Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Bela Lugosi

Béla Ferenc Dezső Blaskó (20 tháng 10 năm 1882 - 16 tháng 8 năm 1956), được biết đến nhiều hơn với nghệ danh Bela Lugosi, là một diễn viên người Hungary nổi tiếng với vai Bá tước Dracula trong bộ phim ban đầu năm 1931 và với các vai diễn khác trong nhiều phim kinh dị.

Ông đã đóng nhiều vai nhỏ trên sân khấu tại Hungary trước khi thực hiện bộ phim đầu tiên của mình vào năm 1917, nhưng đã phải rời khỏi đất nước của mình sau cuộc cách mạng không thành công tại Hungary năm 1919. Ông đóng vai trong một số bộ phim ở Cộng hòa Weimar trước khi đến Hoa Kỳ với tư cách thủy thủ trên một tàu buôn.

Năm 1927, ông xuất hiện như là Bá tước Dracula trong chương trình chuyển thể sân khấu của Broadway từ cuốn tiểu thuyết của Bram Stoker. Sau đó ông vào vai Dracula trong bộ phim kinh điển năm 1931 Dracula do Universal Pictures sản xuất. Trong suốt những năm 1930, ông đóng các vai quan trọng trong các bộ phim kinh dị nổi tiếng với bối cảnh Đông Âu, nhưng giọng Hungary của ông đã hạn chế khả năng diễn xuất, và ông đã cố gắng để tránh bị đóng chết một loại vai, nhưng không thành công.

Sự nghiệp điện ảnh

Tham khảo

Đọc thêm 
 Ed Wood's Bride of the Monster by Gary D. Rhodes and Tom Weaver (2015) BearManor Media, ISBN 1593938578
 Tod Browning's Dracula by Gary D. Rhodes (2015) Tomahawk Press, ISBN 0956683452
 Bela Lugosi In Person by Bill Kaffenberger and Gary D. Rhodes (2015) BearManor Media, ISBN 1593938055
 No Traveler Returns: The Lost Years of Bela Lugosi by Bill Kaffenberger and Gary D. Rhodes (2012) BearManor Media, ISBN 1593932855
 Bela Lugosi: Dreams and Nightmares by Gary D. Rhodes, with Richard Sheffield, (2007) Collectables/Alpha Video Publishers, ISBN 0-ngày 97 tháng 1 năm 3798 (hardcover)
 Lugosi: His Life on Film, Stage, and in the Hearts of Horror Lovers by Gary D. Rhodes (2006) McFarland & Company, ISBN 978-0786427659 
 The Immortal Count: The Life and Films of Bela Lugosi by Arthur Lennig (2003), ISBN 0-8131-2273-2 (hardcover)
 Bela Lugosi (Midnight Marquee Actors Series) by Gary Svehla and Susan Svehla (1995) ISBN 1-887664-01-7 (paperback)
 Bela Lugosi: Master of the Macabre by Larry Edwards (1997), ISBN 1-881117-09-X (paperback)
 Films of Bela Lugosi by Richard Bojarski (1980) ISBN 0-8065-0716-0 (hardcover)
 Sinister Serials of Boris Karloff, Bela Lugosi and Lon Chaney, Jr. by Leonard J. Kohl (2000) ISBN 1-887664-31-9 (paperback)
 Vampire over London: Bela Lugosi in Britain by Frank J. Dello Stritto (2000) ISBN 0-9704269-0-9 (hardcover)
 Lugosi: The Man Behind the Cape by Robert Cremer (1976) ISBN 0-8092-8137-6 (hardcover)
 Bela Lugosi: Biografia di una metamorfosi by Edgardo Franzosini (1998) ISBN 88-459-1370-8

Liên kết ngoài 
 
 
 More information  at PORT.hu
 Bela Lugosi at AllMovie
 Internet Broadway Database
 
 Video Biography

Sinh năm 1882
Mất năm 1956
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Người Hungary thế kỷ 19
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Tín hữu Công giáo Rôma thế kỷ 20
Quân nhân Áo-Hung trong Thế chiến thứ nhất
Công dân nhập tịch Hoa Kỳ
Lời nguyện cầu từ Chernobyl

Lời nguyện cầu từ Chernobyl (tiếng Nga: Чернобыльская молитва) là tác phẩm của nhà văn đoạt giải thưởng văn chương Nobel năm 2015 Svetlana Alexievich. Alexievich là nhà báo chuyên nghiệp sinh sống ở Minsk, thủ đô của Belarus, vào năm 1986 khi thảm hoạ nguyên tử Chernobyl xảy ra (thời điểm này, Belarus vẫn là một phần của Các nước cộng hòa của Liên bang Xô viết với tên gọi Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia).

Để ghi lại bi kịch của từng nạn nhân nói trên, tác giả – đã để ra thời gian 10 năm đi phỏng vấn khoảng 500 nạn nhân vụ nổ, từ những người dân thường, nhân viên cứu hoả cho đến những công nhân được giao phó nhiệm vụ dọn dẹp, nhà vật lý, chính trị gia, nhân viên y tế. Mỗi câu chuyện bộc lộ sự đau khổ, sự mất mát, sự sợ hãi, nỗi giận dữ, cảm thức bất an mà mỗi người kể cùng với gia đình họ đã trải qua. Do nội dung là những chứng từ trung thực, phản ánh mọi khía cạnh của thảm hoạ, từ bản thân vụ nổ, nguyên nhân, hậu quả cho đến cách đối phó trong lúc và sau vụ nổ của các giới chức trách nhiệm, nên tác phẩm đóng vai trò bản cáo trạng một chế độ chỉ biết lấy lừa bịp, dối trá làm phương châm hành xử.

Tác phẩm "Lời nguyện cầu từ Chernobyl" của Svetlana Alexievich đã góp phần quan trọng để Ủy ban chấm giải Nobel Thuỵ Điển quyết định trao gỉai thưởng văn chương năm 2015 cho tác giả. Quả thật, như nhận định của uỷ ban chấm giải, những tác phẩm của bà là "một tượng đài cho sự thống khổ và lòng can đảm trong thời đại chúng ta."

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

Sách năm 2005
Thảm họa Chernobyl
Sách phi hư cấu năm 1997
Ernesto Inarkiev

Ernesto Inarkiev (; sinh ngày 9 tháng 12 năm 1985) là một đại kiện tướng cờ vua người Nga, cũng là đại kiện tướng đầu tiên của nước Cộng hòa Kalmykia. Anh là nhà đương kim vô địch châu Âu.

Thời gian đầu 
Inarkiev có tên đặt theo Ernesto "Che" Guevara,. Anh được sinh ra tại tỉnh Osh, Kyrgyzstan (thời điểm đó thuộc Liên Xô) và thi đấu cho đất nước mình tại hai kỳ Olympiad cờ vua: năm 1998, đạt 6,5/9 điểm tại bàn dự bị thứ hai và năm 2000, đạt 9/14 điểm tại bàn bốn. Năm 1999, khi mới 14 tuổi, anh vô địch châu Á lứa tuổi 16 và đồng thời vô địch quốc gia Kyrgyzstan. Anh chuyển đổi sang đánh cho Nga kể từ năm 2000, sau khi chấp nhận lời đề nghị của chủ tịch FIDE Kirsan Ilyumzhinov chuyển đến sống tại Elista cùng với gia đình.

Giải trẻ 
Anh vô địch châu Âu lứa tuổi 16 năm 2001. Năm 2002, Inarkiev vô địch thanh niên Nga (lứa tuổi 20) tại Vladimir với điểm số 9,5/11.

Giải quốc gia 
Tại cấp độ quốc gia, năm 2006 Inarkiev vô địch vòng loại Giải cờ vua vô địch Nga, xếp trên các kỳ thủ mạnh như Malakhov, Najer, Zvjaginsev, Dreev... Sau đó anh tiếp tục về thứ ba tại Giải vô địch diễn ra vào cuối năm.

Giải châu lục 
Tại giải vô địch cờ vua châu Âu 2016, Inarkiev chỉ là hạt giống số 12 nhưng với phong độ cao đã giành chức vô địch. Anh là một trong 3 kỳ thủ có 4 ván thắng liền đầu giải, thắng 3 vòng liên tiếp từ 7 đến 9 trước những kỳ thủ đang dẫn đầu giải như Saric, Navara. Hai ván hòa ở hai vòng cuối đủ để Inarkiev lên ngôi vô địch với thành tích bất bại, đạt 9/11 điểm (+7 =4).

Giải mời 
Tại các giải mời, Inarkiev được quyền tham dự chuỗi Grand Prix đầu tiên từ 2008 đến 2010 nhờ suất đại diện cho thành phố Elista. Tuy nhiên anh thi đấu không thành công khi xếp cuối cùng trong bảng tổng sắp. Anh từng một vài lần giành hạng ba giải Poikovsky.

Giải mở 
Tại các giải mở rộng, năm 2010 anh đồng điểm vô địch với Chernyshov, Lê Quang Liêm và Bareev tại giải Moskva mở rộng,. Inarkiev vô địch giải Baku mở rộng 2014 sau khi hơn Lupulescu hệ số phụ. Năm 2015, anh một lần nữa vô địch Moskva với điểm số 8/9.

Giải thế giới 
Tại các giải đấu cấp độ thế giới, anh thi đấu ở Giải vô địch thế giới FIDE 2004, bị Dominguez loại từ vòng 1. Anh tham dự đầy đủ các Cúp cờ vua thế giới kể từ 2005. Thành tích cao nhất là lọt vào vòng 3 năm 2007. Sau khi thắng Vallejo Pons ở vòng 2, anh bại trận trước Aronian ở vòng 3.

Chú thích

Liên kết ngoài 
Ernesto Inarkiev chess games at 365Chess.com

Đại kiện tướng cờ vua Nga
Nhà vô địch cờ vua châu Âu
Người Elista
Người từ Elista
Trần Việt (Bắc Tống)

Trần Việt (chữ Hán: 陈越, 973 – 1012), tự Tổn Chi, người huyện Úy Thị, phủ Khai Phong, quan viên, nhà thơ phái Tây Côn thể đời Bắc Tống.

Cuộc đời
Ông nội là Trần Thủ Nguy, làm đến Hưng Đạo lệnh; cha là Trần Hạ, làm đến Ngu bộ viên ngoại lang. Việt từ nhỏ hiếu học, rất rành lịch sử; giỏi biên soạn văn chương, phong cách cao vời khác biệt.

Trong niên hiệu Hàm Bình (998 – 1003) thời Tống Chân Tông, có chiếu cử hiền lương, Việt được Hình bộ thị lang Quách Chí tiến cử, sau khi thi vấn đáp được xếp Đệ tứ đẳng, nhận chức Tương tác giám thừa, thông phán Thư Châu, dời làm Tri Đoan Châu, rồi dời đi Viên Châu. Ít lâu sau Việt được triệu về, thăng làm Trứ tác tá lang, Trực sử quán, Chưởng cổ tư Đăng văn viện. Việt tham gia biên soạn “Sách phủ nguyên quy”, cùng Trần Tòng Dịch, Lưu Quân được đánh giá là rất siêng năng. Chân Tông cho rằng bổng lộc của họ ít ỏi, nên mệnh cho hàng tháng được thêm 5000 tiền. Xa giá đi Lạc Dương chầu hoàng lăng, Việt được làm Chưởng Lưu tư danh biểu, người đương thời khen là phù hợp. Từ ấy tấu chương 2 phủ (Lạc Dương, Khai Phong) phần nhiều do Việt nhận mệnh mà soạn thảo, gia đình công thần, quý tộc đến mời ông viết bài minh, chí rất nhiều. Việt được thăng Thái thường thừa, Quần mục phán quan; sau khi tế Phần Âm, được cất nhắc làm Tả chánh ngôn.

Việt tính khí khái tùy tiện, hay khích lệ bạn bè, bởi thói buông thả rượu chè mà nhà cửa trống toác, nhưng không chịu thay đổi. Việt trở nên nghiện rượu, trước bữa ăn đều uống đến vài thăng, hiếm có ngày nào tỉnh táo, do đó sanh bệnh. Năm Đại Trung Tường Phù thứ 5 (1012), mất, hưởng thọ 40 tuổi. Khi ấy Việt còn mẹ già, khiến người ta thương xót.

Hậu sự
Anh Việt là Hàm, từng thi khoa Tiến sĩ nhưng không đỗ, nhờ Dương Ức, Đỗ Hạo, Trần Bành Niên cùng nhau nói giúp, khiến Chân Tông thương xót. Đến khi bộ Sách phủ nguyên quy hoàn thành, Chân Tông riêng ban cho Hàm danh phận Tam truyện xuất thân.

Theo lệ thì biểu chương của Trung thư tỉnh đều do Trung thư xá nhân làm, nhưng sau khi tế Đông phong, triều đình nhiều lễ mừng, xá nhân thêm lắm việc, vì thế Trung thư tỉnh chọn quan viên ở những cơ quan khác làm thay. Những Thịnh Độ, Lộ Chấn, Lưu Quân, Hạ Tủng, Tống Thụ với Việt chia nhau việc soạn biểu chương, nhờ đó tể tướng biết đến họ, về sau đều được coi việc soạn thảo chiếu, cáo của hoàng đế; chỉ có Việt chưa được đề bạt thì mất, người đương thời lấy làm tiếc cho ông.

Ngày nay người ta chỉ biết đến những bài thơ của Việt qua tập thơ Tây Côn thù xướng của Dương Ức, xem tại đây.

Tham khảo
 Tống sử quyển 411, liệt truyện 200 - Văn uyển 3: Trần Việt

Chú thích

Nhân vật chính trị nhà Tống
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Sinh năm 973
Mất năm 1012
Nhà thơ Trung Quốc thời Tống
A-level

Chứng chỉ Giáo dục Phổ thông Bậc Cao (tiếng Anh: General Certificate of Education Advanced Level) hay GCE A-level hay A-level là bằng tốt nghiệp giáo dục cơ bản được cấp bởi các Cơ quan Giáo dục Anh quốc và lãnh thổ trực thuộc cho học sinh hoàn tất trung học hoặc cấp dự bị đại học. Một số các quốc gia, bao gồm Singapore, Kenya, Mauritius và Zimbabwe đều phát triển các bằng cấp có tên và cấu trúc tương tự với A-level Anh quốc. A-level là chứng chỉ cơ bản nhất để được tham gia xét tuyển vào đại học.

A-level được hoàn thành trong hai năm và được chia thành hai phần, mỗi phần một năm. Phần đầu tiên được thường gọi là Advanced Subsidiary, AS Level hay A1 Level (AS Level là viết tắt cho định nghĩa cũ là Advanced Supplementary Level). Phần thứ hai được gọi là A2 Level và có độ sâu về kiến thức và mang tính học thuật cao hơn so với A1 Level. Trước đó, tới tháng 6 năm 2009, A-level còn tồn tại Special / Advanced Extension Award cho những học sinh có khả năng học xuất sắc.

Để có được chứng chỉ yêu cầu học sinh tự chọn một số lượng môn nhất định trong các môn cung cấp để học trong vòng hai năm và làm bài thi vào cuối mỗi năm (A1 hay AS và A2), dưới sự giám sát của các hội đồng khảo thí. Hầu hết các thí sinh đều học từ ba đến bốn môn A-level trong vòng hai năm trong các trường trung học, hoặc cao đẳng như một phần của chương trình giáo dục bậc đại học. A-level còn được xem tương đương với bằng BTEC cấp 3.

A-level được công nhận bởi hầu hết các trường như là một tiêu chuẩn để đánh giá và xét tuyển thí sinh tại Anh, xứ Wales, và Bắc Ireland. Phần lớn các đại học xét tuyển thí sinh qua điểm dự đoán với điều kiện đạt được theo kết quả đã định.

Lịch sử 
A-level được giới thiệu vào năm 1951 như một chứng chỉ chuẩn hóa cho lớp tuổi sau 18, thay thế Higher School Certificate. Quá trình khảo thí của A-level được dựa trên lựa chọn môn tùy theo khả năng và sự yêu thích của mỗi cá nhân. Điều này kích thích sự phân hóa và mức độ chuyên sâu trong ba đến bốn môn. A-level ban đầu được đánh giá qua ba mức: Ưu, Bình hoặc Liệt (mặc dù thí sinh được biết điểm của mình, làm tròn đến 5% gần nhất), và các thí sinh đạt điểm Ưu có lựa chọn tham dự thêm kì thi Scholarship Level ở những môn đã chọn để được cung cấp một trong bốn trăm học bổng quốc gia. Scholarship Level được thay thế bởi S-level vào năm 1963.

Với sự gia tăng về số lượng thí sinh tham dự kì thi A-level đòi hỏi phải có sự phân hóa sâu rộng hơn về trình độ của thí sinh. Vì vậy, thang điểm chính thức được đưa vào sử dụng và từ 1963 đến 1986, điểm số của thí sinh được dựa trên nguyên tắc thống kê:
Điểm O tương đương với điểm đạt GCE Ordinary Level, chỉ thị khả năng tương đương với điểm C của Ordinary Level.

Tham khảo

Giới thiệu năm 1951
Alexander Van der Bellen

Alexander Van der Bellen (sinh 18 tháng 1 năm 1944) là nhà chính trị, nhà kinh tế người Áo và là đương kim Tổng thống Áo.
Van der Bellen là một giáo sư kinh tế tại Đại học Viên đã nghỉ hưu. Ông là đảng viên của Đảng Xanh Áo, từng giữ chức vụ ủy viên Hội đồng Quốc gia trong những năm 1994-2012, chủ tịch của câu lạc bộ nghị viện và phát ngôn viên liên bang của Đảng Xanh từ năm 1997 đến năm 2008.

Ông chạy đua tranh cử với tư cách một ứng cử viên độc lập được hỗ trợ bởi Đảng Xanh trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, và đứng thứ 2 trong số 6 ứng viên ở vòng đầu tiên, trước khi chiến thắng trong vòng thứ hai trong cuộc đua với Norbert Hofer, một thành viên của đảng dân túy khuynh hữu, Đảng Tự do của Áo. Tuy nhiên, kết quả đã bị phản kháng, Tòa án Hiến pháp vào ngày 1 tháng 7 đã cho bầu lại. Cuộc bầu cử được lặp lại vào ngày 04 tháng 12 năm 2016, một lần nữa Van der Bellen lại thắng, với 53,8% số phiếu bầu. Theo dự kiến ông sẽ tuyên thệ nhậm chức tổng thống vào ngày 26 tháng 1 năm 2017. Van der Bellen ủng hộ chính sách tự do xã hội, chính sách xanh và ủng hộ Liên minh châu Âu

Tiểu sử
Van der Bellen sinh ở Vienna, trong gia đình mà cha là người sinh ra ở Nga nhưng thuộc tầng lớp quý tộc có gốc Hà Lan và mẹ sinh ra ở Estonia. Cả cha và mẹ ông đều là người tị nạn chủ nghĩa Stalin. Gia đình Van der Bellen có nguồn gốc từ một người thợ kính Hà Lan di cư từ Hà Lan đến Đế quốc Nga khoảng năm 1763. Tại Nga, gia đình Van der Bellen trở thành tầng lớp quý tộc giàu có ở khu vực Pskov, và ông nội Alexander Van der Bellen, cũng tên là Alexander Van der Bellen, là một nhà chính trị tự do đứng đầu chính quyền địa phương của Pskov trước Cách mạng Tháng Mười. Lo sợ cho tính mạng, vào năm 1919 ông bà Van der Bellen, cha và chú đã trốn Bolshevik và định cư ở quốc gia mới độc lập Cộng hòa Estonia. Gia đình họ có họ von der Bellen ở Đế quốc Nga, nhưng họ đã đổi thành Van der Bellen sau khi rời nước Nga để tránh bị phân biệt ở Estonia do được coi là quý tộc Nga (người thường được sử dụng tiểu từ tiếng Đức von).

Năm 1934, cha của Alexander Van der Bellen, tên là Alexander Van der Bellen, đã được chính quyền công nhận công dân Estonia, và ông kết hôn với một công dân Estonia, Alma. Khi Estonia bị Liên Xô xâm lược vào năm 1940, Alexander và Alma Van der Bellen bỏ chạy bằng xe lửa đến Đông Phổ, Đức, nơi mà sau cùng họ tới một trại tị nạn trong hoàn cảnh nghèo khó. Cuối cùng, họ định cư tại Viên, nơi họ sinh con trai, trước khi chạy trốn Hồng quân một lần nữa và đến Tyrol, nơi Alexander Van der Bellen trải qua tuổi thơ của mình Ông đã tự mô tả mình là một "đứa trẻ tị nạn"..

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1944
Nhân vật còn sống
Tổng thống Áo
Nhà kinh tế học Áo
Chính trị gia Áo thế kỷ 20
S.H.I.E.L.D.

S.H.I.E.L.D. là tổ chức gián điệp hư cấu, chuyên bảo vệ pháp luật và là cơ quan chống khủng bố xuất hiện trong truyện tranh của Mỹ, được xuất bản bởi Marvel Comics. Được tạo ra bởi Stan Lee và Jack Kirby trong Strange Tales #135 (tháng 8 năm 1965).

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Grand Comics Database
 S.H.I.E.L.D. at Marvel Wiki
 S.H.I.E.L.D. at Marvel Appendix
 Marvel Directory: Nick Fury
 Don Markstein's Toonopedia: Nick Fury, Agent of S.H.I.E.L.D.

Tổ chức giả tưởng trong Marvel Comics
Cơ quan tình báo giả tưởng
Anampses

Anampses là một chi cá biển thuộc họ Cá bàng chài. Tất cả các loài trong chi này đều được tìm thấy trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Từ nguyên 
Từ định danh của chi có nghĩa là "uốn cong về phía sau", hàm ý đề cập đến răng hàm hướng ngược ra sau của A. cuvier. Chi này được lập ra bởi Quoy & Gaimard, nhưng Georges Cuvier mới là người đã đặt tên cho chi này.

Hình thái và sinh thái học 
Anampses bao gồm những loài dị hình giới tính, tức cá đực và cá cái có sự khác biệt rõ rệt về kiểu hình. Chính vì sự khác biệt này mà một số loài được mô tả như một loài mới nhiều lần dựa trên kiểu hình của cá đực và cá cái.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12.

Anampses cũng là loài lưỡng tính tiền nữ, tức cá cái có thể chuyển đổi giới tính thành cá đực.

Các loài 
Có 12 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này, bao gồm:

Tham khảo

Trích dẫn 
 

A
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Anampses
Oxymonacanthus

Oxymonacanthus là một chi cá biển của họ Cá bò giấy. Chi này được lập bởi Pieter Bleeker vào năm 1865.

Từ nguyên 
Tên chi được ghép bởi oxús (ὀξύς), trong tiếng Hy Lạp cổ đại nghĩa là "sắc nhọn", và Monacanthus, một chi cá bò giấy khác, hàm ý đề cập đến phần mõm nhọn của O. longirostris (ban đầu được đặt trong Monacanthus).

Các loài 
Có 2 loài được công nhận trong chi này, bao gồm:

 Oxymonacanthus halli 
 Oxymonacanthus longirostris

Tình trạng bảo tồn 
Cả hai loài Oxymonacanthus đều được xếp vào nhóm Loài sắp nguy cấp theo IUCN do phụ thuộc hoàn toàn vào san hô Acropora, một loài san hô đang dần biến mất do bị tẩy trắng trên khắp thế giới.

Sinh thái 
Cả hai loài đều chỉ ăn polyp san hô các loài Acropora. O. longirostris có thể chuyển chế độ ăn sang san hô Pocillopora. Cả hai được ghi nhận là có thể ngụy trang trên các nhánh san hô Acropora dựa vào hoa văn của chúng.

Tham khảo 

Họ Cá bò giấy
Họ Cá bò giấy

Họ Cá bò giấy (Danh pháp khoa học: Monacanthidae) là một họ cá trong bộ cá nóc biển phân bố ở Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Họ cá này có cả thảy 102 loài được chia thành 27 chi, phân nữa của chúng là sống ở vùng biển nước Úc với 58 loài trong 23 chi

Các chi 

 Acanthaluteres
 Acreichthys
 Aluterus
 Amanses
 Anacanthus
 Arotrolepis
 Brachaluteres
 Cantherhines
 Cantheschenia
 Chaetodermis
 Colurodontis
 Enigmacanthus
 Eubalichthys
 Lalmohania
 Meuschenia
 Monacanthus
 Navodon
 Nelusetta
 Oxymonacanthus
 Paraluteres
 Paramonacanthus
 Pervagor
 Pseudalutarius
 Pseudomonacanthus
 Rudarius
 Scobinichthys
 Stephanolepis
 Thamnaconus

Chú thích

Tham khảo

 

M
Aluterus scriptus

Cá bò giấy vện hay còn gọi là cá bò bìm bịp, cá Bìm bịp (Danh pháp khoa học: Aluterus scriptus) là loài cá nóc thuộc họ Monacanthidae nằm trong bộ cá nóc Tetraodontiformes. Cá phân bố ở vùng biển nhiệt đới trên toàn thế giới, tại Úc gồm Tây Úc, từ phía bắc về phía nam tới New South Wales. Chúng sống ở đầm phá và các rạn san hô, độ sâu 3–120m, thường là 3–20 m thuộc vùng cận nhiệt đới. Phân bố ở Việt Nam tại biển Đông. Địa bàn khai thác ở Việt Nam: Nha Trang, Trường Sa, Phú Quý, Phú Quốc. Mùa vụ khai thác ở Việt nam từ tháng 3 đến tháng 11 hàng năm.

Đặc điểm
Cá bò giấy vện Aluterus scriptus dài đến gần 1 mét và phân bố trong hầu hết mọi vùng biển nhiệt đới. Kích cỡ khai thác cá khai thác thương mại có chiều dài tổng trung bình 16 cm, dao động từ 8 đến 32 cm. Thân cá màu nâu kem đến vàng nhạt, với nhiều đốm nâu tròn nhỏ phân bố tự do; các vệt nhỏ đứt quãng màu xanh dương sáng phân bố trên thân theo hướng từ vây ngực ra cuống đuôi;

Phần đầu trước nắp mang có các vệt xanh dương sáng tỏa ra từ mõm; đuôi màu trắng trong với các chấm nhỏ li ti màu xanh; vây lưng và vây hậu môn trong suốt.Thân hình thoi, mõm nhọn dạng tù, trán thẳng, mắt cao, gai nhọn trên đầu vị trí ngang ổ mắt, cuống đuôi lớn, vây đuôi dài quá chiều dài đầu. Phân loại bằng phân bố màu sắc. Là loài sống đơn độc, ngoại trừ trong thời gian sinh sản, chúng bắt cặp với nhau để đẻ trứng.

Tập tính ăn
Loài cá bò ăn tạp này sống ở vùng nhiệt đới, ăn luôn thủy tức trong thức ăn của chúng. Những loài cá ăn những loài hoạt động thường phải đợi đến chạng vạng hoặc muộn hơn, để bắt những con cá bò vào những nơi trú đêm hoặc để bắt cua, bạch tuộc hoặc động vật không xương sống trồi lên từ những cái lỗ trong rạn đá. Loài ăn tạp này thường xuất hiện ở vùng nước cạn, độ sâu không quá 30 mét, thường là những rặng san hô có dòng chảy nhẹ, nơi có nhiều loài tảo và rong biển, thành phần thức ăn của chúng.

Khẩu phần ăn của chúng còn có bọt biển (sponge), đài tiên (bryozoan), thủy tức (hydrozoan), polyp san hô đá (stony coral), san hô sừng (gorgonian), hải tiêu (tunicate) và đôi khi cả giun tơ (polychaete worm), hai mảnh vỏ (bivalve), ốc, giáp xác chân khác (amphipod), cầu gai (urchin) và tôm. Cá Bò bìm bịp Thức ăn cho cá mới nở: Trứng nước tươi sống đông lạnh, trứng Artemia, Artemia tươi sống đông lạnh. Thức ăn cho loại cá lớn: Tép trứng tươi sống đông lạnh.

Chú thích

Tham khảo
 
 Descriptions and articles about the Scrawled Filefish (Aluterus scriptus) - Encyclopedia of Life
 DORIS - FFESSM - Biologie et plongée - Faune et flore sous-marines et dulcicoles
 Aluterus scriptus, Scribbled leatherjacket filefish: gamefish, aquarium

Liên kết ngoài
 http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=159491
http://eol.org/pages/205063/details
http://www.fishbase.org/summary/Aluterus-scriptus.html

Aluterus
Động vật được mô tả năm 1765
Cá Hawaii
Cá Đại Tây Dương
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Họ Cá bò giấy
Aluterus

Aluterus là một chi cá trong họ cá khờ Monacanthidae thuộc bộ cá nóc, trong chi này có nhiều loài cá có giá trị kinh tế.

Các loài
Hiện hành có 04 loài được ghi nhận trong chi này:
 Aluterus heudelotii Hollard, 1855 
 Aluterus monoceros Linnaeus, 1758 Cá bò da
 Aluterus schoepfii Walbaum, 1792 
 Aluterus scriptus Osbeck, 1765 Cá bò giấy vện

Chú thích

Tham khảo
 

Họ Cá bò giấy
Chaetodermis penicilligerus

Cá bò giấy tua (Danh pháp khoa học: Chaetodermis penicilligerus) hay còn gọi là cá bò giấy rong, cá bò giấy lá, tên tiếng Anh là tasseled filefish, weedy, eafy là một loài cá biển trong họ cá khờ Monacanthidae thuộc bộ cá nóc xuất xứ từ vùng biển Ấn Độ-Thái Bình Dương, nơi chúng trú ngụ trong các vùng có rong biển. Chúng là loài cá nằm trong một chi đơn loài là Chaetodermis với duy nhất một loài cá này.

Đặc điểm
Chaetodermis penicilligerus có nhiều tua trên thân trông giống như rong biển, môi trường mà nó trú ngụ. Khi bơi, chúng sử dụng chủ yếu là vây lưng thứ hai và vây hậu môn, do vậy, khả năng bơi lội rất kém và hầu như chỉ dựa vào việc ngụy trang để lẩn tránh kẻ thù. Một số loài có màu sắc nổi bật trong khi những loài khác có xu hướng hòa vào màu sắc của môi trường xung quanh. Loài này thường xuất hiện trên thị trường dưới dạng cá non, nhưng cá trưởng thành có thể đạt đến 30 cm, khiến chúng khó được nuôi trong hồ có dung tích dưới 400 lít.

Cá cảnh
Trên thực tế, loài này chỉ phù hợp với hồ nuôi toàn cá vì nó không an toàn với bất kỳ loài thân mềm nào ngoại trừ những loài có độc chẳng hạn như hải quỳ thảm hay ống (carpet/tube anemones). bên cạnh nguồn thức ăn thường trực là các loại tảo, nên cung cấp khẩu phần thịt bao gồm tôm/cá, artemia tẩm bổ, tép mysis, sò, hến, tép krill và mực tối thiểu ba lần mỗi ngày.

Nó cũng cần nơi trú ẩn, nhất là hang có một cửa ra vào, nơi chúng có thể nghỉ ngơi vào ban đêm và lẩn trốn khi bị đe dọa. Hơn nữa, bởi vì loài này thường nhút nhát khi mới thả vào hồ, hang là nơi thích hợp nhất để nó bớt căng thẳng vì chưa quen với môi trường mới. Nên nhớ rằng, nó là loài bơi chậm và không thoải mái với dòng chảy mạnh, hay khi được nuôi chung với những loài rỉa vây chẳng hạn như cá nóc hay cá bò.

Chú thích

Tham khảo
 
 Matsuura, K. (2014): Taxonomy and systematics of tetraodontiform fishes: a review focusing primarily on progress in the period from 1980 to 2014. Ichthyological Research, 62 (1): 72-113.
 Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2015). "Chaetodermis penicilligerus" in FishBase. February 2015 version.

P
Động vật được mô tả năm 1816
Paraluteres

Paraluteres là một chi cá biển thuộc họ Cá bò giấy.

Từ nguyên 
Từ định danh paraluteres được ghép bởi tiền tố pará (παρά) trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là "gần, bên cạnh", hàm ý đề cập đến sự tương đồng giữa chi này với chi Aluteres (đồng nghĩa của Aluterus) nhưng có phần lông cứng và ngạnh ở hai bên cuống đuôi.

Các loài 
Hiện có 2 loài được công nhận trong chi này, bao gồm:

 Paraluteres arqat 
 Paraluteres prionurus

Sinh thái học 
Cả hai loài Paraluteres đều là những loài bắt chước kiểu hình của cá nóc chi Canthigaster. P. arqat bắt chước Canthigaster margaritata, còn P. prionurus bắt chước Canthigaster valentini.

Nhìn chung, Paraluteres có thể phân biệt được với Canthigaster nếu vây lưng của Paraluteres căng rộng ra, do bình thường Paraluteres sẽ gập vây lưng thứ nhất lại để trông giống với Canthigaster (vây lưng của Canthigaster nhỏ hơn nhiều so với Paraluteres); ngoài ra, Paraluteres đực còn có thêm 2 cặp ngạnh ở mỗi bên cuống đuôi.

Do những loài săn mồi thường né tránh loài có độc nên nhiều loài cá đã bắt chước kiểu hình của cá nóc để đánh lừa những kẻ săn mồi, gọi là bắt chước kiểu Bates.

Tham khảo 

Họ Cá bò giấy
Pervagor

Pervagor là một chi cá trong họ cá khờ Monacanthidae thuộc bộ cá nóc, chi này gồm các loài cá bản địa của vùng Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Pervagor là một chi cá với nhiều loài đôi khi xuất hiện trên thị trường cá cảnh. Không nên nuôi bất kỳ loài nào với động vật thân mềm, và đặc biệt là hầu như không thể cho chúng ăn, vì chúng có ngoại hình đẹp nên có thể thấy xuất hiện trong các tiệm cá cảnh.

Các loài
Hiện hành có 08 loài được ghi nhận trong chi này:
 Pervagor alternans (J. D. Ogilby, 1899) (Yelloweye filefish)
 Pervagor aspricaudus (Hollard, 1854) (Cá bò giấy cam)
 Pervagor janthinosoma (Bleeker, 1854) Cá bò giấy sọc đen
 Pervagor marginalis Hutchins, 1986
 Pervagor melanocephalus (Bleeker, 1853) Cá bò giấy đuôi đỏ
 Pervagor nigrolineatus (Herre, 1927) Cá bò giấy sọc đen
 Pervagor randalli Hutchins, 1986
 Pervagor spilosoma (Lay & E. T. Bennett, 1839) Cá bò giấy đuôi quạt

Chú thích

Tham khảo
 
 PERVAGOR ALTERNANS from New Caledonia (En/Fr)
 PERVAGOR ASPRICAUDUS from New Caledonia (En/Fr) 

Họ Cá bò giấy
Nhóm loài do Gilbert Percy Whitley đặt tên
Pervagor janthinosoma

Cá bò giấy sọc đen (Danh pháp khoa học: Pervagor janthinosoma) là một loài cá trong họ Monacanthidae thuộc bộ cá nóc, xuất xứ từ vùng nhiệt đới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương từ Đông Phi tới Samoa, phía bắc đến biển Nam Nhật Bản, phía nam đến bang New South Wales và Tonga. Nó xuất hiện ở các vùng có đá và giàu san hô trong các đầm nước và đạt đến kích thước 15 cm.

Cá cảnh
Loài này hiếm khi xuất hiện ngoài thị trường nhưng màu sắc hấp dẫn nên người chơi có thể mua trước khi tìm hiểu về nhu cầu của nó. Loài này cũng không khác biệt nhiều so với hai loài trên, tuy nhiên nó rất nhát và dường như không thể vượt qua được điều này nên cực kỳ khó nuôi trừ phi hồ nuôi được điều chỉnh để hoàn toàn phù hợp với nhu cầu của nó và không có sự cạnh tranh nào về thức ăn.

Chú thích

Tham khảo
 
 Ewald Lieske, Robert F. Myers: Korallenfische der Welt. Jahr Top Special Verlag Hamburg, ISBN 3-86132-112-2
 Dieter Eichler, Robert F. Myers: Korallenfische Indopazifik. Jahr-Verlag GmbH & Co., ISBN 3-86132-225-0

Pervagor
Cá được mô tả năm 1854
Họ Cá bò giấy
Bourvil

André Raimbourg, còn gọi là Bourvil, là nam diễn viên, ca sĩ và diễn viên hài người Pháp, sinh ngày 25 tháng 7 năm 1917 tại Prétot-Vicquemare (Seine-Inférieure) và qua đời vào ngày 23 tháng 9 năm 1970 tại Paris (quận 16).

Tiểu sử
André Robert Raimbourg, bí danh Bourvil, là con trai thứ hai của ông Albert René Raimbourg (1889-1918), qua đời vì dịch cúm Tây Ban Nha trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và bà Eugénie Pascaline Hortense Marie Pesquet (1891-1970), một nông dân.

Ông đã trải qua thời thơ ấu với mẹ và người chồng mới, một nông dân tên là Joseph Ménard, ở Bourville, ngôi làng của mẹ ông, nơi bà trở về vào năm 1921. Do đó, ông có một người anh trai, René Raimbourg (bác sĩ nhãn khoa ở Le Havre), một em gái Denise (1919-2006), một người chị cùng cha khác mẹ Thérèse và một người anh em cùng cha khác mẹ, Marcel Ménard, sau này là thị trưởng của thị trấn Bourville.

Sự nghiệp điện ảnh

 1941: Croisières sidérales
 1945: La Ferme du pendu
 1946: Pas si bête
 1947: Le Studio en folie
 1947: Par la fenêtre
 1947: Blanc comme neige
 1948: Le Cœur sur la main
 1949: Le Roi Pandore
 1950: Miquette 
 1950: Le Rosier de Madame Husson
 1950: Le Passe-muraille
 1951: Seul dans Paris
 1952: Le Trou normand
 1952: Cent francs par seconde
 1953: Les Trois Mousquetaires
 1954: Si Versailles m'était conté... directed by Sacha Guitry
 1954: Poisson d'avril 
 1954: Cadet-Rousselle
 1954: Le Fil à la patte
 1955: Les Hussards
 1956: La Traversée de Paris
 1956: The Singer from Mexico
 1958: Les Misérables directed by Jean-Paul Le Chanois
 1958: Le Miroir à deux faces
 1958: ' 1958: Un drôle de dimanche
 1959: Le chemin des écoliers
 1959: Le Bossu
 1959: The Green Mare (La Jument verte)
 1960: Le Capitan
 1960: Fortunat
 1961: Tout l'or du monde
 1961: Le Tracassin ou les plaisirs de la ville ("The Busybody", Alex Joffé) 
 1962: Les Culottes rouges
 1962: Les Bonnes Causes
 1962: The Longest Day
 1962: Tartarin de Tarascon
 1962: Un clair de lune à Maubeuge
 1963: Le Magot de Josepha
 1963: Un drôle de paroissien
 1963: '
 1964: La Grande Frousse
 1964: Le Corniaud (The Sucker) directed by Gérard Oury
 1965: Guerre secrète
 1965: La Grosse Caisse
 1965: Les Grandes Gueules 
 1966: La Grande Vadrouille directed by Gérard Oury
 1966: Trois enfants dans le désordre
 1967: Les Arnaud
 1967: Les Cracks
 1968: La Grande Lessive
 1968: Le Cerveau directed by Gérard Oury
 1969: Monte Carlo or Bust (Gonflés à bloc) directed by Ken Annakin
 1969: The Christmas Tree (L'Arbre de Noël), directed by Terence Young
 1969: L'Étalon directed by Jean-Pierre Mocky
 1970: Le Cercle rouge directed by Jean-Pierre Melville
 1970: Le Mur de l'Atlantique (Atlantic Wall) directed by Marcel Camus

Các bài hát 
Các bài hát nổi tiếng nhất:
 "La tendresse"
 "Salade de fruits"
 "Les crayons"
 "La Tactique du gendarme" (from the film Le roi Pandore)
 "Ballade irlandaise"
 "Un clair de lune à Maubeuge"
 "Petit bal perdu" (C'était bien)
 ″Ma p′tite chanson″

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Pháp 
 Trang tiểu sử 
 Bourvil trên Encinematheque 

Sinh năm 1917
Mất năm 1970
Người từ Seine-Maritime
Nam ca sĩ thế kỷ 20
Anne của Anh (định hướng)

Anne của Anh có thể là

 Anne của Anh (1637-1640), con gái vua Anh Charles I và Henriette Marie của Pháp
 Anne của Anh (1665-1714), Nữ vương của Vương quốc Anh và Scotland từ 1702 - 1707, sau trở thành Nữ vương của Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland từ 1707 đến 1714
 Anne của Anh (1709-1759), con gái vua Liên hiệp Anh George II, vợ Thân vương William V xứ Orange
 Anne của Anh (sinh 1950), con gái duy nhất của Nữ vương Elizabeth II và Philippos của Hy Lạp và Đan Mạch.

Trang định hướng nhân danh
André Léonce Joseph Eloy Bắc

Andre Joshep Eloy Bắc là một giám mục Công giáo người Pháp, phục vụ tại Việt Nam.

Ông sinh ở vùng Arras (Pháp), ông sang Việt Nam ngày 20 tháng 10 năm 1894, ông đã từng làm quản hạt Đông Tháp, quản lý chung đường Xã Đoài, rồi làm Giám đốc Thần học cho đến ngày được bổ nhiệm làm Giám mục.

Sau khi Giám mục Belleville từ trần vào ngày 7 tháng 7 năm 1912, Linh mục Chính Đoài (P. Abgrall) tạm quyền Địa phận một thời gian ngắn đến ngày 11 tháng 12 năm 1912 thì ông - lúc đó là bề trên trường thần học được sắc Toà Thánh làm Giám mục hiệu toà Magydos kế vị Giám mục Belleville coi sóc Địa phận Nam Đàng Ngoài. Giám mục Đông đã truyền chức cho ông tại Xã Đoài vào ngày 13 tháng 4 năm 1913.

Trong 34 năm làm giám mục giám quản địa phận Nam Đàng Ngoài, đến năm 1924 đổi tên là địa phận Vinh, ông đã phát hành hơn 100 thư chung sửa đổi, sửa sang Địa phận cho có quy củ trong việc thờ phượng và cách thức tổ cho các xứ đường. Đặc biệt là các thư chung lập chầu lượt ngày 19 tháng 6 năm 1918, ông cho lập trường tập Xuân Phong, bệnh viện Xã Đoài, xây trường thần học, Tiểu chủng viện, Toà Nhà Xứ Xã Đoài. Ông cho xuất bản tờ báo Đường Ngay làm cơ quan truyền giáo cho Địa phận, thành lập các phước viện, Hội cầu nguyện, nghĩa binh,... Trong suốt thời gian tại vị, ông đã truyền chức gần 200 linh mục, lập mới 65 giáo xứ khiến số giáo dân tăng hơn 50.000.

Ngày 30 tháng 7 năm 1946, ông qua đời tại bệnh viện Xã Đoài, hưởng thọ 82 tuổi. Ông cũng là người đã cai quản Địa phận lâu nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Sinh năm 1894
Mất năm 1946
Lutjanus argentiventris

Cá hồng Amarillo (Danh pháp khoa học: Lutjanus argentiventris) là một loài cá hồng trong họ Lutjanidae phân bố trong vùng biển phía Nam California xuống đến tận Peru. Trong vùng biển California, nhất là vào những năm nước biển ấm hơn có thể câu hoặc đánh bắt được những loại cá hồng như Lutjanus argentiventris. Cá dài khoảng 60 cm. Phần trước thân màu hồng đỏ, chuyển sang vàng nhạt nơi phần sau, lưng đôi khi màu nâu-đỏ. Vây đuôi vàng. Dưới mắt có những vệt hay đốm màu xanh lam.

Chú thích

Tham khảo
 
 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
 Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
 Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
 Moyle, P. y J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.

A
Động vật được mô tả năm 1790
Chỉ số bất bình đẳng giới

Chỉ số bất bình đẳng giới (Gender Inequality Index - GII) là một chỉ số dùng để đo sự chênh lệch giới, được Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đưa ra trong ấn bản kỷ niệm lần thứ 20 do Báo cáo Phát triển Con người năm 2024. Theo UNDP, chỉ số này là một thước đo hỗn hợp về sự thất bại trong phạm vi một quốc gia vì sự bất bình đẳng giới. Nó sử dụng ba khía cạnh để đo lường: sức khỏe sinh sản, sự trao quyền và sự tham gia vào thị trường lao động.

Cách tính
Cách tính chỉ số bất bình đẳng giới cũng giống với cách tính chỉ số HDI về bất bình đẳng, được công bố trong Báo cáo Phát triển con người năm 2010, và có thể được hiểu như là mức giảm phần trăm của sự phát triển con người. Giá trị của GII nằm trong khoảng từ 0 đến 1, với 0 là 0% bất bình đẳng giới và 1 là 100% bất bình đẳng giới. Theo các nước thuộc UNDP thì bất bình đẳng giới cao cũng cho thấy sự bất bình đẳng trong việc phân phối phát triển và ngược lại.

Có 5 bước để tính chỉ số GII:

Bước 1: Điều chỉnh số 0: Tỉ lệ tử của phụ nữ sinh con được rút gọn một cách có hệ thống trong khoảng từ 10 đến 1000. Khoảng cách này được dựa trên giả thiết là các nước có tỉ lệ tử lớn hơn 1000 hay dưới 10 không có sự khác biệt trong việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ sinh con. Các nước có tỉ lệ tử được báo cáo là 0 được tính là 0,1 dựa trên giả thiết phụ nữ có khả năng làm ảnh hưởng đến chính trị và trung bình nhân không bao giờ có giá trị 0.

Bước 2: Tập hợp các tham số trong mỗi giới tính, sử dụng trung bình nhân: Việc tập hợp này làm cho GII trở nên nhạy cảm. Tỉ lệ tử của phụ nữ sinh con và tỉ lệ sinh sản vị thành niên phù hợp cho phụ nữ sinh nam chỉ được tổng hợp bằng 2 chiều khác.

Bước 3: Tập hợp giữa các giới tính, sử dụng trung bình điều hòa: Để tính toán chỉ số bình đẳng giới (phân bố đều), chỉ số dành cho nam và nữ được tổng hợp lại bằng trung bình điều hòa để nắm bắt sự bất bình đẳng giới và điều chỉnh mối liên hệ giữa các chiều với nhau.

Bước 4: Tính trung bình nhân của trung bình cộng của mỗi chỉ số: Ta có được các tiêu chuẩn tham chiếu bằng cách tổng hợp các chỉ số cho nam và nữ với trọng lượng như nhau, sau đó tập hợp các chỉ số đó trên các tham số.

Bước 5: Tính GII: So sánh các chỉ số giới tính phân bố đều ở Bước 3 và các tiêu chuẩn có được ở Bước 4.

Thay đổi trong năm 2011 
Theo UNDP, đã có một sự thay đổi trong việc tính toán chỉ số GII vào năm 2011. Tỉ lệ tử của phụ nữ sinh con đã được tính là 10 trong chỉ số GII, mặc dù chỉ số này luôn nằm trong khoảng từ 0 đến 1. Để khắc phục điều này, tỉ lệ tử được rút gọn đi 10 lần (1 × 101), làm giảm giá trị GII.

Xếp hạng

Xếp hạng năm 2012

Cao nhất
Những quốc gia/vùng lãnh thổ xếp hạng cao nhất xét về mặt bình đẳng giới theo chỉ số GII trong các năm 2008, 2011 và 2012.

Thấp nhất
Những quốc gia/vùng lãnh thổ xếp hạng thấp nhất xét về mặt bình đẳng giới theo chỉ số GII trong các năm 2008, 2011 và 2012.

Xếp hạng năm 2014

Top 30 nước xếp hạng cao nhất

Một số quốc gia khác

Tham khảo

Chỉ số kinh tế
Bình đẳng giới
Xếp hạng quốc tế
Alberto Sordi

Alberto Sordi (; (15 tháng 6 năm 1920 - 24 tháng 2 năm 2003), Cavaliere di Gran Croce OMRI là một diễn viên người Ý. Ông cũng là một đạo diễn phim và diễn viên  lồng tiếng cho Oliver Hardy trong phiên bản tiếng Ý của phim Laurel & Hardy.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 Geographical coordinates and pictures of his grave 
 

Sinh năm 1920
Mất năm 2003
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Đạo diễn phim người Ý
Nam diễn viên Ý
Nam diễn viên điện ảnh Ý
Dean Martin

Dean Paul Martin (tên khai sinh Dino Paul Crocetti; 7 tháng 6 năm 1917 - 25 tháng 12 năm 1995) là một ca sĩ, diễn viên, diễn viên hài, và nhà sản xuất phim người Mỹ.

Được coi là một trong những nghệ sĩ Mỹ nổi tiếng và bền bỉ nhất giai đoạn giữa thế kỷ 20, Martin được mệnh danh là "King of Cool" vì sức hút và sự tự tin của ông. Ông và Jerry Lewis là bạn diễn trong nhóm hài nổi tiếng "Martin and Lewis". Ông là thành viên của "Rat Pack" và một ngôi sao trên sân khấu/hộp đêm, với các bản thu âm, phim điện ảnh và chương trình truyền hình. 
Ông là người dẫn chương trình truyền hình tạp kỹ The Dean Martin Show (1965–1974) và The Dean Martin Celebrity Roast (1974–1985).

Giọng hát thoải mái, ngân nga của Martin đã giúp ông có được hàng chục ca khúc hit bao gồm những bài hát đặc trưng "Memories Are Made of This", "That's Amore", "Everybody Loves Somebody", "You're Nobody till Somebody Loves You", "Sway", "Volare", và "Ain't That a Kick in the Head?".

Discography

Sự nghiệp điện ảnh

Tham khảo

Đọc thêm 
 Arthur Marx. Everybody Loves Somebody Sometime (Especially Himself): The story of Dean Martin and Jerry Lewis, New York, NY: Hawthorn Books, 1974, ISBN 978-0-8015-2430-1
 Lewis, Jerry and James Kaplan. Dean & Me (A Love Story). Doubleday, New York, 2005. ISBN 0-7679-2086-4
 Smith, John L. The Animal in Hollywood: Anthony Fiato's Life in the Mafia. Barricade Books, New York, 1998. ISBN 1-56980-126-6
 Tosches, Nick. Dino: Living High in the Dirty Business of Dreams. Delta Trade Paperbacks, New York, 1992 (1st edition). ISBN 0-385-33429-X

Liên kết ngoài 
 
 Dean Martin  at The Biography Channel
 Cleveland.com: Homegrown Heroes: Dean Martin Timeline 
 Dean Works the room at the Sands 
 Dean Martin biography/discography on The Interlude Era site 

Sinh năm 1917
Mất năm 1995
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Người Mỹ gốc Ý
Nghệ sĩ của Capitol Records
Tử vong vì ung thư phổi
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Tử vong vì ung thư ở California
Ca sĩ Pennsylvania
Chôn cất tại Westwood Village Memorial Park Cemetery
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Tuyến Suin

Tuyến Suin (Suwon-Incheon) là tuyến tàu điện ngầm của Tàu điện ngầm Seoul phục vụ Vùng thủ đô Seoul.

Tuyến ban đầu, bị bỏ hoang vào 1995, là một trong số ít đường sắt khổ hẹp ở Hàn Quốc. Nó nối Suwon đến Namincheon thông qua Ansan và Siheung. Tuy nhiên, từ 28 tháng 12 năm 2004, tuyến Suin đang được xây dựng với Đường sắt khổ tiêu chuẩn và đường sắt đôi như một phần không thể thiếu của mạng lưới Tàu điện ngầm Seoul và mở cửa 3 đoạn mới.

Lịch sử
2012:
30 tháng 6: Tuyến Suin được xây dựng lại chính thức mở cửa từ Oido đến Songdo.

2014:
27 tháng 12: Ga Darwol mở cửa.

2016:
27 tháng 2: Tuyến mở rộng phía Tây từ Songdo đến Incheon.

Tương lai
Ga Hagik lên kế hoạch mở cửa nằm giữa Songdo và đại học Inha vào năm 2017.

Giai đoạn 3 của Tuyến Suin, sẽ mở rộng tuyến theo hướng Đông từ Oido đến Suwon, sẽ cho phép các dịch vụ xuyên suốt Tuyến Bundang. Nó sẽ tạo ra một tuyến dài từ Ga Wangsimni đến Ga Incheon (dự kiến tuyến "Bundang-Suin").

Ga

Ga hiện tại

Ga 
●: Dừng lại ở nhà ga
｜: Không dừng lại ở nhà ga
▲: Dịch vụ hạn chế (chỉ một số chuyến tàu dừng lại)
■ Đoạn được đánh dấu bằng màu tuyến của Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến số 4  (Đại học Hanyang tại Ansan-Oido) có chung đường với Tàu điện ngầm vùng thủ đô Seoul tuyến số 4.

Ga cũ

Hình ảnh
Một vài hình ảnh ga Suwon hướng đi Namincheon.

Tham khảo

Tuyến tàu điện ngầm Seoul
Tuyến đường sắt ở Hàn Quốc
Tuyến đường sắt mở cửa năm 1937
Ed Sullivan

Edward Vincent Sullivan (28 tháng 9 năm 1901 - 13 tháng 10 năm 1974) là một nhân vật truyền hình, phóng viên thể thao và giải trí người Mỹ, và người viết thông tin chuyên mục lâu năm cho báo New York Daily News. Ông chủ yếu được nhớ đến như là người xây dựng và dẫn chương trình truyền hình tạp kỹ The Toast of the Town, sau này đổi tên thành The Ed Sullivan Show. Phát sóng trong 23 năm liên tục từ năm 1948 tới năm 1971, chương trình đã thiết lập một kỷ lục là chương trình tạp kỹ dài nhất trong lịch sử phát sóng của nước Mỹ. "Chương trình đó, xét trên tất cả các tiêu chí, là chương trình truyền hình lớn nhất cuối cùng," nhà phê bình truyền hình David Hinckley tuyên bố. "Đó là một trong những ký ức trìu mến nhất, thân yêu nhất về văn hóa nhạc pop của chúng ta."

Sullivan là người tiên phong phát sóng ở nhiều cấp độ trong giai đoạn trứng nước của truyền hình. Như nhà phê bình truyền hình David Bianculli đã viết: "Trước khi có MTV, Sullivan giới thiệu các ban nhạc rock. Trước khi có  Bravo,  giới thiệu các ban nhạc jazz, nhạc cổ điển và các vở diễn sân khấu.Trước khi có Comedy Channel, thậm chí trước khi có the Tonight Show, Sullivan phát hiện, giới thiệu và phổ biến đến công chúng các diễn viên hài trẻ. Trước khi có 500 kênh, trước khi có truyền hình cáp, Ed Sullivan là lựa chọn duy nhất. Ngay từ đầu, ông đã là 'the Toast of the Town'." In 1996 Sullivan được xếp thứ 50 trên danh sách "50 ngôi sao truyền hình vĩ đại nhất mọi thời đại" của TV Guide.

Tham khảo

Đọc thêm 
 Leonard, John, The Ed Sullivan Age , American Heritage, May/June 1997, Volume 48, Issue 3
 Nachman, Gerald, Ed Sullivan , ngày 18 tháng 12 năm 2006.
 Maguire, James, Impresario: The Life and Times of Ed Sullivan, Billboard Books, 2006/31/102929/
 Bowles, Jerry, A Thousand Sundays: The Story of the Ed Sullivan Show, Putnam, 1980
 Barthelme, Donald, "And Now Let's Hear It for the Ed Sullivan Show!" in Guilty Pleasures, Farrar, Straus and Giroux, 1974

Liên kết ngoài 
 The Official Ed Sullivan Show Website
 Ed Sullivan Papers at the  Wisconsin Center for Film and Theater Research.
 

Sinh năm 1901
Mất năm 1974
Người Mỹ gốc Ireland
Người thành phố New York
Chết vì ung thư thực quản
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn phi hư cấu Mỹ thế kỷ 20
Chôn cất tại Nghĩa trang Ferncliff
Ë

Ë chữ Latinh 8 của Tiếng Albania

Ngôn ngữ
 Tiếng Albania (Shqip)
 Tiếng Kashubian (Kaszëbsczi Jãzëk)
 Tiếng Ladin (Ladin)

Xem thêm
Â â: Chữ Latinh Â
Ç ç: Chữ Latinh Ç
Ö ö: Chữ Latinh Ö
Ơ ơ: Chữ Latinh Ơ
Xh
Ё ё: Chữ Kirin Yo

Tham khảo

Chữ cái Latinh
Chữ cái Latinh có dấu phụ
Val di Noto

Val di Noto (Tỉnh của Noto) là một khu vực lịch sử bao gồm phần phía nam của đông Sicilia, Ý. Khu vực bị chi phối bởi các núi đá vôi của cao nguyên Iblean. Về mặt lịch sử, Val di Noto là một trong ba phần cấu tạo thành đảo Sicilia (cùng với Val Demone ở phía đông bắc và Val di Mazara ở phía tây).

Lịch sử
Khu định cư lâu đời nhất ở Val di Noto là thị trấn cổ xưa Akrai nằm gần Palazzolo Acreide, khi nó được thành lập vào năm 664 TCN. Đó là khu định cư thuộc địa đầu tiên của Corinth tại Siracusa.

Các khu định cư của Val di Noto đã hoàn toàn bị phá hủy bởi trận động đất kinh hoàng năm 1693. Sau trận động đất, nhiều thị trấn mới được xây dựng lại trên các địa điểm hoàn toàn mới, chẳng hạn như Noto và Grammichele. Giuseppe Lanza là nhà quý tộc được vua Tây Ban Nha cấp thẩm quyền đặc biệt để thiết kế lại các thị trấn bị hư hỏng, mà là những đô thị được ông thiết kế lại theo phong cách kiến trúc Phục hưng và Ba rốc.

Các khu định cư mới được thiết kế lại với một quảng trường ở trung tâm và các khối nhà được xây dựng theo mô hình xuyên tâm từ quảng trường. Các công trình lớn như nhà thờ, tu viện và cung điện được xây dựng như là một điểm nhấn cho các con phố mới, trong khi các con đường được quy hoạch theo mô hình lưới. Nhiều thị trấn được xây dựng lại trở thành những địa điểm độc đáo, chẳng hạn như Grammichele được xây dựng theo một hình lục giác với quảng trường ở trung tâm bao gồm có nhà thờ giáo xứ và tòa thị chính.

Các thị trấn được xây dựng lại sau đó được biết đến như là phong cách Baroque Sicilia. Đáng chú ý nhất trong các thị trận ở Val di Noto chính là Noto, một thị trấn mang phong cách kiến trúc Baroque được bảo quản tốt mà ngày nay là một điểm du lịch rất nổi tiếng.

Khảo cổ học
Thị trấn đổ nát Akrai được tái phát hiện bởi nhà sử học Tommaso Fazello vào thế kỷ 16. Đến thế kỷ 19, một cuộc khai quật quy mô lớn bởi Nam tước Gabriele Iudica đã phát hiện ra những cổ vật quan trọng từ thuở lịch sử ban đầu của đông Sicilia.

Tháng 6 năm 2002, UNESCO đã đưa các thị trấn của Val di Noto vào Danh sách Di sản thế giới như là sự đại diện cho đỉnh cao và ra hoa cuối cùng của nghệ thuật Baroque ở châu Âu. Các thị trấn được UNESCO liệt kê bao gồm:
 Caltagirone
 Militello in Val di Catania
 Catania
 Modica
 Noto
 Palazzolo Acreide
 Ragusa
 Scicli

Tham khảo

Di sản thế giới tại Ý
Sicilia Baroque
Địa lý Sicilia
Vùng địa lý, lịch sử và văn hóa Ý
Quyền dân sự và chính trị

Quyền Dân sự và Chính trị (còn gọi là Dân quyền hay là Quyền công dân) là các quyền bảo vệ sự tự do cá nhân khỏi sự xâm phạm của các chính phủ, và bảo vệ các tổ chức xã hội và cá nhân. Quyền này đảm bảo khả năng của một người để được tiếp cận và tham gia vào đời sống dân sự và chính trị của xã hội và nhà nước không được có phân biệt đối xử hay đàn áp.

Quyền dân sự nói chung được hiểu là chỉ những quyền liên quan đến các mối quan hệ giữa công dân và nhà nước, và ít liên quan đến những quan hệ giữa người dân với nhau.

Quyền dân sự bao gồm việc bảo đảm tính toàn vẹn của thể chất và tinh thần, cuộc sống và an toàn; bảo vệ khỏi mọi sự phân biệt đối xử trên những cơ sở như chủng tộc, giới tính, nhân dạng giới tính, biểu hiện giới tính tự chọn, định dạng giới, nguồn gốc quốc gia, màu da, tuổi, quan hệ chính trị, thiên hướng tình dục, sắc tộc, tôn giáo, hoặc tình trạng khuyết tật; và quyền cá nhân như quyền riêng tư, quyền tự do tư tưởng và nhận thức, tự do phát biểu, tự do tôn giáo, báo chí, tự do hội họp và lập hội và quyền tự do đi lại.

Các quyền chính trị bao gồm công lý trung lập (thủ tục xét xử công bằng, bình đẳng trước pháp luật) trong pháp luật, chẳng hạn như quyền lợi của bị cáo, trong đó có quyền được xét xử công bằng; pháp luật đúng thủ tục và quy trình (due process); quyền đòi bồi thường hoặc khắc phục lỗi pháp lý; và quyền tham gia vào xã hội dân sự và chính trị như quyền tự do lập hội, quyền hội họp, quyền kiến nghị, quyền tự vệ và quyền bỏ phiếu (quyền bầu cử).

Quyền dân sự và chính trị cấu thành và là phần chính của Nhân quyền quốc tế. Quyền nằm trong phần đầu tiên của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 (với các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa trong phần thứ hai). Lý thuyết về ba thế hệ của nhân quyền coi nhóm quyền này là "quyền căn bản đầu tiên của thế hệ".

Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (tiếng Anh: International Covenant on Civil and Political Rights, viết tắt: ICCPR) là một công ước quốc tế do Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và các quốc gia thànnh viên thông qua ngày 16 háng 12 năm 1966 và có hiệu lực từ ngày 23 tháng 3 năm 1976, nêu tổng quan các quyền dân sự và chính trị cơ bản của con người. Cụ thể, các bên tham gia ký kết sẽ phải tôn trọng các quyền dân sự và chính trị của từng cá nhân, bao gồm quyền sống, quyền tự do tôn giáo, tự do phát biểu, tự do hội họp, quyền bầu cử và quyền được xét xử bình đẳng và theo đúng trình tự pháp luật. Tính tới ngày 19 tháng 12 năm 2010, đã có 72 quốc gia ký vào Công ước và 167 bên tham gia.

Xem thêm
 Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị
 Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền

Chú thích

Dân sự

Dân sự
Chính trị bản sắc