Cúp bóng đá châu Á 2023

Cúp bóng đá châu Á 2023 (AFC Asian Cup 2023, ) là giải đấu lần thứ 18 của Cúp bóng đá châu Á, giải vô địch bóng đá nam quốc tế lớn nhất của châu Á diễn ra bốn năm một lần do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức. Giải đấu có sự tham dự của 24 đội tuyển quốc gia sau khi AFC tăng số đội từ 16 lên 24 đội kể từ giải đấu năm 2019.

Ngày 14 tháng 5 năm 2022, Liên đoàn bóng đá Trung Quốc bị tước quyền đăng cai giải đấu này do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.

Vào ngày 17 tháng 10 năm 2022, AFC thông báo giải đấu được tổ chức tại Qatar để thay thế cho Trung Quốc do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Qatar trở thành quốc gia đầu tiên tổ chức ba kỳ Cúp bóng đá châu Á, sau các năm 1988 và 2011. Do nhiệt độ cao và thời tiết nắng nóng vào mùa hè ở vùng Vịnh khiến Qatar phải tham gia Cúp Vàng CONCACAF 2023, giải đấu bị hoãn từ mùa hè năm 2023 sang đầu năm 2024.

Trung Quốc trải qua giải đấu tệ nhất trong lịch sử tham dự các kỳ Cúp bóng đá châu Á khi họ bị loại ngay từ vòng bảng mà không ghi được bàn thắng nào. Jordan đã có lần đầu tiên vào đến trận chung kết của giải đấu sau khi lần lượt đánh bại Iraq, Tajikistan và Hàn Quốc. Trong khi đó, ở lượt trận thứ hai vòng bảng, Nhật Bản để thua sốc Iraq với tỷ số 1–2, qua đó lần đầu tiên để thua Iraq sau 42 năm kể từ Đại hội Thể thao châu Á 1982 trên đất Ấn Độ. Tajikistan làm nên lịch sử khi lọt vào tứ kết ngay trong lần đầu tiên tham dự sau khi đánh bại UAE ở vòng 16 đội sau loạt đá luân lưu. Indonesia, Syria và Palestine đã có lần đầu tiên lọt vào vòng đấu loại trực tiếp khi là 3 trong 4 đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất. Thái Lan trở thành đội bóng duy nhất của Đông Nam Á bất bại tại vòng bảng, khi cầm hòa Oman và Ả Rập Xê Út. Trung Quốc và Ấn Độ là hai đội tuyển không ghi được bàn thắng nào tại giải đấu.

Chủ nhà kiêm đương kim vô địch, Qatar bảo vệ thành công chức vô địch sau khi đánh bại Jordan với tỷ số 3–1 trong trận chung kết của giải đấu.

Lựa chọn chủ nhà

Trung Quốc ban đầu đã được công bố là bên giành chiến thắng trong cuộc chạy đua đăng cai Cúp bóng đá châu Á 2023 vào ngày 4 tháng 6 năm 2019, không lâu trước khi Đại hội FIFA lần thứ 69 diễn ra tại Paris, Pháp. Do đó, giải đấu ban đầu dự kiến được tổ chức tại quốc gia này từ ngày 16 tháng 6 đến ngày 16 tháng 7 năm 2023. Tuy nhiên, vào ngày 14 tháng 5 năm 2022, AFC thông báo rằng Trung Quốc sẽ rút quyền đăng cai giải đấu do những mối lo ngại về đại dịch COVID-19 và chính sách Zero-COVID của Trung Quốc. Sau khi Trung Quốc từ bỏ quyền đăng cai, AFC đã tiến hành vòng đấu thầu thứ hai, với thời hạn nộp hồ sơ dự kiến vào ngày 17 tháng 10 năm 2022.

Bốn quốc gia đã nộp hồ sơ đăng cai thay Trung Quốc bao gồm Úc, Indonesia, Qatar và Hàn Quốc, nhưng Úc sau đó đã rút hồ sơ vào tháng 9 năm 2022 do vướng tổ chức Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023 còn Indonesia bị loại khỏi cuộc đua vào ngày 15 tháng 10. Với hai quốc gia còn lại là Hàn Quốc và Qatar, trong cuộc họp Ban chấp hành AFC lần thứ 11 vào ngày 17 tháng 10 năm 2022, AFC thông báo rằng Qatar đã thắng thầu và sẽ đăng cai giải đấu.

Các đội tuyển

Vòng loại 

Hai giai đoạn đầu tiên của vòng loại cũng sẽ đóng vai trò là vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2022 khu vực châu Á, giải đấu mà đội đương kim vô địch Qatar đã giành một suất tham dự do là nước chủ nhà. Tuy nhiên, họ vẫn phải thi đấu ở vòng loại thứ hai để giành quyền tham dự Cúp bóng đá châu Á 2023.

Đông Timor đã bị AFC cấm tham gia vòng loại sau khi bị phát hiện có tổng cộng 12 cầu thủ không đủ điều kiện trong các trận đấu tại vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2019, cũng như nhiều giải đấu khác. Tuy nhiên, vì FIFA không cấm họ thi đấu ở vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2022, Đông Timor vẫn được phép tham dự vòng loại, nhưng họ sẽ không được cấp phép tham dự Cúp bóng đá châu Á.

Vòng loại đã bắt đầu vào ngày 6 tháng 6 năm 2019 và kết thúc vào ngày 14 tháng 6 năm 2022 để chọn ra 23 suất tham dự.

Các đội tuyển đã vượt qua vòng loại 
Trong 24 đội tuyển tham dự giải đấu, có đến 20 đội từng tham dự giải đấu năm 2019. Hồng Kông có lần góp mặt trở lại sau 56 năm kể từ giải đấu năm 1968. Indonesia và Malaysia cũng có lần góp mặt trở lại sau 17 năm kể từ Asian Cup 2007 mà hai quốc gia này đồng đăng cai cùng với Việt Nam và Thái Lan. Tajikistan có lần đầu tiên tham dự giải đấu. Kuwait và Yemen là hai đội Tây Á không vượt qua được vòng loại cuối cùng của giải đấu. CHDCND Triều Tiên rút lui giữa chừng ở vòng loại thứ hai của giải đấu do lo ngại về đại dịch COVID-19. Philippines, CHDCND Triều Tiên, Turkmenistan và Yemen là những đội đã thi đấu ở giải đấu trước mà không vượt qua vòng loại cho giải đấu này.

Vào ngày 16 tháng 8 năm 2022, ban đầu Liên đoàn bóng đá thế giới nhất trí quyết định đình chỉ Liên đoàn bóng đá Ấn Độ vô thời hạn do có sự can thiệp của bên thứ ba, vi phạm nghiêm trọng Điều lệ FIFA. Tuy nhiên, đến ngày 27 tháng 8 cùng năm, FIFA cho phép hủy án cấm đối với Ấn Độ, do đó họ vẫn được phép tham dự giải đấu.

Ghi chú

Bốc thăm 
Lễ bốc thăm sẽ được tổ chức tại làng văn hóa Katara ở Doha vào ngày 11 tháng 5 năm 2023 lúc 14:00 AST (UTC+3).

Hạt giống 
Vào ngày 7 tháng 4 năm 2023, AFC công bố kết quả phân nhóm hạt giống dựa trên Bảng xếp hạng FIFA tháng 4 năm 2023.

Kết quả bốc thăm 
Các đội được bốc thăm liên tiếp vào các bảng từ A đến F. Lần đầu tiên trong lịch sử Cúp bóng đá châu Á, các đội từ nhóm thấp nhất được bốc thăm trước nhưng không được phân vào các vị trí cuối cùng của các bảng như đã diễn ra ở các giải trước. Các đội nhóm 1 được chỉ định vào các vị trí đầu tiên trong các bảng, trong khi các vị trí tiếp theo của tất cả các đội còn lại sẽ được bốc thăm riêng từ nhóm 4 đến nhóm 2 (nhằm mục đích xác định lịch thi đấu trong mỗi bảng).

Bốc thăm sẽ dẫn đến các bảng sau:

Đội hình 
Đội hình tham dự Cúp bóng đá châu Á 2023

Địa điểm 
Vào ngày 5 tháng 4 năm 2023, AFC đã công bố tám sân vận động được lựa chọn để tổ chức giải đấu, trải dài trên bốn thành phố chủ nhà. Trong đó, có bảy sân vận động từng tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 2022.

Trọng tài 
Vào ngày 13 tháng 9 năm 2023, FIFA chính thức công bố danh sách 33 trọng tài, 37 trợ lý trọng tài, 2 trọng tài dự bị và 2 trợ lý trọng tài dự bị, bao gồm 2 nữ trọng tài và 3 nữ trợ lý trọng tài. Công nghệ video hỗ trợ trọng tài (VAR) chính thức được áp dụng cho tất cả các trận đấu tại giải đấu sau giải đấu năm 2019, áp dụng cho các trận đấu từ vòng tứ kết.

Trọng tài

 Shaun Evans
 Alireza Faghani
 Kate Jacewicz
 Phó Minh
 Mã Ninh
 Mooud Bonyadifar
 Mohanad Qasim Sarray
 Yusuke Araki
 Jumpei Iida
 Hiroyuki Kimura
 Yoshimi Yamashita
 Adham Makhadmeh
 Kim Hee-gon
 Kim Jong-hyeok
 Ko Hyung-jin
 Mohammed Al Hoish
 Khalid Al-Turais
 Ahmad Al-Ali
 Abdullah Jamali
 Nazmi Nasaruddin
 Ahmed Al-Kaf
 Abdulrahman Al-Jassim
 Abdulla Al-Marri
 Khamis Al-Marri
 Salman Ahmad Falahi
 Muhammad Taqi
 Hanna Hattab
 Sivakorn Pu-Udom
 Omar Al-Ali
 Adel Al-Naqbi
 Mohammed Abdulla Hassan Mohamed
 Akhrol Riskullaev
 Ilgiz Tantashev

Trợ lý trọng tài

 Ashley Beecham
 Anton Shchetinin
 Trương Thành
 Chu Phi
 Alireza Ildorom
 Saeid Ghasemi
 Ahmed Al-Baghdadi
 Watheq Al-Swaiedi
 Makoto Bozono
 Jun Mihara
 Takumi Takagi
 Naomi Teshirogi
 Mohammad Al-Kalaf
 Ahmad Al-Roalle
 Kim Kyoung-min
 Park Sang-jun
 Yoon Jae-yeol
 Ahmad Abbas
 Abdulhadi Al-Anezi
 Mohd Arif Shamil Bin Abd Rasid
 Mohamad Zairul Bin Khalil Tan
 Abu Bakar Al-Amri
 Rashid Al-Ghaithi
 Saoud Al-Maqaleh
 Taleb Al-Marri
 Zaid Al-Shammari
 Yasir Al-Sultan
 Abdul Hannan Bin Abdul Hasim
 Ronnie Koh Min Kiat
 Ali Ahmad
 Mohamad Kazzaz
 Tanate Chuchuen
 Rawut Nakarit 
 Mohamed Al-Hammadi
 Hasan Al-Mahri
 Timur Gaynullin
 Andrey Tsapenko

Trọng tài dự bị

 Majed Al-Shamrani
 Sadullo Gulmurodi

Trợ lý trọng tài dự bị

 Tào Nghị
 Mohammed Al-Abakry

Lễ khai mạc
Tại buổi lễ khai mạc, vở nhạc kịch mang tên "Chương thất lạc của Kelileh và Demneh" được tổ chức tại Sân vận động Lusail, trước trận đấu giữa Qatar và Liban vào ngày 12 tháng 1 năm 2024.

Vòng bảng
Hai đội đứng đầu của mỗi bảng và 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành quyền vào vòng 16 đội.

    ]]

Các tiêu chí
Các đội được xếp hạng theo điểm (3 điểm cho đội thắng, 1 điểm cho đội hòa, 0 điểm cho đội thua), và nếu bằng điểm, các tiêu chí sau đây được áp dụng, theo thứ tự đưa ra, để xác định thứ hạng:
Điểm trong các trận đấu đối đầu giữa các đội bằng điểm;
Hiệu số bàn thắng thua trong các trận đấu đối đầu giữa các đội bằng điểm;
Tỷ số trong các trận đấu đối đầu giữa các đội bằng điểm;
Nếu có nhiều hơn hai đội bằng điểm, và sau khi áp dụng tất cả các tiêu chí đối đầu ở trên, một nhóm nhỏ các đội vẫn bằng điểm nhau, tất cả các tiêu chí đối đầu ở trên được áp dụng riêng cho nhóm này;
Hiệu số bàn thắng thua trong tất cả các trận đấu bảng;
Số bàn thắng ghi được trong tất cả các trận đấu bảng;
Sút luân lưu nếu chỉ có hai đội bằng điểm và họ gặp nhau trong lượt trận cuối cùng của bảng;
Điểm kỷ luật (thẻ vàng = 1 điểm, thẻ đỏ là kết quả của hai thẻ vàng = 3 điểm, thẻ đỏ trực tiếp = 3 điểm, thẻ vàng tiếp theo là thẻ đỏ trực tiếp = 4 điểm);
Bốc thăm.

Tất cả các trận đấu diễn ra theo giờ địa phương (UTC+3).

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Xếp hạng các đội xếp thứ ba

Vòng đấu loại trực tiếp 

Tại vòng đấu loại trực tiếp, hiệp phụ và loạt sút luân lưu được sử dụng để quyết định đội thắng nếu cần thiết. Cầu thủ dự bị thứ sáu có thể được thực hiện trong hiệp phụ.

Sơ đồ 

Tất cả các giờ đều là giờ địa phương, AST (UTC+3).

Vòng 16 đội

Tứ kết

Bán kết

Chung kết

Thống kê

Các giải thưởng 
Các giải thưởng sau đây đã được trao sau khi giải đấu kết thúc:

Đội hình tiêu biểu của giải

Cầu thủ ghi bàn

Kỷ luật
Một cầu thủ sẽ tự động bị đình chỉ thi đấu trận tiếp theo vì những hành vi vi phạm sau:
 Nhận thẻ đỏ (treo thẻ đỏ có thể được gia hạn nếu phạm tội nghiêm trọng)
 Nhận 2 thẻ vàng trong 2 trận đấu
 Sau khi vào bán kết, tất cả thẻ vàng, thẻ đỏ nhận được đều được tính lại. Điều này có nghĩa là ngay cả khi một cầu thủ nhận thẻ vàng ở trận bán kết, mọi thẻ trước đó sẽ không được tính, cho phép họ tham dự trận chung kết.
Các trường hợp tạm dừng sau đây đã xảy ra trong giải đấu:

Bảng xếp hạng giải đấu

Tiếp thị

Biểu trưng và khẩu hiệu 
Biểu trưng chính thức và hình hiệu của giải đấu được ra mắt trong buổi lễ bốc thăm diễn ra vào ngày 11 tháng 5 năm 2023. Biểu trưng được công bố với hình dáng của chiếc cúp vô địch, với các đường kẻ lấy cảm hứng từ lông của chim ưng và những cánh của hoa sen. Phần trên của biểu trưng có màu hạt dẻ, màu sắc biểu trưng trên quốc kỳ Qatar, trong khi phần dưới của biểu trưng có chữ "nuqta" trong tiếng Ả Rập.

Khẩu hiệu chính thức của giải đấu là "Hayya Asia", có nghĩa là Châu Á tiến lên!, đã được công bố vào ngày 5 tháng 10 năm 2023 trong sự kiện đánh dấu còn 100 ngày giải đấu sẽ chính thức khởi tranh.

Bóng thi đấu 
Quả bóng thi đấu chính thức của giải đấu là VORTEXAC23 do Tập đoàn Kelme sản xuất và ra mắt vào ngày 10 tháng 8 năm 2023. Thiết kế của quả bóng kết hợp màu nâu đỏ trên quốc kỳ của Qatar, thể hiện bản sắc quốc gia và phản chiếu biểu tượng của giải vô địch ở trọng tâm quả bóng. Các đánh giá kỹ thuật đã kiểm tra nghiêm ngặt hiệu suất của quả bóng, đảm bảo độ bền, chất lượng và tính sẵn sàng.

Vào ngày 20 tháng 12 năm 2023, quả bóng thi đấu chính thức dành riêng cho trận chung kết là VORTEXAC23+ đã ra mắt. Quả bóng được thiết kế dựa trên thiết kế của VORTEXAC23 và sử dụng tông màu chủ đạo là vàng và nâu sẫm để phản ánh uy tín của việc cạnh tranh danh hiệu vô địch.

Bài hát chính thức
Bài hát chính thức của giải đấu, "Hadaf" của Humood AlKhudher và Fahad Al Hajjaji, được phát hành vào ngày 1 tháng 1 năm 2024.

Linh vật 
Vào ngày 2 tháng 12 năm 2023, linh vật chính thức của giải đấu đã được ra mắt tại Barahat Msheireb, Doha, thông qua một bộ phim hoạt hình lấy cảm hứng từ anime do Katara Studios sản xuất. Linh vật là một biệt đội gồm năm chú chuột nhảy Jerboa có tên Saboog, Tmbki, Freha, Zkriti và Traeneh, cũng là linh vật của mùa giải năm 2011 khi Qatar đăng cai lần thứ hai. Các linh vật được tạo ra bởi nghệ sĩ người Qatar Ahmed Al Maadheed, với phần hoạt hình do Fahad Al Kuwari đạo diễn và bài hát do nghệ sĩ người Qatar Dana Al Meer và ca sĩ, nhà soạn nhạc Tarek Al Arabi Tourgane thể hiện. Bốn trong số năm linh vật được đặt tên theo các địa điểm ở Qatar, trong khi Saboog có nguồn gốc từ thuật ngữ dùng để chỉ chó giật ở Qatar. Mỗi linh vật được tạo ra với những đặc điểm khác nhau, giống với các vai trò khác nhau mà các cầu thủ đảm nhận trong một trận đấu bóng đá và được làm giống với một hộ gia đình truyền thống ở Qatar.

Vé 
Lô vé đầu tiên của giải đấu với hơn 150.000 vé đã được bán hết chỉ sau một tuần, kể từ khi bắt đầu mở bán vào ngày 10 tháng 10 năm 2023. 90.000 vé khác của đợt thứ hai đã được bán trong vòng 24 giờ đầu tiên kể từ khi phát hành vào ngày 19 tháng 11 năm 2023. Người hâm mộ từ Qatar, Ả Rập Xê Út và Ấn Độ đã mua phần lớn số vé được cung cấp. Ngoài trận khai mạc giữa Qatar và Liban diễn ra vào ngày 12 tháng 1 năm 2024, trận đấu giữa Ả Rập Xê Út và Oman cũng dẫn đầu về doanh thu bán vé.

Giá vé trận đấu bắt đầu từ mức thấp nhất là 25 QAR (khoảng 6,8 USD) để mang lại khả năng tiếp cận tốt hơn cho hàng triệu người hâm mộ.

Vào ngày 20 tháng 11 năm 2023, Ban tổ chức địa phương (LOC) của giải đấu đã thông báo rằng họ sẽ quyên góp doanh thu từ việc bán vé để hỗ trợ cứu trợ khẩn cấp cho Palestine, trong bối cảnh chiến tranh Israel-Hamas đang diễn ra.

Trò chơi điện tử chính thức 
Vào ngày 11 tháng 1 năm 2024, Konami đã phát hành đoạn giới thiệu ngắn về chế độ chơi AFC Asian Cup 2023 và thông báo rằng chế độ này sẽ được bổ sung vào phiên bản mới nhất của loạt trò chơi điện tử bóng đá eFootball 2024 trong các bản cập nhật sắp tới. Chế độ này bao gồm các đội tuyển thi đấu được cấp phép đầy đủ, cúp vô địch và hình ảnh được cấp phép.

Giải đấu thể thao điện tử 
Vào ngày 8 tháng 12 năm 2023, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đã thông báo rằng họ sẽ công bố mùa giải đầu tiên của AFC eAsian Cup, diễn ra từ ngày 1 đến ngày 5 tháng 2 năm 2024. Giải đấu thể thao điện tử này sẽ được tổ chức trên trò chơi điện tử bóng đá của Konami - eFootball 2024. Giải đấu đánh dấu bước đột phá đầu tiên của AFC vào lĩnh vực thể thao điện tử. Diễn ra tại Nhà thi đấu thể thao điện tử Virtuocity ở Doha, sự kiện có sự góp mặt của 20 trong tổng số 24 liên đoàn thành viên của AFC có đội tuyển quốc gia tham dự Asian Cup.

Vào ngày 6 tháng 2 năm 2024, Indonesia đã giành chức vô địch AFC eAsian Cup đầu tiên với chiến thắng 2–0 trước Nhật Bản trong trận chung kết.

Tài trợ 
Đối tác toàn cầu chính thức

 Continental AG
 Credit Saison
 Neom
 Qatar Airways
 Visit Saudi
 Yili Group

Hỗ trợ tổ chức

 Kelme
 Konami (eFootball)

Đối tác khu vực chính thức

 Pepperstone
 Visa

 Nhà cung cấp dịch vụ khách sạn chính thức
 MATCH Hospitality (Asia)
Đối tác phân phối dữ liệu và video chính thức
 Sportradar

Bản quyền phát sóng
Đã có một số đơn vị phát sóng trên khắp thế giới đã có bản quyền phát sóng trực tiếp giải đấu:

Xem thêm
 Cúp bóng đá U-23 châu Á 2024
 Cúp bóng đá U-20 châu Á 2023
 Cúp bóng đá U-17 châu Á 2023
 Cúp Vàng CONCACAF 2023

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
, the-AFC.com
Trang chủ FIFA

2023
Bóng đá châu Á năm 2023
Bóng đá châu Á năm 2024
Sự kiện thể thao ở Qatar tháng 2 năm 2024
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Qatar
Sự kiện thể thao ở Qatar tháng 1 năm 2024