Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Nguyễn Phúc Hồng Khẳng

Nguyễn Phúc Hồng Khẳng (Chữ Hán: 阮福洪肯; 1861 - 1931), tự Sĩ Hoạch (士彠), hiệu Vấn Trai (問齋), là quan đại thần triều Nguyễn. Ông là con trai thứ 13 của Tùng Thiện vương.

Tiểu sử
Nguyễn Phúc Hồng Khẳng là con thứ trai thứ 13 (trong số 17 người) của Tùng Thiện vương, mẹ ông là bà Trương Thị Thú. Vào năm 1889, ông mua một sở đất rộng 8 sào ở bên bờ sông Lợi Nông (người Huế quen gọi là An Cựu), dựng một phủ đệ đặt là Lạc Tịnh viên, để phụng dưỡng mẹ già.

Ông đỗ cử nhân khoa thi Hương năm Đinh Hợi (1887), tức niên hiệu Đồng Khánh thứ 2, được bổ làm Ti Vụ ti Điển nghi. Năm 1897, ông nhậm chức Hồng lô tự khanh. Năm 1899, lại được bổ Án sát sứ kiêm Bố chánh tỉnh Thanh Hóa. Năm 1907, ông đến Hà Tĩnh làm quan Tuần vũ. Năm 1908, khi đang chẩn trị Hà Tĩnh, ông treo ấn từ quan để phản đối quan Công sứ Doucet hạ lệnh đàn áp phong trào chống sưu thuế của văn thân và dân chúng Trung Kỳ. Ông trở về Huế vui thú điền viên.

Năm 1914, ông được khai phục chức Thị lang, rồi Tham tri bộ Hộ. Năm 1916, Khải Định đăng cơ, lại cử ông làm Tổng đốc Bình Định, nhưng ông viện cớ già yếu để xin ở lại kinh đô. Vì nể trọng ông nên Khải Định đồng ý và phong ông làm Thượng thư bộ Hộ.

Trong đời sống thường ngày, công tử Hồng Khẳng thường làm thơ, tác phẩm hầu hết bằng chữ Hán và gom vào tập Lạc Tịnh Viên thi thảo (樂淨園詩草). Vợ cả của ông là bà Trương Thị Bích (張氏碧, 1862-1947) cũng là người hay chữ, trước tác các tác phẩm Phụ đạo ca và Thực phổ bách thiên.

Gia đình 
Nguyễn Phúc Hồng Khẳng với chính thất Trương Thị Bích có 4 con trai và 2 con gái và với thứ thất Trần Thị Vy có 3 con trai và 2 con gái. Nổi danh nhất là trưởng nam Nguyễn Phúc Ưng Trình (阮福膺脭, 1882 - 1974), tự Kính Đình (敬亭), hiệu Hiếu Hậu Thị (孝厚氏), một nhà nghiên cứu Hán học, tác giả sách Luận ngữ tinh hoa xuất bản năm 1914. Hiện nay, ngôi nhà vườn Lạc Tịnh viên được giao cho cháu gái Khánh Nam trông coi, công trình được liệt hạng Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp tỉnh theo Quyết định số 2235/QĐ-UBND ngày 28 tháng 9 năm 2007.

Xem thêm 
 Tùng Thiện Vương

Tham khảo 

Sinh năm 1861
Mất năm 1931
Hồng Khẳng
Đại học sĩ triều Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc
Hino Motors

Hino Motors, Ltd. (日野自動車株式会社, Hino Jidōsha), thường được gọi đơn giản là Hino, là công ty sản xuất, kinh doanh xe tải, xe buýt và các loại xe động cơ diesel khác có trụ sở đặt tại Hino-shi, Tokyo, Nhật Bản. Hino Motors là công ty con của Toyota Motor Corporation, có lịch sử kinh doanh lâu dài ở châu Á và là một trong 16 công ty lớn của Toyota Group.

Ở Việt Nam, Công ty Liên doanh TNHH Hino Motors Việt Nam là nhà sản xuất xe tải được thành lập tháng 6 năm 1996 trên cơ sở liên doanh giữa Tập đoàn Hino Motors Nhật Bản, Tổng công ty Công nghiệp Ô tô Việt Nam và Tập đoàn Sumitomo Nhật Bản. Trụ sở chính của công ty đặt tại Phường Hoàng Liệt, Quận Hoàng Mai, Hà Nội.

Hiện tại Hino Motors Việt Nam có tất cả 22 đại lý chính thức tại Việt Nam trải đều trên khắp đất nước.

Chú thích

Liên kết ngoài

Công ty con của Toyota
Công ty có trụ sở tại Tokyo
Chỉ số Nikkei 225
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tokyo
Công ty sản xuất xe hơi Nhật Bản
Quách Gia Di

Quách Gia Di (郭加彛; còn được chép là Quách Gia Ỷ hoặc Quách Gia Ý) là nhân vật xuất hiện trong một số sử liệu Việt Nam về quan hệ giữa Đại Cồ Việt thời Nhà Lý và Chăm Pa ở thế kỷ XI (thường gọi là "Chiêm Thành" trong các văn bản sử học Việt Nam). Trong ghi chép về chiến dịch năm 1044 của Lý Thái Tông chống Chiêm Thành, Quách Gia Di được nêu là tướng chỉ huy quân Chiêm; sử liệu chép rằng ông giết vua Chiêm (Sạ Đẩu) rồi xin hàng. Do tư liệu hiện còn hạn chế, các thông tin khác về thân thế và hoạt động của Quách Gia Di chưa được xác định rõ trong các công trình tổng thuật hiện đại.

Nguồn sử liệu và tên gọi 
Các văn bản thường được dẫn khi đề cập Quách Gia Di gồm Việt sử lược và Đại Việt sử ký toàn thư (đều ghi sự kiện dưới dạng biên niên). Một số nghiên cứu lưu ý tồn tại dị bản về nhân danh trong các bản chép: tên viên tướng có thể xuất hiện dưới dạng "Quách Gia Ý/Di", đồng thời tên vua Chiêm liên quan đến sự kiện năm 1044 cũng có thể được ghi khác nhau giữa các văn bản sử học Việt Nam.

Ghi chép về chiến dịch năm 1044 
Ở mục chép năm 1044, Đại Việt sử ký toàn thư ghi rằng quân Đại Cồ Việt tiến đánh Chiêm Thành và giao chiến ở khu vực sông Ngũ Bồ; trong tường thuật này, quân Chiêm thất bại và quân Đại Cồ Việt thu được "3 vạn thủ cấp", hơn 30 voi và hơn 5.000 tù binh. Cũng theo nguồn này, Quách Gia Di được nêu là tướng của Chiêm Thành và là người giết vua Chiêm (Sạ Đẩu) tại trận rồi dâng thủ cấp để xin hàng.

Một số bài viết phổ biến về triều Lý khi tóm lược sự kiện năm 1044 thường nhắc đến việc Lý Thái Tông ra lệnh hạn chế giết hại dân và binh lính Chiêm sau khi giao tranh kết thúc, đồng thời dẫn lại tình tiết Quách Gia Di giết Sạ Đẩu xin hàng và các con số tù binh, voi chiến nêu trong sử cũ.

Vấn đề sử liệu 
Các tổng thuật về lịch sử Chăm Pa thường nhấn mạnh rằng tư liệu liên quan đến Chăm Pa bao gồm nhiều loại nguồn (khảo cổ, văn khắc/bi ký Chăm và ghi chép của sử Trung Quốc, Việt Nam), vì vậy độ chi tiết về từng sự kiện hoặc nhân vật phụ thuộc mạnh vào tình trạng lưu giữ của từng nhóm nguồn. Đối với Quách Gia Di, thông tin hiện được dẫn chủ yếu từ các biên niên sử Việt Nam về chiến dịch năm 1044, trong khi các địa danh gắn với chiến dịch (như Ngũ Bồ, Phật Thệ) được ghi nhận là khó đối chiếu thống nhất giữa các nguồn hoặc với địa lý hiện nay.

Xem thêm 
 Chiến tranh Việt–Chiêm (1044)
 Lý Thái Tông
 Jaya Simhavarman II
 Mỵ Ê

Chú thích 

Người Chăm
Lịch sử Chăm Pa
Bernard của Clairvaux

Bênađô xứ Clairvaux (tiếng Latin: Bernardus Claraevallensis), O.Cist (1090 - ngày 20 tháng 8 năm 1153) là một viện phụ Pháp và nhà cải cách chính cho Hội dòng Xitô.

Sau cái chết của mẹ, Bênađô tìm cách nhập học vào Hội dòng Xitô. "Ba năm sau, ông được phái đến để thiết lập một tu viện mới tại một khu đất hoang cô lập trong một thung lũng hẹp gọi là Val d'Absinthe, khoảng 15 km (9,3 mi) về phía đông nam của Bar-sur-Aube. Theo truyền thống, Bênađô thành lập tu viện vào ngày 25 tháng 6 năm 1115, đặt tên là Claire Vallée, trong đó phát triển thành Clairvaux. Tại đây Bênađô giảng một đức tin trực tiếp, trong đó người trung gian đức mẹ Maria". Trong năm 1128, Bênađô đã tham dự Hội đồng Troyes, tại mà ông bắt nguồn từ những phác thảo về Luật của các Hiệp sĩ Dòng Đền, mà sớm trở thành lý tưởng của giới quý tộc Kitô giáo.

Tham khảo

Nhà thần học Kitô giáo
Tiến sĩ Hội Thánh
Thánh Mẫu học Công giáo
Nhà thần học
Thánh Anh giáo
Hiệp sĩ dòng Đền
Quraysh

Quraish (tiếng Ả Rập: قريش, Qurayš; chuyển tự khác bao gồm Quraish, Quraish, Qurashi, Qurish, Kuraish, và Coreish) là một bộ tộc thương gia mạnh mẽ kiểm soát Mecca và Ka'aba và theo truyền thống Hồi giáo, là hậu duệ của Ishmael.
Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad đã được sinh ra trong gia tộc Banu Hashim của bộ lạc Quraysh.

Tổ tiên 

Theo truyền thống bộ lạc này có phả hệ từ thời Mudhar đến Adam, Abraham và Ishmael:

Theo truyền thống này, Quraysh là Nadhr ibn ("con trai của") Kinanah ibn Khuzaimah ibn Mudrikah ibn Ilyas ibn Mudhar ibn Nazar ibn Ma'ad ibn Adnan ibn Add ibn Sind ibn Qedar ibn Ishmael ibn Abraham ibn Azar (Terah) ibn Nahur ibn Serug ibn Reu ibn Peleg ibn Eber ibn Salah ibn Arpachshad ibn Shem ibn Noah ibn Lamech ibn Methuselah ibn Idris (Enoch) ibn Jared ibn Mahalalel ibn Kenan ibn Enos ibn Seth ibn Adam.

Chú thích

Lịch sử Hồi giáo
Cuộc đời Muhammad
Bộ lạc
Bộ lạc Ả Rập
Im Da-young

Im Da-young (Hangul: 임다영, Hanja: 任多榮, Hán-Việt: Nhâm Đa Vinh, sinh ngày 14 tháng 5 năm 1999) là một nữ ca sĩ, vũ công và diễn viên người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc Cosmic Girls (WJSN) và nhóm nhỏ Wonder do công ty Starship Entertainment và Yuehua Entertainment thành lập và quản lý.

Tiểu sử 
Dayoung sinh ngày 14 tháng 5 năm 1999 tại đảo Jeju, Hàn Quốc.

Năm 2011, cô tham gia chương trình thử giọng của đài SBS, K-Pop Star và có một màn trình diễn nổi bật. Dayoung được ca ngợi là có sự xuất hiện trông như búp bê, giọng ca nội lực và có thể thực hiện nhiều vũ đạo sexy. Tuy mới 13 tuổi nhưng cô đã cho thấy tài năng vô tận của mình.

Dayoung hiện đang theo học tại trường Nghệ thuật và biểu diễn Seoul (Seoul School of Performing Arts) cùng với 2 thành viên Yeoreum và Eunseo.

Cô được nhiều người nhận xét là có gương mặt giống MC Hàn Quốc, Shin Dong-yeop.

Sự nghiệp

Trước khi ra mắt 
Ngày 10 tháng 2 năm 2015, Starship Ent công bố thông tin các thành viên nhóm nhỏ Wonder (gồm Cheng Xiao, Bona, Dayoung) của nhóm nhạc nữ mới trên trang web chính thức. Dayoung là thành viên làm mọi người ấn tượng nhất vì có sự bức phá và tài năng càng tăng khi họ so sánh với chính cô năm 13 tuổi.

Ngày 21 tháng 12, Dayoung cùng với 7 thành viên đã tiết lộ trước công chúng:. Cheng Xiao, Bona, Eunseo, SeolA, EXY, MeiQi và Dawon phát hành một bìa Giáng sinh "All I Want For Christmas Is You" của Mariah Carey thông qua kênh JuseTV của YouTube.

Ra mắt - thành viên Cosmic Girls 

Ngày 24 tháng 2 năm 2016, Dayoung chính thức ra mắt cùng Cosmic Girls với vai trò hát dẫn, nhảy dẫn trong 2 MV đầu tiên, "MOMOMO" và "Catch me" thuộc album Would you like?.

Dayoung là thành viên nhỏ tuổi nhất nhưng được xem là "người mẹ của nhóm" vì cô luôn quan tâm đến các thành viên.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Tham khảo

Sinh năm 1999
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nghệ sĩ Hàn Quốc sinh năm 1999
Người họ Lâm tại Hàn Quốc
Nghệ sĩ của Starship Entertainment
Thành viên của Cosmic Girls
Park Ji-hyo

Park Ji-hyo (Hangul: 박지효, Hanja: 朴志效, Hán-Việt: Phác Chí Hiếu, sinh ngày 1 tháng 2 năm 1997), tên khai sinh trước đây là Park Ji-soo (Hangul: 박지수, Hanja: 朴智秀, Hán-Việt: Phác Trí Tú), thường được biết đến với nghệ danh Jihyo là một nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Hàn Quốc, trưởng nhóm và giọng ca chính của nhóm nhạc Twice do công ty JYP Entertainment thành lập và quản lý.

Tiểu sử 
Jihyo sinh ngày 1 tháng 2 năm 1997 tại Guri, Gyeonggi-do, Hàn Quốc. Tên khai sinh của cô là Park Ji-soo (박지수).

 Khi còn là học sinh lớp 3, cô tham gia vào cuộc thi Junior Naver và giành vị trí thứ 2 chung cuộc, sau đó cô được một nhân viên của JYP phát hiện. Cô chính thức gia nhập công ty vào ngày 15 tháng 7 năm 2005.
Trước khi tham gia Sixteen, cô là thực tập sinh 10 năm tại JYP.

Sự nghiệp

Trước khi debut 
Jihyo đã được dự tính sẽ ra mắt với nhóm nhạc nữ 6mix cùng với 2 thành viên Nayeon và Jeong Yeon trước khi tham gia chương trình tuyển chọn SIXTEEN. Cô xuất hiện và một số chương trình như: Teen Nature CF, Boram’s Model Agency rooster of models, Làm người mẫu runway cho Miss Gee 2013 Spring/Summer Collection, Mnet’s Secret T teaser. Cô cũng đã xuất hiện trong MV "Only You" của nhóm Miss A.

2015: Ra mắt với Twice 

Jihyo được công bố là một thành viên của Twice vào ngày 7 tháng 7 năm 2015 thông qua chương trình tuyển chọn thực tế SIXTEEN. Ngày 20 tháng 10 năm 2015, cô chính thức ra mắt cùng nhóm trong MV đầu tay "Like OOH-AHH" thuộc album The Story Begins.

Cô được chọn là giọng ca chính và là trưởng nhóm của Twice được chính các thành viên của Twice bầu chọn.

Danh sách đĩa nhạc

Đời tư 
Vào tháng 8 năm 2019, các công ty đại diện cho Jihyo và Kang Daniel, một cựu thành viên của Wanna One và người sáng lập Konnect Entertainment, xác nhận rằng họ đang hẹn hò. Sau khi tin tức được công bố, Jihyo và Kang đã đứng đầu danh sách xu hướng của Twitter. Họ được giới truyền thông ví là "cặp đôi quyền lực" mới của K-pop. Vào tháng 11 năm 2020, JYP Entertainment xác nhận rằng cặp đôi đã chia tay vì lịch trình bận rộn.

Video

Video âm nhạc

Video âm nhạc đã xuất hiện

Các bài hát tham gia viết lời/sáng tác

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành viên của Twice
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Ca sĩ K-pop
Sinh năm 1997
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nhân vật còn sống
Ca sĩ Seoul
Nghệ sĩ JYP Entertainment
Steve Albini

Steven Frank "Steve" Albini (phát âm: ; 22 tháng 7 năm 1962  7 tháng 5 năm 2024) là một ca sĩ-người viết bài hát, nhạc công guitar, nhà sản xuất thu âm, kỹ thuật viên âm thanh và nhà báo âm nhạc. Ông là cựu thành viên của Big Black, Rapeman và Flour, và là thành viên hiện tại của Shellac. Ông cũng là người thành lập, sở hữu của Electrical Audio, một phòng thu âm tọa lạc tại Chicago. Tháng 3, 2004, Albini nói rằng số album mà ông đã góp phần vào "có lẽ tới tận 1500."

Ông qua đời ở tuổi 61 vì một cơn đau tim tại nhà riêng ở Chicago, vào ngày 7 tháng 5 năm 2024.

Tuổi thơ và trước sự nghiệp âm nhạc
Albini được sinh ra ở Pasadena, California bởi Gina (nhủ danh Martinelli) và Frank Addison Albini. Bố ông là một nhà nghiên cứu tự nhiên. Khi còn bé, gia đình của Albini thường xuyên chuyển nhà, trước khi định cư tại Missoula, Montana năm 1974. Albini là người Mỹ gốc Ý và một phần của gia đình ông đến từ vùng Piedmont của Bắc Mỹ.

Khi đang dưỡng thương sau khi bị gãy chân, Albini bắt đầu tập đánh guitar bass. Theo Looking for a Thrill của Thrill Jockey, một người bạn cùng trường đã giới thiệu punk rock cho Albini khi ông 14 hoặc 15 tuổi, sau đó, ông mua tất cả những đĩa nhạc của Ramones có thể mua được.

Tại Montana, ông trở thành fan The Stooges, the Ramones, Television, Suicide, Wire, The Fall, The Velvet Underground, Throbbing Gristle, Kraftwerk, The Birthday Party, Pere Ubu, Public Image Ltd, Rudimentary Peni, và Killing Joke.

Sau khi tốt nghiệp trung học Hellgate, Albini chuyển tới Evanston, Illinois, vào học trường báo chí Medill tại Đại học Northwestern (NU). Albini nói ông học vẽ ở đại học cùng Ed Paschke, người mà ông cho là một nhà giáo tài giỏi và "một trong số ít người ở đại học đã dạy tôi bất cứ thứ gì."

Sự nghiệp

Nhạc công

1981–1987: Big Black

1987–1988: Rapeman

1992–nay: Shellac

Nhà sản xuất và kỹ thuật viên

Albini hoạt động nhiều nhất dưới vai trò nhà sản xuất thu âm; tuy nhiên, ông không thích việc được gọi là "nhà sản xuất". Và thường được ghi rằng có vai trò là "kỹ thuật viên thu âm."

Tới năm 2004, Albini ước tính rằng đã làm làm việc cho 1.500 album, đa số bởi những nghệ sĩ ít được biết đến. Những nghệ sĩ nổi bật mà Albini đã hợp tác là: Foxy Shazam, Nirvana, Pixies, The Breeders, Godspeed You! Black Emperor, Mogwai, The Jesus Lizard, Don Caballero, PJ Harvey, The Wedding Present, Joanna Newsom, Superchunk, Low, Dirty Three, Jawbreaker, Neurosis, Cloud Nothings, Bush, Chevelle, Robert Plant và Jimmy Page, Helmet, Fred Schneider, The Stooges, Owls, Manic Street Preachers, Jarvis Cocker, The Cribs, The Fleshtones, Nina Nastasia, The Frames, The Membranes, Cheap Trick, Motorpsycho, Slint, mclusky, Labradford, Veruca Salt, Zao, và The Auteurs.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website chính thức của Electrical Audio

Người Mỹ gốc Ý
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Ca sĩ Chicago
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Người viết blog Mỹ
Nam nghệ sĩ guitar người Mỹ
Nhà sản xuất thu âm từ California
Võ Chuẩn

Võ Chuẩn (chữ Hán: 武準, 1895–1956), tự Thạch Xuyên (石川), là một quan đại thần triều Nguyễn làm đến chức Tổng đốc Quảng Nam.

Tiểu sử
Võ Chuẩn sinh năm 1895 tại làng Thần Phù, huyện Hương Thủy, phủ Thừa Thiên (nay là phường Thủy Châu, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên). Ông là trưởng nam của quan Lễ bộ Thượng thư Đông các Đại học sĩ Xuân Hòa hầu Võ Liêm và thuộc đời thứ 12 của vọng tộc Võ Tá. Thân mẫu của ông là cụ bà Tôn Nữ Thị Tiếp.

Lúc trẻ, Võ Chuẩn từng theo học các trường Hậu bổ ở Huế và Thuộc địa ở Paris. Ban đầu, ông làm việc ở tòa hành chính Khâm sứ Trung Kỳ, rất mau chóng được thăng Tham tá của Tòa Khâm sứ (1923–1930).

Năm 1930, Võ Chuẩn được chuyển ngạch sang làm quan chức Nam triều. Đến năm 1933 thì ông được bổ chức Quản đạo Kontum, 1938 thì làm Tuần vũ Quảng Bình, 1939 lại làm Tuần vũ Quảng Ngãi. Năm 1940, ông được thăng Tổng đốc Quảng Nam, hàm Thượng thư, trật chánh nhị phẩm. Không bao lâu sau thì về trí sĩ.

Võ Chuẩn mất tại Sài Gòn vào năm 1956.

Tác phẩm
Theo hồi tưởng của con gái Linh Bảo, lúc sinh tiền ông Võ Chuẩn rất chăm làm thơ, văn, phú, tế, đối... Thông lệ sau mỗi bữa tối, ông thường ngâm thơ cho các con nghe. Hễ ai thuộc trước, đọc lại đúng, dù chưa kịp hiểu nghĩa thì cũng được thưởng một cái kẹo dừa. Sau này con cháu gom các di cảo của ông thành Thạch Xuyên thi tập (石川詩集) để lưu trữ.

Ngoài ra, trong thời gian làm quan ở Kontum, Võ Chuẩn có soạn tác phẩm Văn tế âm hồn ở Kontum để tuyên đọc vào ngày 27 tháng 10 năm 1933, trong lễ chẩn tế tại Linh Sơn tự.

Gia thế
Võ Chuẩn kết hôn với Công Tằng Tôn Nữ Khẩn Đàn, thuộc dòng dõi Tuy Lý vương, sinh 2 nam và 2 nữ. Người vợ thứ hai là bà Công tằng Tôn Nứ Thị Lịch, sinh cho ông thêm 2 nam và 4 nữ. Bên cạnh đó, rất nhiều phụ nữ khác vì mến tài của ông mà theo. Một người đã sinh cho ông thêm một con trai. 4 người con của bà Công tằng Tôn Nữ Khẩn Đàn.
 Trưởng nam: Võ Quyền
 Thứ nam: Võ Hoành
 Trưởng nữ: Võ Thị Cam
 Thứ nữ: Võ Thị Cẩn
6 người con của bà Công tằng Tôn nữ Thị Lịch
 Trưởng nam: Võ Sum
 Trưởng nữ: Võ thị Tuyết Phiến
 Thứ nữ: Võ thị Diệu Viên), tức Nữ sĩ Linh Bảo
 Tam nữ: Võ thị Băng Thanh, dịch giả, cùng dịch Nỗi buồn Chiến tranh. Mất ngày 2/4/2017 
 Út nữ: Võ Thị Hoài Trinh (1930–2017), tức nhà thơ Minh Đức Hoài Trinh.
 Út nam:Võ Tá Bá
Con bà thứ tư: Võ Tá Ngô.

Các cháu nội ngoại rất đông.

Xem thêm
 Minh Đức Hoài Trinh

Chú thích

Sinh năm 1895
Mất năm 1956
Nhà Nho Việt Nam
Quan lại nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Trực Kỳ

Trực Kỳ (chữ Hán: 直圻) là một phân vùng hành chính Việt Nam thời nhà Nguyễn áp dụng từ 1832 đến 1884. Trực Kỳ là tiền thân của Trung Kỳ trong thời Pháp thuộc.

Lịch sử
Địa danh Trực Kỳ xuất hiện trong đợt cải cách hành chính năm 1832 dưới triều Minh Mệnh, gồm 5 tỉnh và một số địa phương Hạ Lào.
 Thừa Thiên (kinh đô)
 Quảng Bình
 Quảng Trị (trong đó có 9 châu cơ mi trong tỉnh là Mang Vanh, Na Bôn, Thượng Kế, Tâm Bồn (nay là Champhone), Mang Bổng, Ba Lan (nay là Thaphalanxay), Tá Bang (nay là Thapangthong), Xương Thịnh, Làng Thìn (nay khoảng Nong, Phine đầu nguồn sông Thạch Hãn) sau đó trở lại lãnh thổ Lào, 9 châu này nay là đất thuộc tỉnh Savannakhet). (Champhone (Chầm Bồn, Tầm Bồn), Outhoomphone (Mường Phon, Mường Bổng), (Nong, Phine) (Mường Phin, Làng Thìn, Lang Thìn), Sepone (Cha Bon, Na Bôn), Songkhone (Thương Kế), Thapangthong (Phá Băng, Tá Bang), Thaphalanxay (Ba Lan), Vilabuly (Vanh, Mường Vanh), Xonbuly (Xương Găm, Xương Thịnh).
 Quảng Nam (gồm Quảng Nam và Đà Nẵng hiện nay)
 Quảng Ngãi
Trên dư đồ Đại Nam, địa giới Trực Kỳ tiếp giáp Hữu Kỳ ở mạn Bắc, Tả Kỳ ở mạn Đông Nam, tiểu quốc Nam Bàn ở mạn Tây Nam, Lào ở mạn Tây và Đông hải ở mạn Đông. Sau Hòa ước Giáp Thân (1884), Trực Kỳ cùng Tả Hữu Kỳ được nhập lại thành Trung Kỳ.

Xem thêm
 Bắc Kỳ
 Hữu Kỳ
 Tả Kỳ
 Nam Kỳ

Tham khảo

Địa danh cũ Việt Nam
Trung Bộ
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn
Tả Kỳ

Tả Kỳ (chữ Hán: 左圻) là một địa danh Việt Nam từng tồn tại từ 1832 đến 1884. Tả Kỳ là tiền thân của Trung Kỳ trong thời Pháp thuộc.

Lịch sử
Địa danh Tả Kỳ xuất hiện trong đợt cải cách hành chính năm 1832 dưới triều Minh Mệnh, gồm 4 tỉnh.
 Bình Định
 Phú Yên
 Khánh Hòa (gồm cả Bắc Ninh Thuận)
 Bình Thuận (gồm cả Nam Ninh Thuận)
Trên dư đồ Đại Nam, địa giới Tả Kỳ tiếp giáp Trực Kỳ ở mạn Bắc, Nam Kỳ ở mạn Nam, tiểu quốc Nam Bàn ở mạn Tây và Đông hải ở mạn Đông. Sau Hòa ước Giáp Thân (1884), Tả Kỳ cùng Trực Hữu Kỳ được nhập lại thành Trung Kỳ.

Xem thêm
 Bắc Kỳ
 Hữu Kỳ
 Trực Kỳ
 Nam Kỳ
 Panduranga

Tham khảo

 Đại Nam thực lục tiền biên và các tài liệu tổng hợp khác.
 Peter Truhart, Regents of Nations, K.G Saur Münich, 1984-1988 ISBN 359810491X, Art. «Vietnamese Dynasties/Vietnamesische Dynastien», pp. 1786–1790.

Địa danh cũ Việt Nam
Trung Bộ
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn
George Bentham

George Bentham (22 tháng 9 năm 1800 - 10 tháng 9 năm 1884) là một nhà thực vật học người Anh. được Duane Isely đánh giá là "Nhà thực vật hệ thống hàng đầu của thế kỷ 19".'Tiểu sử
George Bentham sinh ngày 22 tháng 9 năm 1800 tại Stoke, Plymouth, Devonshire, Anh quốc. Cha của ông là Sir Samuel Bentham, một kiến trúc sư hải quân và là người em trai duy nhất của Jeremy Bentham sống đến tuổi trưởng thành. George Bentham đã không qua một trường học hay khóa giáo dục đại học nào, nhưng từ tuổi nhỏ đã sớm bộc lộ những năng khiếu, sự tỉ mỉ và tập trung cao độ trong tìm tòi nghiên cứu. Ông cũng có một năng khiếu về ngôn ngữ đáng kinh ngạc. Khi mới 7 tuổi, ông có thể nói tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Nga, và ông đã học được tiếng Thụy Điển khi lưu trú ngắn ngày tại Thụy Điển khi lớn tuổi hơn chút. Khi kết thúc cuộc chiến tranh với Pháp, Benthams làm một tour du lịch dài qua nước đó, ở hai năm tại Montauban, nơi Bentham nghiên cứu tiếng Hebrew và toán học trong Thần học Tin Lành. Cuối cùng, ông định cư tại khu phố của Montpellier nơi cha ông, Sir Samuel, mua một bất động sản lớn.

George Bentham bắt đầu nghiên cứu thực vật bằng cách áp dụng các phương pháp khoa học của người chú Jeremy Bentham, và không phải chịu ảnh hưởng bởi bất cứ quan tâm đặc biệt trong lịch sử tự nhiên. Trong thời gian học tại Angoulême, ông đã có một bản sao cuốn Thực vật Pháp của A.P. de Candolle, và ông thấy hứng thú với các bảng phân tích dùng cho cây trồng. Ông ngay lập tức thử áp dụng chúng cho những cây đầu tiên mà ông thấy. Kết quả là thành công và ông vẫn tiếp tục áp dụng nó cho mọi nhà máy ông đã đi qua. Một chuyến viếng thăm London vào năm 1823 đã đưa ông tiếp xúc với các nhà thực vật học Anh.

Vào năm 1832, Jeremy Bentham chết, để lại tài sản cho cháu trai của ông, là George Bentham. Cùng thừa kế bất động sản của cha mình từ trước, ông có một nguồn lực tài chính ổn định, và có thể theo đuổi hết lòng nghiên cứu yêu thích của mình. Trong một thời gian các nghiên cứu của ông được phân chia giữa thực vật học, luật học và logic.

Ông mất ngày 10 tháng 9 năm 1884.

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Marion Filipuik ed 1997. George Bentham, autobiography 1800–1843. University of Toronto Press. ISBN 0-8020-0791-0
 J. Reynolds Green 1914. A history of botany in the United Kingdom from the earliest times to the end of the 19th century. Dent, London.
 Duane Isely 1994. One hundred and one botanists Iowa State University Press p163-6.
 B. Daydon Jackson 1906. George Bentham.

 Liên kết ngoài 
 
 "Bentham, George" at Botanicus'' Missouri Botanical Garden Library
 
Googlebooks volume Genera plantarum

Sinh năm 1800
Mất năm 1884
Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thực vật học ở Úc
Môi trường Hồng Kông
Hội viên Hội Vương thất
Nhà dương xỉ học
Eo biển Cook

Eo biển Cook nằm giữa đảo Bắc và đảo Nam của New Zealand. Eo biển này nối biển Tasman với vùng Tây Bắc Thái Bình Dương với vùng Đông Nam, và chạy qua thủ đô Wellington của nước này. Độ rộng của nó là  tại điểm hẹp nhất, và được coi là một trong những vùng biển nguy hiểm và khó lường nhất trên thế giới.

Eo biển này được đặt tên của James Cook, thuyền trưởng châu Âu đầu tiên đi qua nó vào năm 1770. Trong tiếng Māori nó có tên Raukawa hoặc Raukawa Moana, có nghĩa "lá cay đắng".

Chú thích

Sách tham khảo

Liên kết ngoài 
 Cook Strait: Ship Wrecks, Swells and Gales
 New Zealand's Cook Strait Rail Ferries  – NZ National Maritime Museum
 Cook Strait rail ferries – New Zealand History, by Ministry for Culture and Heritage
 Cook Strait Swim 
 NZ: Chance to turn the tide of power supply  EnergyBulletin.net
 Lewis, Keith Submarine cables  Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand, updated 21-Sep-2007.
 History of Cable Bay Station
 A Powerful link: The Cook Strait Cable 
 NZ Documentary Film (2007) Fish & Ships  The Island Bay fishing fleet.

Địa lý New Zealand
Duane Isely

Duane Isely (1918 - 2000) là một nhà thực vật học, và một giáo sư người Mỹ; Ông nghiên cứu hệ thực vật nhiệt đới của Mỹ, và đặc biệt ở Brazil và Cuba.

Tiểu sử 
Giáo sư Duane Isely sinh ngày 24 tháng 10 năm 1918 tại Bentonville, Arkansas.

Ông nhận bằng Cử nhân Nghệ thuật (1938), bằng Thạc sĩ Khoa học (1939) của Trường Đại học Arkansas, và Tiến sĩ Triết học (1942) của Trường Đại học Cornell.  Năm 1944, ông nhận vai trò điều hành phòng thí nghiệm hạt giống tại Đại học bang Iowa. Năm 1981, ông được phong tặng danh hiệu Giáo sư; và nghỉ hưu vào năm 1989.

Isely đã qua đời vào ngày 07 tháng 12 năm 2000.

Cống hiến 
Duane Isely có mối quan tâm đặc biệt đến công nghệ hạt giống. Ông đã xuất bản một cuốn sách giáo khoa và hơn 50 bài báo về chủ đề này.

Ngoài ra, ông cũng là một nhà khoa học cỏ dại tích cực, ông đã xuất bản khoảng 20 đầu sách và tài liệu hướng dẫn sử dụng phòng thí nghiệm trên cỏ dại bao gồm các loài bản địa và nhập tịch Leguminosae (Fabaceae) của Hoa Kỳ (độc quyền của Alaska và Hawaii) vào năm 1998.

Chú thích 

Sinh năm 1918
Mất năm 2000
Cựu sinh viên Đại học Cornell
Patty Duke

Anna Marie "Patty" Duke (14 tháng 12 năm 1946 – 29 tháng 3 năm 2016) là một diễn viên kịch, diễn viên truyền hình người Mỹ. Bà sớm trở thành một ngôi sao trẻ tuổi, giành giải Oscar cho diễn viên phụ xuất sắc nhất ở tuổi 16 nhờ vai diễn Helen Keller trong phim The Miracle Worker (1962). Một năm sau bà đã cho ra mắt chương trình truyền hình riêng của mình mang tên The Patty Duke Show.
Sau đó bà tham gia những vai diễn trưởng thành hơn như vai  Neely O'Hara trong phim Valley of the Dolls(1967). Trong suốt sự nghiệp của mình, bà nhận được mười đề cử giải Emmy và ba giải Emmy Awards, và hai giải Quả cầu vàng. Bà cũng từng là chủ tịch của Screen Actors Guild từ 1985 – 1988.. Bà đã được chẩn đoán mắc chứng rối loạn lưỡng cực vào năm 1982, sau đó bà đã dành nhiều thời gian của mình để ủng hộ giáo dục công cộng về các vấn đề sức khỏe tâm thần. Bà qua đời vào ngày 29 Tháng 3 năm 2016.

Tiểu sử 
Anna Marie "Patty" Duke được sinh ra tại Elmhurst, Queens, New York,là con út trong gia đình có 3 anh chị em. Cha của bà là John Brock Duke là một tài xế Taxi,mẹ của bà là Frances (nhũ danh McMahon) là một kế toán viên.Bà mang 2 dòng máu Đức và Ailen.
Bà với anh trai Raymond và cô em gái Carol đã phải trải qua một thời thơ ấu khó khăn. Cha của bà là một người nghiện rượu, và mẹ của bà bị  mắc bệnh trầm cảm lâm sàng và có khuynh hướng bạo lực.

Tham khảo 

Sinh năm 1946
Mất năm 2016
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ
Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Người viết hồi ký Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người bị rối loạn lưỡng cực
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nhà văn Thành phố New York
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Người đoạt giải Primetime Emmy
Zyklon B

Zyklon B (phát âm tiếng Đức [tsykloːn ˈbeː], hay được dịch là Cylone B) là tên thương mại của một loại thuốc trừ sâu Xyanua dựa trên phát minh của người Đức năm 1920. Thành phần của nó bao gồm axit Hydro xyanua(HCN) - một chất độc được cảnh báo là gây kích thích mắt và được hấp thu bởi một loại đá diatomite. Là một sản phẩm rất nổi tiếng đã được phát xít Đức sử dụng trong thảm họa diệt chủng Holocaust giết chết hàng triệu người trong các buồng khí ngạt tại Auschwitz-Birkenau, Majdanek và nhiều trại tập trung khác.

Hydro xyanua là một loại khí độc gây cản trở hô hấp của tế bào,lần đầu tiên được sử dụng như một loại thuốc trừ sâu tại Califonia năm 1880. Nghiên cứu tại Degesch, Đức đã cho ra đời một loại thuốc trừ sâu Zyklon (được biết đến với tên Zyklon A), một loại thuốc trừ sâu giải phóng hydro xyanua khi cho tiếp xúc với nước và nhiệt độ. Nó đã bị cấm sau khi được người Đức sử dụng như một loại vũ khí hóa học trong chiến tranh thế giới thứ nhất. Năm 1922, Degesch đã được mua bởi Degussa, là một nhóm các nhà khoa học bao gồm Walter Heerdt và Bruno Tesch, đã phát triển một phương pháp mới giúp đóng gói hydro xyanua trong hộp kín cùng với một loại chất hấp thu ổn định. Sản phẩm mới cũng được đặt tên là Zyklon, nhưng được biết đến nhiều nhất với tên Zyklon B để phân biệt với Zyklon A. Thường Zyklon được sử dụng như một loại thuốc trừ rận cho quần áo, nhà kho, xe lửa.

Đầu những năm 1942, Zyklon B nổi lên là một trong những công cụ giết người ưa thích của phát xít Đức trong các trại tập trung trong diệt chủng Holocaust. Hàng triệu người đã bị giết bằng phương pháp này, chủ yếu là tại trại Auschwitz. Hydro xyanua ngày nay ít được sử dụng trong nông nghiệp như một loại thuốc trừ sâu, nhưng vẫn có các ứng dụng trong công nghiệp. Ngày nay Zyklon vẫn được sản xuất tại một số nước dưới các thương hiệu khác,trong đó bao gồm Detia-Degesch, kế thừa Degesch, đã đổi tên sản phẩm thành Cyanosil năm 1974.

Tham khảo

Sách tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 

Phát minh của Đức
Thuốc trừ dịch hại
Trí khôn ở động vật

Trí thông minh ở động vật hay trí khôn của động vật phản ánh những hành vi của động vật được thực hiện một cách có ý thức, khôn khéo và lanh lợi. Theo tạp chí National Geographic, nghiên cứu đã chứng minh các loài động vật thông minh hơn nhiều so với tưởng tượng của con người. Khả năng làm toán ở chó, bắt chước tiếng người ở vẹt, hay nhớ đường đi của chim bồ câu là những biểu hiện trí thông minh ở động vật.

Ở gà
Loài gà có thể kiềm chế, có tính cách riêng, nhận biết con số và khả năng suy luận logic tốt hơn trẻ em, gà con mới nở có khả năng phân biệt số lượng và làm phép tính đơn giản, những con gà có thể nhận biết khoảng thời gian và dự đoán các sự kiện tương lai, loài gà có khả năng kiềm chế để nhận phần thưởng thức ăn tốt hơn, cũng như tự đánh giá vị trí của mình trong đàn. Đó là hai đặc điểm của sự tự ý thức. Những con gà có thể trải qua nhiều cảm xúc tiêu cực và tích cực như sự sợ hãi, hy vọng và lo âu. Chúng có ít nhất 24 kiểu tiếng kêu để thu hút bạn tình hoặc báo động nguy hiểm, đặc điểm tính cách của gà mái mẹ có thể ảnh hưởng đến hành vi của gà con.

Các đối tượng
 Trí khôn ở linh trưởng
 Trí khôn của voi
 Trí khôn của mèo
 Trí khôn ở chim
 Trí khôn ở bồ câu
 Trí khôn ở động vật chân đầu

Tham khảo
 Những biểu hiện trí thông minh của động vật
 9 động vật thông minh nhất hành tinh
 Trí thông minh của động vật
 Mười loài vật thông minh nhất hành tinh 

Động vật
Quyền động vật
Động vật học
Quyền lợi động vật
Christian Cage

William Jason "Jay" Reso (sinh ngày 30/11, 1973) là một diễn viên người Canada và là một đô vật chuyên nghiệp đã nghỉ hưu ở WWE với tên trên võ đài là Christian Cage, sau rút gọn thành Christian. Anh có người bạn trong WWE là Edge. Anh từng giành được rất nhiều chức vô địch trong WWE.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

 
 

Sinh năm 1973
Nam diễn viên điện ảnh Canada
Người Canada gốc Mỹ
Nhân vật còn sống
Đô vật chuyên nghiệp từ Florida
Đô vật chuyên nghiệp từ Ontario
Nam diễn viên Canada thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Canada
Nam diễn viên lồng tiếng Canada
Người Canada gốc Đức
Stephanie McMahon

Stephanie Marie McMahon Levesque ( ; ; sinh 24 tháng 9, 1976) là một nữ doanh nhân người Mỹ, giám đốc thương hiệu (CBO) của WWE và là người đại diện của Raw. Cô cũng đã từng là đô vật chuyên nghiệp và từng là WWF Women's Champion.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Stephanie McMahon  tại WWECorporate.com

Sinh năm 1976
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người Connecticut
Người thành phố New York
Nữ đô vật chuyên nghiệp
Đô vật chuyên nghiệp Mỹ
Người Mỹ gốc Ireland
Nữ lãnh đạo doanh nghiệp
Nữ doanh nhân Hoa Kỳ
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ
Nữ giới Mỹ thế kỷ 21
Bill Goldberg

William Scott "Bill" Goldberg (sinh ngày 27 tháng 12 năm 1966) là một đô vật chuyên nghiệp , cựu cầu thủ bóng bầu dục, từng là bình luận viên và là diễn viên.Đang kí hợp đồng với WWE nơi anh thi đấu trên thương hiệu RAW với tên Bill Goldberg. Anh được biết đến khi anh xuất hiện ở World Championship Wrestling (WCW) vào giữa năm 1997 và 2001; và ở World Wrestling Entertainment (WWE) giữa năm 2003 và 2004. Anh từng là World Heavyweight Champion ở WWE và từng giành được nhiều danh hiệu ở WCW.

Mối thù hiện tại 
Bill Goldberg hiện đang có thù oán với nhà vô địch WWE Heavyweight Championship, Bobby Lashley và quản lý của họ, MVP khi anh muốn tranh đai tại SummerSlam 2021.

Đòn kết liễu 

 Spear (Đòn kết liễu)
 Jackhammer (Đòn kết liễu)
 Pumphandle Suplex
 Neck Lock SuplexÇ
 Swinging Neckbreaker
 Gorilla Press Slam
 Gorilla Press Powerslam
 Body Slam
 Cross Armbreaker
 Front Powerslam

Biệt danh 

 NGƯỜI KHỔNG LỒ WWE

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang chính thức 
 
 

Sinh năm 1966
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Người viết hồi ký Mỹ
Nhân vật còn sống
Đô vật chuyên nghiệp từ California
Người dẫn chương trình truyền hình Mỹ
Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Nga-Do Thái
Hunico

Jorge Arias (sinh ngày 5 tháng 8 năm 1977) là một đô vật chuyên nghiệp người Mexico-Mỹ. Anh hiện đang đấu vật trong WWE, nơi anh từng là thành viên của The Lucha Dragons với Kalisto. Anh từng được biết với tư cách là Hunico trong WWF.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

 

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1977
Místico
Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc México
Xương sàng

Xương sàng là một xương lẻ thuộc khối xương sọ ngăn cách khoang mũi và não. Xương này nằm tại trần của ổ mũi, giữa hai ổ mắt. Xương sàng có khối lượng nhẹ do cấu trúc dạng bọt biển. Đây là một trong những xương tạo nên ổ mắt.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

xương đầu và cổ
Núi Kujū

là một trong 100 núi nổi tiếng Nhật Bản. Núi cao  nằm trên ranh giới hai thành phố Kokonoe và Taketa ở tỉnh Ōita trên đảo Kyushu. Tọa lạc tại vườn quốc gia Aso-Kujū.

Chú thích

Núi Nhật Bản
Núi lửa dạng tầng
Núi lửa dạng tầng Holocen
Núi Tekari

là một phần dãy núi Akaishi trên ranh giới hai tỉnh Shizuoka và Nagano ở Nhật Bản. Đây là ngọn núi phía nam dãy núi Akaishi và núi cực nam trên  tại Nhật Bản.

Tham khảo

Núi Nhật Bản
Núi Nagano
Núi Hijiri

là một ngọn núi nằm trong dãy núi Akaishi ở cả hai nơi Aoi-ku, Shizuoka, Shizuoka và Iida, Nagano, tại vùng Chūbu, Nhật Bản. Núi cao  và là một phần dãy núi Akaishi. Núi thuộc vườn quốc gia Minami Alps nằm tại cực nam. Núi cũng được đưa vào danh sách "100 núi nổi tiếng Nhật Bản". Có nhiều con đường mòn và túp lều leo núi xung quanh. Có túp lều Hijiri-Daira tại đèo phía nam.

Địa lý và Môi trường 
Núi Hijiri là đỉnh núi cao nhất ở cực nam của dãy núi Akaishi (thường gọi là Alps phía Nam). Ngọn núi này nằm trên biên giới giữa tỉnh Shizuoka và Nagano. Do vị trí nằm sâu trong dãy núi, khu vực xung quanh núi Hijiri vẫn giữ được vẻ hoang sơ với hệ sinh thái phong phú. Đây là nơi cư ngụ của nhiều loài thực vật vùng cao và các loài động vật như hươu Sika và gà tuyết.

Leo núi 
Đây là một trong những ngọn núi thử thách nhất trong dãy Alps phía Nam do quãng đường tiếp cận khá dài.

Tuyến đường phổ biến: Thường bắt đầu từ khu vực đập Hatanagi số 1 phía tỉnh Shizuoka hoặc từ Iijima phía tỉnh Nagano.

Trạm dừng: Có túp lều Hijiri-daira nằm ở phía nam của đỉnh núi, cung cấp chỗ nghỉ cho người leo núi trong mùa hè.

Thời điểm lý tưởng: Từ tháng 7 đến giữa tháng 9 là mùa leo núi chính khi tuyết đã tan hết trên các đỉnh cao.

Chú thích

Núi Nhật Bản
Núi Shiomi

là một ngọn núi nằm ở trung tâm dãy núi Akaishi-Alps phía nam, trong công viên Quốc gia Minami Alps, Nhật Bản. Nằm trên biên giới hai tỉnh Shizuoka và Nagano. Đây là một trong số 100 núi nổi tiếng Nhật Bản.

Chú thích

Núi Nhật Bản
Núi Nagano
Đồ Thư

Đồ Tuy (chữ Hán: 屠睢, bính âm: Tú Suī), các bản dịch hiện nay quen gọi là Đồ Thư, tướng nhà Tần chức Lâu thuyền tướng quân. Ông làm chủ tướng và tử trận trong cuộc chiến Tần-Việt.

Xuất binh
Năm 218 TCN, Thủy Hoàng sai Đồ Thư chinh phục Bách Việt, Đồ Thư lấy 50 vạn quân chia ra 5 đạo:
 Đạo thứ nhất đóng ở đèo Đàm Thành, là đèo thuộc đất Thủy An trên núi Việt Thành, Ngũ Lĩnh, trên đường từ Hồ Nam xuống đông bắc Quảng Tây.
 Đạo thứ hai đóng ở ải Cửu Nghi, ở phía đông bắc Quảng Tây giáp Hồ Nam
 Đạo thứ ba đóng ở Phiên Ngung
 Đạo thứ tư đóng ở Nam Dã
 Đạo thứ năm đóng ở sông Dư Can 
Năm 214 TCN, quân Thư thừa kế chiếm được đất Lục Lương, giết chết Dịch Hu Tống lập ra 2 quận Quế Lâm và Tượng (quận Nam Hải cũng thuộc Lục Lương, do đạo quân thứ 3 đánh chiếm). Từ đây, Đồ Thư tiếp tục thúc quân về phía nam. Quân ông cứ vậy đi  theo sông Tả Giang và sông Kỳ Cùng tiến vào vùng đất của người Âu Việt.

Thua trận và chết 
Sau khi Dịch Hu Tống tử trận, để tránh thế mạnh của quân Đồ Thư, người Việt rút vào rừng sâu, cùng nhau bầu thủ lĩnh mới để chống địch. Lúc đó, Thục Phán trở thành một thủ lĩnh Tây Âu đứng lên chống Tần. Người Việt đánh tập kích bất ngờ và dùng cung nỏ chống lại quân Tần, làm tổn thất nhiều binh lính của Đồ Thư. Khiến cho ông phải thua trận.

Cuộc chiến chống Tần của người Việt diễn ra trong nhiều năm. Quân ông tổ chức tấn công tiêu diệt không hiệu quả, dần dần lương thực bị tuyệt và thiếu, muốn tiến hay lui đều bị người Việt bủa vây đánh úp. Sử ký mô tả tình trạng quân ông:

Theo Hoài Nam tử, Đồ Thư bị giết, quân Tần thây phơi máu chảy vài mươi vạn, nước Tần phải lấy tù nhân bị lưu đày để bổ sung quân đội. Sau này, Tần Thủy Hoàng lấy Nhâm Hiêu thay Đồ Thư làm chủ tướng, tiếp tục đánh dẹp, đến năm 214 TCN thì bình định xong Lĩnh Nam.

Tham khảo 

Tử trận ở Việt Nam
Diều (giải phẫu học)

Diều (hay còn gọi là bầu diều) là một bộ phận của hệ thống tiêu hóa và là phần giãn nở của thực quản. Cơ quan này được tìm thấy trong rất nhiều ngành động vật. Nó có ở chim, bò sát không bay, động vật không xương sống như giun đất, đỉa và côn trùng.

Ong sau khi hút phấn hoa sẽ chứa tạm ở diều.

Cấu tạo ở cá sấu 
Diều là một bộ phận của hệ thống tiêu hóa và là phần giãn nở của thực quản cách cuống họng cỡ 30 cm nơi thức ăn được dự trữ (tạm thời) và "làm mềm" bằng dịch vị và nước bọt từ miệng trước khi đi vào dạ dày.
Diều thường bị chướng vì không thể đẩy thức ăn qua dạ dày và thức ăn tồn đọng tại diều quá lâu. Bên cạnh việc thiếu chất, diều còn bị chướng (đôi khi rất to), gà thường bỏ ăn uống và trở nên rất yếu.

Chú thích 

Giải phẫu học
Hệ tiêu hóa
Giải phẫu côn trùng
Giải phẫu học chim
Kukufeldia
Robert Macauley

Robert Conover "Bob" Macauley (11 tháng 12 năm 1923 – 26 tháng 12 năm 2010) là một doanh nhân người Mỹ, đã rời bỏ một công ty in ấn để mở tổ chức từ thiện AmeriCares vào năm 1982. Tổ chức này đã cung cấp nhiều tỷ đô la Mỹ để viện trợ người nghèo trong các cuộc khủng hoảng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Macauley đã bắt đầu viện trợ các trẻ mồ côi ở Việt Nam Cộng Hoà từ đầu những năm 1970 và mở rộng sang các mục đích nhân đạo sau sự kiện Tai nạn C5 Tân Sơn Nhất vào năm 1975 trong Chiến dịch Di Tản Trẻ Mồ Côi (Operation Babylift) của Chính phủ Hoa Kỳ.

Tiểu sử 
Macauley sinh ngày 11 tháng 12 năm 1923 ở Manhattan và lớn lên ở Greenwich, Connecticut. Ông tham gia học tại Phillips Academy và Đại học Yale, nơi ông ở cùng phòng với George H. W. Bush, tổng thống thứ 41 của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Ông tham gia quân đội và phục vụ ở Bắc Phi trong bộ phận hậu cần của Không quân Mỹ. Sau khi giải ngũ, ông đạt bằng đại học Yale. Ông tham gia công việc kinh doanh của gia đình và thành lập Virginia Fibre Corporation vào năm1972.

Macauley lần đầu tham gia một công tác từ thiện ngay sau khi chuyến bay đầu tiên gặp nạn trong Chiến dịch Di Tản Trẻ Mồ Côi (Operation Babylift) vào đầu tháng 4 năm 1975, trong đó một chiếc máy bay vận tải phản lực Lockheed C-5 Galaxy của Không Lực Hoa Kỳ mang theo trẻ mồ côi Việt Nam Cộng Hoà, đã va chạm khi tiếp đất làm 150 người thiệt mạng và 175 người sống sót. Trong đó, hầu hết là trẻ em trong số  2000 trẻ đang chờ để được di cư sang Mỹ trong những ngày trước khi Sài Gòn thất thủ. Khi nhận thấy cần phải mất nhiều tuần để di tản trẻ mồ côi vì máy bay vận tải quân sự đang bị thiếu, Macauley đã thuê một chiếc Boeing 747 của hãng hàng không Pan American World Airways và thu xếp để 300 trẻ mồ côi rời khỏi Việt Nam. Ông đã thế chấp ngôi nhà của mình để lấy tiền trả cho chuyến bay này.

Macauley thành lập tổ chức từ thiện AmeriCares năm 1982. Một năm sau ông tổ chức vận chuyển hàng hỗ trợ nhân đạo sang Ba Lan theo chỉ thị của Đức Giáo hoàng John Paul II và tổ chức chuyển hàng bằng đường không để cung cấp thuốc men cho nạn nhân của cuộc Nội chiến Liban. Chấp nhận không được trả công, ông nhận vai trò đứng đầu tổ chức từ thiện đến năm 2002, thu thập các đồ từ thiện từ các nhà hảo tâm và chuyển đến những nơi cần đến trên khắp thế giới.

Macauley mất ở tuổi 87 tại nhà riêng ở Florida vào ngày 26 tháng 12 năm 2010 vì bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính bên vợ ông Leila, con gái, con trai, con trai riêng và bốn cháu.

Chú thích 

Sinh năm 1923
Mất năm 2010
Nhà từ thiện Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Yale
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Hòn Mê

Hòn Mê là quần đảo trong vịnh Bắc Bộ thuộc vùng đất tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam. Về hành chính quần đảo hiện thuộc phường Hải Bình tỉnh Thanh Hóa.

Quần đảo Hòn Mê cách đất liền 11 km, gồm 17 đảo lớn nhỏ, diện tích tổng cộng 450 ha, riêng đảo Hòn Mê, còn gọi là Hòn Mê Lớn, có diện tích 420 ha.

Ngoài đảo chính là Hòn Mê, còn có các đảo: 
Hòn Bung, Hòn Cháy, Hòn Ruộc, hai đảo Hòn Diêm, Hòn Miệng, Hòn Buồm, ba đảo Hòn Sổ, Hòn Sập, Hòn Nếu trong, Hòn Nếu ngoài, Hòn Bò, Hòn Vàng, Hòn Sảnh, Hòn Đót.
 
 Hòn Mê 
 Hòn Vàng 
 Hòn Vát 
 Hòn Bằng 
 Hòn Hộp 
 Hòn Đót 
 Hòn Miêng 
 Hòn Sô 
 Hòn Sập 
 Hòn Nếu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Địa lý Thanh Hóa
Hòn Mê
Đảo Việt Nam
Thái Thiếu Phân

Thái Thiếu Phân (蔡少芬) có tên tiếng Anh là Ada Choi (sinh ngày 17 tháng 9 năm 1973 tại Hồng Kông thuộc Anh) là một nữ diễn viên truyền hình - diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Hồng Kông. Cô từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.

Sự nghiệp 
Thái Thiếu Phân là Á hậu 2 của cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông năm 1991. Thái Thiếu Phân đóng phim đầu tiên năm 1992 và nổi tiếng một năm sau đó với phim truyền hình Ma đao hiệp tình, hợp tác cùng Ôn Triệu Luân. Tiếp đến, cô đóng hàng loạt phim cổ trang như Bạch phát ma nữ truyện, Bao Thanh Thiên và khẳng định tên tuổi với Bàn tay nhân ái, Bí mật của trái tim, Thử thách nghiệt ngã,... Năm 1998, cô đoạt được danh hiệu Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất �tại Giải thưởng thường niên TVB với bộ phim Bí Mật Của Trái Tim. Thái Thiếu Phân là một trong Tứ Đại Hoa Đán (danh hiệu dành cho diễn viên nữ được yêu thích nhất) của TVB thập niên 1990-2000 cùng với Quách Khả Doanh, Trần Tuệ San và Tuyên Huyên.

Là một trong những nữ diễn viên trụ cột của TVB, Thái Thiếu Phân từng đóng Bàn tay nhân ái, Thiên địa hào tình, Thâm cung nội chiến 2, Lấy chồng giàu sang... Những năm sau này, cô chủ yếu đóng phim của Trung Quốc đại lục. Khi tấn công sang thị trường Đại lục, Thái Thiếu Phân gặp khó khăn vì nói tiếng Quảng Đông. May mắn cô được chọn thể hiện nhân vật Hoàng hậu Ô Lạp Na Lạp Nghi Tu trong Chân Hoàn truyện và rất được khán giả yêu thích. Mỗi khi xuất hiện trước truyền thông, cô đều được fan yêu mến gọi với biệt danh "nương nương".

Đời sống cá nhân 
Thái Thiếu Phân có mẹ là người gốc Hoa từng sinh sống Việt Nam và Cambodia (theo như những gì cô phát biểu trong một game show của TVB Movie Buff Championship - 超級遊戲獎門人#04 Episode 2 vào năm 2010).

Thái Thiếu Phân kết hôn với diễn viên Trung Quốc Trương Tấn (Max Zhang Jin) năm 2008 sau hơn 4 năm hẹn hò, họ tổ chức đám cưới ở cả hai nơi Hồng Kông và Trung Quốc với sự tham gia của nhiều bạn bè và có 2 người bạn thân Chu Nhân và Trần Pháp Dung làm dâu phụ cho cô. Họ hiện sinh được 3 đứa con.

Cô có nhóm bạn thân gồm bốn mỹ nhân hàng đầu showbiz Hồng Kông, gồm: Trần Pháp Dung, Chu Nhân, Thái Thiếu Phân và Hồng Hân. Tính đến nay, họ đã gắn bó với nhau hơn hai thập kỷ.

Giải thưởng 
Giải thưởng thường niên TVB
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1998: Thử Thách Nghiệt Ngã
Cặp đôi được yêu thích nhất 
1998: Bàn Tay Nhân Ái - với Ngô Khải Hoa
2001: Bàn Tay Nhân Ái II - với Ngô Khải Hoa
2004: Thám Tử Lùng Danh - với Huỳnh Tử Hoa
Nhân vật truyền hình được yêu thích 
2001: Nữ Cảnh Sát (Lực Lượng Phản Ứng III)
2002: Huyền Thoại Bắt Đầu
2004: Thám Tử Lừng Danh

Phim và Giải thưởng

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official Sina Blog of Ada Choi
 Ada Choi on Sina Twitter
 HK cinemagic entry 

Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Hồng Kông
Người họ Thái
Sinh năm 1973
Diễn viên Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Hoa đán của TVB
Chế Năng

Chế Năng (制能) là vua của Chăm Pa, lúc đó là chư hầu của Đại Việt từ năm 1312 tới 1318.

Tiểu sử
Chế Năng là con thứ hậu Tapasi của vua Chế Mân, người Yavadvipa.
Khi Đại Việt dưới thời vua Trần Anh Tông chiếm đóng Chăm Pa. Chế Đà A Bà Niêm được đưa lên thay thế anh cùng cha khác mẹ mình là vua Chế Chí năm 1312, lấy tước hiệu Chế Năng.

Năm 1314 Chế Năng kéo quân ra Bắc chiếm lại châu Ô và châu Lý và chỉ bị đẩy lui 5 năm sau đó. Năm 1318, vua Trần Minh Tông gửi quân dưới sự lãnh đạo của tướng Trần Quốc Chẩn và Phạm Ngũ Lão tiến xuống Đồ Bàn, Chế Năng cùng hoàng gia chạy sang Java lánh nạn, triều đình Chiêm Thành bị bỏ trống.

Tham khảo 

Lãnh tụ Vijaya
Sê Kaman

Sê Kaman hay Xe Kaman (còn viết là Sekaman, Xekaman) là một phụ lưu quan trọng của sông Sekong ở đông nam Lào.

Dòng chảy
Đầu nguồn của Sê Kaman là dòng Đăk P'Lô ở xã Đắk Plô, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum, bên Việt Nam.

Trên lãnh thổ Lào Sê Kaman chảy qua Muang Dak Cheung tỉnh Sekong, và đến Muang Xaysetha, Attapeu thì nhập vào Sê Kông, trong đó có khu Bảo tồn đa dạng sinh học Dong Ampham (Dong Ampham National Biodiversity Conservation Area). Có tư liệu nói rằng ở khu Bảo tồn này, trên Sê Kaman bắt gặp cá nược.

Chính phủ Lào đã cho xây dựng một số công trình thủy điện và thủy lợi trên Sê Kaman. Trong số đó nhà máy Thủy điện Xekaman 1 đã hoạt động từ năm 2014.

Chỉ dẫn

Tham khảo

Xem thêm
 Sông Sê Kông

Liên kết ngoài

Sekaman
Sông tại Kon Tum
Địa lý Lào
Lâm Văn Long

Lâm Văn Long có tên tiếng Anh là Frankie Lam (sinh ngày 19 tháng 12 năm 1967) là một nam diễn viên kiêm ca sĩ người Hồng Kông. Anh từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB. Hiện Lâm Văn Long giữ chức Phó chủ tịch của Truyền hình Á thị (ATV).

Phim

Phim truyền hình

Phim Điện Ảnh

Tác Phẩm Âm Nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Frankie Lam on Internet Movie Database
 Frankie Lam on Sina Twitter

Nam diễn viên Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Diễn viên Hồng Kông
Người từ Phiên Ngung, Quảng Châu
Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Diễn viên truyền hình Hồng Kông
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 20
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 21
ATV
Nam diễn viên truyền hình Hồng Kông
Denny Laine

Denny Laine (tên khai sinh Brian Frederick Hines; 29 tháng 10 năm 1944 – 5 tháng 12 năm 2023) là nhạc sĩ, ca sĩ, nhà viết nhạc và nghệ sĩ guitar người Anh. Ông được biết đến là thành viên của ban nhạc The Moody Blues với bài hit "Go Now" vào năm 1964, và là thành viên của ban nhạc Wings cùng với Paul McCartney từ năm 1971 đến năm 1981.

Ông mắc Covid-19 vào năm 2022, sau đó trải qua nhiều cuộc phẫu thuật vì các vấn đề về phổi, bao gồm cả xẹp phổi. Sau khi vợ ông tạo tài khoản GoFundMe để tiếp nhận quyên góp, những người bạn và người hâm mộ Laine đã tổ chức một buổi hòa nhạc gây quỹ tại hộp đêm Troubadour nổi tiếng ở West Hollywood, California, vào ngày 27 tháng 11 năm 2023. Ông qua đời vì bệnh phổi kẽ tại Naples, Florida vào ngày 5 tháng 12 năm 2023, thọ 79 tuổi. Vợ ông đã thông báo thông tin này trên trang Facebook và Instagram chính thức của ông sau đó.

Tham khảo

Nhạc sĩ rock Anh
Ca sĩ tự sáng tác người Anh
Nghệ sĩ guitar người Anh
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Anh
Người viết bài hát Anh
Nghệ sĩ guitar chính
Tử vong vì bệnh phổi