Ga Ba Son

Ga Ba Son là một nhà ga metro nằm trên Tuyến số 1 của hệ thống Đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một trong ba nhà ga đi ngầm của tuyến, cùng với Ga Bến Thành và Ga Nhà hát Thành phố. Nhà ga tọa lạc trong khu trung tâm phức hợp Sài Gòn – Ba Son, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh, trên nền đất từng là xưởng đóng tàu Ba Son lịch sử.

Nhà ga được khai trương vào ngày 22 tháng 12 năm 2024 cùng với toàn tuyến Metro số 1, đánh dấu sự kiện tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh đi vào hoạt động thương mại. Trong tương lai, Ga Ba Son còn được quy hoạch là điểm đầu của tuyến Tramway 1 – tuyến xe điện mặt đất chạy dọc đại lộ Võ Văn Kiệt kết nối trung tâm thành phố với khu vực phía Tây.

Lịch sử

Bối cảnh khu vực Ba Son 
Vị trí nhà ga nằm trên khu đất từng là trung tâm của xưởng đóng tàu Ba Son – một cơ sở công nghiệp có lịch sử hơn hai thế kỷ. Khởi nguồn từ Xưởng Chu Sư (Thủy Xưởng) được chúa Nguyễn Ánh lập ra vào năm 1791 để đóng và sửa chữa tàu thuyền. Năm 1863, chính quyền thực dân Pháp xây dựng Arsenal de Saigon, biến nơi đây thành xưởng đóng tàu quy mô lớn nhất Đông Dương. Xưởng Ba Son còn là cái nôi của phong trào công nhân Việt Nam, gắn liền với tên tuổi Chủ tịch Tôn Đức Thắng và cuộc bãi công lịch sử năm 1925.

Sau năm 1975, xưởng đóng tàu Ba Son tiếp tục hoạt động dưới sự quản lý của Nhà nước Việt Nam, đóng góp quan trọng vào ngành công nghiệp đóng tàu quốc gia. Đến năm 2015, xưởng chính thức ngừng hoạt động để nhường chỗ cho dự án phát triển đô thị quy mô lớn.

Quy hoạch và xây dựng nhà ga 
Ga Ba Son được phê duyệt trong khuôn khổ Dự án tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, với tổng mức đầu tư hơn 43.700 tỷ đồng. Công tác thi công gói thầu CP1b (đoạn từ ga Nhà hát Thành phố đến ga Ba Son) được khởi động từ năm 2012 và trải qua nhiều giai đoạn phức tạp, bao gồm việc đào hầm bằng máy khiên đào và xây dựng kết cấu ngầm trong điều kiện địa chất ven sông Sài Gòn.

Vào thời điểm đầu năm 2021, công trường ga Ba Son huy động hơn 200 công nhân và kỹ sư làm việc liên tục để hoàn thiện kiến trúc và lắp đặt hệ thống cơ điện. Đến tháng 5 năm 2021, tầng B1 của nhà ga được hoàn thành vượt tiến độ 31 ngày so với chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đánh dấu cột mốc quan trọng trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Tầng B2 (sân ga) được tiếp tục thi công và hoàn tất phần kết cấu vào cuối năm 2022.

Vận hành thương mại 
Tuyến Metro số 1 chính thức khai trương vào ngày 22 tháng 12 năm 2024, với Ga Ba Son là một trong những nhà ga trọng yếu trên tuyến. Trong giai đoạn đầu miễn phí vé (22/12/2024 – 20/01/2025), nhà ga đón nhận lượng lớn hành khách đến trải nghiệm và tham quan. Sau một năm vận hành, toàn tuyến Metro số 1 đã phục vụ gần 19 triệu lượt hành khách, vượt xa dự báo ban đầu là 39.000 lượt/ngày.

Tính đến cuối năm 2025, tuyến Metro số 1 đã vận hành hơn 80.000 lượt tàu và phục vụ hơn 20,5 triệu lượt hành khách, đạt 121,6% kế hoạch đề ra. Ga Ba Son, với vị trí chiến lược tại trung tâm khu phức hợp Sài Gòn – Ba Son và kết nối trực tiếp với tòa nhà Saigon Marina IFC, đã trở thành một trong những nhà ga có lượng khách sử dụng cao nhất trên tuyến.

Sự kiện kỹ thuật đáng chú ý 
Vào tối ngày 26 tháng 12 năm 2024, chỉ 4 ngày sau khi khai trương, chuyến tàu mang số hiệu 1700 gặp sự cố tín hiệu khi dừng tại Ga Ba Son, buộc phải tạm dừng hơn 10 phút để kiểm tra kỹ thuật. Đại diện Ban Quản lý Đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (MAUR) cho biết đây là sự cố thường gặp trong giai đoạn đầu vận hành và đã được khắc phục nhanh chóng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách.

Tháng 12 năm 2025, thang cuốn tại lối lên xuống số 5 của nhà ga – kết nối với tòa nhà Saigon Marina – bị tạm dừng hoạt động sau khi phát hiện vết nứt trên mái kính của tòa nhà. Sự cố được khắc phục trong vòng một tuần và thang cuốn hoạt động trở lại vào ngày 8 tháng 12 năm 2025.

Kiến trúc và bố trí

Thiết kế tổng thể 
Ga Ba Son được thiết kế với chiều dài 240 mét, chiều rộng 34,5 mét và độ sâu khoảng 20 mét, bao gồm hai tầng ngầm chính. Kiến trúc nhà ga lấy cảm hứng từ dòng sông Sài Gòn uốn lượn, với màu xanh dương làm chủ đạo và hệ trần được thiết kế theo hình sóng nước, tạo cảm giác tươi mát và hiện đại cho hành khách. Đây là nhà ga có diện tích sàn lớn nhất trong số ba ga ngầm của Tuyến số 1.

Nhà ga có 5 lối lên xuống dành cho hành khách, phân bố dọc theo đường Tôn Đức Thắng và kết nối trực tiếp với khu phức hợp Sài Gòn – Ba Son. Trong đó, lối số 4 và lối số 5 được thiết kế kết nối trực tiếp với tòa nhà Saigon Marina IFC – tòa tháp 55 tầng thuộc Trung tâm Tài chính Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một trong những công trình đầu tiên tại Việt Nam áp dụng mô hình Phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).

Bố trí các tầng 

Tầng B2 được bố trí một ke ga đảo trung tâm với hai đường ray ở hai bên. Chiều dài ke ga đủ sức chứa đoàn tàu 3 toa dài 61,5 mét, có thể mở rộng lên 6 toa trong tương lai. Hệ thống cửa chắn ke ga (PSD) được lắp đặt đồng bộ, đảm bảo an toàn cho hành khách và kiểm soát môi trường trong nhà ga.

Nhà ga được trang bị đầy đủ các tiện nghi hỗ trợ người khuyết tật, bao gồm thang máy, lối đi dành riêng và nhà vệ sinh tiếp cận. Ngoài ra, nhà ga còn có các tiện ích như máy bán nước tự động, trạm sạc điện thoại và hệ thống màn hình điện tử cung cấp thông tin hành trình theo thời gian thực.

Kết nối giao thông

Đường sắt 
Ga Ba Son là điểm dừng thứ ba của Tuyến số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), nằm giữa Ga Nhà hát Thành phố và Ga Công viên Văn Thánh. Từ ga này, hành khách có thể di chuyển đến trung tâm Quận 1 chỉ trong vài phút hoặc tiếp tục hành trình về hướng Đông đến khu vực Thủ Đức và Bến xe Suối Tiên. Tần suất tàu trung bình 8 phút/chuyến vào giờ cao điểm và 12 phút/chuyến vào giờ bình thường.

Trong quy hoạch phát triển mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, Ga Ba Son được xác định là điểm đầu của tuyến Tramway 1. Tuyến xe điện mặt đất này sẽ có chiều dài khoảng 12,8 km, đi qua các quận 1, 5, 6 và Bình Tân, kết nối trung tâm thành phố với Bến xe Miền Tây. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 250 triệu USD, hiện đang trong giai đoạn kêu gọi đầu tư.

Xe buýt 
Ga Ba Son kết nối với mạng lưới xe buýt công cộng thông qua trạm dừng "Ba Son" trên đường Tôn Đức Thắng, ngay sát các lối ra của nhà ga. Các tuyến xe buýt phục vụ tại đây bao gồm:

 Tuyến 01: Bến Thành – Bến xe Miền Đông mới
 Tuyến 44: Bến xe Quận 8 – Thảo Cầm Viên
 Tuyến 56: Bến xe Chợ Lớn – Đại học Nông Lâm
 Tuyến 88: Bến xe Miền Đông mới – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Phương tiện cá nhân 
Hiện tại, khu vực quanh Ga Ba Son chưa có bãi đỗ xe chuyên dụng cho phương tiện cá nhân. Hành khách đi xe máy hoặc ô tô được khuyến nghị gửi xe tại các bãi đỗ dân sinh lân cận trên đường Tôn Đức Thắng hoặc khu vực cầu Ba Son. Chính quyền thành phố đã có kế hoạch bố trí bãi đỗ xe tại khu vực cầu bến B – Ba Son trong tương lai.

Khu vực xung quanh 
Ga Ba Son tọa lạc trong Khu trung tâm phức hợp Sài Gòn – Ba Son, một khu đô thị mới đa chức năng được quy hoạch trên diện tích hơn 20 ha, bao gồm các công trình công cộng, thương mại, văn phòng, khách sạn và nhà ở cao cấp. Đây là một trong những khu vực phát triển sôi động bậc nhất của Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung nhiều công trình biểu tượng và tiện ích đô thị hiện đại.

Các công trình nổi bật 
 Thảo Cầm Viên Sài Gòn – Vườn thú và thực vật lâu đời nhất Việt Nam, nằm cách nhà ga khoảng 300 mét về phía Tây Bắc.
 Bảo tàng Tôn Đức Thắng – Bảo tàng tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng, tọa lạc tại số 5 Tôn Đức Thắng, nơi từng là một phần của khuôn viên xưởng Ba Son.
 Tòa nhà Saigon Marina IFC – Tòa tháp 55 tầng thuộc Trung tâm Tài chính Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh, khánh thành tháng 8 năm 2025, kết nối trực tiếp với nhà ga qua lối số 4 và số 5.
 Cầu Ba Son – Cây cầu bắc qua sông Sài Gòn, nối Quận 1 với thành phố Thủ Đức, được khánh thành năm 2022, nằm ngay cạnh nhà ga.
 Vinhomes Golden River – Khu đô thị phức hợp cao cấp gồm căn hộ, văn phòng và trung tâm thương mại, được xây dựng trên một phần đất xưởng Ba Son cũ.
 Khách sạn Bay Hồ Chí Minh – Khách sạn 5 sao thuộc tập đoàn Bay Hotels & Resorts, cách nhà ga khoảng 500 mét.

Cơ sở giáo dục và tôn giáo 
 Đại học Sài Gòn (Cơ sở 2) – Cơ sở đào tạo của Đại học Sài Gòn, nằm trên đường Tôn Đức Thắng, gần khu vực nhà ga.
 Vinschool Golden River – Trường liên cấp quốc tế thuộc hệ thống giáo dục Vinschool, tọa lạc trong khu đô thị Vinhomes Golden River.
 Đan viện Cát Minh Sài Gòn – Tu viện Công giáo nằm trên đường Nguyễn Đình Chiểu, cách nhà ga khoảng 1 km.
 Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn – Cơ sở đào tạo linh mục của Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc tại số 6 Tôn Đức Thắng, ngay cạnh nhà ga.

Ga kế cận

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Trang chủ Ban Quản lý Đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh
 Trang chủ Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC1)

Nhà ga đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà ga ở Việt Nam mở cửa năm 2024
Công trình xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
Tuyến số 1 (Đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh)