Cúp quốc gia Wales 1929–30

Cúp quốc gia Wales FAW 1929–30 là mùa giải thứ 49 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp hàng năm dành cho các đội bóng ở Wales. Đây là mùa giải chứng kiến chức vô địch thứ tư trong lịch sử của Cardiff City sau khi đánh bại Rhyl trong trận đá lại chung kết, qua đó khẳng định vị thế của một trong những câu lạc bộ hàng đầu xứ Wales thời kỳ tiền chiến.

Giải đấu tiếp tục thu hút sự tham gia của nhiều câu lạc bộ từ các giải đấu khác nhau của Anh và Wales, phản ánh đặc trưng xuyên biên giới của Cúp quốc gia Wales trong giai đoạn này. Đáng chú ý, đây cũng là mùa giải đầu tiên mà Cardiff City thi đấu trở lại tại Football League Second Division sau khi xuống hạng, và chức vô địch Cúp quốc gia Wales đã mang lại niềm an ủi lớn cho đội bóng.

Từ viết tắt 
Tên giải đấu nằm sau tên các câu lạc bộ.
B&DL - Birmingham & District League
CCL - Cheshire County League
FL D2 - Football League Second Division
FL D3N - Football League Third Division North
FL D3S - Football League Third Division South
SFL - Southern Football League
WLN - Welsh League North
WLS - Welsh League South

Bối cảnh lịch sử và thể thức 
Mùa giải 1929–30 diễn ra trong bối cảnh bóng đá Wales vẫn đang trong quá trình phát triển và định hình. Cúp quốc gia Wales, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1877, là một trong những giải đấu cúp quốc gia lâu đời nhất thế giới. Điểm đặc biệt của giải đấu trong giai đoạn này là sự tham gia của nhiều câu lạc bộ đến từ các giải đấu của Anh, đặc biệt là các đội bóng ở khu vực biên giới, tạo nên tính cạnh tranh và hấp dẫn riêng.

Thể thức của mùa giải bao gồm các vòng loại và vòng đấu chính, với các đội bóng từ nhiều cấp độ khác nhau của hệ thống bóng đá Anh và Wales. Các câu lạc bộ tham dự bao gồm những đội bóng chuyên nghiệp đang thi đấu tại Football League, các đội bóng bán chuyên từ các giải đấu khu vực, và cả những đội bóng nghiệp dư địa phương.

Diễn biến giải đấu

Vòng loại 
Vòng loại của Cúp quốc gia Wales 1929–30 chứng kiến sự tham gia của nhiều đội bóng nhỏ trên khắp xứ Wales. Một số kết quả đáng chú ý bao gồm chiến thắng 8–2 của Barmouth trước Aberystwyth Town, và chiến thắng 8–0 của Llanidloes Town trước Aberystwyth University College. Các trận đấu này thường diễn ra trên các sân vận động địa phương và thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng.

Vòng Một và Vòng Hai 
Sau vòng loại, các đội chiến thắng cùng với các đội được miễn đấu bước vào vòng Một. Ở vòng đấu này, Penmaenmawr đánh bại Bethesda Victoria với tỷ số 3–2, trong khi Gwersyllt Church và Holt hòa 1–1 trước khi Holt giành chiến thắng trong trận đá lại. Vòng Hai không được sử dụng trong mùa giải này do số lượng đội bóng tham dự.

Vòng Ba 
Vòng Ba chứng kiến sự xuất hiện của các câu lạc bộ mạnh hơn từ các giải đấu cao hơn. Các trận đấu đáng chú ý bao gồm chiến thắng 6–0 của Lovell's Athletic trước Builth Wells, và chiến thắng 9–0 của Barry trước New Tredegar. Chester (CCL) cũng giành chiến thắng 2–1 trước Holywell Arcadians, trong khi Shrewsbury Town thắng đậm Holt với tỷ số 12–1.

Vòng Bốn 
Vòng Bốn tiếp tục chứng kiến những trận đấu hấp dẫn. Colwyn Bay và Chester cầm chân nhau với tỷ số 4–4 trong trận đấu đầu tiên, trước khi Colwyn Bay giành chiến thắng 4–2 trong trận đá lại. Trong khi đó, Shrewsbury Town đánh bại Oswestry Town 3–2, nhưng sau đó bị loại khỏi giải do kháng nghị của Oswestry về tư cách thi đấu của một cầu thủ.

Vòng Năm 
Vòng Năm bao gồm 8 đội thắng từ vòng Bốn và 8 đội bóng mới được vào thẳng, bao gồm các đại diện mạnh từ Football League như Wrexham, Cardiff City, Swansea Town và Newport County. Các trận đấu đáng chú ý bao gồm chiến thắng 4–0 của Colwyn Bay trước Holywell AFC, chiến thắng 3–0 của Rhyl trước Flint Town, và chiến thắng 2–0 của Wrexham trước Connah's Quay. Cardiff City cũng dễ dàng vượt qua Llanelly với tỷ số 4–1.

Vòng Sáu (Tứ kết) 
Vòng Tứ kết chứng kiến những chiến thắng áp đảo của các đội bóng mạnh. Wrexham đánh bại New Brighton với tỷ số 4–0, trong khi Rhyl cũng giành chiến thắng 4–0 trước Caernarvon Athletic. Đương kim vô địch Cardiff City tiếp tục thể hiện sức mạnh khi vượt qua đối thủ cùng hạng Swansea Town với tỷ số 4–0. Colwyn Bay cũng ghi dấu ấn với chiến thắng 4–0 trước Newport County để lần đầu tiên trong lịch sử góp mặt ở bán kết.

Bán kết 
Trận bán kết giữa Rhyl và Colwyn Bay được tổ chức trên sân trung lập tại Llandudno. Trong một trận đấu kịch tính, Colwyn Bay là đội vươn lên dẫn trước nhờ bàn thắng của Williams từ quả đá phạt của Rayner. Tuy nhiên, Rhyl đã lội ngược dòng thành công với các bàn thắng của Jesse Williams và hai bàn khác để giành chiến thắng chung cuộc 3–1, qua đó lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết Cúp quốc gia Wales.

Trong trận bán kết còn lại, Cardiff City hành quân đến Racecourse Ground của Wrexham và giành chiến thắng 2–0 nhờ các bàn thắng của Alfie Miles và Les Jones trên chấm phạt đền. Trận đấu diễn ra vào ngày 23 tháng 4 năm 1930 và chứng kiến sự áp đảo của đội khách trước 3.803 khán giả.

Trận chung kết 

Trận chung kết Cúp quốc gia Wales 1929–30 diễn ra vào ngày 3 tháng 5 năm 1930 tại sân vận động Gay Meadow ở Shrewsbury, Anh. Đây là lần đầu tiên Rhyl góp mặt trong một trận chung kết Cúp quốc gia Wales, trong khi Cardiff City đang hướng tới chức vô địch thứ tư và là lần thứ tư liên tiếp họ có mặt ở trận đấu cuối cùng. Trước sự chứng kiến của 5.892 khán giả, hai đội đã cầm chân nhau với tỷ số 0–0 sau 90 phút thi đấu chính thức và cả hiệp phụ.

Trận đá lại được tổ chức vào ngày 8 tháng 10 năm 1930 tại Racecourse Ground ở Wrexham, Wales, và chứng kiến Cardiff City giành chiến thắng thuyết phục 4–2. Người hùng của trận đấu là tiền đạo Len Davies với một hat-trick, trong khi Les Jones ghi bàn còn lại cho đội bóng thủ đô. Hai bàn thắng danh dự của Rhyl được ghi bởi Peters và Ferguson. Chiến thắng này đã mang về chức vô địch Cúp quốc gia Wales thứ tư cho Cardiff City, đồng thời giúp họ trở thành đội bóng đầu tiên trong lịch sử giải đấu giành được bốn chức vô địch.

Chi tiết trận chung kết

Đội hình 
Cardiff City: Farquharson, Nelson, Roberts, Helsby, R. John, Blackburn, F. C. Keenor, Wake, Miles, Jones, L. Davies.

Rhyl: Williams, Burgess, Settle, Ritchie, Roy, Bamber, McGovern, Dewsnap, Williams, Harley, J. Williams.

Thống kê 
 Đây là mùa giải thứ 49 của Cúp quốc gia Wales.
 Cardiff City có lần thứ tư liên tiếp lọt vào trận chung kết và giành chức vô địch thứ tư trong lịch sử câu lạc bộ.
 Rhyl lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết Cúp quốc gia Wales.
 Colwyn Bay lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào bán kết Cúp quốc gia Wales.
 Tổng cộng có 21 câu lạc bộ từ các giải đấu của Anh tham dự mùa giải này.

Di sản 
Chức vô địch Cúp quốc gia Wales 1929–30 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử của Cardiff City, giúp đội bóng này trở thành câu lạc bộ đầu tiên giành được bốn chức vô địch Cúp quốc gia Wales. Đội trưởng Fred Keenor cũng trở thành một trong những huyền thoại của giải đấu với bốn danh hiệu vô địch, góp phần vào di sản đồ sộ của câu lạc bộ trong giai đoạn này.

Đối với Rhyl, dù thất bại trong trận chung kết, nhưng đây vẫn là một mùa giải lịch sử khi họ lần đầu tiên góp mặt ở trận đấu cuối cùng của giải đấu danh giá nhất xứ Wales. Câu lạc bộ sẽ phải chờ đến năm 1952 mới có thể lần đầu tiên nâng cao chiếc cúp vô địch.

Mùa giải 1929–30 cũng chứng kiến sự trỗi dậy của Colwyn Bay khi lần đầu tiên lọt vào bán kết, mở ra một chương mới trong lịch sử câu lạc bộ. Tuy nhiên, họ sẽ phải chờ đến năm 1983 mới có thể tái lập thành tích này.

Chú thích 

Ghi chú: Việt Nam đã sáp nhập tỉnh và bỏ cấp huyện theo Nghị quyết số 202/2025/QH15.

Liên kết ngoài 
The FAW Welsh Cup (lưu trữ)
Wales (Cup) 1929/30 tại RSSSF

1929–30
Cup