Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Vận chuyển thụ động

Vận chuyển thụ động là sự dịch chuyển của các ion và các chất dạng phân tử và nguyên tử khác xuyên qua màng tế bào mà không cần đầu vào năng lượng. Không giống như vận chuyển chủ động, nó không yêu cầu đưa năng lượng tế bào vào bởi vì thay vì đó nó lại được làm cho hoạt động bằng xu hướng tăng entropy của hệ. Tốc độ vận chuyển thụ động phụ thuộc vào khả năng thấm của màng tế bào, thứ mà ngược lại lại phụ thuộc vào sự tổ chức và đặc tính của lipid và protein của màng. Bốn kiểu vận chuyển thụ động chính là khuếch tán đơn giản, facilitated diffusion (tạm dịch: khuếch tán được thuận hóa), lọc và/hoặc thẩm thấu.

Có hai loại vận chuyển thụ động là khuếch tán và thẩm thấu.

Khuếch tán 
Sự khuếch tán là sự chuyển động của các phân tử theo chiều từ nơi có gradient nồng độ cao đến nơi có gradient nồng độ thấp. Sự khuếch tán diễn ra trong môi trường lỏng và khí. Khi các phân tử phân bố đồng đều trong môi trường, sự khuếch tán đạt đến cân bằng. Ở trạng thái cân bằng này, các phân tử vẫn di chuyển nhưng theo hai chiều như nhau nên gọi là cân bằng động.

Có hai phương thức:

- Khuếch tán đơn giản: Chỉ các chất không phân cực và kích thước nhỏ, có thể đi qua lớp phospholipid kép như các chất khí, các phân tử kị nước.

- Khuếch tán tăng cường: Chỉ các chất phân cực và kích thước lớn, đi qua lớp lớp lipid kép vấn tốc độ rất chậm hoặc không đi qua được nên chúng cần có protein vận chuyển. Ví dụ như các ion, các phân tử ưa nước (đường, amino acid,...).

Thẩm thấu 

Thẩm thấu là sự chuyển động của các phân tử nước và dung môi xuyên qua màng tế bào do áp suất thủy tĩnh được sản sinh ra bởi hệ tuần hoàn. Tùy thuộc vào kích cỡ của lỗ màng, chỉ dung môi ở những kích cỡ nhất định có thể đi xuyên qua nó được. Ví dụ, lỗ màng của bao tiểu thể trong thận thì rất bé, và chỉ duy có albumin, loại protein nhỏ nhất, có cơ hội được lọc qua. Mặt khác, lỗ màng của tế bào gan lại cực kì to, nhưng tuy vậy tế bào lại cực kì nhỏ để cho phép những loại dung môi khác nhau đi qua và được trao đổi chất.

Vùng có nhiều phân tử nước, nồng độ chất tan thấp được gọi là vùng có thế nước cao. Vùng có ít phân tử nước hơn, nồng độ chất tan cao được gọi là vùng có thế nước thấp.

Khi tế bào ở trong các dung dịch có nồng độ khác nhau, các phân tử nước sẽ di chuyển qua màng theo 3 trường hợp:

- Nhược trương: Khi dung dịch có nồng độ chất tan nhỏ hơn bên trong tế bào.

- Đẳng trương: Khi nồng độ chất tan của dung dịch và bên trong tế bào bằng nhau.

- Ưu trương: Khi dung dịch có nồng độ chất tan lớn hơn bên trong tế bào.

Tham khảo 

Sinh lý học
Sinh học màng
Quá trình tế bào
Nậm Phàng

Nậm Phàng là phụ lưu ở bờ trái sông Chảy, chảy ở huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Nậm Phàng dài 38 km, diện tích lưu vực 255 km², mã sông "02 02 65 39 10".

Dòng chảy 
Sông bắt nguồn từ các suối ở xã Lùng Phình  chảy hướng đông nam qua xã Bản Liền và có tên là suối Bản Liền.

Sang xã Nậm Đét và Nậm Khánh thì sông đổi hướng tây nam và có tên là Nậm Phàng.

Thủy điện 
 Thủy điện Nậm Phàng có công suất lắp máy 36 MW xây dựng tại xã Nậm Đét và Nậm Khánh. 
 Thủy điện Nậm Khánh công suất lắp máy 12 MW, xây dựng trên phần thượng nguồn dòng nậm Phàng tại xã Nậm Khánh và Bản Liền .

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nậm Phàng
Hệ thống sông Hồng
Maximilian Wöber

Maximilian Wöber (sinh ngày 4 tháng 2 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Áo hiện đang thi đấu cho câu lạc bộ EFL Championship Leeds United và đội tuyển bóng đá quốc gia Áo ở vị trí trung vệ hoặc hậu vệ trái.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sự nghiệp thanh niên 
Sinh năm 1998, Wöber bắt đầu sự nghiệp bóng đá của mình với đội trẻ Rapid Wien.

Rapid Vienna 
Vào năm 2015, Wöber đã được gọi vào đội một Rapid Rapid. Vào ngày 25 tháng 2 năm 2016, Wöber đã ra mắt đội bóng cao cấp của mình tại Vòng 32 2015 2015-16 UEFA Europa League với Valencia CF tại Ernst-Happel-Stadion, chơi trận đầu toàn trận của huấn luyện viên Zoran Barisic.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Áo
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Áo
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Áo
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Eerste Divisie
Cầu thủ bóng đá Eredivisie
Cầu thủ bóng đá Red Bull Salzburg
Cầu thủ bóng đá Jong Ajax
Cầu thủ bóng đá La Liga
Cầu thủ bóng đá Leeds United F.C.
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024
Jordan Peele

Jordan Haworth Peele (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1979) là một nam diễn viên, nghệ sĩ hài kiêm nhà làm phim người Mỹ.

Peele từng đạo diễn phim kinh dị Trốn thoát, Chúng ta và Không. Các tác phẩm của anh đều nhận được nhiều phản hồi tích cực từ công chúng cũng như thành công về mặt doanh thu.

Thời thơ ấu
Peele sinh ra tại New York, mẹ anh, bà Lucinda Williams, đơn thân nuôi anh trong một ngôi nhà tại quận Manhattan (mẹ anh là người da trắng, cha anh là người da màu).

Sự nghiệp

Đời tư
Peele hẹn hò với nữ diễn viên Chelsea Peretti từ năm 2013. Họ đính hôn vào tháng 11 năm 2015. Ngày 1/7/2017, Peretti sinh con trai đầu lòng.

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Giải thưởng và đề cử
Phim Get Out của Jordan từng thắng một giải Oscar năm 2017 ở hạng mục Phim có kịch bản xuất sắc nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 

Người đoạt giải Primetime Emmy
Chương trình và người giành giải Peabody
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Đạo diễn phim tiếng Anh
Người đoạt giải Oscar cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam biên kịch Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Đạo diễn điện ảnh người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1979
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Tony Hale

Anthony Russell Hale (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1970) là nam diễn viên người Mỹ.

Thời thơ ấu 
Hale sinh ra tại West Point, New York. Mẹ anh là bà Rita (nhũ danh: Garnett) còn cha anh là ông Mike Hale. Hale lớn lên ở Tallahassee, Florida, nơi anh tham gia sân khấu kịch Young Actors Theatre với nhiều vở kịch và vai diễn khác nhau.

Đời tư
Hale kết hôn với thợ trang điểm từng đoạt giải Emmy - Martel Thompson - vào ngày 24 tháng 5 năm 2003.

Danh sách phim

Điện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 Tony Hale at Rotten Tomatoes
 Tony Hale  at TV.com

Phỏng vấn
 2006 Video Interview  at About.com
 Interview with Tony Hale at burnsidewriters.com

Nam diễn viên đến từ New York
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Sinh năm 1970
Planetbase

Planetbase là một game thuộc thể loại chiến lược và mô phỏng không gian do hãng Madruga Works phát triển. Trò chơi được phát hành vào ngày 16 tháng 10 năm 2015 cho Microsoft Windows, và vào ngày 8 tháng 1 năm 2016 cho OS X. Game xoay quanh việc thiết lập thuộc địa của con người trên một hành tinh xa xôi và xây dựng một tiền đồn để tồn tại trên hành tinh này.

Lối chơi
Lối chơi trong Planetbase liên quan đến việc lãnh đạo một nhóm những người định cư không gian đang cố gắng tạo thành một căn cứ trên một hành tinh bị cô lập. Người chơi được giao vai trò kiến trúc sư cơ sở cũng như người quản lý. Bây giờ, người chơi phải đảm bảo rằng họ xây dựng căn cứ ở một nơi mà người dân có thể sống sót và có nguồn cung cấp thực phẩm, nước uống liên tục và quan trọng nhất là khí oxy. Người chơi có trách nhiệm hướng dẫn cư dân tạo ra một căn cứ tự cung tự cấp, nơi họ có thể lấy nước dễ dàng và trồng thức ăn để sinh sống. Bên cạnh việc hướng dẫn họ khai thác các loại kim loại và robot chế tạo khác nhau. Có bốn hành tinh dùng làm thuộc địa - mỗi hành tinh có điều kiện khác nhau và mức độ khó tăng dần. Những hành tinh này là Hành tinh sa mạc (Desert Planet), Hành tinh băng giá (Frozen Planet), Hành tinh khí khổng lồ (Gas Giant Planet), và Hành tinh bão tố (Storm Planet). Người chơi phải quản lý dòng người mới tới thuộc địa của mình và đảm bảo rằng chỉ những người có một số kỹ năng hữu ích mới được phép đặt chân đến hành tinh này. Những người hữu ích nhất là kỹ sư, công nhân và bảo vệ. Robot có thể được xây dựng để hoàn thành các nhiệm vụ đơn điệu hơn. Giữa tất cả những điều này, người chơi cũng phải sống sót sau thảm họa thiên nhiên như bão cát, pháo sáng mặt trời, bão tuyết và thiên thạch. Trong game có tới 29 công trình khác nhau, cùng năm loại công nhân của con người và ba loại robot. Có 10 cột mốc mà người chơi cần hoàn thành và tám loại công nghệ mua được từ đám thương nhân.

Đón nhận
Planetbase được 70/100 điểm dựa trên đánh giá của 4 lời phê bình trên Metacritic.

Xem thêm
 Aven Colony
 Surviving Mars

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Trò chơi điện tử năm 2015
Trò chơi điện tử độc lập
Trò chơi điện tử mô phỏng
Trò chơi điện tử chiến lược
Trò chơi trên macOS
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox One
Trò chơi điện tử được phát triển ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Trò chơi điện tử chiến thuật
Trò chơi PlayStation 4
Thuốc ức chế miễn dịch

Thuốc ức chế miễn dịch là những thuốc ức chế hoặc ngăn chặn hoạt động của hệ thống miễn dịch. Chúng được sử dụng trong liệu pháp ức chế miễn dịch để: 

1) Ngăn chặn sự từ chối của các cơ quan và mô cấy ghép (ví dụ: tủy xương, tim, thận, gan) 

2) Điều trị các bệnh tự miễn hoặc các bệnh có khả năng có nguồn gốc tự miễn (ví dụ: viêm khớp dạng thấp, xơ cứng rải rác, bệnh nhược cơ, bệnh vẩy nến, bạch biến, lupus ban đỏ hệ thống, bệnh Crohn, bệnh Behçet, và viêm loét đại tràng). 

3) Điều trị một số bệnh viêm không tự miễn khác (ví dụ: hen phế quản), viêm cột sống dính khớp.

Một tác dụng phụ phổ biến của nhiều loại thuốc ức chế miễn dịch là suy giảm miễn dịch, vì phần lớn trong số chúng hoạt động không chọn lọc, dẫn đến tăng tính nhạy cảm với nhiễm trùng và giảm khả năng giám sát miễn dịch ung thư. Ngoài ra còn có các tác dụng phụ khác, như cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, tăng đường huyết, loét dạ dày, loạn dưỡng mỡ, tổn thương gan và thận. Các thuốc ức chế miễn dịch cũng tương tác với các loại thuốc khác và ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và hành động của chúng. Các tác nhân ức chế miễn dịch thực tế hoặc nghi ngờ có thể được đánh giá về tác dụng của chúng đối với các quần thể tế bào lympho trong các mô sử dụng hóa mô miễn dịch.

Thuốc ức chế miễn dịch có thể được phân thành năm nhóm: glucocorticoids, cytostatic (kìm tế bào), kháng thể, thuốc tác dụng với immunophilin, và các loại thuốc khác.

Lưu ý khi chăm sóc và theo dõi 

 Theo dõi nồng độ thuốc trong máu: Đặc biệt với Tacrolimus và Cyclosporine để tránh ngộ độc.
 Vệ sinh cá nhân: Tránh nơi đông người, hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh.
 Tuân thủ: Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc (nguy cơ thải ghép cấp hoặc bùng phát bệnh).

Tham khảo

Ghép mô tạng
Cấy ghép nội tạng
Benjamin van Leer

Benjamin van Leer (sinh ngày 9 tháng 4 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Hà Lan, hiện đang chơi ở vị trí thủ môn cho NAC Breda, mượn từ Ajax, ở Eredivisie. Trước đây anh từng chơi cho Jong PSV và Roda JC Kerkrade.
Sinh ra ở Houten, Hà Lan, Van Leer là người gốc Indonesia Maluku.

Sự nghiệp
Vào tháng 6 năm 2017, van Leer đã gia nhập Ajax trong một hợp đồng bốn năm từ Roda JC Kerkrade. Phí chuyển khoản được trả cho Kerkrade được báo cáo là € 700.000 euro.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Sinh năm 1992
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá PSV Eindhoven
Hội chứng Cushing

Hội chứng Cushing là một tập hợp các dấu hiệu và triệu chứng do tiếp xúc lâu dài với cortisol. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm cao huyết áp, bụng phệ nhưng với cánh tay và chân mỏng, vết rạn da đỏ, mặt đỏ tròn, cục mỡ giữa vai, cơ bắp yếu, xương yếu, mụn trứng cá và làn da mỏng manh chữa lành kém. Phụ nữ có thể có nhiều tóc và kinh nguyệt không đều. Thỉnh thoảng có thể có những thay đổi về tâm trạng, đau đầu và cảm giác mệt mỏi kinh niên.

Hội chứng Cushing gây ra bởi việc dùng một loại thuốc giống như cortisol quá mức như prednisone hoặc một khối u tạo ra hoặc dẫn đến việc tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều cortisol. Các trường hợp do u tuyến yên được gọi là bệnh Cushing. Đây là nguyên nhân phổ biến thứ hai của hội chứng Cushing sau khi dùng thuốc. Một số khối u khác cũng có thể gây ra hội chứng Cushing. Một số trong số này có liên quan đến các rối loạn di truyền như đa nhân nội tiết loại 1 và phức hợp Carney. Chẩn đoán đòi hỏi một số bước. Bước đầu tiên là kiểm tra thuốc mà người bệnh dùng. Bước thứ hai là đo nồng độ cortisol trong nước tiểu, nước bọt hoặc trong máu sau khi dùng dexamethasone. Nếu xét nghiệm này là bất thường, cortisol có thể được đo vào đêm khuya. Nếu cortisol vẫn cao, xét nghiệm máu cho ACTH có thể được thực hiện.

Hầu hết các trường hợp này có thể được điều trị và chữa khỏi. Nếu do thuốc, những thứ này thường có thể được dừng lại từ từ. Nếu hội chứng gây ra bởi một khối u, nó có thể được điều trị bằng cách kết hợp phẫu thuật, hóa trị và/hoặc xạ trị. Nếu tuyến yên bị ảnh hưởng, các loại thuốc khác có thể được yêu cầu để thay thế chức năng bị mất của nó. Với điều trị, tuổi thọ thường là bình thường. Một số người mà phẫu thuật không thể loại bỏ toàn bộ khối u, có làm tăng nguy cơ tử vong.

Tham khảo

RTT
Tổn thương thượng thận
Sleeping Dogs (trò chơi điện tử)

Sleeping Dogs là một video game phiêu lưu hành động được phát triển bởi United Front Games và được phát hành bởi Square Enix. Ban đầu được phát hành cho PlayStation 3, Xbox 360 và Windows, và sau đó là phiên bản được làm lại có tên Definitive Edition, được phát hành cho PlayStation 4, Xbox One và Windows. Lấy bối cảnh ở Hồng Kông đương đại, câu chuyện kể về Thẩm Vĩ (Wei Shen), một sĩ quan cảnh sát người Mỹ gốc Hồng Kông đang được giao nhiệm vụ thâm nhập vào tổ chức Tân An Nghĩa (Sun On Yee). Lối chơi tập trung vào khả năng chiến đấu, bắn súng và parkour của Thẩm và vào các tiện ích có thể được sử dụng để chiến đấu và thám hiểm. Người chơi phải hoàn thành các nhiệm vụ để mở khóa nội dung và tiếp tục câu chuyện, nhưng thay vào đó họ có thể tự do đi lang thang trong môi trường thế giới mở của trò chơi và tham gia vào cả hoạt động pháp lý và tội phạm. Ngoài ra có thể bị cảnh sát đuổi theo, cường độ được điều khiển bởi "độ khủng bố" (heat level ở góc trái bên dưới màn hình). Các hành động bao gồm chiến đấu, lái xe và đua xe trao phần thưởng thống kê Shen và kiếm được thành tích của người chơi.

Sự phát triển khó khăn và kéo dài của "Cớm chìm" bắt đầu vào năm 2008. Trò chơi được công bố vào năm 2009 như là một phần của loạt True Crime nhưng đã bị Activision Blizzard hủy bỏ vào năm 2011, do sự chậm trễ của dự án và các vấn đề ngân sách. Sáu tháng sau, Square Enix đã mua bản quyền phát hành và đổi tên trò chơi thành Sleeping Dogs. Tuy không có giấy phép của True Crime, nhưng nó vẫn được coi là một sản phẩm tinh thần kế thừa từ loạt game này. Trong quá trình phát triển, nhân viên của United Front Games đã đến thăm Hồng Kông để tiến hành nghiên cứu thực địa cho môi trường thị giác và âm thanh.

Sau khi phát hành vào năm 2012, trò chơi đã nhận được những đánh giá tích cực về khả năng chiến đấu, lồng tiếng, hệ thống trải nghiệm và miêu tả thành phố; nhưng đồ họa, camera và hoạt hình của nó đã bị chỉ trích. Trong vòng một năm, trò chơi đã bán được hơn 1,5 triệu bản. Trang phục, nhiệm vụ và tiện ích bổ sung mới, cũng như ba gói mở rộng đã được phát hành dưới dạng nội dung có thể tải xuống sau sáu tháng khi trò chơi được ra mắt. Một phiên bản được làm lại, phụ đề Definitive Edition, được phát hành vào tháng 10 năm 2014 cho PlayStation 4, Xbox One và Windows. Nó có tính năng cải thiện lối chơi, phần cài đặt và chất lượng nghe nhìn dựa trên phản hồi của cộng đồng. Phiên bản OS X của Definitive Edition được phát hành vào ngày 31 tháng 3 năm 2016 bởi Feral Interactive.

Thành công của trò chơi đã tạo ra một trò chơi nhiều người chơi có tên là Triad Wars, đã bị hủy bỏ vào năm 2015. Năm 2017, một bộ phim hành động trực tiếp cũng đã được công bố, với Chân Tử Đan đóng vai chính là Shen.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 

Trò chơi điện tử năm 2012
Trò chơi trên macOS
Trò chơi điện tử thế giới mở
Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi điện tử bắn súng góc nhìn người thứ ba
Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox 360
Trò chơi Xbox One
Trò chơi điện tử tội phạm có tổ chức
Trò chơi điện tử một người chơi
Trò chơi của hãng Square Enix
Trò chơi điện tử phát triển ở Canada
Trò chơi điện tử lấy bối cảnh ở Hồng Kông
Goro (Mortal Kombat)

Goro là một nhân vật hư cấu trong sê-ri game đối kháng Mortal Kombat. Goro xuất hiện ngay từ phần đầu tiên, Mortal Kombat 1992 với tư cách là một con boss trùm (người chơi không điều khiển được), thách thức người chơi trước khi đấu trận cuối với boss Shang Tsung. Goro là giống lai nửa người nửa rồng, có 4 tay, thuộc hệ Shokan. Trong cốt truyện, hắn là nhà vô địch của giải đấu Mortal Kombat trong suốt 500 năm, cho đến khi Liu Kang xuất hiện. Khác với các nhân vật khác ghi hình bằng chuyển động của diễn viên người thật, Goro là một bức tượng dựng hoạt hình kết hợp kỹ thuật stop motion. Nhân vật này còn xuất hiện trong cả game Tekken.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mortal Kombat
Hình người

Hình người (tiếng Anh: humanoid, ) là một sinh vật, sự vật hay hiện tượng nào đó có hình dạng giống như người nhưng không phải là người. Thuật ngữ này được ghi lại lần đầu tiên vào năm 1870, khi đó nó dùng để chỉ người bản địa ở những thuộc địa của châu Âu. Đến thế kỷ 20, thuật ngữ để chỉ các loại hóa thạch có hình thái tương tự như bộ xương con người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Robot Info (Directory of Robotics news, books, videos, magazines, forums and products) .
Humanoid Robot  Video
Humanoid Robots in America 

Hình người
Lý Minh Duệ

Lý Minh Duệ (chữ Hán: 李明睿, 1585 – 1671) tên tự là Thái Hư, người Nam Xương tỉnh Giang Tây, quan lại cuối thời Minh.

Tiểu sử
Sinh năm Vạn Lịch thứ 13 (1585), năm Thiên Khải thứ 2 (1622) thi đỗ Tiến sĩ, nhờ sự tiến cử của Lý Bang Hoa, Lã Đại Khí, ông được trao chức Tả trung doãn. Ngày 3 tháng 1 năm Sùng Trinh thứ 17 (1644), Lý Minh Duệ khuyên vua Sùng Trinh nên từ bỏ Bắc Kinh và di chuyển về phía Nam càng sớm càng tốt, Hoàng đế nói với ông: "Ý của khanh cũng hợp với trẫm, thế nhưng dân ngoài biên cương không chịu đi theo, thì làm thế nào đây?". Lý Minh Duệ nói: "Thiên mệnh dày đặc, để đến khi thánh tâm đứt đoạn, e rằng có hối cũng không kịp nữa rồi". Và xin Sùng Trinh đừng ngần ngại đưa ra quyết định càng sớm càng tốt. Hoàng đế Sùng Trinh luôn quan tâm đến việc di dời thủ đô. Vào ngày thứ tư của tháng ba, Sùng Trinh nói với quần thần:"Lý Minh Duệ lúc đầu có ý khuyên trẫm dời về Nam. Quốc quân chết vì xã tắc, trẫm còn có thể đi đâu được nữa? lại khuyên truyền cho Thái tử đi đến Nam Kinh trước, các khanh nghĩ thế nào?" Trần Diễn phản đối [dời về phía nam], cùng ra hiệu cho Binh khoa Cấp sự trung Quang Thời Hanh, chỉ trích kịch liệt Lý Minh Duệ với lời lẽ: "Không giết Lý Minh Duệ, không đủ an định lòng dân". Sau khi triều Minh mất, Lý Minh Duệ ra làm quan với nhà Thanh, được Đa Nhĩ Cổn phong làm Thị lang bộ Lễ, trong nhà nuôi dưỡng rất nhiều ca kỹ, có bát diện quan âm và tứ diện quan âm, sau được chuyển tới Cao An, đi theo phụng sự Ngô Tam Quế. Năm Khang Hi thứ 10 (1671), ông mất cùng năm với Ngô Vĩ Nghiệp.

Tham khảo

Sinh năm 1585
Mất năm 1671
Người Nam Xương
Tiến sĩ nhà Minh
Quan lại nhà Minh
Người họ Lý tại Trung Quốc
Phan Văn Long

Phan Văn Long (sinh ngày 1 tháng 6 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh cho câu lạc bộ SHB Đà Nẵng tại V.League 1.

Sự nghiệp 
Phan Văn Long sinh ra trong một gia đình khó khăn tại Tam Kỳ, Quảng Nam. Tuy nhiên do bộc lộ năng khiếu từ nhỏ nên khi Long 11 tuổi, SHB Đà Nẵng vào Quảng Nam tuyển quân, cậu bé Phan Văn Long đã tự mình đăng ký tham gia và trúng tuyển.

Trong lần đầu tham dự giải U-17 QG 2013, Văn Long lập tức trở thành trụ cột giúp SHB Đà Nẵng đoạt chức vô địch. Năm đó, Văn Long cũng ẵm luôn cả danh hiệu cá nhân là Vua phá lưới và Cầu thủ xuất sắc nhất giải.

Thể hiện thành công ở các giải trẻ, tiền đạo của SHB Đà Nẵng lọt vào mắt xanh của huấn luyện viên Guillaume Graechen và ông thầy người Pháp đã dành cho Long một suất ở đội tuyển U-19 Việt Nam. Cùng lứa với Công Phượng, Tuấn Anh, Xuân Trường, Văn Toàn..., Phan Văn Long từng gây sốt trong màu áo đội tuyển U-19 Việt Nam ở giải U-19 Đông Nam Á 2014 trên sân vận động Mỹ Đình. Phan Văn Long lập siêu phẩm lưới U-19 Myanmar ở bán kết, với một tình huống thoát xuống đầy tốc độ, loại bỏ hậu vệ đối phương trước khi tung cú vẩy má ngoài làm rung mành lưới đối thủ được ví như siêu phẩm của Dennis Bergkamp vào lưới đội tuyển Argentina tại World Cup 1998.

Sau đó Phan Văn Long đã được huấn luyện viên Miura 2 lần trao cơ hội, cũng như huấn luyện viên Park Hang-seo triệu tập tại giải M-150 Cup trong đội hình tuyển U23 Việt Nam. Tuy nhiên, do tái phát trấn thương cơ háng liên tục nên Phan Văn Long không có cơ hội thi đấu nhiều cũng như tham gia các giải đấu quan trọng.

Sau thành công trong màu áo U-19 Việt Nam, Văn Long khi đó được truyền thông đánh giá rất cao, được xem là một phát hiện mới của bóng đá Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng. Ít tháng sau, tiền vệ gốc Quảng Nam được huấn luyện viên Lê Huỳnh Đức trao vinh dự lần đầu tham dự V.League 2015 ở tuổi chưa tròn 19. Thế nhưng, sự nghiệp của cầu thủ này đã bị chững lại khi lên đội 1 SHB Đà Nẵng. Việc cạnh tranh với quá nhiều những đàn anh kinh nghiệm ở đội bóng sông Hàn khiến Văn Long không thể tìm được vị trí trong đội hình của huấn luyện viên Lê Huỳnh Đức. Và cũng phải ngót 3 năm, Văn Long mới có được bàn thắng đầu tiên tại SHB Đà Nẵng, trong chiến thắng 3–0 trước Than Quảng Ninh tại tứ kết Cúp Quốc gia.

Bàn thắng quốc tế

U-23 Việt Nam

U-19 Việt Nam

Danh hiệu 
SHB Đà Nẵng
 V.League 2 
 Vô địch: 2023–24

Tham khảo

Người Quảng Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Tiền đạo bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1996
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-19 quốc gia Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Việt Nam
Bò sát giống người

Bò sát giống người (tiếng Anh: reptilian humanoid, reptilian, reptoids, lizard people, reptiloid, saurian, draconian) là một sinh vật giống người và có các đặc điểm hình thái của động vật bò sát. Loại sinh vật này thường thấy trong các phim ảnh kỳ ảo, các bộ môn khoa học viễn tưởng, UFO học và trong những thuyết âm mưu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Quái nhân
Thuyết âm mưu
Ngụy khoa học
Thuyết âm mưu UFO
Thực thể liên quan đến UFO
Tiểu thuyết bò sát
Ma cà rồng
Acanthochromis polyacanthus

Acanthochromis polyacanthus là loài cá biển duy nhất thuộc chi Acanthochromis nằm trong phân họ Pomacentrinae của họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.

Từ nguyên 
Tiền tố acanthus bắt nguồn từ ἄκανθα (ákantha) trong tiếng Hy Lạp cổ đại có nghĩa là “gai, ngạnh”, hàm ý đề cập đến số tia gai của loài cá này nhiều nhất trong họ Cá thia, và Chromis là tên gọi của một chi cá thia, có lẽ đề cập đến sự tương đồng giữa hai chi này.

Tiền tố poly trong từ định danh polyacanthus cũng bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ đại (πολύς; polús) và mang nghĩa là "nhiều", cũng mang hàm ý như tên gọi của chi.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
A. polyacanthus được phân bố tập trung ở vùng biển các nước Đông Nam Á, quần đảo Caroline, tiểu vùng Melanesia và vùng đông bắc Úc (bao gồm rạn san hô Great Barrier). A. polyacanthus sống trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 65 m.

Tại Việt Nam, A. polyacanthus được ghi nhận tại đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi); cù lao Chàm (Quảng Nam); các vịnh ở Khánh Hòa và Ninh Thuận; và quần đảo Trường Sa.

Mô tả 

Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở A. polyacanthus là 14 cm. A. polyacanthus có rất nhiều biến dị màu sắc, như xanh lam xám, nâu xám đến nâu sẫm toàn thân, có khi trắng ở thân sau và toàn bộ đuôi, hoặc trắng toàn bộ cơ thể. Cá con có màu xanh xám, lốm đốm các vệt vàng trên đỉnh đầu và một đốm lớn trên cuống đuôi, cũng như sọc vàng dọc theo đường bên.

Số gai ở vây lưng: 17 (nhiều nhất trong họ cá thia); Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–16; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 20–22; Số lược mang: 21–23.

Sinh thái học 

Thức ăn của A. polyacanthus bao gồm tảo và nhiều loài động vật phù du. Cá trưởng thành sống theo đàn, còn cá con thường hợp thành từng nhóm nhỏ.

Vào thời điểm sinh sản, A. polyacanthus trưởng thành ghép đôi với nhau và thể hiện tính lãnh thổ. A. polyacanthus là loài duy nhất trong họ mà cá bột không phải trải qua giai đoạn là ấu trùng trôi nổi ngoài biển khơi, vì chúng là một trong số ít loài cá biển mà cá con được bảo vệ bởi cá bố mẹ. Cá con có khả năng chịu nhiệt trong phạm vi nhiệt độ từ 15 đến 38 °C, tăng trưởng tối đa (chiều dài) ở ngưỡng 28–31 °C và tăng trọng tối đa ở 28 °C; nếu vượt qua ngưỡng này, tốc độ tăng trưởng và tăng trọng giảm rõ rệt và cá con có thể sẽ chết sau đó.

Tuổi thọ lớn nhất được ghi nhận ở A. polyacanthus là 11 năm tuổi, thuộc những cá thể ở rạn san hô Great Barrier.

Thương mại 
A. polyacanthus đôi khi xuất hiện trong các hoạt động buôn bán cá cảnh.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

A
Cá Thái Bình Dương
Cá Việt Nam
Cá Philippines
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Papua New Guinea
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Úc
Động vật Đông Timor
Động vật quần đảo Solomon
Động vật Vanuatu
Động vật Liên bang Micronesia
Động vật được mô tả năm 1855
Reptile (Mortal Kombat)

Reptile (hay Syzoth) là một nhân vật hư cấu trong game đối kháng Mortal Kombat do Ed Boon và John Tobias sáng tạo. Reptile giới tính Nam, ra mắt ngày từ phần game đầu tiên Mortal Kombat (1992) với tư cách là một kẻ địch ẩn, sau đó chính thức xuất hiện với tư cách một nhân vật có thể điều khiển được.

Reptile là một con chim ăn thịt gần như tuyệt chủng, giống người và biết đi. Reptile là cận vệ phục vụ cho Shao Kahn với hy vọng duy trì và phát triển giống loài của hắn. Reptile nhận được nhiều phản hồi tích cực của công chúng, với nhiều sự quan tâm từ những phần game đầu tiên.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu thuyết bò sát
Mortal Kombat
Nhân vật nam trong trò chơi điện tử
Trùm trò chơi điện tử
Người Lezgi

Người Lezgi (tiếng Lezgi: лезгияр, lezgiyar, tiếng Nga: лезгины, lezginy; tiếng Azerbaijan: "Ləzgilər"; cũng gọi Lezgin, Lezgi, Lezgs) là một nhóm dân tộc Đông Bắc Kavkaz có nguồn gốc chủ yếu ở miền nam Dagestan và đông bắc Azerbaijan.

Người Lezgi có tổng dân số khoảng 1 triệu người, cư trú chủ yếu ở Liên bang Nga và Azerbaijan.

Theo Joshua Project năm 2019 người Lezgi có tổng dân số khoảng 664 ngàn người, cư trú ở 9 nước thuộc Liên Xô cũ, chủ yếu ở Liên bang Nga, Azerbaijan và Turkmenistan.

Người Lezgi nói tiếng Lezgi, một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Lezgi của ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz.

Từ nguyên
 
Nguồn gốc của tên dân tộc Lezgi đòi hỏi phải nghiên cứu thêm. Tuy nhiên, hầu hết các nhà nghiên cứu cho rằng sự bắt nguồn của Lezgi là từ Legi cổ đại và Lakzi thời trung cổ.

Người Lezgi thời hiện đại nói các ngôn ngữ Đông Bắc Kavkaz đã được nói trong khu vực trước khi giới thiệu các ngôn ngữ Ấn-Âu. Chúng có liên quan chặt chẽ, cả về văn hóa và ngôn ngữ, với Aghuls ở miền nam Dagestan và, hơi xa hơn, với Tsakhurs, Rutuls và Tabasarans (hàng xóm phía bắc của Lezgi). Cũng liên quan, mặc dù xa hơn, là các dân tộc nhỏ Jek, Kryts, Laks, Shahdagh, Budukh, và Khinalug ở phía bắc Azerbaijan. Các nhóm này, cùng với Lezgi, tạo thành nhánh Samur của các dân tộc Lezgic bản địa.

Người Lezgi được cho là một phần từ những người sinh sống ở khu vực phía nam Dagestan trong Thời đại đồ đồng. Tuy nhiên, có một số bằng chứng DNA về sự pha trộn đáng kể trong 4.000 năm qua với dân số Trung Á, được thể hiện qua các liên kết di truyền với dân cư khắp châu Âu và châu Á, với sự tương đồng đáng chú ý với người Burusho ở Pakistan.

Trước Cách mạng Nga, người Lezgi không có quyền tự định chung là một nhóm dân tộc. Họ tự gọi mình theo làng, vùng, tôn giáo, thị tộc hoặc xã hội tự do. Trước cuộc cách mạng, người Lezgi được người Nga gọi là "Kyurintsy", "Akhtintsy" hay "Lezgintsy". Bản thân từ "Lezgin" khá có vấn đề. Trước thời Liên Xô, thuật ngữ "Lezgin" đã được sử dụng trong các bối cảnh khác nhau. Đôi khi, nó chỉ đề cập đến những người được gọi là Lezgins ngày nay. Ở những nơi khác, nó được gọi khác nhau cho tất cả các dân tộc ở miền nam Daghestan (Lezgin, Aghul, Rutul, Tabasaran và Tsakhur); tất cả các dân tộc ở miền nam Daghestan và miền bắc Azerbaijan (Kryts Jek, Khinalug, Budukh, Shahdagh); tất cả các dân tộc Nakh-Daghestani; hoặc tất cả các dân tộc Hồi giáo bản địa của các dân tộc vùng Đông Bắc (Caucian Avars, Dargwa, Laks, Chechens, và Ingush). Khi đọc các tác phẩm tiền Cách mạng, người ta phải nhận thức được những ý nghĩa khác nhau có thể có này và phạm vi của từ dân tộc học "Lezgi".

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Minahan, J. (2002) Encyclopaedia of stateless nations: L-R, Greenwood Publishing Group. .
 Yarshater, E. (1983) The Cambridge history of Iran, Volume One, Cambridge University Press: Cambridge. .

*
Nhóm sắc tộc ở Azerbaijan
Nhóm sắc tộc ở Nga
Nhóm sắc tộc phân chia bởi biên giới quốc tế
Nhóm sắc tộc ở Dagestan
Người bản địa Châu Âu
Cộng đồng người Hồi giáo Nga
Dân tộc Kavkaz
Tiếng Lezgi

Tiếng Lezgi, cũng được gọi là tiếng Lezgin, là một ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Lezgi của ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz. Đây là ngôn ngữ của người Lezgi, sống ở miền nam Dagestan, miền bắc Azerbaijan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, v.v. Tiếng Lezgi là ngôn ngữ văn học và là một ngôn ngữ chính thức của Dagestan. Trong Atlas ngôn ngữ bị đe dọa trên thế giới của UNESCO, nó được liệt kê là một ngôn ngữ "dễ thương tổn".

Phân bố địa lý 
Tính đến năm 2002, tiếng Lezgi là ngôn ngữ của 397.000 người ở Nga, chủ yếu tại Nam Dagestan, và tính năm 1999 bởi 178.400 người chủ yếu ở các quận Qusar, Quba, Qabala, Oghuz, Ismailli và Khachmaz (Xaçmaz) miền đông bắc Azerbaijan. Tiếng Lezgi cũng có mặt ở Kazakhstan, Kyrgyzstan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan, Ukraine, Đức và Uzbekistan, do người nhập cư từ Azerbaijan và Dagestan mang tới.

Ngoài ra còn có các cộng đồng người nói nhỏ tại các khu vực Balikesir, Yalova, Izmir, Bursa ở Thổ Nhĩ Kỳ. Người Lezgin tập trung chủ yếu tại làng Kirne (Ortaca) thuộc vùng Balikeir.

Tổng số người nói là khoảng 650.000 người.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 Lezgi-Englich online dictionary
 Appendix:Cyrillic script
 Notes on the Lezgi language
 Languages of the World report 
 Lezgian basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
 Lezgian Dictionary + Mobile apps

Ngôn ngữ tại Nga
Ngôn ngữ tại Gruzia
Ngôn ngữ tại Azerbaijan
Ngôn ngữ bị đe dọa
Ngôn ngữ tại Kazakhstan
Ngôn ngữ tại Kyrgyzstan
Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ
Ngôn ngữ tại Turkmenistan
Ngôn ngữ tại Ukraina
Ngôn ngữ tại Uzbekistan
Ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz
Người Lezgi
Sách đỏ các ngôn ngữ bị đe dọa

Sách đỏ về các ngôn ngữ bị đe dọa đã được UNESCO xuất bản và thu thập một danh sách toàn diện các ngôn ngữ có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới. Nó đã được thay thế bởi Tập bản đồ Ngôn ngữ Thế giới đang gặp nguy hiểm của UNESCO.

Lịch sử 
Năm 1992, cuộc họp của Hội nghị Ngôn ngữ học Quốc tế (CIPL) tại Canada đã thảo luận về chủ đề ngôn ngữ đang bị đe dọa, do đó nó đã thành lập Ủy ban Ngôn ngữ có nguy cơ tuyệt chủng. Nó đã tổ chức một cuộc họp quốc tế vào năm 1992 tại Paris để đặt chủ đề trước thế giới và bắt đầu hành động. Cuộc họp được coi là đủ quan trọng để thuộc thẩm quyền của UNESCO.

Tham khảo

UNESCO
Tác phẩm năm 1994
Tác phẩm năm 2010
Thải ghép

Từ chối cấy ghép hay thải ghép xảy ra khi mô cấy ghép bị hệ thống miễn dịch của người nhận từ chối, phá hủy mô cấy ghép. Từ chối cấy ghép có thể được giảm bớt bằng cách xác định độ tương tự phân tử giữa người cho và người nhận và bằng cách sử dụng thuốc ức chế miễn dịch sau khi cấy ghép.

Phòng ngừa từ chối cấy ghép

Ca ghép tạng thành công đầu tiên, được thực hiện vào năm 1954 bởi Joseph Murray, liên quan đến cặp song sinh giống hệt nhau, và do đó không có sự từ chối nào được quan sát. Mặt khác, số lượng biến thể gen không khớp, cụ thể là các alen, mã hóa các phân tử bề mặt tế bào được gọi là phức hợp tương hợp mô học chính (MHC), lớp I và II, tương quan với sự nhanh chóng và mức độ nghiêm trọng của thải ghép. Ở người MHC còn được gọi là kháng nguyên bạch cầu người (HLA).

Mặc dù xét nghiệm lai tế bào độc tế bào có thể dự đoán thải ghép qua trung gian miễn dịch tế bào, các xét nghiệm biểu hiện di truyền cụ thể đối với loại cơ quan được ghép, ví dụ Xét nghiệm biểu hiện phân tử AlloMap, có giá trị tiên đoán âm tính cao. Chỉ cấy ghép các mảnh ghép tương thích ABO (phù hợp với các nhóm máu giữa người cho và người nhận) giúp ngăn ngừa sự từ chối qua trung gian miễn dịch dịch thể.

Cấy ghép không tương thích ABO

Bởi vì trẻ nhỏ (thường dưới 12 tháng, nhưng thường là 24 tháng) không có hệ thống miễn dịch phát triển đầy đủ, chúng có thể nhận nội tạng từ những người hiến tặng không tương thích. Điều này được gọi là cấy ghép không tương thích ABO (ABOi). Tỷ lệ sống sót của mảnh ghép và tỷ lệ tử vong của bệnh nhân xấp xỉ nhau giữa những người nhận tương thích ABOi và ABO (ABOc). Mặc dù tập trung vào ghép tim trẻ sơ sinh, các nguyên tắc thường áp dụng cho các hình thức ghép tạng rắn khác.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ thải ghép 

 Độ tương đồng di truyền: Sự khác biệt về HLA giữa người cho và người nhận.
 Loại mô/cơ quan: Một số cơ quan "dễ tính" hơn (như giác mạc) so với các cơ quan khác (như thận, tim).
 Tình trạng sức khỏe người nhận: Hệ miễn dịch đang hoạt động mạnh hay yếu.

Tham khảo

Cấy ghép nội tạng
Rối loạn hệ miễn dịch
Ghép mô tạng
Cái chết của ngôn ngữ

Trong ngôn ngữ học, cái chết của ngôn ngữ xảy ra khi một ngôn ngữ mất đi người bản ngữ cuối cùng. Bằng cách mở rộng, sự tuyệt chủng ngôn ngữ là khi ngôn ngữ không còn được biết đến, kể cả bởi những người nói ngôn ngữ thứ hai. Các thuật ngữ tương tự khác bao gồm ngôn ngữ học, cái chết của ngôn ngữ từ nguyên nhân tự nhiên hoặc chính trị, và hiếm khi glottophagy, sự hấp thụ hoặc thay thế ngôn ngữ thứ yếu bằng ngôn ngữ chính.

Cái chết ngôn ngữ là một quá trình trong đó mức độ năng lực ngôn ngữ của một cộng đồng ngôn ngữ trong sự đa dạng ngôn ngữ của họ giảm xuống, cuối cùng dẫn đến không có người nói tiếng mẹ đẻ hoặc thông thạo về sự đa dạng. Cái chết ngôn ngữ có thể ảnh hưởng đến bất kỳ hình thức ngôn ngữ, bao gồm cả phương ngữ. Cái chết ngôn ngữ không nên bị nhầm lẫn với sự tiêu hao ngôn ngữ (còn gọi là mất ngôn ngữ), trong đó mô tả sự mất thành thạo ngôn ngữ đầu tiên của một cá nhân.

Trong thời kỳ hiện đại (khoảng 1500 CE Hiện nay; sau sự trỗi dậy của chủ nghĩa thực dân), cái chết của ngôn ngữ thường xuất phát từ quá trình đồng hóa văn hóa dẫn đến sự thay đổi ngôn ngữ và từ bỏ ngôn ngữ bản địa để thay thế ngôn ngữ nước ngoài  lingua franca, phần lớn là của các nước châu Âu.

Tính đến những năm 2000, tổng cộng có khoảng 7.000 ngôn ngữ được sử dụng trên toàn thế giới. Hầu hết trong số này là các ngôn ngữ nhỏ có nguy cơ tuyệt chủng; một ước tính được công bố năm 2004 dự kiến khoảng 90% ngôn ngữ hiện đang nói sẽ bị tuyệt chủng vào năm 2050.

Tham khảo

Xã hội học
Ngôn ngữ học lịch sử
Chính sách giáo dục
Quyền ngôn ngữ
Đồng hóa văn hóa

en:Language death
Trường Kinh tế Stockholm

Trường Kinh tế Stockholm (SSE; , HHS) là một trường kinh doanh tại Thuỵ Điển cung cấp các chương trình Cử nhân, Thạc sĩ và MBA, cùng với các chương trình Tiến sĩ Giáo dục và Điều hành.

Chương trình Thạc sĩ Tài chính của SSE được xếp hạng 18 trên toàn thế giới tính đến năm 2018. Chương trình Thạc sĩ Quản lý được xếp hạng số. 12 trên toàn thế giới bởi Thời báo Tài chính Financial Times. QS xếp hạng SSE số 26 trong số các trường đại học trong lĩnh vực kinh tế toàn cầu.

SSE được công nhận bởi EQUIS và là thành viên của CEMS.

SSE đã thành lập các tổ chức chị em: SSE Riga ở Riga, Latvia và SSE Russia ở St Petersburg và Moscow, Nga. Nó cũng điều hành Viện nghiên cứu Nhật Bản châu Âu (tiếng Nhật, kanji: 欧 州 日本, tiếng Nhật, romaji: Ōshū Nihon kenkyūjo), một viện nghiên cứu ở Tokyo, Nhật Bản.

Tham khảo

Trường kinh doanh ở Thụy Điển
Các trường đại học ở Thụy Điển
Giáo dục đại học ở Stockholm
Các tổ chức giáo dục được thành lập vào năm 1909
Trường kinh tế
Trường đại học Thụy Điển
Tàu điện ngầm Stockholm

Tàu điện ngầm Stockholm (tiếng Thụy Điển: Stockholms tunnelbana, nghĩa đen: Đường sắt hầm của Stockholm) là một hệ thống đường sắt đô thị ở Stockholm, Thụy Điển. Tuyến đầu tiên được mở vào năm 1950 và ngày nay, hệ thống này có 100 trạm đang sử dụng, trong đó 47 trạm ngầm và 53 trên mặt đất. Có ba dòng chính màu trên bản đồ ống. Tuy nhiên, chúng tạo thành bảy tuyến thực tế (với các termini khác nhau). Các tuyến số 17, 18 và 19 (thuộc tuyến chính màu xanh lá cây), 13 và 14 (tuyến chính màu đỏ) và 10 và 11 (tuyến chính màu xanh) đều đi qua Trung tâm thành phố Stockholm trong một hệ thống tàu điện ngầm rất tập trung. Tất cả bảy tuyến thực tế sử dụng ga trung tâm T-Centralen. Ngoài ga trung tâm cho tàu điện ngầm này, chỉ còn một ngã ba khác, trạm Fridhemsplan, mặc dù cả hai đường màu xanh lá cây và đỏ đều có thể truy cập lẫn nhau tại các trạm Slussen và Gamla stan.

Năm 2017, hệ thống tàu điện ngầm này chuyên chở 353 triệu hành khách, tương ứng với 1,2 triệu trong một ngày thường. Hệ thống tàu điện ngầm   thuộc sở hữu bởi Hội đồng hạt Stockholm thông qua công ty Storstockholms Lokaltrafik (SL). Hoạt động được ký hợp đồng với MTR Bắc Âu kể từ ngày 2 tháng 11 năm 2009.

Hệ thống tàu điện ngầm Stockholm đã được gọi là 'phòng trưng bày nghệ thuật dài nhất thế giới', với hơn 90 trong số 100 ga của mạng được trang trí với các tác phẩm điêu khắc, đá, khảm, tranh, sắp đặt, chạm khắc và phù điêu của hơn 150 nghệ sĩ khác nhau.

Tham khảo

Stockholm
Giao thông Thụy Điển
S
Chuyến bay 244 của Aeroflot

Chuyến bay 244 của Aeroflot bị không tặc tấn công vào ngày 15 tháng 10 năm 1970, khiến nó trở thành vụ không tặc hàng không thành công đầu tiên được biết đến ở Liên Xô.

Tóm tắt
Người Litva Pranas Brazinskas và cậu con trai 13 tuổi Algirdas đã bắt giữ một chiếc máy bay chở khách nội địa An-24 trên đường từ Batumi, Adjar ASSR, Cộng hòa XHCN Gruzia, đến Sukhumi và Krasnodar để trốn sang phương Tây. Prana đã bị chính quyền Liên Xô kết án hai lần vào năm 1955 và 1965 vì các tội phạm tài chính liên quan đến các cửa hàng nhà nước nơi ông làm việc.

Tham khảo

Không tặc
Quan hệ Hoa Kỳ-Liên Xô
Tội ác năm 1970
Quan hệ quốc tế năm 1970
Tai nạn và sự cố liên quan đến Antonov An-24
Lòng đỏ

Ở các loài động vật, lòng đỏ hay noãn hoàng (tiếng Anh: yolk hay vitellus) là phần chứa chất dinh dưỡng trong trứng, đồng thời tạo nên con gà con, giúp đưa dưỡng chất vào phôi. Trứng của một số loài vật có thể không có lòng đỏ, do dưỡng chất đưa vào đã đủ hoặc do cơ thể phát triển một bộ phận riêng cho việc này (nhau thai).

Xem thêm 

 Lòng trắng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Anatomy of an Egg  from the Exploratorium
 Making egg tempera from the Society of Tempera Painters

Trứng
Lòng trắng

Lòng trắng (tiếng Anh: egg white, albumen hay glair/glaire) là chất dịch không màu hoặc màu trắng ngà bên trong một quả trứng. Lòng trắng trứng chiếm khoảng 90% là nước với chức năng hòa tan 10% protein (bao gồm albumin, mucoprotein và globulin). Không giống lòng đỏ có nhiều lipid (chất béo), lòng trắng hầu như không có chất béo, lượng cacbohydrat cũng chiếm chưa tới 1%. Lòng trắng chứa khoảng 56% tổng lượng protein của trứng.

Thành phần
Lòng trắng trứng chiếm khoảng 2/3 trọng lượng của một quả trứng gà. Nước chiếm khoảng 90% trong số này, với protein, khoáng vi lượng, chất béo, vitamin và glucose đóng góp phần còn lại. Một quả trứng lớn sống ở Hoa Kỳ chứa khoảng 33 gam lòng trắng trứng với 3,6 gam protein, 0,24 gam carbohydrate và 55 miligam natri. Nó không chứa cholesterol và hàm lượng năng lượng khoảng 17 calo. Lòng trắng trứng là một dung dịch kiềm và chứa khoảng 148 protein.

Hình ảnh

Xem thêm 

 Lòng đỏ

Tham khảo

Đọc thêm 
 Gilbertus. Compendium Medicine Gilberti Anglici Tam Morborum Universalium Quam Particularium Nondum Medicis Sed & Cyrurgicis Utilissimum. Lugduni: Impressum per Jacobum Sacconum, expensis Vincentii de Portonariis, 1510.
 Good Eats, Let Them Eat Foam . DVD. Television Food Network, ngày 13 tháng 6 năm 2001.

Liên kết ngoài
Elmhurst College, Denaturation Protein
Exploratorium, Anatomy of an Egg 

Trứng
Lkhon Khol Wat Svay Andet

Lkhon Khol Wat Svay Andet là vũ kịch mặt nạ truyền thống của Campuchia được biểu diễn tại tu viện Phật giáo chùa Svay Andet. Từ "Khol" có nguồn gốc từ "Khel; ; " và "Lkhon" đề cập đến vở kịch. Loại hình này là mẹ đẻ của vũ kịch mặt nạ Khon của Thái Lan (tiếng Thái:โขน) và Pra Lak Pra Lam của Lào.

Lịch sử
Vũ kịch mặt nạ này được trình diễn trong hoàng cung, khi trình diễn các vũ công thường đeo mặt nạ, mặc trang phục piphat truyền thống. Các động tác trong Lkhol Khol là những bước nhảy, lộn, quay, động tác dưới khoát, sử dụng sức mạnh của cơ bắp nhiều, vì thế tất cả các vũ công đều là nam. Phần lớn các điệu múa mô tả các trích đoạn từ trường ca Ream Ke của Khmer (được chuyển thể từ sử thi Ramayana của Ấn Độ), vai tướng Khỉ Hanuman là vai diễn nổi bật nhất trong vở kịch.

Vũ kịch này xuất hiện từ khoảng thế kỷ thứ 10 thông qua những kí hiệu cổ tại đền Sambor Prei Kuk dưới triều đại của Vua Jayavarman V ( 968-1001 TCN)  Lakhon Khol được cho là một tác phẩm Drama theo the High Priest's Dictionary của Chuon Nath. Từ Khol được bắt gặp trong nhiều tàn tích cổ chẳng hạn như K.566-một tảng đá tại Sterng Sreng ở tỉnh Siem Reap được ghi vào cuối thế kỷ 10 với những chi tiết đề cập đến việc đeo mặt nạ múa. Loại hình này cũng được đề cập trong văn học Thái Lan Lilit Phra Lo (khoảng năm 1529) được viết trước thời đại của vua Narai Maharaj .

Dưới thời đế quốc Khmer Lkhol Khol đã được du nhập vào Thái Lan những vẫn chưa có bằng chứng xác thực. Trong triều đại của vua Jayavarman VIII, quân đội Xiêm tiến về phía tây hình thành ra Vương quốc Sukhothai. Trong khoảng thời gian tăm tối nhất mình, Campuchia gần như mất đi di sản văn hóa của họ sau những thất bại trước quân đội Xiêm. Dưới triều đại của vua Ang Duong giữa thế kỷ 19, Campuchia chịu ảnh hưởng của quân đội Xiêm. Mặc dù sau đó họ bị thực dân Pháp xâm lược vào năm 1863 thì đoàn nghệ thuật múa hoàng gia vẫn có các tiết mục biểu diễn lại vũ kịch truyền thống

Lkhon Khol xuất hiện trở lại vào thế kỷ 20 dưới thời vua Sisowath và sau đó là Norodom Sihanouk vào năm 1948 khi chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc với một cuộc biểu diễn tại Kandal.

Vào ngày 28 tháng 11 năm 2018, Lkhon Khol Wat Svay Andet đã được đưa vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO.

Tham khảo

Tham khảo

 Carol A. Mortland, et al. (1994). Cambodian Culture since 1975:Homeland and Exile, Cornell University Press
 Theatre in Southeast Asia, by James R. Brandon (Cambridge, MA Harvard University Press 1967)
 Theatre in the East, by Faubion Bowers (New York T. Nelson 1956)
 The Cambridge Guide to Theater, by Martin Banham (Cambridge University Press)
 Dictionary of Traditional Southeast Asian Theatre by Ghulam-Sarwar Yousof.(Oxford University Press. 1994.)
 Sasagawa, Hideo (2005). Post/colonial Discourses on the Cambodian Court Dance[permanent dead link], Southeast Asian Studies, Vol. 42, No. 4, March 2005

Ghi chú

Nghệ thuật biểu diễn Campuchia
Vũ kịch mặt nạ
Nghi lễ hóa trang tại châu Á
Pavlova (bánh ngọt)

Pavlova là một loại bánh ngọt đặt theo tên của nghệ sĩ múa ballet Nga, Anna Pavlova. Bánh thuộc loại trứng đường, trên mặt bánh có thêm kem tươi và hoa quả.

Tên bánh này được cho là đặt để vinh danh nữ nghệ sĩ múa Anna Pavlova sau những tour diễn của bà ở Úc và New Zealand trong những năm 1920. Đây là một món tráng miệng quen thuộc trong ẩm thực của hai nước này, thường được chế biến trong các dịp lễ hội như Giáng Sinh. Nó cũng có thể được ăn vào bất cứ dịp nào trong năm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cowells Pavlova Recipe
 Joy of Baking Pavlova Recipe
 Simply Recipes Pavlova Recipe
 Pavlova history 

Thức ăn mùa Giáng sinh
Bánh ngọt
Ẩm thực Úc
Ẩm thực New Zealand
Món ăn quốc gia
Alexey Simonovich Kondrashov

Alexey Simonovich Kondrashov (tên , tiếng Việt: A-lêc-xây Xi-mô-nô-vic Kôn-đra-sôp) nổi tiếng là một chuyên gia trong lĩnh vực sinh học tiến hóa, chuyên nghiên cứu về các mô hình đột biến, được giới khoa học nhắc đến nhiều nhất về giả thuyết đột biến xác định (deterministic mutation hypothesis) giải thích quá trình duy trì sinh sản hữu tính., ,  Ông còn là người sáng lập và là người đứng đầu phòng thí nghiệm bộ gen Kỹ thuật sinh học và tin sinh học của trường đại học Quốc gia Moskva.

Xuất thân từ Liên Xô, A.S. Kondrashov đã làm việc tại Hoa Kỳ từ đầu những năm 1990, là giáo sư tại trường Đại học Michigan. Công việc của ông hiện đang tập trung vào việc xác định tỷ lệ đột biến tự phát ở Drosophila. Ngoài ra, ông còn đang nghiên cứu quá trình chọn lọc chưỗi trong tiến hoá phân tử prôtêin.,.

Sơ lược tiểu sử 
Alexey Kondrashov sinh ngày 11 tháng 4 năm 1957 tại Matxcơva. Cha ông là Simon Alevich Shnol - một nhà sinh lý học nổi tiếng của Liên Xô thời đó, cũng là nhà nghiên cứu lịch sử khoa học Liên Xô.

Vào khoảng thập niên 1960, gia đình chuyển đến Pushchino xa trung tâm thủ đô. Ở đây Kondrashov   học tại trường tiểu học số 1 (1966-1970), sau đó (1970-1973) học lên trường trung học thực nghiệm số 2 cũng ở Pushchino. Khi còn là học sinh phổ thông lớp 8 (1971), Kondrashov đã được trao giải nhất về kì thi Olympic Sinh học học đường (MSU) và giải nhất của MSU vào năm 1973 (lúc đó là học sinh lớp 10).

Từ năm 1973 đến 1978, Kondrashov học tập và nghiên cứu tại khoa Di truyền học của trường đại học Quốc gia Moskva. Năm 1984, ông bảo vệ luận án tiến sĩ, từ đó trong giới khoa học, ông hay được nhắc đến với giả thuyết Kondrashov tức là giả thuyết đột biến xác định. Sau đó, Aleksey Simonovich cũng còn được biết đến với các công trình nghiên cứu về sinh học phân tử chủ yếu trong lĩnh vực tiến hóa của prôtêin và các đột biến trong quần thể ruồi giấm (chi Drosophila).

Năm 1990, Kondrashov trở thành nhà khoa học có tham gia nghiên cứu ở khoa Di truyền học tại trường Đại học Wisconsin - Madison. Ông trở thành giáo sư trợ lý tại Đại học Cornell năm 1993 và thành phó giáo sư vào năm 1996. Sau đó ít lâu, ông là giáo sư tại Đại học Michigan.

Tác phẩm nổi tiếng 
Deleterious mutations and the evolution of sexual reproduction (Đột biến mất và tiến hóa của sinh sản hữu tính).

Nguồn trích dẫn 

Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Moskva
Nhà di truyền học
Mắc nghẹn

Mắc nghẹn, còn được gọi là tắc nghẽn đường thở do dị vật, là một trường hợp cấp cứu đe dọa đến tính mạng đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường dẫn khí vào phổi thứ cấp do hít vào hoặc nuốt phải thức ăn hoặc dị vật khác. Mắc nghẹn gây ra do tắc nghẽn cơ học của đường thở làm ngăn cản nhịp thở bình thường. Sự tắc nghẽn này có thể một phần (cho phép một lượng không khí được đi vào phổi) hoặc hoàn toàn (không có không khí đi vào phổi). Gián đoạn quá trình thở bình thường do mắc nghẹn làm mất đi phần oxy để cung cấp cho cơ thể, dẫn đến tình trạng ngạt. Mặc dù oxy được tích trữ lại trong máu và phổi có thể giữ một người sống sót trong vài phút sau khi ngừng thở, nhưng sau đó vẫn có khả năng làm chết người. Mắc nghẹn là nguyên nhân gây tử vong phổ biến thứ tư do thương tích không chủ ý ở Mỹ năm 2011.

Theo National Safety Council (NSC), những cái chết do nghẹt thở thường gặp ở trẻ nhỏ (trẻ em dưới 1 tuổi) và ở người già (người lớn trên 75 tuổi). Tắc nghẽn đường thở có thể xảy ra ở phần cổ họng hoặc khí quản. Thức ăn có thể khớp hình theo hầu họng (như chuối, kẹo dẻo hoặc kẹo gelatin) có thể là mối nguy hiểm không chỉ đối với trẻ em mà còn cả ở mọi lứa tuổi.

Mắc nghẹn là một loại tắc nghẽn đường thở, bao gồm bất kỳ sự tắc nghẽn nào trong các đoạn dẫn khí, kể cả tắc nghẽn do khối u, sưng các mô đường thông khí và chèn ép cổ họng, thanh quản hoặc khí quản trong bóp cổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Curlie

Nguyên nhân tử vong
Sơ cứu
Cấp cứu y khoa
Triệu chứng và dấu hiệu: Hệ hô hấp