Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Arsin (hóa chất)

Arsin là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học được quy định là AsH3. Hợp chất này tồn tại dưới dạng khí pnictogen hydride này là chất dễ bắt lửa, gây cháy nổ, và độc hại cao và cũng là một trong những hợp chất đơn giản nhất của arsen.

Mặc dù gây chết người, nó tìm thấy một số ứng dụng trong ngành công nghiệp bán dẫn và để tổng hợp các hợp chất organoarsenic. Thuật ngữ arsin (Arsine) thường được sử dụng để mô tả một loại hợp chất organoarsenic theo công thức AsH3-xRx, trong đó R = aryl hoặc ankyl. Ví dụ, As(C6H5)3, được gọi là triphenylarsin, được gọi là "một arsin".

Độc tính
 Độc tính của arsin khác với các hợpchất arsen khác. Đường tiếp xúc chính là do hít phải, mặc dù ngộ độc sau khi tiếp xúc với da cũng đã được biết đến. Arsin tấn công hemoglobin trong các tế bào hồng cầu, khiến chúng bị phá hủy bởi cơ thể.

Các dấu hiệu đầu tiên của phơi nhiễm, có thể mất vài giờ để trở nên rõ ràng, là nhức đầu, chóng mặt và buồn nôn, tiếp theo là các triệu chứng thiếu máu huyết. Trong trường hợp nặng, tổn thương thận có thể kéo dài.

Tiếp xúc với nồng độ arsin 250 ppm là gây tử vong nhanh: nồng độ 25-30 ppm gây tử vong trong 30 phút tiếp xúc, và nồng độ 10 ppm có thể gây tử vong trong thời gian tiếp xúc lâu hơn. Các triệu chứng ngộ độc xuất hiện sau khi tiếp xúc với nồng độ 0,5 ppm. Có rất ít thông tin về độc tính mạn tính của arsin, mặc dù đối với các hợp chất arseni khác, một phơi nhiễm lâu dài có thể dẫn tới arsenicosis.

Hợp chất được phân loại là chất có tính độc hại cao tại Hoa Kỳ theo quy định tại Mục 302 của Đạo luật Hoa Kỳ về Kế hoạch Khẩn cấp và Luật Phải biết Cộng đồng (42 USC 11002) và phải tuân theo các yêu cầu báo cáo nghiêm ngặt của các cơ sở sản xuất, hoặc sử dụng nó với số lượng đáng kể.

Tham khảo

Hợp chất vô cơ
Khí công nghiệp
Tế bào NK

Tế bào NK (viết tắt của natural killer cell; tạm dịch tế bào sát thủ tự nhiên) là một loại bạch huyết bào gây độc cho tế bào quan trọng trong miễn dịch tự nhiên. Vai trò của các tế bào NK cũng tương tự như các tế bào T gây độc tế bào trong miễn dịch đặc hiệu ở động vật có xương sống. Các tế bào NK cung cấp những đáp ứng nhanh tới các tế bào bị nhiễm virus, hoạt động trong khoảng 3 ngày sau khi nhiễm trùng, và kháng lại sự hình thành khối u.  Thông thường, các tế bào miễn dịch phát hiện ra kháng nguyên bạch cầu (MHC) hiện diện trên bề mặt của tế bào bị nhiễm trùng, kích hoạt giải phóng cytokin, dẫn đến tiêu tế bào hoặc chết rụng tế bào. Các tế bào NK là duy nhất, tuy nhiên, vì chúng có khả năng nhận diện các tế bào bị căng mà không cần sự có mặt của kháng thể và kháng nguyên (MHC), cho phép phản ứng miễn dịch nhanh hơn nhiều.  Chúng được đặt tên là "natural killers" (những sát thủ tự nhiên) bởi vì thuật ngữ ban đầu cho rằng chúng không cần sự kích hoạt để giết những tế bào đang thiếu vắng những dấu hiệu "tự" của kháng nguyên bạch cầu loại 1 (MHC loại I). Vai trò này cực kỳ quan trọng bởi vì những tế bào gây hại mà thiếu dấu hiệu MHC I không thể bị phát hiện và phá hủy bởi các tế bào miễn dịch khác, chẳng hạn bạch huyết bào T.

Chú thích

Đọc thêm 
Cellular and Molecular Immunology by Abbul K. Abbas & Andrew Lichtman Saunders Copyright 2003
How the Immune System Works, 2nd edition, by Lauren Sompayrac, PhD Blackwell Publishing 2003
Immunobiology: The Immune System In Health And Disease by Janeway, Travers, Walport & Shlomchik Churchchill Livingstone Copyright 2005
Kuby Immunology, 6th edition, by Thomas J. Kindt, Richard A. Goldsby, and Barbara A. Osborne, W.H. Freeman and Company, New York

Liên kết ngoài

Video of natural killer cell
CopeWithCytoKines Portal to definitions of NK-Cells and closely related topics
 http://www.hfea.gov.uk/fertility-treatment-options-reproductive-immunology.html  Reproductive immunology and fertility treatment
 http://www.cambridgenetwork.co.uk/news/article/default.aspx?objid=58465 
 Binns C (ngày 19 tháng 6 năm 2006),  Natural Body Guards: How Your Killer Cells Get Motivated.  Livescience.com. Truy cập 2007-10-20.
 
 Nkcells.info - MediaWiki-based information platform specializing on natural killer cells
 Large granular lymphocyte entry in the public domain NCI Dictionary of Cancer Terms

Bạch huyết bào
Tế bào người
Bạc(I) hyponitrit

Bạc(I) hyponitrit là một hợp chất ion với công thức AgNO hoặc 2[ON=NO]2-, chứa các ion bạc đơn trị và các anion hyponitrit. Đây là một chất rắn màu vàng nhạt nhạy cảm với ánh sáng, tan rất ít trong nước và không tan trong hầu hết các dung môi hữu cơ, bao gồm DMF và DMSO.

Điều chế
Hợp chất được mô tả lần đầu vào năm 1848.

Muối có thể được kết tủa từ phản ứng của dung dịch natri hyponitrit với dung dịch bạc nitrat:

Na2N2O2 + 2AgNO3 → Ag2N2O2 + 2NaNO3
Lượng bạc dư tạo ra kết tủa màu nâu hoặc đen.

Bạc(I) hyponitrit có thể được điều chế bằng cách khử bạc(I) nitrat với natri amalgam.

Tính chất và phản ứng
Bạc(I) hyponitrit ít hòa tan trong dung dịch kiềm hyponitrit, nhưng tan trong dung dịch amonia do sự hình thành cation phức [(NH3)3Ag]+. Hợp chất bị phân hủy dần bằng ánh sáng.

Hợp chất khan bị phân hủy trong chân không ở 158 ℃. Các sản phẩm phân tách thành là bạc(I) oxit và đinitơ oxit. Tuy nhiên, những sản phẩm này sau đó phản ứng để tạo thành một hỗn hợp nitơ, bạc và các oxit khác nhau của hai nguyên tố và muối bạc. Nó cũng bị phân hủy bởi ánh sáng, tạo ra bạc(I) oxit, các loại nitơ oxit và khí nitơ.

Axit hyponitrơ
Phản ứng của bạc hyponitrit với hydro chloride khan trong ete là cách thường dùng để điều chế axit hyponitrơ:
Ag2N2O2 + 2HCl → H2N2O2 + 2AgCl↓
Dữ liệu quang phổ chỉ ra cấu hình trans cho axit thu được.

Ankyl halide
Bạc hyponitrit phản ứng với ankyl halide, tạo thành các ankyl hyponitrit. Ví dụ, phản ứng với metyl bromide tạo ra chất lỏng dimetyl hyponitrit:
2CH3Br + Ag2N2O2 → -O-N=N-O- + 2AgBr↓
Các alkyl hyponitrit khác được báo cáo trong tài liệu gồm có các nhóm etyl, benzyl, và tert-butyl.

Tham khảo

Hợp chất bạc
Muối hyponitrit
Đồng(II) carbonat hydroxide

Đồng(II) carbonat hydroxide là một hợp chất ion (một muối) gồm các ion đồng(II) Cu2+, carbonat CO2−3, và hydroxide OH−. Tên này thường dành cho hợp chất có công thức Cu2(OH)2CO3 (Cu(OH)2·CuCO3). Nó là một chất rắn kết tinh màu xanh lá cây tồn tại trong tự nhiên ở dạng khoáng chất malachit. Nó đã được sử dụng từ thời cổ xưa như là một chất màu, và nó vẫn được sử dụng làm chất sơn trong hội họa.

Đôi khi tên chất này được dùng cho hợp chất Cu3(CO3)2(OH)2 (Cu(OH)2·2CuCO3), chất rắn kết tinh màu xanh da trời tồn tại ở dạng khoáng vật azurit. Chất này cũng được dùng làm chất màu.

Cả hai khoáng vật malachit và azurit có thể được tìm thấy trên các tấm đồng thau, đồng điếu, và đồng bị oxy hóa khi trải qua một thời gian dài. Thành phần của các màng oxy hóa này (patina) có thể khác nhau, trong môi trường hàng hải phụ thuộc vào môi trường ion chloride của nước biển, còn trong môi trường đô thị có thể có ion sunfat.

Hợp chất này thường bị gọi nhầm thành đồng(II) carbonat. Hợp chất đồng(II) carbonat CuCO3 không tồn tại trong tự nhiên. Chất này bị phân hủy bởi nước hoặc hơi ẩm từ không khí, và chỉ được tổng hợp thực sự vào năm 1973 với nhiệt độ cao và áp suất rất cao.

Hợp chất khác
Cu2(OH)2CO3 còn tạo một số hợp chất với NH3, như Cu2(OH)2CO3·NH3 là chất rắn màu lục nhạt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

National Pollutant Inventory – Thông tin về các hợp chất của đồng

Muối carbonat
Hợp chất đồng
Hydroxide
Nguồn gốc tiếng nói

Nguồn gốc tiếng nói trong Homo sapien sapiens là một chủ đề tranh cãi và gây tranh luận rộng rãi. Các vấn đề liên quan đến việc sử dụng tiếng lưỡi, môi và cơ quan phát âm của con người như là công cụ giao tiếp chưa từng thấy. Trong khi đó những động vật khác chỉ biết kêu lên, nhưng không sử dụng lưỡi để điều chỉnh âm thanh phát ra. Tiếng nói cũng phân biệt với ngôn ngữ, là khái niệm bao hàm "tiếng nói" và các dấu hiệu, văn tự,....

Khái quát 
Mặc dù có sự liên quan đến vấn đề tổng quát hơn về nguồn gốc ngôn ngữ, sự phát triển của khả năng nói riêng biệt của con người đã trở thành một cách rõ ràng và theo nhiều cách riêng biệt về nghiên cứu khoa học. Chủ đề tiếng nói là một chủ đề riêng biệt, bởi ngôn ngữ không nhất thiết phải là nói: nó có thể bằng văn bản hoặc dấu hiệu. Tiếng nói theo ý nghĩa này là tùy chọn, mặc dù nó là phương thức mặc định cho ngôn ngữ.

Trong thực tế khỉ, vượn và người, giống như nhiều động vật khác, đã phát triển các cơ quan chuyên biệt để tạo âm thanh cho mục đích giao tiếp xã hội. Mặt khác, không một con khỉ hoặc vược nào sử dụng lưỡi của nó cho những mục đích như vậy. Việc sử dụng lưỡi, môi và các bộ phận chuyển động khác chỉ có ở loài người, dường như đặt tiếng nói trong một thể loại riêng biệt, làm cho sự xuất hiện và tiến hóa của nó trở thành một thách thức lý thuyết lý thú trong mắt nhiều học giả.

Tham khảo

Xem thêm 
 Nguồn gốc ngôn ngữ
 Giao tiếp ở động vật
 Tiến trình tiến hóa loài người
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người

Liên kết ngoài 
 Interactive sagittal section 
 Design features of speech 
 Evolution of speech (anatomical and neural bases). 
 Ritual and the origins of language.
 Decoding Chomsky

Tiến hóa
Tiến hóa loài người
Tiến hóa ngôn ngữ
Lý thuyết ngôn ngữ
Nguồn gốc
Kali ferricyanide

Kali ferricyanide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học K3Fe(CN)6. Muối màu đỏ tươi này chứa ion bát diện Fe(CN)63−. Chất này tan trong nước và dung dịch của nó tạo ra màu vàng lục dưới ánh sáng huỳnh quang. Chất này được Leopold Gmelin tìm ra năm 1822, và ban đầu được dùng trong việc điều chế thuốc nhuộm màu xanh.

Điều chế
Kali ferricyanide được điều chế bằng cách cho clo đi qua dung dịch kali ferrocyanide. Sau đó kali ferricyanide được tách ra khỏi dung dịch:
2K4Fe(CN)6 + Cl2 → 2K3Fe(CN)6 + 2KCl

Cấu trúc
Tương tự như các muối cyanide kim loại khác, kali ferricyanide rắn có một cấu trúc polyme phức tạp. Polyme này bao gồm một trung tâm bát diện Fe(CN)63− kết nối với các ion K+ gắn vào các phối tử CN. Liên kết  K+---NCFe bị phá vỡ khi chất rắn hòa tan trong nước.

Ứng dụng
Hợp chất này được sử dụng rộng rãi trong việc vẽ bản vẽ chi tiết và trong nhiếp ảnh (quy trình cyanotype). Một số quy trình chỉnh sửa ảnh có sử dụng kali ferricyanide. Kali ferricyanide được sử dụng như là một chất oxy hóa để loại bỏ bạc ra khỏi các âm bản và dương bản, một quá trình gọi là chấm khắc. Trong nhiếp ảnh màu, kali ferricyanide được sử dụng để giảm kích thước của các chấm màu mà không làm giảm số lượng của chúng, một loại chỉnh sửa màu thủ công. Nó cũng được sử dụng trong nhiếp ảnh đen trắng với natri thiosunfat (hypo) để giảm mật độ của một âm bản hoặc ảnh bạc gelatin, khi đó hỗn hợp được gọi là chất giảm mật độ của Farmer; điều này có thể giúp giải quyết các vấn đề do phơi sáng âm bản, hoặc làm sáng các điểm nổi bật trên ảnh.

Hợp chất này được dùng trong việc cứng hóa sắt và thép, trong mạ điện, nhuộm len, chất oxy hóa trong phòng thí nghiệm và trong hóa hữu cơ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
International Chemical Safety Card 1132
National Pollutant Inventory – Cyanide compounds fact sheet 

Hợp chất sắt
Hợp chất kali
Muối ferricyanide
Chất oxy hóa
Lưu huỳnh monoxide

Lưu huỳnh monoxide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học SO. Nó chỉ được tìm thấy dưới dạng khí loãng. Khi cô đọng hoặc ngưng tụ, nó chuyển thành S2O2 (disulfur dioxide). Nó đã được phát hiện trong không gian nhưng hiếm khi gặp ở trạng thái tinh khiết.

Cấu trúc và liên kết
Phân tử SO có trạng thái ba trạng thái tương tự như O2, nghĩa là mỗi phân tử có hai electron không tương xứng. Chiều dài liên kết S–O là 148,1 pm tương tự như trong các oxide lưu huỳnh thấp hơn (ví dụ: S8O, S–O = 148 pm) nhưng dài hơn liên kết S–O trong khí S2O (146 pm), SO2 (143,1 pm) và SO3 (142 pm).

Các phân tử được kích thích với bức xạ hồng ngoại gần với trạng thái đơn cực (không có electron không tương xứng). Trạng thái singlet được cho là có phản ứng mạnh hơn trạng thái ba cực của trạng thái cơ bản, giống như phản ứng oxy đơn hơn phản ứng hơn oxy ba lần.

Sản xuất và phản ứng
Sản xuất SO như là một chất tinh khiết trong tổng hợp hữu cơ bằng việc sử dụng các hợp chất có thể "đẩy ra" SO. Ví dụ bao gồm phân hủy của một phân tử ethylene episulfoxide tương đối đơn giản, cũng như các ví dụ phức tạp hơn, chẳng hạn như một trisulfide oxide, C10H6S3O.
C2H4OS → C2H4 + SO.
Phân tử SO là không ổn định về nhiệt động lực, chuyển đổi sang S2O2. SO chèn vào alken, alkyn và dien tạo ra các phân tử với ba vòng thành phần có chứa lưu huỳnh.

Các biện pháp an toàn
Do sự xuất hiện hiếm hoi của lưu huỳnh trong khí quyển và sự ổn định kém; rất khó để xác định đầy đủ các mối nguy hiểm của nó. Nhưng khi ngưng tụ và đầm chặt, nó tạo thành disulfur dioxide, tương đối độc và ăn mòn. Hợp chất này cũng rất dễ cháy (khả năng cháy giống như khí methan) và khi bị đốt cháy tạo ra lưu huỳnh dioxide, một loại khí độc.

Disulfur dioxide

SO dễ chuyển thành disulfur dioxide S2O2. Disulfur dioxide là phân tử phẳng với độ đối xứng C2v. Chiều dài liên kết S–O là 145,8 pm, ngắn hơn trong monomer, và độ dài liên kết S–S là 202,45 pm. Góc O–S–S là 112,7°. S2O2 có mômen lưỡng cực là 3,17 D.

Tham khảo

Chất khí
Hợp chất lưu huỳnh
Lưu huỳnh tetrachloride

Lưu huỳnh tetrachloride là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học SCl4. Nó thường thu được dưới dạng một chất rắn màu vàng nhạt không ổn định. SF4, tương ứng là một chất phản ứng ổn định, hữu ích hơn.

Điều chế và cấu trúc
Lưu huỳnh tetrachloride thu được bằng cách xử lý lưu huỳnh đichloride với clo ở 193 K:

Lưu huỳnh tetrachloride nóng chảy cùng với sự phân hủy ở trên -20 ℃. Cấu trúc rắn của nó là không chắc chắn.

Lưu huỳnh tetrachloride có thể có dạng SCl3+Cl−, vì muối liên quan được biết đến có dạng liên kết anion không phối hợp. Trái ngược với tetrachloride này, SF4 là một phân tử trung hòa.

Phản ứng
Lưu huỳnh tetrachloride phân hủy trên -30 ℃ (243 K) thành lưu huỳnh đichloride và clo.

Lưu huỳnh tetrachloride dễ dàng bị thủy phân:

Lưu huỳnh tetrachloride phản ứng với nước, tạo ra hydro chloride và lưu huỳnh dioxide thông qua quá trình thủy phân. Thionyl chloride là một chất trung gian.

Lưu huỳnh tetrachloride còn bị oxy hóa bởi axit nitric:

Tham khảo

Hợp chất lưu huỳnh
Hợp chất halogen của phi kim
Petar Nadoveza

Petar Nadoveza (9 tháng 4 năm 1942 – 19 tháng 3 năm 2023
) là một cầu thủ bóng đá người Croatia.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư
Petar Nadoveza thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nam Tư từ năm 1967.

Thống kê sự nghiệp

|1967||1||0
!Tổng cộng||1||0
|}

Liên kết ngoài
National Football Teams

Sinh năm 1942
Mất năm 2023
Cầu thủ bóng đá nam Croatia
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài
Ouranopithecus

Ouranopithecus là chi vượn lớn Eurasia tiền sử, gồm hai loài. Một là Ouranopithecus macedoniensis vào cuối Miocen muộn (9.6-8.7 Ma) tìm thấy ở Hy Lạp năm 1974, và thứ hai là Ouranopithecus turkae, cũng thuộc Miocen muộn (8.7-7.4 Ma) tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 2007.

Đặt tên 
Tên loài được đặt theo tiếng Hy Lạp Οὐρανός, Ouranos nghĩa là "bầu trời", và tiếng Hy Lạp cổ πίθηκος, píthēkos nghĩa là "khỉ", hợp lại là "khỉ trời".

Phân loại 
Dựa trên cấu trúc răng và mặt của O. macedoniensis, đã có gợi ý rằng Ouranopithecus thực sự là một dryopithecine. Tuy nhiên, nó có lẽ liên quan chặt chẽ hơn với Ponginae.

Một số nhà nghiên cứu xem Ouranopithecus là tổ tiên chung cuối cùng của người và vượn, và là tiền thân cho australopithecine và người, mặc dù điều này rất gây tranh cãi và không được chấp nhận rộng rãi. Đúng là O. macedoniensis cổ có các đặc điểm giống với một số hominin sớm (như xoang trán, hốc trán), nhưng chúng gần như chắc chắn là các loài không có liên quan chặt chẽ. Nó được gợi ý rằng đó có thể là một đồng dạng của Graecopithecus freybergi, mặc dù có thể không có đủ dữ liệu để hỗ trợ sự đồng dạng này.

Tham khảo

Xem thêm 
 Tiến trình tiến hóa loài người
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người

Liên kết ngoài 
 Human Timeline (Interactive) – Viện Smithsonian, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ (August 2016).

Ouranopithecus
Động vật kỷ Neogen
Động vật có xương sống thời tiền sử châu Âu
Cổ sinh vật học
Hóa thạch
Người tiền sử
Câu lạc bộ bóng đá nữ Phong Phú Hà Nam

Câu lạc bộ bóng đá nữ Phong Phú Hà Nam là câu lạc bộ bóng đá nữ có trụ sở tại Ninh Bình, Việt Nam. Sân vận động Hà Nam với sức chứa 20.000 chỗ ngồi là sân nhà của câu lạc bộ. Hà Nam có 3 lần giành ngôi Á quân giải vô địch Quốc gia và 3 lần giành chức vô địch giải U19 Quốc gia.

Đội hình
':

 (C''')

Huấn luyện viên

Đội trưởng

Thành tích tại Giải Vô địch Quốc gia 
<center>

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin điện tử tỉnh Hà Nam 
VFF

Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam
Bóng đá nữ Việt Nam
Acid bromic

Acid bromic, tên khác: hydro bromat, là một acid oxo với công thức hóa học HBrO3. Nó chỉ tồn tại ở dạng dung dịch nước. Dung dịch không màu này chuyển sang màu vàng ở nhiệt độ phòng do nó phân hủy thành brom. Acid bromic và muối bromat là các chất oxy hóa mạnh và là thành phần phổ biến trong các phản ứng Belousov-Zhabotinsky. Phản ứng Belousov-Zhabotinsky là một ví dụ điển hình về nhiệt động lực học không cân bằng.

Cấu trúc
Có vài dạng đồng phân của HBrO3. Các độ dài kết nối được tính toán được liệt kê dưới đây dựa trên lý thuyết ba mức cấp cao G2MP2, CCSD(T), và QCISD(T).
Các khoảng cách năng lượng lớn giữa các cấu trúc này không làm cho sự đồng phân có thể xảy ra. HOBrO2 là đồng phân ổn định nhất và được thể hiện trong những hình trên.

Tổng hợp
Acid bromic là sản phẩm của một phản ứng giữa bari bromat và acid sunfuric.
Ba(BrO3)2 + H2SO4 → 2HBrO3 + BaSO4↓
Bari sunfat không hòa tan trong nước và tạo thành kết tủa. Acid bromic trong nước có được khi loại bỏ kết tủa bari sunfat.

Tính chất
Acid bromic không tồn tại trong trạng thái tự do, trong dung dịch nước nó là một chất lỏng không màu (hoặc hơi màu vàng) với nồng độ tối đa lên đến 50%.

Nó là một acid mạnh với pKa = -2.

Tham khảo

Hợp chất hydro
Acid
Acid vô cơ
Chất oxy hóa
Muối bromat
Tắm hơi ướt

Tắm hơi ướt là kiểu đi tắm ở phòng tắm hơi nước để thư giãn (relaxation) và có lợi cho sức khỏe (wellness). Nhiệt độ trong phòng tắm hơi ướt khoảng 45 tới 55 độ C, nhưng với gần 100% độ ẩm. Đi tắm hơi ướt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sự lưu thông của hệ tuần hoàn, tốt cho da và đường hô hấp. Kiểu tắm này có lịch sử lâu đời từ thời Hy Lạp và La mã.

Lịch sử

Nguồn gốc của tắm hơi ướt đến từ phòng tắm La Mã, bắt đầu trong thời kỳ thịnh vượng của Đế quốc La Mã. Các phòng tắm La Mã cổ đại đã phục vụ nhiều chức năng cộng đồng và xã hội trong xã hội La Mã. Mọi người ở Roma lúc đó đều sử dụng phòng tắm công cộng La Mã, bất kể tình trạng kinh tế xã hội. Những phòng tắm La Mã này được cung cấp bởi suối nước nóng tự nhiên từ dưới lòng đất.

Các phần lịch sử của một cơ sở giữ gìn sức khỏe (wellness) La Mã, thời trung cổ, đã được khôi phục tại Bath, Anh quốc và được dùng như một hồ tắm công cộng.

Tác dụng
Cũng như trong phòng xông hơi khô, tác động của tắm hơi ướt dựa trên sự kích thích của nhiệt độ ở bên ngoài và phản ứng giảm nhiệt của cơ thể. Cơ thể bị sốt cao trong một thời gian ngắn. Một mặt, điều này kích thích hệ miễn dịch giết chết bất kỳ mầm bệnh có thể có, mặt khác, hỗ trợ sự lưu thông của hệ tuần hoàn. Huyết áp và nhịp tim tăng lên một chút. Các mạch máu - đặc biệt ở da - được mở rộng. Do đổ mồ hôi nhiều, lỗ chân lông mở và da được làm sạch. Các kích thích làm mát sau đó làm các mạch máu co lại, hỗ trợ sự tuần hoàn máu. Sự thay đổi giữa nóng và lạnh làm cho cơ bắp được thư giãn. Tắm hơi ướt cũng tốt cho đường hô hấp: các màng nhầy được làm ẩm. Đặc biệt là khi các chất phụ gia như bạch đàn được sử dụng, nó làm giảm các triệu chứng của bệnh hô hấp mãn tính. Vì nhiệt độ trong bồn tắm hơi thấp và kích thích ít hơn so với phòng xông hơi khô, ảnh hưởng trên cơ thể nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, những người bị bệnh mãn tính hoặc cấp tính không nên tắm hơi.

Phòng tắm công cộng hiện đại

Ngày nay, các phòng tắm hơi tự nhiên vẫn còn tồn tại, và thường vẫn sử dụng các hệ thống tương tự mà người La Mã sử dụng, chứa các ống dẫn và máy bơm đưa nước lên và vào các khu vực hồ bơi lớn, bất cứ nơi nào có nguồn suối tự nhiên. Lò sưởi cũng được sử dụng để duy trì nhiệt độ ấm trong bồn.

Có nhiều loại phòng tắm hơi ướt khác nhau, khác với phòng xông hơi khô (sauna, nhiệt độ từ 50 tới 75 độ C, khoảng 10% độ ẩm). (Cả hai đều nóng, nhưng hơi nước trong phòng xông hơi khô được tạo ra bằng cách thả nước vào một lò nóng) 

Phòng tắm hơi kiểu Thổ Nhĩ Kỳ, phòng xông hơi ướt và vòi sen hơi nước là các loại tắm hơi ướt.

Phòng tắm ở nhà
Các phòng tắm hơi ướt ở nhà dễ xây hơn là sauna, do máy phun hơi nước chiếm ít chỗ hơn và nó cũng có thể được dùng như phòng tắm vòi sen. So với phòng tắm vòi sen, nó có nhiều lỗ bơm hơi nước nóng và cả không khí trong lành vào phòng. Nó được xây bằng gạch men hoặc kính cường lực giữ kín không khí, ngăn chặn hơi thoát ra ngoài. Phòng tắm hơi ướt phải được thiết kế với trần nhà nghiêng để hơi nước không nhỏ giọt trên đầu của người dùng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Tales of Toronto’s first Jewish shvitz

Tắm
Tắm trị liệu
Công thức cấu tạo

Công thức cấu tạo (tiếng Anhː structural formula) của một hợp chất là một biểu diễn đồ họa của cấu trúc phân tử, cho thấy các nguyên tử được sắp xếp như thế nào trong phân tử (thường là phân tử hữu cơ). Liên kết hóa học trong phân tử cũng được hiển thị với vị trí trong không gian của chúng. Không giống như công thức phân tử chỉ có một số ký hiệu và chỉ có khả năng mô tả hạn chế, các công thức cấu tạo cung cấp một mô tả đầy đủ về biểu diễn hình học của cấu trúc phân tử. Ví dụ, nhiều hợp chất hóa học tồn tại ở các dạng đồng phân khác nhau, với cấu trúc hình học khác nhau nhưng có công thức phân tử giống nhau. Công thức cấu tạo có thể cho thấy sự sắp xếp các nguyên tử trong không gian ba chiều theo cách mà một công thức phân tử không thể làm được.

Một số định dạng đặt tên hoá học có hệ thống, như trong các cơ sở dữ liệu hóa học, được sử dụng tương đương nhau và có khả năng mô tả như các cấu trúc hình học. Những hệ thống danh pháp hóa học này bao gồm SMILES, InChI và CML. Những tên hóa học có hệ thống này có thể được chuyển đổi thành các công thức cấu tạo và ngược lại, nhưng các nhà khoa học gần như luôn luôn mô tả một phản ứng hóa học hoặc một tổng hợp hóa học hữu cơ bằng công thức cấu tạo chứ không dùng công thức phân tử vì các công thức cấu tạo cho phép các nhà hoá học hình dung ra những thay đổi xảy ra bên trong cơ cấu phân tử khi diễn ra phản ứng hóa học.

Xem thêm
 Đồ thị phân tử
 Công thức hóa học
 Đồng phân cấu trúc

Công thức hóa học
Tái trồng rừng

Tái trồng rừng là việc bổ sung thêm một cách tự nhiên hay cố ý các khu rừng rậm và rừng thừa (sự trồng rừng) mà đã bị làm cho suy kiệt, thường là do việc phá rừng. Tái trồng rừng có thể được sử dụng để điều chỉnh hoặc cải thiện chất lượng cuộc sống con người bằng việc hấp thụ ô nhiễm môi trường và bụi bẩn từ không khí, xây dựng lại sinh cảnh và hệ sinh thái tự nhiên, giảm thiểu hiện tượng ấm lên toàn cầu vì các khu rừng tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tách sinh học cacbon dioxide trong không khí, và có thể khai thác gỗ làm tài nguyên, hoặc cũng có thể là lâm sản ngoài gỗ.

Một khái niệm tương tự, trồng mới rừng, một dạng khác của trồng rừng, ám chỉ quá trình phục hồi và tái tạo các khu vực rừng thưa hoặc rừng rậm đã tồn tại trước đây nhưng bị tàn phá hoặc bị phá bỏ bằng cách khác vào một tời điểm nào đó trong quá khứ hoặc trống một các tự nhiên (như các đồng cỏ tự nhiên). Đôi lúc thuật ngữ "trồng mới rừng" được sử dụng để phân biệt giữa rừng nguyên sinh và những khu rừng tái sinh của một khu vực.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 Tropical Reforestation
 Plant a Tree and Become Carbon Neutral 
 Brazilian "Mata Atlantica" reforestation initiative
 Reforestation Carbon Offsets 
 "Perpetual Timber Supply Through Reforestation as Basis For Industrial Permanency: The Story Of Bogalusa" By Courtenay De Kalb, July 1921
 Saimiri Wildlife ; Reforestation for endangered wildlife, side provides many pictures.
 A tree a day, keeps the carbon away
 Trees and climate change: a practical guide for woodland owners and managers 
 Floresta, a Christian nonprofit with a reforestation and poverty world mission. 
 Plant with Purpose 
 Shanghai Roots & Shoots - Million Tree Project
 Reforestation Information 

Bảo vệ thiên nhiên
Phá rừng
Quản lý rừng
Sinh cảnh
Tái trồng rừng
Loại bỏ carbon dioxide
Giảm thiểu khí thải
Phát tán hominin cổ khỏi châu Phi

Theo cổ nhân loại học phát tán hominin cổ khỏi châu Phi là các quá trình phát tán của hominin cổ xưa ra khỏi châu Phi (được gọi theo tiếng Anh là Out of Africa I, có nghĩa: Ra khỏi châu Phi I) sang lục địa Âu Á xảy ra từ khoảng 1,8 Ma đến 500 Ka BP (Mega/Kilo annum before present: triệu/ngàn năm trước).

Ngay trước đó tại châu Phi, Homo erectus xuất thân từ Homo habilis đã rời bỏ rừng rậm và thích nghi với các vùng đất trống của thảo nguyên và những cảnh quan khô cằn. Những Hominin thời tiền hiện đại di chuyển ra khỏi châu Phi ít nhất là ba làn sóng: 
 Những người sản xuất công cụ đá nguyên thủy đã di chuyển ra ngoài châu Phi vào cỡ 1,8 Ma, 
 Tiếp theo là chế tạo công cụ đá Acheulean sớm, vào cỡ 1,4 Ma, 
 Các nhóm sản xuất lưỡi rìu Acheulean khác nhau thì vào khoảng 0,8 Ma.

Theo giả thuyết Nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại (Out of Africa II), người hiện đại về giải phẫu đã bắt đầu di chuyển vào lục địa Âu Á và thay thế những người cổ xưa vào cỡ 100 Ka, hoặc vào giữa 125 và 60 Ka BP. Cụm từ Out of Africa được sử dụng một mình thường có nghĩa là Out of Africa II, sự phát tán của người hiện đại vào lục địa Âu Á.

Cho đến đầu những năm 1980, hominin được cho là đã bị giới hạn ở lục địa châu Phi trong Pleistocen sớm, hoặc cho đến khoảng 0,8 Ma. Do đó, những nỗ lực khảo cổ trước đây tập trung không cân xứng vào Đông Phi. Hơn nữa, di cư của hominin ra khỏi Đông Phi có lẽ là hiếm trong Pleistocen sớm, để lại dấu ấn của các sự kiện bị ngắt quãng trong không gian và thời gian. Nói chung, bằng chứng khảo cổ học không phù hợp với những lý thuyết đơn giản về cuộc di cư đã xảy ra và không đủ để hỗ trợ các phỏng đoán phức tạp.

Tham khảo

Xem thêm 
 Tiến trình tiến hóa loài người
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
 Nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại

Liên kết ngoài 
 Human Timeline (Interactive) – Viện Smithsonian, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ (August 2016).

Tiến hóa loài người
Phát sinh loài
Phân họ Người
Tông Người
Methotrexate

Methotrexate (MTX), trước đây gọi là amethopterin, là một tác nhân hoá trị liệu và chất ức chế hệ miễn dịch. Nó được sử dụng để điều trị ung thư, các bệnh tự miễn dịch, thai ngoài tử cung và phá thai nội khoa. Các loại ung thư được sử dụng để bao gồm ung thư vú, ung thư bạch cầu, ung thư phổi,.... Các loại bệnh tự miễn dịch được sử dụng bao gồm bệnh vẩy nến, viêm khớp dạng thấp, và bệnh Crohn. Nó có thể được dùng bằng miệng hoặc tiêm.

Các phản ứng phụ thường gặp gồm buồn nôn, cảm thấy mệt mỏi, sốt, tăng nguy cơ nhiễm trùng, số bạch cầu thấp, và sự đổ mồ hôi trong miệng. Các phản ứng phụ khác có thể bao gồm bệnh gan, bệnh phổi, u lymphoma và phát ban da nghiêm trọng. Những người được điều trị lâu dài nên thường xuyên kiểm tra các tác dụng phụ. Nó không an toàn khi cho con bú. Ở những người có vấn đề về thận, có thể cần đến liều thấp hơn. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn việc cơ thể sử dụng axit folic.

Methotrexate được tạo ra vào năm 1947 và ban đầu được đưa vào sử dụng y tế để điều trị ung thư, vì nó ít độc hại hơn các phương pháp điều trị hiện tại. Năm 1956, nó cung cấp các liệu pháp chữa bệnh ung thư di căn đầu tiên. Nó nằm trong Danh sách Thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, loại thuốc hiệu quả nhất và an toàn nhất trong hệ thống y tế. Methotrexate có sẵn như một loại thuốc chung. Chi phí bán buôn tính đến năm 2014 ở các nước đang phát triển là từ 0,06 đô la Mỹ đến 0,36 đô la một ngày đối với hình thức dùng bằng miệng. Ở Hoa Kỳ, một tháng trị liệu tiêu biểu có giá từ 25 đến 50 đô la.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 National Rheumatoid Arthritis Society (NRAS) article on Methotrexate
 Chembank  entry on methotrexate
 Methotrexate—general article from NIH
 Methotrexate Injection MedlinePlus article from NIH
 Patient Education – Methotrexate from American College of Rheumatology
 U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Methotrexate

Điều trị ung thư
RTT
Neodymi(III) chloride

Neodymi(III) chloride, còn được gọi với cái tên neodymi trichloride là một hợp chất vô cơ có thành phần gồm hai nguyên tố neodymi và clo với công thức hóa học được quy định là NdCl3. Hợp chất khan này là một chất rắn có màu tím hoa cà, hấp thụ nước khi tiếp xúc với không khí để tạo thành dạng ngậm nước hexahydrat có màu tím, NdCl3·6H2O. Neodymi(III) chloride được sản xuất từ khoáng chất monazite và bastnäsite, thông qua một quá trình phức tạp chiết xuất đa tầng. Hợp chất này có một số ứng dụng quan trọng như là một hóa chất trung gian để sản xuất kim loại neodymi và các laze dựa trên neodymi và các sợi quang học. Các ứng dụng khác bao gồm đóng vai trò một chất xúc tác trong tổng hợp hữu cơ và phân hủy các nhân tố gây ô nhiễm nước thải, chống ăn mòn nhôm và các hợp kim, và đánh dấu bằng huỳnh quang các phân tử hữu cơ (DNA).

Các vấn đề sức khỏe
Neodymi(III) chloride dường như không độc đối với người và động vật (tương đương với muối ăn). LD50 (liều có tỷ lệ tử vong 50%) đối với động vật khoảng 3,7 g/kg trọng lượng cơ thể (chuột, đường miệng), 0,15 g/kg (thỏ, tiêm tĩnh mạch). Kích ứng nhẹ da xảy ra khi tiếp xúc với 500 mg trong suốt 24 giờ (Thử nghiệm Draize trên thỏ). Các chất có LD50 trên 2 g/kg được coi là không độc hại.

Hợp chất khác
NdCl3 còn tạo một số hợp chất với NH3, như NdCl3·NH3, NdCl3·2NH3, NdCl3·4NH3, NdCl3·5NH3, NdCl3·8NH3 và NdCl3·11NH3 đều là các chất rắn màu hoa hồng hay NdCl3·12NH3 là bột màu hoa hồng.

NdCl3 còn tạo một số hợp chất với N2H4, như NdCl3·3N2H4·2H2O là tinh thể không màu, d20 ℃ = 2,59 g/cm³ (đo), 2,6 g/cm³ (tính toán).

Tham khảo

Hợp chất neodymi
Muối chloride
Muối halogen của kim loại
Chloride
Costa Rica tại Thế vận hội

Costa Rica tham gia Thế vận hội lần đầu tiên năm 1936, sau đó vắng bóng cho tới kỳ năm 1964, và kể từ đó đến nay đã liên tục gửi các vận động viên (VĐV) tới các Thế vận hội Mùa hè. Khoảng thời gian từ 1980 đến nay, quốc gia này đã tham dự một vài kỳ Thế vận hội Mùa đông.

Các VĐV Costa Rica đã giành tổng cộng 4 huy chương, toàn bộ trong số đó thuộc về Silvia Poll và Claudia Poll môn bơi.

Ủy ban Olympic quốc gia của Costa Rica được thành lập năm 1936 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận vào cùng năm.

Bảng huy chương

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa hè

Huy chương tại các kỳ Thế vận hội Mùa đông

Huy chương theo môn

Các VĐV giành huy chương

Xem thêm

 :Thể loại:Vận động viên Thế vận hội của Costa Rica
 Danh sách vận động viên cầm cờ cho đoàn Costa Rica tại các kỳ Thế vận hội
 Costa Rica tại Thế vận hội Người khuyết tật
 Các quốc gia vùng nhiệt đới tại Thế vận hội Mùa đông

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 
 
 

Thế vận hội
Chì hydroarsenat

Chì hydro arsenat còn được gọi là chì arsenat, acid chì arsenat hoặc LA, công thức hóa học PbHAsO4, là một chất khử muối vô cơ, màu trắng, được sử dụng chủ yếu chống lại bọ cánh cứng.

Điều chế
Hợp chất thường được sản xuất bằng cách sử dụng phản ứng sau:
Pb(NO3)2(dd) +H3AsO4(dd) → PbHAsO4(r) +2HNO3(dd)

Chì arsenat là loại thuốc trừ sâu chứa arsenic được sử dụng rộng rãi nhất. Hai công thức chính của chì arsenat được đưa ra thị trường: chì arsenat cơ bản (, CASN: 1327-31-7) và axit chì arsenat (PbHAsO4, CASN: 7784-40-9).

Cho đến những năm 1930-1940, chì arsenat được người nông dân điều chế ở nhà thông qua phản ứng muối chì hòa tan với natri arsenat.

Ứng dụng
Hợp chất này được sử dụng để chống lại sâu róm sồi ở Massachusetts, như một chất thay thế ít hòa tan và kém độc hơn đối với Paris Green đã được sử dụng, do có tính bám dính chặt hơn với bề mặt cây trồng, tăng cường và kéo dài hiệu quả trừ sâu.

Chì arsenat được sử dụng rộng rãi ở Úc, Canada, New Zealand, Mỹ, Anh, Pháp, Bắc Phi và nhiều khu vực khác, chủ yếu chống lại sâu bướm vàng. Chì arsenat được sử dụng chủ yếu trên táo nhưng cũng trên cây ăn quả khác, vườn cây, cỏ dại và muỗi. Kết hợp với amoni sunfat, hợp chất được sử dụng ở miền nam California như một phương pháp điều trị mùa đông trên bãi cỏ để tiêu diệt cỏ dại.

Chì arsenat cũng đã được sử dụng vào đầu thế kỷ 20 để kiểm soát côn trùng.

Việc tìm kiếm chất thay thế đã được bắt đầu vào năm 1919, khi phát hiện ra rằng chất cặn vẫn còn trong các sản phẩm mặc dù rửa bề mặt của chúng. Các phương pháp thay thế được cho là ít hiệu quả hoặc độc hơn đối với thực vật và động vật, cho đến năm 1947 khi DDT được tìm thấy. Việc sử dụng chì arsenat ở Mỹ tiếp tục cho đến giữa những năm 1960. Chì arsenat chính thức bị cấm như là thuốc trừ sâu vào ngày 1 tháng 8 năm 1988.

Nấm morchella đang phát triển trong các vườn táo cũ đã được xử lý với chì arsenat có thể tích tụ chì độc và arsenic không tốt cho sự tiêu dùng của con người.

Tham khảo

H
Hợp chất arsenic
Hợp chất hydro
Methylhexanamine

Methylhexanamine (tên thương mại là Forthane, Geranamine) hoặc methylhexamine, thường được gọi là 1,3-dimethylamylamine (1,3-DMAA) hoặc đơn giản là dimethylamylamin (DMAA), là một thuốc gây giao cảm gián tiếp do Eli Lilly và Công ty phát minh và phát triển từ năm 1944 cho đến khi nó tự nguyện rút khỏi thị trường vào năm 1983. 

Kể từ năm 2006, methylhexanamine đã được bán rộng rãi dưới nhiều tên như là một chất kích thích hoặc bổ sung chế độ ăn uống bổ sung năng lượng. Nó bị cấm bởi nhiều cơ quan chức năng thể thao và các cơ quan chính phủ.

Lịch sử 
Vào tháng 4 năm 1944, Eli Lilly và Công ty đã giới thiệu methylhexanamin dưới nhãn hiệu Forthane là chất giảm nghẹt mũi dạng hít; Lilly tự nguyện rút methylhexanamine khỏi thị trường năm 1983. Hợp chất này là một amin béo; ngành dược phẩm đã có mối quan tâm mạnh mẽ đến các hợp chất trong lớp này như thuốc giảm nghẹt mũi vào đầu thế kỷ 20, dẫn đến methylhexanamine và bốn hợp chất tương tự khác được đưa ra thị trường để sử dụng: tuaminoheptane, octin, oenethyl, và propylhexedrine; octin và oenethyl cuối cùng đã được phê chuẩn để sử dụng trong việc giữ huyết áp đủ cao cho các bệnh nhân được gây tê.

Xem thêm 
 1,3-Dimethylbutylamine
 Benzedrine
 Cyclopentamine
 Levomethamphetamine
 Pseudoephedrine

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 

Chất kích thích
Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi
Thuốc thông mũi
Độc tố gan
Thuốc giải phóng noradrenalin-dopamin
Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh II

Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh II là một câu lạc bộ bóng đá nữ Việt Nam, có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đội bóng đang chơi tại Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia.

Đội bóng hiện đang chơi tại Sân vận động Thống Nhất.

Lịch sử 

Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh II thực ra là Câu lạc bộ bóng đá nữ Tao Đàn. Tao Đàn chính là cái nôi bóng đá nữ của Thành phố Hồ Chí Minh và của cả phía Nam. Trước đây, 3 câu lạc bộ bóng đá đầu tiên của cả nước là Hà Nội Hoa học trò, Tao Đàn và Than Quảng Ninh. Sau 30 năm, bóng đá nước nhà đã có thêm nhiều câu lạc bộ mới và thực tế Tao Đàn là một câu lạc bộ có truyền thống chứ không phải một đội bóng mới.

Năm 2015, lãnh đạo bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh thành lập đã quyết định đăng ký cho các cầu thủ trẻ của họ tham gia tranh tài tại Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia với tên gọi là Câu lạc bộ bóng đá nữ Tao Đàn do Trung tâm Thể dục Thể thao Quận 1 điều hành và quản lý. Huấn luyện viên trưởng của đội Tao Đàn khi đó là ông Nguyễn Hữu Thắng, người từng nắm vai trò Huấn luyện viên trưởng đội nữ Thành phố Hồ Chí Minh ở mùa giải năm 2014. Đội Tao Đàn với đa số các cầu thủ đều nằm trong độ tuổi từ 17 đến 19 tuổi thi đấu bên cạnh những cầu thủ dày dạn kinh nghiệm như thủ môn Tuyết Mai, trung vệ Tuyết Mai... để làm điểm tựa tinh thần, giúp cho các cầu thủ trẻ tự tin hơn.

Vào năm 2016, Câu lạc bộ bóng đá nữ Tao Đàn được đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh II, đội bóng được xem là sân sau của Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh I.

Tên đội bóng
2015: Tao Đàn;
2016-nay: Thành phố Hồ Chí Minh II.

Thành tích

Danh hiệu trong nước

Giải vô địch Quốc gia
 Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia
  Vô địch (0):

Đội hình hiện tại
':

 (C''')

Các huấn luyện viên trong lịch sử

Các đội trưởng trong lịch sử

Thành tích tại Giải nữ Vô địch Quốc gia 
<center>

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://vff.org.vn/vo-dich-quoc-gia-nu-518

Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam
Khởi đầu năm 2015
Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh II
Thành phố Hồ Chí Minh
Natri dodecyl sulfat

Natri dodecyl sulfat, đồng phân natri lauryl sulfat (hoặc laurilsulfate, SDS hoặc SLS, tương ứng), là một hợp chất hữu cơ tổng hợp với công thức CH3 (CH2) 11SO4Na. Nó là một chất hoạt động bề mặt anion được sử dụng trong nhiều sản phẩm làm sạch và vệ sinh. Muối natri là một chất hữu cơ sulfat. Nó bao gồm một đuôi 12 carbon gắn với một nhóm sulfate, đó là muối natri của dodecyl hydrogen sulfate, este của rượu dodecyl và axit sulfuric. Đuôi hydrocarbon của nó kết hợp với một nhóm có cực mang lại đặc tính amphiphilic kết hợp và do đó làm cho nó hữu ích như một chất tẩy rửa. Ngoài ra còn có nguồn gốc là một thành phần của hỗn hợp được sản xuất từ dầu dừa và dầu cọ rẻ tiền, SDS là thành phần phổ biến của nhiều sản phẩm vệ sinh cá nhân và mỹ phẩm, dược phẩm và thực phẩm, cũng như công thức làm sạch và công nghiệp và thương mại.

Cấu trúc và tính chất

Cấu trúc 
SDS nằm trong nhóm các hợp chất hữu cơ sulfat, và có công thức, CH3 (CH2) 11SO4Na. Nó bao gồm một đuôi 12 carbon gắn liền với một nhóm sulfate, nghĩa là nó là muối natri của một cồn 12-carbon đã được este hóa thành axit sulfuric. Một mô tả khác là nó là một nhóm alkyl với một mặt dây chuyền, chuỗi cuối cùng sulfat gắn liền. Do đuôi hydrocarbon của nó, và nhóm đầu "anion", nó có các tính chất amphiphilic cho phép tạo micelles, và hoạt động như một chất tẩy rửa.

Tính chất 
Nồng độ micelle quan trọng (CMC) trong nước tinh khiết ở 25 °C là 8,2 mM, và số tập hợp ở nồng độ này thường được coi là khoảng 62. Phần ion hoá micelle (α) khoảng 0,3 (hoặc 30%).

Phản ứng với flouride 
Một số nghiên cứu đã cho rằng SLS trong kem đánh răng có thể làm giảm tính hiệu quả của chất fluoride trong việc ngăn ngừa sâu răng (sâu răng). Điều này có thể là do SLS tương tác với sự lắng đọng fluoride trên men răng.

Xem thêm 
 Ammonium lauryl sulfate
 Potassium lauryl sulfate
 Sodium myreth sulfat

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Josh Clark, "Why does orange juice taste bad after you brush your teeth?"

Chất tẩy rửa
Tá dược
Đồng(II) arsenat

Đồng(II) asenat là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học Cu3(AsO4)2. Nó thường được biết đến dưới dạng tetrahydrat hoặc muối axit Cu5H2(AsO4)4·2H2O. Nó còn được gọi với nhiều cái tên khác như đồng orthoasenat, tricopper asenat, cupric asenat hoặc tricopper orthoasenat. Hợp chất này tồn tại dưới dạng thức là một hợp chất bột có màu xanh dương hoặc xanh dương nhạt-lục, không hòa tan trong nước và rượu, nhưng hòa tan trong dung dịch amonia và axit loãng. Số CAS của nó là 7778-41-8 hoặc 10103-61-4.

Sử dụng
Đồng(II) asenat là một chất diệt côn trùng được sử dụng trong nông nghiệp. Nó cũng được sử dụng như thuốc diệt cỏ, thuốc diệt nấm và thuốc diệt chuột. Nó cũng được sử dụng như một chất độc trong săn mồi.

Đồng(II) asenat có thể bị nhầm lẫn với hợp chất đồng(II) asenua, đặc biệt khi cđược đề cập đến là một chất màu.

Xuất hiện trong tự nhiên
Đồng(II) asenat khan, Cu3(AsO4)2, được tìm thấy trong tự nhiên dưới dạng khoáng chất lammerit. Đồng(II) asenat dạng ngậm nước tetrahydrat, công thức Cu3(AsO4)2·4H2O, tồn tại trong tự nhiên dưới dạng khoáng chất mang tên rollandit.

Hợp chất liên quan
Đồng(II) asenat kiềm (Cu(OH)AsO4) là một hợp chất muối kiềm của đồng(II) asenat với số CAS 16102-92-4. Nó được tìm thấy trong tự nhiên dưới dạng khoáng sản olivenit. Hợp chất này cũng được sử dụng như thuốc trừ sâu, thuốc diệt nấm và chất diệt cỏ. Việc sử dụng nó bị cấm ở Thái Lan từ năm 2001.

Hợp chất khác
Cu3(AsO4)2 còn tạo một số hợp chất với NH3, như Cu3(AsO4)2·3NH3·4H2O là tinh thể ba nghiêng dạng lăng kính màu xanh lam, không tan trong nước.

Tham khảo

Hợp chất đồng
Muối asenat
Thuốc diệt nấm
Natri(II) inosinat

Natri(II) inosinat (E631) là muối natri(II) của axit inosinic với công thức hóa học C10H11N4Na2O8P. Nó được sử dụng như một phụ gia thực phẩm và thường được tìm thấy trong mì ăn liền, khoai tây chiên, và một loạt các món ăn nhẹ khác. Mặc dù nó có thể thu được từ quá trình lên men của đường, nó thường được tạo thành từ các nguồn động vật.

Sử dụng làm phụ gia thực phẩm 
Natri(II) inosinat được sử dụng làm chất tăng cường hương vị, kết hợp với bột ngọt (MSG) để cung cấp vị unami. Nó thường được thêm vào thực phẩm kết hợp với disanyium guanylat; sự kết hợp này được gọi là ribonucleotides disodium 5'-.

Là một sản phẩm tương đối đắt tiền, Natri(II) inosinat thường không được sử dụng độc lập với axit glutamic; nếu natri(II) có trong một danh sách các thành phần nguyên liệu, nhưng MSG không xuất hiện, có thể là axit glutamic được cung cấp như là một phần của thành phần khác hoặc tự nhiên xảy ra trong một thành phần khác như cà chua, phô mai Parmesan hoặc chiết xuất từ nấm men.

Nguồn gốc 
Natri(II) inosinat  thường được sản xuất từ thịt, kể cả cá. Mặc dù nó thường là một sản phẩm "mặn", nó cũng có thể được sản xuất từ tinh bột sắn mà không có bất kỳ sản phẩm động vật nào liên quan đến sản xuất. Nhà sản xuất có thể cung cấp thông tin về nguồn gốc và trong một số trường hợp có nhãn là "chay" trong danh sách các thành phần khi sản xuất từ nguồn thực vật.

Độc tính và an toàn 
Ở Hoa Kỳ, lượng tiêu thụ ribonucleotide 5'-ribonucleotides tăng trung bình 4 mg mỗi ngày, so với 2 g mỗi ngày các purine tự nhiên xảy ra. Việc rà soát tài liệu bởi ủy ban của FDA đã không tìm thấy bằng chứng về sự gây ung thư, gây quái thai, hoặc tác động bất lợi đối với sinh sản.

Năm 2004,  Natri (II) inosinate bị xoá khỏi danh mục chất phụ gia thực phẩm (nhưng vẫn được đề cập trong danh sách các nhà sản xuất codex alimentarius cuối cùng).

Xem thêm 
 Acceptable daily intake
 Disodium guanylate
 Guanosine monophosphate

Tham khảo 

Category:PubChem ID (CID) same as Wikidata
Phụ gia thực phẩm
Phụ gia số E
Nucleotide
Pteridoideae

Họ phụ Chân xỉ (danh pháp khoa học: Pteridoideae) là một trong bốn họ phụ của họ Chân xỉ (Pteridaceae).  Đây là họ phụ thực vật bao gồm khoảng 14 chi với khoảng 400 loài. Biểu đồ phát sinh bên dưới mô tả mối quan hệ giữa họ phụ Chân xỉ và các họ phụ khác cùng thuộc họ Chân xỉ.

Chú thích

Phân họ thực vật
Pteridaceae
Trang trại gió

Một trang trại gió là một nhóm nhiều turbine gió ở cùng một địa điểm được sử dụng để sản xuất điện. Một trang trại gió lớn có thể bao gồm vài trăm turbine gió đơn và bao phủ một diện tích lên tới hàng trăm kilomet, nhưng những mảnh đất giữa các turbine có thể được sử dụng cho mục đích nông nghiệp hoặc mục đích khác. Một trang trại gió cũng có thể ở ngoài khơi.

Nhiều trang trại gió hoạt động trên bờ lớn nhất nằm ở Trung Quốc, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Ví dụ, trang trại gió lớn nhất trên thế giới, Trang trại gió Gansu tại Trung Quốc có năng suất hơn 6.000 MW tính đến năm 2012, với mục tiêu là 20.000 MW đến năm 2020. Tính tới tháng 4 năm 2013, London Array với công suất 630 MW tại Vương quốc Anh là trang trại gió ngoài khơi lớn nhất trên thế giới.

Thiết kế và vị trí 

Theo quy tắc chung thì máy phát điện gió kinh tế cần tốc độ gió 4.5 hoặc lớn hơn. Địa điểm lý tưởng cần phải có một luồng gió thổi mạnh gần như liên tục suốt năm, với khả năng gió đột ngột thổi cực mạnh xảy ra là tối thiểu. Một yếu tố quan trọng khác của việc đặt turbine đó là cũng phải tiếp cận được với nhu cầu địa phương hoặc có khả năng truyền điện đi.

Xem thêm 
 Trang trại sóng

Tham khảo

Đọc thêm 
 Righter, Robert W. Windfall: Wind Energy in America Today (Nhà xuất bản Đại học Oklahoma; 2011) 219 trang; xem phần các quyết định sử dụng đất liên quan tới việc xây dựng một trang trại gió.

Liên kết ngoài 

 Map of best places for Wind Turbines around the world
 World Wind Energy Association 
 Wind Power in the United States: Technology, Economic, and Policy Issues (53p), Congressional Research Service, June 2008
 Database of projects throughout the World
 Database of offshore wind projects in North America
 Wind Project Community Organizing
 World Wind Energy Association 
 4C Offshore's Global Wind Farm Interactive Map and Database
 Development of Offshore Wind Recommended Practice for U.S. Waters National Renewable Energy Laboratory
 Biggest Wind Farms in the World by Power-Technology

Công nghệ bền vững

Kết cấu hạ tầng
Nhà máy điện
Operação Prato

Operação Prato () là một cuộc điều tra được Không quân Brasil tiến hành vào năm 1977 và 1978 sau khi có những vụ trình báo nhìn thấy UFO được phát hiện tại thành phố Colares. Cuộc điều tra đã bị đình chỉ sau khi không tìm thấy hiện tượng bất thường nào khác.

Lịch sử

Các sự kiện trước đó
Năm 1977, nhiều hiện tượng UFO được báo cáo tại thành phố Colares, Pará ở Brasil. Giới nghiên cứu UFO tuyên bố rằng những tia sáng trên bầu trời bắn tung tóe vào người dân, được cho là gây thương tích và hút máu từ 400 người. Người dân địa phương cho rằng vết sẹo trên cơ thể của họ là do những tia sáng trên bầu trời gây ra, và đặt tên cho nó là "Chupa Chupa" (nghĩa là Hút máu-Hút máu). Tin tưởng rằng nó sẽ làm cho đèn tắt, cư dân Colares đã tổ chức những lần nhóm lửa xuyên đêm, và cho đốt pháo hoa. Thị trưởng José Ildone Favacho Soeiro đã đề nghị sự trợ giúp của Không quân.

Hoạt động điều tra
Toàn bộ hoạt động điều tra được đặt dưới quyền chỉ huy của Đại úy Uyrangê Bolivar Soares Nogueira de Hollanda Lima. Vào cuối năm 1977, một số ảnh chụp những luồng sáng kỳ lạ đã được ghi nhận nhưng quân đội vẫn còn ngờ vực. Sau khoảng bốn tháng, các hoạt động điều tra đã bị dừng lại sau khi không tìm thấy hiện tượng bất thường. Các tài liệu chính thức có thể được lấy từ Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Brasil (Arquivo Nacional).

Thuyết âm mưu
Năm 1997, hai thập kỉ sau vụ điều tra trên, Đại úy Uyrangê đã có một cuộc phỏng vấn với hai nhà nghiên cứu UFO Ademar José Gevaerd và Marco Antônio Petit rằng chính ông kể lại những trải nghiệm sống động cùng với người của mình. Ba tháng sau cuộc phỏng vấn, người ta phát hiện Đại úy Uyrangê đã chết tại nhà riêng "sau khi ông có vẻ như đã tự treo cổ bằng dây buộc áo tắm của mình", làm dấy lên sự nghi ngờ và suy đoán từ giới nghiên cứu UFO.

Giới nghiên cứu UFO
Theo nhà nghiên cứu UFO Jacques Vallée, một số cá nhân được cho là đã thiệt mạng do "ánh sáng" mà UFO bắn vào họ, và những vết thương tương ứng với tác động của bức xạ từ vi sóng. Những nhà nghiên cứu UFO khác khẳng định rằng ánh sáng từ UFO này đã hút máu 400 người.

Xem thêm
Hiện tượng quan sát thấy UFO ở Brasil

Tham khảo

Brasil năm 1977
Brasil năm 1978
Không quân Brasil
Lịch sử quân sự Brasil
Thuyết âm mưu UFO
Thuyết âm mưu UFO quân sự
Sự cố hàng không UFO quân sự
Phản ứng của chính phủ với UFO
Sự cố hàng không liên quan đến UFO
Hiện tượng quan sát thấy UFO tập thể
Hiện tượng quan sát thấy UFO ở Brasil