Tổ chức Quân đội Việt Nam Cộng hòa

Tổ chức Quân đội Việt Nam Cộng hòa (sau năm 1964 cải danh thành Quân lực Việt Nam Cộng hòa) là cơ cấu tổ chức lực lượng vũ trang của cựu chính thể Việt Nam Cộng hòa, tồn tại từ 1955 đến 1975. Tiền thân là Quân đội Quốc gia Việt Nam trong Liên hiệp Pháp (1948-1955), trong 20 năm lịch sử tồn tại, với sự hỗ trợ mạnh mẽ của Hoa Kỳ, Quân lực Việt Nam Cộng hòa liên tục tăng trưởng về quy mô lẫn trang bị hiện đại, từng được truyền thông phương Tây đánh giá là một lực lượng quân đội mạnh được xếp hạng cao trong khu vực Đông Nam Á và Quốc tế. Quân lực Việt Nam Cộng hòa được tổ chức tốt, được huấn luyện kỹ, chiến thuật hiện đại, được sự phối hợp của quân đồng minh, nhưng trong cuộc chiến chống lại "làn sóng đỏ" và quân Cộng sản miền Bắc Việt Nam, đã bộc lộ nhược điểm cồng kềnh và không phù hợp với hình thái tác chiến để chống một đối thủ có tư duy quân sự linh hoạt, có quyết tâm chính trị cao, tổ chức gọn nhẹ. Đặc biệt, hình thái tác chiến rập khuôn Quân đội Mỹ, phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ, kể từ sau Hiệp định Paris 1973, khi nguồn việc trợ bị cắt giảm và không còn sự hỗ trợ của Hoa Kỳ, Quân đội Việt Nam Cộng hòa nhanh chóng bộc lộ những nhược điểm chí mạng, dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng đầu năm 1975.

Giai đoạn Đệ nhất Cộng hòa (1955-1963)
Sau Cuộc trưng cầu dân ý miền Nam Việt Nam năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm tuyên bố thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng hòa và giữ vai trò nguyên thủ. Quân đội Quốc gia Việt Nam cũng được chuyển đổi thành Quân đội Việt Nam Cộng hòa, đồng thời hệ thống tổ chức quân đội cũng được cải biến và bổ sung cho phù hợp với sự phát triển của hình thái một quân đội quốc gia độc lập.

Cơ quan lãnh đạo tối cao
Lãnh đạo tối cao của Quân đội Việt Nam Cộng hòa là Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, giữ vai trò là Tổng Tư lệnh Quân đội với thực quyền. Giúp việc cho Tổng thống về mặt quân sự là cơ quan Tham mưu biệt bộ trực thuộc Phủ Tổng thống, đứng đầu là Tổng Tham mưu trưởng.

Cũng cùng năm này Bộ Tổng Tham mưu không còn tuỳ thuộc vào Quân đội Liên hiệp Pháp. Sau đó từng giai đoạn đã cải biến và bổ sung hệ thống tổ chức của quân đội.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
-Tổng thống là Tổng Tư lệnh Quân độiTrực thuộc Phủ Tổng thống:
Tham mưu Biệt bộ
Tổng trưởng Quốc phòng
Văn phòng Đổng lýTrực thuộc Bộ Quốc phòng:

Trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu:

Giai đoạn Đệ Nhị Cộng hòa (1963-1975)
Cuối năm 1963, các Tướng lĩnh trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa cầm đầu và thực hiện thành công Cuộc đảo chính lật đổ và sát hại Tổng thống Ngô Đình Diệm cùng bào đệ Ngô Đình Nhu. Từ đây bắt đầu phôi thai nền Đệ Nhị Cộng hòa. Cùng thời điểm, Chính quyền Cách mạng được sự cố vấn và viện trợ của Hoa Kỳ, đã cải tổ và bổ sung quân đội phát triển quy mô hơn, đồng thời cải danh Quân đội Việt Nam Cộng hòa thành Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Quân lực Việt Nam Cộng hòa
-Tổng thống Lãnh đạo Quốc gia và Tổng Tư lệnh Quân lực
- Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương (tương đương Thủ tướng)
-Tổng trưởng Quốc phòngTrực thuộc Phủ Tổng thống:
Phủ Đặc uỷ Tình báo Trung ương
Lữ đoàn Liên binh Phòng vệ Phủ Tổng thống
Trực thuộc Bộ Quốc phòng:
Bộ Tổng Tham mưu
Tổng nha Tài chính và Thanh tra Quân phí
Tổng nha Nhân lực
Nha Đổng lý
Nha Quân pháp
Nha Quân sản
Nha Địa dư
Trường Cao đẳng Quốc phòngLãnh đạo Bộ Tổng Tham mưu:
Tổng Tham mưu trưởng
Phó Tổng Tham mưu trưởng
Phụ tá Đặc trách Hành quân
Tham mưu trưởng Liên quân
Tham mưu phó Nhân viên
Tham mưu phó Tiếp vận
'Trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu

Phù hiệu, Kỳ hiệu Cơ quan và đơn vị

Kỳ hiệu Cơ sở đào tạo và huấn luyện

Giai đoạn sụp đổ
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Đại tướng Dương Văn Minh, Tổng thống thứ tư của Việt Nam Cộng hòa đã tuyên bố đầu hàng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trên Đài phát thanh Sài Gòn, dẫn đến sự sụp đổ của Chính thể Việt Nam Cộng hòa sau 20 năm tồn tại. Tổ chức Quân lực Việt Nam Cộng hòa cũng tan rã theo.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Quân đội bị giải tán
Quân lực Việt Nam Cộng hòa