Trần Thị Diệu

Trần Thị Diệu, nghệ danh NSƯT Huyền Diệu là một nghệ sĩ ưu tú tiêu biểu trong làng chèo Việt Nam. Hiện là Trưởng Đoàn chèo của nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình. Huyền Diệu là một trong những nghệ sĩ được phong danh hiệu nghệ sĩ ưu tú trẻ tuổi nhất trong làng Chèo Việt Nam. Khi được phong tặng danh hiệu này, cô chỉ mới 32 tuổi.

Tiểu sử
Nghệ sĩ chèo Huyền Diệu tên đầy đủ là Trần Thị Diệu, sinh năm 1982 tại phường Trung Sơn, tỉnh Ninh Bình. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, Huyền Diệu đã và đang gắn bó với nhà hát Chèo Ninh Bình, cho tới nay là Nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình.

Sự nghiệp
Năng khiếu nghệ thuật của Huyền Diệu được bộc lộ khá sớm. Huyền Diệu hoạt động say sưa trong đội văn nghệ của lớp, của trường, nhiều lần đi dự hội thi, hội diễn của thị xã Tam Điệp, của tỉnh Ninh Bình do ngành Giáo dục - Đào tạo tổ chức đều đạt giải cao. Huyền Diệu đã thi vào khoa Sân khấu chèo Trường Trung học VHNT Nam Định, khoá học 1995-1997. Sau khi ra trường, vào cuối năm 1997, Huyền Diệu có mặt trong đoàn tuyển của thị xã Tam Điệp tham gia Hội diễn văn nghệ quần chúng tổ chức tại thị xã Ninh Bình đã đạt Huy chương Bạc. Ngay sau đó, Sở VHTT Ninh Bình đã tuyển Huyền Diệu vào nhà hát Chèo Ninh Bình, nay là Nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình. Huyền Diệu đã được giao vai Nhân trong vở "Nỗi oan người trở về" của tác giả Đăng Thanh. Năm 1999, Huyền Diệu được giao đóng vai Thái hậu Dương Vân Nga trong vở "Thái hậu Dương Vân Nga" của tác giả Trúc Đường.

Năm 2001, Đoàn chèo Ninh Bình lại dựng vở "Kim Nham" do Bùi Đắc Sừ đạo diễn, Huyền Diệu lại được giao vai Xuý Quỳnh, em gái Xuý Vân. Năm 2004, Huyền Diệu được phân thủ vai Đào trong vở "Trương Hán Siêu" của tác giả An Viết Đàm.

Năm 2005, thêm một bước ngoặt mới đến với Huyền Diệu, đạo diễn Đinh Đức Tùng giao đóng vai Duyên, nhân vật chính trong "Chuyện tình người và đất" của đồng tác giả An Viết Đàm và Ngọc Cương. Tiếp đó, Nhà hát Chèo Ninh Bình lại tiếp tục cho dựng vở "Liệt nữ trời Nam" của tác giả An Viết Đàm. Đạo diễn Đinh Đức Tùng lại thêm một lần nữa trao trọng trách cho Huyền Diệu thủ vai An Tư công chúa, một nhân vật đầy huyền thoại cả trong lịch sử và trong tác phẩm sân khấu. Và ngay sau đó, Huyền Diệu khá thành công trong vai Châu Long, một người phụ nữ đoan trang, thuần hậu trong vờ chèo cổ "Lưu Bình - Dương Lễ".

Năm 2009, Tại Hội diễn sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc - 2009 diễn ra ở Quảng Ninh Nhà hát Chèo Ninh Bình giành Huy chương vàng vở diễn "Linh Khí Hoa Lư" cá NSƯT Huyền Diệu giành Huy chương bạc.

Năm 2013, Tại cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2013 diễn ra ở Hải Phòng Nhà hát Chèo Ninh Bình giành Huy chương bạc vở diễn "Tiếng hát đại ngàn". cá nhân NSƯT Huyền Diệu tiếp tục giành Huy chương vàng (cùng với NSƯT Anh Tú và NSND Mai Thủy)

Năm 2016, Tại Cuộc thi Nghệ thuật sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc năm 2016, Nhà hát Chèo Ninh Bình giành huy chương bạc vở "Lưu Bình trả nghĩa" NSUT Huyền Diệu tiếp tục giành Huy chương vàng

Năm 2022, NSƯT Huyền Diệu được giao vai Thái hậu Dương Vân Nga trong vở "Chuyện ngoài chính sử - Làm vua" đã xuất sắc giành huy chương vàng.

Năm 2025, tại Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025, Nhà hát nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình tham gia vở "Hồng Châu Huyền nữ", NSƯT Huyền Diệu đảm nhận vai chính nhân vật Phạm Thị Trân đã giành được Huy chương Vàng.

Thành tích
Huy chương vàng vai diễn Phạm Thị Trân trong vở "Hồng Châu huyền nữ" tại Liên hoan Chèo toàn quốc 2025.
Huy chương vàng vai diễn trong vở "Làm vua - chuyện ngoài chính sử" tại Liên hoan Chèo toàn quốc 2022.
Huy chương vàng cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2016 tại Ninh Bình.
Huy chương vàng cuộc thi Nghệ thuật Sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2013 tại Hải Phòng.
Huy chương bạc cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2014 tại Ninh Bình với vai diễn Nguyên Phi Ỷ Lan trong vở "Nhiếp Chính Ỷ Lan"
Huy chương bạc cuộc thi tài năng trẻ diễn viên sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2007 với vai diễn thái hậu Dương Vân Nga trong vở "Tấm áo bào hoàng đế".
Huy chương bạc Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc được tổ chức tại Nam Định năm 1999.
Giải thưởng Trương Hán Siêu đợt 2:Vai Dương Vân Nga, vở "Thái hậu Dương Vân Nga" giành giải B năm 2007.
Năm 2015, Nghệ sĩ Huyền Diệu được công nhận là Nghệ sĩ ưu tú lĩnh vực nghệ thuật sân khấu chèo.

Tham khảo 

Người Ninh Bình
Nghệ sĩ chèo
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Nữ diễn viên sân khấu Việt Nam
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 20
Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21