Bão Katie (2015)

Bão cận nhiệt đới Katie là tên gọi không chính thức do các nhà nghiên cứu đưa ra để chỉ một hiện tượng thời tiết bất thường xảy ra vào cuối tháng 4 – đầu tháng 5 năm 2015. Katie là một xoáy thuận cận nhiệt đới được hình thành sau khi mùa bão Nam Thái Bình Dương 2014–15 kết thúc, ở vùng biển nằm ngoài ranh giới phía Đông của khu vực. Đây là một trong số ít cơn bão nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới từng quan sát được hình thành ở khu vực Đông Nam Thái Bình Dương trong thời đại vệ tinh. Do sự hoạt động nằm hoàn toàn ngoài phạm vi trách nhiệm chính thức của các cơ quan cảnh báo ở Nam Thái Bình Dương, cơn bão không được chính thức công nhận là một cơn bão của mùa bão 2014–15 tại khu vực này. Cơ quan Dịch vụ thời tiết của Hải quân Chile ghi nhận Katie là một xoáy thuận ngoại nhiệt đới.

Lịch sử khí tượng

Vào ngày 29 tháng 4 năm 2015, một vùng áp thấp ngoại nhiệt đới đã phát triển ở vùng biển Đông Nam Thái Bình Dương, sau đó chuyển thành áp thấp cận nhiệt đới. Tâm của áp thấp cận nhiệt đới khi đó nằm ở 102,9 độ Tây, nằm ngoài ranh giới phía đông của khu vực Nam Thái Bình Dương (120 độ Tây). Trong khoảng thời gian này cho đến ngày 4 tháng 5, cơ quan Dịch vụ thời tiết của Hải quân Chile đề cập đến Katie trong các cảnh báo của họ. Trong những ngày tiếp theo, áp thấp cận nhiệt đới di chuyển theo hướng tây nam rồi đổi thành đông nam, để rồi mạnh lên thành bão cận nhiệt đới vào ngày 1 tháng 5. Trong khoảng thời gian này, Katie mạnh lên khi cơn bão di chuyển vào khu vực có nhiệt độ bề mặt nước biển cao hơn khoảng 1 °C so với trung bình nhiều năm, cùng với độ đứt gió thấp do chịu ảnh hưởng của đợt El Niño cực kỳ mạnh. Đến ngày 2 tháng 5, cơn bão đạt tới cường độ cực đại, với sức gió tối đa , cùng với áp suất thấp nhất là . Tên gọi Katie lúc này được cấp một cách không chính thức cho cơn bão bởi các nhà nghiên cứu. Ngày hôm sau, Katie di chuyển theo hướng tây và suy yếu dần. Ngày 4 tháng 5, Katie suy yếu thành một áp thấp cận nhiệt đới, di chuyển về phía Tây Bắc, đi qua vùng biển phía Đông của đảo Phục Sinh rồi tiếp tục suy yếu. Cơ quan Thời tiết của Hải quân Chile dừng cảnh báo về cơn bão. Hai ngày sau, Katie tan hoàn toàn trên biển. Trong suốt thời gian tồn tại, Katie nằm hoàn toàn ở vùng biển phía đông của kinh tuyến 120 độ tây, bên ngoài khu vực Nam Thái Bình Dương.

Kỷ lục
Bão Katie được xác định một cách không chính thức là cơn xoáy thuận nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới cực đông xa thứ hai từng được quan sát ở Nam Thái Bình Dương khi cơn bão hình thành ở gần 102,9 độ Tây. Điều này đã phá vỡ kỷ lục trước đó là khoảng kinh tuyến 110 độ Tây, được thiết lập bởi một áp thấp nhiệt đới vào tháng 5 năm 1983. Đồng thời, đây là xoáy thuận đầu tiên được ghi nhận ở vùng biển Đông Nam Thái Bình Dương kể từ năm 1983. Tuy nhiên, ba năm sau, bão Lexi đã phá kỷ lục của Katie, khi Lexi được hình thành chỉ vài trăm dặm ngoài khơi bờ biển Chile, gần kinh tuyến 80 độ Tây. Sự hình thành xoáy thuận nhiệt đới là cực kỳ hiếm ở phía đông nam Thái Bình Dương, do nhiệt độ mặt biển lạnh tạo ra bởi dòng hải lưu Humboldt, và cũng do độ đứt gió cắt dọc không thuận lợi; vì như vậy, không có thông tin nào của một cơn bão nhiệt đới tác động đến bờ biển phía tây Nam Mỹ. Sự hình thành xoáy thuận nhiệt đới ở vùng biển Đông Nam Thái Bình Dương là rất hiếm hoi và chưa có cơ quan cảnh báo nào được giao nhiệm vụ giám sát vùng biển này. Katie được hình thành trong một sự kiện El Niño cực kỳ mạnh; các vùng nước có nhiệt độ bề mặt nước biển cao bất thường (cao hơn 1 °C so với trung bình nhiều năm) cùng độ đứt gió theo phương thẳng đứng thấp có thể góp phần vào sự hình thành hiếm có của cơn bão. Mặc dù các đặc điểm quan sát của Katie phù hợp với một cơn bão cận nhiệt đới, phân tích chi tiết cho thấy cơn bão có thể đã chuyển đổi hoàn toàn thành một cơn bão nhiệt đới trong một thời gian ngắn, khi Katie đạt cường độ mạnh nhất.

Ghi chú

Xem thêm
 Bão Lexi (2018)

Tham khảo

Mùa bão Nam Thái Bình Dương 2014–15
Chile năm 2015