Thủ tướng Thụy Điển

Thủ tướng Chính phủ (, nghĩa là "Bộ trưởng của Nhà nước") là người đứng đầu chính phủ ở Thụy Điển. Trước khi lập chức vụ Thủ tướng vào năm 1876, nhà vua đứng đầu. Louis De Geer Gerhard, kiến trúc sư của cuộc cải cách Nghị viện năm 1876, đã trở thành Thủ tướng đầu tiên của Thụy Điển. Thủ tướng Chính phủ hiện tại của Thụy Điển là Stefan Löfven, lãnh tụ của Đảng Dân chủ Xã hội Thụy Điển.

Lịch sử 
Trước năm 1876, khi Văn phòng của Thủ tướng Chính phủ được lập ra, Thụy Điển không có một ''người đứng đầu chính phủ'' mà người đứng đầu cao nhất là Vua, nắm toàn quyền. Kể từ sau khi vị vua "Hùng sư phương Bắc" Karl XII băng hà, quyền lực nhà vua bị suy yếu đáng kể; và ''Hội đồng Cơ mật Thụy Điển'' (xem danh sách đính kèm) chính là cơ quan nắm quyền cao nhất trong nhà nước vào "Thời đại Tự do" 1718 - 1772.

Trong cuộc cải cách chính phủ năm 1809, hai chức vụ Tổng trưởng Chính phủ về Công lý (Thụy Điển: ''justitiestatsminister)'' và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao (Thụy Điển: ''utrikesstatsminister'') đã được tạo ra, nhưng quyền lực không mạnh bằng các Bộ thời sau này. Đến cuộc cải cách năm 1876, hai chức vụ này được nâng lên thành Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao. Không giống như Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao được quyền giao thiệp với Thủ tướng Chính phủ. Từ năm 1917, quốc vương Thụy Điển đã dùng quyền lập hiến của mình để tự nhà vua trực tiếp bổ nhiệm Thủ tướng Chính phủ và Nghị Viên (Bộ trưởng Nội các) theo ý mình. Thủ tướng được thừa nhận đầy đủ (de facto) các đặc quyền hoàng gia; người dân sẽ gọi Chính phủ với cái tên là Kungl. Maj:t, viết tắt của Kunglig Majestät (tương đương trong tiếng Anh: Royal Majesty; hiểu là Tể tướng Hoàng gia). Cho đến cải cách 1974 đã tước bỏ quyền thành lập chính phủ của vua mà thay vào đó, Nghị viện là cơ quan duy nhất lập chính phủ mới và không cần thông qua nhà vua.

Nhiệm vụ 
Bất cứ khi Thủ tướng từ chức (chết, bị buộc từ chức), Nghị viện sẽ cử Phó Thủ tướng lên thành lập chính phủ lâm thời cho đến khi Nghị viện có Thủ tướng mới. Các thành viên của Nghị viện sẽ tận dụng thời gian gấp rút ấy để tham vấn ý kiến các lãnh đạo của các chính đảng để bầu ra Thủ tướng mới cho Nghị viện xem xét. Nếu Thủ tướng mới được bầu (làm lễ nhậm chức tại Cung điện Hoàng gia) và Nghị viện đã chuẩn y, ông có quyền bổ nhiệm các thành viên của nội các mới và thống kê có bao nhiêu Bộ trưởng trong tân chính phủ

Với ngoại lệ của Thủ tướng, Bộ trưởng Nội các (Thụy Điển: ''statsråd'') không cần sự chấp thuận của Nghị viện nhưng có thể bị buộc phải từ chức bởi một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Nếu Thủ tướng Chính phủ bị buộc chấp nhận một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm - với tổng phiếu bất tin nhiệm là 175 phiếu hoặc hơn - ông và toàn bộ nội các phải từ chức và quá trình bầu cử Chính phủ mới được diễn ra.

Về nhiệm vụ, Chính phủ mới sẽ "chịu trách nhiệm trước Nghị viện" (điều 12, chương 1 của Hiến pháp) về việc quản lý các thành viên, các Bộ của mình. Các Bộ trưởng không chịu trách nhiệm trước Bộ mà chỉ chịu trách nhiệm trước Thủ tướng; thậm chí các Bộ bị "cấm can thiệp" vào các cơ quan khác trong chính phủ và Nghị viện. Chính phủ được thay mặt vua ký kết các văn kiện với đại diện nước ngoài và các tổ chức quốc tế (điều 10, chương 1 của Hiến pháp). Chương 6, Điều 7 quy định rằng chính phủ được quyền ban hành pháp luật và công bố trước toàn dân.

Tiện nghi

Văn phòng và nhà ở 
Các văn phòng chính phủ, bao gồm cả văn phòng Thủ tướng Chính phủ, tọa lạc tại Rosenbad ở trung tâm Stockholm, trên hồ nước Helgeandsholmen

Năm 1991, tòa nhà Sager (hoặc "Sager Palace" như nó được gọi trước đây) đã được mua lại, và từ năm 1995 nó đã phục vụ như nhà riêng của Thủ tướng Chính phủ. Các Sager House nằm liền kề với Rosenbad và tòa nhà Quốc hội.

Harpsund, một thái ấp trong Flen Municipality, Södermanland County, đã phục vụ như một nơi cư trú trước của Thủ tướng Chính phủ từ năm 1953. Nơi này cũng thường được sử dụng cho các hội nghị chính phủ và hội nghị thượng đỉnh không chính thức giữa chính phủ, ngành công nghiệp và các tổ chức tại Thụy Điển.

Mức lương 
Mức lương của các bộ trưởng nội các, trong đó có Thủ tướng Chính phủ, được quyết định bởi ''Statsrådsarvodesnämnden'' ("Ủy ban Lương Nội Bộ trưởng") của Nghị viện. Từ 01 tháng 7 năm 2014, mức lương hàng tháng Thủ tướng Chính phủ là 156.000 SEK (€ 17,034 / $ 23,304 / £ 13,594) hoặc 1.872.000 SEK (€ 204.411 / 279.653 $ / £ 163.123) mỗi năm.

Danh sách chủ tịch Hội đồng Cơ mật Thụy Điển 

 Conrad von Pyhy: 1538 - 1543
 Nils Gyllenstierna: 1560 - 1593
 Erik Larsson Sparre: 1593 - 1600
 Svante Turesson Bielke: 1602 - 1609
 Axel Oxenstierna: 1612 - 1654
 Erik Oxenstierna: 1654 - 1656
 Magnus Gabriel De la Gardie: 1660 - 1672
 Bengt Gabrielsson Oxenstierna: 1680 - 1702
 Nils Gyldenstolpe: 1702 - 1709
 Arvid Horn: 1710 - 1719
 Gustaf Cronhielm: 1719
 Johan August Meijerfeldt: 1719 – 1720
 Arvid Horn: 1720 – 1738
 Gustaf Bonde: 1738 – 1739
 Carl Gyllenborg: 1739 – 1746
 Carl Gustaf Tessin: 1746 – 1752
 Andreas Johan von Höpken: 1752 – 1761
 Claes Ekeblad: 1761 – 1765
 Carl Gustaf Löwenhielm: 1765 - 1768
 Fredrik von Friesendorff: 1768 – 1769
 Claes Ekeblad: 1769 – 1771
 Ulrik Scheffer: 1771 – 1772
 Joachim von Düben: 1772
 Ulrik Scheffer: 1772 – 1783
 Gustaf Philip Creutz: 1783 – 1785
 Malte Ramel: 1785 – 1786
 Emanuel de Geer: 1786 – 1787
 Johan Gabriel Oxenstierna: 1786 – 1789
 Karl Wilhelm von Düben: 1789 – 1790
 Evert Wilhelm Taube: 1792
 Fredrik Wilhelm von Ehrenheim: 1801 – 1809
 Lars von Engeström: 1809
 Carl Axel Wachtmeister: 1809 - 1810, Bộ trưởng Bộ Công lý đứng đầu chính phủ sau khi vua Gustav IV bị truất ngôi
 Fredrik Gyllenborg: 1810 - 1829
 Mathias Rosenblad: 1829 - 1840
 Arvid Mauritz Posse: 1840
 Carl Petter Törnebladh: 1840 - 1843
 Lars Herman Gyllenhaal: 1843 - 1844
 Johan Nordenfalk: 1844 - 1846
 Arvid Mauritz Posse: 1846 - 1848
 Gustaf Sparre: 1848 - 1856
 Claës Günther: 1856 - 1858
 Louis De Geer: 1858 - 1870
 Axel Adlercreutz: 1870 -1874
 Edvard Carleson: 1874 - 1875
 Louis De Geer: 1875 - 1876

Danh sách Thủ tướng Chính phủ

Chú thích 

Đảng/Liên minh
  Chính phủ Liên minh
 / Độc lập và phi đảng phái
 / Đảng Ôn hòa và các đảng phái tiền nhiệm
 / Đảng Tự do và các đảng phái tiền nhiệm
 / Nhóm Dân chủ Xã hội
 / Đảng Trung dung

Kí hiệu
 Tổng tuyển cử đột xuất
  Mất trong khi đương chức.
  Bị ám sát trong khi đương chức.
  Thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Danh sách Thủ tướng Chính phủ theo Liên hiệp Vương quốc Na Uy và Thụy Điển (1876-1905)

Thủ tướng thuộc Vương quốc Thụy Điển (1905-nay)

Tham khảo