RS-28 Sarmat

RS-28 Sarmat (, được đặt theo tên của người Sarmatia; tên định danh NATO: SS-X-29 hoặc SS-X-30), thường được các phương tiện truyền thông gọi một cách thông tục là Satan II, là một loại tên lửa đạn đạo liên lục địa siêu nặng ba tầng, sử dụng nhiên liệu lỏng, phóng từ hầm chứa, có khả năng mang HGV và FOBS do Nga sản xuất bởi Viện thiết kế tên lửa Makeyev. Nó được dự định để thay thế tên lửa ICBM R-36M của Liên Xô trong kho vũ khí của Nga.

Sarmat là một trong sáu vũ khí chiến lược mới của Nga được Tổng thống Nga Vladimir Putin công bố vào ngày 1 tháng 3 năm 2018. RS-28 Sarmat đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào ngày 20 tháng 4 năm 2022. Vào ngày 16 tháng 8 năm 2022, một hợp đồng nhà nước đã được ký kết cho việc sản xuất và cung cấp hệ thống tên lửa chiến lược Sarmat. Tên lửa này chính thức đi vào hoạt động vào tháng 9 năm 2023, với tư cách là hệ thống ICBM có tầm bắn xa nhất và mạnh mẽ nhất thế giới hiện nay. Bất chấp những tuyên bố của Nga rằng tên lửa đang trong tình trạng "trực chiến", kể từ cuộc thử nghiệm bay năm 2022, nó đã trải qua năm lần thử nghiệm thất bại, lần gần đây nhất là vào ngày 28 tháng 11 năm 2025.

Lịch sử 
Vào tháng 2 năm 2014, một quan chức quân đội Nga thông báo rằng Sarmat dự kiến sẽ sẵn sàng để triển khai vào khoảng năm 2020. Vào tháng 5 năm 2014, một nguồn tin chính thức khác cho biết chương trình đang được đẩy nhanh và theo ý kiến của ông, nó sẽ chiếm tới 100% kho vũ khí hạt nhân đặt trên mặt đất cố định của Nga vào năm 2021.

Vào cuối tháng 6 năm 2015, có báo cáo cho thấy tiến độ sản xuất nguyên mẫu đầu tiên của Sarmat đang bị chậm trễ. RS-28 Sarmat từng được kỳ vọng sẽ đi vào hoạt động trong năm 2016.

Vào ngày 10 tháng 8 năm 2016, Nga đã thử nghiệm thành công động cơ tầng một của RS-28 mang tên PDU-99.

Đầu năm 2017, các tên lửa nguyên mẫu được cho là đã được chế tạo và chuyển đến Sân bay vũ trụ Plesetsk để thử nghiệm, nhưng chương trình thử nghiệm đã bị hoãn lại để kiểm tra lại các thành phần phần cứng quan trọng trước khi phóng lần đầu. Theo tư lệnh Lực lượng Chiến lược Nga, Thượng tướng Sergey Karakayev, RS-28 Sarmat sẽ được triển khai cùng Sư đoàn Tên lửa Cờ Đỏ số 13 thuộc Tập đoàn quân Tên lửa 31 tại Căn cứ không quân Dombarovsky, Tỉnh Orenburg, và Sư đoàn Tên lửa Cờ Đỏ số 62 thuộc Tập đoàn quân Tên lửa Cận vệ 33 tại Uzhur, Vùng Krasnoyarsk, thay thế cho các tên lửa ICBM R-36M hiện đang đặt tại đó.

Vào cuối tháng 12 năm 2017, cuộc thử nghiệm phóng thành công đầu tiên của tên lửa đã được thực hiện tại Sân bay vũ trụ Plesetsk ở Tỉnh Arkhangelsk. Theo báo cáo, tên lửa đã bay được vài chục km và rơi trong phạm vi bãi thử.

Vào ngày 1 tháng 3 năm 2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong thông điệp hàng năm trước Đại hội đồng Liên bang, cho biết "giai đoạn thử nghiệm tích cực" của tên lửa đã bắt đầu. Ngay sau đó, một nguồn tin quân sự ẩn danh được dẫn lời nói rằng thông tin năm 2007 về tên lửa Sarmat đã được rò rỉ cho Mỹ một cách cố ý. Vào ngày 30 tháng 3 năm 2018, Bộ Quốc phòng Nga đã công bố một video cho thấy Sarmat thực hiện lần phóng thử thành công thứ hai tại Sân bay vũ trụ Plesetsk.

Vào ngày 24 tháng 12 năm 2019, trong cuộc triển lãm các hệ thống vũ khí hiện đại tại Trung tâm Quản lý Quốc phòng Quốc gia, có báo cáo cho biết Sarmat có khả năng thực hiện một "chuyến bay dưới quỹ đạo dài ". Các cuộc thử nghiệm của "tổ hợp tên lửa" dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2021, và trong giai đoạn 2020–2027, "hai mươi trung đoàn tên lửa đã được lên kế hoạch tái trang bị RS-28". Vào ngày 20 tháng 4 năm 2022, theo Bộ Quốc phòng Nga:

Sau cuộc thử nghiệm, vào ngày 22 tháng 5, người đứng đầu Roscosmos Dmitri Rogozin đã cảnh báo rằng 50 tên lửa hạt nhân liên lục địa RS-28 Sarmat/SS-X-30 mới sẽ sớm sẵn sàng chiến đấu.

Vào ngày 18 tháng 2 năm 2023, một cuộc thử nghiệm tên lửa RS-28 đã được Liên bang Nga thực hiện; phía Mỹ tuyên bố rằng cuộc thử nghiệm này không thành công, nhưng điều này chưa được chính phủ Nga xác nhận hay phủ nhận.

Vào ngày 1 tháng 9 năm 2023, Tổng giám đốc Roscosmos Yuri Borisov cho biết hệ thống vũ khí này đã được đưa vào trực chiến chính thức.

Vào ngày 22 tháng 9 năm 2024, các phương tiện truyền thông quốc phòng đưa tin rằng một cuộc thử nghiệm RS-28 tại Sân bay vũ trụ Plesetsk đã thất bại. Họ dẫn chứng hình ảnh từ Planet Labs từ ngày hôm trước cho thấy xe cứu hỏa gần một hầm phóng đã bị phá hủy và dữ liệu FIRMS của NASA xác nhận có hỏa hoạn tại địa điểm đó. Tính đến ngày 24 tháng 9 năm 2024, chính quyền Nga vẫn chưa bình luận về cuộc thử nghiệm. Hình ảnh từ Maxar cũng từ ngày 21 tháng 9 cho thấy một miệng hố rộng  tại vị trí hầm phóng. Ngày 19 tháng 9 đã chứng kiến việc hủy bỏ các cảnh báo được đưa ra vài ngày trước đó yêu cầu phi công tránh không phận dọc theo lộ trình phóng tên lửa theo kế hoạch từ Sân bay vũ trụ Plesetsk. Các nhà phân tích diễn giải điều này có nghĩa là vào ngày 19 hoặc 20 tháng 9, một cuộc thử nghiệm đã thất bại ngay trong hoặc phía trên hầm phóng. Thất bại có thể là do tên lửa phát nổ trong khi đánh lửa, rơi ngược trở lại hầm phóng hoặc nổ gần đó, hoặc cũng có thể là cuộc phóng ngày 19 tháng 9 bị hủy và việc rút nhiên liệu sau đó dẫn đến nổ. Thất bại thử nghiệm và sự phá hủy hầm phóng khiến các nhà phân tích tin rằng các cuộc thử nghiệm RS-28 tiếp theo sẽ bị trì hoãn.

Vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, một video được đăng bởi trang blog quân sự Nga MilitaryRu, được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và sau đó được các phương tiện truyền thông truyền thống đăng tải, cho thấy một quả tên lửa bị chệch khỏi quỹ đạo sau khi phóng trước khi lộn nhào, mất lực đẩy và lao xuống đất cách địa điểm phóng một khoảng ngắn. Các nhà phân tích phần lớn tin rằng đây là một cuộc phóng thử khác của RS-28 Sarmat, dẫn chứng các hoạt động cải tạo cho thấy địa điểm phóng đang được xây dựng lại để thử nghiệm RS-28 Sarmat sau khi cơ sở phóng trước đó bị phá hủy vào tháng 9 năm 2024.

Thiết kế 

Sarmat là một loại tên lửa nhiên liệu lỏng ba tầng với tầm bắn  và trọng lượng phóng . Tên lửa dài  và có đường kính . Được định danh là một ICBM "hạng nặng", Sarmat có thể mang theo nhiều lựa chọn đầu đạn đa dạng. Theo truyền thông Nga, Sarmat có khả năng mang theo 10 tấn tải trọng hữu ích, bao gồm mười đầu đạn  kiloton, 15 hoặc 16 đầu đạn MIRV nhẹ hơn, và 3 thiết bị lướt siêu vượt âm (HGV) Avangard hoặc sự kết hợp giữa các đầu đạn và một vài biện pháp đối phó chống lại các hệ thống tên lửa đánh chặn. Bộ Quốc phòng Nga cho biết tên lửa này là câu trả lời của Nga đối với hệ thống Prompt Global Strike của Hoa Kỳ.

RS-28 được cho là được đặt trong hệ thống phóng hầm chứa (silo) 15P718M đã được sửa đổi.

Theo Tổng thống Nga Vladimir Putin, Sarmat có giai đoạn đẩy ngắn, giúp rút ngắn khoảng thời gian nó có thể bị theo dõi bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại, chẳng hạn như Hệ thống Hồng ngoại Dựa trên Không gian (SBIRS) của Hoa Kỳ, được cho là khiến nó khó bị đánh chặn hơn. Sarmat cung cấp cho Nga khả năng ném bom quỹ đạo phân đoạn (FOBS) có thể bay theo quỹ đạo qua Nam Cực tới các mục tiêu ở Hoa Kỳ, điều này có lợi thế là có thể tránh được các hệ thống phòng thủ tên lửa ở miền bắc Hoa Kỳ.

Theo các nguồn tin truyền thông nhà nước Nga, các địa điểm phóng của RS-28 sẽ được trang bị hệ thống bảo vệ chủ động "Mozyr", được tuyên bố là có thể vô hiệu hóa lợi thế đòn đánh đầu tiên của đối phương bằng cách giải phóng một đám mây mũi tên hoặc bi kim loại bằng động năng, được cho là sẽ tiêu diệt các loại bom, tên lửa hành trình và đầu đạn ICBM đang bay tới ở độ cao lên đến ; tuy nhiên, việc phát triển hệ thống Mozyr đã ngừng lại vào năm 1991.

Hoạt động tương lai 

 Lực lượng tên lửa chiến lược Liên bang Nga

Xem thêm 

 Lực lượng tên lửa chiến lược Liên bang Nga
 RS-24 Yars
 RS-26 Rubezh
 Họ tên lửa R-36
 UR-100N
 RT-2PM Topol
 RT-2PM2 Topol-M
 LGM-30 Minuteman
 DF-5
 Hwasong-17

Tham khảo

Link ngoài 

Tên lửa đạn đạo liên lục địa Nga