Di tích pháp định của Hồng Kông

Di tích pháp định của Hồng Kông (; ) là những địa điểm, công trình hoặc tòa nhà được tuyên bố hợp pháp để nhận được sự bảo vệ cao nhất. Tại Hồng Kông, việc công nhận một di tích theo luật định đòi hỏi phải tham khảo ý kiến của Ban cố vấn cổ vật, sự chấp thuận của Trưởng quan hành chính cũng như việc xuất bản thông báo trên công báo của chính phủ.

Tính đến ngày 30 tháng 1 năm 2026, đã có 138 di tích pháp định tại Hồng Kông, với 60 được liệt kê trên đảo Hồng Kông, 55 khác trên vùng lãnh thổ Tân Giới, 14 trên khu vực Cửu Long và còn lại 9 ở Li Đảo. Theo Pháp lệnh Cổ vật và Di tích, một số công trình kiến trúc khác được phân loại là các công trình lịch sử Cấp I, II và III, và sẽ không được liệt kê ở dưới đây.

Di tích pháp định và hệ thống phân loại công trình lịch sử 

Vào ngày 17 tháng 11 năm 1971, Cục Lập pháp Hồng Kông đã thông qua "Thảo án Điều lệ Cổ vật và Di tích năm 1971". Điều đó cho phép "bất kỳ nơi nào, tòa nhà, địa điểm hoặc công trình kiến trúc được coi là có lợi ích cho công chúng vì nó có ý nghĩa lịch sử, khảo cổ hoặc cổ sinh vật học, thì nó có thể được tuyên bố là một di tích trên công báo sau khi tham khảo ý kiến của Ủy ban Tư vấn và được Thống đốc phê duyệt". Cuối cùng, các quy định bắt đầu có hiệu lực vào năm 1976, và Hội đồng tư vấn Cổ vật cũng được thành lập vào ngày 1 tháng 1 cùng năm theo "Điều lệ Cổ vật và Di tích".

Không có liên kết trực tiếp giữa các công trình kiến trúc được phân loại và các di tích. Tính đến tháng 7 năm 2007, 607 công trình đã được phân loại (kể từ năm 1980), 54 trong số đó, bao gồm năm tòa nhà Cấp I, đã bị phá bỏ. Tính đến tháng 8 năm 2007, trong số 151 công trình được xếp loại I, chỉ có 28 trước chiến tranh là di tích pháp định kể từ năm 1980.

Sự kiện giữ lại bến phà Thiên Tinh ở Trung Hoàn năm 2006 và bến tàu Queen năm 2007 đã khiến Chính phủ Hồng Kông phải xem xét chính sách bảo tồn di sản của mình. Cục Phát triển được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 2007 với nhiệm vụ liệt kê các di tích văn hóa liên quan đến phát triển. Vào ngày 26 tháng 11 năm 2008, Hội đồng tư vấn Cổ vật tuyên bố rằng việc xác định di tích theo luật định sẽ liên quan đến việc phân loại các công trình kiến trúc lịch sử. Theo đó, nếu một công trình kiến trúc được xếp vào loại I, thì nó sẽ được chấp nhận là một di tích văn hóa có giá trị cao và được đưa vào "danh sách chờ". Sau đó, Cơ quan Cổ vật của Cục trưởng Cục Phát triển sẽ xem xét liệu nó có đủ điều kiện để làm di tích pháp định của Hồng Kông hay không.

Di tích tạm định 
Vào ngày 16 tháng 6 năm 1982, Cục Lập pháp Hồng Kông đã thông qua "Thảo án Điều lệ Cổ vật và Di tích (Sửa đổi) năm 1982". Theo đó, Cơ quan Cổ vật (Cục trưởng Cục Phát triển) có thể khai báo công trình đang đối mặt với nguy cơ bị phá hủy là "di tích tạm định", để tạm thời bảo vệ các tòa nhà, địa điểm có ý nghĩa lịch sử, khảo cổ hoặc cổ sinh vật học, và chờ các cơ quan chức năng cân nhắc kỹ xem có nên tuyên bố đó là di tích không. Cũng theo đó, Cơ quan Cổ vật chỉ cần tham khảo ý kiến của Hội đồng tư vấn Cổ vật, mà không cần có sự chấp thuận của Thống đốc Hồng Kông. Tuyên bố về tình trạng "tạm định" có hiệu lực trong mười hai tháng và có thể được gia hạn. Tuy nhiên, chủ sở hữu công trình bị ảnh hưởng bởi trạng thái "tạm định" có thể được khiếu nại.

Năm công trình kiến trúc được tuyên bố là di tích tạm định từ năm 1982 đến 2012: Giáo đường Ohel Leah (sau là Cấp I năm 1990), Tòa nhà Morrison (sau đó là di tích pháp định vào năm 2004), Jessville (sau là Cấp III), Cảnh Hiền Lý (sau đó là pháp định vào năm 2008) và Hà Đông Hoa viên (sau đó bị phá bỏ vào năm 2013).

Danh sách

Đảo Hồng Kông

|}

Cửu Long

 

|}

Tân Giới

 

|}

Li Đảo

|}

Xem thêm 
 Lịch sử Hồng Kông

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Các di tích pháp định tại Hồng Kông trên trang web của Văn phòng Cổ vật và Di tích
 Google Map với tất cả các địa điểm

Danh sách công trình xây dựng ở Hồng Kông