Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Skyscraper (bài hát)

"Skyscraper" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Demi Lovato nằm trong album phòng thu thứ ba của cô, Unbroken (2011). Nó được phát hành vào ngày 12 tháng 7 năm 2011 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album. Bài hát do Toby Gad sáng tác và sản xuất với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Lindy Robbins và Kerli Kõiv, lấy cảm hứng từ một bức tranh về ngày tận thế, trong đó thế giới và các tòa nhà bị đổ nát, tuy nhiên vẫn còn một tòa nhà chọc trời đứng vững. Kerli ban đầu thu âm bài hát, trước khi Gad đưa nó cho Lovato thể hiện, vì ông cảm thấy nhiều điểm tương đồng giữa nữ ca sĩ với "Skyscraper".

Đây là một bản ballad nói về việc tin tưởng vào chính mình sẽ mạnh mẽ vượt qua mọi khó khăn. "Skyscraper" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ ca ngợi giọng hát của Lovato và những thông điệp mà bài hát truyền tải. Nó đạt vị trí thứ 10 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 với doanh số tuần đầu cao nhất của Lovato, cũng như trở thành đĩa đơn có thứ hạng cao nhất của cô kể từ ""This Is Me" (2008). Trên thị trường quốc tế, "Skyscraper" lọt vào top 20 tại Canada, New Zealand và Vương quốc Anh. Video ca nhạc của bài hát, được phát hành vào ngày 13 tháng 7 năm 2001, do Mark Pellington làm đạo diễn, trong đó Lovato vừa hát vừa đi giữa một sa mạc rộng lớn. Nó giành được một giải Video âm nhạc của MTV vào năm 2012 cho "Video có thông điệp xuất sắc nhất".

Trong tháng 12 năm 2013, Sam Bailey, quán quân mùa thứ 10 của The X Factor, đã phát hành phiên bản hát lại của "Skyscraper" như là bài hát giành chiến thắng của cô. Đĩa đơn này đạt vị trí số một trên UK Singles Chart.

Giải thưởng và đề cử

Danh sách bài hát
Skyscraper - Tải kĩ thuật số
"Skyscraper" – 3:43
"Skyscraper (không lời)" – 3:39

Rascacielo - Tải kĩ thuật số
"Rascacielo (Skyscraper - Phiên bản tiếng Tây Ban Nha)" – 3:42

Thành phần tham gia
Demi Lovato - hát chính
Jordin Sparks - hát nền
Toby Gad, Kerli Kõiv & Lindy Robbins - sáng tác
Toby Gad – sản xuất

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Phiên bản của Sam Bailey

Danh sách bài hát

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Bài hát năm 2011
Đĩa đơn năm 2011
Đĩa đơn năm 2013
Bài hát của Demi Lovato
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Pop ballad
R&B ballad
Ballad thập niên 2010
Đĩa đơn đầu tay
Bài hát về chủ nghĩa nữ giới
Bài hát do Toby Gad sáng tác
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Bài hát về sự phản bội
Miley Cyrus & Her Dead Petz

Miley Cyrus & Her Dead Petz là album phòng thu thứ năm của ca sĩ người Mỹ Miley Cyrus. Nó đã được công bố và phát hành trực tuyến miễn phí vào ngày 30 tháng 8 năm 2015, bởi hãng đĩa độc lập "Smiley Miley" của cô. Cyrus bắt đầu dự án này trong năm 2013 ngay sau khi album trước Bangerz phát hành. Cô đã hợp tác với nhiều nhà sản xuất khác nhau bao gồm Mike Will Made It, Oren Yoel và ban nhạc Flaming Lips. Ngoài ra, nó còn có sự tham gia góp giọng từ Big Sean, Sarah Barthel từ Phantogram, và Ariel Pink.

Sau màn trình diễn bài hát "Dooo It!" tại Giải Video âm nhạc của MTV năm 2015, nữ ca sĩ tuyên bố, Miley Cyrus & Her Dead Petz sẽ được phát hành trực tuyến hoàn toàn miễn phí, mà không cần quảng bá hoặc có sự xác nhận từ trước. Một video ca nhạc cho "Dooo It!" cũng ra mắt cùng thời điểm với album.

Danh sách bài hát
Thành phần tham gia thực hiện được lấy từ trang web chính thức của Cyrus.

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
Miley Cyrus & Her Dead Petz tại SoundCloud
Miley Cyrus & Her Dead Petz tại Vimeo

Album năm 2015
Album của Miley Cyrus
Album tự phát hành
Salbutamol

Salbutamol (INN) hoặc albuterol (Usan) là một chất chủ vận thụ thể β2-adrenergic sử đụng để làm giảm co thắt phế quản ở bệnh như hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Nó được bán trên thị trường như Ventolin trong các thương hiệu có tên khác.
Salbutamol là chất chủ vận thụ thể β2-adrenergic được bán trên thị trường trong năm 1968. Chất này được bán lần đầu tiên bởi Allen & Hanburys (Anh) dưới tên thương hiệu Ventolin, và đã được sử dụng để điều trị bệnh hen suyễn từ đó. Nó đã được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) phê duyệt cho sử dụng tại Hoa Kỳ tháng năm 1982. 
Thuốc thường được sản xuất và phân phối dưới dạng salbutamol sulfat.

Điều trị
Salbutamol được dùng chủ yếu bằng đường hít cho tác dụng trực tiếp trên cơ trơn phế quản. Điều này thường được thực hiện thông qua một ống hít có đồng hồ đo liều lượng (MDI), dụng cụ phun xịt, hoặc các dụng cụ khác. Trong các hình phun hít, các tác dụng tối đa của salbutamol có thể diễn ra trong vòng từ 20 phút, mặc dù một số tác dụng giảm nhẹ được thấy ngay tức thì. Thời gian tác dụng trung bình là khoảng 2 giờ. Nó cũng có thể được tiêm tĩnh mạch. Salbutamol cũng có ở dạng uống (viên nén, xi-rô).

Lạm dụng trong thể thao
Salbutamol đã được chứng minh cải thiện trọng lượng cơ bắp ở chuột và báo cáo giả thuyết rằng nó có thể là một thay thế cho clenbuterol cho mục đích đốt cháy mỡ và làm tăng cơ bắp, với nhiều nghiên cứu hỗ trợ cho tuyên bố này. Việc lạm dụng thuốc có thể được xác nhận bằng cách phát hiện sự hiện diện của nó trong huyết tương hoặc nước tiểu, thường vượt quá 1000 µg/L.

Lạm dụng trong chăn nuôi
Tại Việt Nam, một số trang trại chăn nuôi gia súc đã trộn thuốc này vào thức ăn gia súc để làm tăng lượng nạc ở thịt gia súc nuôi. Khi trộn vào thức ăn gia súc, gia cầm, các chất này có tác dụng thúc cho lợn lớn nhanh hơn, mông, vai nở hơn, tỉ lệ nạc cao hơn, màu sắc thịt đỏ hơn.

Chú thích

Dược phẩm
Alcohol
Phenethylamin
Lớp phenol
RTT
Thuốc thiết yếu của WHO
Danh sách chuyến viếng thăm mục vụ của Giáo hoàng Phanxicô

Đây là danh sách chuyến viếng thăm mục vụ của Giáo hoàng Phanxicô bên ngoài nước Ý. Chuyến viếng thăm Philippines của ông hồi tháng 1 năm 2015 đã trở thành sự kiện giáo hoàng lớn nhất trong lịch sử với khoảng 6-7 triệu người tham dự tại thủ đô Manila, vượt qua sự kiện tương tự diễn ra tại Đại hội Giới trẻ Thế giới năm 1995 tại cùng một địa điểm cách đây 20 năm về trước.

Năm 2013

(22 đến 29 tháng 7)
Giáo hoàng Phanxicô viếng thăm Rio de Janeiro nhân dịp Đại hội Giới trẻ Thế giới 2013. Đây là chuyến đi nước ngoài đầu tiên và duy nhất được lên kế hoạch cho ông vào năm này. Phanxicô đã chính thức được chào đón đến Brasil trong một buổi lễ tại điện Guanabara và hội kiến với Tổng thống Brasil Dilma Rousseff. Trong suốt sự kiện, người ta ước tính có khoảng 3,5 triệu người hành hương đã tụ tập ở bãi biển Copacabana để tham dự thánh lễ do ông cử hành. Chuyến đi Brasil đã được lên kế hoạch cho vị tiền nhiệm là Giáo hoàng Biển Đức XVI trước khi ông từ chức.

2014

, , và  (24 đến 26 tháng 5)
Giáo hoàng Phanxicô đã đến thăm Amman, Bethlehem và Jerusalem. Chuyến đi này được công bố trong buổi đọc kinh Truyền Tin Chủ nhật ngày 5 tháng 1 năm 2014.. Ông đến Jordan vào ngày 24 tháng 5 và có cuộc hội kiến với vua Abdullah II, sau đó cử hành thánh lễ tại Sân vận động Quốc tế Amman. Trong chuyến đi này, ông cũng cầu nguyện tại hàng rào Bờ Tây Israel và cũng đến viếng thăm đài tưởng niệm các nạn nhân nạn diệt chủng cùng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Sau cùng, ông hội kiến Thượng phụ Batôlômêô I của Constantinopolis như một cử chỉ đối thoại với Chính Thống giáo.

(14 đến 18 tháng 8)
Giáo hoàng Phanxicô đã viếng thăm Hàn Quốc nhân dịp Đại hội Giới trẻ châu Á lần thứ sáu và được Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye ra chào đón. Sau đó, ông có một buổi gặp riêng với các gia đình nạn nhân của vụ lật phà Sewol. Ông đã có một bài diễn văn bằng tiếng Anh lần đầu tiên trên cương vị giáo hoàng. Phát biểu tại Văn phòng Tổng thống ở Seoul, ông nói "Tôi đến đây để suy tư về hòa bình và hòa giải trên bán đảo Triều Tiên." Ngày 15 tháng 8, cử hành thánh lễ trước 50.000 người tại Sân vận động World Cup Daejeon, ông đề nghị người Hàn Quốc "hãy khước từ mô hình kinh tế vô nhân tính vì đã tạo ra các hình thức mới của đói nghèo và cách ly người lao động." Ông cũng phong chân phước cho 124 vị tử đạo Hàn Quốc tại Quảng trường Gwanghwamun với ước tính có 800.000 người tham dự vào ngày 16 tháng 8. Ông kết thúc chuyến viếng thăm nước này bằng một thánh lễ cầu nguyện cho hòa bình và hòa giải trên đảo Triều Tiên ở Nhà thờ chính tòa Myeongdong ở Seoul.

Chú thích

Giáo hoàng Phanxicô
Danh sách thập niên 2010
Danh sách thập niên 2020
Nine Track Mind

Nine Track Mind là album phòng thu đầu tay của nam ca sĩ Charlie Puth, phát hành trên thị trường vào ngày 29 tháng 1 năm 2016, bởi hãng đĩa Atlantic Records. Trước đó album được dự kiến phát hành vào ngày 6 tháng 11 năm 2015.

Đĩa đơn đầu tiên từ album, "Marvin Gaye," hợp tác với ca sĩ người Mỹ Meghan Trainor, được phát hành ngày 10 tháng 2 năm 2015. Bài hát đã đạt đến vị trí thứ 21 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và đứng đầu các bảng xếp hạng ở châu Âu, Ireland, New Zealand, Scotland và Vương quốc Anh. Đĩa đơn thứ hai từ album, "One Call Away," được phát hành ngày 20 tháng 8 năm 2015.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Chứng nhận 

!scope="row"| South Korea
|
|1,580

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album đầu tay năm 2016
Album của Atlantic Records
Album do J. R. Rotem sản xuất
Album do Jesse Shatkin sản xuất
Album do Johan Carlsson sản xuất
Some Type of Love

Some Type of Love là EP của nam ca sĩ Charlie Puth. Nó được phát hành ngày 1 tháng 5 năm 2015 bởi Atlantic Records và Artist Partner Group. EP có một đĩa đơn, "Marvin Gaye", với nữ ca sĩ Meghan Trainor, phát hành 10 tháng 2 năm 2015.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Tham khảo

EP năm 2015
EP đầu tay
EP soul
Leucosiidae

Họ Cua đá (Danh pháp khoa học: Leucosiidae) hay còn gọi đơn giản là cua đá là một họ cua.

Các chi

Cryptocneminae Stimpson, 1907 
 Cryptocnemus Stimpson, 1858 
 Leucisca MacLeay, 1838 
 Lissomorpha Ward, 1933 
 Onychomorpha Stimpson, 1858

Ebaliinae Stimpson, 1871 
 Acanthilia Galil, 2000 
 Afrophila Galil, 2009 
 Alox C. G. S. Tan & Ng, 1995 
 Ancylodactyla Galil, 2004 
 Arcania Leach, 1817 
 Atlantolocia Galil, 2009 
 Atlantophila Galil, 2009 
 Atlantotlos Doflein, 1904 
 Bellidilia Kinahan, 1856 
 Callidactylus Stimpson, 1871 
 Cateios C. G. S. Tan & Ng, 1993
 Coralliocryptus Komai & Ng, 2012 
 Dolos C. G. S. Tan & Richer de Forges, 1993 
 Ebalia Leach, 1817 
 Ebaliopsis Ihle, 1918 
 Favus Lanchester, 1900 
 Galilia Ng & Richer de Forges, 2007 
 Heterolithadia Alcock, 1896 
 Heteronucia Alcock, 1896 
 Hiplyra Galil, 2009 
 Ihleus Ovaere, 1989 
 Ilia Leach, 1817 
 Iliacantha Stimpson, 1871 
 Ixa Leach, 1817 
 Kabutos Komatsu & Ng, 2011 
 Leucosilia Bell, 1855 
 Lithadia Bell, 1855 
 Lyphira Galil, 2009 
 Merocryptoides T. Sakai, 1963 
 Merocryptus A. Milne-Edwards, 1873 
 Myra Leach, 1817 
 Myrine Galil, 2001 
 Myropsis Stimpson, 1871 
 Nobiliela Komatsu & Takeda, 2003 
 Nucia Dana, 1852 
 Nuciops Serène & Soh, 1976 
 Nursia Leach, 1817 
 Nursilia Bell, 1855 
 Oreophorus Rüppell, 1830 
 Oreotlos Ihle, 1918 
 Orientotlos T. Sakai, 1980 
 Paranursia Serène & Soh, 1976 
 Parilia Wood-Mason & Alcock, 1891 
 Persephona Leach, 1817 
 Philyra Leach, 1817 
 Praebebalia Rathbun, 1911 
 Praosia C. G. S. Tan & Ng, 1993 
 Pseudomyra Capart, 1951 
 Pseudophilyra Miers, 1879 
 Pyrhila Galil, 2009 
 Randallia Stimpson, 1857 
 Raylilia Galil, 2001 
 Ryphila Galil, 2009 
 Speloeophoroides Melo & Torres, 1998 
 Speleophorus A. Milne-Edwards, 1865 
 Tanaoa Galil, 2003 
 Tlos Adams & White, 1849 
 Tokoyo Galil, 2003 
 Toru Galil, 2003 
 Uhlias Stimpson, 1871 
 Urashima Galil, 2003

Leucosiinae Samouelle, 1819 
 Coleusia Galil, 2006 
 Euclosia Galil, 2003 
 Leucosia Weber, 1795 
 Seulocia Galil, 2005 
 Soceulia Galil, 2006 
 Urnalana Galil, 2005

 incertae sedis
†Ampliura Morris & Collins, 1991 
†Andorina Lőrenthey, 1901 
†Duncanitrix Schweitzer, Dworschak & Martin, 2011 
†Gemmacarcinus Müller & Collins, 1991 
†Hepatinulus Ristori, 1886 
†Nucilobus Morris & Collins, 1991 
†Palaeomyra A. Milne-Edwards in Sismonda, 1861 
†Pterocarcinus Blow, 2003 
†Typilobus Stoliczka, 1871

Chú thích

Tham khảo
 

Leucosioidea
Ocypodidae

Họ Cáy hay họ Còng cáy (Danh pháp khoa học: Ocypodidae) là một họ chứa các loài bao gồm những con cua ma và cua cáy. Chi khác trước đây bao gồm trong các họ hiện nay đang được coi là thành viên của các họ riêng biệt trong liên họ Ocypodoidea, như Ucididae, Dotillidae và Macrophthalmidae.

Chúng là các loài cua biển chuyên sống ở các vùng bờ biển, làm tổ và trú ngụ trên những bãi biển, với những đặc điểm như có đôi mắt lồi to thao láo và có khả năng chạy rất nhanh, chúng cũng có khả năng ve cát (xe cát), đào hang làm tổ.

Phân loại
Cho tới trước năm 2016 họ này được chia thành 2 phân họ với 3-4 chi là:
 Phân họ Ocypodinae Rafinesque, 1815
 Ocypode Weber, 1795
 Hoplocypode Sakai & Türkay, 2013: Dựng lên năm 2013 với loài duy nhất chuyển từ chi Ocypode sang là O. occidentalis Stimpson, 1860.
 Phân họ Ucinae Dana, 1851: Phân họ còng cáy
 Uca Leach, 1814: Cáy. Chiếm phần lớn số loài trong họ, khoảng 100 loài.
 Afruca Crane, 1975: 1 loài (Afruca tangeri).

Nghiên cứu năm 2016 của Shih et al. đã xem xét lại phân loại họ này, với việc chia nhỏ chi Uca ra làm nhiều chi khác và xếp trong phân họ Gelasiminae, do chi Uca nghĩa rộng là cận ngành. Phân họ Ocypodinae sáp nhập toàn bộ 2 chi của phân họ Ucinae, đồng thời coi Ucipes và phân họ của nó là Ucidinae như là một phần của họ Ocypodidae. Phân chia cụ thể của các tác giả như sau:
 Phân họ Gelasiminae Miers, 1886: 9 chi, 96-98 loài.
 Austruca Bott, 1973: 12 loài, với Austruca annulipes là loài điển hình. 
 Cranuca Beinlich & von Hagen, 2006: 1 loài (Cranuca inversa).
 Gelasimus Latreille, 1817 (gồm cả Latuca, Mesuca, Thalassuca): 8-10 loài, với Gelasimus vocans là loài điển hình.
 Leptuca Bott, 1973 (gồm cả Boboruca, Celuca, Planuca): 28 loài, với Leptuca stenodactylus là loài điển hình.
 Minuca Bott, 1954: 19 loài, với Minuca mordax là loài điển hình.
 Paraleptuca Bott, 1973 (gồm cả Amphiuca): 4 loài, với Paraleptuca chlorophthalmus là loài điển hình.
 Petruca Shih, Ng & Christy, 2015: 1 loài (Petruca panamensis).
 Tubuca Bott, 1973 (gồm cả Australuca, Deltuca): 22 loài, với Tubuca urvillei là loài điển hinh.
 Xeruca Shih, 2015: 1 loài (Xeruca formosensis).
 Phân họ Ocypodinae Rafinesque, 1815: 3 chi, 35-37 loài.
 Ocypode Weber, 1795 (gồm cả Ceratophthalma, Hoplocypode, Monolepis, Ocipode, Ocypoda, Parocypoda): 25-27 loài, với Ocypode ceratophthalmus là loài điển hình.
 Uca Leach, 1814 (gồm Acanthoplax, Eurycheles, Heteruca): 9 loài, với Uca major là loài điển hình. Chi Uca theo định nghĩa mới này chỉ giới hạn trong khu vực châu Mỹ. Website của World Register of Marine Species vẫn xếp chi này và chi Afruca trong phân họ Ucinae.
 Afruca Crane, 1975: 1 loài (Afruca tangeri).
 Phân họ Ucidinae Števčić, 2005: 1 chi, 2 loài.
 Ucides Rathbun, 1897 (gồm cả Oedipleura, Uca Latreille, 1819 và Ucea): 2 loài.

Phát sinh chủng loài

Thông tin về loài này cũng được ghi nhận trong tài liệu của Australian Government Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water, trong đó mô tả phân bố và đặc điểm sinh học của chúng dọc các bãi biển cát ở Úc.]]
Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo Shih et al. (2016).

Chú thích

Tham khảo
Mười tám nước

Mười tám nước (十八国), còn được gọi là Thập bát quốc, được dùng để đề cập đến mười tám quốc gia phong kiến tạo ra bởi Hạng Vũ ở Trung Quốc vào năm 206 TCN sau sự sụp đổ của triều Tần. Chi tiết về các quốc gia này như sau:

Mười tám nước này tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi: Điền Vinh của nước Tề chinh phục Giao Đông và Tế Bắc, thống nhất lại nước Tề cũ. Trong khi đó Hạng Vũ giết Sở Nghĩa Đế và vua Hàn Thành của nước Hàn. Tiếp đó Lưu Bang của nước Hán chinh phục lãnh thổ của Tam Tần, từ đó bắt đầu chiến tranh Hán-Sở. Sau nhiều trận chiến và thay đổi liên minh, Hán đã đánh bại Sở và chinh phục tất cả các vương quốc khác, với Lưu Bang lên làm Hoàng đế đầu tiên của nhà Hán vào năm 202 TCN.

Ghi chú 
Ung, Tắc và Địch được gọi chung là Tam Tần do các nước này nằm trên đất cũ của nước Tần, hay còn gọi là Quan Trung.

Giao Đông, Tề và Tế Bắc được gọi chung là Tam Tề do các nước này nằm trên đất cũ của nước Tề.

Tham khảo 

Nhà Tần
Nhà Hán
Triều đại Trung Quốc
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Đảo Weh

Đào Weh hay Pulau Weh, Pulo Weh là một hòn đảo núi lửa ngoài khơi bờ biển phía tây bắc Sumatra, Indonesia. Ban đầu, đảo này nối với đất liền của Sumatra, nhưng sau vụ phun trào cuối cùng của núi lửa trong thế Canh Tân thì nó bị tách khỏi. Sabang là thành phố lớn nhất trên đảo này.

Đào này nằm trên biển Andaman, khoảng 15 km ngoài khơi mũi phía tây bắc của Sumatra. Hòn đảo có diện tích , nơi cao nhất là đỉnh của miệng núi lửa cao .

Đảo được biết với hệ sinh thái đa dạng. Chính phủ Indonesia đã tuyên bố  đất liền và biển xung quanh đảo là để bảo vệ động vật hoang dã vì đây là nơi có nhiều loài quý hiếm trên đất hoang dã các rạn san hô đang bùng nổ với lượng lớn và đa dạng của đời sống biển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Official site 
  Marine Life of Pulau Weh
  Pulau Weh  A Traveler's Guide to Pulau Weh
 Monster divers Diving centre in Pulau Weh
 Pulau Weh Diving Pulau Weh Diving
 Pulau Weh Travel Guide  Pulau Weh Travel Guide

Quần đảo Sumatra
Đảo Indonesia
Đảo tại Ấn Độ Dương
Khu dân cư ở Indonesia
Cái nôi của nhân loại

Cái nôi của loài người hay Cái nôi của nhân loại là một biệt danh của một khu vực cổ sinh vật học nằm cách  về phía tây bắc của Johannesburg, thuộc tỉnh Gauteng, Nam Phi. Nó được tuyên bố là một Di sản thế giới của UNESCO từ năm 1999, Địa điểm với diện tích 47.000 ha có chứa một quần thể các hang động đá vôi. Tên đăng ký của nó trong danh sách Di sản thế giới là Các địa điểm hóa thạch người ở Nam Phi.

Các hang động Sterkfontein là một địa điểm đáng chú ý, nơi có các hóa thạch 2,3 triệu năm tuổi của loài Australopithecus africanus (có biệt danh là "Bà Ples") được tìm thấy vào năm 1947 bởi Robert Broom và John T. Robinson. Một trong những hiện vật nổi tiếng ở đây là hộp sọ Australopithecus africanus chưa thành niên được phát hiện vào năm 1924 được gọi là "Em bé Taung", bởi Raymond Dart, tại Taung ở Tây Bắc của Nam Phi, nơi công tác khai quật vẫn tiếp tục.

Gần đó là một địa điểm khảo cổ nhưng không nằm trong danh sách Di sản thế giới là hang động Rising Star, nơi có chứa buồng hóa thạch Dinaledi, nơi đã phát hiện ra mười năm bộ xương của một loài trong Tông Người đã tuyệt chủng tạm đặt là Homo naledi.

Chỉ riêng tại Sterkfontein đã phát hiện ra hơn một phần ba hóa thạch vượn nhân hình đầu tiên từng được tìm thấy trước năm 2010. Dinaledi chứa hơn 1.500 mẫu hóa thạch của loài Homo naledi, là phát hiện lớn nhất về một loài vượn nhân hình duy nhất từng được tìm thấy ở Châu Phi.

Tên nguyên
Cái tên này phản ánh thực tế rằng, đây là nơi đã phát hiện ra một lượng lớn các hóa thạch lâu đời nhất của Tông Người từng được tìm thấy, một số có niên đại khoảng 3,5 triệu năm trước.

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài 

BBC, "Richest human fossil site found in South Africa", ngày 28 tháng 11 năm 2013
National Geographic, Rising Star Expedition 
Sterkfontein and Maropeng visitor attractions website
Maropeng – The Cradle of Humankind Official Website
UNESCO – Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs
Cradle of Humankind Map
Palaeo Tours – Scientist-led tours to the "Cradle"
Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).

Di sản thế giới tại Nam Phi
Địa điểm cổ sinh vật học
Châu Phi thời tiền sử
Công viên hóa thạch
Cổ sinh vật học ở Nam Phi
Địa lý Gauteng
Australopithecus sediba

Australopithecus sediba là một loài vượn người phương nam của thời kỳ đầu Pleistocen, xác định dựa trên các phần còn lại hóa thạch có niên đại khoảng 2 triệu năm trước đây. Loài này được biết đến từ sáu bộ xương được phát hiện ở địa điểm hóa thạch Malapa tại di sản thế giới Cái nôi của loài người ở Nam Phi, một mẫu là một nam thanh thiếu niên (MH1 cũng được gọi là "Karabo", mẫu gốc), một mẫu là một phụ nữ trưởng thành (MH2, mẫu ghép), một người đàn, và ba trẻ sơ sinh. Các hóa thạch được tìm thấy cùng nhau ở dưới cùng của các hang động Malapa, nơi họ dường như rơi xuống và chết, và đã được xác định niên đại giữa 1,977 và 1,980 triệu năm trước. 
Hơn 220 mảnh vỡ từ các loài đã được thu hồi kể từ ngày đó. Các bộ xương một phần được mô tả ban đầu trong hai bài báo trên tạp chí Science của Mỹ và Nam Phi bởi nhà cổ nhân chủng học Lee R. Berger của Đại học Witwatersrand, Johannesburg và đồng nghiệp là một loài mới được phát hiện của tổ tiên loài người đầu gọi là Australopithecus sediba ("sediba" có nghĩa là "mùa xuân tự nhiên" hay "giếng" trong các ngôn ngữ Sotho). 
Australopithecus sediba có thể đã sống ở thảo nguyên nhưng đã ăn trái cây và các loại thực phẩm khác từ rừng, hành vi tương tự như tinh tinh ngày nay ở hoang mạc. Các điều kiện trong đó các cá nhân đã được chôn cất và hóa thạch là điều bất thường, cho phép khai thác các thực kết thạch khỏi các mảng bám răng.

Chú thích

S
Utica, New York

Utica (phát âm / juːtɨkə /) là một thành phố trong thung lũng Mohawk và quận lỵ của quận Oneida, New York, Hoa Kỳ. Đây là thành phố đông dân thứ mười ở tiểu bang New York, dân số là 62.235 theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010. Thànb phố nằm bên sông Mohawk ở chân của dãy núi Adirondack, Utica có cự khoảng 90 dặm (145 km) về phía tây bắc của Albany và 45 dặm (72 km) về phía đông của Syracuse.
Dù Utica và thành phố láng giềng Rome có khu vực đô thị riêng, cả hai thành phố cũng được đại diện và chịu ảnh hưởng của các đặc tính thương mại, giáo dục và văn hóa của khu vực thủ phủ và khu vực đô thị Syracuse.

Trước đây là một khu định cư bờ sông của bộ tộc người Mohawk của liên minh Iroquois, Utica trở thành nơi định cư của người da trắng từ New England trong cuộc cách mạng Mỹ. Trong thế kỷ 19, những người nhập cư tăng cường vị trí của nó như là một thành phố dừng chân giữa Albany và Syracuse trên các kênh đào Erie và Chenango và tuyến đường sắt trung tâm New York. Trong các thế kỷ 19 và 20, cơ sở hạ tầng của thành phố góp phần vào sự thành công của nó như là một trung tâm sản xuất và xác định vai trò của nó như là một trung tâm toàn cầu của ngành công nghiệp dệt may. Tham nhũng chính trị thế kỷ 20 Utica và tổ chức tội phạm đã cho nó biệt danh "Sin City" (thành phố tội ác), và sau đó, "thành phố bị Chúa lãng quên".

Cũng giống như các thành phố Rust Belt (vành đai rỉ sắt) khác, Utica có một cuộc suy thoái kinh tế bắt đầu từ giữa thế kỷ 20. Sự suy thoái bao gồm suy giảm công nghiệp do toàn cầu và đóng cửa các nhà máy dệt, giảm sút dân số do di dời các công ăn việc làm và các doanh nghiệp ngoại ô và đến Syracuse, và nghèo đói liên quan đến căng thẳng kinh tế xã hội và cơ sở thuế giảm. Với chi phí sinh hoạt thấp, thành phố đã trở thành một nơi thu hút người tị nạn từ các quốc gia bị chiến tranh tàn phá trên toàn thế giới (khuyến khích tăng trưởng cho các trường cao đẳng và các trường đại học, các tổ chức văn hóa và nền kinh tế).
Theo điều tra dân số năm 2010, đô thị Khu vực thống kê Utica-Rome (MSA) có 299.397 người trong quận Oneida và Herkimer; các quận trong thung lũng Mohawk có một dân số kết hợp 622.133 người. Trong năm 2014, dân số của Utica ước đạt 61.332 người.

Chú thích

Thành phố của New York (tiểu bang)
Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm
Nói ríu

Nói ríu là cách nói rút ngắn của một từ hay một từ ngữ nhiều âm tiết bằng cách gạt bỏ một số âm vị.

Trong phân tích ngữ học, không nên lầm nói ríu với viết tắt. Nói ríu có thể gạt bỏ âm đầu, âm giữa hoặc âm cuối.

Tiếng Việt vì là tiếng đơn âm nên hiện tượng nói ríu không phổ thông như các ngôn ngữ đa âm. Tuy nhiên nói ríu cũng có mặt.

Chú thích

Ngôn ngữ học
Từ viết tắt
Loại từ
Eo biển Wetar

Eo biển Wetar () chia tách phần phía đông của đảo Timor với đảo Wetar. Eo biển này nằm giữa Indonesia về phía Bắc và Đông Timor về phía nam. Phía tây là Atauro và xa hơn là eo biển Ombai, phía đông là phần phía nam của biển Banda  cực nam của quần đảo Maluku. Nơi hẹp nhất của eo biển rộng 36 km.

Chú thích

Tham khảo
 http://geo-boundaries.blogspot.com/2005/06/exercising-maritime-boundaries-in.html

Eo biển Indonesia
Quần đảo Maluku
W
Biên giới Đông Timor-Indonesia
W
Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia Việt Nam

Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia Việt Nam (hay còn gọi là Giải Futsal Vô địch Quốc gia - Cúp HDBank vì lý do tài trợ) là giải bóng đá futsal do Liên đoàn bóng đá Việt Nam tổ chức hàng năm, được tổ chức lần đầu tiên năm 2007. Câu lạc bộ Dilmah Hà Nội trở thành đội đầu tiên đoạt ngôi vô địch quốc gia Futsal sau khi giành chiến thắng 6-1 trước Báo Công an Thành phố Phường 15, Quận 11 trong trận chung kết Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia 2007.

Kể từ mùa giải 2015, Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia Việt Nam sẽ bắt đầu thi đấu theo thể thức League. Mục đích là nhằm đảm bảo cho các đội có thêm cơ hội được thi đấu nhiều hơn cũng như đưa futsal Việt Nam từng bước hòa nhập vào sự phát triển chung của futsal châu lục và thế giới. Mùa giải 2020 có 11 đội bóng tham dự giải.

Từ mùa giải 2023 trở đi, các câu lạc bộ sẽ thi đấu theo thể thức sân nhà - sân khách, đồng thời được đăng ký một cầu thủ ngoại và một cầu thủ Việt kiều chưa có quốc tịch Việt Nam (suất cầu thủ này không ảnh hưởng đến suất ngoại binh của các câu lạc bộ).

Các đội bóng hiện tại (mùa giải 2025)
 Hà Nội
 Luxury Hạ Long
 Sahako
 Sài Gòn Titans
 Tân Hiệp Hưng
 Thái Sơn Bắc
 Thái Sơn Nam – Thành phố Hồ Chí Minh
 Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh

Các đội đoạt huy chương

Bảng tổng sắp huy chương

Truyền hình

Tham khảo

Xem thêm 
Giải bóng đá vô địch quốc gia
Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam

Liên kết ngoài 
Trang chủ Liên đoàn bóng đá Việt Nam

Giải bóng đá trong nhà vô địch quốc gia
Bóng đá trong nhà Việt Nam
Việt Nam
Safranin

Safranin (tên khác Safranin O hay đỏ cơ bản 2) là một loại thuốc nhuộm sinh học được dùng trong Mô học và Tế bào học. Safranin được dùng như một thuốc nhuộm màu tương phản trong một vài phương thức nhuộm, làm cho tất cả nhân tế bào trở thành màu đỏ. Đây là màu nhuộm tương phản phổ biến trong cả phương pháp Nhuộm Gram và nhuộm bào tử. Nó cũng có thể được sử dụng để phát hiện sụn, mucin và các hạt dưỡng bào.

Safranin điển hình có cấu trúc hóa học được biểu diễn ở hình bên phải (đôi khi được gọi là dimethyl safranin). Cũng có hợp chất khác là trimethyl safranin, hợp chất có nhóm methyl ở vị trí ortho của vòng phía dưới. Cả hai hợp chất có những biểu hiện giống nhau quan trọng trong các ứng dụng nhuộm màu sinh học, và hầu hết các nhà sản xuất không phân biệt hai chất khác nhau. Safranin trong thương mại thường chứa hỗn hợp cả hai loại. 

Safranin cũng được dùng như một chất chỉ thị oxy hóa - khử trong hóa phân tích.

Các safranine 
Safranines là các hợp chất của 2,8-dimethyl-3,7-diamino-phenazine đối xứng. Chúng được tổng hợp khi thực hiện phản ứng oxy hóa kết nối một phân tử para-diamine với hai phân tử primary amine; nhờ sự kết hợp của các hợp chất para-aminoazo với các primary amine, và nhờ hoạt động của các para-nitrosodialkylaniline với các base bậc hai như diphenylmetaphenylenediamine. Chúng là các chất rắn dạng tinh thể có đặc tính phát ánh kim loại xanh lục; chúng dễ tan trong nước và thuốc nhuộm xanh hoặc tím. Chúng là các base mạnh và tạo các muối monacid bền. Dung dịch alcohol của chúng có huỳnh quang màu vàng-đỏ. Phenosafranine không bền lắm ở trạng thái tự do; chloride của nó tạo thành các mảng xanh lục. Nó có thể dễ dàng được diazo hóa, và muối diazonium khi đun sôi với alcohol sẽ cho ra aposafranine hoặc benzene induline, C18H12N3. F. Kehrmann đã cho thấy rằng aposafranine có thể được diazo hóa khi có mặt acid sulfuric đậm đặc và lạnh, và muối diazonium khi đun sôi với alcohol sẽ sinh ra các muối phenylphenazonium. Aposafranone, C18H12N2O, được tạo thành khi đun nóng aposafranine bằng axit clohydric đậm đặc. Ba hợp chất này có thể được biểu diễn dưới dạng các ortho- hoặc para-quinon. Safranine trong thương mại là một ortho-tolusafranine. Phẩm nhuộm aniline đầu tiên được chế xuất trên quy mô sản xuất là mauveine, có được khi Sir William Henry Perkin đun nóng aniline thô với kali bichromate và axit sulfuric. Mauveine được chuyển hóa thành parasafranine (1,8-dimethyl Safranine) bởi Perkin vào năm 1878 nhờ sự thiếu hụt oxy hóa/khử của nhóm 7-N-para-tolyl. Một loại safranin phổ biến khác là phenosafranine (C.I. 50200, 3,7-diamino-5-phenylphenazinium chloride) được sử dụng rộng rãi làm thuốc nhuộm mô, chất nhạy quang học và đầu điện cực oxy hóa-khử.

Tham khảo 

 Bài viết có sử dụng các tư liệu từ một bài xuất bản hiện nay đã được công khai: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Safranine". Encyclopædia Britannica (11th ed.).Cambridge University Press. 

Muối chloride

Chỉ thị oxy hóa khử
Phẩm nhuộm chính
Phenazines
Amin thơm
Các hợp chất amoni bậc 4
Chloride
Vườn quốc gia Beit Guvrin

Vườn quốc gia Beit Guvrin-Maresha là một vườn quốc gia ở miền trung Israel, nằm cách Kiryat Gat khoảng 13 km. Vườn quốc gia bao gồm các di tích của Maresha, một trong những thành phố quan trọng của Judah trong suốt khoảng thời gian của Đền thờ Thứ nhất, và Beit Guvrin, một thị trấn quan trọng trong thời đại La Mã, khi nó được biết đến với tên gọi là Eleutheropolis.

Hiện vật khảo cổ khai quật tại địa điểm bao gồm một nghĩa trang lớn của người Do Thái, một giảng đường La Mã-Byzantine, một nhà thờ Byzantine, nhà tắm công cộng, khảm và các hang động chôn cất.

Lịch sử

Các ghi chép sớm viết về Maresha là một thành phố cổ xưa của Bộ tộc Judah. Kinh thánh Hebrew đề cập đến khía cạnh khác trong việc vua Rehoboam của Judah củng cố nó để chống lại cuộc tấn công của người Ai Cập. Sau sự sụp đổ của Vương quốc Judah, thành phố Maresha đã trở thành một phần của vương quốc Edom. Vào cuối thời kỳ Ba Tư, những người Sidonian đã định cư tại Maresha và thành phố được đề cập đến trong khoảng thời gian Zeno của Caunus. Khi diễn ra Cuộc khởi nghĩa Maccabee, Maresha là một cơ sở cho các cuộc tấn công chống lại Judea. Sau thời kỳ Vương quốc Hasmoneus, John Hyrcanus bị bắt và Maresha đã bị phá hủy trong năm 112 TCN. Vùng Idumea vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Hasmoneus. Năm 40 TCN, người Parthia tàn phá hoàn toàn Maresha, và sau đó nó không bao giờ được xây dựng lại nữa.

Beit Guvrin rực rỡ hơn Maresha khi là thị trấn chính của khu vực. Bị chinh phục bởi Vespasianus trong chiến tranh Do Thái (68 SCN) và một lần nữa sau những cuộc nổi dậy của Bar Kochba (132-135 SCN), nó đã được tái thành lập như là một thuộc địa của La Mã và trong năm 200, nó đã nhận được danh hiệu của một thành phố của người La Mã (Ius Italicum), dưới cái tên mới là Eleutheropolis, "thành phố tự do". Tài liệu trong thời gian Byzantine đề cập đến việc thành phố có cả người Kitô giáo và Do Thái sinh sống.

Khảo cổ
Maresha lần đầu tiên được khai quật vào năm 1898-1900 bởi Bliss và Macalister, người phát hiện ra bức tường bao quanh với tháp canh thời Kỳ Hellenistic. Nhiều máy ép ô liu cổ của thành phố, cấu trúc Columbarium và bể chứa nước vẫn có thể được nhìn thấy.

Cả hai Maresha và Beit Guvrin đã được khai quật vào năm 1989 và 1992 bởi nhà khảo cổ học người Israel Amos Kloner. Một giảng đường được xây dựng bởi các đơn vị quân đội La Mã đóng quân ở đó, một nhà tắm La Mã lớn, và một pháo đài từ thời Crusader lồng ghép trong các bức tường của giảng đường và nhà tắm La Mã, cũng như một nhà thờ thời kỳ này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 

  
 
 
Video và phân tích về những âm thanh độc đáo trong các hang động hình chuông
 Shuli Levinboim, Re-reconstruction of the Bird Mosaic, Antiquities Site  - Conservation Department

Beit Guvrin
Beit Guvrin
Lịch sử Israel
Chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư

Chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư (cũng thường được gọi là chiến tranh Ba Tư) là một loạt các cuộc xung đột giữa Đế chế Achaemenes của Ba Tư (Iran ngày nay) và thành bang Hy Lạp bắt đầu từ năm 499 TCN và kéo dài cho đến 449 TCN. Sự đụng độ giữa thế giới chính trị ngang bướng của người Hy Lạp và đế quốc to lớn của người Ba Tư đã bắt đầu khi Cyrus Đại đế chinh phục vùng người Hy Lạp sinh sống Ionia trong 547 TCN. Đấu tranh để loại trừ các thành phố có tư tưởng độc lập của Ionia, người Ba Tư chỉ định các bạo chúa cai trị mỗi đơn vị trong số đó. Điều này sẽ chứng minh là nguồn gốc của nhiều rắc rối cho cả những người Hy Lạp và người Ba Tư.

Trong năm 499 TCN, bạo chúa của Miletus, Aristagoras, bắt tay vào một cuộc chinh phục đảo Naxos, với sự hỗ trợ của Ba Tư; tuy nhiên, đoàn thám hiểm đã hứng chịu thất bại và, bị đánh phủ đầu, Aristagoras xúi giục tất cả các tiểu Á Hy Lạp tiến hành các cuộc nổi loạn chống lại người Ba Tư.
Đây là sự khởi đầu của cuộc nổi dậy Ionia, kéo dài đến 493 TCN, dần dần lôi kéo các vùng Tiểu Á vào cuộc xung đột. Aristagoras bảo đảm hỗ trợ quân sự từ Athens và Eretria, và trong năm 498 TCN các lực lượng này đã giúp chiếm giữ và thiêu trụi khu vực thủ phủ Ba Tư Sardis.

Vua Ba Tư Darius Đại đế tuyên bố sẽ trả thù Athens và Eretria về hành động này. Các cuộc nổi dậy tiếp tục, hai bên lâm vào cảnh bế tắc trong suốt 497-495 TCN. Trong 494 TCN, người Ba Tư tập hợp lại, và tấn công vào trung tâm của các cuộc nổi dậy ở Miletus. Trong trận Lade, các Ionia phải chịu một thất bại quyết định, và cuộc nổi loạn sụp đổ, với những thành viên cuối cùng bị đè bẹp ra một năm sau.

Chú thích

Xung đột thập niên 490 TCN
Xung đột thập niên 480 TCN
Xung đột thập niên 470 TCN
Xung đột thập niên 460 TCN
Xung đột thập niên 450 TCN
Xung đột thập niên 440 TCN
Chiến tranh liên quan tới Hy Lạp cổ đại
Chiến tranh liên quan tới Nhà Achaemenes
Chiến tranh liên quan tới Síp cổ đại
Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Macedonia
Chiến tranh liên quan tới Ai Cập cổ đại
Chiến tranh liên quan tới Sparta
Chiến tranh liên quan tới Athens
Thế kỷ 5 TCN
Lịch sử châu Âu
Lịch sử vùng Balkan
Tam Tần

Tam Tần () được dùng để đề cập đến ba trong số Mười tám nước hình thành từ các bộ phận của đế quốc Tần sau sự sụp đổ của nhà Tần vào năm 206 TCN. Ba vương quốc này nằm tại Quan Trung (ngày nay là trung tâm Thiểm Tây), khu vực trung tâm của đế chế Tần.

Ban đầu, theo lời hứa của Sở Nghĩa Đế, Quan Trung thuộc về Lưu Bang vì ông là người đầu tiên chiếm được Quan Trung và kết thúc Triều đại nhà Tần. Tuy nhiên, Hạng Vũ bỏ qua lời hứa này và đưa Lưu Bang đến một thái ấp khác là nước Hán tại Tứ Xuyên ngày nay. Thay vào đó, Quan Trung lại được cấp cho ba tướng cũ của Tần, những người đã đầu hàng Hạng Vũ sau trận Cự Lộc. Ba vương quốc này do đó được gọi chung là Tam Tần vì chúng nằm trên vùng đất trung tâm của nước Tần cũ.

Tam Tần là:
Ung (雍), cai trị bởi Chương Hàm, nằm ở trung tâm Thiểm Tây và phía đông Cam Túc ngày nay.
Tắc (塞), cai trị bởi Tư Mã Hân, nằm ở phía đông bắc Cam Túc.
Địch (翟), cai trị bởi Đổng Ế, nằm ở phía bắc Cam Túc.

Vào mùa thu năm 206 TCN, tướng của Lưu Bang là Hàn Tín đã thực hiện một cuộc tấn công bất ngờ vào nước Đại và đánh bại Chương Hàm. Tiếp theo đó, Tư Mã Hân và Đổng Ế cũng đầu hàng Hàn Tín. Vào 205 TCN, Tam Tần đã trở thành một phần của nước Hán (sau này trở thành nhà Hán).

Tham khảo

Nhà Tần
Nhà Hán
Năm 206 TCN
Lịch sử Thiểm Tây
Địa danh lịch sử Trung Quốc
Năm 205 TCN
Người Negrito

Người Negrito là những nhóm dân tộc sinh sống ở các vùng biệt lập ở Đông Nam Á. Quần thể hiện tại của họ bao gồm các dân tộc Andaman ở quần đảo Andaman, Semang ở Malaysia, Mani ở Thái Lan, và Aeta, Agta, Ati cùng chừng 30 dân tộc khác ở Philippines.

Dựa trên những điểm tương đồng về thể chất, Negritos từng được coi là một nhóm dân cư duy nhất gồm những người có quan hệ họ hàng gần. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền cho thấy chúng nằm dọc theo một khe giữa các nhóm liên quan đến Đông Á và các nhóm liên quan đến Papuan, cho thấy rằng chúng bao gồm một số nhóm riêng biệt. Phần lớn họ đã bị thay thế hoặc hấp thụ vào các dân tộc Austronesian hoặc tạo thành các nhóm thiểu số ở các vùng cách biệt về địa lý.

Trong lịch sử, họ tham gia buôn bán với người dân địa phương nhưng cũng thường xuyên phải chịu các cuộc truy quét nô lệ trong khi cũng phải cống nạp cho các nhà cai trị và vương quốc Đông Nam Á địa phương kể từ năm 724 sau Công nguyên.

Từ nguyên 

"Negrito" theo tiếng Tây Ban Nha là "người da đen nhỏ bé", số nhiều là 'negritos', được các nhà thám hiểm châu Âu trước đây đặt ra để chỉ người da đen có tầm vóc nhỏ bé.

Thỉnh thoảng, một số người gọi người Negrito là Negrillo (người Pygmy), ghép họ chung với dân tộc của tầm vóc cơ thể tương tự như ở Trung Phi. Mặt khác Negrito thỉnh thoảng trước đây cũng được sử dụng để chỉ người Pygmy ở châu Phi.

Nguồn gốc 

Một số nghiên cứu đã gợi ý rằng mỗi nhóm nên được xem xét riêng biệt, vì bằng chứng di truyền bác bỏ khái niệm về một tổ tiên chung cụ thể giữa các nhóm "Negrito" ở Quần đảo Andaman, Bán đảo Mã Lai và Philippines. Thật vậy, tình cảm này được lặp lại trong một tác phẩm gần đây hơn từ năm 2013 kết luận rằng các nhóm được phân loại là Negrito không có chung tổ tiên với nhau.

Một số nghiên cứu gần đây, phát hiện ra rằng các nhóm khác nhau được phân loại là Negritos, tồn tại trên một khe giữa người Đông Á và người Papuans. Người Andaman được phát hiện phần lớn thuộc "tổ tiên gốc Đông Á" và gần gũi nhất với người Đông Á đương đại, bao gồm các mẫu Đông Á cổ đại, chẳng hạn như người Tianyuan ở miền bắc Trung Quốc, trong khi rõ ràng khác biệt với các nhóm có liên quan đến Papuan. Các dân số liên quan đến Đông Á và các nhóm liên quan đến Papuans được ước tính đã tách khỏi nhau vào năm 58.000 trước Công nguyên.

Một nghiên cứu di truyền gần đây cho thấy rằng không giống như nhóm khác trong Malesia (tức Malayo-Indonesia), Negrito Andaman thiếu phần gen DNA Hominin Denisova. Gen Denisova được tìm thấy trong các quần thể người Melanesia và Úc bản địa là 4-6%.

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm 
Chủng tộc Negroid
Người Pygmy

Liên kết ngoài 

Filipiniana.net: "Negritos in the Philippines" 
Andaman.org: The Negrito of Thailand 
Historycooperative.org: Africans and Asians: Historiography and the Long View of Global Interaction
The Southeast Asian Negrito  

*
Nhóm sắc tộc ở Thái Lan
Nhóm sắc tộc ở Philippines
Nhân khẩu học Philippines
Nhóm sắc tộc ở Quần đảo Andaman và Nicobar
Nhóm sắc tộc ở Malaysia
Người bản địa Nam Á
Người bản địa Đông Nam Á
Epidendrum armeniacum

Epidendrum armeniacum là một loài lan trong phân họ Epidendroideae, thường được tìm thấy ở Bolivia (gồm các vùng Cochabamba và La Paz), Brasil, Ecuador, và Peru, tại độ cao 1–2 km.

Chú thích

Tham khảo
 
 
 Dodson, C. H. & R. Vásquez Ch. 1989. Orchids of Bolivia. 3: 201–300. In Icon. Pl. Trop., ser. 2. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO.
 Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/ . 
 Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223. 
 Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. 
 Schweinfurth, C. 1959. Orchidaceae, Orchids of Peru. Fieldiana, Bot. 30(2): 261–531.
 Vasquez C., R. & P. L. Ibisch. 2004. Orq. Bolivia Div. Est. Cons. 1–649. Editorial FAN, Santa Cruz de la Sierra.
 Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares del Cono Sur (Argentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguay). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1–983; 107(2): i–xx, 985–2286; 107(3): i–xxi, 2287–3348.

A
Lan Brasil
Lan Ecuador
Lan Perú
Thực vật được mô tả năm 1836
Epidendrum excisum

Epidendrum excisum là một loài lan trong phân họ Epidendroideae. Chúng thường được tìm thấy ở các vùng núi Columbia, Ecuador, Peru, và Venezuela; ở cao độ từ 2.4 km đến 2.8 km.

Chú thích

Tham khảo
 
 

excisum
Lan Colombia
Lan Ecuador
Lan Perú
Lan Venezuela
Euchloe lotta

Euchloe lotta là một loài bướm trong họ Pieridae. Chúng thường xuất hiện ở vùng British Columbia.

Ấu trùng ăn các loài thực vật Arabis furcata, Arabis sparsiflora, Arabis bolboellii, và Halimolobos whitedi.

Chú thích

Tham khảo
 
 Butterflies and moths of North America
 Papillons du Canada
 Natural history of North America 
 Mariposas mexicanas 
 

Động vật được mô tả năm 1898
L
Bướm Bắc Mỹ
Đồng vị của franci

Franci (Fr) không có đồng vị bền. Nguyên tử khối chuẩn cũng chưa rõ ràng. Đồng vị bền nhất là 223Fr có chu kỳ bán rã là 22 phút, có mặt trong tự nhiên ở dạng vết, là một sản phẩm phân rã trung gian của 235U. Đồng vị tự nhiên khác là 221Fr.

Trong số các nguyên tố có đồng vị ổn định nhất đã được xác định một cách chắc chắn, franci là không bền nhất. Tất cả các nguyên tố có số nguyên tử lớn hơn hoặc bằng 106 (Seaborgi) có các đồng vị bền nhất ngắn hơn Franci, nhưng các nguyên tố này chỉ có một số nhỏ tương đối các đồng vị được phát hiện, do vậy, có khả năng một đồng vị chưa được biết đến có chu kỳ bán rã dài hơn.

Năm 1939, nhà nữ bác học người Pháp tên là M. Perey đã phát hiện ra nguyên tố có số thứ tự 87, sau khi tách được nguyên tố này ra từ các sảm phẩm phân rã actini và đặt tên là franci để ghi danh nước Pháp tổ quốc của bà Ngoài đồng vị có chu kỳ bán rã dài nhất 223Fr (t1/2 = 22 phút), còn có 17 đồng vị khác của Franci có chu kỳ bán rã ngắn, thường điều chế nhân tạo, chủ yếu bằng phản ứng va chạm khi bắn phá trực tiếp hạt nhân thori bằng hạt α năng lượng cao. Các đồng vị ngắn ngày của Franci cũng hình thành trong sự phân rã α các đồng vị của actini.

Franci có mặt trong quặng Urani với hàm lượng vô cùng nhỏ (7,7.1014 nguyên tử 235U, tức là 3.1018 nguyên tử Urani tự nhiên mới có một nguyên tử Franci). Theo các tính toán, tổng khối lượng Franci có trong vỏ trái đất (tính đến chiều sâu 1,6 km) là 24,5 g.

Danh sách các đồng vị

Chú thích 

 Các trị được đánh dấu # không thực sự có nguồn gốc từ dữ liệu thí nghiệm, nhưng ít nhất một phần từ xu hướng hệ thống. Các spin với các argument yếu được đặt trong dấu ngoặc.
 Các giá trị không chắc chắn được đưa ra dạng ngắn gọn trong dấu ngoặc theo sau là các con số cuối tương ứng. Giá trị không chắc chắn biểu thị độ lệch chuẩn, ngoại trừ phần đồng vị và khối lượng nguyên tử chuẩn từ IUPAC mà sử dụng không chắc chắn mở rộng.

Tham khảo 

 Isotope masses from:

 Isotopic compositions and standard atomic masses from:

 Half-life, spin, and isomer data selected from the following sources. See editing notes on this article's talk page.

Francium
Baorisa

Baorisa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae. Một thời gian dài, chi này được xem là đơn loài với loài Baorisa hieroglyphica. Năm 1996, thêm 3 loài mới được ghi nhận thuộc chi này.

Các loài
Baorisa floresiana Behounek, Speidel và Thöny, 1996 
Baorisa hieroglyphica Moore, 1882
Baorisa philippina Behounek, Speidel và Thöny, 1996
Baorisa sulawesiana Behounek, Speidel và Thöny, 1996

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
Natural History Museum Lepidoptera genus database
Revision of the Baorisa genus 

Erebidae
Anomoea

Anomoea là một chi côn trùng thuộc phân họ Cryptocephalinae.

Loài (chọn lọc)
 Anomoea flavokansiensis
 Anomoea laticlavia
 Anomoea nitidicollis
 Anomoea rufifrons

Tham khảo

Clytrini
Đơn vị phân loại do Louis Agassiz đặt tên
Trứng cá tầm muối

Trứng cá tầm muối (Beluga caviar) là một món ăn thuộc thể loại trứng cá muối từ nguyên liệu của cá tầm Cá tầm trắng (Huso huso) phân bố ở Iran, Azerbaijan, Kazakhstan, Nga, và Turkmenistan và cũng có thể được tìm thấy ở lưu vực Biển Đen và đôi khi ở biển Adriatic. Trứng cá muối Beluga là loại trứng cá muối đắt đỏ, loại cá này có thể sống được trong môi trường nước ngọt lẫn nước mặn, là loại cá có giá trị cao trên thị trường bởi thịt và trứng của chúng là những món ăn rất ngon và bổ dưỡng. Bong bóng của cá tầm trắng cũng đáng giá, màng trong của bong bóng được dùng để làm chất thạch (một dạng tinh khiết của gelatin), hữu ích trong nhiều ngành công nghiệp. Trứng được dùng làm món trứng cá muối, đây là món ăn đặc sản có giá trị kinh tế rất cao. Hiện loài cá này đang bị đẩy đến bên bờ vực tuyệt chủng một phần vì số lượng đánh bắt cá quá lớn. Bên cạnh đó, người ta lại hay giết con cái trưởng thành để lấy trứng, làm sụt giảm nghiêm trọng nguồn cá tầm thiên nhiên. 

Cá tầm trắng sống ở sông hay biển tùy theo từng giai đoạn phát triển. Cá trưởng thành từ biển bơi vào sông trong khoảng tháng ba, bơi lên đến các nhánh thượng nguồn vào khoảng tháng năm. Ở đó, chúng đẻ trứng trong các dòng nước chảy xiết. Trứng bám chặt vào đá cho đến khi nở. Sau thời gian sinh sản, những con trưởng thành bơi ra biển, nhưng những con non vẫn ở lại sông nhiều năm, rồi sau đó cũng bơi thẳng ra sống ở biển. Phải mất ít nhất là 20 năm, cá tầm trắng mới đến độ trưởng thành để có thể sinh sản - khi đó chúng lại từ biển bơi vào sông và ngược lên thượng nguồn. Cá tầm trắng đẻ trứng với số lượng rất lớn: một con cá cái kích thước 3m có thể đẻ một lứa hơn 3 triệu trứng với tổng trọng lượng là 115 kg trứng. Những con cá mái sắp đẻ trứng thường bị ngư dân bắt để làm món trứng cá muối. Món trứng cá tầm muối được xem là món ăn hảo hạng và một mặt hàng xa xỉ thượng lưu đắt đỏ với giá thị trường dao động từ $7,000 tới $22,000/kg ($3,200 tới $10,000/lb).

Chú thích

Tham khảo
 Young, Mark C. (1999). Guinness Book of World Records. p. 94.
 Schmidt, Arno (2003). Chef's Book of Formulas, Yields, and Sizes. p. 48.
 Fabricant, Florence (2003). The New York Times Seafood Cookbook. p. 287.

Món ăn
Hàng xa xỉ
Ẩm thực Nga
David Bohm

David Joseph Bohm FRS (20 tháng 12 năm 1917 – 27 tháng 10 năm 1992) là một nhà khoa học người Do Thái được xếp vào một trong những nhà vật lý lý thuyết quan trọng nhất của thế kỷ 20, người đã cống hiến những ý tưởng cách tân cho lý thuyết lượng tử và tâm lý học thần kinh và triết học tinh thần.

Bohm là học trò của Robert Oppenheimer tại Đại học California tại Berkeley và tham gia vào Dự án Manhattan chế tạo quả bom nguyên tử đầu tiên. Vì những mối quan hệ với cánh tả thời còn trẻ, ông trở thành nạn nhân của chủ nghĩa McCarthy những năm 1950, bị mất chức giáo sư và buộc phải rời Mỹ sang Brasil rồi cuối cùng nhập quốc tịch Anh. Mối quan tâm chính của ông, nhất là những năm về sau, là về bản chất của thực tại nói chung và của ý thức nói riêng, mà theo Bohm là một thể cố kết không ngừng tạo thành và biến đổi.
.

Tham khảo

Hội viên Hội Vương thất
Tình mẫu tử (phim truyền hình Hàn Quốc)

Tình mẫu tử (; lit. Gumiho: Tale of the Fox's Child) là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc năm 2010 với sự tham gia của Han Eun-jung, Jang Hyun-sung, Kim Yoo-jung và Seo Shin-ae. Phim được phát sóng trên KBS2 từ 5 tháng 7 đến 24 tháng 8 năm 2010 vào thứ hai và thứ ba lúc 21:55 gồm 18 tập.

Phân vai
Han Eun-jung vai Gu San-daek/Gumiho
Jang Hyun-sung vai Yoon Doo-soo
Kim Yoo-jung vai Yeon-yi
Seo Shin-ae vai Yoon Cho-ok
Kim Jung-nan vai Lady Yang
Kim Kyu-chul vai steward Oh
Seo Jun-young vai Chun-woo
Im Seo-yeon vai Kye-hyang
Kim Woo-seok vai Yoon Choong-il
Woo Min-gyu vai Yoon Choong-yi
Chun Ho-jin vai Manshin
Park Soo-hyun vai exorcist
Yoon Hee-seok vai trưởng làng Jo 
Lee Min-ho vai Jo Jung-kyu 
Go Jung-min vai vợ của trưởng làng Jo
Baek Bong-ki vai Ba-wi
Jung Eun-pyo vai chồng của Gumiho
Kim Do-yeon vai Un-nyun
Han So-jung vai Sam-wol
Han Si-yoon vai Yoo-wol
Kim Hyuk vai Man-seok
Jang Hang-sun vai monk
Lee Dae-ro vai royal physician
Choi Hye-kyung vai So-yeon

Giải thưởng
2010 KBS Drama Awards 
Excellence Award, Actress in a Miniseries: Han Eun-jung
Best Young Actress: Kim Yoo-jung và Seo Shin-ae

Chú thích

Liên kết ngoài
Grudge: The Revolt of Gumiho official KBS website 

Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2010
Phim truyền hình KBS, Hàn Quốc
A Horse with No Name

"A Horse with No Name" là ca khúc sáng tác bởi Dewey Bunnell, được thu âm bởi ban nhạc America. Đây là đĩa đơn đầu tay và cũng là đĩa đơn thành công nhất của ban nhạc, được phát hành vào cuối năm 1971 tại châu Âu và đầu năm 1972 tại Mỹ, sau đó đứng quán quân tại rất nhiều quốc gia. Đĩa đơn cũng có được chứng chỉ Vàng từ RIAA. Do ca khúc có nhiều nét tương đồng với phong cách của Neil Young vào thời điểm đó nên nhiều khi nó bị nhầm là sáng tác của Young.

Thành phần tham gia sản xuất 
Theo bìa sau đĩa than năm 1972
America
 Dewey Bunnell – hát chính, guitar acoustic.
 Gerry Beckley – guitar acoustic 12-dây, hát nền.
 Dan Peek – bass, hát nền.

Nghệ sĩ khách mời
 Ray Cooper – định âm.
 Kim Haworth – trống.

Bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng cuối năm

Bảng xếp hạng mọi thời đại

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang chủ của America

Bài hát của America
Bài hát năm 1971
Đĩa đơn năm 1972
Đĩa đơn năm 1971
Bài hát năm 1972
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn đầu tay
В

В (chữ nhỏ: в; in nghiêng: В в) là một chữ cái trong bảng chữ cái Kirin.

Chữ cái này thường được đại diện cho âm xát môi răng hữu thanh , như  trong "viết".

В thường được latinh hóa thành chữ V nhưng đôi khi là chữ W (trong tiếng Ba Lan hoặc tiếng Đức).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chữ cái Kirin
Ngôn ngữ tại Nga