Ga Phùng Khoang

Ga Phùng Khoang là một nhà ga trên cao thuộc Tuyến đường sắt đô thị 2A Cát Linh – Hà Đông, tọa lạc trên đường Trần Phú, thuộc địa bàn phường Hà Đông, thành phố Hà Nội. Đây là một trong 12 nhà ga của tuyến metro đầu tiên được đưa vào vận hành thương mại tại Việt Nam, chính thức mở cửa đón khách từ ngày 6 tháng 11 năm 2021. Nhà ga đóng vai trò quan trọng trong việc phục vụ nhu cầu đi lại của cư dân khu vực phía Tây Nam Thủ đô, đặc biệt là sinh viên và người lao động tập trung quanh các trường đại học, học viện và khu chợ dân sinh gần đó.

Lịch sử

Giai đoạn xây dựng 
Ga Phùng Khoang nằm trong tổng thể Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2A Hà Nội (Cát Linh – Hà Đông), được khởi công xây dựng vào tháng 10 năm 2011 với tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng, sử dụng vốn vay ODA của Chính phủ Trung Quốc và vốn đối ứng trong nước. Dự án ban đầu dự kiến hoàn thành vào năm 2013 nhưng đã trải qua nhiều lần điều chỉnh tiến độ do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính và công tác nghiệm thu kỹ thuật. Phần kết cấu thô của nhà ga được hoàn thiện vào khoảng năm 2018 cùng với toàn bộ phần cầu cạn của tuyến. Quá trình chạy thử nghiệm và đánh giá an toàn hệ thống diễn ra trong các năm 2020-2021 trước khi tuyến chính thức được bàn giao cho thành phố Hà Nội quản lý và vận hành.

Vận hành thương mại 
Ngày 6 tháng 11 năm 2021, tuyến đường sắt đô thị 2A chính thức được khánh thành và đi vào hoạt động thương mại, đánh dấu cột mốc lịch sử trong tiến trình hiện đại hóa giao thông công cộng của Thủ đô Hà Nội. Ga Phùng Khoang, cùng 11 ga khác trên tuyến, bắt đầu đón những hành khách đầu tiên trong bối cảnh nhận được sự quan tâm rất lớn từ dư luận. Trong giai đoạn đầu, hành khách có thể đi tàu miễn phí trong 15 ngày trước khi chính thức áp dụng vé. Đến tháng 11 năm 2025, tuyến đã kỷ niệm 4 năm hoạt động với thành tích vận chuyển an toàn trên 42,9 triệu lượt hành khách và thực hiện hơn 317.000 chuyến tàu.

Đặc điểm kỹ thuật và kiến trúc

Kết cấu 
Ga Phùng Khoang là một công trình trên cao, được xây dựng theo kết cấu bê tông cốt thép và khung thép, điển hình cho các nhà ga của tuyến metro Cát Linh – Hà Đông. Nhà ga có tổng cộng hai tầng chính: tầng trung chuyển (tầng 1) và tầng ke ga (tầng 2). Chiều cao của nhà ga ước tính khoảng 22,5m tính từ mặt đất, với chiều rộng khoảng 24m, tương tự như các ga trên cao khác của hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội.

Sân ga và đường ray 
Nhà ga được trang bị hai ke ga bên, phục vụ cho hai đường ray riêng biệt. Mỗi ke ga được thiết kế để đón một hướng tàu chạy: hướng đi Cát Linh và hướng đi Yên Nghĩa. Cửa chắn ke ga (Platform Screen Doors) loại nửa chiều cao được lắp đặt đồng bộ tại tất cả các ga trên tuyến, bao gồm cả Phùng Khoang, nhằm đảm bảo an toàn cho hành khách khi tàu ra vào ga. Chiều dài ke ga đủ sức chứa một đoàn tàu 4 toa, với năng lực chuyên chở tối đa khoảng 960 người/đoàn tàu.

Tiện nghi và trang thiết bị 
Ga Phùng Khoang được trang bị đầy đủ các tiện nghi cần thiết cho một nhà ga hiện đại, bao gồm: hệ thống điều hòa không khí tại khu vực phòng chờ và sảnh trung chuyển; thang máy và thang cuốn phục vụ người khuyết tật và người già; hệ thống chỉ dẫn điện tử (PIDS) hiển thị thời gian tàu đến và thông tin tuyến; máy bán vé tự động (TVM) và quầy vé có nhân viên hỗ trợ; hệ thống camera giám sát an ninh; và nhà vệ sinh công cộng miễn phí. Kiến trúc nhà ga mang phong cách đơn giản, chú trọng công năng với vật liệu chủ đạo là kính, thép và bê tông.

Bố trí ga 
Bố cục không gian của ga Phùng Khoang được phân chia thành hai tầng chức năng chính như sau:

Kết nối giao thông

Kết nối với xe buýt 
Ga Phùng Khoang là một trong những điểm trung chuyển hành khách quan trọng giữa đường sắt đô thị và mạng lưới xe buýt công cộng của Hà Nội. Hành khách có thể dễ dàng tiếp cận các điểm dừng xe buýt nằm ngay dưới chân cầu vượt hoặc cách nhà ga vài trăm mét. Các tuyến buýt kết nối bao gồm:
 Tuyến 01: Bến xe Gia Lâm – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 02: Bác Cổ – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 19: Trần Khánh Dư – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 21A: Bến xe Giáp Bát – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 22B: Bến xe Mỹ Đình – Khu đô thị Kiến Hưng.
 Tuyến 22C: Bến xe Mỹ Đình – Khu đô thị Văn Phú.
 Tuyến 39: Công viên Nghĩa Đô – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 105: Bến xe Mỹ Đình – Bến xe Yên Nghĩa.
 Tuyến 27: Bến xe Yên Nghĩa – Nam Thăng Long.
 Tuyến 68: Bến xe Yên Nghĩa – Bến xe Giáp Bát (tuyến xe buýt nhanh).

Kết nối với các phương thức giao thông khác 
Xung quanh khu vực ga, đặc biệt là dọc đường Trần Phú và các phố nhánh như Phùng Khoang, có rất nhiều điểm trông giữ xe máy và xe đạp tự phát, đáp ứng nhu cầu gửi xe của hành khách đi tàu. Tuy nhiên, tình trạng thiếu bãi đỗ xe chính thức và quy hoạch đã gây ra không ít lộn xộn, ảnh hưởng đến mỹ quan và trật tự đô thị dưới chân ga. Ngoài ra, các dịch vụ xe ôm công nghệ và taxi cũng hoạt động rất nhộn nhịp tại khu vực lối lên xuống của nhà ga.

Các địa điểm lân cận 
Vị trí của ga Phùng Khoang nằm trên trục giao thông huyết mạch Trần Phú (thuộc Quốc lộ 6 cũ), nơi tập trung đông đúc các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và trung tâm thương mại - dân cư lớn. Trong phạm vi bán kính 1-2 km, có thể kể đến:
 Giáo dục: Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam (nằm ngay đối diện hoặc cạnh ga), Trường Đại học Hà Nội, Học viện An ninh nhân dân, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (cơ sở Hà Đông).
 Thương mại và dân sinh: Chợ Phùng Khoang, một trong những khu chợ sinh viên sầm uất bậc nhất Thủ đô, nổi tiếng với ẩm thực đường phố và các mặt hàng thời trang giá rẻ.
 Cơ quan và viện nghiên cứu: Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản.
Sự hiện diện của nhà ga đã góp phần thay đổi đáng kể bộ mặt đô thị và thói quen đi lại của sinh viên, cư dân trong khu vực.

Tình hình vận hành và lượng khách

Tần suất và thời gian hoạt động 
Theo biểu đồ chạy tàu được Hanoi Metro công bố, tuyến 2A hoạt động hàng ngày từ khoảng 5h30 sáng đến 22h30 tối. Vào các khung giờ cao điểm sáng (6h30 – 9h00) và chiều (16h30 – 19h30), tần suất chạy tàu được điều chỉnh lên 6 phút/chuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao của người dân. Ngoài khung giờ cao điểm, thời gian giãn cách giữa các chuyến tàu thường là 10 phút. Tàu di chuyển với tốc độ khai thác trung bình 35 km/h, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển dọc hành lang phía Tây thành phố.

Số liệu hành khách 
Mặc dù số liệu riêng cho từng ga không được công bố chính thức, Ga Phùng Khoang được đánh giá là một trong những nhà ga có lượng hành khách lớn trên toàn tuyến, đặc biệt là vào giờ cao điểm, nhờ vị trí gần nhiều trường đại học và khu dân cư. Theo báo cáo của Hanoi Metro, năm 2025, toàn Tuyến 2A Cát Linh – Hà Đông đã phục vụ hơn 13,68 triệu lượt khách, vượt 7,4% so với kế hoạch và tăng trưởng 15,3% so với năm 2024. Doanh thu vé toàn tuyến năm 2025 đạt gần 98 tỷ đồng, tăng 26,6% so với kế hoạch. Trong dịp Tết Nguyên đán 2026 (kéo dài 9 ngày), tuyến 2A đã đón hơn 165.000 lượt khách, góp phần vào mức tăng trưởng chung hơn 32% so với cùng kỳ năm trước.

Giá vé 
Kể từ ngày 1 tháng 8 năm 2025, mức giá vé mới cho tuyến đường sắt đô thị 2A được áp dụng theo Quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Giá vé lượt đi toàn tuyến (12 ga) là 19.000 đồng, tăng so với mức cũ 15.000 đồng. Vé ngày có giá 40.000 đồng/vé (tăng từ 30.000 đồng). Vé tháng cho hành khách phổ thông là 280.000 đồng/tháng (tăng từ 200.000 đồng). Ngoài ra, Hanoi Metro còn triển khai vé tuần (160.000 đồng) và vé tháng liên thông cho hai tuyến metro. Các đối tượng chính sách như người có công, người cao tuổi, trẻ em dưới 6 tuổi và người khuyết tật vẫn được miễn phí vé theo quy định.

Sự cố và các vấn đề tồn tại 
Trong quá trình vận hành, Ga Phùng Khoang cũng như các ga khác trên tuyến 2A đã ghi nhận một số sự cố và vấn đề kỹ thuật, thu hút sự chú ý của dư luận và các cơ quan truyền thông.

Sự cố kỹ thuật 
Vào khoảng 19 giờ ngày 17 tháng 9 năm 2024, một sự cố hệ thống đếm trục tại khu vực ga Yên Nghĩa đã khiến toàn bộ hoạt động chạy tàu bị gián đoạn. Các đoàn tàu từ hướng Cát Linh chỉ có thể chạy đến ga Phùng Khoang và buộc phải dừng lại, không thể tiếp tục hành trình qua 5 ga cuối tuyến. Sự cố đã khiến hàng trăm hành khách bị ảnh hưởng, phải di chuyển xuống mặt đất và sử dụng xe buýt trung chuyển do Hanoi Metro huy động. Đây là lần đầu tiên một sự cố ở quy mô này xảy ra và khiến tuyến tàu bị gián đoạn hoạt động trong khoảng 50 phút trước khi được khắc phục. Đại diện Hanoi Metro, Tổng giám đốc Vũ Hồng Trường, xác nhận đây là một trong 62 kịch bản ứng phó sự cố đã được lường trước và không ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu. Theo đánh giá của chuyên gia giao thông, tiến sĩ Phan Lê Bình, sự cố được xếp ở mức độ nghiêm trọng trung bình.

Xuống cấp cơ sở hạ tầng 
Sau gần 4 năm đưa vào sử dụng, nhiều hạng mục tại các nhà ga trên tuyến, bao gồm Ga Phùng Khoang, đã có dấu hiệu xuống cấp. Báo chí trong nước phản ánh tình trạng lớp sơn khung thép tại ga bị bong tróc, hoen gỉ; một số biển báo điện tử ngừng hoạt động; và hiện tượng thang cuốn gặp lỗi kỹ thuật phải dừng để sửa chữa. Đặc biệt, sự cố dột nước từ hệ thống điều hòa trên tàu vào tháng 5 năm 2025 và tình trạng tốc mái nhà ga Yên Nghĩa do bão Yagi (tháng 9 năm 2024) mãi đến giữa năm 2025 mới được sửa chữa đã dấy lên tranh luận về trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng công trình. Sở Xây dựng Hà Nội đã vào cuộc kiểm tra và chỉ đạo Hanoi Metro khẩn trương khắc phục các tồn tại.

Vấn đề quản lý không gian công cộng 
Một vấn đề khác được báo chí và người dân phản ánh là tình trạng lấn chiếm không gian dưới chân các nhà ga trên cao, trong đó có Ga Phùng Khoang. Hình ảnh xe cộ để lộn xộn, biển quảng cáo đặt tràn lan và việc tập kết vật liệu dưới gầm cầu vượt đã gây mất mỹ quan đô thị và cản trở giao thông. Mặc dù chính quyền địa phương đã có những đợt ra quân xử lý, tình trạng này vẫn tái diễn, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một giải pháp quản lý và quy hoạch đồng bộ, lâu dài.

Tác động và đánh giá

Tác động đến giao thông và đô thị 
Sự đi vào hoạt động của tuyến metro 2A nói chung và Ga Phùng Khoang nói riêng đã tạo ra những tác động tích cực rõ rệt đến bức tranh giao thông và đô thị khu vực phía Tây Nam Hà Nội. Tuyến đường sắt đô thị được xem là "xương sống" của giao thông công cộng, góp phần đáng kể vào việc giảm tải áp lực giao thông cho các trục đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc như Nguyễn Trãi - Trần Phú. Nhà ga đã trở thành một điểm nhấn trong phát triển đô thị, thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và làm gia tăng giá trị bất động sản tại các khu vực lân cận.

Đánh giá từ chuyên gia và công chúng 
Theo ông Vũ Hồng Trường, Tổng giám đốc Hanoi Metro, tuyến Cát Linh – Hà Đông đã chứng minh được ưu thế của phương thức vận tải nhanh, khối lượng lớn, văn minh và hiện đại, từng bước thay đổi thói quen đi lại của người dân Thủ đô. Nhiều chuyên gia đánh giá cao hiệu quả bước đầu của tuyến trong việc kiến tạo một hệ sinh thái giao thông công cộng mới. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, các chuyên gia cũng chỉ ra những "lỗ hổng" trong công tác duy tu, bảo dưỡng, đặc biệt sau các sự cố xuống cấp cơ sở hạ tầng. Về phía công chúng, phản ứng là trái chiều. Bên cạnh sự hài lòng về một phương tiện đi lại nhanh chóng, sạch sẽ và tránh được cảnh tắc đường, nhiều hành khách cũng bày tỏ sự thất vọng và lo ngại về tình trạng xuống cấp, sự cố kỹ thuật và sự thiếu đồng bộ trong việc kết nối hạ tầng xung quanh nhà ga.

Tương lai và các dự án mở rộng 
Trong tầm nhìn dài hạn, Ga Phùng Khoang sẽ tiếp tục giữ vai trò là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới đường sắt đô thị đang được mở rộng của Hà Nội. Theo Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, tuyến metro số 2A sẽ được kéo dài thêm khoảng 20 km từ ga Yên Nghĩa hiện tại đến khu vực đô thị vệ tinh Xuân Mai. Dự án này, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,55 tỷ USD, dự kiến được triển khai trong giai đoạn 2026–2030. Khi hoàn thành, việc mở rộng này hứa hẹn sẽ gia tăng đáng kể lượng khách sử dụng tuyến, qua đó càng củng cố thêm vai trò đầu mối trung chuyển của Ga Phùng Khoang.

Năm 2026, Hanoi Metro đặt mục tiêu tăng trưởng sản lượng hành khách trên toàn hệ thống hơn 11%, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và bán vé. Việc triển khai thành công hệ thống vé điện tử sử dụng công nghệ sinh trắc học (nhận diện khuôn mặt) trên tuyến 2A từ tháng 12 năm 2025 là một bước tiến quan trọng, hướng tới một hệ thống giao thông công cộng thông minh và hiện đại.

Chú thích

Xem thêm 
 Ga Vành đai 3
 Ga Văn Quán
 Tuyến đường sắt đô thị số 2A (Cát Linh - Hà Đông)

Liên kết ngoài 

 Trang chủ Hanoi Metro

Nhà ga ở Việt Nam mở cửa năm 2021
Nhà ga đường sắt đô thị Hà Nội
Tuyến 2A (Đường sắt đô thị Hà Nội)
Công trình giao thông Hà Nội