Mưa bụi (chương trình ca nhạc)

Mưa bụi hay Tình đã bay xa là một loạt chương trình nghệ thuật do Trung tâm Băng nhạc Kim Lợi, Hãng phim Trẻ và Saigon Video phối hợp sản xuất và phát hành trong thập niên 1990, có ảnh hưởng sâu sắc đến thị hiếu quần chúng cũng như tạo định hướng cho công nghiệp sản xuất âm nhạc Việt Nam hiện đại. Loạt chương trình này là hình mẫu trong việc kết hợp âm nhạc với kịch nghệ và điện ảnh, tạo ra lượng minh tinh đông đảo ở nhều thể loại nghệ thuật, giúp thay đổi giới giải trí trong nước sau nhiều biến động lịch sử nửa sau thế kỷ XX.

Lịch sử

Bối cảnh
Những năm đầu thập niên 1990, âm nhạc Việt với những cái tên của dòng nhạc "tình ca đỏ" như Nhã Phương, Bảo Yến, Ngọc Tân dần lắng xuống, nhưng ca sĩ trẻ với dòng nhạc hiện đại hơn như Ngọc Ánh, Ngọc Sơn, Lê Tuấn chưa tạo được ấn tượng mạnh, cùng với hồi sinh dè dặt của những ca khúc nhạc vàng trước 1975.

Thời kỳ ấy, phương tiện truyền thông chưa phát triển mạnh, các sản phẩm giải trí được truyền tải qua băng catsette, VHS. Nhưng không phải ai cũng có điều kiện thưởng thức những sản phẩm này, nếu có, thì đa phần là âm nhạc hải ngoại với những Ngọc Lan, Hương Lan, Linda Trang Đài... Vì thị trường âm nhạc trong nước chưa phát triển cạnh tranh nên khán giả nếu muốn thưởng thức âm nhạc trong nước chỉ còn cách đến những tụ điểm sân khấu để trực tiếp nghe những ca sỹ thời bấy giờ biểu diễn.

Ý tưởng
Nắm bắt được thực tại, nhạc sĩ Hữu Minh, chủ hãng đĩa Kim Lợi mong muốn thử nghiệm dòng âm nhạc mới mang hơi hướng dân ca kết hợp kỹ thuật nhạc nhẹ. Khi nghệ sĩ cải lương Tài Linh đến Kim Lợi, thu âm thử những sáng tác của Hữu Minh, được biên tập bởi nhạc sĩ Vinh Sử, đã tạo được ấn tượng với Hữu Minh, anh đề nghị Tài Linh làm quen với dòng nhạc nhẹ dù dòng nhạc này cô hoàn toàn không phải chuyên môn của cô.

Qua thời gian làm quen dòng nhạc mới và thay đổi phong cách cùng với kỹ thuật vốn có, tiếng hát Tài Linh đã thuyết phục được ca sĩ Đình Văn cùng kết hợp thành một cặp song ca. Sản phẩm đầu tiên hai người kết hợp là chương trình Tùy hứng lý qua cầu được phát hành dưới dạng băng cassette với số lượng bán ra hơn 150.000 bản. Sau thành công ban đầu đó, Hãng phim Trẻ và Kim Lợi đã đầu tư trang thiết bị cùng ý tưởng quay lại những khung cảnh đẹp cùng các ca sỹ trong dự án. Đây là một sự đổi mới cho các video âm nhạc Việt Nam khi mà khán giả còn khó tiếp cận với các MV của các nghệ sĩ nước ngoài còn các chương trình tại hải ngoại chủ yếu được quay trên sân khấu. Còn các ca sỹ trong nước rất ít người phát hành những MV ca nhạc được đầu tư công sức, máy móc hiện đại như vậy.

Khai sinh
Trong một buổi chiều buồn đi quay cảnh làm karaoke trên Đà Lạt, thì đoàn của Hữu Minh gặp cơn mưa bụi, ông có ý định sẽ sử dụng hình ảnh cơn mưa bụi trong video của Tài Linh. Cái tên Mưa Bụi cũng chính thức được đặt cho các sản phẩm tuyển tập sau này, với những phong cảnh đặc trưng của Việt Nam lần lượt xuất hiện trong những MV ca nhạc này. Những bối cảnh từ các vùng miền được đưa vào những video ca nhạc của Mưa Bụi.

Dấu ấn khó phai nhất của Mưa Bụi là ca khúc "Giăng câu", nó gần gũi và phổ thông đến mức câu hát mở đầu trở thành câu chào hàng ngày của khán giả miền Tây và một số nơi ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Video ca nhạc Mưa Bụi làm theo một công thức khá hấp dẫn: Ca khúc có âm hưởng dân ca + nhạc trữ tình + Hoạt cảnh hài + ca sĩ mới.... Từ Mưa Bụi, hai Tài Linh - Đình Văn, xuất hiện hàng loạt tên tuổi mới như Chế Thanh, Sỹ Ben, Mộng Na, Thùy Trang, Cảnh Hàn... diễn viên cải lương như Kim Tử Long và diễn viên hài Hồng Vân, Bảo Chung, Bảo Quốc, Duy Phương, Hồng Tơ, các nghệ sĩ Thành Lộc, Hồng Nga tạo được dấu ấn bằng những tiết mục hài rất vui nhộn, hợp thị hiếu, có tính chất sáng tạo, đầy thể nghiệm và tìm tòi trong thời kì đó.

Sau 3 số đầu tiên với lượng phát hành hàng trăm ngàn bản, Mưa Bụi nhận về sự phản đối vì tên gọi quá bình dân, nhiều khán giả khó tính cho rằng tên gọi này không xứng tầm với chương trình. Để xoa dịu khán giả khó tính, Ê kíp & nhà sản xuất sau đó đã nghĩ cách là vẫn giữ nguyên tên là Mưa Bụi nhưng chỉ cần thêm tên chủ đề chương trình mới là Tình Đã Bay Xa. Kể từ đó, Mưa Bụi đã đến được với thị trường hải ngoại khó tính. Nhu cầu mua băng chươnng trình bấy giờ lớn đến nỗi các đại lý phải xếp hàng lấy số mới có thể đăng ký được số lượng mong muốn. Minh Vy kể lại: "Tôi vẫn nhớ trung tâm Kim Lợi mở cửa bán hàng vào 7h30 sáng, nhưng từ 4h30 đã có người xếp hàng để được mua trước như những ngày thời bao cấp".

Phê bình

Nhân sự

Sản xuất

 Đạo diễn: Trần Cảnh Đôn, Lê Lộc, Kim Loan, Lâm Lê Dũng, Hữu Minh, Hoàng Vi Phi, Việt Thanh, Hoàng Nam, Thành Vinh
 Biên kịch: Trần Cảnh Đôn, Hữu Minh
 Hòa âm: Mạnh Trinh, Minh Tâm, Bảo Chấn
 Nhiếp ảnh: Lê Trí, Thanh Danh, Hoàng Nam, Lâm Triết
Quay phim: Lê Trí, Thanh Danh, Hoàng Nam, Lâm Lê Dũng, Lâm Triết
 Dựng phim: Quách Hoan, Phạm Tuấn Minh
 VTR: Trọng Hòa
 Nhạc công: Mạnh Trinh, Lý Được, Thanh Sơn
 Xướng ngôn viên: Phương Thảo, Quốc Thảo

Diễn xuất

 Tài Linh
 Đình Văn
 Kim Tử Long
 Tú Châu
 Cảnh Hàn
 Sỹ Ben
 Mộng Na
 Ngọc Sơn
 Ngọc Hải
 Thạch Thảo
 Cẩm Ly
 Minh Tuyết
 Lam Trường
 Chế Thanh
 Thùy Trang
 Minh Thuận
 Hồng Vân
 Bảo Quốc
 Bảo Chung
 Duy Phương
 Phương Thanh
 Hữu Nghĩa
 Mai Tuấn
 Yến Khoa
 Hồng Nga
 Hồng Tơ
 Hà Phương
 Minh Nhí
 Thanh Tùng
 Mai Sơn
 Trần Sang
 Thái Vinh

Danh sách

Xem thêm

 Phim mì ăn liền
 Làn Sóng Xanh
 Nhạc Vàng
 Cải lương

Tài liệu

Tư liệu
 Truyện đời bất ngờ ông hoàng nhạc Mưa Bụi 
 Truyện đời ít biết về nữ hoàng băng nhạc Mưa Bụi 
 Nhân viên soát vé, cô đào tuổi 30 và nữ hoàng video 
 'Ông hoàng cải lương Hồ Quảng' Vũ Linh 1 2
 Ca sĩ Mai Tuấn vấn vương với dòng nhạc trữ tình
 Ca sĩ Mai Tuấn "nhớ về Mưa Bụi" 
 Thạch Thảo - Ngọc Hải: Mối tình đầy tiếc nuối thời Mưa Bụi
 Duy Phương - Ngôi sao hài đình đám những năm 1990 là ai ?
 Những song ca nhạc Việt đi cùng thời gian

Album nhạc Việt Nam
Album thập niên 1990
Giải trí Việt Nam thập niên 1990