Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Tiếng Kavalan

Tiếng Kavalan (Kebalan/kbalan) là một ngôn ngữ trước đây được nói ở vùng duyên hải đông bắc đảo Đài Loan. Đây là ngôn ngữ của người Kalavan (噶瑪蘭, Cát Mã Lan). Đây là một ngôn ngữ Formosa trong ngữ hệ Nam Đảo.

Tiếng Kavalan không còn được nói ở địa phương trên nữa. Đến năm 1987, nó vẫn còn được nói trong vùng người Atayal. Năm 2000, ngôn ngữ được ghi nhận là có 24 người nói, nằm trong diện ngôn ngữ sắp biến mất. Vào năm 1930, tiếng Kavalan đã chỉ còn là ngôn ngữ tại nhà.

Năm 2017, một nghiên cứu chỉ ra rằng tiếng Kavalan có khối từ vựng vào loại khác biệt nhất trong ngữ hệ Nam Đảo.

Phân bố
Tiếng Kavalan có các cộng đồng người nói sau, theo chiều bắc-nam (Li 2006:1):

Kariawan (Gia Lễ Uyển 加禮宛) - gần Hoa Liên, trước là vùng nói tiếng Sakizaya
Patʀungan (Tân Xã 新社) - ở hương Phong Tân (豐濱鄉), Hoa Liên
Kulis (Lập Đức 立德)
Kralut (Chương Nguyên 樟原)

Những khu dân cư miền đông Đài Loan này được lấy tên theo những điển dân cư cũ ở miền Bắc, nơi người Kalavan xuất thân. Vây quanh cộng đồng người Kavalan là người nói tiếng Amis.

Ngày nay, nhiều người Kavalan nói tiếng Amis, tiếng Phúc Kiến Đài Loan, Quan thoại hoặc tiếng Nhật (Li 2006:1).

Âm vị học
Có 15 phụ âm, 4 nguyên âm trong tiếng Kavalan.
Trong tiếng Kavalan, các âm vị sau trong ngôn ngữ Nam Đảo nguyên thủy đã hợp nhất:

 *n, *N, *j, *ɲ > n
 *t, *T, *c > t
 *d, *D, *Z > z
 *s, *S > s
 *q, *ʔ, *H: biến mất

Các âm vị ngôn ngữ Nam Đảo nguyên thủy sau được tách ra:
 *k > q và k
 *l > r và ʁ (viết là R)
 *a > i (khi ở gần với q) và a

Tiếng Kavalan nổi bật do có nhiều cụm phụ âm. Đây còn là một trong hai ngôn ngữ Nam Đảo ở Đài Loan có phụ âm gấp đôi, ngôn ngữ còn lại là tiếng Basay (Blust 2009:642). Phụ âm gấp đôi cũng hiện diễn trong nhiều ngôn ngữ Bắc Philippine và trong một ngôn ngữ Trung Philippine là tiếng Bikol Rinconada (Blust 2009:220).

Tham khảo

Paul Jen-kuei Li (李壬癸) và Tsuchida Shigeru (土田滋) (2006) Kavalan Dictionary . Language and Linguistics Monograph Series A-19.
Blust, Robert. 2009. The Austronesian Languages. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University., 

Ngôn ngữ tại Đài Loan
Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Đại học Bristol

Đại học Bristol là một trường đại học nghiên cứu ở Bristol, Anh. Nó đã nhận được điều lệ hoàng gia vào năm 1909, mặc dù nó có thể truy nguyên nguồn gốc của một trường Merchant Venturers được thành lập năm 1595 và Đại học College, Bristol, tồn tại từ năm 1876.

Bristol được tổ chức thành sáu khoa học thuật bao gồm nhiều trường và các khoa điều hành hơn 200 khóa học đại học, phần lớn ở khu vực Tyndalls Park của thành phố. Trường đại học có tổng thu nhập 642,7 triệu bảng trong năm 2017-18, trong đó 164.0 triệu bảng là từ các khoản tài trợ và hợp đồng nghiên cứu. Đây là nhà tuyển dụng độc lập lớn nhất ở Bristol.

Các học giả hiện tại của trường bao gồm 21 nghiên cứu sinh của Học viện Khoa học Y khoa, 13 nghiên cứu sinh của Học viện Anh, 13 nghiên cứu sinh của Học viện Kỹ thuật Hoàng gia và 44 nghiên cứu sinh của Hiệp hội Hoàng gia. Trường đại học đã được liên kết với 13 người đoạt giải Nobel trong suốt lịch sử của nó, bao gồm Paul Dirac, Sir William Ramsay, Cecil Frank Powell, Sir Winston Churchill, Dorothy Hodgkin, Hans Albrecht Bethe, Max Delbrück, Gerhard Herzberg, Sir Nevill Francis Mott, Sir Paulill, Harold Pinter, Jean-Marie Gustave Le Clézio và gần đây nhất, người đoạt giải Nobel Kinh tế 2015 Angus Deaton.

Đại học Bristol là thành viên của Tập đoàn Russell của các trường đại học chuyên sâu về nghiên cứu của Anh, Tập đoàn Coimbra toàn châu Âu  và Mạng lưới các trường đại học toàn cầu, trong đó Phó hiệu trưởng trước đây của trường đại học, Eric Thomas, là chủ tịch từ năm 2005 đến Năm 2007  Ngoài ra, trường đại học có một Điều lệ Erasmus, gửi hơn 500 sinh viên mỗi năm đến các tổ chức đối tác ở châu Âu. Đại học Bristol có trung bình 6,4 (khoa Khoa học) đến 13,1 (Khoa Y & Nha khoa) ứng viên cho mỗi vị trí đại học.

Lịch sử

Thành lập 
Tiền thân sớm nhất của trường đại học là khoa kỹ thuật của trường đại học kỹ thuật Merchant Venturers (được thành lập vào đầu năm 1595), trở thành khoa kỹ thuật của Đại học Bristol. Trường đại học này cũng được đi trước bởi Trường Y khoa Bristol (1833) và Đại học College, Bristol, được thành lập vào năm 1876, nơi bài giảng đầu tiên của nó chỉ có 99 sinh viên tham dự. Trường đại học đã có thể nộp đơn xin điều lệ hoàng gia nhờ sự hỗ trợ tài chính của các gia đình Wills, Fry và Colston, những người đã tạo ra vận may trong các đồn điền thuốc lá, sô cô la, và (thông qua Edward Colston) buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương, tương ứng. Một nghiên cứu năm 2018 do trường đại học ủy nhiệm ước tính 85% số tiền từ thiện được sử dụng cho nền tảng của tổ chức có liên quan trực tiếp đến việc buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương.

Hiến chương hoàng gia đã đạt được vào tháng 5 năm 1909, với 288 sinh viên đại học và 400 sinh viên khác vào đại học vào tháng 10 năm 1909. Henry Overton Wills III trở thành thủ tướng đầu tiên của nó. Đại học này là trường đầu tiên trong cả nước kết nạp phụ nữ trên cơ sở giống như nam giới.  Tuy nhiên, phụ nữ bị cấm thi trong môn y học cho đến năm 1906.

Tham khảo

Khởi đầu năm 1909 ở Anh
Nhóm Russell
Bristol
Tính nhân loại

Tính nhân loại () là những thuộc tính mang bản chất xã hội của loài người, được thể hiện trong nhân cách, năng lực, quan hệ, phẩm chất con người như tư duy, tưởng tượng, tình cảm, ý chí, hoạt động, nhân ái, dũng cảm, vị tha, xả thân,...

Tính nhân loại phản ánh nhu cầu và sự tất yếu cùng tồn tại của con người, xã hội người, thể hiện tính cộng đồng trong văn nghệ của các dân tộc. Tính nhân loại là một trong những thuộc tính bản chất của văn học, là bản chất nhân văn của văn học.

Triết học 
Về mặt triết học thì tính nhân loại là tính xã hội, mà cơ sở của nó là hoạt động sản xuất xã hội. Các tác phẩm của nhân loại đều gắn liền với hoạt động sản xuất xã hội ấy là làm cho con người có quan hệ tích cực với thế giới và với chính bản thân mình. Khả năng đối xử có tính người đối với thế giới và đối với người khác, khả năng lao động, giao tiếp với những người xung quanh, khả năng tư duy, có những tình cảm đạo đức và những cảm xúc thẩm mỹ – tất cả đều được hình thành trong thực tiễn lịch sử – xã hội, trong sự tham gia của con người vào hệ thống các quan hệ xã hội, vào hoạt động lao động sản xuất, vào quá trình sáng tạo văn hóa xã hội. Chính trong quá trình này, con người tự sáng tạo ra bản thân mình như là một xã hội và không ngừng thể hiện bản thân và tự hoàn thiện bản thân như những con người.

Khát vọng được "làm người", sống "cho ra con người", "thỏa mãn mọi nhu cầu tự nhiên của con người", dù biểu hiện lịch sử, xã hội có khác nhau vẫn là cái chung của toàn nhân loại, làm cho mọi người hiểu nhau, gần gũi nhau.

Lí luận Mác – Lê-nin phủ nhận thuyết tính người trừu tượng, phi lịch sử, nhưng không hề phủ nhận tính người, tính chủng loại người, tính nhân loại. Nếu như quan hệ sản xuất đối kháng trong xã hội có giai cấp có thể kìm hãm sự sản xuất xã hội nhưng không thể thủ tiêu nó, thì cũng vậy, tính giai cấp có thể làm đổi thay, phân hóa nhưng không thể loại trừ tính nhân loại.

Văn học 
Trong văn học, tính nhân loại thể hiện ở các chủ đề "vĩnh cửu" như sự sống, cái chết, tình bạn, tình yêu, thiên nhiên, văn hóa, tình cha mẹ, lòng hiếu thảo, sự trung thành, lòng vị tha, sự cô đơn,... ở các phạm trù thẩm mỹ như cái bi, cái hài, cái hùng, cái cao cả, cái đẹp; ở các hình thái nhân sinh như tình yêu và tội lỗi, tình và nghĩa, tội ác và trừng phạt, lầm lỡ và hối hận, đam mê và vỡ mộng, tự phụ và tự ti, tự do và nô lệ, sáng suốt và ngu muội, ...; các phạm trù đạo đức như thiện, ác, lương tâm, trách nhiệm, sự hổ thẹn, ... Tính nhân loại trong văn học đánh dấu sự ý thức và thức tỉnh của con người, tạo thành sức cộng hưởng lâu bền trong lòng người đọc của các thời đại khác nhau và giữa các dân tộc.

Tham khảo 

Đức hạnh
Lòng vị tha
Tính minh họa

Tính minh họa () còn gọi là sáng tác minh họa.

Một khái niệm ước lệ, nhằm chỉ việc sử dụng các hình thức và thủ pháp nghệ thuật của văn học để minh họa cho những tư tưởng hoặc vấn đề nào đấy vốn đã có sẵn và đã biết trước từ những hình thái ý thức xã hội khác như đạo đức, chính trị, tôn giáo,... tức là việc nhà văn sáng tác như một sự “hưởng ứng” có tính chất tình thế đối với những hiện tượng nào đó của đời sống xã hội, chính trị bên ngoài chứ không phải sáng tác từ sự thôi thúc của ý thức thẩm mỹ của mình, từ những tư tưởng và vấn đề do chính mình phát hiện và đề xuất. Tính minh họa hạ thấp phẩm chất tư tưởng và nghệ thuật của văn học, tạo ra thế phẩm của văn học.

Cần phân biệt tính minh họa này với tính khuynh hướng của nhà văn là cái đi vào tác phẩm một cách hữu cơ, làm phong phú nội dung tư tưởng cho nó. Cũng cần phân biệt với các sáng tác minh họa vốn là những thể tài của hội họa, đồ họa hoặc chạm khắc, thường được in kèm trong cuốn sách cùng với văn bản tác phẩm văn học, hoặc trực tiếp liên quan đến nội dung, đề tài, tư tưởng của một tác phẩm văn học.

Tham khảo 

Sơ khai văn học
Nhóm ngôn ngữ Circassia

Nhóm ngôn ngữ Circassia còn được gọi là Cherkess là một nhóm ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Tây Bắc Kavkaz, có nguồn gốc từ vùng Kavkaz giũa biển Đen và biển Caspi.

Có hai ngôn ngữ Circassia, được xác định bởi các tiêu chuẩn văn học riêng, tiếng Adygea (, còn được gọi là Tây Circassia), với nửa triệu người nói và tiếng Kabardia (, còn được gọi là Đông Circassia), với một triệu người. Hai ngôn ngữ này có thể thông hiểu lẫn nhau ở một mức độ mà chúng có thể được coi là các phương ngữ.

Các ghi chép sớm nhất bằng văn bản của các ngôn ngữ Circassia là bằng chữ Ả Rập, được ghi lại bởi du khách người Thổ Nhĩ Kỳ Evliya Çelebi trong thế kỷ 17.

Có sự đồng thuận mạnh mẽ trong cộng đồng ngôn ngữ học về việc tiếng Adyghe và tiếng Kabardia là những ngôn ngữ khác biệt về mặt hình thái. Tuy nhiên, từ ngữ địa phương cho các ngôn ngữ này gọi chúng là phương ngữ. Người dân Circassia tự gọi mình là адыгэ (tiếng Adyghe) bằng ngôn ngữ bản địa của họ. Ở tây nam của Nga thuộc châu Âu, cũng có chủ thể liên bang gọi là Adygea (tiếng Nga: Адыгея, Adygeya), nô lệ trong Krasnodar, được đặt theo nội danh Circassia. Trong tiếng Nga, Circassia được coi là một ngôn ngữ duy nhất và được gọi là адыгйй (adygskiy, nghĩa là tiếng Adyghe), trong khi tiếng Adyghe được gọi là адыгеййй (adygeyskiy, nghĩa là ngôn ngữ (của Cộng hòa) Adygea). Các thuật ngữ Circassian và Cherkess đôi khi được sử dụng trong một số ngôn ngữ như từ đồng nghĩa với các ngôn ngữ Tây Bắc Kavkaz nói chung hoặc tiếng Adyghe nói riêng.

Các ngôn ngữ Circassia chứa "nhiều từ mượn từ tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Ba Tư (đặc biệt là trong lĩnh vực tôn giáo) và tiếng Nga ".

Tham khảo

Nguồn 

 Reza, Enayotallah; Hirtenstein, Stephen; Gholami, Rahim. "Cherkess (Circassian)".  In Madelung, Wilferd; Daftary, Farhad (eds.). Encyclopaedia Islamica Online. Brill Online. ISSN 1875-9831.CS1 maint: ref=harv (link)

Văn liệu 

 A Dictionary of the Circassian Language, in Two Parts. By Dr. L. Loewe.
 Кумахов М. А. Адыгские языки // Языки мира. Кавказские языки. М., 1999. (in Russian)

Người Circassia
Ngữ hệ Tây Bắc Kavkaz
Ngôn ngữ tại Kavkaz
Andrew Olexander

Andrew Phillip Olexander (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1965) là một cựu chính khách Úc. Ông là thành viên độc lập của Hội đồng Lập pháp Victoria đại diện cho Tỉnh Silvan từ tháng 11 năm 2005 đến tháng 11 năm 2006, sau khi bị trục xuất khỏi Đảng Tự do nghị viện, mà ông đã đại diện từ năm 1999.

Sự nghiệp của anh ấy đã bị tranh cãi sau một sự kiện lái xe đồ uống năm 2004, cuối cùng anh ấy đã mất quyền lựa chọn trước Đảng Tự do để tranh cử vào cuộc bầu cử tiểu bang năm 2006. Sau đó, ông đã bị trục xuất khỏi đảng quốc hội và bị buộc phải ngồi độc lập sau khi chỉ trích quyết định lựa chọn trước của đảng và cáo buộc đảng này kì thị đồng tính.

Sự nghiệp sớm 
Olexander, người đồng tính công khai, được sinh ra ở thành phố Geelong, mặc dù ông học trung học ở ngoại ô Melbourne. Ông học kinh tế tại Đại học Melbourne trước khi theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu thị trường. Ông tham gia rất nhiều vào phong trào Tự do Trẻ, làm Chủ tịch Nhà nước từ năm 1989 đến 1990. Ông cũng từng phục vụ trong Ủy ban Chính sách Liên bang, cũng như Hội đồng Liên bang của đảng rộng lớn hơn trong cùng thời kỳ.

Vào cuối những năm 1980, Olexander, người gốc Hungary và Ukraine, đã giúp thành lập Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Chernobyl Úc, nơi cung cấp trợ giúp tài chính và y tế cho các nạn nhân của thảm họa Chernobyl ở Ukraine. Ông trở thành thư ký khai mạc danh dự của nền tảng đó vào năm 1990.

Năm 1999, Olexander giành được sự lựa chọn trước cho ghế Hội đồng Lập pháp Tự do an toàn của tỉnh Silvan, và sau đó đã được bầu. Sau thất bại nặng nề của Đảng Tự do tại cuộc bầu cử năm 2002, Olexander được thăng chức lên chức vụ bóng tối, đảm nhận các danh mục của Thanh niên, Nghệ thuật và Người tiêu dùng vào tháng 12 năm 2002. Trong thời gian từ 2002 đến 2004, ông cũng phục vụ trong Ủy ban Điều chỉnh và Đạo luật.

Tham khảo 

Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam
Đại học Kwansei Gakuin

Đại học Kwansei Gakuin (tiếng Nhật: 関西学院大学; âm Hán Việt: Quan Tây Học viện Đại học) có trụ sở tại 1-155, Ueigahara Ichibancho, thành phố Nishinomiya, tỉnh Hyogo, Nhật Bản. Là một trường đại học tư. Nó được cài đặt vào năm 1932. Các chữ viết tắt của các trường đại học là Sekigaku (số đăng ký nhãn hiệu 3033847), Sekigakudai (số đăng ký nhãn hiệu 5197255), K.G (số đăng ký nhãn hiệu 3108177) Lồng, vv [PR 1]. Nhãn hiệu "KGU" thuộc sở hữu của Đại học Kanto Gakuin, nhưng nó có thể được sử dụng cho các mục đích khác ngoài mục đích thương mại và được nhiều câu lạc bộ sử dụng.

 関西学院大学

Tham khảo

Hyogo
Khởi đầu năm 1889 ở Nhật Bản
Đại học và cao đẳng tư thục ở Nhật Bản
Đại học và cao đẳng ở Tokyo
Diêm Lệ Mộng

Diêm Lệ Mộng () là tiến sĩ, học giả làm việc tại Học viện Y tế Công cộng của Đại học Hồng Kông. Ngày 10 tháng 7 năm 2020, bà đã xuất hiện trả lời phỏng vấn của kênh Fox News, nói chính quyền Trung Quốc đã che giấu sự thật về dịch bệnh ngay từ khi họ biết virus corona mới có thể truyền từ người sang người. Bà từng định công khai sự thật, nhưng đã bị cản trở.

Tham khảo

Nhân vật còn sống
Đại học Hồng Kông
Sinh thập niên 1980
Cựu sinh viên Đại học Trung Nam
Nestor (thần thoại)

Nestor của Gerenia (, Nestōr Gerēnios) là vị vua thông thái huyền thoại của Pylos được mô tả trong Odyssey của Homer.

Các cuộc khai quật từ năm 1939 đã tiết lộ cung điện của ông và các cuộc khai quật gần đây đã được nối lại tại địa điểm này.

Gia đình 
Nestor là con trai của Neleus và Chloris. Vợ của ông là Eurydice hoặc Anaxactus. Con cái của họ bao gồm Peisistratus, Thrasymedes, Pisidice, Polycaste, Perseus, Stratichus, Aretus, Echephron và Antilochus. Trong các ghi chép muộn hơn, Nestor có một người con gái tên Epicaste; bà có với Telemachus một người con là Homer.

Nhắc đến trong văn bản 
Nestor được nhắc đến trong vở kịch Người lái buôn thành Venice, trong Cảnh 1 của Hồi I, là một người chỉ cười khi nghe một trò đùa rất nghiêm túc.

Thần thoại

Các cuộc phiêu lưu 
Xuất thân từ Gerenia, Nestor là một thành viên trong nhóm thủy thủ Argonaut, ông đã giúp chống lại các nhân mã và tham gia vào cuộc săn lùng con lợn Calydonian. Ông trở thành Vua của Pylos sau khi Heracles giết Neleus và tất cả anh chị em của Nestor.

Ông và các con trai của mình, Antilochus và Thrasymedes đã phe những người Achaean chiến đấu trong Cuộc chiến thành Troia. Mặc dù Nestor đã rất già khi chiến tranh bắt đầu, ông được chú ý vì sự dũng cảm và khả năng ăn nói. Trong Iliad, ông thường đưa ra lời khuyên cho các chiến binh trẻ tuổi và khuyên Agamemnon và Achilles hòa giải. Ông quá già để tham gia chiến đấu, nhưng ông đã dẫn dắt quân đội Pylian, cưỡi cỗ xe của mình và một trong những con ngựa của ông bị mũi tên của Paris giết chết. Ông cũng có một lá chắn vàng rắn chắc. Homer thường gọi ông bằng biệt danh "kỵ sĩ Gerenian." Trong tang lễ của Patroclus, Nestor khuyên Antilochus về cách chiến thắng cuộc đua xe ngựa. Antilochus sau đó đã bị Memnon giết chết trong trận chiến.

Trong Odyssey, Nestor và những người trong đội quân của ông đã trở về Pylos một cách an toàn. Họ chọn rời khỏi thành Troy ngay sau khi cướp phá thành phố thay vì ở lại với Agamemnon để xoa dịu Athena, người tức giận vì những hành động ghê tởm của một số Người Hy Lạp (có lẽ là do Ajax Bé). Con trai của Odysseus là Telemachus đi đến Pylos để hỏi về số phận của cha mình. Nestor nhận ra con trai của bạn mình, là Telemachus, ân cần và chiêu đãi anh một cách xa hoa nhưng không thể cung cấp bất kỳ thông tin nào về số phận của Odyssey. Cũng xuất hiện trong Odyssey là vợ của Nestor, Eurydice và các con trai còn sống của họ: Echephron, Stratius, Aretus, Thrasymedes và Peisistratus. Nestor cũng có hai cô con gái tên là Pisidice và Polycaste.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thần thoại Hy Lạp
Nhân vật trong thần thoại Hy Lạp
Hoàng tử trong thần thoại Hy Lạp
Vua trong thần thoại Hy Lạp
Vua của Pylos
Nhân vật Iliad
Người trong chiến tranh thành Troia
Thần thoại về Heracles
Đại tư tế của Amun

Đại tư tế của Amun, hay Đệ nhất Tiên tri của Amun, là một danh hiệu có cấp bậc cao nhất được phong cho những tư tế của thần Amun, vị thần tối cao trong văn hóa Ai Cập cổ đại. Danh hiệu này xuất hiện sớm nhất là vào đầu thời kỳ Tân vương quốc, tức là vào đầu Vương triều thứ 18.

Lịch sử 
Thông qua việc sùng bái thần Amun bởi những vị quốc vương Ai Cập, các tư tế của dần nắm trong tay nhiều quyền hành dưới thời Vương triều thứ 18. Do Amun được xem là vị thần bảo hộ của cả thành phố Thebes, nên chức danh này còn được gọi là Tư tế của Amun tại Thebes. Chức tư tế của Amun tại Thebes được phân thành 4 bậc từ cao đến thấp như sau:

 Đại tư tế của Amun, hay Đệ nhất Tiên tri của Amun.
 Đệ nhị Tư tế của Amun, hay Đệ nhị Tiên tri của Amun.
 Đệ tam Tư tế của Amun, hay Đệ tam Tiên tri của Amun.
 Đệ tứ Tư tế của Amun, hay Đệ tứ Tiên tri của Amun.

Trong thời kỳ Amarna, là giai đoạn mà Pharaon Akhenaten cai trị, các tư tế của Amun bị hạn chế quyền hành rất nhiều, do vị vua này chỉ tôn sùng duy nhất thần mặt trời Aten. Một tư tế hiếm hoi được ghi nhận dưới thời kỳ này là Maya. Sau khi Akhenaten băng hà, con trai ông là Pharaon Tutankhamun mới khôi phục lại giáo phái đa thần như trước. Từ thời Pharaon Ramesses II, nhiều tể tướng trong triều được chỉ định kiêm luôn cả chức Tư tế của Amun.
Vào cuối thời kỳ Tân vương quốc, quyền lực của các Đại tư tế dần trở nên mạnh mẽ, lấn lướt cả các Pharaon. Bằng chứng là việc Đại tư tế Ramessesnakht đã nắm quyền từ thời Ramesses IV đến thời Ramesses IX. Con trai ông, Amenhotep, kế nhiệm cha mình và đã xảy ra mâu thuẫn với Phó vương của Kush, Pinehesy. Pinehesy đã đánh đuổi Amenhotep về phía bắc và bao vây toàn bộ Thebes.

Sau thời kỳ này, tướng Herihor và Piankh (được nghĩ là có mối quan cha vợ-con rể) đã đảm nhận danh hiệu Đại tư tế của Amun vào khoảng năm thứ 19 của Ramesses IX (khoảng năm 1080 TCN), đánh dấu sự trỗi dậy của các Đại tư tế từ đó. Hậu duệ của Piankh sau đó đã giành quyền kiểm soát toàn bộ Thượng Ai Cập, đồng cai trị với các Pharaon Vương triều thứ 21 ở Hạ Ai Cập. Tuy nhiên, họ không được xem là một triều đại độc lập với các đặc quyền của một Pharaon, và khoảng năm 943 TCN, sự ảnh hưởng của các tư tế Amun dần suy giảm.

Hậu duệ của Đại tư tế Piankh có hai người trở thành quốc vương của Ai Cập trong thời kỳ Vương triều thứ 21, là Pharaon Psusennes I, con của Đại tư tế Pinedjem I, và Psusennes II, con của Đại tư tế Pinedjem II.

Các tư tế được ghi nhận

Tân Vương quốc (Vương triều thứ 18 - 20)

Chuyển tiếp thứ ba

Vương triều thứ 21

Vương triều thứ 22

Vương triều thứ 23

Tham khảo 

Amun
Danh hiệu Ai Cập cổ đại

Giáo sĩ theo đức tin
Cựu quốc gia thần quyền
Phụ danh

Phụ danh (thuật ngữ tiếng Anh: patronym và tính từ patronymic), là một kiểu tên của cá nhân dựa trên tên cha hoặc ông nội, hoặc tổ tiên nam giới theo dòng phụ hệ trước đó. Ngược lại, một thành phần của một cái tên dựa trên tên của một người mẹ hoặc một tổ tiên nữ giới là một Mẫu danh. Một cái tên dựa trên tên của một đứa trẻ là một từ đồng nghĩa hoặc biệt danh. Mỗi kiểu tên như vậy là một phương tiện truyền đạt dòng dõi của người liên quan.

Phụ danh vẫn đang được sử dụng, bao gồm cả việc sử dụng bắt buộc, ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới, mặc dù việc sử dụng của chúng phần lớn đã được thay thế bằng hoặc chuyển thành họ cha. Ví dụ về các biến đổi như vậy bao gồm các họ tiếng Anh phổ biến ngày nay như Johnson (nghĩa là con trai của John).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 
 17th Century Dutch Surnames 
 Data Wales Surnames (archived 27 March 2009)
 What's the story with Dutch surnames? 

Loại từ
Tên người
Mercury

Mercury (; tiếng Latin: Mercurius   liên_kết=| Về âm thanh này) là một vị thần chính trong tôn giáo và Thần thoại La Mã, là một trong 12 vị thần trên đỉnh Olympus trong các đền thờ La Mã cổ đại. Ông là vị thần của lợi ích tài chính, thương mại, tài hùng biện, thông điệp, giao tiếp (bao gồm cả bói toán), khách du lịch, ranh giới, may mắn, mánh khóe và kẻ trộm; ông cũng phục vụ như là hướng dẫn của các linh hồn đến thế giới ngầm. Ông được coi là con trai của Maia, là con gái của Titan Atlas, và Jupiter trong thần thoại La Mã. Tên của thần có thể liên quan đến từ tiếng Latinh merx ("hàng hóa"; xem thương gia, thương mại, v.v.), mercari (để giao dịch) và merces (tiền lương); một kết nối khả dĩ khác là nguồn gốc gốc Proto-Ấn-Âu cho "ranh giới, biên giới" (x. Tiếng Anh cổ "mearc", " tiếng Norse cổ "mark" và tiếng Latin "margō") và tiếng Hy Lạp (theo cách tương tự của Arctūrus / ῦρ), là "người giữ ranh giới", coi vai trò của mình là cầu nối giữa thế giới trên và dưới. Trong các hình thức sớm nhất của mình, Mercury dường như có liên quan đến các vị thần Etruscan Turms; cả hai vị thần đều có chung đặc điểm với vị thần Hy Lạp Hermes. Vị thần này thường được miêu tả đang cầm caduceus trong tay trái. Tương tự như Hermes - thần tương đương Hy Lạp của mình, Mercury đã được Apollo tặng một cây đũa thần, sau đó biến thành caduceus.

Tham khảo

Thần La Mã
Maia

Maia   (; ), trong tôn giáo Hy Lạp cổ đại, là một trong những người Pleiades và là mẹ của Hermes.

Maia là con gái của Atlas  và Pleione the Oceanid, và là người lớn tuổi nhất trong bảy người Pleiades. Họ được sinh ra trên núi Cyllene ở Arcadia, và đôi khi được gọi là núi nymphs, oreads; Simonides of Ceos hát về "núi Maia" (Maiados oureias) "của đôi mắt đen đáng yêu". Bởi vì họ là con gái của Atlas, nên họ còn được gọi là Atlantides.

Mẹ của Hermes 

Theo bài <i id="mwOQ">thánh ca</i> <i id="mwOQ">cho Hermes</i>, Zeus trong đêm chết đã bí mật cưỡng hiếp Maia, người đã tránh các vị thần trong một hang động của Cyllene. Maia mang thai Hermes. Sau khi sinh Hermes, Maia quấn con trong chăn và đi ngủ. Hermes trẻ sơ sinh trưởng thành nhanh chóng bò đến Thessaly, khi màn đêm buông xuống trong ngày đầu tiên, anh ta đã đánh cắp một số gia súc của anh em cùng cha khác mẹ Apollo và phát minh ra  đàn lia từ một cái mai rùa. Maia từ chối tin Apollo khi Apollo tuyên bố rằng Hermes là kẻ trộm, và Zeus sau đó đứng về phía Apollo. Cuối cùng, Apollo đã trao đổi gia súc để lấy đàn lyre, trở thành một trong những thuộc tính nhận dạng của vị thần này.

Là người nuôi dưỡng 
Maia cũng nuôi trẻ sơ sinh Arcas, con của Callisto với Zeus. Giận dữ bởi chuyện tình này, vợ Hera của Zeus trong cơn thịnh nộ ghen tuông đã biến Callisto thành một con gấu. Arcas là tên gọi khác của Arcadia, nơi Maia được sinh ra. Câu chuyện về Callisto và Arcas, giống như câu chuyện của Pleiades, là một cuộc đấu tranh cho sự hình thành các vì sao, các chòm sao Đại Hùng và Tiểu Hùng, nghĩa là Gấu Lớn và Gấu Nhỏ.

Tên của cô có liên quan đến αῖα (maia), một thuật ngữ danh dự dành cho phụ nữ lớn tuổi liên quan đến (mētēr) 'mẹ',    cũng có nghĩa là "bà đỡ" trong tiếng Hy Lạp.

Tham khảo

Thần thoại La Mã
Nữ thần La Mã
Biệt Lặc Cổ Đài

Biệt Lặc Cổ Đài (tiếng Mông Cổ: Бэлгүдэй, 1161 - 1271) là con trai của Dã Tốc Cai và là người anh em cùng cha khác mẹ với Thiết Mộc Chân. Ông sau này trở thành một vị tướng dưới trướng Thành Cát Tư Hãn. Biệt Lặc Cổ Đài là một cố vấn khôn ngoan và nhà ngoại giao chuyên nghiệp, thường được Thành Cát Tư Hãn trọng dụng và cử làm sứ giả. Với sự bảo hộ của Thành Cát Tư Hãn, Biệt Lặc Cổ Đài đã giết chết đô vật người Mông Cổ Buri Boko bằng cách bẻ cổ ông ta trong một trận đấu vật. Đây là sự trả thù cho một sự việc diễn ra trước đó khi Buri Boko đã cố tình chém ông bằng một thanh kiếm. Theo truyền thuyết, Biệt Lặc Cổ Đài sống lâu một cách bất thường. Nhà sử học người Iran Rashid ad-Din tin rằng ông đã sống đến tuổi 110, trong khi Nguyên sử ghi lại rằng ông vẫn còn sống khi Mông Kha lên ngôi năm 1251, khi đó ông khoảng 90 tuổi, khiến ông trở thành một trong những người đàn ông thọ nhất trên thế giới vào thời bấy giờ. Thực tế điều đó sẽ rất khó để có thể xảy ra do tuổi thọ trung bình của con người trong giai đoạn đó thấp hơn nhiều so với thời hiện đại.

Sơ đồ dòng họ Thiết Mộc Chân

Nguồn tham khảo 

Sinh năm 1161
Thành Cát Tư Hãn
Linh Cô Phù

Linh Cô Phù (灵姑浮, ? - 494 TCN) là danh tướng nước Việt cuối thời Xuân Thu, ông giữ chức Đại tư mã. Linh Cô Phù chính là người đã giết Ngô vương Hạp Lư trong trận Tuy Lý.

Chặn đường tiến công của quân Ngô, giết được Ngô vương Hạp Lư
Năm 496 TCN, Việt hầu Doãn Thường qua đời, Câu Tiễn lên nối ngôi. Hạp Lư tận dụng thời cơ nhân lúc nước Việt đang có tang thì mang quân đến đánh, Câu Tiễn liền mang quân ra cự. Linh Cô Phù được phong Đại tư mã kiêm Thị vệ và cùng Câu Tiễn thống lĩnh đại quân. Hạp Lư dẫn quân xâm nhập vào lãnh thổ nước Việt và hai quân gặp nhau tại đất Tuy Lý (ngày nay là Gia Hưng, Chiết Giang). Câu Tiễn sai bắt lũ tội nhân vẫn đem theo trong quân, cả thảy ba trăm người rồi chia làm ba toán, đều để trần vai áo, lấy kiếm trỏ vào cổ và tiến sang chỗ quân Ngô, thét lên rồi tự đâm vào cổ. Quân Ngô đang mải nhìn thì Câu Tiễn thúc quân Việt thừa cơ đánh úp. Quân Ngô hoảng hốt, thành rối loạn. Câu Tiễn lại đem đại binh kéo đến, phía hữu có Chư Kế Dĩnh, phía tả có Linh Cô Phù xông thẳng vào quân Ngô. Linh Cô Phù trông thấy Hạp Lư, liền xách kích truy sát. Hạp Lư vội vàng bỏ chạy, Linh Cô Phù đuổi theo và dùng kích đánh Hạp Lư, chém đứt ngón cái của Hạp Lư và lấy được một chiếc giày của ông ta, may có tướng Chương Nghị đến mới cứu thoát được. Hạp Lư bị thương nặng, tức khắc rút quân. Linh Cô Phù lượm được chiếc giầy của Hạp Lư, liền đem về nộp Câu Tiễn.

Phù Sai mang quân báo thù, Linh Cô Phù chết trận
Mùa xuân tháng 2 năm thứ 26 đời vua Chu Kính vương, Phù Sai sau ba năm để tang Hạp Lư liền cáo nhà thái miếu, rồi sai Ngũ Viên làm đại tướng, Bá Hi làm phó tướng, cử đại binh theo đường thủy qua Thái Hồ sang đánh nước Việt. Câu Tiễn họp triều thần lại để thương nghị. Quan đại phu Phạm Lãi khuyên Câu Tiễn tìm cách cố thủ nhưng ông không nghe và tự dẫn quân đón đánh quân Ngô ở Tiêu Sơn. Lúc mới giao chiến, quân Ngô hơi lùi. Quân Việt giết được hơn trăm người. Câu Tiễn thừa thắng tiến vào, đi được mấy dặm thì gặp đại binh của Phù Sai. Hai bên bày trận giao chiến. Phù Sai đứng ở mũi thuyền, tay cầm dùi đánh trống để đốc suất tướng sĩ. Tướng sĩ đều hăng hái hơn trước. Gặp có gió bắc nổi lên, sóng nổi dữ dội, Ngũ Viên và Bá Hi mỗi người ngồi một chiếc thuyền lớn, giương buồm thuận gió mà tiến. Quân Ngô đem cung nỏ bắn ra như mưa. Quân Việt ngược gió, không thể đương nổi, thua to bỏ chạy. Quân Ngô chia ba đường đuổi theo. Linh Cô Phù đắm thuyền mà chết, Tư Hãn (胥犴) cũng bị trúng tên mà chết. Vua Ngô thừa thắng đuổi theo, giết được quân Việt không biết bao nhiêu mà kể. Câu Tiễn chạy vào Cố Thành, quân Ngô vây kín mấy lần, khiến cho quân Việt không có đường lấy nước uống. Văn Chủng phải đem của hối lộ đút lót Bá Hi thì Phù Sai mới tha cho nước Việt.

Chú thích

Nước Việt
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Deutsches Reichsbräu

''''  (tiếng Đức: "Bia của đế chế Đức") là một loại bia Đức được sản xuất bởi cựu chính trị gia Tommy Frenck. Nó là một pilsner (một dòng bia nổi tiếng) với thể tích cồn là 4,9%. Tuy nhiên, thương hiệu đã gây tranh cãi vì sử dụng hình ảnh theo phong cách Đức Quốc Xã.

 Thiết kế 
Hãng bia sử dụng nhãn hiệu màu nâu, theo các bản tin của phương tiện truyền thông, được cho là có liên quan đến Lực lượng bão táp (SA, còn được gọi là quân áo nâu). Logo của thương hiệu bao gồm một con đại bàng Reichsadler cùng thập tự sắt với tên của hãng được viết theo chữ Gothic ở bên dưới.

 Lịch sử 
Thức uống ban đầu được rao bán trên các trang web của những người theo chủ nghĩa quốc xã mới vào tháng 1 năm 2020. Frenck nói rằng ông đã nảy ra ý tưởng này sau khi cảnh sát thi hành lệnh cấm rượu bia tại một ngày hội của người cùng tư tưởng với ông tại tu viện Vessra. Cùng năm, bia đã được bán hết trong một cửa hàng rượu ở thị trấn Bad Bibra, Sachsen-Anhalt. Tuy nhiên, hành vi này bị phát hiện bởi Quận trưởng Götz Ulrich, vào Ngày tưởng niệm Holocaust. Bia được bán với giá 18,88 euro, trong đó số "18" được hiểu trong mã Neo-Nazi là từ viết tắt của "AH" (Adolf Hitler) cũng như "88" là cách viết tắt của "Heil Hitler".

Cảnh sát được triệu tập để điều tra vì việc sử dụng hình ảnh theo phong cách quốc xã. Vì các biểu tượng được sử dụng trên nhãn bia không bị cấm theo Mục 86a Strafgesetzbuch'' và cũng không có hình chữ vạn xuất hiện, nên cảnh sát quyết định sản phẩm này không phải là bất hợp pháp. Cửa hàng rượu trên là một thương hiệu nhượng quyền độc lập của Getränke-Quelle. Họ đã ra lệnh cho cửa hàng không được bán thứ bia đó nữa cũng như chấm dứt thỏa thuận nhượng quyền thương mại của họ. Thay vào đó, Frenck lại bán Deutscheches Reichsbräu tại quán rượu của mình.

Tham khảo 

Chủ nghĩa quốc xã mới ở Đức
Thương hiệu bia ở Đức
Trận Tuy Lý

Trận Tuy Lý (檇李之戰) là cuộc chiến giữa hai nước Ngô và Việt ở cuối thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Bối cảnh
Năm 496 TCN, Việt hầu Doãn Thường qua đời, Câu Tiễn lên nối ngôi. Hạp Lư tận dụng thời cơ nhân lúc nước Việt đang có tang thì mang quân đến đánh, Câu Tiễn liền mang quân ra cự.

Diễn biến trận chiến
Câu Tiễn thấy thế trận quân Ngô nghiêm chỉnh liền sai quan Đại phu là Trù Vô Dư và Tư Hãn đốc quân sĩ ở hai bên tả hữu xông vào đánh dinh quân Ngô. Quân Ngô cứ giữ vững thế trận, rồi dùng cung nỏ mà bắn lại. Quân Việt không phá nổi nên đành phải rút. Câu Tiễn đang không biết làm thế nào thì Chư Kê Dĩnh gợi ý cho ông là nên dùng lũ phạm nhân. Câu Tiễn hiểu ngay. Ngày hôm sau, mật truyền quân lệnh bắt lũ tội nhân vẫn đem theo trong quân, cả thảy ba trăm người rồi chia làm ba hàng, đều để trần vai áo, lấy kiếm trỏ vào cổ và tiến sang chỗ quân Ngô, thét lên rồi tự đâm vào cổ. Quân Ngô đang mải nhìn thì Câu Tiễn thúc quân Việt thừa cơ đánh úp. Quân Ngô hoảng hốt, thành rối loạn. Câu Tiễn lại đem đại binh kéo đến, phía hữu có Chư Kế Dĩnh, phía tả có Linh Cô Phù xông thẳng vào quân Ngô. Linh Cô Phù trông thấy Hạp Lư, liền xách kích truy sát. Hạp Lư vội vàng bỏ chạy, Linh Cô Phù đuổi theo và dùng kích đánh Hạp Lư, chém đứt ngón cái của Hạp Lư và lấy được một chiếc giày của ông ta, may có tướng Chương Nghị đến mới cứu thoát được. Hạp Lư bị thương nặng, tức khắc rút quân. Linh Cô Phù lượm được chiếc giầy của Hạp Lư, liền đem về nộp Câu Tiễn. Hạp Lư bị thương nặng phải rút về nước, phải chạy về đất Hình, cách Tuy Lý chỉ có bảy dặm. Biết mình không qua khỏi nên dặn cháu là Phù Sai phải đánh Việt để báo thù.

Dù trận chiến này kết thúc với chiến thắng của nước Việt, nhưng thực lực của nước Ngô vẫn là mạnh hơn rất nhiều lần so với nước Việt. Sau đó, Phù Sai dẫn quân báo thù và đánh thắng nước Việt trong trận Phù Tiêu (夫椒之战).

Tham khảo

Trận chiến thời Xuân Thu Chiến Quốc
Nước Ngô
Nước Việt
A Đuh

A Đuh hay Bok Đuh, Bpố Đuh (sinh ngày 16 tháng 6 năm 1954) là một ca sĩ nhạc nhẹ Việt Nam theo phong cách rock. Ông được người hâm mộ trìu mến gọi là "Hoàng Du của núi rừng Tây Nguyên", hay ngắn gọn là "Hoàng Du".

Cuộc đời và Sự nghiệp
A Đuh có bút danh là Hoàng Du, ông là nghệ sĩ biểu diễn chuyên nghiệp, sinh ngày 16 tháng 6 năm 1954, tại làng Kon Trang, xã Đăk La, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum (nay là xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi). Ông là người Rơngao (Bahnar). Hiện tại, ông đang ở Đăk Hà, Kon Tum, và giữ chức Trưởng đoàn Nghệ thuật tỉnh Kon Tum.

A Đuh yêu thích ca hát từ khi còn nhỏ. Tuy vậy, gia đình ông không có truyền thống nghệ thuật và không ủng hộ sự nghiệp ca hát của ông. Vượt lên tất cả, ông vẫn kiên trì theo đuổi niềm đam mê của mình.

Trong thời gian hoạt động, A Đuh dự nhiều cuộc thi và đoạt vô số giải thưởng cả trong lẫn ngoài nước.

Tới khi có tuổi, A Đuh trở thành giáo viên phụ trách văn hóa – văn nghệ Trường Phổ thông cơ sở Đắk Lắk. Từ năm 1992, sau khi thành lập tỉnh Kon Tum, ông là Đội trưởng Đội Ca Múa Nhạc - Đoàn Ca Múa Nhạc dân tộc Đăk Bla Xanh.

Ông thường về các buôn làng để sưu tầm những làn điệu dân ca các dân tộc. Bên cạnh đó ông cũng tích cực sưu tầm và nghiên cứu cải tiến các loại nhạc cụ: chiêng, cồng, t’rưng, ting ning, klông-put.

Các tác phẩm tiêu biểu: Hãy đợi anh (Giải A Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật Việt Nam), Đăk Bla tôm ba (Giải B ca khúc của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kon Tum), Hát gọi đêm trăng, Mưa nắng gió quê em.

Ông được tặng thưởng Huy chương “Vì sự nghiệp văn hóa quần chúng”, “Vì sự nghiệp âm nhạc” của Hội nhạc sĩ Việt Nam, hai huy chương Vàng, ba huy chương Bạc và phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2012.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hội nhạc sĩ A Đuh 
Nhạc sĩ A Đuh 
Nghệ sĩ ưu tú A Đuh
Nghệ sĩ ưu tú A Đuh dân tộc BaNa

Người Ba Na
Người Kon Tum
Nam ca sĩ Việt Nam
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Trương Hổ (Tam Quốc)

Trương Hổ () là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Trương Hổ quê ở huyện Mã Ấp, quận Nhạn Môn, Tịnh Châu, là con trai của Tấn Dương hầu Trương Liêu.

Năm 222, Trương Liêu chết bệnh ở Giang Đô, triều đình cho Trương Hổ kế thừa hầu tước, quan đến thiên tướng quân.

Không rõ Trương Hổ mất năm nào. Con trai là Trương Thống (張統) tập tước. Đến khi Tư Mã Viêm soán Ngụy (265), tước phong bị hủy bỏ.

Trong văn hóa 
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, tương tự Quan Hưng, Trương Bào thì Trương Hổ, Nhạc Lâm là một cặp tướng lĩnh được mô tả tương đối sinh động. Trương Hổ xuất hiện ở hồi 98, là tướng lĩnh dưới quyền Quách Hoài.

Năm 228, sau trận Trần Thương, Gia Cát Lượng không hạ được Hác Chiêu, bèn theo kế của Khương Duy, cho các tướng trấn thủ Nhai Đình, cửa Trần Thương, còn đại quân ra Kỳ Sơn. Tào Chân, Quách Hoài phái Tôn Lễ đi vận lương, thăm dò quân tình, lại lấy Trương Hổ làm tiên phong, Nhạc Lâm làm phó tiên phong, đóng giữ trại đầu. Tào Chân bày kế đánh úp trại Thục, bị Khổng Minh tương kế tựu kế, cho Mã Trung, Trương Ngực đẩy lui Tôn Lễ, cho Ngô Ý, Ngô Ban ngăn cản Trương Hổ, Nhạc Lâm cướp trại. Đến khi hai tướng phá được vòng vây thì phát hiện tra trại đã bị tướng Thục là Quan Hưng, Trương Bào cướp mất, buộc phải rút về trại chính.

Năm 230, Gia Cát Lượng từ Hán Trung xuất quân. Quân Ngụy thất thế, Tư Mã Ý bèn cùng Gia Cát Lượng đấu trận, sai Đới Lăng, Trương Hổ, Nhạc Lâm dẫn quân phá trận. Ba tướng bị bắt nhưng lại được thả về.

Năm 234, Gia Cát Lượng bắc phạt, Tư Mã Ý phái Hạ Hầu Bá, Hạ Hầu Uy mai phục trên núi, Trương Hổ, Nhạc Lâm cầm 2.000 quân nỏ mai phục gần cầu phao, chờ lúc quân Thục xuôi dòng xuống Vị Thủy thì bắn tên. Đến giờ ngọ, quân Thục do Ngụy Diên, Mã Đại chỉ huy đến chân núi thì bị phục kích đẩy lui. Ngô Ban đem quân ra định đốt cầu phao thì bị Trương Hổ, Nhạc Lâm bắn tên. Ngô Ban tử trận, thuyền bè phần nhiều bị quân Ngụy cướp được.

Gia Cát Lượng muốn đánh lâu dài, cho chế tạo trâu gỗ, ngựa máy để vận lương. Tư Mã Ý biết tin, phái Trương Hổ, Nhạc Lâm đến đánh cướp. Hai tướng đánh lui Cao Tường, đem được trâu gỗ, ngựa máy về. Sau đó, cha con Tư Mã Ý, Tư Mã Sư, Tư Mã Chiêu dẫn quân ra hang Thượng Phương, để Trương Hổ, Nhạc Lâm đi sau tiếp ứng. Khổng Minh dùng kế đốt hang, suýt chút nữa thiêu chết ba cha con nhà Tư Mã. May nhờ trời mưa nên cha con Tư Mã Ý thoát chết, phá vây để hội quân với Trương Hổ, Nhạc Lâm rút về Vị Nam.

Năm 238, Tư Mã Ý dẫn quân bình định Công Tôn Uyên, Trương Hổ, Nhạc Lâm cùng Hồ Tuân, Hạ Hầu Bá, Hạ Hầu Uy tham gia bao vây, bức cha con Uyên đầu hàng.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

Chú thích 

Năm sinh không rõ
Mất thế kỷ 3
Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Văn hóa cà phê

Văn hóa cà phê là tổng hợp các truyền thống và hành vi xã hội xung quanh việc tiêu thụ cà phê, đặc biệt như một dạng bôi trơn xã hội. Thuật ngữ này còn chỉ đến sự khuếch tán văn hóa và ứng dụng cà phê như một chất kích thích được sử dụng rộng rãi. Vào cuối thế kỷ 20, cà phê espresso dần trở thành loại đồ uống chiếm ưu thế đóng góp vào nền văn hóa cà phê, nhất là tại các nước phương Tây và những vùng nội thành khác trên phạm vi toàn cầu.

Quán cà phê

Xem thêm

 Cà phê sữa đá
 Bạc sỉu
 Thuốc lào
 Điếu cày
 Dịch vụ cà phê
 Văn hóa trà

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coffee Quotient: An Intellectual's Elixir by The Times of India

Văn hóa cà phê
Văn hóa đô thị
Thực vật trong văn hóa
Shindō Yoshitaka

là chính khách Nhật Bản của Đảng Dân chủ Tự do, thành viên Chúng Nghị viện trong Quốc hội. Từng kết thân với tổ chức vận động hành lang theo phái xét lại Nippon Kaigi, Shindō vốn nổi tiếng với lập trường cam kết về những vụ tranh chấp lãnh thổ với các nước láng giềng của Nhật Bản, và các chuyến thăm định kỳ của ông tới đền thờ Yasukuni gây tranh cãi.

Thân thế
Quê ở Kawaguchi, Saitama, Shindō sinh ngày 20 tháng 1 năm 1958. Mẹ của ông, Shindō Takako là con gái của Kuribayashi Tadamichi, một vị tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Ông học văn học tại Đại học Meiji và tốt nghiệp năm 1981.

Sự nghiệp
Shindō làm việc trong chính quyền thành phố Kawaguchi từ năm 1980 và đã phục vụ trong hội đồng Kawaguchi từ năm 1991. Ông gia nhập Đảng Dân chủ Tự do và một phần của phe cánh Nukaga. Ông được bầu vào Chúng Nghị viện lần đầu tiên năm 1996. Năm 2002, ông được bổ nhiệm làm thư ký quốc hội phụ trách các vấn đề đối ngoại.

Ông mất ghế năm 2003, nhưng được bầu lại vào năm 2005 từ Quận 2 tỉnh Saitama. Shindō được bổ nhiệm làm thứ trưởng thương mại năm 2006. Trong cuộc tổng tuyển cử vào ngày 16 tháng 12 năm 2012, một lần nữa ông được bầu từ Quận 2 tỉnh Saitama. Ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ và Truyền thông trong nội các của Abe Shinzō vào ngày 26 tháng 12 năm 2012.

Shindō còn là người đứng đầu một trường mẫu giáo ở quê nhà.

Tham khảo

Sinh năm 1958
Nhân vật còn sống
Bộ trưởng Nhật Bản
Người Nhật thế kỷ 20
Thành viên Nippon Kaigi
Thành viên Chúng Nghị viện
Cựu sinh viên Đại học Meiji
Bộ trưởng Nội vụ Nhật Bản
Bộ trưởng chính phủ Nhật Bản
Chính khách Nhật Bản thế kỷ 21
Chính khách Đảng Dân chủ Tự do (Nhật Bản)
Thuế tiêu thụ

Thuế tiêu thụ là một loại thuế đánh vào chi tiêu tiêu dùng cho hàng hóa và dịch vụ. Cơ sở thuế của một loại thuế như vậy là tiền chi cho tiêu dùng. Thuế tiêu thụ thường là gián tiếp, chẳng hạn như thuế bán hàng hoặc thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, thuế tiêu thụ cũng có thể được cấu trúc như một hình thức thuế trực tiếp, mang tính cá nhân.

Các loại

Thuế giá trị gia tăng 
Thuế giá trị gia tăng áp dụng cho giá trị thị trường được thêm vào sản phẩm hoặc nguyên liệu ở mỗi giai đoạn sản xuất hoặc phân phối. Ví dụ: nếu một nhà bán lẻ mua một chiếc áo với giá hai mươi đô la và bán nó với giá ba mươi đô la, thuế này sẽ áp dụng cho chênh lệch mười đô la giữa hai số tiền. Thuế giá trị gia tăng đơn giản sẽ tỷ lệ thuận với tiêu dùng nhưng cũng có xu hướng lũy thoái về thu nhập ở mức thu nhập cao hơn, vì tiêu dùng có xu hướng giảm khi tỷ lệ thu nhập tăng khi thu nhập tăng. Tiết kiệm và đầu tư được hoãn thuế cho đến khi chúng trở thành tiêu dùng. Thuế giá trị gia tăng có thể loại trừ một số hàng hóa nhất định để làm cho nó ít hồi quy hơn so với thu nhập. Nó được áp đặt ở các nước Liên minh châu Âu.

Thuế giá trị gia tăng là thuế dựa trên tiêu dùng và được đánh thuế mỗi lần giá trị của hàng hóa được tăng lên trong quá trình sản xuất đến điểm bán.

Ở Úc, Canada, New Zealand và Singapore, thay vào đó, nó được gọi là "Thuế hàng hóa và dịch vụ". Ở Canada, nó còn được gọi là Thuế doanh thu hài hòa khi được kết hợp với thuế bán hàng của tỉnh.

Thuế doanh thu 
Thuế doanh thu là một phần của doanh thu chính phủ và thông thường là thuế tiêu thụ áp dụng cho bán hàng hóa và dịch vụ. Nó được chính phủ chấp nhận để thu thuế bán hàng của nhà bán lẻ và gửi thêm cho chính phủ. Thuế bán hàng thường áp dụng cho việc bán hàng hóa, và đôi khi cũng áp dụng cho việc bán dịch vụ. Thuế được áp dụng tại điểm bán. Luật pháp có thể cho phép người bán chia thành từng khoản thuế riêng biệt với giá của hàng hóa hoặc dịch vụ, hoặc họ có thể yêu cầu nó được bao gồm trong giá. Số tiền thuế thường là <i id="mwHg">giá trị quảng cáo</i>, nghĩa là, nó được tính bằng cách áp dụng tỷ lệ phần trăm cho giá tính thuế của bán hàng. Khi thuế đánh vào hàng hóa hoặc dịch vụ được trả cho cơ quan chủ quản trực tiếp bởi người tiêu dùng, nó thường được gọi là thuế sử dụng. Thông thường luật pháp quy định miễn trừ một số hàng hóa hoặc dịch vụ không phải chịu thuế doanh thu và sử dụng.

Thuế tiêu thụ đặc biệt 
Thuế tiêu thụ đặc biệt là thuế bán hàng áp dụng cho một loại hàng hóa cụ thể, điển hình là rượu, thuốc lá, xăng dầu (xăng) hoặc du lịch. Thuế suất thay đổi tùy theo loại hàng hóa và số lượng mua và thường không bị ảnh hưởng bởi người mua nó.

Thuế tội lỗi, là một loại thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho các mặt hàng được coi là có hại cho xã hội, trong nỗ lực giảm tiêu dùng bằng cách tăng giá.

Tham khảo

Thuế
Thuế cá nhân
Đảng Dân chủ Tự do (Anh)

Đảng Dân chủ Tự do Anh () là một trong những đảng chính trị lớn ở Vương quốc Anh. Đảng này thành lập một chính phủ liên minh của Vương quốc Anh với Đảng Bảo thủ từ năm 2010 đến 2015. Nó hiện cũng đang liên minh với Đảng Lao động trong chính phủ xứ Wales đã bị giải thể, và cũng đã thành lập liên minh với Đảng Lao động ở Scotland.

Lịch sử 
Năm 1981, một liên minh bầu cử đã được thành lập giữa Đảng Tự do, một nhóm là hậu duệ trực tiếp của Whigs thế kỷ 18 và Đảng Dân chủ Xã hội (SDP), một nhóm chia rẽ từ Đảng Lao động. Năm 1988, các đảng sáp nhập với tư cách là đảng Dân chủ Xã hội và Tự do, lấy tên hiện tại của họ hơn một năm sau đó. Dưới sự lãnh đạo của Paddy Ashdown và sau này là Charles Kennedy, đảng đã phát triển trong những năm 1990 và 2000, tập trung các chiến dịch của mình vào các ghế cụ thể và trở thành đảng lớn thứ ba trong Hạ viện. Dưới sự lãnh đạo của Nick Clegg, Đảng Dân chủ Tự do là đối tác cấp dưới trong chính phủ liên minh lãnh đạo bảo thủ của David Cameron, trong đó Clegg giữ chức Phó Thủ tướng. Mặc dù nó cho phép họ thực hiện một số chính sách của mình, liên minh đã làm hỏng triển vọng bầu cử của Lib Dems và nó đã chịu tổn thất nặng nề trong cuộc tổng tuyển cử năm 2015. Theo đó, dưới sự lãnh đạo của Tim Farron, Vince Cable và Jo Swinson, nó đã tập trung lại thành một đảng chống lại Brexit.

Tham khảo

Đảng dân chủ xã hội Vương quốc Liên hiệp Anh
Đảng Dân chủ Xã hội
Hãn quốc Hậu Đột Quyết

Hãn quốc Hậu Đột Quyết (, , được biết đến là đất nước Turk Bilge Qaghan () trên văn bia Bain Tsokto) là một hãn quốc ở Trung và Đông Á được thành lập bởi bộ lạc Ashina của Đột Quyết. Tiền thân của nó là Hãn quốc Đông Đột Quyết (552-630) và sau đó là Đại Đường cai trị (630-682). Khả hãn thứ hai đã tập trung vào Ötüken ở thượng nguồn của sông Orkhon. Nó đã được thành công bởi Hồi Cốt.

Danh sách các vua Hậu Đột Quyết

Khả hãn

Thời kỳ không vị (741-745)
Thời kỳ sau
 Eletmish Bilge Kagan (Anh Võ Uy Viễn Bì Gia Khuyết Khả hãn) 747–759 (con trai của Dược La Cát Dật Phiêu Bật)
 Bügü Kagan (Mâu Vũ Khả hãn) 759–780
 Tun Baga Tarkhan (Võ Nghĩa Thành Công Khả hãn) 780-789
 Külüg Bilge Qaghan (Trung Trinh Khả hãn) 790
 Qutluq Bilge Qaghan (Phụng Thành Khả hãn) 790-795
 Qutluq II (Hoài Tín Khả hãn) 795-808
 Baoyi Qaghan (Bảo Nghĩa Khả hãn) 808-821
 Chongde Qaghan (Sùng Đức Khả hãn) 821-824
 Zhaoli Qaghan (Chiêu Lễ Khả hãn) 824-833
 Zhangxin Qaghan (Chương Tín Khả hãn) 833-839
 Qasar Qaghan (Kha Táp Khả hãn) 839-840
 Wujie Qaghan (Ô Giới Khả hãn) 841-846
 Enian Qaghan (Át Niêm Khả hãn) 846-848

Xem thêm 

 Hãn quốc Đột Quyết
 Hãn quốc Đông Đôt Quyết
 Hãn quốc Tây Đột Quyết

Tham khảo 

Cựu quốc gia
Đột Quyết
Nhà Đường
Scott McKenzie

Scott McKenzie (tên khai sinh Philip Wallach Blondheim III; 10 tháng 1 năm 1939 – 18 tháng 8 năm 2012) là một ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ. Ông được biết đến nhiều nhất với bài hát thành công, "San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)" năm 1967

Đầu đời 
Philip Wallach Blondheim III sinh ra tại Jacksonville, Florida, vào ngày 10 tháng 1 năm 1939, là con trai của Philip Wallach Blondheim, Jr. và Dorothy Winifred Hudson. Gia đình anh chuyển đến Asheville, Bắc Carolina, khi anh được sáu tháng tuổi. Anh lớn lên ở Bắc Carolina và Alexandria, Virginia, nơi anh trở thành bạn của John Phillips, con trai của một trong những người bạn của mẹ anh. Vào giữa những năm 1950, anh hát một thời gian ngắn với Tim Rose trong một nhóm học sinh trung học tên là The Singing String. Anh tốt nghiệp trung học tại Trường St Stephens dành cho nam sinh ở Alexandria, VA.

Nghề nghiệp 
Sau đó, với Phillips, Mike Boran và Bill Cleary, anh đã thành lập một ban nhạc doo wop, The Abstracts.

Tại New York, The Abstracts trở thành The Smoothies và thu âm hai đĩa đơn với Decca Records, được sản xuất bởi Milt Gabler. Trong thời gian làm việc với The Smoothies, Blondheim quyết định đổi tên vì lý do kinh doanh:

 "[Chúng tôi] đang làm việc tại một trong những câu lạc bộ đêm tuyệt vời cuối cùng, Sòng bạc Elmwood ở Windsor, Ontario. Chúng tôi là một phần của một chương trình tạp kỹ  ... ba nghệ sĩ, các cô gái nhảy múa, và toàn bộ dàn diễn viên đã tham gia vào các sản phẩm sân khấu được dàn dựng công phu  ... Như bạn có thể tưởng tượng, các bữa tiệc sau buổi biểu diễn là phổ biến. 

 "Tại một trong những bữa tiệc này, tôi đã phàn nàn rằng không ai có thể hiểu được tên thật của tôi  ... [Và] chỉ ra rằng đây là một trách nhiệm nhất định trong một nghề nghiệp được hưởng lợi từ việc nhận biết tên ngay lập tức. Mọi người bắt đầu cố gắng đưa ra một cái tên mới cho tôi. [Diễn viên hài] Jackie Curtis nói rằng anh ấy nghĩ tôi trông giống một con chó Scottie. Phillips nghĩ ra tên đệm của Laura sau lời đề nghị của Jackie. Tôi không thích được gọi là 'Scottie' vì vậy mọi người đồng ý tên mới của tôi có thể là ' Scott McKenzie.' "

Tham khảo

Ca sĩ Los Angeles
Nghệ sĩ của Capitol Records
Nam ca sĩ Mỹ
Mất năm 2012
Sinh năm 1939
Seamus O'Regan

Seamus Thomas Harris O'Regan  (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1971) là một chính khách người Canada và là cựu nhân vật truyền hình từ Newfoundland và Labrador. Ông hiện giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và trước đây là Bộ trưởng Bộ Dịch vụ Bản địa và Bộ trưởng Bộ Cựu chiến binh. Ông là phóng viên của CTV National News và là cựu chủ nhân của Canada AM, nơi ông đồng host từ năm 2003 đến 2011 với Beverly Thomson.

Đời tư
Vào ngày 9 tháng 7 năm 2010, ông kết hôn với người bạn đời lâu năm của mình, Steve Doussis, ở Newfoundland.

O'Regan phục vụ trong Hội đồng Katimasta, chương trình học tập dịch vụ thanh thiếu niên hàng đầu của Canada và The Rooms, nơi lưu giữ phòng trưng bày nghệ thuật tỉnh, bảo tàng và kho lưu trữ của Newfoundland và Labrador. Ông cũng ngồi trong ban giám đốc của công ty nhà hát Newfoundlander Allan Hawco, Nhà hát Công ty, nằm ở Toronto.

Vào tháng 1 năm 2016, O'Regan tuyên bố rằng ông tham gia một chương trình phục hồi nghiện rượu.

Vào tháng 11 năm 2017, ông phải nhập viện ở Ottawa vì bị tắc nghẽn đường tiêu hóa.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Official Website
 Bio & mandate from the Prime Minister
 
 National Speakers Bureau biography 
 
 

Sinh năm 1971
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nam
Người Canada gốc Ireland