Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Trung tâm lịch sử của Arequipa

Trung tâm lịch sử của Arequipa là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận bao gồm phần trung tâm lịch sử của thành phố Arequipa tại Peru. Nó là một ví dụ về kiến trúc trang trí, đại diện cho một kiệt tác sáng tạo của người châu Âu vẫn mang nét đặc trưng bản địa. Đây từng là thị trấn thuộc địa bị thách thức bởi các điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên, mang ảnh hưởng bản địa, quá trình chinh phục và truyền giáo. Nó có diện tích 332 hecta bao gồm 5817 thuộc tính của 500 tòa nhà di sản hầu hết được xây dựng từ thế kỷ 19. Các di tích bao gồm di tích tôn giáo, di tích quân sự, di tích công cộng và di tích dân sự.

Mô tả

Phần trung tâm lịch sử thành phố được xây dựng từ đá núi lửa sillar, một loại đá rhyolit. Kiến trúc là sự kết hợp của châu Âu với bản địa thể hiện rõ nét ở các bức tường, cổng vòm, hầm, sân trong, không gian mở và những trang trí Baroque phức tạp ở mặt tiền. Nằm ở giữa khu vực là Quảng trường chính của Arequipa (Plaza Mayor de Arequipa) với các cổng, tòa thị chính, nhà thờ chính tòa. Đây là tòa nhà tôn giáo Tân cổ điển quan trọng nhất tại Peru được xây dựng vào giữa thế kỷ 19 trên tàn tích của một nhà thờ Baroque. Góc quảng trường là nhà thờ Claustros de La Compañía mang kiến trúc Baroque cuối thế kỷ 18. Tu viện Santa Catalina là một công trình tôn giáo ngoạn mục với diện tích 20.000 mét vuông tích hợp các kiến trúc thế kỷ 16 và 18. Các công trình đáng chú ý khác gồm tổ hợp nhà thờ tu viện San Francisco thế kỷ 18, nhà nguyện và tu viện Santo Domingo, nhà thờ và tu viện Santa Martha, Santa Teresa và Santa Rosa, Cầu Bolognesi và Grau thế kỷ 18 được xây dựng đá túp.

Khu vực được công nhận Di sản thế giới có diện tích 332 hecta bao gồm 5817 thuộc tính của 500 tòa nhà hầu hết được xây dựng vào thế kỷ 19, trên khu vực của các tòa nhà thuộc địa trước đây bị phá hủy bởi trận động đất năm 1868. Hầu hết chúng được xây dựng từ đá sillar đặc trưng bởi vòm bán nguyệt và vòm trần. Các bức tường dày từ 1-1,5 mét trong khi các nhà thờ có tường dày tới 2 mét. Nhờ sử dụng vữa giúp các bức tường đồng nhất, được gia cố bằng vòm gạch, đá hoặc bê tông chứng minh sự khan hiếm gỗ trong khu vực.

Kiến trúc ở Arequipa không chỉ sa hoa ở những công trình tôn giáo mà còn thể hiện ở các dinh thự của các quý tộc địa phương. Các ngôi nhà góc cạnh với những cánh cửa và hành lang lớn dẫn tới sân trong, nơi cũng có các tác phẩm điêu khắc nổi bật như tại mặt tiền. Các cửa sổ hẹp cho phép ánh sáng xuyên qua các vòm hình bán nguyệt và dưới trần nhà hình vòm. Các dinh thự với khu phức hợp hoành tráng, đường phố và quảng trường, đảm bảo sự hài hòa và toàn vẹn với cảnh quan đô thị.

Di tích tôn giáo
Khu vực trung tâm lịch sử bao gồm 14 nhà thờ, 4 nhà nguyện, 5 nhà tu và 3 tu viện. Đáng chú ý nhất trong số các công trình phải kể tới Nhà thờ chính tòa vương cung thánh đường Arequipa. Đây là tòa nhà Tân cổ điển quan trọng nhất Peru được tái thiết vào đầu năm 1844, hoàn thành sau đó ba năm dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Lucas Poblete. Mặt bên của nó nhìn ra quảng trường chính. Mặt tiền của nó nổi bật với các cột Corinth.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Perú
Gạo nếp cẩm

Gạo nếp cẩm là các loại gạo thuộc loài Oryza sativa L., một số trong số đó là gạo nếp. Giống bao gồm gạo nếp than Indonesia, gạo balatinaw của Philippines, và gạo nếp hoa nhài Thái Lan. Gạo đen được gọi là chak-hao ở Manipur, nơi món tráng miệng làm từ gạo nếp cẩm được phục vụ trong các bữa tiệc lớn. Ở Bangladesh, nó được gọi là kalo dhaner chaal và được sử dụng để làm polao hoặc gạo tráng miệng. Vỏ cám (lớp ngoài cùng) của gạo nếp cẩm được tìm thấy chứa lượng anthocyanin ở mức cao nhất trong các loại thực phẩm. Hạt có một lượng chất xơ tương tự như gạo lứt và giống như gạo lứt, có vị hạt dẻ.

Gạo nếp cẩm có màu đen sẫm và thường chuyển sang màu tím sẫm khi nấu. Màu tím đậm của nó chủ yếu là do hàm lượng anthocyanin cao của nó, cao hơn tính theo trọng lượng so với các loại hạt khác. So với các loại gạo khác, nếp cẩm có hàm lượng protein cao hơn 6,8% và chất béo cao hơn 20%. Không chỉ thế, nó còn chứa tới tám loại amino acid cùng carotene và các nguyên tố vi lượng cần thiết. Trong gạo nếp cẩm chứa chất xơ, chất chống oxy hóa tương đương với quả việt quất hay quả mâm xôi, đặc biệt là nguồn vitamin E phong phú. Nó phù hợp để nấu cháo, món tráng miệng, bánh gạo nếp cẩm truyền thống của Trung Quốc, bánh mì và mì sợi.

Xem thêm 
 Gạo hoang 
 Cơm

Tham khảo 

Giống gạo
Euplatypus parallelus

Euplatypusallelus, trước đây được gọi là Platypusallelus, là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Bọ vòi voi. Bọ trưởng thành và ấu trùng tạo tổ trong các loài cây và khúc gỗ khác nhau. Nó có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ nhưng đã lan rộng trên toàn cầu, có mặt ở Châu Phi và được thích nghi tốt ở khí hậu nhiệt đới châu Á.

Mô tả 
Bọ cánh cứng trưởng thành có chiều dài khoảng  và có màu từ nâu vàng đến nâu, elytra có đầu màu nâu sẫm hơn. Các lỗ do bọ trưởng thành và ấu trùng đào được có đường kính khoảng .

Phân bố và sinh cảnh 
Euplatypusallelus có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ, nhưng đã xâm lấn đến Châu Phi, vùng nam nhiệt đới châu Á, Wallacea và New Guinea, thông qua việc nhập khẩu gỗ. Nó xuất hiện ở châu Phi vào cuối những năm 1800 và được ghi nhận lần đầu tiên ở châu Á sau Thế chiến II, trở nên phổ biến ở Sri Lanka vào những năm 1970 và có mặt ở Malaysia, Thái Lan và Indonesia vào những năm 1980. Nó nhanh chóng trở thành loài bọ cánh cứng đông nhất Thái Lan, tấn công cả cây sinh sống, và gần đây bị đốn hoặc bị chặt hạ. Nó đã được báo cáo trong hơn 80 loài cây từ 25 họ, bao gồm cả cây cao su sống ở Brazil và Dalbergia sissoo ở Bangladesh. Những bản thu đầu tiên từ Trung Quốc được thực hiện trên đảo Hải Nam năm 2016.

Sinh thái học 
Con bọ cánh cứng đực đào một đường hầm ngắn trong vỏ cây chủ hoặc khúc gỗ và sau đó giải phóngpheromone trên bề mặt để thu hút con cái. Sau khi giao phối, con cái chui vào đường hầm và tạo ra tổ trong đó là những quả trứng. Giống như những con bọ cánh cứng khác, những con trưởng thành mang trong mình một quần thể nấm mà chúng được cấy vào các bức tường của tổ; ấu trùng cái và đang phát triển ăn trên sợi nấm của quần thể nấm được trồng này. Gỗ bên cạnh các tổ bị mục bởi nấm và frass được đẩy ra khỏi lỗ vào trong chuỗi dài. Sau khi thoát khỏi nhộng, những con bọ trưởng thành mới xuất hiện thông qua lỗ vào ban đầu. Bọ cánh cứng đôi khi đưa nấm gây bệnh vào cây và có liên quan đến việc truyền Fusarium, nguyên nhân gây bệnh héo ở nam Á.

Tham khảo 

Bọ cánh cứng châu Á
Platypodinae
Bọ cánh cứng được mô tả năm 1801
Lý Úc

Lý Úc (; ? – 270), là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Lý Úc không rõ quê quán, làm quan cho triều Tôn Hạo đến chức Thiếu phủ.

Năm 263, Lã Hưng nổi dậy ở Giao châu, dâng đất cho Tây Tấn. Đông Ngô nhiều lần cho quân sang hòng chiếm lại. Năm 268, Tôn Hạo cử Lý Úc làm Giám quân, cùng Đốc quân  xuất phát từ cửa biển Kiến An để hội quân cùng Ngu Dĩ, Tiết Hủ, Đào Hoàng đang đóng ở Hợp Phố.

Năm 269, Lý Úc lấy cớ đường đi không thuận lợi, cho người giết chết tướng dẫn đường là , đem quân quay về. Sủng thần  trước đó từng thay con trai cầu hôn con gái Lý Úc, bị Úc cự tuyệt, vẫn ghi hận trong lòng. Nhân cơ hội này, Hà Định hướng Tôn Hạo tố giác, kết tội Lý Úc giết oan Phùng Phỉ, tự ý rút quân. Cả nhà Lý Úc bị xử tử, bản thân thi thể cũng bị đốt thành tro.

Sau khi Lý Úc bị giết, Lục Kháng dâng biểu tỏ vẻ bất mãn cùng thương tiếc, gọi Lý Úc cùng Lâu Huyền, Vương Phồn là "đương thế tú dĩnh, nhất thời hiển khí", là nhân tài cần phải trọng dụng, giờ có hối hận cũng đã muộn.

Trong sách sử Việt Nam 
Trong sách An Nam chí lược của Lê Tắc, Lý Úc bị chép lầm là Lý Miễn (李勉), cùng Ngu Phiếm, Tiết Hủ, Đào Hoàng, Từ Tồn đánh bại quân Tấn. Trong sách Đại Việt sử ký toàn thư, tên Lý Úc bị chép thành Lý Đỉnh (李鼎), còn tên khác là Lý Húc (李勗), đã cùng Từ Tồn thành công hội quân ở Hợp Phố.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích 

Nhân vật quân sự Đông Ngô
Nhân vật chính trị Đông Ngô
Luis Alberto Lacalle Pou

Luis Alberto Alejandro Aparermo Lacalle Pou (sinh ngày 11 tháng 8 năm 1973) là một luật sư, chính trị gia và tổng thống đương nhiệm của Uruguay sau khi giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2019 của Uruguay với tỷ lệ phiếu bầu 48,8% trên tổng số phiếu so với đối thủ Martínez với 47,3% phiếu bầu.
Ông là Chủ tịch Hạ viện Uruguay giai đoạn 2011-2012. Ông đã là Thượng nghị sĩ Uruguay từ 15 tháng 2 năm 2015 đến 12 tháng 8 năm 2019.

Lý lịch
Sinh ra ở Montevideo, ông là con trai của cựu tổng thống của Uruguay, Luis Alberto Lacalle và Julia Pou, cựu thượng nghị sĩ và đệ nhất phu nhân Uruguay. Ông kết hôn với Lorena Ponce de León và họ cùng nhau có ba đứa con: Luis Alberto, Violeta và Manuel.
Ông học tiểu học và trung học tại Trường Anh ở Montevideo, và vào năm 1998, anh đã nhận được bằng luật từ Đại học Công giáo Uruguay.

Tham khảo

Tổng thống Uruguay
Người Montevideo
Người Uruguay gốc Tây Ban Nha
Marcel Bich

Marcel Bich (; Torino, 29 tháng 7 năm 1914 - Paris, 30 tháng 5 năm 1994) là nhà sản xuất và đồng sáng lập của Bic, nhà sản xuất bút bi hàng đầu thế giới.

Tuổi thơ 
Bich được sinh ra tại Torino, Ý vào ngày 29 tháng 7 năm 1914 với cha mẹ là Aimé-Mario (1882-1955) và Marie Muffat de Saint-Amour de Chanaz (1886-1967). Gia đình ông chuyển đến Tây Ban Nha và sau đó đến Pháp, nơi Bích được nhập quốc tịch Pháp vào năm 1932  và sau đó học luật tại Đại học Paris.

Họ Bich có nguồn gốc từ Châtillon, và trước đó ở thung lũng Valtournenche, trong Thung lũng Aosta. Vua Carlo Alberto I của Sardena đã phong cho Emmanuel Bich, thị trưởng của Aosta, danh hiệu nam tước vào năm 1841. Cháu trai của người đàn ông đó, cha của Marcel Bich, Aimé-Mario Bich, là một kỹ sư đã chuyển đến Pháp sau khi không đạt được thành công thương mại ở Ý.

Kinh doanh thành công 
Năm 1945, Marcel Bich và cộng sự của ông, Édouard Buffard, đã mua một nhà máy trống ở ngoại ô Paris của Clichy. Sử dụng kiến thức của Bich về buôn bán dụng cụ viết, có được khi làm quản lý sản xuất cho một công ty sản xuất mực, họ bắt đầu sản xuất các bộ phận bút máy và bút chì cơ học.

Năm 1953, Marcel Bich đã mua bằng sáng chế cho bút bi  với giá 2 triệu đô la Mỹ từ László Bíró của Hungary, người đã sản xuất những cây bút như vậy từ năm 1943 ở Argentina.

Công ty được Bich thành lập vẫn tồn tại dưới tên Société Bic Group và được niêm yết trên thị trường chứng khoán Paris và thuộc sở hữu đa số của gia đình ông.

Tham khảo 

Sinh viên Đại học Paris
Người Pháp gốc Ý
Mất năm 1994
Sinh năm 1914
Sông Nà Căng

Sông Nà Căng là dòng thượng nguồn hợp thành của sông Bản Thín, chảy từ tỉnh Quảng Tây Trung Quốc vào huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Về mặt thủy văn sông Nà Căng là nguồn nước chính của sông Bản Thín, hợp với nhau thành dòng chảy liên tục. Việc gọi các đoạn sông có tên khác nhau là do lịch sử để lại.

Dòng chảy 
Sông Nà Căng chảy trong lưu vực của sông Kỳ Cùng. Sông bắt nguồn từ vùng núi cao cỡ 700 m ở tỉnh Quảng Tây Trung Quốc, chảy uốn lượn về hướng tây.

Sông vào đất Việt Nam ở bản Nà Căng xã Tam Gia huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn, và được đặt tên theo bản này. Sang xã Tú Mịch sông chảy hướng tây bắc, và đổ vào sông Bản Thín ở gần sát biên giới Việt Trung.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nà Căng
Nà Căng
Nà Căng
Nà Căng
Triệu Tổ Tĩnh Hoàng hậu

Triệu Tổ Tĩnh Hoàng hậu (chữ Hán: 肇祖静皇后, ?- Tháng Giêng năm ?), họ Nguyễn, hay còn gọi Từ Tín Hoàng hậu (慈信皇后), Hoằng Nhân Hoàng hậu (弘人皇后) hay Nguyễn Đức phi (阮(德妃) là chính thất của Tĩnh vương Nguyễn Kim. Bà là thân mẫu của Chúa Tiên Nguyễn Hoàng, tổ mẫu của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong.

Cuộc đời 
Hoàng hậu húy là Mai (梅), xuất thân cao quý. Theo Đại Nam liệt truyện, bà có tiên tổ là người huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, sau rời đến ở Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Bà là con gái của Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân Thự vệ sự Nguyễn Minh Biện (năm Minh Mạng thứ 4) (1823) truy phong làm Hựu chính phù bình trung đẳng thần. Có anh trai là Nguyễn Ư Tỵ cũng làm quan nhà Lê đến Thái phó Uy quốc công. Bà lấy Triệu Tổ Hoàng đế Nguyễn Kim, khi đó còn là An Thanh hầu (安青侯), sau trở thành Hầu phu nhân.

Ngày 28 tháng 8, 1525, Nguyễn thị hạ sinh được một con trai là Nguyễn Hoàng, tức Thế Tổ Hoàng đế sau này. Mùa xuân tháng Giêng (không rõ năm), bà quy tiên. Đời truyền là táng chung vào lăng Trường Nguyên ở núi Thiên Tôn, tỉnh Thanh Hóa, phối thờ với Triệu Tổ ở Triệu Miếu trong Hoàng thành.

Năm Giáp Tý (1744), Thế Tông đế xưng Vương, năm thứ 6 truy tôn An Thanh hầu phu nhân Nguyễn thị làm Phi, lấy chữ [Đức; 德], dâng tôn thụy là Từ Tín Chiêu Ý Đức phi (慈信昭懿德妃). Sau lại thêm hai chữ Hoằng Nhân (弘人).

Tháng 6 năm Bính Dần (1806), Gia Long đế làm đại lễ truy tôn. Đức phi Nguyễn thị chính thức được truy tặng làm Hoàng hậu, thụy hiệu đầy đủ là Từ Tín Chiêu Ý Hoằng Nhân Thục Đức Tĩnh Hoàng hậu (慈信昭懿弘人淑德静皇后), chiếu theo miếu hiệu của Triệu Tổ đế là Tĩnh Hoàng đế. Cùng dịp này, Ý phi Nguyễn thị, chính thất của Chúa Tiên Nguyễn Hoàng, cũng được tôn phong làm Từ Lương Quang Thục Minh Đức Ý Cung Gia Dụ Hoàng Hậu (慈良光淑明德懿恭嘉裕皇后). Tống Phúc thị, Nguyên phi của Gia Long đế, cũng cùng lúc được sắc lập Hoàng hậu, làm chủ lục cung.

Sách tôn rằng:

Xem thêm 

 Nguyễn Kim
 Thế Tổ đế 
 Gia Long đế
 Hoàng hậu Gia Dụ
 Đại Nam liệt truyện

Tham khảo 

Nhà Nguyễn
Taiwan Mobile

Taiwan Mobile () là một nhà mạng di động có trụ sở tại Taiwan. Nó là nhà mạng lớn thứ hai Đài Loan, sau Chunghwa Telecom.

Lịch sử 
Taiwan Mobile bắt đầu như một phần của việc thoái vốn chiến lược khỏi Pacific Electric Wire & Cable Co. Ltd đã không còn tồn tại (lúc đó được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán chính của Đài Loan). PEWC bắt đầu liên doanh viễn thông của họ đầu tiên bằng cách trở thành cổ đông (5%) của Iridium LLC năm 1994, và khoản đầu tư này đặt họ vào vị thế cao nhưng cùng kèm rủi ro cao, sau chiến thắng chiến lược trong giấy phép PCS của Hồng Kông vào năm 1995 và sau đó được triển khai như  P Plus Communications tại Hồng Kông. PEWC cũng đã thực hiện nhiều nỗ lực phát triển kinh doanh và đấu thầu trong các giấy phép không dây khác nhau ở Trung Quốc, Việt Nam, Singapore, Indonesia và Philippines. Cuối cùng, công ty đã trở lại Đài Loan để đấu thầu các giấy phép khác nhau được tự do hóa vào năm 1996 và 1997. Taiwan Mobile hiện cũng đã mua cổ phần tại .

Taiwan Mobile trước đây có tên là Pacific Cellular Corporation (太平洋電信事業股份有限公司; PCC)trong khi công ty nắm giữ cổ phần đầu tư tại Hồng Kông có tên là PEWC Telecommunications Co. Ltd nắm giữ khoản đầu tư vào P-Plus Communications Ltd. PEWC, PCC, Pacific Iridiumlà một phần của danh mục đầu tư viễn thông tổng thể. Công ty cũng đã đầu tư vào nhiều doanh nghiệp viễn thông và internet khác nhau và đã thực hiện một loạt các vụ sáp nhập và mua lại với một công ty phân phối bán lẻ, một công ty CRM và một công ty kỹ thuật nhận được hợp đồng gia công từ các công ty điện thoại và di động kết hợp. Công ty đã sáp nhập vào tháng 12 năm 2023 với Taiwan Star Telecomđể mở rộng mạng di động 5G của họ và thậm chí phát triển về mức tiêu thụ năng lượng xanh trong truyền thông.

Logo của Taiwan Mobile ngày nay có nhiều màu sắc hơn nhưng vẫn mang hình dáng của trạm thu phát vệ tinh ban đầu của Iridium với hình lục giác. Logo cũ trước đây toàn màu đỏ và có màu đỏ kế thừa từ  Pacific Electric Wire & Cable Co., Ltd (太平洋電線電纜股份有限公司; PEWC) hiện đã không còn tồn tại.

Xem thêm 

 Chunghwa Telecom
 Far EasTone
 Taiwan Star Telecom

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Taiwan Mobile
Hồ Tế (Tam Quốc)

Hồ Tế (; ? - 256?), tự Vĩ Độ (偉度), là quan viên, tướng lĩnh nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Hồ Tế quê ở huyện Nghĩa Dương, quận Nam Dương, sau phân chia thành thành quận Nghĩa Dương, Kinh châu.

Hồ Tế ban đầu giữ chức Chủ bộ trong phủ Thừa tướng Gia Cát Lượng, làm người trung hậu thành thật, có gan nói thẳng, nhiều lần tiến gián. Gia Cát Lượng vô cùng thưởng thức Hồ Tế, đem Tế ví với Thôi Châu Bình, Từ Thứ, Đổng Hòa, là những người bạn có thể khuyên can, chỉ ra khuyết điểm của bản thân.

Năm 231, Hồ Tế giữ chức Hành Trung tòng quân, Chiêu Vũ trung lang tướng, cùng các quan viên văn võ dâng thư lên Hậu chủ xin phế Lý Nghiêm.

Năm 234, Gia Cát Lượng qua đời, Hồ Tế chuyển chức Trung điển quân, phong tước Thành Dương đình hầu. Hồ Tế cùng Đổng Doãn, Phí Y có giao tình, từng cùng hẹn du yến. Sau thăng chức Trung giám quân, Tiền tướng quân.

Năm 248, Trấn Bắc đại tướng quân, Hán Trung đô đốc Vương Bình qua đời. Triều đình lấy Hồ Tế kế tục Vương Bình đốc Hán Trung, trao Tiết phù, lĩnh Thứ sử Duyện châu, sau thăng chức Trấn Tây đại tướng quân.

Năm 256, Đại tướng quân Khương Duy bắc phạt Tào Ngụy, cùng Hồ Tế hẹn hội quân ở Thượng Khuê, nhưng Tế không dẫn quân tới, khiến Khương Duy bị tướng Ngụy là Đặng Ngải đánh bại ở Đoạn Cốc. Đây là thất bại lớn nhất của quân Quý Hán từ sau trận Di Lăng. Hồ Tế không những không bị trách tội mà còn được thăng chức Hữu Phiêu kỵ tướng quân.

Năm 258, Khương Duy đưa ra sách lược phòng thủ mới, Hồ Tế bị giải trừ trọng trách, trở thành thuộc cấp của Khương Duy, cùng Giám quân Vương Hàm, Hộ quân Tưởng Bân chia nhau đóng giữ các yếu điểm Hán Thọ, Lạc Thành, Hán Thành. Từ nay không còn ghi chép về Hồ Tế.

Gia đình 
 Hồ Bác (胡博), em trai của Hồ Tế, từng giữ chức Trường Thủy hiệu úy, Thượng thư.

Trong Tam quốc diễn nghĩa 
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Hồ Tế xuất hiện từ hồi 91 đến hồi 116. Khi Gia Cát Lượng bắc phạt lần thứ tư, Hồ Tế giữ chức Hành tòng quân, Chiêu Vũ trung lang tướng đi theo. Khương Duy bắc phạt lần thứ sáu, lấy Hồ Tế làm hậu quân. Khi Hoàng Hạo lộng quyền, Khương Duy rút về Đạp Trung, ra lệnh cho Hồ Tế giữ thành Hán Thọ. Đến khi Chung Hội đánh hạ Hán Trung, Hồ Tế không địch lại, bỏ thành chạy về Thành Đô cầu viện.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí.
 La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

Chú thích 

Người Hà Nam (Trung Quốc)
Nhân vật chính trị Thục Hán
Nhân vật quân sự Thục Hán
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Mất thế kỷ 3
Người từ Nam Dương, Hà Nam
Circus (chi chim)

Circus là một chi chim thuộc họ Accipitridae. Các loài trong chi này có cách săn mồi đặc trưng bằng cách bay thấp trên mặt đất mở, săn động vật có vú nhỏ, bò sát hoặc chim. Chúng nổi bật với đôi cánh dài, đuôi hẹp dài, bay chậm và thấp trên đồng cỏ và có hộp sọ đặc thù. Các loài này được cho là đã đa dạng hóa với sự mở rộng của đồng cỏ và sự xuất hiện của cỏ C4 khoảng 6 đến 8 triệu năm trước trong thời kỳ Miocen muộn và Pliocene.

Circus được giới thiệu bởi nhà tự nhiên học người Pháp Bernard Germain de Lacépède năm 1799. Từ Circus có nguồn gốc từ kirkos tiếng Hy Lạp cổ đại, đề cập đến một con chim săn mồi được đặt tên cho chuyến bay vòng tròn của nó (kirkos, "vòng tròn"), có lẽ là một con diều mái.

Các loài
 Circus aeruginosus (Linnaeus, 1758) 
 Circus approximans Peale, 1848
 Circus assimilis Jardine & Selby, 1828
 Circus buffoni (J.F.Gmelin, 1788)
 Circus cinereus Vieillot, 1816 
 Circus cyaneus (Linnaeus, 1766) 
 Circus hudsonius (Linnaeus, 1766)
 Circus macrosceles Newton, A, 1863 
 Circus macrourus (Gmelin, SG, 1770) 
 Circus maillardi Verreaux, J, 1862
 Circus maurus (Temminck, 1828)
 Circus melanoleucos (Pennant, 1769)
 Circus pygargus (Linnaeus, 1758)
 Circus ranivorus (Daudin, 1800)
 Circus spilonotus Kaup, 1847
 Circus spilothorax Salvadori & d'Albertis, 1875

 Các loài tuyệt chủng
  Circus eylesi
  Circus dossenus

Chú thích

Tham khảo

 Harrier videos on the Internet Bird Collection
 Harrier videos on the Internet Bird Collection
 

Circus
BC

BC hay Bc có thể là viết tắt của:
 Trước Công Nguyên, thời điểm trước mốc theo truyền thống được cho là năm sinh của Giêsu.

Địa danh
British Columbia, tỉnh cực tây của Canada
Baja California, một tiểu bang ở Mexico
Bell Centre, một đấu trường ở Montreal, Quebec, Canada
Botswana (mã quốc gia WMO và mã Trin 10-4)
Hypoplectrus puella

Hypoplectrus puella là một loại cá thuộc họ Serranidae sinh sống ở Tây Trung Trung bộ Đại Tây Dương. Nó được nuôi làm cá cảnh. Nó phát triển đến kích thước dài 15 cm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Hypoplectrus
Cá Đại Tây Dương
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Câu Phù

Câu Phù (), tự Hiếu Hưng (孝興), là tướng lĩnh nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Câu Phù quê ở huyện Hán Xương, quận Ba Tây, Ích châu. Họ Câu là đại tộc trong huyện. Câu Phù làm người khoan hậu, trung thành dũng cảm, từng theo quân nam chinh bắc phạt, lập nhiều chiến công, được phong tước Đãng Cừ hầu.

Năm 247, Tả tướng quân Hướng Lãng qua đời, Câu Phù kế tục chức Tả tướng quân, công danh cùng tước vị hơi thấp hơn Trấn Bắc đại tướng quân Vương Bình. Người đường thời thường đánh đồng Vương Bình với Câu Phù.

Không rõ Câu Phù qua đời khi nào, khả năng là trước năm 250, khi chức Tả tướng quân được chuyển giao. Về sau, Trương Dực, Liêu Hóa được phong làm Tả, Hữu xa kỵ tướng quân, người đương thời có câu: Trước có Vương, Câu, sau có Trương, Liêu để ca tụng bốn người.

Nhận xét 
Thường Cừ đời Tấn nhận xét: Mã Đức Tín, Vương Tử Quân, Câu Hiếu Hưng, Trương Bá Kỳ kiến công lập nghiệp, phụng sự hai đời chủ họ Lưu, để lại tiếng tốt ở đất Kinh Sở.

Trong văn hóa 
Câu Phù không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Quan hệ với Câu An? 
Câu An (; ? - 264), không rõ quê quán, là Nha môn tướng dưới trướng trướng Khương Duy. Năm 249, Khương Duy cử Câu An cùng Lý Thiều đi Khúc Sơn đắp hai tòa thành để làm tiền đồn đánh Ngụy, nhưng bị tướng Ngụy là Trần Thái dùng kế cắt đứt nguồn lương thực. Câu An, Lý Thiều không chờ được viện quân, mở thành đầu hàng. Năm 263, Câu An giữ chức Nha môn tướng, theo Chung Hội đánh vào đất Thục, lại tham gia mưu đồ phục quốc của Khương Duy, kết cục bị loạn quân giết chết.

Vì họ Câu là họ hiếm, lại là tộc lớn, mà Câu Phù nhiều khả năng chết trước năm 250, trong khi Câu An đầu hàng năm 249. Nên có giả thiết hai người là thân nhân, cái chết của Câu Phù liên quan tới việc Câu An phản quốc.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí.

Chú thích 

Người Tứ Xuyên
Nhân vật quân sự Thục Hán
Mất thế kỷ 3
Võ tướng nhà Hán
Nghĩa Lộ, Lào Cai

Nghĩa Lộ là một phường thuộc tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Địa lý
Phường Nghĩa Lộ giáp xã Trạm Tấu, xã Gia Hội, xã Liên Sơn, phường Trung Tâm, phường Cầu Thia.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1673/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lào Cai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Tân An, phường Pú Trạng, xã Nghĩa An và xã Nghĩa Sơn thành phường mới có tên gọi là phường Nghĩa Lộ.

Tham khảo 

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Lào Cai
Danh sách tòa nhà cao nhất Bắc Ninh

Đây là Danh sách tòa nhà cao nhất tại Bắc Ninh được xếp hạng dựa trên chiều cao của tòa nhà (độ cao tính từ chân tòa nhà đến phần cấu trúc cao nhất của tòa nhà). Các tòa tháp chẳng hạn như các tháp phát sóng, đài tưởng niệm không được coi là một tòa nhà vì chúng không phải là công trình có thể ở được, các tòa tháp như thế sẽ không xuất hiện trong bảng xếp hạng này.

Tỉnh Bắc Ninh hiện có 47 tòa nhà đã hoàn thành (bao gồm 7 tòa nhà trọc trời cao trên 100 mét và 40 tòa nhà cao tầng). Tòa nhà cao nhất Bắc Ninh là Vinpearl Hotel Bắc Ninh cao 129 mét.

Trong những năm gần đây, hàng loạt các tòa nhà cao tầng đã được xây dựng tại Bắc Ninh. Tuy nhiên, hầu hết các tòa nhà này đều thuộc các phường Kinh Bắc và Võ Cường.

Tòa nhà đã hoàn thành 
Dưới đây là danh sách tất cả các tòa nhà tại tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành hoặc đã cất nóc có chiều cao trên 50 m hoặc trên 15 tầng.

Các tòa nhà trong tương lai

Đang xây dựng 
Không có tòa nhà đang trong quá trình xây dựng trên địa bàn tỉnh

Đã lên kế hoạch, phê duyệt, đề xuất

Tầm nhìn

Đã bị hủy bỏ hoặc dừng thi công

Đang bị trì hoãn

Đã hủy bỏ 

 Trung tâm thương mại Ngã 6 (Bắc Ninh) - 72 mét, 21 tầng

Mốc thời gian tòa nhà cao nhất

Tham khảo 

B
Bắc Ninh
Bắc Ninh
Nguyễn Phúc Thanh Cật

Nguyễn Phúc Thanh Cật (chữ Hán: 阮福清吉; 1839 – 1879), phong hiệu Quảng Thi Công chúa (廣施公主), là một công chúa con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử 
Hoàng Nữ Thanh Cát sinh năm Kỷ Hợi (1839), là con gái thứ 21 của vua Thiệu Trị, mẹ là Lục giai Tiệp dư Nguyễn Đình Thị Loan, người Quảng Trị. Công chúa là chị cùng mẹ với Kỳ Phong Quận công Hồng Đĩnh, hoàng tử thứ 23 của Thiệu Trị.

Tự Đức năm thứ 8 (1855), vua anh gả công chúa cho Phò mã Đô úy Trương Văn Chất, con trai của Tổng đốc Trương Văn Uyển, người Quảng Điền, Thừa Thiên. Công chúa sinh được sáu con trai và ba con gái.

Năm Tự Đức thứ 22 (1869), bà được sách phong làm Quảng Thi Công chúa (廣施公主).

Năm 1864, phò mã Chất tham gia vụ bạo loạn lật đổ vua Tự Đức cùng với hoàng thân Hồng Tập (con của Phú Bình Quận vương Miên Áo), bị khép tội trảm giam hậu (bị tội chém đầu nhưng giam lại để chờ), sau đem chém tại An Hòa, ở phía tây bắc Kinh thành Huế.

Năm Tự Đức thứ 32 (1879), Kỷ Mão, công chúa mất, thọ 41 tuổi, được ban thụy là Mỹ Thục (美淑). Tẩm mộ của công chúa hiện nay tọa lạc tại phường Thủy Xuân, Huế.

Tham khảo 
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Ghi chú

Chú thích

Sinh năm 1839
Mất năm 1879
Hoàng nữ Thiệu Trị
Công chúa nhà Nguyễn
Danh sách công chúa nhà Nguyễn

Công chúa (chữ Hán: 公主) là một tước hiệu dành cho nữ giới, thường được phong cho con gái Hoàng đế.

Tước hiệu này cũng được dùng để phong cho một số người phụ nữ có công trạng lớn với triều đình, hoặc một số vị nữ thần. Đối với hầu hết triều đại, tước hiệu công chúa phải được chính các Hoàng đế ra sắc chỉ gia phong, làm lễ ban huy hiệu hoặc đất phong chứ không phải một danh xưng tự có. Tuy nhiên ở hai triều nhà Thanh và nhà Nguyễn, rất phổ biến trường hợp gọi tước hiệu này kèm số thứ tự, dù phải sau khi làm lễ gia phong mới có huy hiệu chính thức.

Danh sách dưới đây là các công chúa đã được sắc phong của triều Nguyễn, Việt Nam.

Công chúa là hoàng nữ

Gia Long

Minh Mạng

Thiệu Trị

Tự Đức 
Không con.

Dục Đức

Hiệp Hòa

Kiến Phúc 
Không con.

Hàm Nghi

Đồng Khánh

Thành Thái

Duy Tân 
Duy Tân chỉ có năm người con gái ngoài giá thú sau khi bị lưu đày.

Khải Định 
Không con.

Bảo Đại

Công chúa không phải là hoàng nữ

Xem thêm 

 Danh sách hoàng đế Nhà Nguyễn

Tham khảo 

Danh sách (Việt Nam)
Danh sách tháp đôi cao nhất Việt Nam

Thuật ngữ Tháp đôi trong kiến trúc dùng để chỉ hai công trình kiến trúc cao tầng có đặc điểm gần giống nhau và chiều cao tương tự nhau, thường được xây dựng gần nhau và là một phần của một khu phức hợp.

Đây là danh sách tháp đôi cao nhất Việt Nam.

Danh sách tháp đôi 
Đây là danh sách những tòa tháp đôi cao nhất Việt Nam (đã xây xong hoặc đã cất nóc) với chiều cao từ 100m trở lên

Đang xây dựng

Kế hoạch, phê duyệt, đề xuất hoặc hủy bỏ

Bị trì hoãn hoặc hủy bỏ

Mốc thời gian tháp đôi cao nhất

Tham khảo 

T
Việt
Tòa nhà
Meconopsis napaulensis

Meconopsis napaulensis, còn gọi là cây anh túc Nepal hoặc cây anh túc satin, là một loại cây thuộc họ Papaveraceae. Cây có chứa beta-carboline (với liều lượng đủ cao) có thể hoạt động như một loại thuốc gây ảo giác. Tuy nhiên, tính chất hóa sinh của nó chủ yếu vẫn không được đề cập.

Phân loại gần đây của Gray-Wilson (2006) đã tách 4 loài mới khỏi M. napaulensis: M. chankheliensis, M. ganeshensis, M. staintonii và M. wilsonii, trong khi M. wallichii đã được phục hồi. M. wallichii đã được mô tả trước đây vào năm 1852 bởi Hooker, nhưng sau đó được đặt dưới loài M. napaulensis bởi Taylor vào năm 1934.

Theo sự phân loại hiện tại của Gray-Wilson, mô tả về loài M. napaulensis sau đó đã tỉ mỉ hơn nhiều. Dựa trên mẫu vật, nó chỉ có màu hoa vàng, sống ở một phạm vi nhỏ ở miền trung Nepal.

Trước khi Meconopsis napaulensis được phân loại lại gần đây, màu hoa của các loài nằm trong khoảng đỏ, tím và trắng, và phần lớn thực vật được trồng trong các khu vườn có tên M. napaulensis đều có màu này. Tuy nhiên, cái tên hiện nay đang bị áp dụng sai về mặt kỹ thuật, một điều chắc chắn sẽ làm nản lòng nhiều người làm vườn.

Tham khảo 
 Xám-Wilson, 2006. Danh tính thực sự của Meconopsis Napaulensis DC. Tạp chí thực vật của Curtis, Tập 23, Số 2, Tháng 5, 2006, trang.   176 Gian209 (34)

Liên kết ngoài 

 Cây cho tương lai 
 Nhóm Meconopsis

Thực vật Nepal
Meconopsis
Thực vật được mô tả năm 1824
Hypoplectrodes australis

Hypoplectrodes australis là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1877.

Kết luận của Gill (2023) cho biết, mẫu định danh của H. australis đã được chứng minh là cá con của loài trước đây gọi là H. cardinalis. Do đó, H. cardinalis trở thành đồng nghĩa của H. australis.

Từ nguyên 
Tính từ định danh australis trong tiếng Latinh mang nghĩa là "ở phía nam", hàm ý đề cập đến vùng phân bố của loài cá này.

Phân bố và môi trường sống 
H. australis là loài đặc hữu của Tây Úc, có phân bố từ vịnh Shark đến quần đảo Recherche. Chúng sống gần các ám tiêu, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất 35 m.

Mô tả 
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở H. australis là 10 cm. Đầu và thân có màu đỏ hồng, sẫm đỏ hơn ở phần lưng, bụng màu trắng. Có một sọc đỏ từ mõm đến mắt, kéo dài ra sau mắt đến phần trên của nắp mang. Hai bên thân có một dải nâu kéo dài từ nắp mang đến gốc vây đuôi, sẫm màu hơn ở phía cuối, tạo thành một đốm nâu đen trên cuống đuôi. Các vây màu hồng nhạt.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 19; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 8; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 15–17; Vảy đường bên: 41–45.

Sinh thái 
H. australis thường hay lộn ngược cơ thể khi ẩn mình trong hang hoặc dưới gờ đá.

Tham khảo 

A
Cá Ấn Độ Dương
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1877
Hypoplectrodes maccullochi

Hypoplectrodes maccullochi là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1929.

Từ nguyên 
Từ định danh maccullochi được đặt theo tên của Allan Riverstone McCulloch, cựu Giám tuyển Cá của Bảo tàng Úc.

Phân bố và môi trường sống 
H. maccullochi là loài đặc hữu của bờ đông Úc, có phân bố từ phía nam Queensland đến Victoria, xa hơn đến bờ đông Tasmania. Chúng sống trong cụm hải miên và san hô mềm trên ám tiêu, cũng được tìm thấy ở vùng cửa sông, độ sâu đến ít nhất 50 m.

Mô tả 
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở H. maccullochi là 45 cm. Cá có màu hồng nhạt đến đỏ nâu với 7 sọc nâu sẫm hai bên thân, rõ hơn ở lưng. Có một đốm trắng trên nắp mang.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 21; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 8; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 16–17; Số vảy đường bên: 46.

Sinh thái 
H. maccullochi là loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá đực là do cá cái chuyển đổi giới tính mà thành. Sự chuyển giới diễn ra ở kích thước khoảng 55–85 mm, ứng với độ tuổi từ 1–4 năm. Tất cả các cá thể >85 mm đều là cá đực. H. maccullochi thuần thục sinh dục trong khoảng tháng 8 đến tháng 11.

Tham khảo 

M
Cá Thái Bình Dương
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1929
Hypoplectrodes nigroruber

Hypoplectrodes nigroruber là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên 
Từ định danh nigroruber được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: nigro ("đen") và rubrum ("đỏ"), hàm ý đề cập đến thân màu đỏ nâu có 4–5 sọc khoanh đen ở loài cá này.

Phân bố và môi trường sống 
H. nigroruber là một loài đặc hữu của bờ nam Úc, có phân bố từ New South Wales về phía tây đến Houtman Abrolhos, Tây Úc và phía nam đến bờ đông Tasmania. Chúng sống tập trung trên ám tiêu ở độ sâu đến ít nhất 40 m.

Mô tả 
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở H. nigroruber là 30 cm. Cá có màu đỏ nâu hoặc xám ánh vàng, trắng hơn ở bụng. Thân có 4 sọc khoanh đỏ sẫm, gần như đen, sọc thứ 5 có thể xuất hiện từ nắp mang ngược lên gốc vây lưng. Rìa nắp mang có màu vàng. Phần đầu và thân trên dày đặc các chấm dỏ sẫm và đen. Các vây nhiều chấm đỏ. Cá con màu trắng hơn với các sọc khoanh đen.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 16–18; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 8; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 13–14; Số vảy đường bên: 55–58.

Sinh thái 
Thức ăn của H. nigroruber là các loài cá nhỏ hơn.

Tham khảo 

N
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1828
Hypoplectrodes wilsoni

Hypoplectrodes wilsoni là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

Từ nguyên 
Từ định danh wilsoni được đặt theo tên của Barry R. Wilson (1935–2017), nhà nhuyễn thể học người Úc, cựu Giám đốc Bảo tàng Quốc gia Victoria và Trưởng bộ phận Khoa học Tự nhiên của Bảo tàng Tây Úc, người đã hỗ trợ tận tình các tác giả.

Phân bố và môi trường sống 
H. wilsoni là loài đặc hữu của bờ tây nam Úc, có phân bố từ vịnh Lucky đến đảo Rottnest (Tây Úc). Chúng sống tập trung trên ám tiêu, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất 22 m.

Mô tả 
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở H. wilsoni là 20 cm. Cá có màu nâu hồng đến nâu cam với 6 khoanh sọc nâu mờ ở hai bên thân. Đầu cũng có các vệt sọc nâu quanh mắt.

Gai vây lưng: 10–11; Tia vây lưng: 17–18; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 8; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 15–16; Vảy đường bên: 44–48.

Sinh thái 
H. wilsoni thường hay ẩn mình trong hang hoặc dưới gờ đá, ăn các loài cá nhỏ.

Tham khảo 

W
Cá Ấn Độ Dương
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1980
Hypoplectrodes

Hypoplectrodes là một chi cá biển thuộc họ Anthiadidae. Chi này được lập bởi Theodore Gill vào năm 1862.

Từ nguyên 
Hậu tố –oides trong tiếng Latinh mang nghĩa là "tương tự", nhưng Gill không giải thích hàm ý của chi. Có lẽ, Gill đề cập đến sự tương đồng giữa chi này với chi Hypoplectrus cũng do chính ông mô tả. Cả hai chi đều có ngạnh nhỏ hướng về trước ở rìa dưới của xương trước nắp mang.

Loài 
Có 8 loài được công nhận trong chi này:

 Hypoplectrodes annulatus 
 Hypoplectrodes australis  (H. cardinalis là đồng nghĩa của H. australis)
 Hypoplectrodes huntii 
 Hypoplectrodes jamesoni 
 Hypoplectrodes maccullochi 
 Hypoplectrodes nigroruber 
 Hypoplectrodes semicinctum 
 Hypoplectrodes wilsoni

Phân bố 
Ngoại trừ H. huntii là loài đặc hữu của New Zealand và H. semicinctum là loài đặc hữu của Chile, 6 loài còn lại là những loài đặc hữu của Úc.

Tham khảo 

Anthiadidae
Diên Thọ (định hướng)

Diên Thọ có thể là:

Địa danh 
 Diên Thọ, xã thuộc huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.
 Diên Thọ, huyện thuộc địa cấp thị Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tên riêng 
 Cung Diên Thọ, một cung điện trong Hoàng thành Huế, Việt Nam.
 Diên Thọ, niên hiệu của vua Cao Xương Khúc Văn Thái.

Tên người 
 Lý Diên Thọ
Trương Hưu

Trương Hưu (; 205 - 245), tự Thúc Tự (叔嗣), là quan viên Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời 
Trương Hưu quê ở Bành Thành, Từ châu, là con trai của đại thần Trương Chiêu, tinh thông văn sử.

Năm 229, Tôn Đăng được lập làm thái tử. Trương Hưu cùng Gia Cát Khác, Cố Đàm, Trần Biểu trở thành liêu hữu của thái tử, giữ chức Thái tử trung thứ tử. Trương Hưu dạy thái tử Hán thư, chuyển chức Hữu bật đô úy.

Đương thời, Tôn Quyền thích săn thú, mỗi lần phải đến hoàng hôn mới về. Trương Hưu dâng sớ khuyên can, Tôn Quyền rất hài lòng, đem sớ của Hưu ra cho Trương Chiêu xem.

Năm 241, Tôn Đăng qua đời, Trương Hưu vào triều làm Thị trung, Vũ Lâm đô đốc, quản lý hình pháp trong quân, sau lại thăng chức Dương Vũ tướng quân.

Cùng năm, quân Ngụy do Vương Lăng chỉ huy xâm lấn. Trương Hưu cùng Cố Thừa (em trai của Cố Đàm) theo Toàn Tông đánh lui Vương Lăng ở Thược Pha. Khi luận công, Hưu, Đàm thu được quan tước cao hơn con cháu nhà họ Toàn. Toàn Tông vì thế mà oán hận, cấu kết với Lỗ vương Tôn Bá. Lúc này, Tôn Bá cùng Tôn Hòa đang tranh ngôi thái tử, mà Trương Hưu cùng anh em họ Cố lại ủng hộ Tôn Hòa.

Năm 245, Toàn Tông tố cáo Trương Hưu, Cố Thừa cấu kết với Điển quân Trần Tuân khuếch đại chiến công. Trương Hưu, Cố Đàm, Cố Thừa bị đày đến Giao châu. Trung thư lệnh Tôn Hoằng vốn có thù cũ với Trương Hưu, bèn nhân cơ hội gièm pha. Kết cục, Trương Hưu bị ban chết, thọ 41 tuổi.

Trong văn hóa 
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Trương Hưu xuất hiện ở hồi 98, làm Hữu bật của thái tử Tôn Đăng. Sau này bị người vu cáo, giáng chức, ép tự sát.

Tham khảo 
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích 

Người Giang Tô
Nhân vật quân sự Đông Ngô
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2
Nhân vật chính trị Đông Ngô
Sinh thập niên 200
La Santísima Trinidad de Paraná

'''''''''' là tên của một khu truyền giáo dòng Tên cũ ở Paraguay. Đó là một ví dụ về một trong nhiều sự chinh phục của dòng Tên tại các thuộc địa khác nhau ở Nam Mỹ như ở Brazil, Argentina và Paraguay trong suốt thế kỷ 17 và 18. Nó được xây dựng như là một xã hội khép kín tồn tại bên ngoài cuộc sống thực dân Tây Ban Nha thông thường, nơi kết hợp văn hóa dân cư bản địa với đức tin Kitô giáo.

La Santisima Trinidad de Paraná được người dân địa phương gọi đơn giản là "tàn tích của Trinidad" là một trong những khu truyền giáo cuối cùng được xây dựng bên bờ sông Paraná trong khu vực, bao gồm miền nam Paraguay và miền bắc Argentina. Nó cũng là nơi dễ tiếp cận nhất và được ghé thăm nhiều nhất trong số các di tích lịch sử ngày nay ở Paragoay. Ngày nay nó nằm gần thành phố Encarnación.

Trinidad được xây dựng vào năm 1706 như là một thị trấn tự túc với một quảng trường ở trung tâm là nơi diễn ra các lễ kỷ niệm, một nhà thờ lớn,  trường học, một số nhà xưởng, bảo tàng và nhà ở cho những người Indian bản địa.

Dòng Tên bị trục xuất khỏi các thuộc địa của Tây Ban Nha vào năm 1768 đã dẫn đến việc Trinidad bị bỏ rơi và phần còn lại của các cấu trúc bị bỏ lại sau đó là bị phá hủy trong cuộc tìm kiếm vàng trong khu vực này. Do một phần của cấu trúc được xây dựng tương đối gần đây nên Trinidad đã chống chịu được thời tiết khá tốt và được bảo tồn tốt cho đến ngày nay. Nó cũng là một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận với tên gọi Khu truyền giáo dòng Tên La Santísima Trinidad de Paraná và Jesús de Tavarangue.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Di sản thế giới tại Paraguay
Nhà thờ hoàn thành năm 1706
Lịch sử Dòng Tên ở Nam Mỹ
Tàn tích ở Paraguay
Khu truyền giáo Tây Ban Nha ở Paraguay
Áo lót dây

Áo lót dây, hay áo lót camisole là loại áo lót không cánh tay dành cho phụ nữ, áo kéo dài đến thắt lưng. Áo này thường được làm bằng chất liệu nhẹ như lụa, satanh, ni lông hoặc cotton. Áo không che phủ phần trên cơ thể, thường gồm kiểu kéo dài xuống đến thắt lưng, bao phủ toàn vùng hông nhưng đôi khi cắt ngắn để lộ phần eo. Loại áo không có dây, nhưng đến năm 1989 được may kèm dây buộc, trong cách ăn mặc hiện đại đôi khi thay thế áo ngực. Chúng được ưa chuộng bởi co giãn, nhẹ và mịn tạo nên sự thoải mái.

Tham khảo

Nguồn
 Barbier, Muriel & Boucher, Shazia (2003). The Story of Lingerie. Parkstone.  
 Saint-Laurent, Cecil (1986). The Great Book of Lingerie. Academy editions.

Liên kết ngoài

 The Free Library citations for camisole in Thackeray (1847), Charlotte Brontë (1857), and Somerset Maugham (1915)

Thời trang thập niên 2000
Thời trang thập niên 2010
Nội y phụ nữ
Đồ lót
Trang phục nữ
Lurex

Lurex là tên thương hiệu đã đăng ký của The Lurex Company, Ltd. cho loại sợi có bề ngoài giống kim loại. Sợi được làm từ màng tổng hợp, trên đó có một lớp nhôm, bạc hoặc vàng hóa hơi.

Sự xuất hiện lần đầu được ghi nhận bởi truyền thông là vào năm 1979, trong một sự kiện tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại, Thành phố New York.

Xem thêm
Sợi kim loại

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web Lurex

Sợi
Sợi tổng hợp
Apollo Lunar Surface Experiments Package

Apollo Lunar Surface Experiments Package (viết tắt: ALSEP) là một bộ những công cụ khoa học được các phi hành gia mang theo trong sáu nhiệm vụ đổ bộ Mặt Trăng từ năm 1969 đến năm 1972 của chương trình Apollo.

ALSEP được đem lên trong 6 nhiệm vụ Apollo nhằm nghiên cứu bề mặt Mặt Trăng cho đến khi gói thí nghiệm cuối cùng được đưa lên vào năm 1977. Các gói thí nghiệm Mặt Trăng được dùng để nghiên địa chấn, gió Mặt Trời, nhiệt độ, thành phần khí quyển, từ trường, v.v. ở Mặt Trăng.

ALSEP bao gồm một trạm trung tâm chịu trách nhiệm truyền dữ liệu khoa học được thu thập về Trung tâm Chuyến bay Không gian Goddard ở Trái Đất, nhận lệnh điều khiển và phân phối năng lượng điện được cung cấp bởi một máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ (RTG) cho bốn đến sáu công cụ khoa học thay đổi theo các nhiệm vụ.

Bối cảnh 
Các dụng cụ khoa học và thí nghiệm có trong ALSEP được chọn vào tháng 2 năm 1966. Các thí nghiệm, viện nghiên cứu chịu trách nhiệm, các nhà nghiên cứu chính và phụ là:

 Passive Lunar Seismic Experiment: Viện Công nghệ Massachusetts, Frank Press; Đại học Columbia, George Sutton; 
 Lunar Surface Magnetometer: Trung tâm Nghiên cứu Ames, CP Sonett; Trung tâm Chuyến bay Không gian Marshall, Jerry Modisette; 
 Medium-Energy Solar Wind: Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực, CW Snyder và MM Neugebauer; 
 Suprathermal Ion Detection: Đại học Rice, JW Freeman, Jr.; Trung tâm Chuyến bay Không gian Marshall, Curt Michel;
 Heat Flow Experiment: Đại học Columbia, M. Langseth; Đại học Yale, S. Clark; 
 Low-Energy Solar Wind Charged Particle Lunar Environment Experiment: Đại học Rice, BJ O'Brien;
 Active Seismic Experiment: Đại học Stanford, RL Kovach; Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, J. S. Watkins

 SNAP-27 isotopic power system: Sandia National Laboratories, Jim Leonard

ALSEP được xây dựng và thử nghiệm bởi Bendix ở Ann Arbor. Các thiết bị của ALSEP có thể tự hoạt động mà không cần sự can thiệp hay điều khiển của phi hành gia trong một thời gian dài. Các thiết bị nghiên cứu khoa học được bố trí xung quanh trạm trung tâm, nhận năng lượng phân phối từ trạm và gửi kết quả nghiên cứu đến trạm trung tâm để truyền dữ liệu đến trung tâm điều khiển trên Trái Đất. Việc kiểm soát nhiệt trên trạm và các thiết bị được thực hiện bằng các phép đo thụ động (cách điện, phản xạ, bảo vệ nhiệt) cũng như với điện trở và tản nhiệt.

Các thành phần phổ biến 
Các thành phần phổ biến của các trạm ALSEP

Tham khảo

Khoa học Mặt Trăng
Bảy viên ngọc rồng siêu cấp: Broly

là một bộ phim điện ảnh anime đề tài viễn tưởng và phiêu lưu võ thuật của Nhật Bản năm 2018, đạo diễn bởi Nagamine Tatsuya và kịch bản được viết bởi Toriyama Akira - tác giả Dragon Ball. Đây là tác phẩm điện ảnh thứ hai mươi thuộc series phim chủ đề Dragon Ball, bộ phim thứ ba được sản xuất với sự tham gia trực tiếp của tác giả Toriyama Akira và là bộ phim đầu tiên mang thương hiệu Dragon Ball Super. Miura Daichi thể hiện ca khúc chủ đề với tên gọi là "Blizzard".

Nhân vật - phân vai

Chú thích

Liên kết ngoài 

 
 
 

Phim anime 2018
Phim hoạt hình 20th Century Fox
Anime và manga phiêu lưu
Akira Toriyama
Broly
Anime và manga kỳ ảo
Funimation
Phim IMAX
Phim tiếng Nhật
Phim hành động Nhật Bản
Phim Toei Animation
Phim anime năm 2018
Anime và manga võ thuật
Phim võ thuật kỳ ảo
Phim hoạt hình hãng 20th Century Fox
Phim của 20th Century Fox
Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Đạt Khải

Đạt Khải (chữ Hán: 达启), Nữu Hỗ Lộc thị, con trai thứ tư của Ngạch Diệc Đô - Khai quốc công thần của nhà Thanh.

Cuộc đời 
Đạt Khải từ lúc còn nhỏ đã có năng khiếu võ nghệ, được Nỗ Nhĩ Cáp Xích nuôi dưỡng trong cung. Năm 1608, Nỗ Nhĩ Cáp Xích gả Hoàng nữ thứ 5 cho Đạt Khải. Năm 1613, Hoàng nữ qua đời.

Đạt Khải được sủng ái nên rất kiêu ngạo, gặp phải chư Hoàng tử cũng rất vô lễ, Ngạch Diệc Đô cực kì lo lắng. Một ngày nọ, Ngạch Diệc Đô gọi tất cả các con đến tham dự yến tiệc, lúc bắt đầu uống rượu, đột nhiên đứng dậy, gọi người đến bắt Đạt Khải lại, nói: "Thiên hạ nào có phụ thân muốn giết thân nhi tử? Chính là ngươi đứa con trai này quá ngạo mạn. Nếu hôm nay ta không xử phạt ngươi, một ngày nào đó ngươi nhất định sẽ cô phụ quốc gia, bại hoại môn hộ." 

Đạt Khải bị đưa vào phòng và phủ một chiếc chăn trên đầu và mặt để giết anh ta. Ngạch Diệc Đô sau đó đã đến thỉnh tội với Nỗ Nhĩ Cáp Xích, Nỗ Nhĩ Cáp Xích sửng sốt tiếc hận hồi lâu, thở dài khen Ngạch Diệc Đô âu lo vì nước.

Chú thích 

Ngạch phò nhà Thanh
Người Mãn Châu Tương Lam kỳ
Nữu Hoằng Nghị công
Baldwinella aureorubens

Baldwinella aureorubens là một loài cá biển thuộc chi Baldwinella họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1935.

Từ nguyên 
Tính từ định danh aureorubens được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: aureus ("dát vàng") và rubens ("ửng đỏ"), hàm ý đề cập đến các màu chính của loài cá này: thân hồng nhạt, vảy viền vàng, mống mắt vàng, vây lưng và vây đuôi vàng, vây ngực hồng.

Phân bố và môi trường sống 
Từ bang Massachusetts (Hoa Kỳ), B. aureorubens có phân bố rộng khắp bờ Tây Đại Tây Dương, qua vịnh México (trừ bờ tây bắc Cuba) và biển Caribe, dọc Nam Mỹ đến Venezuela và Guiana thuộc Pháp.

B. aureorubens tập trung chủ yếu ở khu vực có nền đáy bán cứng (bùn cát trộn lẫn sỏi đá) trên ám tiêu, độ sâu khoảng 91–610 m.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở B. aureorubens là 30 cm; cá cái trưởng thành khi đạt kích thước khoảng 12–15 cm (chiều dài chuẩn: SL). Thân trên màu đỏ cam, thân còn lại màu xám bạc. Mống mắt có màu đỏ và vàng. Vây lưng, vây hậu môn và vây bụng vàng nhạt. Vây ngực màu hồng. Đuôi xẻ thùy nhọn.

Gai vây lưng: 10; Tia vây lưng: 13–16; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 7–9; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 15–19; Vảy đường bên: 42–50.

Sinh thái 
B. aureorubens là con mồi của cá tráp Pagrus pagrus và cá sạo Haemulon melanurum.

Tham khảo 

A
Cá Đại Tây Dương
Cá Mỹ
Cá México
Cá vịnh Mexico
Cá Caribe
Cá Nicaragua
Cá Venezuela
Động vật được mô tả năm 1935
Baldwinella vivanus

Baldwinella vivanus là một loài cá biển thuộc chi Baldwinella trong họ Anthiadidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1885.

Từ nguyên 
Từ định danh vivanus được đặt theo danh pháp của cá hồng Lutjanus vivanus, do mẫu gốc được lấy từ dạ dày của loài cá này.

Phân bố và môi trường sống 
Từ bang Delaware (Hoa Kỳ), B. vivanus có phân bố rộng khắp bờ Tây Đại Tây Dương, qua vịnh México (trừ Cuba) và biển Caribe, dọc Nam Mỹ đến Brasil.

B. vivanus sống ở tầng đáy trên ám tiêu, độ sâu khoảng 20–610 m.

Mô tả 
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở B. vivanus là 25 cm. Loài này dị hình giới tính.

Cá cái: Đầu và thân màu cam, vảy thân có chấm vàng. Trên đầu có hai sọc vàng: một sọc từ sau mắt kéo dài đến rìa sau nắp mang, sọc còn lại chạy từ môi trên dọc theo dưới mắt và chếch xuống góc dưới của nắp mang. Vây lưng màu vàng, có đốm đỏ trên các gai và tia vây. Vây đuôi màu vàng, các tia màu đỏ. Vây hậu môn màu vàng, có viền đỏ. Vây bụng màu vàng.

Cá đực: Đầu và thân màu đỏ, ánh xanh lam nhạt ở phần lưng. Vây lưng xanh lam, nhạt màu hơn ở các gai vươn dài. Vây đuôi lam nhạt, có một đốm vàng nhạt ở phần gốc dưới của vây. Vây hậu môn màu vàng, với viền xanh lam. Vây ngực màu đỏ, có vạch vàng cong ở gốc vây. Vây bụng đỏ tươi, viền trước xanh lam, gốc vây đôi khi màu vàng tươi.

Gai vây lưng: 10 (gai thứ 3-4-5 vươn dài, gai 3 dài nhất); Tia vây lưng: 13–14; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 8–9; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 16–21; Vảy đường bên: 44–53.

Sử dụng 
B. vivanus đôi khi được đánh bắt trong ngành kinh doanh cá cảnh.

Tham khảo 

V
Cá Đại Tây Dương
Cá Mỹ
Cá México
Cá vịnh Mexico
Cá Caribe
Cá Brasil
Động vật được mô tả năm 1885