Banpeiyu

hay Citrus maxima 'Banpeiyu', là một giống bưởi. Đây là một loại trái cây cam quýt cho quả rất lớn và là một trong nhiều loại trái cây cam quýt hầu như chỉ tìm được ở Nhật Bản.

Nguồn gốc và tên gọi 

Giống bưởi này có nguồn gốc từ Malaysia, nhập khẩu vào Đài Loan vào năm 1920. Tên gọi banpeiyu được đặt vào năm 1925 và được đưa đến Nhật Bản ngay sau đó. Được trồng rộng rãi ở phương Đông; đây là giống bưởi hàng đầu của Nhật Bản, chỉ đạt được chất lượng cao ở những nơi ấm áp nhất tại miền nam đất nước. Tại Đài Loan, giống bưởi xếp thứ nhì và có tên gọi là Pai You (Yau) tức "bạch dữu" hay "bưởi trắng".

Mô tả 
Cây lớn và sinh trưởng khỏe mạnh. Tán rộng và lớn; lá to, phiến lá rộng; cành, chồi mới mọc, cuống lá và mặt dưới của lá có lông tơ. Quả rất lớn, trung bình nặng hơn 2 kg và gần như là hình cầu. Lớp vỏ dày, có màu vàng nhạt, nhẵn mịn, kết dính chặt. Thịt quả vàng nhạt, chia thành 15-18 múi với các lớp vách màng mỏng nhưng dai, kết dính chặt chẽ nhưng mềm và mọng nước. Hương vị cân bằng tuyệt vời giữa ngọt và chua. Quả được thu hoạch vào khoảng giữa đến cuối mùa và có thể bảo quản tốt trong vài tháng.

Kỷ lục 
Ngày 27 tháng 1 năm 2023, một quả banpeiyu nặng 5.528 g (12 lb 2,9 oz) được công nhận Kỷ lục Guinness là quả bưởi nặng nhất thế giới. Quả bưởi này có đường kính 26 cm, dài 28 cm; do ông Kazuki Maeda trồng ở Yatsushiro, Kumamoto, Nhật Bản.

Tinh dầu 
Banpeiyu có tỷ lệ limonene thấp hơn (48,7 đến 55,4%) trong khi tỷ lệ myrcene vượt quá 35,1% so với trái cây cam quýt khác. Banpeyiu cùng với hassaku và hiryu ghép nhau tạo nên nguồn giống 'Aura star' ('H·FD-1'), cho quả giàu auraptene, được nghiên cứu với mục tiêu chuyển hóa nhóm geranyloxy, dùng làm thực phẩm bổ sung. Một nghiên cứu năm 1990 cho biết tinh dầu banpeiyu chứa hàm lượng myrcene cục kỳ dồi dào, khoảng 40%, mức độ cao hiếm có trong các loại tinh dầu cam quýt; đồng thời còn chứa các aldehyde như n-octanal, n-nonanal, citronellal và n-decanal.

Tiêu thụ 
Banpeiyu rất được ưa chuộng ở Nhật Bản, thường được ăn tươi, được đánh giá cao do hương vị kết hợp hài hòa giữa chua và ngọt. Quả cũng có khi được ăn kèm với đường. Một nghiên cứu của Nhật Bản (2021) mô tả các quần thể cây có múi (trong đó có banpeiyu) ở Nhật Bản (tương ứng ở Trung Quốc) dựa trên đặc điểm di truyền tự không tương thích của các loại quả này. Sắc vàng tươi của quả biểu thị sự giàu có và sang trọng, thường được tặng theo cặp như một món quà tốt lành.

Năm 2010, vụ mùa thu hoạch banpeiyu ở Nhật Bản đạt 971 tấn, 97% trong số đó được sản xuất ở tỉnh Kumamoto.

Văn hóa 
Theo truyền thống, người Nhật đặt banpeiyu và các loại cam quýt khác vào nước tắm để tạo mùi thơm và cũng như một phương pháp chống cảm lạnh. Có một nhà tắm ở Yatsushiro, Kumamoto, Nhật Bản, được đặt tên là "Banpeiyu" theo tên gọi của quả.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Tác dụng ức chế của trái cây có múi đối với hoạt động của cytochrom P450 3A (CYP3A) ở người.
 Sản xuất cây đơn bội của 'Banpeiyu' Pummelo bằng cách thụ phấn với phấn hoa mềm X-Ray-chiếu xạ 
 Đặc điểm hình thái của quả trong một cây bưởi đơn bội 
 Tương tác gây bệnh giữa Xanthomonas axonopodis pv. citri và Cultivars of Pummelo (Citrus grandis)

Văn hóa Nhật Bản
Chi Cam chanh
Giống cây trồng