Polyplacophora

Ốc song kinh (danh pháp khoa học: Polyplacophora), trước đây có tên Amphineura, là một lớp động vật thân mềm, sống biển với kích thước đa dạng. Khoảng 940 loài còn sinh tồn và 430 loài hóa thạch được ghi nhận.

Các loài trong lớp này có một bộ vỏ được tạo nên từ tám mảnh vỏ. Các mảnh vỏ này hơi đè lên nhau, nhưng vẫn khớp lại chính xác. Vì điều này, các mảng vỏ vừa bảo vệ vừa đồng thời cho phép chúng uốn người khi cần di chuyển ở bề mặt không bằng phẳng; chúng thậm chí có thể cuộn tròn lại như một trái bóng.

Loài có kích thước lớn nhất là Cryptochiton stelleri, cư ngụ ở các bờ biển bắc Thái Bình Dương.

Môi trường sống

Các loài Polyplacophora hiện diện trên toàn thế giới, từ vùng nước lạnh đến miền nhiệt đới. Chúng sống trên các bề mặt cứng, như trên đá, và kẻ đá.

Chúng sống hoàn toàn ở biển. Điều này khác với các thân mềm hai mảnh vỏ (với nhiều loài thích ứng với môi trường nước lợ và nước ngọt), và chân bụng (thích ứng với môi trường trên cạn).

Phân loại
 Lớp Polyplacophora de Blainville, 1816
 Phân lớp Paleoloricata Bergenhayn, 1955
 Bộ Chelodida Bergenhayn, 1943
 Họ Chelodidae Bergenhayn, 1943
 Chelodes Davidson et King, 1874
 Euchelodes Marek, 1962
 Calceochiton Flower, 1968
 Bộ Septemchitonida Bergenhayn, 1955
 Họ Gotlandochitonidae Bergenhayn, 1955
 Gotlandochiton Bergenhayn, 1955
 Họ Helminthochitonidae Van Belle, 1975
 Kindbladochiton Van Belle, 1975
 Diadelochiton Hoare, 2000
 Helminthochiton Salter in Griffith et M'Coy, 1846
 Echinochiton Pojeta, Eernisse, Hoare et Henderson, 2003
 Họ Septemchitonidae Bergenhayn, 1955
 Septemchiton Bergenhayn, 1955
 Paleochiton A. G. Smith, 1964
 Thairoplax Cherns, 1998
 Phân lớp Loricata Shumacher, 1817
 Bộ Lepidopleurida Thiele, 1910
 Phân bộ Cymatochitonina Sirenko et Starobogatov, 1977
 Họ Acutichitonidae Hoare, Mapes et Atwater, 1983
 Acutichiton Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
 Elachychiton Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
 Harpidochiton Hoare et Cook, 2000
 Arcochiton Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
 Kraterochiton Hoare, 2000
 Soleachiton Hoare, Sturgeon et Hoare, 1972
 Asketochiton Hoare et Sabattini, 2000
 Họ Cymatochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
 Cymatochiton Dall, 1882
 Compsochiton Hoare et Cook, 2000
 Họ Gryphochitonidae Pilsbry, 1900
 Gryphochiton Gray, 1847
 Họ Lekiskochitonidae Smith et Hoare, 1987
 Lekiskochiton Hoare et Smith, 1984
 Họ Permochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
 Permochiton Iredale et Hull, 1926
 Phân bộ Lepidopleurina Thiele, 1910
 Họ Abyssochitonidae (synonym:Ferreiraellidae) Dell' Angelo et Palazzi, 1991
 Glaphurochiton Raymond, 1910
 ?Pyknochiton Hoare, 2000
 ?Hadrochiton Hoare, 2000
 Ferreiraella Sirenko, 1988
 Họ Glyptochitonidae Starobogatov et Sirenko, 1975
 Glyptochiton Konninck, 1883
 Họ Leptochitonidae Dall, 1889
 Colapterochiton Hoare et Mapes, 1985
 Coryssochiton DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
 Proleptochiton Sirenko et Starobogatov, 1977
 Schematochiton Hoare, 2002
 Pterochiton (Carpenter MS) Dall, 1882
 Leptochiton Gray, 1847
 Parachiton Thiele, 1909
 Terenochiton Iredale, 1914
 Trachypleura Jaeckel, 1900
 Pseudoischnochiton Ashby, 1930
 Lepidopleurus Risso, 1826
 Hanleyella Sirenko, 1973
 Họ Camptochitonidae Sirenko, 1997
 Camptochiton DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
 Pedanochiton DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
 Euleptochiton Hoare et Mapes, 1985
 Pileochiton DeBrock, Hoare et Mapes, 1984
 Chauliochiton Hoare et Smith, 1984
 Stegochiton Hoare et Smith, 1984
 Họ Nierstraszellidae Sirenko, 1992
 Nierstraszella Sirenko, 1992
 Họ Mesochitonidae Dell' Angelo et Palazzi, 1989
 Mesochiton Van Belle, 1975
 Pterygochiton Rochebrune, 1883
 Họ Protochitonidae Ashby, 1925
 Protochiton Ashby, 1925
 Deshayesiella (Carpenter MS) Dall, 1879
 Oldroydia Dall, 1894
 Họ Hanleyidae Bergenhayn, 1955
 Hanleya Gray, 1857
 Hemiarthrum Dall, 1876
 Bộ Chitonida Thiele, 1910
 Phân bộ Chitonina Thiele, 1910
 Liên họ Chitonoidea Rafinesque, 1815
 Họ Ochmazochitonidae Hoare et Smith, 1984
 Ochmazochiton Hoare et Smith, 1984
 Họ Ischnochitonidae Dall, 1889
 Ischnochiton Gray, 1847
 Stenochiton H. Adams et Angas, 1864
 Stenoplax (Carpenter MS) Dall, 1879
 Lepidozona Pilsbry, 1892
 Stenosemus Middendorff, 1847
 Subterenochiton Iredale et Hull, 1924
 Thermochiton Saito et Okutani, 1990
 Connexochiton Kaas, 1979
 Tonicina Thiele, 1906
 Họ Callistoplacidae Pilsbry, 1893
 Ischnoplax Dall, 1879
 Callistochiton Carpenter MS, Dall, 1879
 Callistoplax Dall, 1882
 Ceratozona Dall, 1882
 Calloplax Thiele, 1909
 Họ Chaetopleuridae Plate, 1899
 Chaetopleura Shuttleworth, 1853
 Dinoplax Carpenter MS, Dall, 1882
 Họ Loricidae Iredale et Hull, 1923
 Lorica H. et A. Adams, 1852
 Loricella Pilsbry, 1893
 Oochiton Ashby, 1929
 Họ Callochitonidae Plate, 1901
 Callochiton Gray, 1847
 Eudoxochiton Shuttleworth, 1853
 Vermichiton Kaas, 1979
 Họ Chitonidae Rafinesque, 1815
 Phân họ Chitoninae Rafinesque, 1815
 Chiton Linnaeus, 1758
 Amaurochiton Thiele, 1893
 Radsia Gray, 1847
 Sypharochiton Thiele, 1893
 Nodiplax Beu, 1967
 Rhyssoplax Thiele, 1893
 Teguloaplax Iredale & Hull, 1926
 Mucrosquama Iredale, 1893
 Phân họ Toniciinae Pilsbry, 1893
 Tonicia Gray, 1847
 Onithochiton Gray, 1847
 Phân họ Acanthopleurinae Dall, 1889
 Acanthopleura Guilding, 1829
 Liolophura Pilsbry, 1893
 Enoplochiton Gray, 1847
 Squamopleura Nierstrasz, 1905
 Liên họ Schizochitonoidea Dall, 1889
 Họ Schizochitonidae Dall, 1889
 Incissiochiton Van Belle, 1985
 Schizochiton Gray, 1847
 Phân bộ Acanthochitonina Bergenhayn, 1930
 Liên họ Mopalioidea Dall, 1889
 Họ Tonicellidae Simroth, 1894
 Phân họ Tonicellinae Simroth, 1894
 Lepidochitona Gray, 1821
 Particulazona Kaas, 1993
 Boreochiton Sars, 1878
 Tonicella Carpenter, 1873
 Nuttallina (Carpenter MS) Dall, 1871
 Spongioradsia Pilsbry, 1894
 Oligochiton Berry, 1922
 Phân họ Juvenichitoninae Sirenko, 1975
 Juvenichiton Sirenko, 1975
 Micichiton Sirenko, 1975
 Nanichiton Sirenko, 1975
 Họ Schizoplacidae Bergenhayn, 1955
 Schizoplax Dall, 1878
 Họ Mopaliidae Dall, 1889
 Phân họ Heterochitoninae Van Belle, 1978
 Heterochiton Fucini, 1912
 Allochiton Fucini, 1912
 Phân họ Mopaliinae Dall, 1889
 Aerilamma Hull, 1924
 Guildingia Pilsbry, 1893
 Frembleya H. Adams, 1866
 Diaphoroplax Iredale, 1914
 Plaxiphora Gray, 1847
 Placiphorina Kaas & Van Belle, 1994
 Nuttallochiton Plate, 1899
 Mopalia Gray, 1847
 Maorichiton Iredale, 1914
 Placiphorella (Carpenter MS) Dall, 1879
 Katharina Gray, 1847
 Amicula Gray, 1847
 Liên họ Cryptoplacoidea H. & A. Adams, 1858
 Họ Acanthochitonidae Pilsbry, 1893
 Phân họ Acanthochitoninae Pilsbry, 1893
 Acanthochitona Gray, 1921
 Craspedochiton Shuttleworth, 1853
 Spongiochiton (Carpenter MS) Dall, 1882
 Notoplax H. Adams, 1861
 Pseudotonicia Ashby, 1928
 Bassethullia Pilsbry, 1928
 Americhiton Watters, 1990
 Choneplax (Carpenter MS) Dall, 1882
 Cryptoconchus (de Blainville MS) Burrow, 1815
 Phân họ Cryptochitoninae Pilsbry, 1893
 Cryptochiton Middendorff, 1847
 Họ Hemiarthridae Sirenko, 1997
 Hemiarthrum Carpenter in Dall, 1876
 Weedingia Kaas, 1988
 Họ Choriplacidae Ashby, 1928
 Choriplax Pilsbry, 1894
 Họ Cryptoplacidae H. & A. Adams, 1858
 Cryptoplax de Blainville, 1818
 Incertae sedis
 Họ Scanochitonidae Bergenhayn, 1955
 Scanochiton Bergenhayn, 1955
 Họ Olingechitonidae Starobogatov et Sirenko, 1977
 Olingechiton Bergenhayn, 1943
 Họ Haeggochitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
 Haeggochiton Bergenhayn, 1955
 Họ Ivoechitonidae Sirenko et Starobogatov, 1977
 Ivoechiton Bergenhayn, 1955

Chú thích

 Sirenko B.I. New outlook on the system of chitons (Mollusca: Polyplacophora). Venus, 65 (1-2): 27-49, 2006

Liên kết ngoài

 Extensive list of species, classified by families