Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Ngọc Lâm Thông Tú

Ngọc Lâm Thông Tú (zh. 玉林通琇, ja. Gyokurin Tsūshū, 1614-1675) là Thiền sư Trung Quốc cuối đời Minh và đầu đời Thanh, thuộc phái Khánh Sơn, Tông Lâm Tế. Sư là pháp tử của Thiền sư Thiên Ẩn Viên Tu, dưới sư có hơn 20 đệ tử ngộ đạo, nổi tiếng nhất là Thiền sư Ngưỡng Khê Hành Sâm. Người đời tôn kính thường gọi sư là Ngọc Lâm Quốc sư.

Tiểu sử 

Sư họ Dương, quê ở huyện Giang Âm, Thường Châu, tỉnh Giang Tô. Năm 19 tuổi, sư theo Thiền sư Thiên Ẩn Viên Tu cạo tóc xuất gia, thọ giới cụ túc và tham Thiền dưới sự hướng dẫn của vị này. Một hôm, sư xem công án 'Hớp một hơi hết sạch nước Tây Giang liền đại ngộ và trình kệ tỏ ngộ với Thiền sư Viên Tu:

Không như vạn pháp nó là ai?

Không phải là ai chớ vội khai

Hữu ý kiếm tìm thành cách trở

Vô tâm hoà hợp chẳng còn hai.

Hòa thượng Viên Tu bảo sư: "Ta chẳng hỏi ông không giống vạn pháp, chỉ cần ông thể hội được công án 'Uống một hơi hết sạch nước Tây Giang' mà thôi!" Nghe lời nói này, sư triệt ngộ, bèn phất tay áo bước ra khỏi phương trượng. Sau, sư được Thiền sư Viên Tu ấn khả.

Lúc Bản sư Viên Tu thị tịch, sư theo di chúc kế thừa chức trụ trì tại chùa Báo Ân ở Võ Khang, tỉnh Triết Giang. Sư tùy căn cơ giáo hóa, môn đệ đến tham học đông.

Năm thứ 15 (1658) niên hiệu Thuận Trị nhà Thanh, sư theo chiếu chỉ của Thế Tổ Thuận Trị vào cung thuyết pháp tại Điện Vạn Thiện. Vì ngưỡng mộ tài đức và đạo hạnh của sư, vua ban hiệu là Đại Giác Thiền sư. Không lâu sau, sư xin phép vua trở về núi và giao lại cho đệ tử là Thiền sư Ngưỡng Khê Hành Sâm tiếp tục hoằng pháp ở Bắc Kinh, đây là sự mở đầu cho dòng pháp của sư lưu hành ở nơi này.

Năm 1659, vua Thanh tặng cà-sa và ban hiệu cho sư là Đại Giác Phổ Tế Thiền sư.

Năm 1660, vua thỉnh sư làm bản sư truyền giới Bồ Tát và sắc phong danh hiệu Đại Giác Năng Nhân Phổ Tế Quốc sư''' (zh. 大覺普濟能仁國師).

Năm 1665. sư đến ẩn cư tại phía tây núi Thiên Mục, tỉnh Chiết Giang. Tại đây, sư xây dựng chùa Thiền Nguyên và tiếp tục truyền bá Thiền tông. Từ đó hình thành nên dòng pháp Sư Tử Chính Tông thuộc Tông Lâm Tế.

Ngày 10 tháng 8 năm thứ 14 (1675) niên hiệu Khang Hi, sư an nhiên ngồi kiết già thị tịch tại Am Từ Vân ở Hoài An, tỉnh Giang Tô, hưởng thọ 62 tuổi, hạ lạp 43 năm. Môn đệ xây tháp thờ tại Đông Ô, phía tây núi Thiên Mục.

 Tác phẩm 
Sư có để lại các tác phẩm:

 Khách Vấn (1 bài);

 Ngọc Lâm Tú Quốc Sư Ngữ Lục (zh. 玉林琇國師語錄, 12 quyển);
 Ngọc Lâm Thiền sư Niên Phổ (2 quyển), do đệ tử là Thiền sư Siêu Kỳ biên soạn.

 Trong văn hóa đại chúng 

 Tiểu thuyết 

 Thích Tinh Vân. Thoát Vòng Tục Lụy, Phật Quang Sơn Đài Loan, Thích Quảng Độ dịch Việt.

 Phim điện ảnh 
 Bộ phim nhiều tập mang tên Tái Thế Tình Duyên (Thoát Vòng Tục Lụy) do Phật Quang Sơn Đài Loan sản xuất.

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

 Hư Vân. Phật Tổ Đạo Ảnh'', Trung Tâm Dịch Thuật Hán Nôm Huệ Quang biên dịch, Nxb Hồng Đức, 2021.

Thiền sư Trung Quốc
Lâm Tế tông
Người Giang Tô
Gianni Vattimo

Gianteresio Vattimo (4 tháng 1 năm 1936 – 19 tháng 9 năm 2023) là một triết gia và chính trị gia người Ý.

Tuổi thơ
Gianteresio Vattimo được sinh ra ở Turin, Piedmont. Ông học triết học theo nhà hiện sinh Luigi Pareyson tại Đại học Turin, và tốt nghiệp bằng laurea vào năm 1959. Sau khi học với Karl Löwith và Hans-Georg Gadamer ở Heidelberg, ông trở về Torino, nơi ông trở thành trợ lý giáo sư năm 1964, và sau đó trở thành giáo sư Mỹ học vào năm 1969. Khi còn ở Torino, trở thành giáo sư triết học lý thuyết năm 1982, ông là giáo sư thỉnh giảng tại một số trường đại học Mỹ.

Đối với các tác phẩm của mình, ông đã nhận được bằng danh dự từ các trường đại học La Plata, Palermo, Madrid, Havana, San Marcos của Lima.

Vattimo nói rằng ông đã được miễn nghĩa vụ quân sự.

Sau khi hoạt động trong Đảng cấp tiến, Alleanza per Torino tồn tại trong thời gian ngắn và Đảng Dân chủ cánh tả, Vattimo gia nhập Đảng Cộng sản Ý. Ông được bầu làm thành viên Nghị viện châu Âu đầu tiên vào năm 1999 và cho nhiệm vụ thứ hai vào năm 2009.

Ông là người đồng tính công khai và là một kẻ hư vô, người đã chấp nhận ý tưởng của Nietzsche về cái chết của Chúa.

Tham khảo

Sinh năm 1936
Chính khách đồng tính nam
Nhà văn đồng tính nam
Mất năm 2023
Nhà lý luận Mác-xít
Người Torino
Chém ngang lưng

Chém ngang lưng (yêu trảm 腰斬, 腰斬) hoặc chém ngang eo là một hình thức xử tử được sử dụng ở Trung Quốc cổ đại. Như tên của nó, nó liên quan đến việc người bị kết án bị đao phủ chém làm hai ở thắt lưng.

Lịch sử 
Chặt eo xuất hiện lần đầu tiên vào thời nhà Chu (khoảng năm 1046 TCN - 256 TCN). Có ba hình thức xử tử được sử dụng trong triều đại Chu: chēliè (車裂; tứ mã phân thây), zhǎn (斬; chém ngang lưng) và shā (殺; chặt đầu). Đôi khi việc chém không bị giới hạn với một nhát dao. Một nhà thơ thời nhà Minh, đã bị Minh Thái Tổ kết án bị chém thành tám phần vì làm văn thơ châm biếm triều đình.

Một tình tiết không được chứng thực trong lịch sử chính thức kể lại rằng vào năm 1734, Dư Hoành Đồ, Quản trị viên Giáo dục của Hà Nam, đã bị kết án chém thắt lưng. Sau khi bị chém làm hai ở thắt lưng, anh ta vẫn sống đủ lâu để viết chữ Trung Quốc cǎn (慘; "khủng khiếp") bảy lần bằng máu của chính mình trước khi chết. Sau khi nghe kể, Hoàng đế Ung Chính đã bãi bỏ hình thức xử tử này. Trong ngôn ngữ Trung Quốc hiện đại, "腰斬" đã phát triển để trở thành một phép ẩn dụ cho việc hủy bỏ một dự án đang diễn ra, đặc biệt là việc hủy bỏ các chương trình truyền hình.

Xem thêm 
 Hemiaorporectomy, một thủ tục phẫu thuật 
 Lăng trì, một hình thức hành quyết khác được sử dụng ở Trung Quốc

Tham khảo

Phương pháp hành hình
Cúp AFC 2009

AFC Cup 2009 là phiên bản thứ sáu của AFC Cup, diễn ra giữa các câu lạc bộ từ các quốc gia là thành viên của Liên đoàn bóng đá châu Á.

Với việc Liên đoàn bóng đá châu Á đã xem xét thể thức của AFC Champions League và thực hiện những thay đổi quan trọng trong cách thi đấu, các đội đủ điều kiện tham dự Cúp AFC cũng đến từ các quốc gia khác so với các phiên bản trước.

Phân bổ đội của các hiệp hội
Có tổng cộng 32 đội tham dự AFC Cup 2009.

2 đội tham dự:
 Hồng Kông
 Iraq
 Jordan
 Kuwait
 Li Băng
 Malaysia
 Maldives
 Oman
 Syria
 Yemen
1 đội tham dự:
 Bahrain
 Ấn Độ
 Singapore
 Thái Lan
 Uzbekistan
 Việt Nam
3 đội không đáp ứng các tiêu chí cần thiết để tham dự vòng loại AFC Champions League 2009 (vì vậy mỗi hiệp hội sau có thêm một đội tham dự):
 Bahrain
 Li Băng
 Việt Nam
3 đội thua vòng loại AFC Champions League 2009

Các đội tham dự
Dưới đây là danh sách các đội tham dự AFC Cup 2009.

Chú thích:

•TH: Đương kim vô địch

•RU: Đương kim á quân

•1st, 2nd, 3rd,...: Vị trí tại giải quốc nội

•CW: Đội vô địch cúp quốc gia

•PW: Đội thắng play-off dự AFC Cup cuối mùa

•ACL Q: Đội thua vòng loại AFC Champions League

•(1): Câu lạc bộ đủ điều kiện dự AFC Champions League 2009, nhưng bị loại vì giải quốc nội của họ không đáp ứng các tiêu chí của AFC

Vòng bảng

Tây Á

Bảng A

Bảng B

Group C

Bảng D

Bảng E

Al-Majd bị cáo buộc đưa một cầu thủ không đủ điều kiện (Khaled Mansoor Al Baba) trong bốn trận đấu (với Al-Faisaly (JOR) vào ngày 07.04.2009 và 21.04.2009; với Dempo SC (IND) vào ngày 05.05.2009 và với Muharraq (BHR) vào ngày 19.05.2009) của AFC Cup. Tất cả các trận đấu này đã được xử thắng 3-0 cho các đối thủ của Al-Majd và câu lạc bộ đã bị phạt 4000 USD cho mỗi trận đấu. The player was ineligible because he was registered by the club outside the recognized window(s) for registration as provided for by FIFA and AFC. Các án phạt dành cho Al-Majd sau đó được rút lại sau khi họ kháng cáo thành công.

Đông Á

Bảng F

Bảng G

Bảng H

Vòng loại trực tiếp

Vòng 16 đội
Lễ bốc thăm vòng 16 đội diễn ra vào ngày 12 tháng 1 năm 2009, cùng với lễ bốc thăm vòng bảng. Các trận đấu khu vực Tây Á diễn ra vào ngày 26 tháng 5, trong khi các trận đấu khu vực Đông Á diễn ra vào ngày 23 tháng 6.

!colspan="3"|Tây Á

!colspan="3"|Đông Á

|}

Tứ kết
Lễ bốc thăm vòng tứ kết và các vòng đấu loại trực tiếp diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 29 tháng 6 năm 2009 vào 7:30 pm. Các trận lượt đi diễn ra vào ngày 15 tháng 9, và các trận lượt về diễn ra vào ngày 30 tháng 9.

|}

Bán kết
Các trận lượt đi diễn ra vào ngày 15 tháng 10, và các trận lượt về diễn ra vào ngày 21 tháng 10.

|}

Chung kết
Trận chung kết diễn ra vào ngày 3 tháng 11 với đội chủ nhà là Al Kuwait.

Các cầu thủ ghi bàn hàng đầu

Tham khảo

AFC
Lệnh giới nghiêm

Lệnh giới nghiêm là một lệnh quy định thời gian áp dụng các quy định nhất định. Thông thường, nó đề cập đến thời gian mà các cá nhân được yêu cầu quay trở lại và ở trong nhà của họ. Một lệnh như vậy được ban bố bởi các cơ quan công quyền. Chẳng hạn, thủ tướng của một nước đưa ra lệnh giới nghiêm trong tình trạng cấp bách.

Phân loại 

 Một mệnh lệnh được ban hành bởi các cơ quan công quyền hoặc lực lượng quân sự yêu cầu tất cả mọi người hoặc một số người nhất định phải ở trong nhà vào những thời điểm nhất định, thường vào ban đêm. Nó có thể được áp đặt để duy trì trật tự công cộng (chẳng hạn như sau vụ mất điện Đông Bắc năm 2003, tình trạng bất ổn dân sự năm 2005 ở Pháp, trận động đất ở Chile năm 2010, cuộc cách mạng Ai Cập năm 2011 và tình trạng bất ổn Ferguson năm 2014), hoặc đàn áp các nhóm mục tiêu. Curfews từ lâu đã được hướng đến một số nhóm nhất định ở nhiều thành phố hoặc tiểu bang, chẳng hạn như sinh viên đại học người Mỹ gốc Nhật ở Bờ Tây Hoa Kỳ trong Thế chiến II, người Mỹ gốc Phi ở nhiều thị trấn trong thời của luật pháp Jim Crow, hoặc người dân trẻ hơn một độ tuổi nhất định (thường trong vòng vài năm ở hai bên 18 tuổi) ở nhiều thị trấn của Hoa Kỳ kể từ những năm 1980; xem bên dưới. 
 Lệnh của những người bảo vệ hợp pháp yêu cầu một thiếu niên phải trở về nhà vào một thời điểm cụ thể, thường là vào buổi tối hoặc đêm. Điều này có thể áp dụng hàng ngày, hoặc thay đổi theo ngày trong tuần, ví dụ, nếu trẻ vị thành niên phải đến trường vào ngày hôm sau. 
 Một yêu cầu của chủ hộ cho một người phục vụ trong nhà như một cặp au hoặc bảo mẫu. Người phục vụ trong nhà sau đó phải trở về nhà trong một thời gian cụ thể. 
 Một yêu cầu hàng ngày cho khách thuê trở về phòng thuê của họ trước một thời gian nhất định, thường là vào buổi tối hoặc đêm. 
 Trong bóng chày, một thời gian sau đó một trò chơi phải kết thúc hoặc trận đấu bị đình chỉ. Ví dụ, tại Liên minh Mỹ, luật giới nghiêm trong nhiều năm đã ra lệnh rằng không có hiệp nào có thể bắt đầu sau 1 giờ sáng giờ địa phương (ngoại trừ các trận quốc tế). 
 Trong ngành hàng không, hạn chế bay đêm có thể hạn chế hoạt động của máy bay trong một khoảng thời gian xác định vào ban đêm, để hạn chế sự gián đoạn tiếng ồn máy bay trong giấc ngủ của cư dân gần đó. Ví dụ đáng chú ý là các sân bay Heathrow, Gatwick và Stansted ở London, hoạt động theo hệ thống Quota Count. 
 Tại một số địa điểm tại Vương quốc Anh, khách hàng của các cơ sở được cấp phép không được vào sau một thời gian "giới nghiêm", còn được gọi là "yêu cầu thời gian cuối cùng". Ví dụ, ở Inverclyde, khách không được vào quán sau nửa đêm 12:00.

Tham khảo

Kỳ thị người già
An ninh quốc gia
Luật công
Áp bức chính trị
Luật khẩn cấp
Chế Ma Na

Chế Ma Na (tiếng Phạn: जय इन्द्रवर्मन् ४, Indravarman IV, tiếng Trung: 闍耶因陀羅跋摩二世, trị vì: 1080 - 1081, 1086 - 1113) là một vị vua Champa của triều đại thứ chín. Trong thời trị vì của mình, ông đã cố gắng giành lại ba châu mà Champa dâng cho Đại Việt ngày trước, song không thành công.

Trị vì 
Chế Ma Na kế nhiệm người tiền nhiệm là Jaya Harivarman IV vào năm 1080. Sang năm sau, chú ông là Jaya Paramabhodhisatvavarman cướp ngôi. Đến năm 1086, Chế Ma Na đã thành công trong việc lật đổ người chú và giành lại ngôi vị.

Quan hệ với nhà Tống và Đại Việt 
Vào năm 1086, ông sai sứ thần đến mang cống vật cho triều đình Đại Cồ Việt. Cùng năm đó, một sứ thần khác được sai mang cống vật cho nhà Tống. Sau đó vào năm 1091, ông đã quyết định ngừng cống nạp cho Đại Việt, khiến cho quan hệ giữa hai nước dần trở nên xấu đi. Từ các tài liệu Trung Hoa đương thời, các sứ giả Đại Việt và Chăm Pa trong các bữa tiệc tại triều đình Tống bắt đầu ngồi xuống ở hai đầu khác nhau của bàn tiệc. Năm 1092, Chế Ma Na yêu cầu nhà Tống hợp tác với mình để tấn công Đại Việt, song bị Tống Triết Tông từ chối, do Trung Hoa đang phải đối mặt với những cuộc độc kích của tộc Đảng Hạng ở phương bắc. Năm 1094, Lý Nhân Tông đã sai Hàn Lâm học sĩ Mạc Hiển Tích đến để thúc giục Champa bày tỏ sự thần phục đối với Đại Việt. Chế Ma Na tiếp tục cống tiến triều Lý vào các năm 1095, 1097, 1098, 1099 và 1102.

Chiến tranh với Đại Việt 
Tháng 10, năm 1103, người Diễn Châu là Lý Giác mưu làm phản. Giác trước học được thuật lạ, có thể biến cây cỏ làm người, bèn chiêu tập những kẻ vô lại chiếm cứ châu ấy, đắp thành làm loạn. Việc tâu lên, vua sai Thái úy Lý Thường Kiệt đi đánh. Giác thua trốn sang Chiêm Thành, tâu với Chế Ma Na thông tin nội bộ của nhà Lý, dư đảng đều bị dẹp yên. Lợi dụng điều đó, Chế Ma Na cử quân qua đánh phá biên giới, muốn đòi lại 3 châu (Địa Lý, Ma Linh, Bố Chính) mà Chế Củ trước đây đã dâng cho Lý Thánh Tông. Thường Kiệt đánh thắng được, Chế Ma Na trao trả lại và xin thuần phục như cũ.

Kể từ khi nước Chăm Pa thần phục, các nước phía nam Đại Việt đều về triều cống như trước. Chế Ma Na tiếp tục tiến cống Đại Việt vào các năm 1105, 1106, 1108, 1110 và 1111.

Tham khảo 

Vua Chăm Pa
Mất năm 1113
Thác Pác Ban

Thác Pác Ban hay Thác Mơ Na Hang là thác trên dòng nậm Ban ở vùng đất xã Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Thác Pắc Ban cách xã Nà Hang 4 km, nằm giữa Khu Bảo tồn thiên nhiên Tát Kẻ – Bản Bung.

Thác Pắc Ban ở độ cao khoảng 700m so với mực nước biển, là một dòng chảy lớn, dọc theo núi đá có độ dốc cao khoảng 45°, phân cấp thành nhiều tầng, mỗi tầng có độ cao khoảng 10 – 15 m và độ rộng 15 – 20 m. 

Thác Pác Ban có chín tầng với 5 tầng thác lớn và 4 tầng thác nhỏ. Nước bắt nguồn từ Bó Nặm (mỏ nước), dồn từ nhiều khe nhỏ chảy ngầm qua 3 hang Nậm Ban, Nậm Chang rồi đến Bản Chủ và bất ngờ lộ ra thành dòng nước lớn. Vào mùa mưa, nước từ đỉnh thác chảy  thành dòng trắng xoá. Mùa khô, thác chảy dịu hơn nhiều tầng nước chảy mềm mại trên những phiến đá xanh rêu phủ mượt như những tấm thảm. Khi có những tia nắng xuyên qua tán lá rừng chiếu rọi xuống, dòng nước trở nên lung linh huyền ảo.

Du lịch
Ngày 17 tháng 1 năm 2006, Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng thắng cảnh quốc gia.

Thác Pác Ban ở cách đập của Thủy điện Tuyên Quang cỡ 3 km. Thác là điểm tham quan của tour thuộc Du lịch Sinh thái Na Hang, với các tuyến đường thủy trên hồ thủy điện và hồ Pác Ban kết hợp với đường bộ.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Địa lý Tuyên Quang
David Goodstein

David Louis Goodstein (5 tháng 4 năm 1939  10 tháng 4 năm 2024) là một nhà vật lý và giảng viên người Mỹ. Từ năm 1988 đến năm 2007 ông là phó quản lý của Viện Công nghệ California (Caltech), nơi ông làm giáo sư vật lý và vật lý ứng dụng, đồng thời là tác giả của nhiều quyển sách giáo khoa vật lý.

Cuộc đời và sự nghiệp
Goodstein học tại Đại học Brooklyn (BS, 1960) và tại Đại học Washington (Ph.D., 1965). Ông đã viết nhiều quyển sách, bao gồm States of Matter (1975) (tái bản bìa mềm bởi Dover) và Feynman’s Lost Lecture (1996). Trong những năm 1980 ông chỉ đạo và dẫn chương trình The Mechanical Universe, một bộ phim truyền hình về vật lý đã được chỉnh sửa cho học sinh trung học và dịch sang nhiều thứ tiếng. Bộ phim đã được chiếu trên nhiều đài phát thanh công cộng và đã nhận được trao hơn mười giải thưởng, bao gồm Giải thưởng Truyền hình Nhật Bản 1987 của đài NHK.

Trong thời gian gần đây, trong khi tiếp tục day và nghiên cứu vật lý vật chất ngưng tụ thực nghiệm, ông cũng bắt đầu chú tâm đến những vấn đề của khoa học và xã hội. Trong các bài viết và phát biểu, ông đề cập đến những hành vi sai trái trong khoa học, và những vấn đề liên quan đến nhiên liệu hóa thạch và khí hậu của Trái Đất. Năm 2004 ông xuất bản quyển sách bán chạy Out of Gas: The End of the Age of Oil.

Năm 1999, Goodstein được trao tặng Huy chương Oersted của Hiệp hội Giáo viên Vật lý Hoa Kỳ, và vào năm 2000, ông được trao Huy chương John P. McGovern của Hội Sigma Xi. Ông từng tham gia và chủ tọa nhiều ủy ban khoa học và học thuật, bao gồm Giám đốc Ủy ban Tư vấn Quốc gia về Khoa học Vật lý và Toán học của Quỹ Khoa học Quốc gia. Ông là thành viên sáng lập của Hội đồng Quản trị của Hội đồng Khoa học và Công nghệ California.

Năm 2015 ông xuất bản quyển sách Thermal Physics: Energy and Entropy.

Ông qua đời vào ngày 10 tháng 4 năm 2024, 5 ngày sau sinh nhật lần thứ 85 của mình.

Tác phẩm

Sách
 (tái bản bởi Dover Publications, 1985)
  Bản bìa mềm năm 2007.
  Bản bìa mềm năm 2007.
  Bản bìa mềm năm 2008.
 
 
 
  Tái bản năm 2012.
  Tái bản lần 2 năm 2017.
 . Dịch bỏi David Goodstein.

Bài báo, chương sách, nhận xét
 
 
 
 Goodstein, David. "How Science Works".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The End of the Age of Oil - bài viết chuyển thể từ bài phát biểu của giáo sư vật lý David Goodstein.
 The Mechanical Universe - Một loạt bài giảng video về vật lý do David Goodstein giảng dạy.
 Trang chủ của Dr. David Goodstein  - bao gồm tiểu sử và danh sách xuất bản gần đây.

Nhà vật lý Mỹ thế kỷ 21
Nhà khoa học Mỹ Do Thái
Giáo sư Viện Công nghệ California
Cựu sinh viên Đại học Washington
Sinh năm 1939
Mất năm 2024
Cựu sinh viên Đại học Brooklyn
Đại dịch COVID-19 tại Mozambique

Bài viết này ghi lại các tác động của đại dịch COVID-19 ở Mozambique, và có thể không bao gồm tất cả các phản ứng và biện pháp chính hiện đại.

Dòng thời gian 

Trường hợp đầu tiên của quốc gia này được công bố vào ngày 22 tháng 3 năm 2020, đó là một người đàn ông 75 tuổi trở về từ Vương quốc Anh.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2023, Mozambique ghi nhận 233,731 trường hợp nhiễm COVID-19 và 2,250 trường hợp tử vong.

Tham khảo 

Đại dịch COVID-19 tại châu Phi
Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Đại dịch COVID-19 tại Grenada

Bài viết này ghi lại các tác động của đại dịch COVID-19 ở Grenada, và có thể không bao gồm tất cả các phản ứng và biện pháp chính hiện đại.

Dòng thời gian

Tháng 3 
Trường hợp đầu tiên của quốc gia này được công bố vào ngày 22 tháng 3, một nữ bệnh nhân trở về từ Vương quốc Anh.

Tính đến ngày 30 tháng 11 năm 2023, Grenada ghi nhận 19,693 trường hợp nhiễm COVID-19 và 238 trường hợp tử vong.

Phòng ngừa 
Thủ tướng Keith Mitchell đã tuyên bố rằng các trường học sẽ bị đóng cửa và các cuộc tụ họp công cộng bị cấm.

Tham khảo 

Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Đại dịch COVID-19 tại Dominica

Bài viết này ghi lại các tác động của đại dịch COVID-19 ở Dominica và có thể không bao gồm tất cả các phản ứng và biện pháp chính hiện đại.

Dòng thời gian

Tháng 3 
Trường hợp đầu tiên của quốc gia này được công bố vào ngày 22 tháng 3, một người đàn ông 54 tuổi trở về từ Vương quốc Anh.

Tính đến ngày 22 tháng 12 năm 2023, Dominica ghi nhận 16,038 trường hợp nhiễm COVID-19 và 74 trường hợp tử vong.

Tham khảo 

Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Corona

Corona có thể là:

Kiến trúc
 The Corona, Nhà thờ chính tòa Canterbury

Nghệ thuật và giải trí

Thực thể hư cấu
 Corona (thế giới giả tưởng), trong tiểu thuyết DemonWars của R. A. Salvatore
 Corona, nhân vật trong trò chơi Doraemon: Nobita to Mittsu no Seirei Ishi
 Corona, nhân vật trong bộ tiểu thuyết Spider Riders
 Corona, vương quốc trong phim Người đẹp tóc mây

Văn học
 Corona (tiểu thuyết), tiểu thuyết về Star Trek của Greg Bear
 "Corona", bài thơ của Paul Celan
 "Corona", truyện ngắn của Samuel R. Delany

Âm nhạc
 Corona (ban nhạc), ban nhạc Ý
 The Coronas, ban nhạc rock tại Dublin
 "Corona" (bài hát), của The Minutemen
 Corona (Takemitsu), tác phẩm của nhà soạn nhạc Takemitsu Toru

Khác 
 La Corona (phim), phim ngắn năm 2008
 Corona (solitaire), trò chơi bài Tây
 Trường Sân khấu Corona ở Luân Đôn

Người 
 Corona (họ)
 Corona (cầu thủ bóng đá) (sinh 1981)
 Corona Schröter (1751–1802), nhạc sĩ Đức
 Victor và Corona (mất khoảng 170), thánh Cơ Đốc giáo

Địa danh

Hoa Kỳ
 Corona, California
 Corona, Minnesota
 Corona, Missouri
 Corona, New Mexico
 Corona, Queens, Thành phố New York
 Corona, South Dakota
 Corona, Tennessee

Châu Âu
Brașov (tên tiếng Latinh thời Trung cổ là Corona), România

Trung Mỹ
 Estadio Corona, sân vận động ở México
 La Corona, thành phố Maya cổ đại ở Guatemala

Sản phẩm và công ty
 Corona (bia), nhãn hiệu bia México
 Corona (nước ngọt), nhãn hiệu nước ngọt
 Corona (công ty), công ty bánh kẹo Ai Cập
 Corona (nhà hàng), ở Hà Lan
 Corona Data Systems, nhà cung ứng máy tính PC IBM thập niên 1980
 Corona Typewriter Company, nhà sản xuất máy đánh chữ Corona, được sáp nhập thành Smith Corona vào năm 1926
 Corona (phần mềm), công cụ tạo app trên điện thoại

Khoa học

Thiên văn học
 Vành nhật hoa
 Corona Borealis
 Corona Australis
 Vành nhật hoa (hiện tượng quang học)
 Corona (danh pháp hành tinh)
 Corona (vệ tinh nhân tạo)
 CORONA (SSTO), tên lửa Nga

Sinh học và y học
 Corona (chi ốc cạn)
 Corona, cách dùng thông dụng của Coronavirus
 SARS-CoV-2 (tên cũ là 2019-nCoV, "chủng coronavirus mới 2019"), chủng coronavirus gây nên đợt dịch 2019–20
 Bệnh virus corona 2019 (COVID-19), tên căn bệnh gây ra bởi virus nói trên

Giao thông
 Toyota Corona, nhãn hiệu xe hơi

Hàng hải
 MS Svea Corona, tên một con phà chở khách
 SS Corona, tàu chở hàng của Phần Lan
 USS Corona (SP-813), du thuyền hơi nước của Mỹ

Đường sắt
 Ga Corona (Edmonton), ga đường sắt hạng nhẹ ở Canada
 Ga Corona (LIRR), ga đường sắt cũ ở Hoa Kỳ

Khác
 Corona (kiểu chữ)
 Chiến dịch Corona, chiến dịch của Anh trong Thế chiến thứ hai
 Corona, một loại Xì gà

Trang định hướng địa danh
Danh sách phương pháp tử hình

Đây là danh sách các phương pháp tử hình hay còn được gọi là xử tử.

Phương pháp hiện đại

Phương pháp cổ đại

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Death Penalty Worldwide:  Academic research database on the laws, practice, and statistics of capital punishment for every death penalty country in the world.

Danh sách luật pháp
Phương pháp hành hình
Danh sách (tội phạm)
Danh sách về Tử hình
Thác Mây

Thác Mây là thác ở vùng đất xã Thạch Quảng, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Thác Mây ở trên suối Làng Sủ ở Làng Sủ xã Thạch Lâm, thuộc khu vực Vườn quốc gia Cúc Phương. Thác cách Tp. Hà Nội khoảng 100 km. Đường đến thác bắt đầu từ đường Hồ Chí Minh tại trung tâm hành chính xã Thạch Lâm huyện Thạch Thành, đi đường liên xã lên xã Tự Do ở hướng tây bắc khoảng 10 km.

Suối Làng Sủ là suối nhỏ trong lưu vực sông Bưởi. Suối bắt nguồn từ vùng núi đất lẫn đá vôi có độ cao trên 1.000 m ở vùng giáp ranh tỉnh Thanh Hóa với tỉnh Hòa Bình. Suối đổ vào con sông có nhiều tên địa phương khác nhau như suối Sát, sông Ngang. Sông này đổ vào sông Bưởi ở khu trung tâm hành chính xã Thạch Lâm.

Địa điểm liên quan 
Cùng trên đường liên huyện lên thác Mây, đi tiếp cỡ 10 km là Thác Mu  trên suối Mu ở xóm Mu xã Tự Do huyện Lạc Sơn tỉnh Hòa Bình, trong Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bốc Lỗ Hãn

Bốc Lỗ Hãn (,; ; ? - 1307), kế thất nhưng là Hoàng hậu đầu tiên của Nguyên Thành Tông Thiết Mộc Nhĩ, vị Hoàng đế thứ hai của nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc.

Từ khi thành lập Nguyên triều, bà là vị Hoàng hậu đầu tiên được ghi nhận can chính. Sau khi Nguyên Thành Tông tạ thế, Thái tử Đức Thọ cũng qua đời, bà và An Tây Vương A Nan Đáp bắt tay giám quốc mãi đến khi Nguyên Vũ Tông kế vị.

Tiểu sử

Hoàng hậu thuộc tộc Bá Nhạc Ngô thị (巴牙惕氏), con gái của Tuligus. Sử sách không ghi năm sinh, cũng như năm bà kết hôn với Nguyên Thành Tông, chỉ biết bà là kế thất của Thành Tông. Trước bà, Thành Tông có một nguyên phối là Hoằng Cát Lạt Thất Liên Đáp Lý, sinh Thái tử Đức Thọ, mất trước khi Thành Tông kế vị.

Năm Nguyên Trinh thứ nhất (1295), Thành Tông lên ngôi, lập Bốc Lỗ Hãn làm Hoàng hậu. Tháng 10 năm 1299, bà chính thức cử hành lễ sách phong.

Năm 1305, Thành Tông bệnh tật triền miên, Bốc Lỗ Hãn bắt đầu nhúng tay vào việc triều chính. Thấy Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt (sau là Nguyên Nhân Tông), cháu Thành Tông là người thông minh, cứng rắn, bà đuổi mẹ con Bát Đạt đến Hoài Châu để tránh quyền hành rơi vào tay người ngoài.

Tháng 2 năm 1307, Nguyên Thành Tông băng hà. Cùng năm, Thái tử Đức Thọ cũng tạ thế, triều đình không chọn được ai kế vị. Dưới sự ủng hộ của Tả thừa tướng A Hốt Đài, Hoàng hậu càng trở nên chuyên quyền, muốn đưa An Tây Vương A Nan Đáp (người Hồi giáo) lên ngôi, nhưng bị nhiều người kịch liệt phản đối. Vì vậy, bà lấy danh nghĩa giám sát đất nước, cho A Nan Đáp làm phụ chính. Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt liên hệ anh trai là Hải Sơn (sau là Nguyên Vũ Tông) về Đại đô giành ngôi. Ông bắt giam A Nan Đáp và A Hốt Đài, Hải Sơn xử tội hai tên này tội chết. Hoàng hậu Bốc Lỗ Hãn bị tạm giam, sau bị Hải Sơn đày ra Đông An ban tự vẫn. Bà chết vào tháng 5 năm đó, bộ hạ của A Nan Đáp bị đày đến khu vực Thổ Lỗ Phồn tại Tây Vực.

Chú thích

Người Mông Cổ
Nữ giới Mông Cổ
Hoàng hậu nhà Nguyên
Mất năm 1307
Người Trung Quốc thế kỷ 13
Người Trung Quốc thế kỷ 14
Phim xuyên không

, tức đi xuyên qua các tầng không gian, là một thể loại giả tưởng thịnh hành tại khối Hoa ngữ, trong đó nhân vật chính du hành xuyên không-thời gian tới quá khứ, tương lai hoặc thế giới khác. 

Tác phẩm đương đại đầu tiên của thể loại này được cho là Tầm Tần ký của tác giả người Hồng Kông Huỳnh Dị. Nhiều tác phẩm nổi tiếng thuộc thể loại này được xuất bản bởi Qidian Chinese Network, ví dụ như Illumine Lingao. 

Một thể loại phụ phổ biến là Thanh xuyên (), trong đó mô típ thường thấy nhân vật nữ chính du hành thời gian từ hiện đại trở về triều đại nhà Thanh và có một mối tình lãng mạn với các vị hoàng tử. Ba tiểu thuyết Bộ bộ kinh tâm, Mộng hồi Đại Thanh và Yao Hua là ba bộ tiểu thuyết nổi tiếng đầu tiên của dòng truyện Thanh xuyên, và được gọi là "ba ngọn đồi của tiểu thuyết Thanh xuyên". Tiểu thuyết Thanh xuyên rất phổ biến với người Trung Quốc, đặc biệt là nữ giới trẻ tuổi, điển hình là bộ tiểu thuyết Bộ bộ kinh tâm, nó nổi tiếng đến mức đã được chuyển thể thành phim truyền hình và đã thu hút được lượng khán giả lớn từ khi mới bắt đầu phát sóng. Bên cạnh đó thể loại phim xuyên không này cũng được rất nhiều nhà làm phim châu Á khai thác.

Xem thêm 
 Du hành thời gian
 Isekai - thể loại tương tự của Nhật Bản
 Vũ trụ song song

Tham khảo 

Tác phẩm về du hành thời gian
Loạt phim

Loạt phim hay series phim điện ảnh (tiếng Anh: film series hoặc movie series), còn được gọi là thương hiệu phim (tiếng Anh: film franchise hoặc movie franchise), là tập hợp các bộ phim có liên quan và có tính kế tục, cùng nằm trong một thế giới giả tưởng, hoặc được quảng bá là một series.

Đặc điểm chung 

 Liên kết câu chuyện: Các tập phim trong một loạt phim thường có một mạch truyện liên quan nhau, tạo nên một câu chuyện dài và phức tạp. Các sự kiện trong các tập phim có thể ảnh hưởng đến nhau và xây dựng sự phát triển của nhân vật và cốt truyện chính.
 Nhân vật: Một loạt phim thường có các nhân vật chính được tiếp tục phát triển qua từng tập phim. Nhân vật có thể trải qua sự thay đổi và phát triển qua thời gian, tạo ra sự hấp dẫn và sự kết nối với khán giả.
 Thế giới được xây dựng: Một loạt phim thường xây dựng một thế giới riêng biệt, với các bối cảnh và tình huống độc đáo. Việc xây dựng thế giới hỗ trợ việc phát triển cốt truyện và nhân vật trong loạt phim.
 Độ dài và số lượng tập phim: Số lượng và độ dài của các tập phim trong một loạt phim có thể thay đổi. Một số loạt phim chỉ có vài tập phim trong khi các loạt phim khác có thể kéo dài hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm tập phim.
 Phân phối và phát sóng: Loạt phim có thể được phát sóng trên truyền hình, trên các dịch vụ trực tuyến, hoặc được công chiếu tại rạp. Phương pháp phân phối và phát sóng có thể ảnh hưởng đến cách khán giả tiếp cận và tương tác với loạt phim.

Xem thêm
 Danh sách loạt phim trên 10 tập
 Các thương hiệu và loạt phim có doanh thu cao nhất
 Thương hiệu truyền thông
 Danh sách thương hiệu truyền thông có doanh thu cao nhất

Tham khảo

Làm phim
Hoài niệm Liên Xô

Hoài niệm Liên Xô hay Nỗi nhớ Liên Xô () là một hiện tượng xã hội về nỗi nhớ thời kỳ Liên Xô, bao quát cả về mặt chính trị, xã hội, văn hóa. Nỗi nhớ như vậy được quan sát trong những người ở Nga và các quốc gia hậu Xô viết khác, cũng như những người sinh ra ở Liên Xô nhưng từ lâu sống ở nước ngoài.

Vào năm 2004, kênh truyền hình Norrowiya được cách điệu bằng búa và liềm đã được ra mắt tại Nga.

Xem thêm 
 Hoài niệm Đông Đức

Tham khảo

Đọc thêm 
Satter, D. It Was a Long Time Ago and It Never Happened Anyway: Russia and the Communist Past. Yale University Press. New Haven, 2012. .
Boffa, G. "From the USSR to Russia. History of unfinished crisis. 1964—1994"
Mydans, S. 20 Years After Soviet Fall, Some Look Back Longingly. New York Times. ngày 18 tháng 8 năm 2011
Weir, F. Why nearly 60 percent of Russians 'deeply regret' the USSR's demise. The Christian Science Monitor. ngày 23 tháng 12 năm 2009.
Houslohner, A. Young Russians never knew the Soviet Union, but they hope to recapture days of its empire. Washington Post. ngày 10 tháng 6 năm 2014
Weir, F. Maybe the Soviets weren't so bad? Russian nostalgia for USSR on the rise. The Christian Science Monitor. ngày 29 tháng 1 năm 2016.
Communist nostalgia in Eastern Europe: longing for the past . openDemocracy. ngày 10 tháng 11 năm 2015
 Ghodsee, Kristen R. Red Hangover: Legacies of Twentieth-Century Communism''. Duke University Press, 2017. .

Sự sụp đổ của Liên Xô
Lịch sử Nga (1992-nay)
Chủ nghĩa dân tộc ở Liên Xô
Người Nga tại Ukraina

Người Nga tại Ukraina (, Rosiyany v Ukrayini; , Russkiye na Ukrainye) là dân tộc thiểu số lớn nhất trong cả nước, cộng đồng này tạo thành một diaspora lớn nhất trên thế giới. Trong Điều tra dân số Ukraina năm 2001, 8.334.100 được xác định là dân tộc người Nga (17,3% dân số của Ukraina), đây là con số kết hợp cho những người có nguồn gốc từ bên ngoài Ukraina và dân số Ukraina sinh ra tuyên bố dân tộc Nga.

Địa lý 

Trong lịch sử, hầu hết tất cả người Nga sống ở phía đông nam và phía đông Ukraina, nơi trước đây họ đã thành lập Novorossya (Tân Nga). Tỷ lệ người Nga tại Ukraina có xu hướng tăng về phía nam và miền đông Ukraina.

Dân số 
Theo một khảo sát năm 2001, người Nga tại Ukraina là nhóm dân tộc lớn nhất ở Sevastopol (71,7%) và Cộng hòa tự trị Krym (58%), và ở một số thành phố và khu vực(Donetsk (48,2%) và Makiyivka (50,8%) ở Donetsk, Ternivka (52,9%) ở Dnipropetrovsk, Krasnodon (63,3%) và Sverdlovsk (58,7%) và Krasnodonskyi raion (51,7%) and Stanychno-Luhanskyi (61,1%) raion ở Luhansk Oblast, Reni (70,54%) và Izmail (43,7%) ở Odessa, Putyvl Raion (51,6%) ở Sumy.

Văn hóa 
Ở Ukraina, tiếng Nga là ngôn ngữ thiểu số quan trọng nhất. Đây là ngôn ngữ được nói nhiều nhất trong Bán đảo Krym và Donbas và là ngôn ngữ đầu tiên được nói ở miền đông và miền nam Ukraina, so với ngôn ngữ thứ hai ở Kiev.

Xem thêm 
 Người Nga
 Người Ukraina

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Cộng đồng người Nga ở Ukraina  
 Phong trào Nga ở Ukraina  
 Người Nga tại Donbass  
 VasinList.com  – Cộng đồng Nga và rao vặt ở Kiev, Odessa & Lviv

Người Nga tại Ukraina
Nhóm sắc tộc ở Ukraina
Người Nga hải ngoại theo quốc gia
Quan hệ Nga-Ukraina
Trần Tường 6h30

Trần Tường 6h30 hay Trần Tường sáu giờ rưỡi (; Hán-Việt: Trần Tường lục điểm bán), mà ở Việt Nam quen gọi thông tục là Hài Trung Quốc hay Đầu Khấc Series, là chương trình hài kịch chiếu mạng xoay quanh câu chuyện của một gia đình, lấy những mẩu chuyện ngắn để gây cười, do công ty Bạo Tiếu Giang Hồ (爆笑江湖) sản xuất và cũng được phát sóng trên nhiều kênh truyền hình ở Trung Quốc. Nhóm hài do đạo diễn Trần Tường (陈翔) quản lý.

Chương trình này ra mắt năm 2015, có bối cảnh linh hoạt và thời gian cố định. Diễn viên không cố định là một trong những điểm đặc sắc tạo nên sự mới mẻ cho các tập phim. Thời lượng lên sóng của mỗi tập từ hai đến ba phút, do một đến hai tình tiết tạo thành.

Nhân vật 
Các vai diễn trong phim gồm có:
 Nhuận Thổ (闰土)
 Đầu Khấc hay Đầu Nấm (蘑菇头)
 Thoái Thoái (腿腿, tên thật là Lưu Khiết 刘洁)
 Mao Đài (毛台)
 Chú Lầy hay chú Trần (tức Muội đại gia 妹大爷, tên thật là Ứng Bảo Lâm 应宝林)
 Ngô Ma (吴妈)
 Cầu Cầu (球球, tên thật là Kỷ Văn Quân 纪文君)
 Trư Tiểu Minh (猪小明)
 Lãnh Mông (冷檬)
 Vương Trác (王炸)
 Đạo diễn Trần Tường đôi khi cũng tham gia diễn xuất.

Xem thêm
 Nhóm hài
 Gặp nhau cuối tuần (Việt Nam)
 Trực tiếp tối thứ Bảy (Hàn Quốc)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trần Tường 6h30 trên Facebook
 Hài Trung Quốc trên Facebook

Chương trình chiếu mạng Trung Quốc
Chương trình truyền hình nhiều tập Trung Quốc
Thác Grăng

Thác Grăng hay thác G'răng là thác ở vùng đất xã Bến Giằng, Thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Thác G'răng nằm trên suối Pà La, con suối bắt nguồn từ dải núi cao 700 m ở phía bắc xã Bến Giằng. Suối chảy về hướng nam tới làng Pà La thì đổ vào sông Thanh trong mạng lưới sông Vu Gia - Thu Bồn. Thác G'răng hiện còn giữ nét đẹp tự nhiên đầy hoang sơ, có tiềm năng du lịch mạo hiểm cao. Hiện đã thành lập Khu Du lịch Sinh thái Thác Grăng, phục vụ và hướng dẫn tham quan thác.

Đường đến thác đi theo Quốc lộ 14D từ thị trấn Thạnh Mỹ  đi khoảng 18 km hướng Cửa khẩu Nam Giang (Cửa khẩu Đắc Ốc) .

Tới làng Pà La xã Tà Bhing, nơi đặt trụ sở Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh, thì có đường bê tông lên thác khoảng 2 km.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Giới thiệu Thác G’răng trên Youtube

Du lịch Quảng Nam
Plug In Baby

"Plug In Baby" là một bài hát của ban nhạc rock người Anh Muse. Đây là đĩa đơn chính trích từ album phòng thu thứ hai của nhóm, Origin of Symmetry (2001). Ca khúc trở thành đĩa đơn thành công nhất trên bảng xếp hạng ở Anh Quốc khi giành vị trí 11 – hạng cao nhất trên UK Singles Chart, cho đến khi thành tích trên bị xô đổ bởi "Time Is Running Out" – giành vị trí cao nhất, hạng 8 vào năm 2003. Đến nay, "Plug In Baby" là một trong những bài hát nổi tiếng nhất của Muse và nằm trong những album live, Hullabaloo Soundtrack (2002), HAARP (2008) và Live at Rome Olympic Stadium (2013).

Bối cảnh và sáng tác
"Plug In Baby" được viết nhạc trong cung Si thứ (dù cho bài hát không mở đầu hay kết thúc bằng âm chủ của cung). Trong ca khúc chủ yếu là phần đệm/solo guitar và bass, với tiết tấu 136 nhịp/phút. Khúc riff guitar được phối trên gam thứ hòa âm.

Đoạn riff mở đầu cho thấy nét tương đồng với toccata từ bản nhạc "Toccata and Fugue in D minor, BWV 565" của Bach và đoạn mở đầu bài "Adagio for Strings" của Samuel Barber. Ở mặt B của đĩa đơn, "Execution Commentary" được Bellamy miêu tả là "ca khúc tệ nhất tôi từng sáng tác."

Thu âm
Bản ghi nháp từ phòng thu của ca khúc thiếu mất khúc riff chính, dù cho có nhiều điểm tương đồng giữa cấu trúc và ca từ. Hãng đĩa Maverick bày tỏ mong muốn "Plug In Baby" được ghi lại để trùng với chuyến lưu diễn quảng bá cho album Origin of Symmetry tại Mỹ. Tuy nhiên vì Maverick yêu cầu Matt hạ tông giọng falsetto của mình xuống ở cả trong bài hát cũng như album, nên Muse đã từ chối và rời hãng đĩa, còn Origin of Symmetry bị ngừng phát hành tại Mỹ cho đến năm 2005.

Dấu ấn
Ca khúc thường nhận được những lời tán dương cho khúc riff guitar mở đầu, trong đó tạp chí Total Guitar còn vinh danh bài hát ở vị trí số 1 với danh hiệu khúc riff guitar "hay nhất thế kỉ 21" vào năm 2010 và "hay thứ 13 mọi thời đại" vào năm 2004. Năm 2011, trang web Spinner.com tôn vinh "Plug in Baby" có "khúc riff guitar hay thứ 13 mọi thời đại", ví nó với những bản nhạc "Toccata" và "Fugue in D minor, BWV 565" của Bach. Ban nhạc rock người Mỹ Lovedrug còn ghi một phiên bản "Plug In Baby" theo yêu cầu của người hâm mộ trên bìa album của nhóm nhằm phục vụ chiến dịch I AM LOVEDRUG. Album có tựa là Best of I AM LOVEDRUG phát hành vào ngày 28 tháng 6 năm 2011. Ca khúc còn xuất hiện trong những trò chơi điện tử như Guitar Hero 5 và Rocksmith.

Danh sách bài hát

Đội ngũ thực hiện

Muse
Matthew Bellamy – Hát chính, guitar, keyboard, sản xuất, trộn âm
Christopher Wolstenholme – bass, hát đệm, sản xuất, trộn âm
Dominic Howard – trống, sản xuất, trộn âm

Thành viên phụ
David Bottrill – sản xuất, kĩ thuật viên âm thanh
John Cornfield – trộn âm
Tanya Andrew – bìa album

Xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài
 
 

Đĩa đơn năm 2001
Bài hát năm 2001
Bài hát của Muse (ban nhạc)
Bài hát do Matthew Bellamy sáng tác
Không được động đến Việt Nam (bài hát)

Không được động vào Việt Nam () là tên bài hát tiếng Nga phản đối cuộc chiến tranh của Mỹ với Việt Nam. Bài hát được phát sóng với tần suất hàng tuần trong chiến tranh Việt Nam.

Lịch sử
Trong cuộc thi "Xin chào, chúng tôi đang tìm kiếm tài năng" toàn Liên Xô (Алло, мы ищем таланты) được tổ chức vào năm 1970, ca sĩ Natalya Shemankova đã trình bày ca khúc này. Bài hát đã đem về chiến thắng cho Natalya Shemankova.

Sau khi bài hát được phát sóng trên cuộc thi, bài hát đã được ghi âm và phát sóng trên toàn Liên Xô như là một cách ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam.

Tên bài hát cũng được lấy làm khẩu hiệu của Đoàn cố vấn quân sự Liên Xô tại Việt Nam (Группа советских военных специалистов в Демократической Республике Вьетнам).

Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bài hát được thu âm

Bài hát năm 1969
Bài hát Liên Xô
Bài hát Nga
Mitsuya Hiroaki

là nhà virus học Nhật Bản nổi tiếng với vai trò phát hiện ra thuốc chống HIV zidovudine (AZT) cũng như các loại thuốc chống AIDS khác bao gồm didanosine (ddI) và zalcitabine (ddC).

Mitsuya chào đời tại Sasebo, Nagasaki và nhận bằng Bác sĩ và Tiến sĩ từ Đại học Kumamoto. Ông gia nhập Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ ở Bethesda, Maryland, vào năm 1982, ban đầu làm việc về virus T-lymphotropic gây bệnh ở người 1 (HTLV-1) trước khi chuyển sự chú ý của mình sang HIV. Việc xác định AZT là thuốc chống HIV, cũng như các đặc tính chống HIV của didanosine và zalcitabine, được thực hiện vào năm 1985. Ông được bổ nhiệm làm Giáo sư về Huyết học, Thấp khớp và Miễn dịch lâm sàng tại Trường Khoa học Y khoa và Dược phẩm Đại học Kumamoto.

Tháng 12 năm 2006, ông được trao Giải thưởng Ngày Thế giới phòng chống bệnh AIDS của NIH đầu tiên cho công việc phát triển thuốc chống AIDS. Mitsuya là giám đốc của Bộ phận Môi trường Thực nghiệm của NCI từ năm 1991.

Tham khảo

  Page describing Dr. Mitsuya's research on NCI website
 Yarchoan R, Mitsuya H, Broder S. AIDS therapies. Scientific American 1988;259(4):110-9

Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Người Sasebo, Nagasaki
Nhà virus học Nhật Bản
Nhà nghiên cứu HIV/AIDS
Thác Ồ Ồ

Thác Ồ Ồ, còn gọi là thác Tiên, là thác ở vùng đất thôn Thanh Khê xã Sơn Cẩm Hà, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Thác Ồ Ồ nằm trên suối Ồ Ồ, con suối bắt nguồn từ dải núi cao 700 m ở phía tây xã Sơn Cẩm Hà. Suối chảy về hướng đông qua thôn Thanh Khê, đổ vào sông Tiên ở trung tâm xã. Sông Tiên là phụ lưu của sông Tranh trong mạng lưới sông Vu Gia - Thu Bồn.

Thác Ồ Ồ hiện còn giữ nét đẹp tự nhiên đầy hoang sơ, có tiềm năng du lịch mạo hiểm cao. Ở chân thác là hồ bơi có nước trong mát. Tuy nhiên du lịch tới thác hiện còn là tự phát, chưa được tổ chức thành dịch vụ.

Đường đến thác từ Tam Kỳ đi theo Đường tỉnh 616 cỡ 26 km đến thị trấn Tiên Phước , rồi chuyển sang Đường tỉnh 614 đi cỡ 4 km đến xã Sơn Cẩm Hà . Từ đây qua sông Tiên đi hướng tây cỡ 3 km tới thôn Thanh Khê và tới thác.

Tên thác 
Tên Ồ Ồ được dùng để đặt cho nhiều thác và suối có ghềnh ở vùng Trung Bộ, được giải thích là do tiếng nước thác đổ nghe được từ xa là tiếng ồ ồ.
 Thác Ồ Ồ ở xã Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, cách Quốc lộ 9 khoảng 3 km về phía bắc. 
 Thác Ồ Ồ trên suối Hòn Lập ở xã Vĩnh Thịnh, tỉnh Gia Lai. 
 Suối Ồ Ồ ở vùng phía đông xã Hướng Hiệp, tỉnh Quảng Trị, đổ vào sông Ba Lòng. 
 Suối Ồ Ồ ở vùng phía bắc xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Giới thiệu Thác Ồ Ồ Tiên Phước trên Youtube

Du lịch Quảng Nam
Đại dịch COVID-19 tại Luxembourg

Đại dịch bệnh coronavirus tại Luxembourg lan rộng từ ngày 29 tháng 2 năm 2020, khi một người đàn ông 40 tuổi ở lại miền bắc Italy trở về bằng máy bay qua sân bay Charleroi-Brussels (Bỉ) và xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2.

Các trường hợp COVID-19 sau đó được phát hiện, có 140 trường hợp được xác nhận tại Luxembourg tính đến ngày 17 tháng 3. Tất cả các trường học và crèches của đất nước đóng cửa vào Thứ Hai ngày 16 tháng 3, 5. Các công ty đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa như loại bỏ những cái bắt tay, các cuộc họp trực tiếp; loại bỏ các chuyến đi không cần thiết, làm việc ở nhà khi có thể.

Tính đến hết ngày 13 tháng 4 năm 2024, Luxembourg ghi nhận 391,232 trường hợp nhiễm COVID-19 và 1,232 trường hợp tử vong.

Mốc thời gian

Vào ngày 29 tháng 2, Bộ Y tế Luxembourg đã xác nhận trường hợp nhiễm coronavirus đầu tiên ở nước này. Bệnh nhân là một người đàn ông khoảng bốn mươi tuổi trở về từ Italia qua Charleroi, Bỉ. Anh ta đã báo cáo cho Đơn vị Kiểm tra Vệ sinh và hiện đang được kiểm dịch tại Trung tâm Bệnh viện Bệnh viện ở thành phố Luxembourg.

Vào ngày 5 tháng 3, một người đàn ông trở về từ miền bắc Italy và được xét nghiệm dương tính với virus này. Ông được đưa vào kiểm dịch tại Trung tâm Bệnh viện de Luxembourg.

Vào ngày 6 tháng 3, một phụ nữ đã được xác nhận nhiễm vi-rút sau khi ở lại vùng Alsace ở Pháp, nâng tổng số trường hợp được xác nhận lên 3.

Vào tối ngày 7 tháng 3, Bộ Y tế đã xác nhận một trường hợp nhiễm coronavirus khác ở nước này, nói rằng người nhiễm bệnh có "mối liên hệ dịch tễ học" với miền bắc Italy.

Vào ngày 8 tháng 3, một trường hợp khác đã được xác nhận, với một bệnh nhân bị nhiễm gần đây đã trở về từ vùng Alsace ở Pháp.

Vào ngày 10 tháng 3, hai trường hợp đã được xác nhận đồng thời, với một người trở về từ Hoa Kỳ và một người trở về từ Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Dịch bệnh tại Luxembourg
Sự kiện tháng 1 năm 2020
Sự kiện tháng 2 năm 2020
Luxembourg 2020
Luxembourg
Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Somaliland thuộc Ý

Somaliland thuộc Ý (,  Al-Sumal Al-Italiy, ), đôi khi cũng được gọi là Somalia thuộc Ý là một trong những thuộc địa của Vương quốc Ý tại Sừng châu Phi. Cai trị trong thế kỷ 19 bởi Somali Vương quốc Hồi giáo Majeerteen và Vương quốc Hồi giáo Hobyo, lãnh thổ sau này được mua lại vào những năm 1880 bởi Ý thông qua hiệp ước khác nhau.

Năm 1936, khu vực này được hợp nhất vào Đông Phi thuộc Ý như một phần của Đế quốc Ý. Điều này kéo dài đến năm 1941, trong chiến tranh thế giới thứ hai. Somaliland thuộc Ý sau đó thuộc quyền quản lý của quân đội Anh cho đến năm 1949, trở thành ủy thác Liên Hợp Quốc, Lãnh thổ ủy thác của Somaliland dưới thời chính quyền Ý. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1960, Lãnh thổ Ủy thác Somaliland hợp nhất theo lịch trình với sự bảo hộ Somaliland trước đây để thành lập Cộng hòa Somalia.

Xem thêm 
 Ý xâm chiếm Somaliland thuộc Anh

Chú thích

Tham khảo 
 Hess, Robert L. Italian Colonialism in Somalia. Chicago: University of Chicago P, 1966.
 Tripodi, Paolo. The Colonial Legacy in Somalia. New York: St. Martin's P Inc,, 1999.
 Fitzgerald, Nina J. Somalia. New York: Nova Science, Inc., 2002.

Lịch sử Somililand
Cựu thuộc địa ở Châu Phi
Cựu thuộc địa Ý
Khởi đầu năm 1889 ở châu Phi
Thuộc địa Ý ở châu Phi
Quan hệ Ý-Somalia
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1936
Quốc gia Somaliland

Quốc gia Somaliland (; ) là một quốc gia độc lập có thời gian ngắn trong lãnh thổ phía tây bắc hiện tại của Somalia, nơi còn được gọi là Cộng hòa Somaliland tự tuyên bố. Đó là tên được sử dụng bởi Anh bảo hộ Somaliland trong năm ngày giữa ngày độc lập khỏi Vương quốc Anh vào ngày 26 tháng 6 năm 1960 và liên minh với Bảo hộ Somaliland, thuộc chính quyền Ý, vào ngày 1 tháng 7 năm 1960 hình thành Cộng hòa Somalia.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 The Somali Republic: an experiment in legal integration by Paolo Contini—leader of the UN Consultative Commission for Integration, which oversaw the union of the former State of Somaliland and the Trust Territory of Somaliland.
Constitution

Lịch sử Somaliland
Quốc gia tồn tại ngắn ngủi
Cobalt(II) nitrit

Cobalt(II) nitrit là một hợp chất vô cơ, một loại muối của coban và acid nitrơ có công thức Co(NO2)2, tinh thể đỏ nâu, nó tan ít trong nước.

Điều chế
Phản ứng trao đổi giữa cobalt(II) nitrat và natri nitrit sẽ tạo kết tủa:

Tính chất vật lý
Cobalt(II) nitrit tạo thành tinh thể đỏ nâu.

Hợp chất này tan ít trong nước.

Hợp chất khác
Co(NO2)2 còn tạo một số hợp chất với NH3, như:
Co(NO2)2·2NH3 – chất rắn nâu đen;
Co(NO2)2·4NH3 – chất rắn vàng nâu (D25 ℃ = 1,814 g/cm³);
Co(NO2)2·6NH3 – chất rắn cam nhạt (D25 ℃ = 1,41 g/cm³).
Co(NO2)2 còn tạo một số hợp chất với N2H4, như 2Co(NO2)2·3N2H4 là chất rắn màu đỏ.

Tham khảo

Hợp chất cobalt
Muối nitrit
Tom Spencer (chính khách)

Thomas Newnham Bayley Spencer (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1948) là một chính trị gia bảo thủ người Anh và là cựu thành viên Nghị viện châu Âu.

Spencer được đào tạo tại Đại học Pangbourne Nautical và Đại học Southampton.

Ông phục vụ như MEP bảo thủ cho Derbyshire từ năm 1979–1984, MEP bảo thủ cho Surrey West từ 1989–1994, và là MEP bảo thủ cho Surrey từ 1994-1999. Ông là lãnh đạo của MEP bảo thủ Vương quốc Anh từ năm 1995 đến 1998 và là Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội từ năm 1997 đến 1999.

Ông quyết định không tham gia bầu cử lại vào Nghị viện châu Âu năm 1999 sau khi bị phát hiện có nội dung khiêu dâm đồng tính và hai điếu cần sa trong hành lý tại sân bay Heathrow. Spencer thừa nhận là người đồng tính và nói rằng vợ ông đã biết được điều đó trước khi họ kết hôn. Spencer có mối quan hệ với nam diễn viên khiêu dâm Cole Tucker, người được miêu tả trong nội dung khiêu dâm được tìm thấy trong hành lý của Spencer.

Tham khảo

Sinh năm 1948
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam
Mất năm 2023
Thương hiệu truyền thông

Thương hiệu truyền thông (tiếng Anh: media franchise) hay còn gọi là thương hiệu đa phương tiện (tiếng Anh: multimedia franchise) là một tập hợp các phương tiện truyền thông có liên quan đến nhau mà trong đó các tác phẩm phái sinh được sản xuất ra từ chính tác phẩm gốc, như phim điện ảnh, tác phẩm văn học, chương trình truyền hình hay trò chơi diện tử.

Thương hiệu truyền thông đa phương tiện

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Slate: "The Midas Formula (How to create a billion-dollar movie franchise)"
 Box Office Mojo: Film franchise earning comparison

Phần tiếp theo
Văn hóa phương Tây
Công nghiệp truyền thông đại chúng
Nhóm hài

Nhóm hài là một nhóm các diễn viên hài và các cá nhân phụ trợ cùng hợp tác với nhau trình diễn hài kịch như một hình thức giải trí. Thuật ngữ này thường được dùng thay thế cho cụm từ gánh hài, cũng như cả nhóm có thể chuyên biệt về một thể loại hay phong cách hài cụ thể.

Các ví dụ về nhóm hài có thể kể đến: Monty Python, The Kids in the Hall, The Mighty Boosh, The Hollow Men, The Tenderloins, Asperger's Are Us và Million Dollar Extreme ở phương Tây, cũng như Trần Tường 6h30 ở Trung Quốc, TGOP ở Đài Loan hay các nhóm hài ở Việt Nam như: BB&BG, DAMtv, Thích ăn phở, FAPTV, 1977 Vlog, Ghiền Mỳ Gõ và Trắng TV.

Xem thêm
 Kịch ứng khẩu
 Diễn viên hài
 Gánh hát

Tham khảo

Hài kịch
Mộc Nạp Thất Lý

Mộc Nạp Thất Lý (tiếng Trung: 木纳失里; ? – 1343 hoặc 1348) là một Thứ Hoàng hậu của Nguyên Huệ Tông hay Nguyên Thuận Đế, Hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyên.

Cuộc đời 
Mộc Nạp Thất Lý xuất thân bộ tộc Hoằng Cát Lạt thị (弘吉剌氏) của Mông Cổ. Thông tin của bà được ghi lại ít trong hai quyển Nguyên sử và Tân Nguyên sử. Năm sinh và năm bà gả cho Nguyên Huệ Tông không rõ, chỉ biết bà là một trong nhiều Hoàng hậu của Huệ Tông, nhưng là Thứ hậu, không phải Chính hậu như Đáp Nạp Thất Lý hay Bá Nhan Hốt Đô.

Theo quy định hậu cung nhà Nguyên, Hoàng đế được lập một lúc nhiều Hoàng hậu, nhưng chỉ có một vị nhận sách bảo và thực hiện lễ phong mới được xem là ["Trung cung Hoàng hậu"], hay ["Hoàng chính hậu"]. Những ai được phong Hậu nhưng không có sách bảo đều là ["Thứ Hoàng hậu", 庶三皇], địa vị thấp hơn Chính hậu và không được cai quản hậu cung.

Sau khi Đáp Nạp Thất Lý - nguyên phối của Huệ Tông bị phế, trong cung tồn tại ba vị Hoàng hậu là Bá Nhan Hốt Đô, Kỳ Hoàng hậu và Mộc Nạp Thất Lý. Bá Nhan Hốt Đô nhận sách bảo và cử hành lễ phong nên là Chính hậu, địa vị cao nhất. Kỳ thị là Đệ nhị Hoàng hậu (第二皇后), cũng là Thứ hậu như Mộc Nạp Thất Lý. Theo Tân Nguyên sử, Mộc Nạp Thất Lý là [Đệ tam Hoàng hậu, 第三皇后], ban ngự ở Long Phúc cung (隆福宮). Từ đó có thể suy luận bà được sách lập cùng lúc hoặc sau Kỳ thị, tức là năm Chí Nguyên thứ 6 (1340) trở đi.

Năm Chí Chính thứ 3 (1343) hoặc thứ 8 (1348), bà qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi.

Chú thích

 Nguyên sử
 Tân Nguyên sử

Hoàng hậu nhà Nguyên
Mất năm 1348
Người Mông Cổ
Nữ giới Mông Cổ
Diễn viên hài

Diễn viên hài hay nghệ sĩ hài là người hoạt động nghệ thuật, dùng sở trường phục vụ cho khán giả bằng cách làm cho họ cười. Điều này có thể được thực hiện bằng các mẩu truyện cười, các tình huống hài hước hay hành động ngớ ngẩn, điên khùng. Kiểu diễn viên hài đứng thuyết trình trực tiếp trước mặt khán giả được gọi là diễn viên hài độc thoại. Ở Việt Nam, những nghệ sĩ hài gạo cội hoặc gây được tiếng vang và danh tiếng lớn trong sự nghiệp còn được gọi là danh hài.

Trên các phương tiện truyền thông

Hài độc thoại

Thu âm

Điện ảnh

Radio

Truyền hình

Internet

Xem thêm

 Các thể loại hài kịch
 Nhóm hài
 Diễn viên
 Hài hước
 Châm biếm
 Nhân vật giải trí

Chú thích

Tham khảo

Hài kịch
Sân khấu hài kịch

Nghề nghiệp trong ngành giải trí
Hài kịch độc thoại