Preston North End F.C.

Câu lạc bộ bóng đá Preston North End (), thường được gọi là Preston, North End hoặc PNE, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp có trụ sở tại Preston, Lancashire, Anh. Đội hiện đang thi đấu tại EFL Championship, hạng đấu thứ hai của Hệ thống giải bóng đá Anh.

Ban đầu là một câu lạc bộ cricket, Preston North End đặt sân nhà tại Deepdale từ năm 1875. Câu lạc bộ lần đầu chơi bóng đá vào năm 1878 như một hoạt động rèn luyện thể lực trong mùa đông, và quyết định tập trung vào môn này vào tháng 5 năm 1880, khi câu lạc bộ bóng đá chính thức được thành lập. Deepdale hiện là sân bóng đá lâu đời nhất còn được một câu lạc bộ thuộc hệ thống giải đấu sử dụng liên tục. Preston North End là một trong những thành viên sáng lập của Football League vào năm 1888. Trong mùa giải 1888-89, đội bóng giành cả chức vô địch quốc gia đầu tiên lẫn Cúp FA, trong đó họ vô địch Cúp FA mà không để thủng lưới bàn nào. Họ là đội đầu tiên giành được "cú đúp" trong bóng đá Anh và, do bất bại trong mọi trận đấu, được nhớ đến với biệt danh "The Invincibles". Preston giành chức vô địch quốc gia thêm một lần nữa vào mùa giải 1889-90, nhưng kể từ đó thành công lớn duy nhất của họ là chiến thắng tại Chung kết Cúp FA 1938 trước Huddersfield Town. Những cầu thủ nổi tiếng nhất của câu lạc bộ là Sir Tom Finney, Alan Kelly Sr. và Bill Shankly, những người đều được vinh danh tại Deepdale bằng các khán đài mang tên họ.

Cho đến năm 1961, Preston phần lớn là thành viên của First Division, nhưng sau khi xuống hạng ở cuối mùa giải 1960-61, họ vẫn chưa thể trở lại hạng đấu cao nhất. Câu lạc bộ lần đầu rơi xuống Third Division sau mùa giải 1969-70 và đã trải qua 28 trong số 49 mùa giải kể từ năm 1970 ở hai hạng thấp nhất của Football League, bao gồm chuỗi 19 mùa giải từ 1981-82 đến 1999-2000. Preston từng đối mặt với những vấn đề tài chính nghiêm trọng và hai lần đứng trước nguy cơ phải đóng cửa. Câu lạc bộ thuộc quyền sở hữu của doanh nhân Trevor Hemmings cho đến khi ông qua đời vào tháng 10 năm 2021, và đã thi đấu tại EFL Championship kể từ khi thăng hạng năm 2015, với thành tích cao nhất kể từ đó là vị trí thứ 7 (mùa giải 2017-18).

Lịch sử

Preston North End được thành lập vào năm 1863, ban đầu là một câu lạc bộ cricket, và chơi những trận đầu tiên tại khu Marsh gần River Ribble ở khu vực ngoại ô Ashton của Preston. Về sau trong cùng năm đó, họ chuyển sang Moor Park ở phía bắc thị trấn và lấy tên là "North End" để phản ánh địa điểm mới. Ngày 21 tháng 1 năm 1875, câu lạc bộ thuê một bãi đất đối diện Moor Park trên khu vực hiện là sân Deepdale, nơi trở thành sân nhà của họ kể từ đó.

Câu lạc bộ thành lập một đội bóng bầu dục liên hiệp vào năm 1877 như một hoạt động rèn luyện thể lực trong mùa đông, nhưng điều này không thành công, và một năm sau họ chơi trận đầu tiên theo luật bóng đá. Vào tháng 5 năm 1880, một đề xuất chuyển hẳn sang bóng đá được nhất trí thông qua, và Câu lạc bộ bóng đá Preston North End chính thức ra đời.

Preston trở thành một trong những câu lạc bộ chuyên nghiệp đầu tiên khi chiêu mộ cầu thủ từ Scotland. Những cầu thủ đến từ Scotland để thi đấu tại Anh vào thời đó được gọi là Scotch Professors. Trong mùa giải 1887-88, họ đánh bại Hyde với tỉ số 26-0 ở vòng Một Cúp FA, đây vẫn là chiến thắng đậm nhất trong lịch sử bóng đá hạng cao tại Anh. Tiền đạo người Scotland Jimmy Ross ghi tám bàn trong trận đấu đó trước khi tiếp tục ghi tổng cộng 19 bàn tại giải mùa ấy, một kỉ lục vẫn còn tồn tại.

Trong mùa giải 1888-89, Preston trở thành nhà vô địch quốc gia đầu tiên và là đội đầu tiên giành được "cú đúp", đồng thời cho đến nay vẫn là đội duy nhất bất bại suốt cả mùa giải ở cả giải vô địch quốc gia lẫn Cúp FA, và vô địch Cúp FA mà không để thủng lưới bàn nào. Đội hình của họ khi đó chủ yếu gồm các cầu thủ Scotland (những Scotch Professors). Trong phần đóng góp cho tiểu sử của Tom Finney do Paul Agnew viết năm 1989, chính Finney đã viết: "Câu lạc bộ từ lâu đã được biết đến là Proud Preston, và những Old Invincibles của thế kỉ trước đã đặt ra những tiêu chuẩn phi thường". Tác giả ở nơi khác viết rằng: "...và đội bóng ấy đã trở nên bất tử với tên gọi 'Old Invincibles'". Một số nguồn khác gọi đội bóng là "The Invincibles", và cả hai biến thể biệt danh này đều đã được sử dụng. Trong tự truyện của mình, Finney viết: "Chức vô địch vẫn ở lại với North End — lúc này đã được gắn với biệt danh Old Invincibles — ở năm tiếp theo, nhưng vị trí á quân là tất cả những gì họ có trong ba mùa giải kế đó". Như Finney đã nói, Preston lại vô địch quốc gia ở mùa giải 1889-90, nhưng chưa từng giành danh hiệu này thêm lần nào nữa. Tổng cộng, họ đã sáu lần giành ngôi á quân quốc gia, bao gồm ba mùa liên tiếp từ 1890-91 đến 1892-93, và hai lần trong thập niên 1950 khi Finney còn thi đấu. Danh hiệu lớn gần nhất của câu lạc bộ là tại Chung kết Cúp FA 1938 khi họ đánh bại Huddersfield Town với tỉ số 1-0, trong đội hình có Bill Shankly, Andy Beattie và cầu thủ ghi bàn George Mutch.

Cầu thủ nổi tiếng nhất của Preston, Tom Finney, gia nhập câu lạc bộ khi còn là thiếu niên vào năm 1938. Trận ra mắt đội một của ông bị trì hoãn đến năm 1946 vì Chiến tranh thế giới thứ hai, nhưng ông thi đấu cho Preston cho đến khi giải nghệ năm 1960. Ông có biệt danh "Preston Plumber" vì công việc kinh doanh địa phương của mình. Finney vẫn là chân sút số một trong lịch sử câu lạc bộ, với 187 bàn sau 433 trận, đồng thời cũng ghi 30 bàn quốc tế cho Anh sau 76 lần ra sân.

Một năm sau khi Finney giải nghệ, Preston xuống hạng xuống Second Division và chưa từng thi đấu ở hạng đấu cao nhất kể từ đó. Họ có một mùa giải 1963-64 đáng nhớ khi, dưới sự dẫn dắt của cựu cầu thủ Jimmy Milne, đội đứng thứ ba tại Second Division và vào tới Chung kết Cúp FA 1964, nơi họ thua West Ham United 2-3 trong một trận đấu hấp dẫn.

Preston lần đầu rớt xuống Third Division sau mùa giải 1969-70. Dù giành quyền thăng hạng ngay lập tức, đội bóng vẫn trải qua 28 trong số 49 mùa giải kể từ năm 1970 ở hai hạng thấp nhất, bao gồm chuỗi 19 mùa giải từ 1981-82 đến 1999-2000. Câu lạc bộ trải qua một giai đoạn suy thoái gần như chạm đáy trong thập niên 1980, kéo theo nguy cơ đóng cửa rất thực tế, với điểm thấp nhất là mùa giải 1985-86 khi họ đứng thứ 23 tại Fourth Division và phải xin tái cử để được ở lại giải đấu.

Dưới quyền quản lí của John McGrath, đội bóng hồi phục và giành quyền thăng hạng trở lại Third Division chỉ một năm sau đó, nhưng đó chỉ là tín hiệu khởi sắc ngắn ngủi khi đội phải trải qua thêm ba mùa giải ở hạng thấp nhất từ 1993 đến 1996. Câu lạc bộ cuối cùng cũng bắt đầu hồi phục và tiến lên sau khi được nhà sản xuất thiết bị sưởi Baxi tiếp quản vào năm 1994, nhưng quyền sở hữu của họ chấm dứt vào tháng 6 năm 2002. Trung vệ của đội là David Moyes, khi đó 34 tuổi, bắt đầu sự nghiệp huấn luyện khi được hội đồng quản trị do Baxi kiểm soát bổ nhiệm vào tháng 2 năm 1998. Moyes đã thành công khi đưa đội tới chức vô địch hạng Ba năm 2000. Preston vào tới chung kết play-off năm 2001 nhưng bị Bolton Wanderers đánh bại. Trong trận chung kết play-off năm 2005, dưới thời người kế nhiệm Moyes là Billy Davies, Preston thua West Ham United với tỉ số 0-1.

Sau khi Baxi thoái vốn và Moyes chuyển đến Everton năm 2002, đội bóng đã ổn định ở hạng hai trong suốt thập niên 2000, nhưng các vấn đề mới lại xuất hiện vào cuối thập niên này với lệnh yêu cầu giải thể từ HM Revenue and Customs năm 2010 và việc xuống hạng ba vào năm 2011. Vấn đề thuế được giải quyết nhờ doanh nhân địa phương Trevor Hemmings, vốn đã là cổ đông, mua lại quyền kiểm soát vào tháng 6 năm 2010. Đội bóng giành quyền thăng hạng trở lại thông qua play-off vào năm 2015 và đã thi đấu tại EFL Championship liên tục kể từ đó, với vị trí cao nhất là hạng 7 ở mùa giải 2017-18.

Preston North End lọt vào tứ kết Cúp FA 2024-25 nhưng thua Aston Villa với tỉ số 0-3 tại Deepdale.

Sân vận động

Deepdale là sân nhà của câu lạc bộ cricket nguyên thủy từ năm 1875 và được sử dụng cho bóng đá từ năm 1878. Đây là sân bóng đá lâu đời nhất thế giới còn được một câu lạc bộ thuộc giải đấu lớn sử dụng liên tục. Lượng khán giả đông nhất từng ghi nhận là 42.684 người trong trận đấu tại Division One với Arsenal vào tháng 4 năm 1938.

Khi Baxi nắm quyền kiểm soát, họ khởi động một chương trình đầu tư từ năm 1996 đến năm 2009 nhằm nâng cấp Deepdale thành một sân vận động hiện đại. Sân cũ bị phá dỡ và xây lại theo bốn giai đoạn, với khán đài mới cuối cùng được khánh thành vào năm 2008. Sân hiện có sức chứa toàn chỗ ngồi là 23.404 chỗ. Kích thước mặt sân hiện tại là 110 x 75 yard.

Một phần của quá trình tái phát triển do Baxi tài trợ là National Football Museum nguyên bản, mở cửa tại Deepdale vào năm 2001 nhưng được chuyển đến Manchester vào năm 2012 sau khi đã đóng cửa trong hai năm.

Tượng đài

Bên ngoài khán đài Sir Tom Finney có một bức tượng của chính cầu thủ nổi tiếng này, được biết đến với tên gọi "The Splash" hoặc "Tom Finney Splash". Bức tượng do Peter Hodgkinson điêu khắc và được khánh thành vào tháng 7 năm 2004, lấy cảm hứng từ một bức ảnh nổi tiếng chụp trong trận đấu giữa Chelsea và Preston năm 1956 tại Stamford Bridge, diễn ra trong điều kiện mặt sân đặc biệt ướt.

Sự cố khủng bố năm 1913

Một nỗ lực phá hủy sân vận động đã diễn ra vào năm 1913. Trong khuôn khổ chiến dịch đánh bom và phóng hỏa của phong trào đòi quyền bầu cử cho phụ nữ, các suffragettes đã thực hiện một loạt vụ đánh bom và đốt phá trên toàn quốc trong chiến dịch đấu tranh đòi quyền bầu cử cho phụ nữ. Vào tháng 4 năm 1913, các suffragette đã tìm cách đốt khán đài chính của Deepdale nhưng bị ngăn chặn. Cũng trong năm đó, các suffragette đã đốt thành công sân vận động cũ ở nam London của Arsenal, đồng thời cũng tìm cách đốt sân của Blackburn Rovers. Những môn thể thao vốn thường được xem là dành cho nam giới là mục tiêu bị nhắm tới nhằm phản đối sự thống trị của nam giới.

Nhà tài trợ và trang phục

Preston North End theo truyền thống mặc áo trắng và quần xanh lam trên sân nhà, trong khi màu vàng là màu thường thấy của bộ trang phục sân khách của Preston. Các nhà tài trợ chính của câu lạc bộ, kể từ khi hình thức tài trợ áo đấu được giới thiệu vào năm 1979, như sau:

Kình địch

Trong lịch sử, đối thủ kình địch lớn nhất của Preston North End là Blackpool — sân nhà của hai câu lạc bộ chỉ cách nhau 17 dặm — và trận derby Tây Lancashire giữa hai đội đã diễn ra 96 lần ở cả bốn hạng đấu của Football League cũng như các giải cúp kể từ năm 1901. Những đối thủ địa phương khác của Preston trong khuôn khổ giải đấu qua các năm gồm có Blackburn Rovers, Burnley, Bolton Wanderers và Wigan Athletic.

Cầu thủ

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Cầu thủ cũ

Ban chuyên môn
Dưới đây là danh sách các nhân sự không thi đấu:

Lịch sử huấn luyện

Dưới đây là danh sách các huấn luyện viên của Preston North End kể từ năm 1986, không tính các huấn luyện viên tạm quyền:

Kỉ lục câu lạc bộ

Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất (mọi đấu trường): Tom Finney, 210 bàn sau 473 trận.
Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất tại giải vô địch: Tom Finney, 187 bàn sau 433 trận.
Cầu thủ ra sân nhiều nhất (mọi đấu trường): Alan Kelly, Sr., 511 trận (từ năm 1958 đến năm 1973).
Số bàn thắng nhiều nhất tại giải vô địch trong một mùa giải: Ted Harper, 37 bàn tại Football League Second Division, mùa giải 1932-33
Kỉ lục khán giả: 42.684 người trong trận gặp Arsenal, Football League First Division, ngày 23 tháng 4 năm 1938
Kỉ lục thắng đậm nhất tại cúp: 26-0 trước Hyde, Cúp FA, ngày 15 tháng 10 năm 1887
Kỉ lục thắng đậm nhất tại giải vô địch: 10-0 trước Stoke, Football League Division One, ngày 14 tháng 9 năm 1889
Kỉ lục thua đậm nhất: 0-7 trước Blackpool, Division 1, ngày 1 tháng 5 năm 1948
Kỉ lục chuyển nhượng mua vào: £2.130.000 cho Milutin Osmajić từ Cádiz CF, tháng 8 năm 2023
Kỉ lục chuyển nhượng bán ra: £10.000.000 cho Jordan Hugill tới West Ham Utd, tháng 1 năm 2018
Cầu thủ trẻ nhất từng ra sân: Ethan Walker, 16 tuổi 156 ngày
Cầu thủ lớn tuổi nhất từng ra sân: Bob Kelly, 41 tuổi 2 tháng

Danh hiệu
Năm 1996, chức vô địch Third Division của Preston giúp họ trở thành câu lạc bộ thứ ba từng vô địch cả bốn hạng đấu chuyên nghiệp cao nhất của bóng đá Anh. Thành tích này trước đó được Wolverhampton Wanderers làm được vào năm 1988 và Burnley vào năm 1992, và sau đó cũng được Sheffield United cùng Portsmouth hoàn thành vào năm 2017.

Giải vô địch
First Division (cấp độ 1)
Vô địch: 1888-89, 1889-90
Á quân: 1890-91, 1891-92, 1892-93, 1905-06, 1952-53, 1957-58
Second Division (cấp độ 2)
Vô địch: 1903-04, 1912-13, 1950-51
Á quân: 1914-15, 1933-34
Third Division / Second Division / League One (cấp độ 3)
Vô địch: 1970-71, 1999-2000
Thắng play-off: 2015
Fourth Division / Third Division (cấp độ 4)
Vô địch: 1995-96
Á quân: 1986-87

Cúp
Cúp FA
Vô địch: 1888-89, 1937-38
Á quân: 1887-88, 1921-22, 1936-37, 1953-54, 1963-64
FA Charity Shield
Á quân: 1938
Football League War Cup
Vô địch: 1940-41
Lancashire Senior Cup
Vô địch: 1886-87, 1892-93, 1894-95, 1899-1900, 1938-39, 1996-97

Bóng đá nữ
Đội bóng đá nữ từng trực thuộc trước đây có tên là Preston North End W.F.C.. Vào tháng 5 năm 2016, đội đổi thành Fylde Ladies F.C., trong sự liên kết với đội bóng National League North là AFC Fylde.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 Chuyên mục PNE trên trang trực tuyến của Lancashire Evening Post
 Preston North End tại Soccerbase
 Lịch sử Preston North End: 1862-1945
 Tư liệu video trực tuyến về chức vô địch Cúp FA 1938 của Preston North End
 

Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1880
Vô địch Cúp FA
Câu lạc bộ bóng đá Anh
Câu lạc bộ English Football League
Khởi đầu năm 1880 ở Anh
Câu lạc bộ bóng đá Lancashire
Preston, Lancashire
Câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Anh