Lục phi

Lục phi Na Lạp thị (chữ Hán: 璷妃那拉氏, 12 tháng 2 năm 1841 - 21 tháng 4 năm 1895), là một phi tần của Thanh Văn Tông Hàm Phong Đế. Bà là một trong Tứ Xuân nương nương (四春娘娘) trong hậu cung Hàm Phong với phong hiệu là Võ Lăng Xuân (武陵春).

Thân thế 
Lục phi Na Lạp thị, sinh vào giờ Tỵ ngày 12 tháng 2 năm Đạo Quang thứ 21 (1841). xuất thân Mãn Châu Chính Bạch kỳ, con gái của Chủ sự Toàn Văn (全文). Hiện nay vẫn chưa phát hiện được tư liệu cụ thể về gia hệ của Lục phi, cho nên đối với bối cảnh gia tộc và tình hình gia đình xuất thân của Lục phi cũng không hiểu rõ lắm.

Đại Thanh tần phi

Nhập cung 
Căn cứ theo hồ sơ: “Ngày mồng 10 tháng 2 năm Hàm Phong thứ 5, phong Lục Quý nhân”. Lại căn cứ việc năm Hàm Phong thứ 5 (1855) là năm đến kỳ tuyển tú, có thể biết Lục phi tham gia Bát kỳ tuyển tú vào tháng 2 năm Hàm Phong thứ 5, cũng chính là trúng tuyển trong đợt tuyển tú thứ hai của triều Hàm Phong, được chỉ định làm Lục Quý nhân (璷貴人) để vào cung.

Hàm Phong đã đặc biệt ban cho bà phong hiệu Võ Lăng Xuân (武陵春), Cát Quý nhân là Mẫu Đơn Xuân (牡丹春), Hi Quý nhân là Hải Đường Xuân (海棠春), và Khánh Quý nhân là Hạnh Hoa Xuân (杏花春) tạo thành một nhóm các phi tần sống ở Viên Minh Viên, đương thời gọi Tứ Xuân nương nương (四春娘娘).

Vào năm Hàm Phong thứ 5, Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị đang ở ngôi Hoàng hậu, các hậu cung chủ vị bên trong đều chưa sinh dục, chỉ có Lệ tần khi đó đang mang thai, có thể nói cục diện hậu cung vẫn chưa ổn định. Trong đợt Bát kỳ tuyển tú năm này có hai vị Tú nữ trúng tuyển, đều lấy vị phận Quý nhân để vào cung, đó chính là Lục phi và Thục tần.

Cuộc sống trong cung 
Lục phi sau khi vào cung, trú tại Trữ Tú cung, và có khả năng vẫn luôn ở tại Trữ Tú cung cho đến khi Hàm Phong băng hà. Chủ vị của Trữ Tú cung khi đó là Ý tần (chính là Hiếu Khâm Hiển Hoàng hậu sau này).

Căn cứ theo đương án: “Ngày 24 tháng 2 năm Hàm Phong thứ 8, Tổng quản Sử Tiến Trung đẳng phụng chỉ: Lục Quý nhân cách khứ Tần hàm, Khâm thử”''''. Có thể biết sau khi Lục phi vào cung năm Hàm Phong thứ 5, trước tháng 2 năm Hàm Phong thứ 8 (1858), đã từng nhận được Tần hàm, đây có thể là một bước tiền trạm để chuẩn bị thăng lên Tần vị. Hiện nay vẫn chưa biết Lục phi cụ thể nhận được Tần hàm vào thời gian nào.

Tham khảo các động thái đã biết trong giai đoạn này, vào ngày 25 tháng 5 năm Hàm Phong thứ 6 (1856), Hàm Phong đã tấn phong một cấp cho các chủ vị cấp thấp đang tại vị khi đó là Minh Am Đáp ứng, Y Đáp ứng, Từ Quan nữ tử, ngày mồng 9 tháng 6 cùng năm, một dòng đương án mà các học giả trích dẫn có ghi: “Kính Sự phòng truyền chỉ: Lục Quý nhân ở trước Hi Quý nhân”. Bởi vì Hi Quý nhân trong hậu cung của Hàm Phong mãi đến ngày 11 tháng 4 năm Hàm Phong thứ 9 (1859) mới được thụ phong, cho nên dòng đương án này có thể là do sao chép bị sai, nhưng ít nhất có thể chứng minh vị thứ của Lục Quý nhân khi đó đã phát sinh biến hóa.

Tham khảo cung phân đương án (hồ sơ phân vị trong cung) do Thanh cung lưu giữ, vào tháng 12 năm Hàm Phong thứ 5, Lục Quý nhân xếp sau Hi Quý nhân và Dung Quý nhân, đứng ở vị trí cuối cùng trong ba vị Quý nhân khi đó. Vào tháng 12 năm Hàm Phong thứ 7 (1857), Lục Quý nhân xếp trước Dung Quý nhân, Mân Quý nhân, Thục Quý nhân, đứng đầu trong bốn vị Quý nhân khi đó. Vào tháng 12 năm Hàm Phong thứ 8, Lục Quý nhân xếp trước Dung Quý nhân, Thục Quý nhân, Ngọc Quý nhân, đứng đầu trong bốn vị Quý nhân khi đó, tháng 2 năm Hàm Phong thứ 9 cũng giống như vậy. Đặc biệt là vào tháng 12 năm Hàm Phong thứ 7.

Căn cứ theo ghi chép về cung phân, phân lệ năm đó của Lệ phi, Uyển tần là “Biểu lý ngũ thập thất” (表里五十匹), phân lệ của Lục Quý nhân là “Biểu lý tam thập thất” (表里三十匹), còn Dung Quý nhân và Mân Quý nhân là “Biểu lý nhị thập thất” (表里二十匹), chiếu theo tắc lệ mà xem, vị phận Quý nhân lẽ ra là 20 xấp, mà Tần vị lẽ ra là 30 xấp, có thể biết khi đó Lục Phi đích xác hưởng thụ đãi ngộ của Tần phi. Mà sau khi bị cách khứ Tần hàm vào ngày 24 tháng 2 năm Hàm Phong thứ 8, phân lệ chi cấp theo đúng 20 xấp của bản thân vị phận Quý nhân.

Từ đó suy đoán, Lục phi có thể đã nhận được Tần hàm vào ngày 25 tháng 5 hoặc ngày mồng 9 tháng 6 năm Hàm Phong thứ 6, từ đó đứng đầu trong các vị Quý nhân, hưởng thụ đãi ngộ của Tần vị. Sau khi bị cách khứ Tần hàm vào ngày 24 tháng 2 năm Hàm Phong thứ 8, đã quay về đãi ngộ của Quý nhân, nhưng vẫn xếp hàng đầu trong các Quý nhân.

Cuối đời 
Tháng 7 năm Hàm Phong thứ 11 (1861), Hàm Phong Đế băng hà, Hoàng thái tử Tải Thuần đăng cơ trở thành Hoàng đế thứ 10 của nhà Thanh, sử gọi [Đồng Trị Đế]. Ngày 10 tháng 10 cùng năm, phụng ý chỉ của Lưỡng cung Hoàng thái hậu, tấn tôn Lục Quý nhân Na Lạp thị làm Hoàng khảo Lục tần (皇考璷嬪), đồng thời thăng phong cho ba vị còn lại của Tứ Xuân nương nương bậc Tần. Phong hiệu cũng được giải nghĩa, theo Hồng xương thông dụng (鴻稱通用), phong hiệu "Lục" có Mãn văn là 「nilgiyangga」, ý là "Quang nhuận".

Lục phi khi đó 21 tuổi bắt đầu cuộc sống quả cư đằng đẵng. Vào những năm đầu Đồng Trị bà từng trú tại Cảnh Nhân cung, khoảng tháng 8 tháng 9 năm Đồng Trị thứ 8 (1869), bởi vì Đồng Trị chuẩn bị đại hôn, hậu cung của Hàm Phong dần dần chuyển sang Thọ Khang cung, Lục phi thì chuyển sang Thọ Tam sở cư trú.

Căn cứ theo ghi chép của Thanh cung y án (清宫医案), Lục phi sau khi quả cư sức khỏe vẫn luôn không tốt, từng mắc chứng âm hư lao khái, về già lại mắc chứng hạng sinh, đây có thể là một loại lao hạch bạch huyết. Năm Đồng Trị thứ 14 (1875), Đồng Trị Đế băng hà, Hoàng thân Tải Điềm kế vị, sử gọi [Quang Tự Đế]. Ngày 16 tháng 11, Tân đế thừa dụ Lưỡng cung Hoàng thái hậu, tôn phong Lục tần Na Lạp thị lên tước Phi, toàn gọi Hoàng khảo Lục phi (皇考璷妃), đối với ba vị còn lại của Tứ Xuân nương nương cũng đãi ngộ tương đương.

Cuối cùng hoăng thệ vào giờ Dậu ngày 21 tháng 4 năm Quang Tự thứ 21 (1895), kim quan tạm an ở Phi viên tẩm của Định lăng. Sau khi bà hoăng thệ, Đức Tông hạ chỉ: “Lục phi vu bản nguyệt nhị thập nhất nhật Dậu khắc khạp thệ (Lục phi vào giờ Dậu ngày 21 tháng này khạp thệ)... sở hữu ứng hành dự bị, nhất thiết sự nghi, trứ chiếu Quý phi lệ, kính cẩn dự bị, Khâm thử (tất cả những việc cần chuẩn bị, mọi sự nghi, trứ chiếu theo lệ Quý phi, kính cẩn chuẩn bị, Khâm thử).”

Qua ghi chép về tang lễ, có thể thấy Lục phi Na Lạp thị lấy lễ theo nghi tước Quý phi mà an táng. Điều này thể hiện sự ưu ái đặc biệt của Hoàng thất dành cho Lục phi. Thần vị của bà sau đó được thờ cúng tại Định lăng.

Tham khảo 

 Thanh sử cảo

Phi tần nhà Thanh
Người Mãn Châu Chính Bạch kỳ
Sinh năm 1841
Mất năm 1895
Người Trung Quốc thế kỷ 19
Người Mãn Châu