Mì biáng biáng

Mì biáng biáng (), còn được biết đến với tên gọi youpo chemian () là một loại mì sợi khá phổ biến và xuất xứ từ vùng Quan Trung, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. 

Món mì này được ca ngợi là một trong "tám đặc sản" của Thiểm Tây. (), Chúng được mô tả là giống như một chiếc thắt lưng, do độ dày và chiều dài của chúng.

Mì biáng biáng nổi tiếng với cách viết chữ độc đáo. Chữ viết này có cấu trúc phức tạp bất thường, với biến thể tiêu chuẩn của dạng truyền thống gồm 58 nét.

Khái quát 
 
Nguyên liệu chính là bột mì, sau khi cho thêm nước và muối ăn, hỗn hợp nguyên liệu bột mì sẽ được nhào trộn cho đều. Trước khi luộc, người ta dùng hai tay kéo bột với chiều rộng từ 2 đến 3 cm, sau đó cán mỏng ra. Hương vị món mì khá tương tự với món mì Udon của Nhật Bản, nhưng hình dạng của sợi mì thì khác nhau. Tùy theo chiều dài của thớt kéo mì sẽ quyết định độ dài của sợi mì, có khi dài đến 1 mét.

Trong một khoảng thời gian dài, món mì này là một món ăn ít người biết đến ở Tây An, do những người lao động không có thời gian làm mì sợi mỏng để ăn. Gần đây, món mì này trở nên nổi tiếng hơn trên khắp Trung Quốc, một phần nhờ vào sự quan tâm trên mạng xã hội đối với ký tự hiếm dùng để viết chữ biáng.

Mì biáng biáng đứng đầu trong Thiểm Tây thập đại quái (陝西十大怪 - 10 điều kỳ lạ của vùng Thiểm Tây). Trong đó, mì Biang được nêu tên là 面条像裤带 (Sợi mì như sợi dây buộc quần).

Tên gọi 
Liên quan đến danh xưng mì biáng biáng và chữ Hán  của nó, hiện tại chỉ có giả thuyết, chưa thể xác định được.

Một trong những thuyết hợp lý nhất về danh xưng của chữ  là do chữ "扁扁" (biàn biàn) mang nghĩa "bẹt, dẹt, rộng mà mỏng" tạo thành. Tại một số địa phương vùng tây bắc Trung Quốc, trong đó có vùng Thiểm Tây, có trường hợp âm "an" đọc chệch thành "ang". Trong quá trình phổ biến món mì này ra khắp các tỉnh thành Trung Quốc, âm "ang" cũng từ đó được nhiều người biết đến mà nguồn gốc của nó cũng dần bị quên lãng, kể cả văn tự, chỉ còn truyền lại âm đọc.

Ngoài ra cũng còn một thuyết đề cập đến từ "biáng biáng" là từ tượng thanh, được cho là giống với âm thanh của sợi bột mì dày khi đập vào mặt bàn.

Chữ Hán  là một trong những chữ địa phương. Tuy nhiên, trong Khang Hy Từ điển thời nhà Thanh, cũng như trong các nghiên cứu Hán tự và nghiên cứu ngôn ngữ địa phương vùng Thiểm Tây đã được xuất bản tính đến thế kỷ XX.

Chữ Hán biểu thị biáng

Cách viết 

Có nhiều biến thể của chữ biáng, nhưng phiên bản được chấp nhận rộng rãi nhất gồm 58 nét trong dạng truyền thống (42 nét trong chữ Hán giản thể). Đây là một trong những chữ Hán phức tạp nhất được sử dụng hiện đại, mặc dù không tìm thấy trong các từ điển hiện đại hay thậm chí trong từ điển Khang Hy.

Chữ này gồm chữ (nói; 7 nét) ở giữa, hai bên là chữ  (nhỏ; 2 × 3 nét). Bên dưới là chữ  (ngựa; 10 nét), cũng được bao quanh bởi chữ  (lớn lên; 2 × 8 nét). Khối trung tâm này được bao quanh bởi chữ  (mặt trăng; 4 nét) ở bên trái, chữ  (trái tim; 4 nét) ở bên dưới và chữ  (dao; 2 nét) ở bên phải. Những chữ này lần lượt được bao quanh bởi một lớp chữ thứ hai, cụ thể là  (hang động; 5 nét) ở trên cùng và (đi bộ; 4 nét) uốn cong xung quanh bên trái và phía dưới.

Cách nhớ 

Như đã trình bày ở trên, chữ「」là có cách viết phức tạp và khó nhớ, nên cư dân vùng Thiểm Tây có lưu truyền ca dao để gợi nhớ cách viết (thứ tự từng nét) của chữ này. Một trong số đó là:

Biến thể

Hơn hai mươi biến thể của chữ Hán phồn thể biáng, có từ 56 đến 70 nét, nét: (Ngoài ký tự gốc và dạng giản thể của nó, các biến thể này vẫn chưa được đăng ký trong Unicode.)

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

  CCTV Forum Discussion on biáng Character
  CCTV writeup on the ten strange wonders of Shaanxi
 Pictures of Chinese signs with biáng characters  

Ẩm thực Trung Quốc
Chữ Hán
Mì sợi
Mì Trung Quốc