Cục Quản lý đất đai (Việt Nam)

Cục Quản lý đất đai (tên giao dịch tiếng Anh: Department of Land Administration, viết tắt là DLA) là cơ quan trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật về đất đai trong phạm vi cả nước. Đơn vị được tái thành lập vào ngày 1 tháng 3 năm 2025 trên cơ sở hợp nhất ba đơn vị cũ là Vụ Đất đai, Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất và Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai, trong khuôn khổ cuộc cải cách thể chế giai đoạn 2024–2025.

Lịch sử

Giai đoạn Tổng cục Quản lý đất đai (2008–2022) 
Tiền thân của Cục Quản lý đất đai là Tổng cục Quản lý đất đai, được thành lập ngày 4 tháng 3 năm 2008 theo Nghị định số 25/2008/NĐ-CP của Chính phủ, trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường. Tổng cục có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý nhà nước về đất đai và tổ chức thực thi pháp luật về đất đai trên toàn quốc. Trong suốt 15 năm hoạt động, Tổng cục đã chủ trì nhiều nhiệm vụ quan trọng như kiểm kê đất đai quốc gia, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, và tham mưu sửa đổi Luật Đất đai.

Giải thể và phân tách (2023–2024) 
Thực hiện Nghị định số 01/2023/NĐ-CP của Chính phủ về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từ ngày 1 tháng 1 năm 2023, Tổng cục Quản lý đất đai chính thức bị bãi bỏ. Chức năng, nhiệm vụ của Tổng cục được phân tách thành ba đơn vị cấp vụ/cục: Vụ Đất đai (tham mưu chính sách), Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất, và Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai. Việc phân tách này nhằm nâng cao tính chuyên môn hóa, tuy nhiên cũng làm nảy sinh những bất cập trong phối hợp liên thông giữa các khâu quản lý đất đai.

Tái hợp nhất thành Cục Quản lý đất đai (từ 2025) 
Trong đợt cải cách thể chế sâu rộng giai đoạn 2024–2025, Chính phủ quyết định hợp nhất trở lại ba đơn vị nói trên thành một đầu mối thống nhất. Ngày 1 tháng 3 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (bộ mới hợp nhất từ Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) ký Quyết định số 115/QĐ-BNNMT thành lập Cục Quản lý đất đai trực thuộc Bộ. Ông Đào Trung Chính, nguyên Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất, được bổ nhiệm làm Cục trưởng đầu tiên của đơn vị mới. Trụ sở chính của Cục đặt tại số 10 Tôn Thất Thuyết, phường Cầu Giấy, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

Cơ cấu tổ chức 
Cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý đất đai được quy định tại Điều 4 Quyết định số 115/QĐ-BNNMT ngày 1 tháng 3 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bao gồm các đơn vị sau:

Khối tham mưu 
 Văn phòng Cục
 Phòng Chính sách - Pháp chế
 Phòng Kiểm soát quản lý và sử dụng đất đai
 Phòng Kinh tế và Phát triển quỹ đất
 Phòng Quy hoạch và Giao đất
 Phòng Đo đạc và Đăng ký đất đai
 Phòng Thống kê, Kiểm kê và Thông tin đất đai

Đơn vị sự nghiệp trực thuộc 
 Trung tâm Điều tra, Quy hoạch và Định giá đất
 Trung tâm Dữ liệu và Thông tin đất đai
 Trung tâm Kiểm định và Kỹ thuật địa chính

Bên cạnh các đơn vị trên, Cục cũng chủ trì, phối hợp với các Sở Nông nghiệp và Môi trường cấp tỉnh (theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp), các Chi cục Quản lý đất đai trực thuộc Sở, và hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai các cấp để triển khai nhiệm vụ chuyên môn trên toàn quốc.

Chức năng, nhiệm vụ 
Theo Quyết định số 115/QĐ-BNNMT và các quy định pháp luật liên quan, Cục Quản lý đất đai có các chức năng, nhiệm vụ chính:

 Tham mưu, trình Bộ trưởng ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai; chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia; khung giá đất và bảng giá đất.
 Tổ chức thực hiện công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
 Xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác Hệ thống thông tin đất đai quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
 Thực hiện kiểm kê đất đai, thống kê đất đai định kỳ; theo dõi, giám sát và đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất đai trên phạm vi cả nước.
 Tổ chức thực hiện công tác định giá đất; quản lý, phát triển quỹ đất và thị trường quyền sử dụng đất.
 Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai.
 Thực hiện hợp tác quốc tế về quản lý đất đai.

Hoạt động nổi bật

Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai 
Từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2025, Cục Quản lý đất đai đã chủ trì, phối hợp với Bộ Công an triển khai "Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai" trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu của chiến dịch là rà soát, cập nhật, xác thực thông tin chủ sử dụng đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng bộ dữ liệu từ địa phương về Trung ương. Theo báo cáo tại Hội nghị sơ kết chiến dịch ngày 23 tháng 12 năm 2025, tổng số thửa đất được rà soát đạt hơn 61,7 triệu thửa, trong đó 24,3 triệu thửa đáp ứng tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống".

Tuy nhiên, theo báo cáo của Phó Cục trưởng Mai Văn Phấn tại Hội nghị triển khai công tác đo đạc tháng 3 năm 2026, cả nước vẫn còn khoảng 45 triệu thửa đất chưa được tạo lập dữ liệu và gần 37 triệu thửa cần tiếp tục làm sạch, đối soát, cập nhật. Để hoàn thành mục tiêu, ngày 29 tháng 3 năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trong 9 tháng cuối năm 2026.

Định giá đất và tác động thị trường 
Tháng 7 năm 2025, Cục Quản lý đất đai công bố báo cáo phục vụ phiên họp Ban chỉ đạo điều hành giá, trong đó nhận định bảng giá đất tại nhiều địa phương sẽ có biến động lớn sau khi bỏ khung giá đất. Báo cáo nêu rõ việc bỏ khung giá đất cùng với các quy định mới về bảng giá đất đã giúp quản lý đất đai minh bạch hơn, nhưng cũng cảnh báo thị trường bất động sản sẽ chịu nhiều tác động trong ngắn hạn. Đại diện Cục cho biết: "Mỗi địa phương sẽ có biên độ điều chỉnh khác nhau nên thị trường bất động sản sẽ chịu nhiều tác động."

Hỗ trợ chính quyền địa phương hai cấp 
Sau khi Nghị quyết số 202/2025/QH15 có hiệu lực, mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã/phường) được triển khai, bãi bỏ cấp huyện. Để hỗ trợ các địa phương thích ứng với mô hình mới, tháng 8 năm 2025, Cục Quản lý đất đai đã cử 34 cán bộ chuyên môn biệt phái về các tỉnh, thành phố. Trong hai tuần làm việc, đoàn công tác đã tổng hợp 243 kiến nghị, vướng mắc, tập trung vào các lĩnh vực: quy hoạch, giao đất, cho thuê đất (47 kiến nghị); đo đạc, đăng ký đất đai (88 kiến nghị); giá đất, bồi thường (40 kiến nghị); và thủ tục hành chính (45 kiến nghị). Báo cáo gửi quyền Bộ trưởng Trần Đức Thắng đã đề xuất tiếp tục duy trì lực lượng hỗ trợ này, đồng thời tăng cường tập huấn, đào tạo nhân sự địa phương.

Giải quyết vấn đề "sổ trắng", "sổ xanh" 
Tháng 1 năm 2026, Cục Quản lý đất đai ban hành Công văn số 41/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ, hướng dẫn xử lý các loại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp không đúng mẫu trong giai đoạn 1993–1997 (thường gọi là "sổ trắng", "sổ xanh"). Theo đó, các loại giấy tờ này vẫn có giá trị pháp lý tương đương sổ đỏ, và người dân được quyền thực hiện các giao dịch hoặc làm thủ tục cấp đổi sang mẫu mới. Động thái này nhằm gỡ vướng pháp lý cho hàng triệu hồ sơ đất đai tồn đọng, đồng thời thúc đẩy số hóa và chuẩn hóa dữ liệu đất đai toàn quốc.

Tác động của Nghị quyết 202/2025/QH15 đến quản lý đất đai 
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025. Theo Nghị quyết, cả nước còn 34 tỉnh, thành phố và chính thức bãi bỏ cấp huyện, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã/phường).

Sự thay đổi này tác động sâu rộng đến hệ thống quản lý đất đai trên cả nước. Cơ cấu tổ chức quản lý đất đai cấp tỉnh được kiện toàn, với việc thành lập các Chi cục Quản lý đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, thay thế cho các Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện trước đây. Các Văn phòng Đăng ký đất đai cấp huyện được sáp nhập, tổ chức lại thành các chi nhánh trực thuộc Văn phòng Đăng ký đất đai cấp tỉnh. Việc bãi bỏ cấp huyện đòi hỏi phân cấp mạnh mẽ hơn cho chính quyền cấp xã, phường trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai.

Trong bối cảnh đó, Cục Quản lý đất đai đóng vai trò đầu mối hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ và hỗ trợ nhân lực cho các địa phương nhằm bảo đảm tính liên tục, ổn định của công tác quản lý đất đai trong giai đoạn chuyển đổi.

Đánh giá và thách thức

Đánh giá tích cực 
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc tái hợp nhất thành Cục Quản lý đất đai đã khắc phục được tình trạng phân tán, thiếu đồng bộ trong quản lý nhà nước về đất đai trước đây. Đại diện lãnh đạo Bộ đánh giá mô hình mới tạo sự thống nhất, xuyên suốt từ khâu hoạch định chính sách đến tổ chức thực thi. Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai được ghi nhận là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý đất đai.

Thách thức và hạn chế 
Bên cạnh kết quả đạt được, Cục Quản lý đất đai cũng đối diện với nhiều thách thức. Theo báo cáo của Cục trưởng Đào Trung Chính, nhân sự chuyên trách về quản lý đất đai tại cấp xã, phường còn mỏng (nhiều nơi chỉ bố trí 1–2 người), trong khi khối lượng công việc gia tăng đáng kể sau khi bãi bỏ cấp huyện. Hệ thống phần mềm quản lý đất đai còn thiếu đồng bộ; việc sử dụng nhiều nền tảng khác nhau (Dịch vụ công quốc gia, VBDLIS, E-Office) gây khó khăn cho cán bộ địa phương.

Về cơ sở dữ liệu, mặc dù chiến dịch làm sạch đã đạt kết quả bước đầu, nhưng theo đánh giá của Bộ trưởng Trần Đức Thắng tại Hội nghị tháng 3 năm 2026, vẫn còn khoảng 45 triệu thửa đất chưa được tạo lập dữ liệu, đòi hỏi nguồn lực rất lớn để hoàn thành đúng tiến độ.

Tranh luận về "tính sống" của dữ liệu 
Tại Hội nghị triển khai tháng 3 năm 2026, khái niệm "tính sống" của dữ liệu đất đai – tức khả năng cập nhật theo thời gian thực – được nhận định là tiêu chí khó đạt được nhất. Một số chuyên gia trong ngành cho rằng cần có cơ chế pháp lý và kỹ thuật đột phá để bảo đảm dữ liệu đất đai thực sự "sống", thay vì chỉ đáp ứng các tiêu chí "đúng, đủ, sạch".

Lãnh đạo qua các thời kỳ 
 Đào Trung Chính (từ 1/3/2025 – nay): Cục trưởng đầu tiên của Cục Quản lý đất đai sau tái hợp nhất.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Website chính thức của Cục Quản lý đất đai

Cơ quan trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam
Quản lý đất đai