy Thiên Sơn. Ranh giới phía đông của nó được phân định với Cộng hòa Kyrgyzstan, trong khi phía nam ngăn cách bởi thung lũng sông Maidantal và biên giới với Uzbekistan. Ở phía tây của khu bảo tồn là khu vực được bao quanh bởi Kyzylkum, và ở phía bắc được phân định bởi dãy núi Karatau. Dãy Thiên Sơn mở rộng hơn nữa về phía đông và nam. Khu bảo tồn thiên nhiên trải dài trên diện tích 131.934 hecta, địa hình dao động từ 1100 - 4236 mét. Các dãy núi lớn tại đây bao gồm Zhabagly ở phía bắc, Talasskiy Alatau ở trung tâm, Baldyoustktau và Ugamskiy Alatau ở phía nam. Chúng tạo thành những sườn dốc cũng như những cao nguyên thoải. Đỉnh Sayram nằm ở phía nam là điểm cao nhất trong Khu bảo tồn. Khu vực núi bị chia cắt bởi các con sông Jabagly, Aksu và Baldyrbek, tất cả đều chảy theo hướng tây vào Syrdarya, sau đó chảy ra biển Aral. Con sông Aksu hình thành Hẻm núi Aksu sâu 500 mét và chỉ có thể băng qua được ở phía nam của khu bảo tồn bằng cách đi bộ qua một cây cầu đi bộ hẹp.

Địa chất
Đá vôi Đại Cổ sinh, đá dolomit và đá tro núi lửa là những loại chiếm ưu thế nhất tại khu bảo tồn. Đất hoảng thổ dày tích tụ trên các cao nguyên và chân đồi. Đá mácma kỷ Permi có những ít hơn.

Hệ động thực vật
Động vật tại khu bảo tồn bao gồm 44 loài động vật có vú nằm trong Sách đỏ của Kazakhstan. Đáng chú ý nhất phải kể đến báo tuyết nhưng hiếm khi được bắt gặp.Các loài thường thấy hơn là gấu nâu Himalaya, Cừu Argali Thiên Sơn (Ovis ammon karelini), Nhím lông Ấn Độ và Sóc chuột Menzbier.

Về thực vật, đây là nơi có 1312 loài thực vật có mạch. Một số chi lớn nhất bao gồm Hoàng kỳ, Loa kèn, Hành, Cói túi, Đậu. Có 44 loài thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng được liệt kê trong sách đỏ Kazakhstan. bao gồm Táo dại Tân Cương (Malus sieversii), Nho hoang dã (Vitis vinifera) và một số loài hoa hoa tulip hoang dã. Một phần của khu bảo tồn được bao phủ bởi bán sa mạc, bụi rậm thảo nguyên tạo thành một bức tranh đầy màu sắc vào mùa xuân. Vành đai thực vật núi cao điểm thêm bởi một số loài Bách xù và những đồng cỏ là nơi phát triển của một số loài thực vật Xibia và Trung Á. Hẻm núi Aksu là nơi có một số mảng rừng phong Turkestan trong khi các loài Liễu và Bạch dương phát triển dọc theo một số sông chính.

Tham khảo

Aksu-Zhabagly
Aksu-Zhabagly
Thiên Sơn
Aksu-Zhabagly
Khu dự trữ sinh quyển tại Kazakhstan
Khởi đầu năm 1926 ở Nga
Ctenochaetus flavicauda

Ctenochaetus flavicauda là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1938.

Từ nguyên 
Từ định danh của loài cá này, flavicauda, trong tiếng Latinh có nghĩa là "đuôi vàng", hàm ý đề cập đến vây đuôi màu vàng tươi ở cá con.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. flavicauda có phạm vi phân bố ở Trung Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy ở vùng biển của một số đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương: từ quần đảo Phoenix, băng qua quần đảo Cook và Polynesia thuộc Pháp đến đảo Pitcairn, phạm vi phía bắc giới hạn đến quần đảo Line, phía nam đến đảo Rapa Iti.

C. flavicauda sống gần các rạn san hô ở vùng nước nông, độ sâu khoảng từ 10 đến ít nhất là 30 m.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. flavicauda là 16 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu khá sẫm với những đường sọc màu xám hoặc xanh lam nhạt ở hai bên thân, và những chấm tròn cùng màu trên đầu, ngực và thân trước. Vây lưng và vây hậu môn có viền màu xanh lam ánh kim. Vây đuôi có màu trắng, tương phản hoàn toàn với thân và các vây còn lại. Mống mắt có màu xám đậm, viền màu vàng rõ hơn ở rìa trên và sau của mắt. Cá con có màu vàng tươi trên toàn cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 26–28; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23–26.

Sinh thái học 
C. cyanocheilus có thể sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

Tham khảo 

F
Cá Thái Bình Dương
Cá châu Đại Dương
Động vật được mô tả năm 1938
Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Ctenochaetus marginatus

Ctenochaetus marginatus là một loài cá biển thuộc chi Ctenochaetus trong họ Cá đuôi gai. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1835.

Từ nguyên 
Tính từ định danh của loài cá này, marginatus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "có viền cạnh", ám chỉ những đường viền màu xanh lam ánh kim trên vây lưng và vây hậu môn.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. marginatus có phạm vi phân bố rải rác ở Trung và Đông Thái Bình Dương. Loài cá này được ghi nhận ở nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương, bao gồm quần đảo Marshall, quần đảo Caroline, Kiribati, Tuvalu, đảo Johnston, quần đảo Marquises, quần đảo Society và quần đảo Line, và dọc theo bờ biển trải dài từ Costa Rica đến Colombia, bao gồm tất cả các quần đảo, hòn đảo ngoài khơi phía tây Trung Mỹ.

C. marginatus sống gần các rạn san hô ở vùng nước nông gần bờ, và cũng được tìm thấy ở những khu vực nước động, nhiều sóng, ở độ sâu đến ít nhất là 40 m, nhưng thường được quan sát ở độ sâu nông hơn (khoảng 18 m trở lại).

Mô tả 
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở C. marginatus là 27 cm. Có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Cơ thể hình bầu dục thuôn dài, có màu nâu xám sẫm với những đốm tròn nhỏ màu xanh lam phủ khắp cơ thể, với các đường sọc dọc cùng màu vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 26 - 29; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 24 - 26; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 17.

Sinh thái 
C. marginatus có thể sống đơn độc hoặc theo đàn. Thức ăn của các loài Ctenochaetus chủ yếu là các loại tảo và vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá trên nền đáy và xúc những mảnh tảo vụn vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm là dạ dày có thành dày.

Tham khảo

Xem thêm 
 

M
Cá Thái Bình Dương
Cá châu Đại Dương
Cá México
Cá Costa Rica
Cá Panamá
Cá Colombia
Cá Ecuador
Động vật được mô tả năm 1835
Ctenochaetus

Ctenochaetus là một chi cá biển thuộc họ Cá đuôi gai, bao gồm các loài cá có phạm vi phân bố trải rộng khắp các vùng biển thuộc Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; duy nhất một loài là Ctenochaetus marginatus được ghi nhận dọc theo vùng bờ biển phía tây Trung Mỹ.

Từ nguyên 
Từ định danh của chi cá này, ctenochaetus, được ghép từ hai âm tiết trong tiếng Latinh: cteno (lược) và chaetus (lông cứng), không rõ hàm ý điều gì, nhưng gần như chắc chắn là đề cập đến những chiếc răng mảnh như răng lược hay như những sợi lông cứng đối với những loài trong chi này.

Mô tả 
Như tất cả những loài cá đuôi gai khác, các loài Ctenochaetus đều có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi, tạo thành ngạnh sắc. Tổng chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở chi này là 27 cm, thuộc về loài Ctenochaetus marginatus.

Cơ thể của các loài trong chi này chủ yếu có tông màu nâu xám sẫm. Tuy nhiên, một số loài có thể thay đổi màu sắc của cơ thể khi đối mặt với những kẻ xâm phạm lãnh thổ hay khi bước vào mùa sinh sản (đối với cá đực), như đã được quan sát ở loài Ctenochaetus striatus.

Sinh thái 
Do cấu tạo đặc biệt của răng, các loài Ctenochaetus chỉ ăn những mảnh tảo bám trên đá và những vụn hữu cơ. Chúng dùng răng của mình để đẩy cát đá, cạo những mảnh tảo vụn kiếm được và xúc vào miệng. Các loài Ctenochaetus đều có chung một đặc điểm, đó là dạ dày có thành dày.

Các loài 

Có 9 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này, bao gồm:

 Ctenochaetus binotatus Randall, 1955
 Ctenochaetus cyanocheilus Randall & Clements, 2001
 Ctenochaetus flavicauda Fowler, 1938
 Ctenochaetus hawaiiensis Randall, 1955
 Ctenochaetus marginatus (Valenciennes, 1835)
 Ctenochaetus striatus (Quoy & Gaimard, 1825)
 Ctenochaetus strigosus (Bennett, 1828)
 Ctenochaetus tominiensis Randall, 1955
 Ctenochaetus truncatus Randall & Clements, 2001

Tham khảo

Trích dẫn 
 

Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Kitana

Kitana (hay là Princess Kitana và Kitana Kahn - Công chúa Kitana) là một nhân vật nữ hư cấu trong sê-ri game Mortal Kombat. Kitana lần đầu xuất hiện trong phần Mortal Kombat II năm 1993.

Là một trong những nhân vật chính của sê-ri Mortal Kombat, Kitana là công chúa vùng Edenia, con gái ruột của Nữ hoàng Sindel. Sau này cô cũng là con nuôi của ác tướng Shao Kahn. Trong cốt truyện gốc, Kitana là một nữ sát nhân phản diện trong binh đoàn của Shao Kahn. Sau đó, cô dần chuyển sang tuyến nhân vật chính diện. Kitana có một người chị em song sinh, cũng là kẻ thù là Mileena. Bạn thân của Kitana là Jade. Trong game, cô cũng có tình cảm với Liu Kang. Sau khi dòng thời gian được tái thiết bởi hỏa thần Kiu Kang, Kitana hiện là người em ruột song sinh của Mileena và là con của nữ hoàng Sindel và vua Jerrod.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mortal Kombat
Nhân vật nữ trong trò chơi điện tử
Nhân vật hư cấu bị rối loạn stress sau sang chấn
Trùm trò chơi điện tử
Khắc acid

Khắc axit (tiếng Anh: etching) là kỹ thuật dùng axit hay thuốc cẩn màu (mordant) để cắt các chi tiết của một tấm kim loại, từ đó tạo ra những nét khắc chìm (intaglio). Trong sản xuất hiện đại, các hóa chất khác cũng có thể được sử dụng trên các loại vật liệu khác nhau. Cùng với chạm khắc, đây là một trong những phương pháp quan trọng nhất của các bậc thầy đồ họa in ấn thời xưa, và vẫn được ứng dụng rộng rãi ngày nay. Trong một số biến thể hiện đại như sản xuất hiển vi và khắc quang hóa, khắc acid là một kỹ thuật quan trọng trong công nghệ hiện đại, trong đó có các bảng mạch.

Theo phương pháp truyền thống, một tấm kim loại (thường là đồng, kẽm, hoặc thép) sẽ được phủ một lớp kháng acid dạng sáp. Người họa sĩ sau đó sẽ cạo đi lớp phủ đó bằng kim nhọn tại những vị trí xuất hiện đường nét khi hoàn thiện, để lộ ra lớp kim loại. Échoppe, một dụng cụ có phần cắt hình oval nghiêng, được sử dụng để "làm phồng" các đường ấy. Tấm kim loại sau đó được nhúng vào acid, hay còn được gọi là "mordant" (nghĩa là "cắn" trong tiếng Pháp) hay etchant, hoặc được tưới acid lên. Acid sẽ ăn mòn kim loại (phản ứng oxy hóa khử xảy ra) tới một mức nhất định phụ thuộc vào thời gian và độ mạnh của acid, để lộ ra bức tranh đã được khắc trên sáp trên tấm kim loại. Sau đó lớp sáp bọc sẽ được làm sạch. 

Trong các lần sử dụng, bất kỳ loại mực không ăn mòn nào cũng sẽ được phủ lên tấm kim loại, sau đó mực sẽ chảy khỏi bề mặt và chỉ bám lại ở các vết bị ăn mòn. Tấm kim loại sau đó sẽ được đặt vào máy ép áp lực cao cùng một tờ giấy (thường được làm ẩm để mềm ra). Tờ giấy sẽ thấm mực từ các đường khắc, trở thành một bản in. Quá trình này có thể được lặp lại nhiều lần, thường là vài trăm bản in trước khi tấm kim loại bị mòn. Tác phẩm trên tấm kim loại có thể được bổ sung hoặc sửa bằng cách bọc sáp bổ sung và thực hiện khắc acid; những tấm kim loại có thể có nhiều hơn một hình thức.

Khắc acid thường được kết hợp với các phương pháp khắc chìm (intaglio) khác như khắc (như Rembrandt) hay acquatint (như Francisco Goya). Tên gọi tiếng Pháp "eau forte" ("nước mạnh") của kỹ thuật và thành phẩm in ấn đôi khi cũng được sử dụng trong tiếng Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Prints & People: A Social History of Printed Pictures, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art, which contains material on etching
The Print Australia Reference Library Catalogue
Etching from the MMA Timeline of Art History
Museum of Modern Art information on printing techniques and examples of prints
The Wenceslaus Hollar Collection of digitized books and images at the University of Toronto
Trương Tiểu Nguyệt

Trương Tiểu Nguyệt () là nhà ngoại giao người Đài Loan và hiện giữ chức Chủ tịch Quỹ giao lưu hai bờ eo biển Đài Loan. Bà là đại diện Trung Hoa Dân Quốc tại Vương quốc Anh từ năm 2007 đến năm 2011 và tại Úc từ năm 2011 đến năm 2014. Năm sau, bà được bổ nhiệm làm lãnh đạo Văn phòng đại diện Kinh tế và Văn hoá Đài Bắc tại Hoa Kỳ. Năm 2016, bà được chỉ định giữ chức Chủ nhiệm Hội đồng các vấn đề đại lục Đài Loan. Trương Tiểu Nguyệt rời Hội đồng các vấn đề đại lục vào tháng 2 năm 2018 và thay Điền Hoằng Mậu làm lãnh đạo Quỹ giao lưu hai bờ eo biển Đài Loan vào tháng 3 năm 2018.

Thời niên thiếu
Trương Tiểu Nguyệt đạt được bằng cử nhân từ khoa ngoại giao, Đại học quốc lập Chính trị. Bà đạt được bằng thạc sĩ về quan hệ quốc tế từ Đại học Long Island ở Hoa Kỳ.

Tham khảo

Đại diện Đài Loan
Bộ trưởng Trung Hoa Dân Quốc
Kalachi, Kazakhstan

Kalachi (''' cũng được Latinh hóa thành Kalachevskiy''') là một làng quê thuộc huyện Esil, tỉnh Akmola (tỉnh). Trong năm 2014, gần một phần năm số người dân được tường thuật mắc phải một "hội chứng buồn ngủ". Vào tháng 1 năm 2015, theo tường thuật hơn một nửa dân làng đang dự định di chuyển tới nơi khác ở. Sau đó người ta đã khám phá ra rằng mật độ cacbon monoxide gia tăng từ một hầm mỏ bỏ hoang gần đó làm cho nồng độ oxy trong thị trấn giảm xuống là nguyên nhân của chứng bệnh này.

Tham khảo
Sông Kafue

Sông Kafue là con sông dài nhất nằm trọn trong Zambia, với chiều dài . Đây là nguồn nước quan trọng cho tưới tiêu và thủy điện. Nó là phụ lưu lớn nhất của sông Zambezi, và một trong những sông chính của Zambia, chảy ngay giữa đất nước. Hơn 50% dân số Zambia sống trong lưu vực sông Kafue và trong số ngày 65% là dân đô thị.　

Sông có lưu lượng trung bình 320 m³/s ở nửa hạ, biến thiên theo mùa. Nó đổ 10 km³ nước mỗi năm vào sông Zambezi.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Visit Zambia Campaign

Sông Zambia
Stichopus herrmanni

Stichopus herrmanni là một loài động vật da gai thuộc họ Sticheepidae. Nó được tìm thấy ở vùng nhiệt đới, phía tây Ấn Độ Dương, ở độ sâu xuống tới 20 m (66 ft). Loài này và một số loài khác được gọi là cá cà ri và được thu hoạch thương mại; nó được gọi là gama ở Indonesia.

Miêu tả 
Stichopus herrmanni là một loài hải sâm lớn, dài tới 50 cm (20 in). Thân hình trụ, đế bằng. Thành cơ thể xù xì và nhăn nheo, không có vết phồng lớn nhưng có những nhú màu nâu cam (các vết lồi lõm hình nón). Miệng được bao quanh bởi tám đến mười sáu xúc tu và kiếm ăn cũng như di chuyển các chân duy nhất mang các ống ngắn. Màu sắc của loài này có thể thay đổi tùy thuộc vào môi trường mà nó sinh sống và phát triển: ở một nơi thì loài này thường có màu nâu xám, nâu lục hoặc nâu cát, trong khi ở một số nơi khác có màu vàng mù tạt, nâu cam hoặc xanh lục và nâu is a species of holothuroidean echinoderm in the family Stichopodidae. It is found in the tropical, western Indo-Pacific Ocean, at depths down to . This and several other species are known as curryfish and are harvested commercially; it is called gama in Indonesia.

Stichopus herrmanni được tìm thấy ở khu vực nhiệt đới phía tây Ấn Độ - Thái Bình Dương. Phạm vi của nó kéo dài từ bờ biển phía đông của châu Phi đến Malaysia, Indonesia và Australia. Nó xuất hiện trên nền cát và bùn, đồng cỏ biển và ở độ sâu khoảng 25 m (80 ft). In Queensland, a minimum length of  is in force.

Giá trị 
Ở Indonesia và bắc Úc loài này là một hải sâm có giá trị cao - Nó được gọi là "curryfish", nhưng tên này bao gồm một số loài, S. herrmanni, Stichopus growus và Stichopus ocellatus và sự xuất hiện của ba loài gần như là cùng một thời điểm. Có thời gian vì thịt dễ bị phân hủy nên loại hải sâm này ko được sử dụng nhưng các phương pháp chế biến hiện đại và công phu hiện nay giúp xử lý tốt hơn và hiện nay nó đã trở thành một sản phẩm có giá trị cao.

Tình trạng bảo tồn 
Mặc dù quần thể S. herrmanni phát triển và hầu như các cá thể của loài này phát triển vô cùng tốt ở Úc, tuy nhiên dưới những áp lực đánh bắt cá ở những nơi khác đang khiến quần thể của nó suy giảm và trở nên vô cùng khan hiếm. Vì vậy đã khiến cho loài này có khả năng phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng nên chính vì vậy mà Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã đánh giá tình trạng bảo tồn của loài này là "dễ bị tổn thương".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Stichopus
Động vật được mô tả năm 1868
Động vật Ấn Độ Dương
Động vật Thái Bình Dương
Stichopodidae
Sân bay Tà Cơn

Sân bay Tà Cơn hiện là một di tích lịch sử ở vùng đất thôn Hòa Thành, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam. Trong Chiến tranh Việt Nam thời kỳ năm 1966 – 1968 sân bay Tà Cơn là đầu cầu hàng không trong cụm cứ điểm quân sự chiến lược của quân đội Mỹ, là mắt xích quan trọng của tập đoàn cứ điểm Khe Sanh. Những năm đó Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành Chiến dịch giải phóng Khe Sanh để khai thông con đường tiếp vận từ miền Bắc vào miền Nam. Di tích đã được Bộ VHTT xếp hạng quốc gia tại Quyết định số 236/QĐ-BVHTT ngày 12 tháng 12 năm 1986.

Đặc điểm 
Di tích nằm trên địa phận thôn Hòa Thành, xã Khe Sanh, cách đường Hồ Chí Minh (đoạn nối từ Khe Sanh tới Hướng Lập) hơn 400 m về hướng đông bắc, và cách thị trấn Khe Sanh cũ 3 km về hướng bắc. Tại khu di tích có nhà bảo tàng và các vật trưng bày chiến cụ như máy bay, trực thăng, xe tăng. Di tích Sân bay Tà Cơn hiện là điểm tham quan quan trọng trong tour du lịch "tour DMZ - Thăm lại chiến trường xưa" trong Chiến tranh Việt Nam.

Tham khảo

Xem thêm 
 Danh sách Di tích quốc gia Việt Nam
 Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh 1968

Liên kết ngoài 

Sân bay
Di tích quốc gia Việt Nam
Địa danh trong Chiến tranh Việt Nam
Cân nặng sơ sinh

Cân nặng sơ sinh là khối lượng cơ thể của trẻ khi sinh ra. Cân nặng khi sinh trung bình ở trẻ sơ sinh gốc châu Âu là 3,5 kg (7,7 lb), mặc dù phạm vi bình thường là từ 2,5 kg (5,5 lb) đến 4,5 kg (9,9 lb). Trẻ sơ sinh gốc Nam Á và Trung Quốc nhẹ hơn khoảng 240 gram (0,53 lb). Cân nặng khi sinh của em bé là đáng chú ý vì trẻ sơ sinh rất nhẹ cân có nguy cơ tử vong cao gấp 100 lần so với trẻ sơ sinh có cân nặng bình thường. Theo tỷ lệ lưu hành tỷ lệ sinh thấp thay đổi theo thời gian, đã giảm nhẹ từ 7,9% (1970) xuống 6,8% (1980), sau đó tăng nhẹ lên 8,3% (2006), đến mức hiện tại là 8.2% (2016). Tỷ lệ trẻ sơ sinh nhẹ cân có xu hướng tăng nhẹ từ năm 2012 đến nay.

Đã có nhiều nghiên cứu đã cố gắng, với mức độ thành công khác nhau, tìm ra liên kết giữa cân nặng khi sinh và các điều kiện sau này, bao gồm bệnh tiểu đường, béo phì, hút thuốc lá và trí thông minh. Cân nặng khi sinh thấp có liên quan đến nhiễm trùng sơ sinh và tử vong ở trẻ sơ sinh.

Các yếu tố quyết định

Di truyền học
Có hai cơ sở di truyền có liên quan chặt chẽ đến cân nặng khi sinh, ADCY5 và CCNL1, cũng có bốn cơ sở cho thấy một số bằng chứng (CDKAL1, HHEX-IDE, GCK và TCF7L2). Khả năng di truyền của cân nặng khi sinh dao động từ 25-40%. Có một mối quan hệ phức tạp giữa gen của em bé và môi trường của mẹ mà đứa trẻ đang phát triển. Các gen của thai nhi ảnh hưởng đến việc thai nhi phát triển trong tử cung và gen của mẹ ảnh hưởng đến môi trường ảnh hưởng đến thai nhi đang phát triển như thế nào.

Tham khảo

Trẻ sơ sinh
Hộ sinh
Sơ sinh
Sản khoa
Mehdi Khalil

Mehdi Khalil (, sinh ngày 19 tháng 9 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Liban, đóng vai trò là thủ môn cho câu lạc bộ Ahed đang thi đấu tại Giải vô địch bóng đá quốc gia Liban và cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Liban.

Sự nghiệp quốc tế

Khalil đã ra mắt đội tuyển quốc gia trong trận hoà 0 – 0 trước Bahrain ngày 17 tháng 3 năm 2013. Đến nay anh đã có hơn 40 trận đấu cho đội tuyển.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Hồ sơ cầu thủ tại National-Football-Teams.

 

Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá Liban
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Liban
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Điển
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2019
Steven Nzonzi

Steven N'Kemboanza Mike Nzonzi (sinh ngày 15 tháng 12 năm 1988 tại Pháp) là một cầu thủ bóng đá người Pháp thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự cho câu lạc bộ Stoke City tại EFL Championship. Anh bắt đầu sự nghiệp với đội bóng Amiens của Ligue 2, anh đã gây đủ ấn tượng để kiếm về một bản hợp đồng từ Blackburn Rovers từ Giải bóng đá Ngoại Hạng Anh năm 2009 với giá 650.000 Bảng Anh. Anh chơi ở đây 3 năm cho tới khi câu lạc bộ xuống hạng và chuyển tới Stoke City với bản hợp đồng trị giá 3 triệu Bảng Anh vào mùa giải 2012-13. Tại đây, anh đã thi đấu vô cùng xuất sắc, đóng vai trò chủ chốt dưới sự chỉ đạo trong các triều đại của huấn luyện viên Tony Pulis và Mark Hughes, và sự đóng góp ấy được chứng minh bằng danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất câu lạc bộ của Stoke City vào mùa 2014-15. Sau đó, anh gia nhập Sevilla từ Giải vô địch quốc gia Tây Ban Nha với bản hợp đồng trị giá 7 triệu Bảng Anh vào thánh 7 năm 2015, nơi anh giành chức vô địch UEFA Europa League ngay mùa đầu tiên. Nzonzi gia nhập Roma tại Giải vô địch bóng đá Italia vào năm 2018, nơi anh chỉ thi đấu mùa đầu tiên, trước khi bị đẩy đi cho mượn tại Thổ Nhĩ Kỳ cho Galatasaray một mùa giải và tại Pháp cho Rennes hai mùa tiếp theo. Năm 2021, anh tới Qatar để gia nhập Al Rayyan, nơi anh gắn bó 2 năm. Kể từ 2023 tới nay, anh đã thi đấu cho câu lạc bộ Konyaspor tại Thổ Nhĩ Kỳ và hiện tại là Sepahan tại Iran.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Danh hiệu 
Sevilla
 UEFA Europa League: 2015–16

Sepahan
Iranian Super Cup: 2024

Pháp
 FIFA World Cup: 2018

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Pháp
Cầu thủ bóng đá A.S. Roma
Cầu thủ bóng đá Blackburn Rovers F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Cầu thủ bóng đá AS Beauvais Oise
Cầu thủ bóng đá Al-Rayyan SC
Cầu thủ bóng đá Amiens SC
Cầu thủ bóng đá Galatasaray S.K.
Cầu thủ bóng đá Konyaspor
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ bóng đá Ligue 2
Tiền vệ bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá Paris Saint-Germain F.C.
Cầu thủ bóng đá Qatar Stars League
Cầu thủ bóng đá Racing Club de France Football
Cầu thủ bóng đá Stade Rennais F.C.
Cầu thủ bóng đá Stoke City F.C.
Cầu thủ bóng đá Süper Lig
Cầu thủ vô địch UEFA Europa League
Cầu thủ vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới
Hiệp sĩ Bắc Đẩu Bội tinh
Suối Tà Cơn

Suối Tà Cơn là phụ lưu của sông Rào Quán trong hệ thống sông Thạch Hãn, chảy ở huyện Hướng Hóa và Đakrông tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Dòng chảy 
Suối Tà Cơn khởi nguồn ở bản Tà Cơn xã Tân Hợp huyện Hướng Hóa. 

Suối chảy hướng đông nam, sang xã Đakrông suối đổ vào sông Rào Quán. Tại bản Cu Pô xã Đakrông sông Rào Quán hợp lưu với sông Đakrông.

Bản "Danh mục địa danh dân cư... tỉnh Quảng Trị" ghi lỗi tên thành Suối Tà Cún.

Trong Chiến tranh Việt Nam vào những năm 1966 – 1968 quân đội Mỹ đã lập ra sân bay Tà Cơn là đầu cầu hàng không trong cụm cứ điểm quân sự chiến lược gọi là tập đoàn cứ điểm Khe Sanh. Những năm đó Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành Chiến dịch giải phóng Khe Sanh để khai thông con đường tiếp vận từ miền Bắc vào miền Nam. Sân bay Tà Cơn hiện là một di tích lịch sử và điểm tham quan trong tour du lịch "tour DMZ - Thăm lại chiến trường xưa" trong Chiến tranh Việt Nam.

Tham khảo

Xem thêm 
 Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh 1968

Liên kết ngoài 

Tà Cơn
Tà Cơn
Thảm sát Peterloo

Thảm sát Peterloo diễn ra ở công trường St. Peter tại trung tâm thành phố Manchester vào ngày 16 tháng 8 năm 1819, khiến 18 người chết và khoảng từ 400 - 700 người bị thương. Nó là kết quả của một cuộc tấn công khi kỵ binh lao vào đám đông đang tham dự một cuộc biểu tình hòa bình để yêu cầu cải cách cơ chế đại diện Quốc hội và thay đổi các khoản thuế.

Diễn biến 
Cuộc biểu tình được Hội Công đoàn Yêu Nước Manchester tổ chức để chống lại các khoản thuế vụ ngũ cốc và để biểu tình đòi hỏi cải cách Quốc hội. Các diễn giả chính bao gồm Richard Carlile, John Cartwright và Henry Hunt.

Số người biểu tình, theo ước tính lúc đó là từ 15.000 tới 30.000, nhưng theo ước tính gần đây là từ 60.000 và 80.000 người. Diễn giả chính Henry Hunt đến sau 13:00 và dự định sẽ có bài phát biểu lúc 13:20. Tuy nhiên, chính quyền địa phương quyết định giải tán cuộc họp lúc 13:30, và bắt giữ các nhà lãnh đạo. 720 kỵ sĩ cùng hai khẩu súng pháo, vài trăm lính bộ binh và cảnh sát được chuẩn bị sẵn sàng. 120 kỵ binh rút kiếm xông vào đám đông để vây bắt các diễn giả Henry Hunt, Joseph Johnson, một vài người khác, bao gồm cả các nhà báo, cũng bị bắt. Khi đám đông chống cự, đoàn kỵ binh tấn công họ, dẫn đến số lượng cao những người bị thương và tử vong.

Hậu quả 
Sự kiện đã dẫn tới sự phẫn nộ của cánh báo chí. James Wroe của báo Manchester Observer tạo ra cụm từ "Thảm sát Peterloo" dựa theo trận chiến của Waterloo, trong đó các chiến sĩ của trung đoàn kỵ binh xứng đáng đạt được một huy chương dũng cảm. Hai nhà báo từ London John Edward Taylor của The Times và John Tyas chỉ trích quyết liệt phản ứng của chính phủ Anh dưới quyền của Lord Liverpool. Diễn giả Richard Carlile đã chạy thoát và tường thuật lại sự kiện trong tờ báo của mình, Sherwin's Political Register. Wroe và Carlile sau đó bị bắt giữ vì đã công bố bài báo.

Các nhà chức trách địa phương được bộ trưởng bộ nội vụ Henry Addington, Tử tước thứ nhất của Sidmouth khen thưởng cho hành động của họ.

Sự phẫn nộ về sự kiện thảm sát này làm cho thêm nhiều người tham gia phong trào phản đối.

Phim 
Những sự kiện này là trọng tâm nội dung của bộ phim Peterloo phát hành năm 2018 của đạo diễn Mike Leigh.

Liên kết ngoài

Chú thích 

Xung đột năm 1819
Manchester
Thảm sát
Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 19
Lịch sử Manchester
Lịch sử chính trị Vương quốc Liên hiệp Anh
Anh năm 1819
Lịch sử quân sự Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 19
Ảo ảnh trắng

Ảo ảnh trắng là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Việt Bảo làm đạo diễn. Phim được phóng tác từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Tú. Phim phát sóng lần đầu vào năm 1997 trên kênh VTV1.

Nội dung
Ảo ảnh trắng xoay quanh một bệnh viện không xác định ở Hà Nội những năm thập niên 1980, thông qua số phận đôi vợ chồng Doãn (NSND Bùi Bài Bình) và Thuận (NSND Lan Hương) với ông chồng bị ung thư gan phải nằm điều trị dài ngày, tuyến truyện đã trải dần ra số phận của các y bác sĩ, lao công và bệnh nhân với những vấn đề nội tâm và quan hệ đan xen nhau, từ đó phơi bày ra những mặt tiêu cực vốn ẩn giấu dưới hệ thống cứu chữa bệnh nhân bấy lâu nay...

Diễn viên

 NSND Bùi Bài Bình trong vai Doãn
 NSND Lan Hương trong vai Thuận
 NSƯT Thu An trong vai Mẹ Doãn
 NSND Trung Anh trong vai Luận
 Minh Hằng trong vai Vân
 Mạnh Tuấn trong vai Chồng Vân
 Đức Hải trong vai Ki "nhà xác"
 Hoàng Lâm trong vai Con Ki
 NSƯT Minh Vượng trong vai Bà đồng

Và một số diễn viên khác...

Tham khảo

Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC
Phim truyền hình Việt Nam thập niên 1990
Phim tâm lý Việt Nam
Phim dựa trên tiểu thuyết Việt Nam
Khối lượng cơ thể người

Khối lượng cơ thể con người đề cập đến khối lượng của một người. Khối lượng cơ thể (thể trọng) được đo bằng kilogam, thước đo khối lượng chung trên toàn thế giới, mặc dù ở một số quốc gia như Hoa Kỳ, nó được đo bằng pound, hoặc như ở Vương quốc Anh, stone và pound. Hầu hết các bệnh viện, ngay cả ở Hoa Kỳ, hiện sử dụng kilôgam để tính toán, nhưng sử dụng kilôgam và bảng Anh cho các mục đích khác. Nói một cách chính xác, khối lượng cơ thể là số đo khối lượng cơ thể mà không có gì trên người. Thực tế, khối lượng cơ thể có thể được đo khi mặc quần áo, nhưng không có giày hoặc phụ kiện nặng như điện thoại di động và ví và sử dụng cân tay hoặc cân kỹ thuật số. khối lượng cơ thể dư thừa hoặc giảm được coi là một chỉ số xác định sức khỏe của một người, với phép đo thể tích cơ thể cung cấp thêm một chiều bằng cách tính toán phân bố khối lượng cơ thể.

Ước tính ở trẻ em
Có một số phương pháp để ước tính cân nặng ở trẻ em trong các trường hợp (như trường hợp khẩn cấp) khi cân nặng thực tế không thể đo được. Hầu hết liên quan đến cha mẹ hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đoán cân nặng của trẻ thông qua các công thức ước tính cân nặng. Những công thức này dựa trên những phát hiện về tuổi của trẻ và hệ thống ước lượng cân nặng dựa trên băng. Trong số nhiều công thức đã được sử dụng để ước tính khối lượng cơ thể, một số công thức bao gồm công thức APLS, công thức Leffler và công thức Theron. Ngoài ra còn có một số loại hệ thống dựa trên băng để ước tính khối lượng của trẻ em, trong đó nổi tiếng nhất là băng Broselow. Băng Broselow dựa trên chiều dài với khối lượng đọc từ vùng màu thích hợp. Các hệ thống mới hơn, chẳng hạn như băng PAWPER, sử dụng quy trình hai bước đơn giản để ước tính khối lượng: ước tính khối lượng theo chiều dài được sửa đổi theo thói quen cơ thể của trẻ để tăng độ chính xác của dự đoán cân nặng cuối cùng.

Xem thêm 

 Quy tắc Bergmann
 Khối lượng sơ sinh
 Chỉ số khối cơ thể
 Chiều cao người
 Béo phì
 Suy dinh dưỡng
 Sụt cân và Tăng cân
 Chán ăn tâm thần

Tham khảo

Khối lượng cơ thể người
Toán học trong y học
Nấm tóc

Nấm tóc là một bệnh nhiễm nấm ngoài da (bệnh nấm da) trên da đầu. Bệnh chủ yếu là do nấm sợi thuộc loài Trichophyton và Microsporum xâm nhập vào sợi tóc. Triệu chứng lâm sàng thường là một hoặc nhiều mảng tóc rụng, đôi khi xuất hiện 'chấm đen' mô hình (thường do rụng tóc), kèm theo viêm, bong vảy, mủ và ngứa. Không phổ biến ở người lớn, nấm tóc chủ yếu xuất hiện trước khi dậy thì và hay gặp ở trẻ nam hơn là trẻ nữ.

Triệu chứng 
Các triệu chứng có thể bao gồm dày da, đóng vảy, và đôi khi sưng, hoặc lan rộng thành hình nhẫn màu đỏ. Triệu chứng thường gặp nhất là rất ngứa da đầu, gàu, và mảng hói nơi nhiễm nấm. Biểu hiện tương tự như gàu hoặc viêm da tiết bã (viêm da dầu). Tỷ lệ mắc cao nhất ở Hoa Kỳ là trẻ nam tuổi học đường.

Có ba loại nấm tóc bao gồm nấm xén tóc, nấm làm trụi tóc và favus; dựa trên những nguyên nhân, và bản chất của các triệu chứng. Trong nấm xén tóc, các tổn thương là một sẩn đỏ nhỏ xung quanh một sợi tóc mà sau này sẽ trở thành vảy; cuối cùng sợi gãy ở đoạn 1–3 mm trên da đầu. Bệnh chủ yếu gây ra bởi Microsporum audouinii, nhưng ở châu Âu, M. canis là nguyên nhân thường gặp hơn. Nguồn gốc của nấm này là thường mèo bị bệnh, nó có thể lây lan từ người này sang người qua tiếp xúc da, hay dùng chung bàn chải và lược. Tại Hoa Kỳ, nấm làm trụi tóc thường gây ra bởi Trichophyton tonsurans, trong khi T. violaceum phổ biến hơn ở Đông Âu Châu Phi và Ấn Độ. Nấm này gây ra các mảng da khô, không viêm có xu hướng thành hình góc cạnh. Khi sợi tóc rụng nang tóc vẫn còn, để lại các chấm đen. Favus được gây ra bởi T. schoenleinii, đặc thù ở Nam Phi và Trung Đông. Triệu chứng đặc trưng là các vảy tiết vàng, tròn, bong vỏ (scutula) các mảng này hợp lại tạo thành hình như tổ ong ngang kích thước của một hạt đậu với một sợi tóc ở trung tâm. Do tăng kích thước và bong vảy, vì vậy đặc trưng tổn thương chỉ có thể được nhìn thấy xung quanh vảy.

Tham khảo 

Lông và tóc người