Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
One (bài hát của U2)

"One" là ca khúc của ban nhạc rock người Ireland, U2. Đây là ca khúc thứ 3 trong album Achtung Baby (1991), sau đó trở thành đĩa đơn thứ ba của album này vào tháng 2 năm 1992. Khi thu âm tại phòng thu Hansa tại thành phố Berlin, tranh cãi đã xảy ra giữa các thành viên về hiệu ứng âm thanh và chất lượng kỹ thuật. Thậm chí nguy cơ tan rã đã cận kệ cho tới khi họ cùng nhau chơi thử ca khúc này. "One" được Bono sáng tác từ đoạn rải hợp âm mà tay guitar The Edge chơi thử trong phòng thu, lấy cảm hứng từ về mối quan hệ giữa các thành viên và sự kiện Tái thống nhất nước Đức. Cho dù bản thân ban nhạc luôn nhấn mạnh rằng ca từ có nội dung nói về việc "hợp nhất", song thực tế ca khúc vẫn thường được hiểu theo nhiều nghĩa khác.

Đĩa đơn "One" được phát hành với mục đích từ thiện nhằm gây quỹ nghiên cứu phòng chống HIV/AIDS. Ca khúc đạt vị trí quán quân tại Irish Singles Chart, cũng như Billboard Album Rock Tracks và Modern Rock Tracks, vị trí số 7 tại UK Singles Chart và số 10 tại Billboard Hot 100. Để quảng bá cho dự án này, ban nhạc cũng đã quay rất nhiều video âm nhạc, và họ chỉ hài lòng và phát hành video thứ 3 thực hiện.

Ca khúc nhận được rất nhiều phản hồi tích cực, và được nhiều nguồn khác nhau công nhận là một trong những ca khúc xuất sắc nhất mọi thời đại. U2 thường xuyên hát "One" tại mọi buổi trình diễn trực tiếp của họ từ năm 1992, và ca khúc cũng xuất hiện trong nhiều bộ phim tài liệu về ban nhạc. Trong các buổi diễn, "One" thường được U2 lựa chọn để nhấn mạnh cho những hoạt động bảo vệ nhân quyền và công lý, và ca khúc chính là tên của tổ chức từ thiện của Bono, ONE Campaign. Năm 2005, U2 thu âm lại ca khúc này cùng Mary J. Blige cho album The Breakthrough của cô theo phong cách R&B.

Danh sách ca khúc 
Một số ấn bản đĩa đơn có theo kèm remix ca khúc "Satellite of Love" hoặc cả hai ca khúc "Satellite of Love" và "Night and Day".

Thành phần tham gia sản xuất 

 U2
 Bono – hát.
 The Edge – guitar.
 Adam Clayton – bass.
 Larry Mullen Jr. – trống, định âm.
 Nghệ sĩ khác
 Brian Eno – keyboard hỗ trợ.
 Daniel Lanois – guitar hỗ trợ

 Kỹ thuật
 Sản xuất – Daniel Lanois và Brian Eno.
 Kỹ thuật viên âm thanh – Flood, Robbie Adams.
 Kỹ thuật viên âm thanh hỗ trợ – Shannon Strong.
 Chỉnh âm – Flood, Shannon Strong

Bảng xếp hạng

Xếp hạng tuần

cùng Mary J. Blige

Thư mục

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Lyrics and list of performances tại U2.com

Bài hát năm 1991
Đĩa đơn năm 1992
Bài hát của U2
Bài hát năm 2005
Đĩa đơn năm 2006
Đĩa đơn năm 1995
Đĩa đơn từ thiện
Ballad thập niên 1990
Đĩa đơn quán quân Billboard Alternative Songs
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn của Island Records
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Pop ballad
R&B ballad
Rock ballad
Bài hát do Daniel Lanois sản xuất
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
M-150 Cup 2017

M-150 Cup 2017 là giải đấu tổ chức từ ngày 9 đến ngày 15 tháng 12 năm 2017 tại Buriram, tỉnh Buriram, Thái Lan. Giải đấu mang tên này vì có sự tài trợ và quyền đặt tên của nhãn hiệu nước tăng lực M-150.

Địa điểm
Tất cả các trận đấu đều được tổ chức tại Sân vận động I-Mobile mới ở Buriram, Thái Lan.

Các trận đấu 
Tất cả thời gian địa phương, Giờ Đông Dương (UTC+7)

Bảng A

Bảng B

Trận tranh hạng ba

Chung kết

Vô địch

Cầu thủ ghi bàn
4 bàn

 Zabikhillo Urinboev
 Nguyễn Công Phượng

2 bàn

 Ayase Ueda
 Yuta Kamiya
 Bobir Abdixolikov
 Nguyễn Quang Hải

1 bàn

 Ren Komatsu
 Shion Inoue
 Yoichi Naganuma
 Lwin Moe Aung
 Sithu Aung
 Ri Hun
 Chaiyawat Buran
 Saringkarn Promsupa
 Supachok Sarachat
 Phan Văn Long

Tham khảo

Bóng đá năm 2017
Bóng đá Thái Lan năm 2017
Tỉnh Buriram
Truyện cổ Caunterbury

Truyện cổ Caunterbury (Anh văn trung đại: Tales of Caunterbury, Anh văn hiện đại: The Canterbury tales) là một tuyển tập gồm 24 giai thoại trào phúng được cho là của tác giả Geoffrey Chaucer, người đã cất công sưu tầm và biên soạn ở thời kỳ 1387 - 1400. Trứ tác này được đánh giá là một trong những văn phẩm hay nhất và tiên phong trào lưu viết truyện du ký, nhất là khi đề cập lối sống tha phương (peregrinus).

Lịch sử
Nguyên bản truyện Caunterbury gồm những câu văn vần đôi chừng 84 âm tiết, nhưng qua thời gian chúng được diễn giảng thành văn xuôi cho tầng lớp thấp thấy dễ đọc hơn. Caunterbury được coi là kho dữ liệu quý về Anh văn hậu William Đệ Nhất, nhưng dịch giới vẫn luôn tìm mọi cách để chuyển thứ Anh văn trung đại ra phương ngôn hiện đại mà dường như là không thể.

Ảnh hưởng

Xem thêm
 Mười ngày
 Bộ quy tắc hiệp sĩ

Tham khảo

Đọc thêm
 
 
 
 

Biggs, Frederick (2017). Chaucer's Decameron and the origin of the Canterbury tales. D.S. Brewer,. *Cambridge. . OCLC 971521732
Nicholls, Jonathan. "Review: Chaucer's Narrators by David Lawton," The Modern Language Review,2017. 
Pugh, Tison. "Gender, Vulgarity, and the Phantom Debates of Chaucer's Merchant's Tale," Studies in Philology, Vol. 114 Issue 3, 473-496, 2017.

Liên kết ngoài

Modern Translation and Other Resources at eChaucer 
The Canterbury Tales Project: publishing transcripts, images, collations and analysis of all surviving 15th-century copies
 

The Hengwrt Manuscript: the oldest manuscript copy
Ellesmere Chaucer
British Library, Harley MS 7334 
British Library, Harley MS 1758 
Caxton's Chaucer : scans of William Caxton's two editions of Chaucer's Canterbury Tales

Sách bị kiểm duyệt
Sách thế kỷ 14
Gian dâm trong các tác phẩm giả tưởng
Anh trong các tác phẩm giả tưởng
Thơ Anh
Danh sách cầu thủ tham dự Giải bóng đá U-21 Quốc tế Báo Thanh Niên 2017

Dưới đây là danh sách đăng ký thi đấu của các đội tham dự Giải bóng đá U21 Quốc tế báo Thanh niên 2017. Các đội bóng đăng ký cầu thủ từ 16 đến 21 tuổi (sinh từ ngày 1/1/1996 đến 31/12/2001) và tối đa 20 cầu thủ trong đó ít nhất là 2 thủ môn.

U21 Báo Thanh niên Việt Nam
Huấn luyện viên trưởng:  Trịnh Duy Quang

U19 Việt Nam
Huấn luyện viên trưởng:  Trần Minh Chiến

U21 Myanmar
Huấn luyện viên trưởng:  Kyi Lwin

U21 Thái Lan
Huấn luyện viên trưởng:  Julian Marin Bazalo

U21 Yokohama
Huấn luyện viên trưởng:  Ono Shingi

Chú thích

Liên kết ngoài
U21 Quốc tế Báo thanh niên.
U.21 quốc tế Báo Thanh Niên.

Giải bóng đá U-21 Quốc tế Báo Thanh Niên
Bóng đá Việt Nam năm 2017
Trinh nữ điển phạm

Trinh nữ điển phạm (tiếng Latin: Speculum virginum, tiếng Đức: Jungfrauenspiegel) là một giáo khoa thư xuất bản trong thế kỷ XII nhằm phụng sự cuộc sống của các nữ tu.

Lịch sử
Nguyên bản được cho là có thể thuộc một chủng viện dòng Augustinians ở Andernach. Tu viên này do giám mục Richard lập ra để dành tặng em gái ông năm 1128. Richard đồng thời bổ nhiệm Conradus Hirsaugiensis như một cố vấn tinh thần cho bà, vì vậy một vài học giả đã gợi ý rằng rất có thể Conradus là tác giả cuốn sách.

Nội dung
Trứ tác cung cấp cái nhìn toàn diện và sớm nhất về thần học Công giáo. Tài liệu gồm những cuộc đối thoại của Peregrinus (nam giảng sư) và Theodora (nữ đệ tử), nhằm củng cố quyết tâm của Theodora (qua đó hấp dẫn độc giả cùng giới) hiến trọn đời trung trinh cho Thiên Chúa.

Ảnh hưởng
The growth of the various manuscript of the Speculum Virginum in the Middle Ages had a particular resonance for women who sought a dedicated religious life. Yet, it not only impacted the development of female monastic life, but in turn 
influenced the proliferation of male monastic orders, and even Protestant theology via the writings of Nikolaus Selnecker and Conrad Porta.

The text was widely read from the 12th century until the Reformation, and it survives in 26 vernacular (Middle Low German) and in 30 Latin recensions. The Latin text was edited with a German translation by Seyfarth (1990). Most surviving manuscripts date to the 15th century. An early version of the Latin text is preserved in Cologne W276a (ca. 1140), possibly originating from Andernach, and in BL Arundel 44.

Tham khảo

Jutta Seyfarth (ed.), Jungfrauenspiegel, Fontes Christiani 30 (4 vols.), 1990 (2001).
Jutta Seyfarth (ed.), Speculum virginum, Corpus Christianorum, Continuatio Mediaevalis 5, Turnhout, 1990.
Urban Küsters, Jutta Seyfarth, 'Speculum virginum', in: 2VL 9 (1995), 67-76.
Constant J. Mews (ed.), Listen daughter: the Speculum virginum and the formation of religious women, 2001,  (review: Sorrentino, Janet The Medieval Review ngày 12 tháng 4 năm 2001.

Liên kết ngoài
Medieval Review at Indiana University )
Walters Ms. W.72

Văn học Đức
Sách thế kỷ 12
Lịch sử tu hành Công giáo
Academic Press

Academic Press là nhà xuất bản sách học thuật do Walter Jolowicz, tên tại Mỹ là Walter J. Johnson (1908–1996), thành lập năm 1942. Ban đầu nó là nhà xuất bản độc lập, và được Harcourt, Brace & World mua lại vào năm 1969. Năm 2000 Reed Elsevier mua lại từ Harcourt, và Elsevier là chủ sở hữu đến nay.

Academic Press xuất bản các sách tham khảo, xuất bản từng số (serials) và các sản phẩm trực tuyến trong các lĩnh vực chủ đề: 
 Kỹ thuật truyền thông
 Kinh tế học
 Khoa học môi trường
 Tài chính
 Khoa học thực phẩm và dinh dưỡng
 Vật lý học
 Khoa học sự sống
 Toán học và Thống kê học
 Khoa học thần kinh
 Khoa học thể chất
 Tâm lý học

Các sản phẩm nổi tiếng bao gồm các phương pháp trong loạt Methods in Enzymology và các bách khoa toàn thư như Bách khoa toàn thư Quốc tế về Y tế công cộng (The International Encyclopedia of Public Health) và Bách khoa toàn thư về Khoa học thần kinh (Encyclopedia of Neuroscience).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Academic Press website , including title lists, multimedia and catalogues

Công ty xuất bản Mỹ
Công ty xuất bản học thuật
Arsenic tribromide

Arsenic tribromide là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học AsBr3. Phân tử hình kim tự tháp này là arsenic bromide nhị phân duy nhất được biết đến. AsBr3 đáng chú ý là chỉ số chiết suất rất cao khoảng 2,3. Nó cũng có tính cảm từ trường rất cao. Hợp chất này tồn tại dưới dạng các tinh thể lỏng không màu mà hút trong không khí ẩm ướt.

Điều chế
Arsenic tribromide có thể được điều chế bằng sự phản ứng trực tiếp của brom và bột arsenic. Ngoài ra, diarsenic trioxide có thể được sử dụng để điều chế trong sự có mặt của nguyên tố lưu huỳnh: 
2As2O3 + 3S + 6Br2 → 4AsBr3 + 3SO2↑

Bromide của arsenic
AsBr5 không được biết, mặc dù PBr5 là hợp chất tương ứng đặc trưng được biết đến. AsBr3 là nguyên liệu của một loạt các anion bromoarsenat phổ biến bao gồm , , và .

Arsenic tribromide hữu cơ, (CH3)2AsBr và CH3AsBr2 được hình thành với hiệu suất cao bởi phản ứng của metyl bromide với arsenic nóng (xúc tác đồng). Sự tổng hợp này tương tự như quá trình trực tiếp được sử dụng để tổng hợp metyl chlorrosilan.

An toàn
Arsenic tribromide là độc tố, cũng như hầu hết các hợp chất arsenic khác.

Tham khảo

Hợp chất arsenic
Hợp chất halogen của phi kim
Hợp chất brom
Chất gây ung thư
Chất gây quái thai
Laietani

Người Laietani là một tộc người Iberes cổ đại (Trước thời La Mã) ở bán đảo Iberia (Người La Mã gọi là Hispania). Họ sinh sống ở khu vực ngày nay là thành phố Barcelona. Một trong những con đường chính của thành phố, Via Laietana, được đặt theo tên của người Laietani. Họ được cho là đã nói tiếng Iberes.

Người Laietani đã đúc những đồng tiền của riêng họ, chúng có khắc dòng chữ laiesken bằng chữ viết đông bắc Iberia mà được hiểu theo tiếng Iberes như là một sự tự ám chỉ đến tên gọi của dân tộc này: từ người Laietani hay từ những người của Laie.

Hình ảnh

Xem thêm
Người Iberes
Danh sách các tộc người ở bán đảo Iberia trước thời La Mã

Tham khảo

Liên kết ngoài

Detailed map of the Pre-Roman Peoples of Iberia (around 200 BC)

Người Iberes
Lịch sử Catalunya
Lịch sử Tây Ban Nha
Dân tộc Tây Ban Nha cổ đại
Dân tộc tiền La Mã trên bán đảo Iberia
Thali(I) sulfat

Thali(I) sulfat (công thức hóa học: Tl2SO4) hoặc thalơ sulfat là muối sunfat của tali trong trạng thái oxy hóa thông thường +1, thể hiện bằng chữ số La Mã là Ⅰ. Hợp chất này thường được gọi một cách đơn giản là thali sulfat. Thali(I) sulfat không màu, không mùi, không vị, tan trong nước và có độc tính cao.

Điều chế
Thail(I) sulfat được điều chế bằng cách cho thali(I) hydroxide tác dụng với axit sulfuric:
2TlOH + H2SO4 → Tl2SO4 + 2H2O

Độc tính
Thali(I) sulfat hòa tan trong nước và các độc tính của nó bắt nguồn từ ion thali(I). Liều gây tử vong trung bình của hợp chất này đối với người lớn là khoảng 1 gam. Thali(I) sulfat, là một loại bột đơn giản với các tính chất không rõ ràng, nó có thể dễ dàng bị nhầm lẫn với các hóa chất vô hại. Nó có thể xâm nhập vào cơ thể bằng cách nuốt phải, hít phải, hoặc qua tiếp xúc với da. Cation thali(I) rất giống với cation kali và cation natri, là những cation thiết yếu cho cuộc sống. Sau khi ion tali nhập vào tế bào, nhiều quá trình vận chuyển kali và natri bị gián đoạn. Do tính chất độc hại của nó, nhiều nước phương Tây đã cấm sử dụng thali(I) sulfat trong các sản phẩm dùng cho gia đình và nhiều công ty cũng đã ngừng sử dụng hợp chất này.

Liều gây tử vong là 500 mg. Thali(I) sulfat, sau khi xâm nhập vào cơ thể, chất độc này tập trung vào thận, gan, não và các mô khác trong cơ thể.

Thali(I) sulfat được sử dụng ở Israel để kiểm soát quần thể chuột; người ta nghi ngờ rằng trong những năm 1950, việc sử dụng hợp chất độc hại này là nguyên nhân dẫn đến sự biến mất của loài cá sấu nâu.

Hợp chất khác
Tl2SO4 còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như Tl2SO4·8CS(NH2)2 là tinh thể không màu, nóng chảy ở .

Tl2SO4 còn tạo một số hợp chất với CSe(NH2)2, như Tl2SO4·6CSe(NH2)2 là tinh thể cam, tan ít trong nước và không tan trong các dung môi hữu cơ, phân hủy ở .

Tham khảo

Hợp chất thali
Muối sulfat
Pháp điển München

Pháp điển München (tiếng Hungary: Müncheni-kódex) là một phần của bản dịch Kinh Thánh sang tiếng Hungary lâu đời nhất từng được biết có tên thông dụng là Thánh thư Hussite (Huszita biblia).

Lịch sử
Tập Pháp điển München được viết tại thành Tatros (nay là đô thị Târgu Trotuș thuộc România) năm 1466 và này được bảo quản tại Thư viện Bang Bayern. Trứ tác này lưu lại bản dịch Hung ngữ những lời rời rạc của Phúc Âm và có thể đã gây ảnh hưởng nhất định cho phong trào của Jan Hus.

Xem thêm
 Jan Hus
 Hussite
 Tin Lành

Tham khảo

Liên kết ngoài

 MÜNCHENI-KÓDEX | Magyar Nyelvemlékek 
 Müncheni-kódex – Magyar katolikus lexikon 
 Müncheni-kódex - Lexikon:: - Kislexikon 
 Müncheni Kódex, Budapest, Európa Könyvkiadó, 1985.
 MEK.oszk
 Döbrentei Gábor: Régi magyar nyelvemlékek : Tatrosi másolat 1466-tól. Vegyes tárgyu régi magyar iratok, 1540-1600. Magyar Királyi Egyetem, Buda. 1842

Văn học Hungary
Sách Hungary
Nghệ thuật Gothic
Văn học thế kỷ 15
Di chỉ khảo cổ

Di chỉ khảo cổ hay địa điểm khảo cổ học, đôi khi nói rút gọn là di chỉ, là địa điểm (hoặc một nhóm các địa điểm thực tế), trong đó các bằng chứng về hoạt động trong quá khứ được bảo tồn (tàn tích, di chỉ thời tiền sử hoặc có lịch sử hoặc hiện đại) và đã và đang được hoặc có thể được điều tra bằng cách sử dụng phương pháp khảo cổ học và đại diện cho một phần hồ sơ khảo cổ. Các di chỉ có phạm vi từ khu vực có ít hoặc không có di vật có thể nhìn thấy trên mặt đất, tới các tòa nhà và các công trình khác vẫn đang được sử dụng.

Tham khảo

Xem thêm 
 Đạo đức khảo cổ học (Archaeological ethics)
 Hiệp ước Valletta (Valletta Treaty)

Liên kết ngoài 

 The Archaeological Conservation Group of Icon, the Institute of Conservation (UK Professional body) 
 Tambomachay Archaeological Site (360° view) – Cusco Peru 
 Archaeological site of Polé, Mexico, nowadays known as Xcaret
Phạm Văn Vọng

Phạm Văn Vọng (sinh ngày 20/8/1957) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc nhiệm kỳ 2011-2016. Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc nhiệm kì 2010-2015; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương sau khi nhận quyết định phân công, điều động của Bộ Chính trị ngày 14-3-2015.

Ông Vọng là một đảng viên hiếm có bị cách chức Bí thư Tỉnh ủy khi không còn tại chức.

Tiểu sử
Ông có quê quán ở xã Tam Hồng, huyện Yên Lạc, tĩnh Vĩnh Phúc (nay là xã Tam Hồng, tỉnh Phú Thọ).

Kỉ luật

Ngày 17/12/2017, Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 thi hành kỷ luật cách chức Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc nhiệm kì 2010-2015 của ông Phạm Văn Vọng.

Ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 13 thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Phạm Văn Vọng do nhiều sai phạm trong đó Vụ sai phạm tại Tập đoàn Phúc Sơn.

Tham khảo

Người Vĩnh Phúc
Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Người họ Phạm tại Việt Nam
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật cách chức
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam bị kỉ luật khai trừ
Độ méo

Độ méo hay độ biến dạng là sự thay đổi về dạng ban đầu (hoặc đặc tính khác) của một cái gì đó. Trong truyền thông và điện tử học, nó có nghĩa là sự thay đổi dạng sóng của tín hiệu mang thông tin, chẳng hạn như tín hiệu âm thanh đại diện cho âm thanh hoặc tín hiệu video đại diện cho hình ảnh, trong một thiết bị điện tử hoặc kênh truyền thông.

Sự méo mó thường không được mong muốn, và do đó người ta cố gắng loại trừ hoặc giảm thiểu nó. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sự biến dạng có thể là mong muốn. Ví dụ, trong các hệ thống phát sóng FM và giảm tiếng ồn như hệ thống Dolby, một tín hiệu âm thanh bị bóp méo một cách cố ý theo những cách nhấn mạnh các khía cạnh của tín hiệu bị nhiễu điện, sau đó được đối xứng "không bị biến dạng" sau khi đi qua một kênh truyền thông ồn ào, giảm tiếng ồn trong tín hiệu. Sự biến dạng cũng được sử dụng như một hiệu ứng âm nhạc, đặc biệt là với guitar điện.

Việc cộng thêm nhiễu hoặc các tín hiệu bên ngoài khác (tiếng ồn, nhiễu) không được coi là biến dạng, mặc dù các ảnh hưởng của biến dạng lượng tử hóa đôi khi có bao gồm trong tiếng ồn. Thước đo chất lượng rõ ràng phản ánh cả tiếng ồn và biến dạng là tỉ số Tín hiệu trên tiếng ồn và làm méo (SINAD, Signal-to-noise-and-distortion).

Thiết bị hiện đại

Tham khảo

Xem thêm 
 Hi-fi
 High-end audio

Liên kết ngoài 

Hiệu ứng âm thanh
Kỹ thuật âm thanh
Quang học
Bản đồ học
Đơn vị hiệu ứng
Quang hình
Ilercavones

Người Ilercavones là một tộc người Iberes cổ đại (trước thời La Mã) ở bán đảo Iberia (người La Mã gọi là Hispania). Họ được cho là đã nói tiếng Iberes.

Lịch sử
Tên gọi Ilercavonia, vốn dùng để chỉ vùng lãnh thổ do bộ lạc Iberes này chiếm giữ, xuất hiện trong các văn bản và văn kiện của người Hy Lạp và La Mã cổ đại, nó vẫn còn được đề cập trong các văn bản thời Trung cổ. Giới hạn về phía bắc của vùng lãnh thổ này nằm ở Serra de la Llena, phía đông bắc ở Coll de Balaguer, phía tây là ở Mequinensa và phía nam tại Sagunt.

Plinius Già nói rằng người Ilercavones sinh sống ở vùng đất nằm giữa sông Udiva (có thể là sông Millars) và xa hơn về phía bắc của sông Ebro, và Ptolemy thì lại gọi tên mũi đất và bến cảng nơi họ sinh sống là Tenebri (có thể là Orpesa). Họ đã được Livius đề cập tới trong các bài viết của ông khi mô tả giai đoạn đầu tiên trong quá trình xâm lược Iberia của người La Mã.

Sau khi bị người La Mã chinh phục, người Ilercavones đã trở nên La Mã hóa, giống như các bộ lạc người Iberes khác ở bán đảo. Họ đã bị người La Mã đồng hóa một cách dần dần, đặc biệt là sau khi tiếng Latin trở thành thổ ngữ của họ.

Xem thêm
Người Iberes
Danh sách các tộc người ở bán đảo Iberia trước thời La Mã
Ilercavonia
La Mã hóa về văn hóa

Chú thích

Liên kết ngoài

Detailed map of the Pre-Roman Peoples of Iberia (around 200 BC)
Nonasp Antiguo, The Ilercavones in Matarranya  
Els Ports - Archaeology

Người Iberes
Lịch sử Tây Ban Nha
Dân tộc Tây Ban Nha cổ đại
Lịch sử Catalunya
Dân tộc tiền La Mã trên bán đảo Iberia
Belize tại Thế vận hội

Belize tham dự Thế vận hội lần đầu tiên năm 1968, và đã liên tục gửi các vận động viên (VĐV) tới các kỳ Thế vận hội Mùa hè kể từ đó, trừ lần nước này tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1980. Belize chưa từng tham gia Thế vận hội Mùa đông. Khoảng thời gian 1968 - 1972, quốc gia này được biết đến với tên Honduras thuộc Anh.

Tới nay, chưa VĐV Belize nào giành được huy chương Thế vận hội.

Ủy ban Olympic quốc gia của Belize được thành lập năm 1967 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận vào cùng năm.

Bảng huy chương

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè

Xem thêm
 Danh sách vận động viên cầm cờ cho đoàn Belize tại các kỳ Thế vận hội
 :Thể loại:Vận động viên Thế vận hội của Belize

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 

Thế vận hội
Tiếng Tà Ôi

Tiếng Tà Ôi (trong văn liệu quốc tế viết là Ta'Oi hay Ta'Oih) là ngôn ngữ của người Tà Ôi, một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là Nam Lào (tỉnh Salavan, Sekong) và Miền Trung Việt Nam (Thừa Thiên – Huế). Năm 2005 dân số người Tà Ôi cỡ 220.000 người.

Tiếng Tà Ôi thuộc ngữ chi Cơ Tu (Katuic) trong ngữ hệ Nam Á.

Các phương ngữ 
Sidwell (2005) liệt kê các phương ngữ sau của tiếng Tà Ôi, tên này được áp dụng cho những người nói tiếng địa phương khác nhau.
 Tà Ôi đích thực
 Ong/Ir/Talan
 Chatong, được nói ở khoảng 60 đến 100 km về phía đông bắc của Sekong. Nó đã được ghi nhận chỉ bởi nhà ngôn ngữ học Thái Lan Theraphan L-Thongkum.
 Kriang (hay Ngkriang, Ngeq) được nói đến bởi 4.000 người sống trong các ngôi làng giữa Tatheng và Sekong, chẳng hạn như Ban Chakamngai.
 Kataang (hay Katang) là phương ngữ đã được nghiên cứu bởi Michel Ferlus, Gerard Diffloth, và các nhà ngôn ngữ học khác. Không nên nhầm lẫn với phương ngữ tiếng Bru của Katang.

Tiếng Katang 
Tiếng Katang là ngôn ngữ của người Katang (hay Kataang), là một dân tộc cư trú ở Nam Lào, và một số nơi khác ở Đông Nam Á, năm 2015 có dân số 144.255 người.

Nhiều văn liệu coi tiếng Katang là một phương ngữ của tiếng Tà Ôi hoặc tiếng Bru. Ethnologue và Glottolog đều xếp tiếng Katang vào mục riêng.

Ngữ âm

Phụ âm 

 Cũng có các âm tiết kết thúc bằng âm tắc thanh hầu như /mʔ, nʔ, ŋʔ, wʔ, lʔ, jʔ/, tuy nhiên chúng không được ghi nhận như một loạt âm riêng biệt.
 Âm /ɟ/ cũng có thể được phát âm thành âm tiền thanh hầu [ʔj].

Nguyên âm

Xem thêm 

 Tiếng Pa Kô

Tham khảo 

 Trần Nguyễn Khánh Phong. 2013. Người Tà Ôi ở A Lưới. Hà Nội: Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
 Miller, Carolyn. 2017. Northern Katang Kinship and Society. JSEALS 10.2 p.xxiii-xxix

Đọc thêm
Sidwell, Paul (2005). The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon . LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. 
Gehrmann, Ryan. 2017. The Historical Phonology of Kriang, A Katuic Language. JSEALS Volume 10.1 (2017).

Ngôn ngữ tại Việt Nam
Ngôn ngữ tại Lào
Nhóm ngôn ngữ Cơ Tu
Arsenic trichloride

Arsenic trichloride là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học AsCl3. Nó còn được gọi là arsenơ chloride hoặc bơ arsenic. Hợp chất dầu độc này không màu, mặc dù các mẫu không tinh khiết có thể có màu vàng. Nó là một chất trung gian trong sản xuất các hợp chất arsenic hữu cơ.

Tổng hợp
Chất lỏng không màu này được điều chế bằng cách xử lý diarsenic trioxide bằng hydro chloride theo sau là chưng cất:
As2O3 + 6HCl → 2AsCl3 + 3H2O
Hợp chất này cũng có thể được điều chế bằng cách clo hóa arsenic ở nhiệt độ 80–85 ℃, nhưng phương pháp này đòi hỏi cần sử dụng arsenic nguyên tố.
2As + 3Cl2 → 2AsCl3
Arsenic trichloride cũng có thể được điều chế bằng phản ứng của diarsenic trioxide và lưu huỳnh monochloride. Phương pháp này yêu cầu một số dụng cụ và thao tác hiệu quả:
2As2O3 + 6S2Cl2 → 4AsCl3 + 3SO2↑ + 9S

An toàn
Các hợp chất của arsenic rất độc, và AsCl3 đặc biệt là do sự biến động và độ hòa tan của nó.

Hợp chất này được phân loại là chất có tính độc hại cao tại Hoa Kỳ theo quy định tại Mục 302 của Đạo luật Hoa Kỳ về Kế hoạch Khẩn cấp và Luật Phải biết Cộng đồng (42 USC 11002) và phải tuân theo các yêu cầu báo cáo nghiêm ngặt của các cơ sở sản xuất, hoặc sử dụng nó với số lượng đáng kể.

Tham khảo

Hợp chất arsenic
Hợp chất halogen của phi kim
Chloride
Kiểm soát quần thể

Kiểm soát số lượng động vật hay còn gọi là kiểm soát quần thể là những chương trình, hành động có mục hạn chế kích thước của một quần thể động vật để có thể quản lý được, trái ngược với hành động bảo vệ một loài khỏi nạn tuyệt chủng thường được gọi là bảo tồn sinh học. Theo nghĩa chung nhất, kiểm soát dân số là việc làm thay đổi nhân tạo kích thước của bất kỳ dân số nào, tuy nhiên, việc kiểm soát dân số đối với con người thường có phạm vi khác, đề cập đến công tác kế hoạch hóa gia đình.

Các nhân tố
Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát quần thể rất đa dạng với nhiều tác nhân khác nhau, trong đó, ngày nay, ảnh hưởng từ con người là trực tiếp và đáng kể. Việc kiểm soát quần thể còn thông qua các hoạt động loại thải và vận chuyển các loài. Những tác nhân sinh học chính ảnh hưởng đến sự phát triển của quần thể có thể kể đến là:
 Nguồn thức ăn: Số lượng và chất lượng nguồn thức ăn sẵn có là nhân tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến các quần thể tự nhiên, ở nơi đâu có nhiều nguồn thức ăn sẵn có dồi dào thì ở đó quần thể muông thú có điều sinh sinh sôi nảy nở và gia tăng về số lượng
 Thú săn mồi (thiên địch): Khi một quần thể con mồi gia tăng thì tạo điều kiện cho những kẻ săn mồi dễ dàng tìm kiếm được con mồi, và có nguồn thức ăn có thể kiếm được, từ đó những con thú săn mồi ngày càng nhiều (câu nói: nơi đâu có dấu chân của thú móng guốc thì nơi đó có dấu vết của thú móng vuốt), các loài thú săn gia tăng sẽ giúp kiểm soát và cân bằng sinh thái (theo phương trình con mồi và kẻ săn mồi)
 Cạnh tranh sinh học hay đấu tranh sinh tồn: Mức độ cạnh tranh sinh học gia tăng sẽ có ảnh hưởng nhất định đến số lượng quần thể, tuy vậy nó cũng giúp nâng cao chất lượng của quần thể động vật, bằng việc đào thải những cá thể ốm yếu quặt quẹo để giữ lại những cá thể có phẩm chất tốt nhất, chống chịu kiên cường nhất
 Ký sinh trùng: Ký sinh trùng là nguồn cơn của các bệnh tật và đại dịch trong quần thể thông qua việc gây hại trực tiếp hoặc là tác nhân lây lan, nếu trong khu vực khi số lượng mật độ ký sinh trùng tăng mạnh thì ảnh hưởng rất lớn đến số lượng quần thể
Riêng đối với các quần thể thủy sinh, những nhân tố ảnh hưởng đến quần thể và đời sống của các loài thủy sinh là:
 Nhiệt độ nước: Nhiện độ nước ảnh hưởng rất lớn đến số lượng các loài thủy sinh, làm gia tăng hoặc suy giảm quần thể
 Nồng độ dưỡng khí (oxy): Nồng độ dưỡng khí cao và sạch là tác nhân giúp tăng quần thể các loài thủy sinh
 Ánh sáng: Độ chiếu sáng cũng là nhân tố quan trọng trong việc kiểm soát quần thể
 Độc tố và tảo: Ảnh hưởng cao đến quần thể, những nơi môi trường nước ô nhiễm, bẩn thỉu thì quần thế sinh vật khó phát triển mạnh, trừ những loài hợp với môi trường này.

Tham khảo

 Lemoine, Debra (2009-08-03). "Animal Control facility cleans up". The Advocate.
 Lenker, George (2002-02-17). "Goal of Spay Day USA to control animal population". Union-News.

Xem thêm
 Kế hoạch hóa gia đình
 Kiểm soát loài gây hại

Sinh thái học
Kiểm soát sinh sản
Mật độ dân số
Quyền lợi động vật
Serket

Serket (hay Serqet, Selket, Selqet, Selkit, Selkis) là nữ thần bọ cạp của Ai Cập cổ đại. Nọc độc của loài bọ cạp có thể gây tê liệt hệ thần kinh nên tên của bà mang ý nghĩa "Người siết cổ họng".

Nữ thần Serqet thường xuất hiện dưới dạng một người phụ nữ đội vương miện bò cạp trên đầu. Bà có thể bảo vệ con người khỏi rắn độc và bọ cạp, chữa lành các vết thương do chúng gây ra, nhưng cũng có thể sai khiến chúng trừng phạt những ai dám mạo phạm bà, tương tự như nữ thần rắn Meretseger.

Nữ thần Serqet được thờ tập trung tại Edfu nhưng không có một ngôi đền dành riêng cho bà được tìm thấy.

Gia đình 
Trong một số thần thoại, bà được nhận danh hiệu "Con mắt của thần Ra", vì vậy bà có thể là con gái của Ra. Theo văn tự cổ, Serket là mẹ của Nehebkau (mặc dù đôi khi được coi là con của Renenutet), vị thần rắn bảo vệ pharaoh khỏi rắn cắn, cũng là vị thần canh giữ cõi âm. Ở Edfu, bà được cho là vợ của Horus và là mẹ của Ra-Horakhty (kết hợp của Ra và Horus). Bà là người bảo vệ của Qebehsenuef (con trai của Horus) - vị thần bảo vệ ruột của người chết.

Thần thoại 
Theo thần thoại, bà là người đã xua đuổi những loài rắn độc và bò cạp để bảo vệ 2 mẹ con nữ thần Isis khi họ đang lẩn trốn sự truy lùng của thần Set khi ở đầm lầy. Isis chỉ dám ra khỏi đầm lầy vào ban đêm để đi xin ăn nên Serqet đã trông chừng Horus và cho 7 con bò cạp của bà đi theo bảo vệ Isis. Bảy con bò cạp đó là: Petet, Tjetet, Matet, Mesetet, Mesetetef, Tefen và Befen, trong đó Tefen và Befen là 2 con hung dữ nhất.

Trong một lần xin ăn, Isis bị một người phụ nữ giàu có từ chối. Serket biết được điều này, thông qua những con bò cạp của bà, tức giận vì sự xúc phạm đối với Isis, đã ra lệnh cho Tefen trừng phạt người phụ nữ kia. Nhân lúc Isis đang dùng bữa tại nhà một người phụ nữ nghèo khó nhưng tốt bụng, Tefen lẻn ra ngoài và cắn đứa con trai của người phụ nữ giàu kia.

Nghe tiếng kêu thất thanh của người mẹ, Isis đã gọi tên bí mật của 7 con bò cạp, làm chúng yếu đi và bà đã đọc thần chú hồi sinh cho đứa bé. Người phụ nữ giàu có xấu hổ trước hành động của mình nên đã tặng số của cải cho Isis và người phụ nữ nghèo khó kia. Chính vì điều này nên bà được coi là nữ thần bảo vệ trẻ em và những người phụ nữ mang thai khỏi những loài vật có nọc.

Serket là một trong những vị thần có mặt trên chiếc thuyền Mặt trời của thần Ra. Bà có nhiệm vụ quan sát những nguy hiểm trên đường đi và cùng các thần bảo vệ con thuyền trước sự tấn công của con rắn Apep.

Tôn sùng 
Serket được xem là một nữ thần có tầm ảnh hưởng lớn, nên được các pharaoh coi là người bảo vệ của họ, đặc biệt là Scorpion I và Scorpion II, người đã đặt tên theo bà. Theo những dòng văn tự trong ngôi mộ của hoàng hậu Nefertari (vợ của Ramsesses II), nữ thần Serket đã chào đón bà khi bước vào thế giới bên kia. Bà là một trong bốn bức tượng mạ vàng của bốn vị nữ thần bảo vệ pharaoh Tutankhamun khi ngài đi về thế giới bên kia (3 vị kia là Isis, Nephthyps và Neith).

Tham khảo 

Nữ thần Ai Cập
Nữ thần chết
Nữ thần sức khỏe
Động vật chân đốt truyền thuyết
Nữ thần động vật
Calci cyanide

Calci cyanide còn được gọi là cyanide đen, là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học Ca(CN)2. Nó là một chất rắn màu trắng, mặc dù nó hiếm khi được quan sát ở dạng tinh khiết. Các mẫu trên thị trường có thể có màu xám đen. Đó là muối calci của ion cyanide. Nó thủy phân dễ dàng (ngay cả trên không khí ẩm) để giải phóng hydro cyanide. Giống như các muối cyanide khác, nó rất độc.

Điều chế
Calci cyanide có thể được điều chế bằng cách xử lý bột calci oxit với axit cyanhydric khan sôi và có xúc tác như amonia hoặc nước để giảm thiểu sự mất mát axit cyanhydric bằng phản ứng trùng hợp. Nó cũng có thể được điều chế bằng cách phản ứng axit cyanhidric lỏng với calci carbide. Ngoài ra calci cyanide có thể được điều chế bằng cách phản ứng với axit cyanhydric với vôi sống (CaO) ở nhiệt độ cao khoảng 400 ℃. Ở nhiệt độ cao hơn khoảng 600 ℃, calci cyanamit được hình thành thay vào đó. Vật liệu được chuẩn bị thường không tinh khiết do các chất dẫn xuất polyme của hydro cyanide, do đó sản phẩm thường có màu đen.

Phản ứng
Thủy phân calci cyanide dễ dàng để tạo ra khí hydro cyanide. Nó phản ứng với các chất oxy hóa. Calci cyanide cũng đôi khi được sử dụng để sản xuất amoni cyanide bằng cách phản ứng với amoni cacbonat.
Ca(CN)2 + (NH4)2CO3 → 2NH4CN + CaCO3

Ứng dụng
Calci cyanide được sử dụng hầu hết trong ngành khai thác mỏ. Nó hoạt động như một nguồn cyanide không tốn kém trong nhiều hoạt động rửa trôi hoặc vat để lấy các kim loại quý như vàng và bạc từ quặng của chúng. Nó làm điều này bằng cách tạo ra các phức hợp liên kết với các kim loại tách chúng ra khỏi các quặng. Nó được phân phối ở dạng bột rắn hoặc dưới dạng lỏng. Sự độc hại cao của calci cyanide khi tiếp xúc, hít vào hoặc nuốt phải làm cho nó có ích như một loại thuốc diệt chuột. Ví dụ, nó đã được sử dụng trong việc quản lý quần thể các con nhím Ấn Độ (Hystrix indica). Độc tính của nó đã được khai thác tương tự như một thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, tính độc hại cao của nó làm cho nó không thuận lợi trong nhiều trường hợp và đôi khi các hóa chất khác ít gây tổn hại hơn được sử dụng thay thế. Nó cũng được sử dụng trong việc tạo ra hydro cyanide, amoni cyanide và muối ferrocyanide.

Tham khảo

Hợp chất calci
Hợp chất cyanide
Tiếng Garhwal

Tiếng Garhwal là một ngôn ngữ Pahar thuộc nhóm Bắc của ngữ chi Ấn-Arya. Đây là ngôn ngữ của người Garhwal ở phân khu Garhwal của bang Uttarakhand miền Bắc Ấn Độ.

Nhóm Pahar Trung gồm tiếng Garhwal và tiếng Kumaon (được nói ở phân khu Kumaon của Uttarakhand). Tiếng Garhwal có nhiều phương ngữ, gắn với địa phương mà nó hiện diện. Hệ chữ viết của ngôn ngữ này là Devanagari.

Tiếng Garhwal là một trong chừng 325 ngôn ngữ được ghi nhận ở Ấn Độ, có hơn 2.267.000 người nói sinh sống tại các huyện Tehri Garhwal, Pauri Garhwal, Uttarkashi, Chamoli, Rudraprayag và Dehradun của bang Uttarakhand. Ngôn ngữ này cũng có mặt trong cộng đồng người Garhwal di cư ở những nơi khác thuộc Ấn Độ (Himachal Pradesh, Delhi, Haryana, Punjab, Uttar Pradesh và Bihar).

Vì một số lý do, tiếng Garhwal là một ngôn ngữ đang giảm nhanh về số người nói. Atlas of the World's Languages in Danger của UNESCO xếp tiếng Garhwal vào nhóm ngôn ngữ bị đe dọa và cần được bảo tồn.

Hầu như tất cả người nói tiếng Garhwal đều biết tiếng Hindi.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ngữ chi Ấn-Arya
Ngôn ngữ viết bằng Devanagari
Ma Chấn Quân

Ma Chấn Quân (; sinh năm 1962) là Trung tướng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF). Ông hiện là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Phó Tư lệnh Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, nguyên Tham mưu trưởng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc và Tư lệnh Không quân trực thuộc Quân khu Bắc Kinh.

Tiểu sử
Ma Chấn Quân sinh năm 1962 tại Bình Dư, tỉnh Hà Nam. Ông từng đảm nhiệm chức vụ phi công Sư đoàn 2 Lực lượng Hàng không, Không quân trực thuộc Quân khu Quảng Châu; Trung đội trưởng; Đại đội trưởng; Trung đoàn trưởng Trung đoàn Su-27.

Tháng 5 năm 2000 đến năm 2005, Ma Chấn Quân đảm nhiệm chức vụ Sư đoàn trưởng Sư đoàn 2 lực lượng Hàng không, Không quân trực thuộc Quân khu Quảng Châu. Sau đó, ông được phân công làm Phó Tham mưu trưởng Không quân trực thuộc Quân khu Quảng Châu.

Năm 2008, Ma Chấn Quân được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh Không quân trực thuộc Quân khu Tế Nam. Tháng 7 năm 2008, Ma Chấn Quân được phong quân hàm Thiếu tướng. Tháng 5 năm 2010, Ma Chấn Quân được điều động đến nhận công tác tại Không quân trực thuộc Quân khu Bắc Kinh giữ chức Tham mưu trưởng. Tháng 3 năm 2011, Ma Chấn Quân được bổ nhiệm làm Phó Tham mưu trưởng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF).

Tháng 8 năm 2012, Ma Chấn Quân được bổ nhiệm giữ chức vụ Tư lệnh Không quân trực thuộc Quân khu Bắc Kinh kiêm Phó Tư lệnh Quân khu Bắc Kinh. Tháng 8 năm 2013, Ma Chấn Quân được bổ nhiệm giữ chức Tham mưu trưởng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF). Sau đó, Ma Chấn Quân được phong quân hàm Trung tướng.

Ngày 24 tháng 10 năm 2017, tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, Ma Chấn Quân được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX. Tháng 12 năm 2017, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Tư lệnh Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF).

Tham khảo

Trung tướng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX
Rheni(III) chloride

Rheni trichloride, hay trirheni nonachloride là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học ReCl3 và công thức khác đôi khi cũng được viết là Re3Cl9. Hợp chất này là một chất rắn hút ẩm màu đỏ đậm không tan trong dung môi thông thường. Hợp chất này rất quan trọng trong lịch sử hóa học vô cơ như là một ví dụ ban đầu của một hợp chất cụm với các liên kết kim loại – kim loại. Nó được sử dụng làm vật liệu ban đầu để tổng hợp các phức hợp rheni khác.

Điều chế
Hợp chất này được phát hiện vào năm 1932, mặc dù ban đầu hợp chất không xác định được cấu trúc nào đáng chú ý. Trirheni nonachloride được điều chế có hiệu quả bằng cách nhiệt phân hợp chất rheni pentachloride hoặc acid hexachlororhenic(IV) (H2ReCl6):
ReCl5 → ReCl3 + Cl2↑
Ngoài ra, còn có phương pháp tổng hợp khác bao gồm cho nguyên tố rheni tác dụng với sulfuryl chloride. Quá trình này đôi khi được thực hiện với việc bổ sung nhôm chloride. Hợp chất này cũng thu được bằng cách đun nóng hợp chất Re2(O2CCH3)4Cl2 với HCl:
3⁄2Re2(O2CCH3)4Cl2 + 6HCl → Re3Cl9 + 6HO2CCH3
Phản ứng giữa penta- và trichloride sẽ tạo ra tetrachloride:
3 ReCl5 + Re3Cl9 → 6 ReCl4

Hợp chất khác
ReCl3 khi hòa tan trong dung dịch amoni hydroxide (NH3 trong nước) sẽ tạo kết tủa màu tím đỏ, nếu hòa tan muối trong một lượng nhỏ dung dịch này sẽ tạo màu xanh dương. Từ dung dịch này có thể phân lập các phức ReCl3·6NH3, ReCl3·7NH3 và ReCl3·14NH3. Phức ReCl3·3NH3 cũng được biết đến, có màu tím đậm.

ReCl3 còn tạo một số hợp chất với CS(NH2)2, như ReCl3·6CS(NH2)2·4H2O là tinh thể đỏ, d = 1,96 g/cm³.

Tham khảo

Hợp chất rheni
Muối chloride
Muối halogen của kim loại
Chloride
Nu (thần thoại)

Nu (còn viết là Nun, trong hình dạng nam giới) hoặc Naunet (hình dạng nữ giới) là 2 trong 8 vị thần Ogdoad (nhóm 8 vị thần thời kỳ sơ khai hỗn loạn, bao gồm Naunet và Nun, Amaunet và Amun, Hauhet và Heh, Kauket và Kek) của Ai Cập cổ đại. Tên của thần nghĩa là "Vùng nước nguyên thủy", "Vực thẳm". Vào thời Trung vương quốc, ông được gọi là "Cha của các vị thần".

Người Ai Cập tin rằng, vũ trụ sinh ra từ vùng nước thuở sơ khai của thần Nu. Giống như các vị thần khác trong Ogdoad, không có bất cứ ngôi đền nào dành riêng cho Nun nhưng ông được đại diện bởi những hồ bước thiêng trong mỗi ngôi đền và được nhắc đến nhiều trong các văn tự cổ.

Thần thoại 

Nu là vị thần đã tạo nên dòng sông Nin và những trận lũ lụt hằng năm. Ở Memphis, Nun kết hợp với vị thần sáng tạo, Ptah tạo nên Ptah-Nun. Cả hai vị thần được coi là cha của thần Ra và Atum.

Khi Ra cảm thấy con người không tôn trọng mình, chính thần Nun đã đề nghị ông tiêu diệt toàn bộ nhân loại và kết thúc thế giới. Tuy nhiên, không giống như con rắn Apep - kẻ hủy diệt, Nu cũng có mặt tốt. Ông đã bảo vệ Shu và Tefnut khỏi sự hỗn loạn. Theo thần thoại, cảm thấy mình đã quá già yếu, Nun đã nhờ Nut biến mình thành một con bò để mang thần Ra qua bầu trời.
Nun xuất hiện như một người đàn ông có râu với làn da xanh nước biển hoặc một con ếch đứng đầu nhóm Ogdoad. Các vị nam thần xuất hiện dưới hình dạng con ếch, trong khi nữ thần là con rắn.

Chú thích 

Nam thần Ai Cập
Thần thoại Ai Cập
Nữ thần Ai Cập
Khái niệm Ai Cập cổ đại
Nữ thần sông biển
Nam thần sông biển
Nhân cách hóa
Nam thần sông và biển cả
Nam thần Mặt Trời
Nam thần nước
Loạn ba vương

Loạn Tam vương (chữ Hán: 三王之亂 Tam vương chi loạn) là một cuộc nổi loạn do 3 hoàng thân được phong tước vương của nhà Lý gây ra năm 1028, ngay sau khi Lý Thái Tổ băng hà và Thái tử Khai Thiên vương nối ngôi. Loạn Tam vương do các hoàng thân là Vũ Đức vương, Dực Thánh vương và Đông Chinh vương gây ra do muốn giành ngôi với Khai Thiên vương.

Bối cảnh
Năm 1028, Lý Thái Tổ băng hà, chưa tế táng xong thì ba hoàng thân là Vũ Đức vương, Dực Thánh vương và Đông Chinh vương đã đem quân đến vây thành để tranh ngôi của Thái tử. Trong đó, Đông Chinh vương Lực là Hoàng tử con Lý Thái Tổ; Dực Thánh vương là em trai của Lý Thái Tổ; còn Vũ Đức vương chưa rõ thân thế.

Bấy giờ các quan đứng đầu là Lý Nhân Nghĩa xin Thái tử Phật Mã cho đem quân ra thành quyết được thua một trận. Khi quân của Thái tử và quân các vương đối trận, thì quan Vũ vệ tướng quân là Lê Phụng Hiểu rút gươm ra chỉ vào Vũ Đức vương mà bảo rằng:
Các người dòm ngó ngôi cao, khi dễ tự quân, trên quên ơn tiên đế, dưới trái nghĩa tôi con, vậy Phụng Hiểu xin dâng nhát gươm này!
Nói xong tướng quân Lê Phụng Hiểu chạy xông vào chém Vũ Đức vương ở trận tiền. Quân các vương trông thấy sợ hãi bỏ chạy cả. Dực Thánh vương và Đông Chinh vương cũng phải chạy trốn.

Cũng trong năm 1028, nghe tin Vũ Đức vương bị giết trong cuộc chiến ngai vàng, Khai Quốc vương đóng ở phủ Trường Yên (Hoa Lư) lòng càng bất bình, cậy có núi sông hiểm trở bèn đem phủ binh làm phản. Lý Thái Tông thân đi đánh. Ngày đến Trường Yên, Khai Quốc vương đầu hàng. Vua hạ lệnh rằng: Ai cướp bóc của cải của dân thì chém. Quân sĩ nghiêm theo, không mảy may xâm phạm. Đại quân vào thành Thăng Long, dân trong thành đem dâng biếu trâu rượu đứng đầy đường. Vua sai sứ tuyên chỉ động viên, cả thành vui to. Vua từ phủ Trường Yên về, xuống chiếu tha tội cho Khai Quốc vương, vẫn cho tước như cũ.

Dẹp xong loạn Tam vương, ngày Kỷ Hợi (tức ngày 1 tháng 4 năm 1028), Thái tử Lý Phật Mã lên ngôi, tức là Lý Thái Tông. Ông đổi niên hiệu là Thiên Thành.

Về sau, Dực Thánh vương và Đông Chinh vương xin về chịu tội. Thái Tông nghĩ tình cốt nhục bèn tha tội cho, và lại phục chức cũ cho cả hai người.

Cũng vì sự phản nghịch của Tam vương, Lý Thái Tông mới lập lệ: cứ hàng năm, các quan phải đến đền Đồng Cổ (nay thuộc Phường Bưởi, Quận Tây Hồ, Hà Nội) làm lễ đọc lời thề rằng:
Làm con phải hiếu, làm tôi phải trung, ai bất hiếu bất trung, xin quỷ thần làm tội.
Các quan ai trốn không đến thề, phải phạt 50 trượng.

Kết cục
Loạn Tam vương đã khiến cho một người em của Lý Thái Tông thiệt mạng. Đó chính là một vết đen trong đời của ông, giống như Đường Thái Tông năm nào với Sự biến cửa Huyền Vũ. Tuy nhiên khác với Đường Thái Tông là người giết huynh đệ để chiếm ngôi thì Lý Thái Tông là người bảo vệ ngôi Hoàng Đế trước âm mưu đoạt ngôi

Giống như Đường Thái Tông Lý Thế Dân, sau khi lên ngôi, Lý Thái Tông đã bắt tay ngay vào việc phát triển Đại Cồ Việt và xã tắc bắt đầu hưng thịnh từ đây. Vì sự nhân từ của vua, hai vương làm loạn còn lại (ngoài Vũ Đức vương) đều được Lý Thái Tông tha tội.

Chú thích

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư, Bản Kỷ, Quyển I.
 Đại Việt sử lược.

Nhà Lý
Ivan II Ivanovich Krasnyi

Ivan II Ivanovich (tiếng Nga: Иван II Иванович Красный) (30 tháng 1 năm 1326 – 13 tháng 11 năm 1359) là Đại vương công của Moskva và đồng thời là Đại vương công xứ Vladimir từ năm 1353. Trước thời gian trị vì của mình, ông từng là người đứng đầu các thị trấn Ruza và Zvenigorod. Ông là con trai thứ hai của Ivan I Danilovich Kalita, là người kế vị anh trai cả Simeon Gordyi, người đã qua đời trong đại dịch Cái chết Đen năm 1353.

Trị vì 
Tiếp nối chính sách đối ngoại rất thành công của anh trai với hãn quốc Kim Trướng, Ivan dần dần từ bỏ truyền thống trung thành của Moskva với hãn quốc Kim Trướng và củng cố liên minh với Litvia, một quốc gia đang hùng mạnh ở phía tây công quốc này. Nhưng về sau, lo sợ bị hãn quốc Mông Cổ trả thù nên Ivan từ bỏ liên minh với Litvia và quay trở lại hàn gắn quan hệ với Kim Trướng hãn quốc.

Những tác giả đương thời mô tả ông là người rất nhân hậu và cai trị công quốc rất hòa bình, êm ả. Nhưng ông cũng rất cương quyết chống lại cuộc xâm lăng của Algirdas xứ Litvia khi ông này lấn chiếm thủ phủ của Bryansk. Ivan II cũng cho phép công vương Oleg của Riazan được tàn phá làng mạc trên lãnh thổ của ông này (tức Oleg) để ngăn chặn đà xâm lược của Kim Trướng vào từ phía nam. Không có nhiều thành công như cha và ông nội về mở rộng lãnh thổ công quốc, nhưng Ivan cũng đã có công giữ vững những vùng đất mà các đại công tiền nhiệm giành được ở phần đất phía tây nam của Moskva, bao gồm các khu vực của Borovsk, và Vereya.

Ivan II qua đời năm 1359, để lại rất nhiều con. Con trưởng còn nhỏ tuổi là Dmitry Ivanovich Donskoy là người kế vị.

Tham khảo

Đại vương công Moskva
Đại vương công Vladimir
Vương công Novgorod
Sinh năm 1326
Mất năm 1359
Các danh sách vận động viên giành huy chương Thế vận hội

Bài này trình bày các danh sách những vận động viên (VĐV) đã giành được nhiều huy chương Thế vận hội kể từ năm 1896, sắp xếp theo môn thi đấu tại Thế vận hội và theo kỳ Olympic. Bên cạnh đó là danh sách những VĐV giành huy chương theo tuổi (trẻ nhất hoặc lớn tuổi nhất); các đường dẫn tới các bài liệt kê chi tiết VĐV giành huy chương của môn và kỳ vận hội cụ thể cũng được trình bày.

VĐV giành nhiều huy chương nhất theo môn

Các môn thể thao Thế vận hội Mùa hè

Các môn thể thao Thế vận hội Mùa đông
A. Bao gồm cả nội dung tuần tra quân sự tại kỳ năm 1924, hiện nay IOC quy vào hai môn phối hợp.
Ă. Trượt băng nghệ thuật được tổ chức tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè 1908 và 1920 trước khi được đưa vào chương trình thi đấu của Thế vận hội Mùa đông. 21 huy chương (mỗi loại vàng, bạc, đồng có 7 tấm) đã được trao ở 7 nội dung.
Â. Một vòng đấu khúc côn cầu trên băng của nam được tổ chức tại Thế vận hội Mùa hè 1920, và sau đó môn này được thêm vào Thế vận hội Mùa đông. Ba tấm huy chương đã được trao.

Các môn Mùa hè bị tạm ngưng

VĐV giành nhiều huy chương nhất theo kỳ Thế vận hội

Thế vận hội Mùa hè

B. Trang thông tin về Thế vận hội Mùa hè 1900 của IOC đưa ra con số thống kê sai là 95 nội dung, trong khi cơ sở dữ liệu của IOC về đại hội này liệt kê 85 nội dung.
C. Trang thông tin về Thế vận hội Mùa hè 1904 của IOC đưa ra con số thống kê sai là 91 nội dung, trong khi cơ sở dữ liệu của IOC về đại hội này liệt kê 94 nội dung.
D. Trang thông tin về Thế vận hội Mùa hè 1920 của IOC đưa ra con số thống kê sai là 154 nội dung, trong khi cơ sở dữ liệu của IOC về đại hội này liệt kê 156 nội dung.
Đ. Do việc thực thi luật kiểm dịch của Úc, 6 nội dung môn cưỡi ngựa đã được tổ chức ở Stockholm vài tháng trước khi đại hội năm 1956 diễn ra chính thức tại Melbourne.
E. Trang thông tin về Thế vận hội Mùa hè 1956 của IOC đưa ra con số thống kê là 145 nội dung, tuy nhiên trên thực tế có 151 (145 nội dung ở Melbourne và 6 nội dung môn cưỡi ngựa ở Stockholm).

Thế vận hội Mùa đông

Các VĐV ít/nhiều tuổi nhất giành huy chương

Theo môn thi đấu

Theo kỳ Thế vận hội

Xem thêm 
 Danh sách các giải thưởng
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương vàng Thế vận hội
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương vàng tại một kỳ Thế vận hội
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương vàng Thế vận hội ở một nội dung thi đấu
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương Thế vận hội
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương tại một kỳ Thế vận hội
 Danh sách vận động viên giành nhiều huy chương Thế vận hội ở một nội dung thi đấu
 Danh sách vận động viên có huy chương Thế vận hội Mùa hè và Mùa đông
 Danh sách vận động viên tham gia nhiều kỳ Thế vận hội nhất
 Danh sách vận động viên giành huy chương Thế vận hội Người khuyết tật
 Danh sách những người giành huy chương ở các cuộc thi nghệ thuật của Thế vận hội

Tham khảo 
Chung toàn bài
 
 

Các phần cụ thể

Liên kết ngoài 
 Olympic Review and Revue Olympique. LA84 Foundation

Danh sách huy chương Thế vận hội
Các vận động viên giành huy chương, các danh sách
Danh sách vận động viên Thế vận hội
Bảng tổng sắp huy chương Thế vận hội
Cù lao Rùa

Cù lao Rùa là một di chỉ khảo cổ ở xã Thạnh Hội, thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Cù Lao Rùa được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích cấp Quốc gia tại quyết định số 836/QĐ- BVHTTDL ngày 03/03/2009.

Vị trí 
Cù Lao Rùa, còn gọi là Cù Lao Thạnh Hội, thuộc xã Thạnh Hội, thành phố Tân Uyên, có diện tích là 277 hecta, được bao bọc bởi dòng chảy chính của sông Đồng Nai và dòng chảy phụ tẻ nhánh bao trọn cù lao nhập vào dòng chính và chảy xuôi về Sài Gòn. Di tích tồn tại trên cù lao là một ngọn đồi nổi cao 15 m so với mặt bằng khu vực. Cấu trúc chung của gò có hình mu rùa nên được gọi là "Cù Lao Rùa". Hiện nay trên đỉnh gò còn hiện diện ngôi chùa cổ Khánh Sơn có niên đại trên dưới 200 năm.

Đây là một trong những di tích khảo cổ học được phát hiện đầu tiên ở vùng Đông Nam Bộ từ năm 1888, được các nhà nghiên cứu người Pháp sưu tập, khai quật, công bố. Nó là một trong những di tích khảo cổ học tiền sử được giới nghiên cứu khảo cổ học nước ngoài biết đến nhiều nhất, và được xếp vào hậu kỳ thời đại đồ đá mới.

Tham khảo

Xem thêm 
 Danh sách Di tích quốc gia Việt Nam

Liên kết ngoài 

Địa điểm khảo cổ
Di tích khảo cổ Việt Nam
Di tích tại Bình Dương
Tân Uyên (thành phố)
Cù lao