Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Thông khí nhân tạo

Thông khí nhân tạo, (còn gọi là thở nhân tạo) là phương tiện hỗ trợ hoặc kích thích hô hấp, một quá trình trao đổi chất đề cập đến sự trao đổi khí tổng thể trong cơ thể bằng thông khí qua phổi, hô hấp bên ngoài và hô hấp bên trong. Việc này có thể được thực hiện ở dạng cung cấp không khí bằng tay cho người không thở được hoặc không có đủ lực để duy trì hô hấp, hoặc có thể là thở máy liên quan đến việc sử dụng máy thở cơ học để đưa không khí vào và ra khỏi phổi của một người không thể tự thở, ví dụ như trong khi phẫu thuật với gây mê toàn thân hoặc khi một người bị hôn mê.

Phân loại

Phương pháp thủ công 
Thông khí anton phổi (và các bộ phận hô hấp bên ngoài) đạt được bằng cách bơm vào phổi bằng tay hoặc bằng cách để một người thổi vào phổi của bệnh nhân (hà hơi thổi ngạt) hoặc bằng cách sử dụng một thiết bị cơ học để làm như vậy. Phương pháp thổi hơi vào phổi này đã được chứng minh là hiệu quả hơn so với các phương pháp liên quan đến thao tác cơ học ở ngực hoặc cánh tay của bệnh nhân, như phương pháp Silvester.

Hà hơi thổi ngạt cũng là một phần của hồi sức tim phổi (CPR), làm cho nó trở thành một kỹ năng thiết yếu để sơ cứu. Trong một số tình huống, việc hà hơi cũng được thực hiện riêng biệt, ví dụ như trong các ca gần chết đuối và dùng thuốc opioid quá liều. Việc thực hiện hà hơi thổi ngạt hiện bị hạn chế trong hầu hết các giao thức dành cho các chuyên gia y tế, trong khi đó những người sơ cứu được khuyên nên thực hiện hồi sức tim phổi đầy đủ trong mọi trường hợp bệnh nhân không thở đủ mức.

Thông khí cơ học 
Thông khí cơ học là một phương pháp để hỗ trợ cơ học hoặc thay thế việc thở tự nhiên. Điều này có thể liên quan đến một loại máy gọi là máy thở hoặc việc thở có thể được một y tá điều dưỡng, bác sĩ, trợ lý cho bác sĩ, người trị liệu hô hấp, nhân viên y tế hỗ trợ bằng cách dùng mặt nạ van túi hoặc một bộ ống thổi. Thông khí cơ học được gọi là "xâm lấn" nếu nó liên quan đến bất kỳ dụng cụ nào xâm nhập qua miệng (chẳng hạn như ống khí quản endo) hoặc da (như ống mở khí quản).  Có hai chế độ thông khí cơ học chính: thông khí áp lực dương, trong đó không khí (hoặc một hỗn hợp khí khác) được đẩy vào khí quản, và thông khí áp lực âm, trong đó không khí bị hút vào trong phổi.

Xem thêm 
 Máy thở

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
e-Medicine, article on mechanical ventilation along with technical information.
International Ventilator Users Network (IVUN) , Resource of information for users of home mechanical ventilation.
 Thông khí nhân tạo (thở máy): Những điều cần biết  VinMec 30/9/2019
 Điều kiện để rút và cai máy thở VinMec 31/3/2020

Sơ cứu
Dịch vụ cấp cứu
Hồi sức tích cực
Y học cấp cứu
Hô hấp
Liệu pháp hô hấp
Hợp Phong

Hợp Phong là một xã cũ thuộc huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hợp Phong nằm ở phía đông huyện Cao Phong, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Kim Bôi
Phía tây giáp thị trấn Cao Phong và xã Tây Phong
Phía nam giáp xã Dũng Phong và xã Thạch Yên
Phía bắc giáp xã Thu Phong.

Xã Xuân Phong có diện tích 49,12 km², dân số năm 2018 là 8.363 người, mật độ dân số đạt 170 người/km².

Lịch sử
Trước năm 1945, địa bàn xã Hợp Phong hiện nay là một phần xã Cao Phong thuộc tổng Cao Phong, châu Kỳ Sơn. Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Cao Phong thuộc huyện Kỳ Sơn.

Tháng 8 năm 1954, Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu III quyết định chia xã Cao Phong thành 8 xã: Dũng Phong, Nam Phong, Tân Phong, Tây Phong, Thu Phong, Xuân Phong, Đông Phong và Bắc Phong.

Ngày 12 tháng 12 năm 2001, huyện Cao Phong được thành lập, các xã Đông Phong, Tân Phong và Xuân Phong chuyển sang trực thuộc huyện Cao Phong.

Đến năm 2018, xã Đông Phong có diện tích 9,76 km², dân số là 2.272 người, mật độ dân số đạt 233 người/km²; xã Tân Phong có diện tích 8,58 km², dân số là 2.612 người, mật độ dân số đạt 304 người/km²; xã Xuân Phong có diện tích 30,78 km², dân số là 3.479 người, mật độ dân số đạt 113 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Đông Phong, Tân Phong và Xuân Phong thành xã Hợp Phong.

Chú thích

Tham khảo
Plectropomus areolatus

Plectropomus areolatus là một loài cá biển thuộc chi Plectropomus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

Từ nguyên 
Tính từ định danh areolatus trong tiếng Latinh có nghĩa là "có vòng", hàm ý đề cập đến những đốm tròn màu xanh trên cơ thể và các vây của loài này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Từ Biển Đỏ, P. areolatus được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Phoenix (Kiribati) và quần đảo Samoa, băng qua nhiều vùng biển thuộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến Úc (từ Tây Úc vòng qua phía bắc đến Queensland); ở Biển Đông, P. areolatus được ghi nhận tại quần đảo Hoàng Sa.

P. areolatus sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển tốt trên các rạn viền bờ và trong đầm phá, độ sâu được tìm thấy đến ít nhất là 70 m.

Bị đe dọa 
Số lượng của P. areolatus đang bị suy giảm đáng kể do nạn đánh bắt quá mức, đặc biệt là việc nhắm mục tiêu đánh bắt vào các nhóm sinh sản của chúng. Biến đổi khí hậu cũng tác động tiêu cực đến loài này. Vì những lý do đó, P. areolatus được xếp vào Loài sắp nguy cấp theo Sách đỏ IUCN.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở P. areolatus là 80 cm. Loài này có màu trắng xám, được phủ dày đặc các đốm nhỏ màu xanh lam óng viền đen. Đôi khi có các vệt đen dọc lưng. Vây đuôi có dải trắng mỏng ở rìa ngoài, gần rìa là một dải đen dày hơn.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 83–97.

Sinh học 
Thức ăn của P. areolatus là những loài cá nhỏ hơn. P. areolatus nhiều khả năng là một loài lưỡng tính tiền nữ. Loài này sinh sản theo đàn.

P. areolatus có thể sống đến 14 năm.

Thương mại 
P. areolatus là loài được nhắm mục tiêu đánh bắt trong nghề cá thương mại. Mặc dù là một loài cá thực phẩm, ngộ độc ciguatera đã được báo cáo ở P. areolatus cũng như nhiều loài Plectropomus khác.

Tham khảo

Xem thêm 
 

A
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá biển Đỏ
Cá Ai Cập
Cá Maldives
Cá Ấn Độ
Cá Myanmar
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Papua New Guinea
Động vật quần đảo Solomon
Động vật Liên bang Micronesia
Động vật được mô tả năm 1830
Cá châu Đại Dương
Hugh McQueen

Hugh McQueen (1 tháng 10 năm 1867 - 8 tháng 4 năm 1944) là một cầu thủ bóng đá người Scotland, chơi trong vai trò một cầu thủ chạy cánh cho một số câu lạc bộ trong những năm 1890 và 1900.

Sinh ra ở Harthill, Lanarkshire, Scotland, Hugh McQueen đã chơi cho Leith Athletic trước khi ký hợp đồng với Liverpool khi John McKenna mời vào tháng 10 năm 1892 cùng với anh trai của mình Matt. Có biệt tài là một trong những cầu thủ đầu tiên đại diện cho Lữ đoàn Đỏ, anh ấy đã ra mắt trong trận đấu thuộc giải Lancashire League với Hyde Park United, khi Liverpool thắng 8-0, anh ấy tiếp tục giúp đỡ câu lạc bộ Anfield được thăng hạng lên Giải bóng đá hạng hai ở lần đầu tiên.

Anh ấy cũng được chọn để chơi trong trận đấu thuộc giải đấu chính thức đầu tiên của Liverpool khi đội anh thắng 2-0  trước Middlesbrough Ironopolis. Anh chỉ bỏ lỡ một trận khi Liverpool đã bất bại cả mùa (28 trận), sau đó họ tiếp tục đánh bại Newton Heath, sau đó trở thành cầu thủ cho Manchester United, trong trận đấu play-off thăng hạng. Thời gian ở lại của Liverpool ngắn ngủi, bị rớt thẳng xuống hạng thứ hai vào cuối mùa giải đầu tiên của họ ở Giải Hạng nhất.

McQueen chuyển đến Derby County vào tháng 7 năm 1895 và chơi cho họ trong Chung kết FA Cup 1898. Anh ấy cũng đại diện cho QPR, Gainsborough Trinity, Fulham, Norwich City, Hibernian và Kilmarnock trong sự nghiệp.

Thành tích

Liverpool F.C. (1892-1895): 63 trận, 17 bàn - Quán quân Lancashire League 1893, Hạng nhất Football League Division Two 1894

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hồ sơ tại LFChistory.net

Sinh năm 1867
Mất năm 1944
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Derby County F.C.
Cầu thủ bóng đá Queens Park Rangers F.C.
Cầu thủ bóng đá Fulham F.C.
Cầu thủ bóng đá Hibernian F.C.
Cầu thủ bóng đá Scotland
Cầu thủ bóng đá Leith Athletic F.C.
Cầu thủ bóng đá Kilmarnock F.C.
Cầu thủ bóng đá Gainsborough Trinity F.C.
Cầu thủ bóng đá Norwich City F.C.
Hậu vệ cánh bóng đá
Cầu thủ bóng đá Scottish Football League
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Bo'ness F.C.
Cầu thủ bóng đá Southern Football League
Paralabrax

Paralabrax là một chi cá thuộc họ Serranidae. Chúng thường được gọi tiếng Anh rock basses. Chín loài trong chi này có nguồn gốc từ môi trường sống rạn đá ở phía đông Thái Bình Dương và phía tây Đại Tây Dương, nơi chúng thường là loài săn mồi thống trị trong hệ sinh thái. Họ cũng quan trọng về mặt thương mại trong nghề cá địa phương.

Sinh học 
Giống như nhiều loài cá trong họ Serranidae, một số loài Paralabrax là loài lưỡng tính, đặc biệt là lưỡng tính lồi, là con cái khi còn nhỏ và cuối cùng biến thành con đực. Những người khác là gonochores, với các cá thể là đực hoặc cái và không bao giờ thay đổi giới tính. Gonochores trong chi này được cho là "tuyến sinh dục thứ cấp", loài có tổ tiên là lưỡng tính và mất khả năng thay đổi giới tính. Một ngoại lệ là tiếng bass cát bị chặn (P. nebulifer), một loài gonochore đã giữ được khả năng này. Ngoài ra, cá vược cát đốm (P.maculatofasciatus) có vẻ linh hoạt, với một số quần thể được tạo thành từ các tuyến sinh dục và một số được tạo thành từ các cá thể lưỡng tính.

Các loài Paralabrax thường sinh sản vào đầu mùa hè, ấu trùng của chúng tham gia vào sinh vật phù du khi nước ấm nhất.

Tầm quan trong kinh tế 
Một số loài có tầm quan trọng kinh tế như cá thực phẩm. Cá vược cát đốm (P. maculatofasciatus) được thu hoạch trong ngành đánh bắt cá thương mại và được đánh bắt để sinh sống.

Một số trong những loài cá này cũng là sản phẩm đánh bắt phổ biến trong câu cá giải trí. Bass tảo bẹ (P. clathratus) và bass cát bị cấm (P. nebulifer) được tìm kiếm ở vùng biển dọc bờ biển Nam California và bắc Baja California, nơi cả hai đều nằm trong ba loài hàng đầu trong các tour du lịch thể thao thương mại.

Hệ thống 
Chi này là một nhánh cơ bản trong Serraninae, phân họ cơ bản trong họ Serranidae. Về mặt lịch sử tiến hóa của nó, những loài cá này có những đặc điểm có mặt trong các thành viên được biết đến sớm nhất trong gia đình. Một phân tích phát sinh gen cho thấy rằng cá chẽm Graery threadfin (Cratinus agassizii) là đơn vị phân loại chị em với chi Paralabrax.

Các loài bao gồm:
Paralabrax albomaculatus
Paralabrax auroguttatus
Paralabrax callaensis
Paralabrax clathratus
Paralabrax dewegeri
Paralabrax humeralis
Paralabrax loro
Paralabrax maculatofasciatus
Paralabrax nebulifer
Paralabrax semifasciatus

Tham khảo

Paralabrax
Họ Cá mú
Thomas Wyllie

Thomas G. Wyllie (5 tháng 8 năm 1872 - 28 tháng 7 năm 1943) là một cầu thủ bóng đá người Scotland, chơi cho Rangers và đại diện cho Scotland thi đấu quốc tế một lần.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hồ sơ tại LFCHistory.net

Sinh năm 1872
Mất năm 1943
Cầu thủ bóng đá Scotland
Scotland international footballers
Cầu thủ bóng đá Rangers F.C.
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Everton F.C.
Cầu thủ bóng đá Bury F.C.
Cầu thủ bóng đá Bristol City F.C.
Tiền đạo bóng đá nam
Trọng tài bóng đá Scotland
Sinh năm 1841
Mất năm 1915
Nepomorpha

Nepomorpha là một thứ bộ côn trùng trong bộ Cánh nửa (Hemiptera). Chúng là loài bọ "điển hình" của phân bộ Heteroptera. Do thói quen sống thủy sinh của chúng, những con vật này được gọi là bọ nước thực sự. Chúng có trên khắp thế giới bên ngoài các vùng cực, với khoảng 2.000 loài.

Hầu hết các loài trong nhóm Nepomorpha sống trong môi trường nước ngọt. Các trường hợp ngoại lệ là các thành viên của liên họ Ochteroidea, được tìm thấy dọc theo mép nước.

Phân loại
 Liên họ Aphelocheiroidea Fieber, 1851
 Aphelocheiridae Fieber, 1851
 Potamocoridae Usinger, 1941

 Liên họ Corixoidea Leach, 1815
 Corixidae Leach, 1815

 Liên họ Naucoroidea Leach, 1815
 Naucoridae Leach, 1815
 Canteronecta Mazzoni, 1985

 Liên họ Nepoidea Latreille, 1802
 Belostomatidae Leach, 1815
 Nepidae Latreille, 1802

 Liên họ Notonectoidea Latreille, 1802
 Notonectidae Latreille, 1802

 Liên họ Ochteroidea Kirkaldy, 1906
 Ochteridae Kirkaldy, 1906
 Gelastocoridae Kirkaldy, 1897
 Liên họ Pleoidea Fieber, 1851
 Pleidae Fieber, 1851
 Helotrephidae Esaki & China, 1927

Chú thích

Tham khảo
Dương Tông

Dương Tông () là tướng lĩnh nhà Quý Hán và Tây Tấn thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Dương Tông quê ở huyện Lâm Giang, quận Ba, Ích Châu. Họ Dương cùng với các họ Nghiêm, Cam, Văn, Đỗ là họ lớn trong huyện. Tông ban đầu làm Thượng thư lang, sau làm Tòng quân dưới quyền thái thú Ba Đông La Hiến. Năm 263, Quý Hán diệt vong, Hiến nhận được hịch khuyên hàng từ Thành Đô, dẫn các tướng ra trạm dịch phúng viếng ba ngày.

Đầu năm 264, Đông Ngô phái Bộ Hiệp, Lục Kháng, Lưu Bình, Thịnh Mạn ngược dòng bao vây Vĩnh An, tấn công thành Bạch Đế. La Hiến dựa theo bờ sông triển khai phòng thủ, cử Dương Tông đến chỗ tướng Ngụy là Trần Khiên cầu viện. Khiên chuyển lại tin tức về cho Tư Mã Chiêu. Chiêu sai Hồ Liệt đánh Tây Lăng, buộc quân Ngô rút quân sau nửa năm bao vây.

Sau trận Vĩnh An, La Hiến được phong thái thú Vũ Lăng, Dương Tông được phong làm An Man hộ quân. Năm 266, La Hiến vào triều, thái thú Vũ Lăng của Ngô là Tôn Khôi tấn công Nam Phổ, Tông chủ động đón đánh, đẩy lui quân Ngô. Hiến vì thế dâng biểu tiến cử Dương Tông kế nhiệm thái thú Vũ Lăng, đóng trị sở tại Nam Phổ. Nam Phổ vốn không nằm trong địa giới quận Vũ Lăng, là vùng núi giáp ranh, dân cư phần lớn là Ngũ Khê man, ít người Hán. Dương Tông thống lĩnh vùng này, thường giúp đỡ, trợ cấp dân man, được dân chúng ba huyện quy phụ.

Ích Châu khuyết chức giám quân, triều đình bàn xem nên dùng Dương Tông hay Đường Bân. Tư Mã Viêm hỏi Văn Tập. Tập nói: Tông, Bân đều không thể bỏ qua, nhưng Bân tham tài, Tông nghiện rượu. Viêm nhận định: Tham tài có thể đủ, nghiện rượu không thể cai. Vì thế mà Đường Bân được phong lại Giám Ba Đông chư quân sự.

Sau đó không còn ghi chép gì về Dương Tông.

Trong văn hóa 
Dương Tông không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí.
 Phòng Huyền Linh, Tấn thư.

Chú thích 

Người Trùng Khánh
Nhân vật quân sự Thục Hán
Nhân vật quân sự nhà Tấn
Nhân vật chính trị nhà Tấn
Nhật thực 21 tháng 6, 2020

Nhật thực hình khuyên đã xảy ra vào ngày 21 tháng 6 năm 2020. Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, do đó hoàn toàn hoặc một phần Mặt Trăng che khuất Mặt Trời tại một số nơi trên Trái Đất. Nhật thực hình khuyên xảy ra khi đường kính góc của Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời, chặn lại hầu hết ánh sáng của Mặt Trời và khiến Mặt Trời trông giống như hình vành khuyên (hình như chiếc nhẫn). Nhật thực hình khuyên xuất hiện dưới dạng nhật thực một phần trên một khu vực rộng hàng nghìn km trên Trái Đất.

Nhật thực này xảy ra một năm âm lịch sau thiên thực ngày 02 tháng 7 năm 2019.

Việt Nam nằm trong vùng nhật thực một phần, tăng dần từ Nam ra Bắc. Thời gian xảy ra nhật thực bắt đầu từ khoảng 13 giờ 15 phút đến khoảng 19 giờ 20 phút. Nơi quan sát nhật thực một phần cực đại rõ nhất ở Việt Nam là ở biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc và một phần Lào.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh xảy ra bắt đầu lúc 13 giờ 37 phút, bắt đầu cực đại lúc 15 giờ 05 phút, kết thúc lúc 16 giờ 18 phút.

Hình ảnh

Những lần nhật thực liên quan

Các lần thiên thực năm 2020 

 Nguyệt thực nửa tối ngày 10 tháng 1.
 Nguyệt thực nửa tối 5 tháng 6.
 Nhật thực hình khuyên 21 tháng 6.
 Nguyệt thực nửa tối 5 tháng 7.
 Nguyệt thực nửa tối 30 tháng 11.
 Nhật thực toàn phần 14 tháng 12.

Tzolkinex 

 Trước: Nhật thực 10 tháng 5 năm 2013
 Sau: Nhật thực 2 tháng 8 năm 2027

Chu kỳ nửa Saros 

 Trước: Nguyệt thực 15 tháng 6 năm 2011
 Sau: Nguyệt thực 26 tháng 6 năm 2029

Tritos 

 Trước: Nhật thực 22 tháng 7 năm 2009
 Sau: Nhật thực 21 tháng 5 năm 2031

Solar Saros 137 

 Trước: Nhật thực 10 tháng 6 năm 2002
 Sau: Nhật thực 2 tháng 7 năm 2038

Inex 

 Trước: Nhật thực 11 tháng 7 năm 1991
 Sau: Nhật thực 31 tháng 5 năm 2049

Triad 

 Trước: Nhật thực 21 tháng 8 năm 1933
 Sau: Nhật thực 23 tháng 4, 2107

Các lần nhật thực từ 2018 đến 2021

Saros 137 

Nó là một phần của chu kỳ Saros 137, lặp lại cứ sau 18 năm, 11 ngày, chứa 70 sự kiện. Chuỗi bắt đầu với nhật thực một phần vào ngày 25 tháng 5 năm 1389. Nó gồm nhật thực toàn phần từ ngày 20 tháng 8 năm 1533 đến ngày 6 tháng 12 năm 1695, lần nhật thực lai đầu tiên từ ngày 17 tháng 12 năm 1713 đến ngày 11 tháng 2 năm 1804, lần nhật thực hình khuyên đầu tiên từ ngày 21 tháng 2 năm 1822 đến ngày 25 tháng 3 năm 1876, lần thứ hai của nhật thực lai từ ngày 6 tháng 4 năm 1894 đến ngày 28 tháng 4 năm 1930 và lần thứ hai của nhật thực hình khuyên từ ngày 9 tháng 5 năm 1948 đến ngày 13 tháng 4 năm 2507. Nhật thực cuối cùng của chuỗi là nhật thực một phần vào ngày 28 tháng 6 năm 2633. Thời gian toàn phần dài nhất là 2 phút, 55 giây vào ngày 10 tháng 9 năm 1569. Solar Saros 137 có 55 lần nhật thực từ ngày 20 tháng 8 năm 1533 đến ngày 13 tháng 4 năm 2507 (973,62 năm). Đó là gần 1 thiên niên kỷ!

Chu kỳ Inex

Chu kỳ Meton

Chú thích

Tham khảo 

 solar-eclipse.de: The annular solar eclipse of 06/21/2020

2020 6 21
Khoa học năm 2020
2020 06 21
Sự kiện tháng 6 năm 2020
Nhiễm sắc thể 13

Nhiễm sắc thể 13 là một trong 23 cặp của nhiễm sắc thể ở người. Mọi người thường có hai bản sao của nhiễm sắc thể này. Nhiễm sắc thể 13 kéo dài khoảng 114 triệu cặp base (vật liệu xây dựng của DNA) và chiếm từ 3,5 đến 4% tổng số DNA trong tế bào.

Liên kết ngoài

Chú thích

Chromosomes (human)
*
Nhiễm sắc thể người
Odontanthias

Odontanthias là một chi cá biển thuộc họ Anthiadidae. Chi này được lập bởi Pieter Bleeker vào năm 1873.

Từ nguyên 
Tên chi được ghép từ odóntos (ὀδόντος, sở hữu cách của ὀδούς, nghĩa là “răng”) và Anthias (một chi khác trong họ Anthiadidae), hàm ý so sánh với Anthias nhưng Odontanthias có các mảng lớn chứa răng dạng lông mao (villiform teeth) trên lưỡi, xương lá mía và vòm miệng.

Các loài 
Có 16 loài được công nhận trong chi này tính đến hiện tại:

 Odontanthias borbonius 
 Odontanthias caudicinctus 
 Odontanthias cauoh 
 Odontanthias chrysostictus 
 Odontanthias dorsomaculatus 
 Odontanthias elizabethae 
 Odontanthias flagris 
 Odontanthias fuscipinnis 
 Odontanthias katayamai 
 Odontanthias perumali 
 Odontanthias randalli 
 Odontanthias rhodopeplus 
 Odontanthias tapui 
 Odontanthias unimaculatus 
 Odontanthias wassi 
 Odontanthias xanthomaculatus  (O. grahami là đồng nghĩa của O. xanthomaculatus)

Tình trạng phân loại 
Trong cây phân tích dựa trên trình tự COI của Zajonz và cộng sự (2020), Sacura margaritacea (loài điển hình của chi Sacura) và Odontanthias borbonius nằm trong cùng một phân nhánh cho thấy Sacura có thể chỉ là đồng nghĩa thứ cấp của Odontanthias. Một nhánh khác gồm năm loài Odontanthias tạo thành một nhóm đơn ngành, nhưng với Sacura boulengeri là nhánh chị em. Theo các tác giả, kết quả hiện tại cho thấy cần có một phân tích phát sinh chủng loại toàn diện để làm sáng tỏ tình trạng phân loại của các chi này.

Hình thái chung 
Ngoài đặc điểm như đã đề cập ở mục Từ nguyên, rìa sau nắp mang của Odontanthias có răng cưa to cứng với một gai dẹt nổi rõ hoặc phình ra ở góc.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia ở vây lưng: 12–19; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia ở vây hậu môn: 7–8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia ở vây bụng: 5; Số tia ở vây ngực: 15–19.

Phân bố 
Tất cả các loài Odontanthias đều có phân bố ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. O. hensleyi, được cho là loài đầu tiên của chi được tìm thấy ở Đại Tây Dương, đã được chuyển sang chi Anthias.

Tham khảo 

Anthiadidae
Caprodon

Caprodon là một chi cá biển thuộc họ Anthiadidae. Chi này được lập ra bởi Temminck và Schlegel vào năm 1843.

Từ nguyên 
Từ caprodon được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: kắpros (κάπρος; "lợn rừng") và odóntos (ὀδόντος, sở hữu cách của ὀδούς, "răng"), hàm ý không rõ, có lẽ đề cập đến răng trước của hàm dưới ở C. schlegelii rất lớn và hướng ra sau giống như nanh lợn rừng.

Các loài 
Tính đến hiện tại, 4 loài được công nhận trong chi là:

 Caprodon krasyukovae 
 Caprodon longimanus 
 Caprodon schlegelii 
 Caprodon unicolor 

C. affinis Tanaka, 1924 được Anderson (2018) công nhận là hợp lệ, nhưng Parenti và Randall (2021) chỉ xem đó là đồng nghĩa của C. schlegelii.

Tham khảo 

Anthiadidae
Heteroptera

Heteroptera là một phân bộ côn trùng khoảng 40.000 loài. Chúng đôi khi được gọi là "bọ thật sự" (theo tiếng Anh "true bugs"), mặc dù tên đó thường được dùng để chỉ chung cho cả bộ Hemiptera. "Heteroptera" là tiếng Hy Lạp có nghĩa là "các cánh khác nhau": hầu hết các loài đều có  hai phần cánh màng và phần cánh cứng; các thành viên của nhóm phụ nguyên thủy Enicocephalomorpha có cánh hoàn toàn là màng mềm.

Phân loại 
 Alydidae
 Cimicidae
 Coreidae
 Lygaeidae 
 Miridae
 Pentatomidae
 Reduviidae
 Rhyparochromidae

Chú thích

Tham khảo

 
 Heteropteran Systematics Lab at University of California, Riverside http://heteroptera.ucr.edu
 Identification guide to UK Hemiptera
 Bugs – Hemiptera

Heteroptera
Bộ Cánh nửa
Let Me Down Slowly

"Let Me Down Slowly" là một bài hát của nam ca sĩ người Mỹ Alec Benjamin. Phiên bản do Benjamin thể hiện là phiên bản đầu tiên của bài hát, được phát hành vào năm 2018 và nằm trong mixtape Narrated for You của nam ca sĩ. Đầu năm 2019, anh phát hành một phiên bản song ca của bài hát với nữ ca sĩ người Canada Alessia Cara. Billboard gọi bài hát là "một bản hit dễ bị tổn thương mang tính đột phá" của Benjamin.

Bối cảnh
"Let Me Down Slowly" được đồng sáng tác bởi Benjamin cùng Michael Pollack và Sir Nolan. Ca khúc được sáng tác vào năm 2017, với nội dung nói về trải nghiệm của Benjamin với một người bạn gái cũ. Đây là một trong số những ca khúc mà hãng Atlantic Records đã nghe trước khi ký hợp đồng với anh. Bài hát được sản xuất bởi Sir Nolan và được sản xuất thêm bởi Aaron Z.

Video âm nhạc
Video âm nhạc cho phiên bản hát đơn ra mắt vào ngày 4 tháng 6 năm 2018, và video cho phiên bản song ca ra mắt vào ngày 6 tháng 2 năm 2019. Sau đó, Benjamin và Cara đã thực hiện thêm một video cho phiên bản acoustic của bài hát. Hai tuần sau, hai nghệ sĩ ra mắt video này.

Danh sách bài hát
 Tải kỹ thuật số — Phiên bản hát đơn
 "Let Me Down Slowly" – 2:49

 Tải kỹ thuật số — Phiên bản hợp tác với Alessia Cara
 "Let Me Down Slowly" (hợp tác với Alessia Cara) – 2:49

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận doanh số

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2018
Bài hát năm 2018
Đĩa đơn năm 2019
Bài hát của Alessia Cara
Bài hát do Sir Nolan sáng tác
Bài hát do Michael Pollack (nhạc sĩ) sáng tác
C.F. Os Belenenses

Clube de Futebol Os Belenenses, thường được gọi là Belenenses (), là một câu lạc bộ thể thao Bồ Đào Nha nổi tiếng với đội bóng đá. Được thành lập vào năm 1919, đây là một trong những câu lạc bộ thể thao lâu đời nhất của Bồ Đào Nha. Nó có trụ sở tại Estádio do Restelo với 25.000 chỗ ngồi tại giáo xứ Belém của Lisboa, do đó có tên câu lạc bộ, được dịch là "Những người từ Belém".

Belenenses đã giành chức vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Bồ Đào Nha mùa giải 1945/1946, biến họ trở thành câu lạc bộ đầu tiên ngoài Big Three giành chức vô địch. Belenenses cũng đã đoạt sáu giải vô địch Bồ Đào Nha/Bồ Đào Nha Cup danh hiệu, và là đội nhiều huy chương thứ 5 trong lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha.

Cho đến năm 1982, Belenenses là một trong bốn đội chưa bao giờ bị xuống hạng từ giải hạng nhất. Ngày nay, đây là đội xếp thứ 4 trong danh sách các đội có nhiều mùa giải thi đấu nhất tại Giải bóng đá Ngoại hạng Bồ Đào Nha cũng như đội có tổng số điểm cao thứ tư trong lịch sử Giải bóng đá Ngoại hạng Bồ Đào Nha.

Belenenses là đội bóng Bồ Đào Nha đầu tiên có sân cỏ và ánh sáng nhân tạo, và cũng là câu lạc bộ đầu tiên của Giải bóng đá Ngoại hạng Bồ Đào Nha tham gia UEFA Europa League.

Các môn thể thao chính của câu lạc bộ là bóng đá, bóng ném, bóng rổ, futsal, điền kinh và liên đoàn bóng bầu dục. Câu lạc bộ đã giành được giải vô địch quốc gia trong tất cả các môn thể thao này, nhưng nó vẫn nổi tiếng nhất với bóng đá, hoạt động ban đầu của nó. Trong lịch sử của câu lạc bộ, Belenenses đã giành được hơn 10.000 danh hiệu, bao gồm các bộ phận đầu tiên của bóng đá, bóng ném, bóng rổ, bóng bầu dục và Cup Bồ Đào Nha trong bóng đá và futsal, trong số các môn thể thao khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Câu lạc bộ bóng đá Bồ Đào Nha
Nilotinib

Nilotinib, được bán dưới tên thương hiệu TASigna, là một loại thuốc dùng để điều trị bệnh bạch cầu tủy xương mãn tính (CML), mà có nhiễm sắc thể Philadelphia. Nó có thể được sử dụng cả trong các ca bệnh ban đầu của CML giai đoạn mãn tính cũng như trong CML giai đoạn tăng tốc và mãn tính không đáp ứng với imatinib. Nó được uống qua miệng.

Các tác dụng phụ thường gặp có thể bao gồm tiểu cầu thấp, bạch cầu thấp, thiếu máu, phát ban, nôn mửa, tiêu chảy và đau khớp. Các tác dụng phụ nghiêm trọng khác có thể bao gồm kéo dài QT, đột tử, viêm tụy và các vấn đề về gan.  Thuốc này không an toàn để sử dụng trong khi mang thai.  Nilotinib là một chất ức chế tyrosine kinase Bcr-Abl và hoạt động bằng cách can thiệp vào tín hiệu trong tế bào ung thư.

Nilotinib đã được chấp thuận cho sử dụng trong y tế tại Hoa Kỳ vào năm 2007. Thuốc này nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, loại thuốc an toàn và hiệu quả nhất cần thiết trong hệ thống y tế. Tại Vương quốc Anh, NHS phải chi 2.432,85 bảng để dùng thuốc này mỗi tháng tính đến năm 2018. Tại Hoa Kỳ, chi phí này là 14.367 đô la Mỹ vào năm 2019.

Sử dụng trong y tế 
Thuốc này được sử dụng để điều trị bệnh bạch cầu tủy xương mãn tính với nhiễm sắc thể Philadelphia (Ph +).

Tham khảo 

RTT
Imidazole
Thuốc thiết yếu của WHO
Sỏi amidan

Sỏi amidan, còn được gọi là bã đậu amidan, là sự khoáng hóa của các mảnh vụn trong các kẽ hở của amidan. Khi không khoáng hóa, sự hiện diện của các mảnh vỡ được gọi là viêm amidan mãn tính (chronic caseous tonsillitis- CCT).  Các triệu chứng có thể bao gồm hôi miệng. Nói chung là sỏi amidan không gây đau đớn, mặc dù có thể có cảm giác vướng trong miệng.

Các yếu tố nguy cơ có thể bao gồm nhiễm trùng họng tái phát. Sỏi amidan chứa một màng sinh học bao gồm một số vi khuẩn khác nhau. Mặc dù chúng thường xảy ra ở amidan vòm họng, nhưng chúng cũng có thể xảy ra ở amidan lưỡi. Sỏi amidan đã được ghi nhận có trọng lượng từ 0,3 g đến 42g.  Chúng có thể quan sát được khi chụp hình ảnh y tế để tìm các bệnh khác.

Nếu sỏi amidan không làm phiền người bệnh thì không cần điều trị. Nếu không, có thể áp dụng các biện pháp súc miệng nước muối và gỡ sỏi bằng tay.  Clorhexidine cũng có thể được dùng.  Điều trị bằng phẫu thuật có thể bao gồm cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ amidan. Có tới 10% người bị sỏi amidan.  Nam và nữ bị ảnh hưởng như nhau.  Người già thường bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Dấu hiệu và triệu chứng 
Sỏi amidan có thể không tạo ra triệu chứng hoặc chúng có thể gây ra hôi miệng. Mùi miệng có thể giống mùi trứng thối.

Thỉnh thoảng người bệnh có thể đau khi nuốt. Ngay cả khi chúng lớn, một số sỏi amidan chỉ được phát hiện tình cờ trên tia X hoặc quét CAT. Các triệu chứng khác bao gồm mùi như kim loại, cổ họng đóng hoặc thắt chặt, ho khan và nghẹt thở.

Sỏi amidan lớn hơn có thể gây hôi miệng tái phát, thường đi kèm với nhiễm trùng amidan, đau họng, mảnh vụn trắng, mùi vị khó chịu ở phía sau cổ họng, khó nuốt, đau tai và sưng amidan. Một nghiên cứu y khoa được thực hiện vào năm 2007 đã tìm thấy mối liên quan giữa sỏi amidan và hôi miệng ở bệnh nhân bị viêm amidan tái phát nhất định. Trong số những người bị hôi miệng, 75% đối tượng có amidan, trong khi chỉ có 6% đối tượng có giá trị halitometry bình thường (hơi thở bình thường) có sỏi amidan. Một cảm giác cơ thể bất thường cũng có thể tồn tại ở phía sau của cổ họng. Tình trạng này cũng có thể là một tình trạng không có triệu chứng, với sự phát hiện khi sờ thấy một khối nội mạc cứng hoặc dưới niêm mạc.

Tham khảo 

RTT
Dấu hiệu y khoa
Tai mũi họng
Nhà nước tự do Ireland

Nhà nước Tự do Ireland (, ) là một quốc gia được thành lập năm 1922 theo hiệp ước Anh-Ireland tháng 12 năm 1921. Hiệp ước đó đã chấm dứt Chiến tranh giành độc lập Ireland kéo dài ba năm giữa các lực lượng tự xưng ireland, Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA); và lực lượng Vương quốc Anh.

Lịch sử

Thành lập 

Nhà nước Tự do được thành lập như một sự thống trị Khối thịnh vượng chung Anh. Nó bao gồm 26 trong số 32 huyện của Ireland. Bắc Ireland, bao gồm sáu huyện còn lại, đã thực thi quyền của mình theo Hiệp ước để từ chối nhà nước mới. Chính phủ Nhà nước Tự do bao gồm Toàn quyền, đại diện của Nhà vua và Hội đồng Điều hành (nội các), thay thế cả Chính phủ Dáil cách mạng và Chính phủ lâm thời được thành lập theo Hiệp ước. William Thomas Cosgrave, người đã lãnh đạo cả hai chính phủ này kể từ tháng 8 năm 1922, đã trở thành người đầu tiên làm Chủ tịch Hội đồng điều hành. Các thành viên của Khối thịnh vượng được yêu cầu tuyên thệ về Hiến pháp của Nhà nước tự do và tuyên bố trung thành với quốc vương. Lời thề là một vấn đề quan trọng đối với những người phản đối Hiệp ước, những người từ chối thực hiện lời thề và do đó không chiếm ghế của họ. Các thành viên của Hiệp ước ủng hộ, người thành lập Cumann na nGaedheal vào năm 1923, chiếm đa số hiệu quả ở Dáil từ năm 1922 đến 1927, và sau đó cai trị như một chính phủ thiểu số cho đến năm 1932.

Giải thể 
Năm 1937, Éamon de Valera đã thay thế Hiến pháp năm 1922 của Michael Collins bằng phiên bản của chính ông, đổi tên thành Nhà nước tự do Ailen thành Éire (Ireland) và thành lập Ireland thay cho Toàn quyền Nhà nước tự do Ireland. Hiến pháp của ông phản ánh quan điểm tôn giáo và nhà nước là phổ biến trong những năm 1930, khẳng định chủ quyền đối với Ireland nói chung, và cũng công nhận sự hiện diện của Anh ở phía đông Bắc (xem Điều 2 và 3 của Hiến pháp Ireland). Nó cũng quy định tình trạng đặc biệt của Giáo hội Công giáo Roma, đồng thời công nhận sự tồn tại và quyền của các tôn giáo khác, đặc biệt là Giáo hội và Giáo hội Do Thái giáo Ireland thiểu số. Điều khoản này đã được viết lại khi Điều 2 và 3 được sửa đổi vào năm 1972

Năm 1948, chính phủ Devalera lần đầu tiên từ chức và sáng kiến còn lại được giao cho người kế nhiệm của chính phủ Devalera, John A. Costello, người ủng hộ hiệp ước, Đảng Liên hiệp Ailen. Để chính thức thay đổi đất nước thành Cộng hòa Ireland. Một nhóm nhỏ người Ireland, thường được liên kết với các đảng như Sinn Fein và Cộng hòa Sinn Fein, phủ nhận rằng Quận 26 có quyền sử dụng tên của Cộng hòa. Họ gọi quốc gia 26 quận này là "quốc gia tự do", công dân của họ là "người dân tự do" và chính phủ của họ là "quốc gia tự do" hay chính quyền Dublin. Mặc dù Sinn Fein có ghế trong cả hai viện của Quốc hội Cộng hòa Ireland, Tòa nhà Quốc hội Vương quốc Anh và Quốc hội Bắc Ireland, nhưng có vẻ như số người từ chối chấp nhận Nhà nước Ireland.

Xem thêm 
 Lịch sử Ireland

Tham khảo

Đọc thêm 

 Tim Pat Coogan, Eamon de Valera (ISBN 0-09-175030-X)
 Tim Pat Coogan, Michael Collins (ISBN 0-09-174106-8)
 Lord Longford, Peace by Ordeal (Though long out of print, it is available in libraries)
 Dorothy McCardlee, The Irish Republic (ISBN 0-86327-712-8)

Cựu quốc gia châu Âu
Lịch sử Ireland
Cao Sơn, Lương Sơn

Cao Sơn là một xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình cũ, Việt Nam.

Địa lý
Xã Cao Sơn nằm ở phía đông bắc huyện Lương Sơn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Hà Nội và các xã Cư Yên, Liên Sơn
Phía tây giáp thành phố Hòa Bình
Phía nam giáp huyện Kim Bôi
Phía bắc giáp xã Lâm Sơn và xã Tân Vinh.

Xã Cao Sơn có diện tích 75,67 km², dân số năm 2018 là 10.082 người, mật độ dân số đạt 133 người/km².

Lịch sử
Ngày 10 tháng 11 năm 1956, Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu 3 ban hành quyết định chia xã Cao Sơn thành 5 xã: Cao Sơn, Đào Lâm, Hợp Hòa, Tân Vinh, Trường Sơn.

Ngày 15 tháng 11 năm 1968, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 631-NV. Theo đó, sáp nhập hai xã Đào Lâm và Cao Sơn thành xã Cao Răm.

Đến năm 2018, xã Cao Răm có diện tích 33,70 km², dân số là 4.872 người, mật độ dân số đạt 145 người/km²; xã Hợp Hòa có diện tích 9,54 km², dân số là 2.799 người, mật độ dân số đạt 293 người/km²; xã Trường Sơn có diện tích 32,43 km², dân số là 2.411 người, mật độ dân số đạt 74 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Cao Răm, Hợp Hòa và Trường Sơn để tái lập xã Cao Sơn.

Di tích 
Gần xóm Hụi thuộc địa bàn xã Cao Sơn có dãy núi Sáng, là núi đá vôi có cụm 4 hang động và là 4 di tích, gồm hai di tích danh lam và hai di tích khảo cổ cấp quốc gia. Đó là Hang Chổ, hang Núi Sáng, động Mãn Nguyện và hang Khụ Thượng.

Một trong các hang đó là nơi có di chỉ đười ươi trưởng thành

Chú thích
Thanh Cao, Lương Sơn

Thanh Cao là một xã cũ thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.

Tên của xã được ghép từ tên của hai xã cũ là Cao Thắng và Thanh Lương.

Địa lý
Xã Thanh Cao nằm ở phía đông nam huyện Lương Sơn, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp thành phố Hà Nội
Phía tây giáp xã Thanh Sơn
Phía bắc giáp xã Cao Dương.

Xã Thanh Cao có diện tích 15,42 km², dân số năm 2018 là 9.149 người, mật độ dân số đạt 593 người/km².

Lịch sử
Địa bàn xã Thanh Cao hiện nay trước đây vốn là hai xã Cao Thắng và Thanh Lương thuộc huyện Lương Sơn.

Xã Thanh Lương được thành lập vào ngày 22 tháng 1 năm 1957 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Hợp Thanh. Xã Cao Thắng được thành lập cùng ngày trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cao Dương.

Ngày 26 tháng 11 năm 1970, Bộ trưởng Phủ thủ tướng ban hành Quyết định số 71-BT. Theo đó, chuyển xã Cao Thắng và xã Thanh Lương về huyện Kim Bôi quản lý.

Ngày 14 tháng 7 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/NQ-CP. Theo đó, chuyển hai xã Cao Thắng và Thanh Lương thuộc huyện Kim Bôi trở lại huyện Lương Sơn.

Đến năm 2018, xã Cao Thắng có diện tích 7,73 km², dân số là 5.286 người, mật độ dân số đạt 684 người/km². Xã Thanh Lương có diện tích 7,69 km², dân số là 3.863 người, mật độ dân số đạt 502 người/km².

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Cao Thắng và Thanh Lương thành xã Thanh Cao.

Di tích
- Di tích LSVH đền và miếu Trung Báo ở xã Thanh Cao thờ 3 vị Tướng nhà Đinh có công dẹp loạn 12 sứ quân và thần núi Sơn Tinh. (xếp hạng di tích cấp quốc gia, công nhận năm 1997)

- Di tích LSVH đền và miếu Bá Lam ở thôn Bá Lam (xếp hạng di tích cấp tỉnh, công nhận năm 2009)

- Di tích LSVH đình Hàng Xã ở thôn Chợ Bến ( xếp hạng di tích cấp tỉnh, công nhận năm 2018)

Chú thích

Tham khảo
Ceriantharia

Ceriantharia là một lớp động vật trông rất giống với hải quỳ nhưng chúng thuộc về một lớp riêng của phân ngành Anthozoa. Các loài Ceriantharia thường sống đơn lẻ, chôn chân trong những trầm tích mềm mại. Trước đây, chúng được phân loại là một bộ trong Phân lớp Ceriantipatharia cùng với Antipatharia nhưng sau đó đã được chuyển thành một lớp riêng.

Một số loài như Anactinia pelagica có chân không gắn cố định; thay vào đó, chúng có một khoang chứa khí trong bàn đáy, cho phép chúng nổi lộn ngược ở gần mặt nước.

Phân loại

Spirularia

Họ Botrucnidiferidae 
 Angianthula
 Atractanthula
 Botruanthus
 Botrucnidiata
 Botrucnidifer
 Calpanthula
 Cerianthula
 Gymnanthula
 Hensenanthula
 Ovanthula
 Sphaeranthula

Họ Cerianthidae 
 Anthoactis
 Apiactis
 Bursanthus
 Ceriantheomorphe
 Ceriantheopsis
 Cerianthus
 Engodactylactis
 Isodactylactis
 Nautanthus
 Pachycerianthus
 Paradactylactis
 Parovactis
 Peponactis
 Plesiodactylactis
 Sacculactis
 Solasteractis
 Synarachnactis
 Syndactylactis
 Trichactis

Penicillaria

Họ Arachnactidae 
 Anactinia
 Arachnactis
 Arachnanthus
 Dactylactis
 Isapiactis
 Isarachnactis
 Isarachnanthus
 Isovactis
 Ovactis
 Paranactinia

Chú thích

Tham khảo
 Photos of Tube Anemones

Ngành Thích ty bào
Phân ngành San hô
Cinnadenia

Cinnadenia là một chi thực vật có hoa trong họ Lauraceae. Các loài trong chi này sinh sống trong các rừng mây vùng đất thấp và núi cao ở Đông Nam Á.

Chi này nguyên được André Joseph Guillaume Henri Kostermans mô tả từ mẫu vật thu được từ Việt Nam và công bố năm 1973. Loài điển hình là Cinnadenia paniculata.

Mô tả 
Chúng là các cây gỗ cao đến , nhưng phần lớn cao đến , đường kính thân tới . Hoa đơn tính khác gốc. Tại một số nơi chúng là cây tầng tán chậm lớn. Các lá mọc so le, mép nguyên, hình elip hay elip hẹp; phiến lá dài  và rộng . Một số loài có gỗ cứng có giá trị; các loài khác với gỗ và vỏ cây có mùi thơm dễ chịu, giống như phần lớn các loài/chi khác trong họ Lauraceae, như Cinnamomum. Tinh dầu được dùng như một thành phần trong sản xuất nước hoa. Mùa hoa tháng 9. Mọc rải rác trong rừng thưa, ở độ cao tới .

Các loài
 Cinnadenia malayana Kosterm., 1977: Malaysia (Selangor, Johor).
 Cinnadenia paniculata  (Hook.f.) Kosterm., 1973: Dự, kháo xanh, rè xanh. Miền bắc Việt Nam, Ấn Độ, Myanmar, Malaysia và có thể có ở Trung Quốc.

Tham khảo

Họ Nguyệt quế
Tiếng Judeo-Ý

Tiếng Judeo-Ý là một ngôn ngữ Do Thái có nguy cơ biến mất, chỉ có khoảng 200 người nói ở Ý và tổng cộng có 250 người nói ngày nay, bao gồm tất cả các phương ngữ được nói bởi người Do Thái ở Ý, Corsica và Corfu. Một số từ có tiền tố và hậu tố được thêm vào các từ tiếng Do Thái cũng như từ cùng gốc tiếng Aram.

Thuật ngữ "Judeo-Ý" 
Thuật ngữ giudeo-italiano có nguồn gốc khoa học và xuất hiện tương đối muộn. Trong tiếng Anh, Judeo-Italian được Lazaro Belleli sử dụng lần đầu tiên vào năm 1904 cho bài viết của mình (Judæo-Greek và Judæo-Italian) trong Từ điển bách khoa Do Thái (tập 7, 310-313), mô tả các ngôn ngữ của người Do Thái ở Corfu. Bằng tiếng Ý, Giuseppe Cammeo đã đề cập đến Gergo giudaico-italiano trong bài viết năm 1909 của ông Studj dialettali (Vessillo Israelitico 57 (1909), thuật ngữ đầu tiên xuất hiện trong tr.169).

Đại diện Kinh Thánh của tiếng Judeo-Ý 
Một trong những cách dễ tiếp cận nhất để xem ngôn ngữ Judeo-Ý là xem các bản dịch trong các văn bản Kinh thánh như Torah và Hagiographia. Ngày nay, có hai địa điểm, Thư viện Bodleian Oxford và Chủng viện Thần học Do Thái ở New York, trong đó các bản dịch này có thể được tìm thấy.

Xem thêm 

 Người Do Thái Ý 
 Nhóm ngôn ngữ Judaeo-Rôman

Tham khảo và chú thích 

Birnbaum, Solomon. "Jewish Languages", in Essays in Honour of the Very Rev. Dr. J. H. Hertz, Chief Rabbi of the United Hebrew Congregations of the British Empire, on the Occasion of His Seventieth Birthday, ngày 25 tháng 9 năm 1942 (5703). Ed. I. Epstein, E. Levine, C. Roth. London, E. Goldston, [1944]. 51-67 (63, 67).
Cassuto, Umberto. "Parlata ebraica". Vessillo Israelitico 57 (1909): 254-260.
Ferretti Cuomo, Luisa. "Italchiano versus giudeo-italiano versus 0 (zero), una questione metodologica", in Italia: studi e ricerche sulla storia, la cultura e la letteratura degli Ebrei d'Italia 3.1-2 (1982): 7-32.
Fortis, Umberto. La parlata degli ebrei di Venezia e le parlate giudeo-italiane. La Giuntina, 2006. .
Fortis, Umberto and Zolli, Paolo, La parlata giudeo-veneziana: Assisi/Rome 1979 
Gold, David L. "The Glottonym Italkian", in Italia: studi e ricerche sulla storia, la cultura e la letteratura degli Ebrei d'Italia 2.1-2 (1980): 98-102.
Mayer Modena, Maria Luisa, "Le parlate giudeo-italiane", in Storia d'Italia. Gli ebrei in Italia, a cura di Corrado Vivanti, vol. II, Dall'emancipazione a oggi, Einaudi, Torino 1997, pp. 939–963.
Merzagora, Giovanna Massariello, Giudeo-Italiano Profilo dei dialetti italiani 23: Pisa 1977
Pomi, David de, 1525-ca. 1593. Tsemaḥ David. Dittionario novo hebraico, molto copioso, dechiarato in tre lingue. Venetijs: Apud Ioannem de Gara, 1587.

Liên kết ngoài 

 Judæo-Italian: Description of Medieval Koine
 Judæo-Greek and Judæo-Italian
 La Ienti de Sion in Italia
 
 

Ngôn ngữ Trung Rôman
Ngôn ngữ Rôman bị đe dọa
Ngôn ngữ tại Ý
Các ngôn ngữ Do Thái
Tòa án tối cao Hà Lan

Tòa án tối cao Hà Lan (  hay đơn giản là Hoge Raad), tên chính thức là Hội đồng Cấp cao Hà Lan, là cơ quan xét xử cao nhất về dân sự, hình sự và thuế của Hà Lan, bao gồm Curaçao, Sint Maarten và Aruba. Tòa án được thành lập vào ngày 1 tháng 10 năm 1838 và có trụ sở tại Den Haag.

Tòa án tối cao có thẩm quyền xét xử chung thẩm các vụ án dân sự và hình sự, cùng với một số vụ việc hành chính. Tòa án Tối cao là tòa án giám đốc thẩm, tức là chỉ có thẩm quyền xem xét bản án, quyết định của tòa án cấp dưới và ban hành án lệ, nhưng không có quyền xét xử lại tình tiết vụ án. Điều 120 Hiến pháp Hà Lan quy định tòa án không có quyền xem xét tính hợp hiến của luật của Quốc hội, điều ước quốc tế. Ngoại trừ Tòa án Hiến pháp Sint Maarten (chỉ có thẩm quyền đối với những vụ việc liên quan đến hiến pháp Sint Maarten), tòa án Hà Lan không có quyền giám sát hiến pháp.

Tòa án tối cao hiện gồm có 36 thẩm phán: một chủ tịch, sáu phó chủ tịch, hai 25 thẩm phán (', nghĩa đen là "Nguyên lão Hội đồng") và bốn thẩm phán đặc biệt ('). Thẩm phán giữ chức vụ trọn đời, cho đến độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 70 tuổi.

Lịch sử

Nhiệm vụ và quyền hạn

Thành phần

Thẩm phán đương nhiệm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Chính trị Hà Lan
Tòa án tối cao quốc gia
Amunherkhepeshef

Amunherkhepeshef, còn được viết là Amenherkhepshef hay Amenhirkhopshef, là một tên gọi được đặt bởi người Ai Cập cổ đại, mang ý nghĩa là "Thần Amun với cánh tay mạnh mẽ của ngài". Tên này có thể chỉ đến:

 Amunherkhepeshef A, con trai trưởng của pharaon Ramesses II, được chọn làm Thái tử nhưng mất vào khoảng năm thứ 25 của Ramesses.
 Amunherkhepeshef B, con trai trưởng của pharaon Ramesses III, được chọn làm Thái tử nhưng mất vào khoảng 15 tuổi.
 Amunherkhepeshef C, tên riêng của pharaon Ramesses VI trước khi lên ngôi, con của pharaon Ramesses III và là em của vương tử Amunherkhepeshef B.
 Amunherkhepeshef D, con trai của pharaon Ramesses VI.

Xem thêm 
 Những vị pharaon mang tên Ramesses

Tên Ai Cập cổ đại
Quốc hội Hà Lan

Quốc hội Hà Lan ( ) là cơ quan lập pháp lưỡng viện của Hà Lan, gồm Thượng viện và Hạ viện. Quốc hội họp tại Binnenhof ở Den Haag.

Lịch sử 
Quốc hội Hà Lan có nguồn gốc từ thế kỷ 15 như là một hội nghị của tất cả các bang của tỉnh Burgundian Hà Lan. Năm 1579, trong cuộc nổi dậy của Hà Lan, Đại tướng chia rẽ khi các tỉnh phía bắc công khai nổi dậy chống lại Philip II, và Nghị viện miền Bắc thay thế Philip II làm cơ quan tối cao của Cộng hòa Hà Lan vào năm 1581. Nghị viện này được thay thế bởi Quốc hội sau cuộc cách mạng Batavia năm 1795, chỉ được khôi phục vào năm 1814, khi đất nước đã giành lại được chủ quyền. Quốc hội Hà Lan được chia thành Thượng viện và Hạ viện năm 1815, với việc thành lập Vương quốc Hà Lan. Sau khi sửa đổi hiến pháp năm 1848, các thành viên của Hạ viện đã được bầu trực tiếp, và các quyền của Quốc hội được mở rộng rất nhiều, thực tế thiết lập nền dân chủ nghị viện ở Hà Lan.

Kể từ năm 1918, các thành viên của Hạ viện được bầu bốn năm bằng cách sử dụng đại diện theo tỷ lệ trong danh sách đảng, trong khi 75 thành viên của Thượng viện được bầu bởi các Quốc gia-Tỉnh cứ bốn năm một lần. Vào những dịp đặc biệt, hai việntạo thành một phiên họp chung được gọi là Hội đồng. Chủ tịch Thượng viện phục vụ với tư cách là Chủ tịch của Quốc hội trong một Hội đồng Thống nhất. Jan Anthonie Bruijn VVD) đã là Chủ tịch Thượng viện kể từ năm 2019.

Nhiệm vụ và quyền hạn

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Chính trị Hà Lan
Cơ quan lập pháp lưỡng viện
Hà Lan thuộc Habsburg
Cơ quan lập pháp quốc gia
Chính phủ Hà Lan
Đốc Thiết

Đốc Thiết (1850 – 1897) tên thật là Lang Văn Thiết, ông là vị thủ lĩnh trong phong trào Cần Vương chống Pháp của người Thái ở Nghệ An những năm 1886 - 1897.

Tiểu sử 
Lang Văn Thiết sinh năm 1850 tại bản Chiềng, làng Gia Hội, tổng Đồng Lạc (nay thuộc xã Châu Hội, huyện Quỳ Châu), là con trai của võ quan Lang Văn Thu dưới triều Tự Đức. Từ nhỏ ông đã được cha huấn luyện võ nghệ, lại ham luyện cung, múa kiếm, lớn lên thân hình cường tráng lại giao lưu rộng nên có uy tín lớn trong cộng đồng. Sau đó, ông được cậu ruột là Tri phủ Quỳ Châu giao cho chức đốc binh, do đó mà ông còn được gọi là Đốc Thiết. Ông được cho là người có công lớn trong việc dẹp loạn người Xá đến quấy phá bản mường ở miền Tây tỉnh Nghệ An.

Vào khoảng năm 1874, ở vùng đất Châu Kim (nay thuộc xã Châu Kim, huyện Quế Phong) xảy ra loạn giặc Xá. Chính Đốc Thiết đã đứng ra tập hợp, và đã chỉ huy 1000 người đuổi giặc ra khỏi ba tổng. Sau năm 1883, khi giặc Xá dẹp xong, Đốc Thiết có thêm kinh nghiệm chiến đấu, chuẩn bị tổ chức chống Pháp.

Khởi nghĩa chống Pháp 

Trong một lần đi Trung Quốc, vua Hàm Nghi cùng Tôn Thất Thuyết đã dừng chân tại đại bản doanh của ông. Hưởng ứng phong trào Cần Vương, ông lãnh đạo nhân dân các dân tộc thiểu số tại vùng Châu Hội, Châu Nga ngày nay đứng lên chống Pháp. Ông được Tôn Thất Thuyết giao nhiệm vụ phối hợp nghĩa quân Cầm Bá Thước tại vùng núi Thanh Hóa xây dựng căn cứ chống Pháp và được vua Hàm Nghi thưởng nhiều vàng bạc. Cũng nhờ uy danh của ông, mà cộng sự đắc lực của Phan Đình Phùng, Cao Thắng đích thân từ Hương Khê, Hà Tĩnh ra gặp để hợp tác chống Pháp. Cuộc chiến kéo dài 10 năm từ năm 1886-1896 tại vùng Châu Hội, Châu Nga.

Qua đời 
Ông hi sinh vào năm 1897 tại làng Thanh Nga, xã Châu Nga, huyện Quỳ Châu do bị địch vây đánh khiến ông bị thương, tuy ông vẫn cố chạy phá vây nhưng do chảy quá nhiều máu, ông đã qua đời và bị Thực dân Pháp bắt chặt đầu ở gốc cây táo ở bản Khun, xã Châu Hội. Phần thân ông bị Pháp vứt trôi xuôi dòng sông Hiếu, sau đó được người dân vớt lên và được an táng tại bản Hội 2, xã Châu Hội, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An.

Gia đình 
Ông có bốn người con (2 trai và 2 gái). Năm 1897, biết mình sẽ bị Thực dân Pháp và tay sai phục bắt, ông dặn dò vợ phải bảo vệ tính mạng cho các con. Vợ ông đã đưa các con trốn tại xã Châu Thuận - cách nhà Đốc Thiết 25 km. Con cháu ông sống tại bản Khun, châu Hội.

Vinh danh
Tên ông được đặt cho một con đường ở Thành phố Vinh, dài hơn 1 km.

Tham khảo 

Phong trào Cần Vương
Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
Sinh năm 1850
Mất năm 1897
AXN Asia

AXN Châu Á (tên dây dù: AXN Asia) là một kênh truyền hình trả tiền thuộc sở hữu bởi Sony Pictures Television chính thức ra đời với KC Global Media vào tháng 1 năm 2020.

Chương trình
AXN chủ yếu phát sóng các chương trình từ Mỹ và Vương quốc Anh (bao gồm các chương trình được chọn do Sony Pictures Television sản xuất/phân phối), với các tập mới được phát sóng cùng ngày sau khi phát sóng tại Mỹ. Kênh này cũng phát sóng chương trình gốc dành riêng cho khán giả Đông Nam Á, cũng như các bộ phim từ các hãng phim của Sony (Columbia và Tristar) và các hãng phim Hollywood khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 Official India website 
 Official Taiwan website 
 Official Korea website  
 Official Japan website 

Sony Pictures Entertainment
Bão Phanfone (2019)

Bão Phanfone, được biết đến ở Philippines với tên Ursula và Việt Nam gọi là Bão số 8. Là một cơn bão mạnh đã ảnh hưởng nặng nề đến Philippines mang theo gió bão và mưa xối xả vào đêm Giáng sinh và ngày Giáng sinh.

Lịch sử khí tượng 

Một vùng nhiễu động nhiệt đới đã hình thành ở ngoài khơi Philippines vào ngày 21/12. Sau khi trên biển được một thời gian thì nó mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới và được gắn tên là Phanfone. Nó đã hút năng lượng và trở thành bão nhiệt đới. Sau khi đổ bộ vào Philippines và gặp điều kiện thuận lợi, nó mạnh lên thành bão cuồng phong cấp 2 với sức gió lên đến 150 km/h (90 mph). Áp suất thấp nhất là 970 hPa (mbar). Sau đó cơn bão di chuyển vào biển Đông và trở thành bão số 8 năm 2019. Bão đã suy yếu và tan trên biển Đông trong ngày 29/12

Chuẩn bị và tác động

Philippines
Vì lễ kỷ niệm Giáng sinh, 16.000 hành khách có kế hoạch nghỉ lễ ở các tỉnh cùng với gia đình, đã bị mắc kẹt tại các cảng biển vì sự an toàn của họ do mối đe dọa của cơn bão. Khi đổ bộ gần Salcedo ở Đông Samar vào khoảng 4:45 PM, đã có báo cáo rằng cơn bão đang gây ra lũ lụt và lở đất lớn trong khu vực. Bão cũng đổ bộ vào thành phố Tacloban ở Leyte lúc 7:30 PM, Cabucgayan, Biliran lúc 9:15 PM. Sáng sớm ngày hôm sau, bão đổ bộ thứ tư vào đảo Gigantes, ở Carles, Iloilo vào khoảng 2:30 sáng 25 tháng 12.

Bão dự kiến sẽ đổ bộ lần thứ năm vào vùng coron, Palawan vào thứ năm. Trước khi tiến vào Biển Đông.

Việt Nam 
Tối ngày 23 tháng 12, Trung tâm cảnh báo khí tượng thủy văn trung ương quốc gia (NCHMF) ra bản tin dự báo tin bão gần Biển Đông cho Bão Phanfone.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2019
Philippines năm 2019
Thiên tai năm 2019
Bão tại Philippines