Ẩm thực Gruzia

Ẩm thực Gruzia (; k'art'uli samzareulo) là cách nấu ăn và các món ăn tạo ra bởi người Gruzia. Ẩm thực Gruzia độc nhất ở quốc gia này, nhưng cũng mang ảnh hưởng từ các truyền thống nấu ăn của châu Âu và Trung Đông. Mỗi vùng lịch sử của Gruzia có truyền thống nấu ăn riêng biệt, với các biến thể như ẩm thực Mingrelia, Kakheti, và Imereti. Ngoài những món giàu về thịt, ẩm thực Gruzia cũng có nhiều món chay.

Ẩm thực Gruzia là kết quả của sự tương tác rộng rãi về ý tưởng nấu ăn qua sự giao thương của thương nhân và khách du lịch. Tầm quan trọng của cả thức ăn và đồ uống đối với văn hóa Gruzia có thể được quan sát rõ nhất trong bữa tiệc được gọi là supra, 
Khi một loạt các món ăn được chế biến, luôn luôn kèm theo một lượng lớn rượu vang, và có thể kéo dài hàng giờ. Trong một bữa tiệc của Gruzia, vai trò tamada (người tuyên bố nâng cốc chúc mừng) là một vị trí quan trọng và được tôn trọng.

Nhà hàng Gruzia từng nổi tiếng ở Nga trong suốt thế kỷ 20, bị ảnh hưởng một phần bởi gốc người Gruzia của Joseph Stalin. Tại nga, tất cả các thành phố lớn có nhiều nhà hàng Gruzia, và nhà hàng Nga thường có đồ ăn Gruzia trong thực đơn.

Tại các quốc gia từng thuộc Liên Xô, đồ ăn Gruzia cũng phổ biến do sự nhập cư của người Gruzia vào cộng hòa Liên Xô.

Món khai vị

 Abkhazura
 Ajapsandali
 Badrijnis khizilala
 Ispanakhi
 Jonjoli
 Khachapuri 
 Khizilala
 Kuchmachi
 Kupati
 Lobiani 
 Lobio
 Matsoni
 Mchadi
 Mujuji
 Nadughi
 Nigvziani badrijani
 Pkhali 
 Satsivi
 Soko
 Tarti

Bánh mì
Bánh mì truyền thống của Gruzia đa dạng, bao gồm tonis puri, khacha puri (bánh mì pho mát), Shotis Puri, mesxuri puri, và mchadi. Bánh mì Gruzia theo truyền thống được nướng trong lò nướng to, tròn gọi là t'one.

Pho mát

 Imeruli
 Nadugi
 Qarkhnuli
 Sulguni
 Tushuri (Guda)
 Tenili
 Lori
 Dambali Khacho

Salad

 Boloki tcharkhlit
 Ispanakhi Matsvnit
 Ispanakhis
 Kartophilis
 Katmis
 Khakhvis
 Khilis
 Kiborchkhalis
 Kitris
 Kombosto vashlit
 Kombostos
 Kvertskhis
 Lobios 
 Pkhali
 Sagazapkhulo
 Satatsuris
 Sokos
 Staphilos
 Tarkhunis
 Tcharkhali vashlit
 Tcharkhlis
 Tevzis

Súp và món hầm

 Arjakelis
 Balbis
 Bostneulis
 Chikhirtma
 Domkhlis
 Dos
 Gholos
 Gogris
 Ispanakhis
 Katmis
 Kharcho
 Lobios
 Makhokhis
 Matsvnis
 Mukhudos
 Nivris
 Pomidvris
 Puris Kharsho
 Qvelis
 Satatsuris
 Shindis
 Shorba
 Sokos
 Staphilos

Cá

 Chakhokhbili Oraguli
 Kalmakhi Tarkhunit
 Kephali
 Khizilala
 Kibo Kindzit
 Kibo Mokharshuli
 Kibo Tetri Ghvinit
 Kobri Nigvzit da Brotseulit
 Loko Kindzmatshi
 Loko Tsiteli Ghvinit
 Oraguli Nigvzit
 Shebolili Kephali
 Shemtsvari Tarti
 Sterlet
 Tarti Tetri ghvinit
 Tevzi Bazheshi
 Tevzi Pamidvrit
 Tsotskhali
 Tsvera Nigvzit da Brotseulit
 Zutkhi Kaklis photolshi
 Zutkhi Shemtsvari
 Zutkhis Mtsvadi

Thịt

 Abkhazura
 Basturma
 Betchi
 Chakapuli
 Chanakhi
 Dzekhvi
 Guphta
 Jonjoli
 Kababi
 Khashi
 Khashlama
 Khinkali
 Ku
 Kutchmatchi
 Lori
 Mokharshuli ena
 Mokharshuli Gotchi
 Mtsvadi
 Muzhuzhi
 Plov
 Qaurma
 Shashlik
 Shemtsvari Gotchi
 Shilaplavi

Gia cầm

 Bati Shavi kliavit
 Chakhokhbili
 Chicken tabaka
 Chikhirtma
 Chkhmeruli
 Ikhvi Bostneulit
 Ikhvis Chakhokhbili
 Indauris garo
 Katami Brinjit
 Katami Gatenili Kuch-gvidzlit
 Katami Nivrit
 Katmis Mkhali
 Kutchmatchi
 Satsivi Kvertskhit
 Shemtsvari Indauri
 Tsitsila Abkhazurd
 Tsitsila Shindit

Nước xốt và gia vị
Nước xốt và gia vị phổ biến ở Gruzia bao gồm:
 Ajika - một loại tương hoặc xốt cay với ớt cay
 Khmeli-suneli - một hỗn hơpj bột rau thơm/gia vị
 Satsivi - một loại xốt hạt óc chó
 Tkemali - một loại xốt mận

Món chay

 Ajapsandali
 Badrijani Brinjit
 Badrijani Mtsvanilit
 Badrijani Nigvzit
 Badrijnis Borani
 Badrijnis khizilala
 Ekala Nigvzit
 Gogris Guphta
 Ispanakhi
 Ispanakhi Kvertskhit
 Kartopili Kvartskhit
 Kartopili Nigvzit
 Kombosto Nigvzit
 Lobiani
 Lobio Nigvzit
 Mtsvane Lobio
 Satatsuri Nigvzit
 Sazapkhulo Tolma
 Soko
 Soko Naghebit
 Tolma

Món tráng miệng

 Alublis Ghvezeli
 Alublis Muraba
 Churchkhela
 Gozinaki
 Kada
 Khilis Torti
 Kishmishiani
 Martqvis Torti
 Muraba (kaklis muraba, komshis muraba, sazamtros muraba, vardis muraba, v.v.)
 Nazuki
 Nigvziani 
 Nigvzis Torti
 Pakhlava
 Paska bobobo
 Phelamushi
 Phenovani 
 Ponçiki
 Qaviani
 Shakarlama Tkhilit
 Shokoladiani 
 Taphlis kveri
 Vashlis Namtskhvari

Thức uống
Đồ uống có cồn ở Gruzia bao gồm chacha và rượu vang (đặc biệt là rượu vang Gruzia). Một số loại vang Gruzia nổi tiếng nhất bao gồm Pirosmani, Alazani, Akhasheni, Saperavi, và Kindzmarauli. Văn hóa rượu vang ở Gruzia bắt nguồn từ hàng ngàn năm trước, và nhiều loại rượu vang Gruzia được làm từ các giống nho Gruzia truyền thống như là Saperavi và Rkatsiteli. Rượu vang Gruzia nổi tiếng khắp Đông Âu, và là hàng xuất khẩu quan trọng của quốc gia, với hơn 10 triệu chai được xuất khẩu mỗi năm. Gruzia cũng có nhiều hãng bia, bao gồm Natakhtari, Kazbegi, Argo, Kasri và Karva.

Nước Lagidze một loại soda có hương vị của Gruzia, làm với các loại siro tự nhiên, được bán trong chai hoặc trộn trực tiếp trong cốc từ một vòi soda. Các loại nước uống phổ biến từ Gruzia bao gồm Borjomi, Nabeghlavi, Likani và Sairme.

Tham khảo 

Ẩm thực Kavkaz
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại