Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng

Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (C10)  trực thuộc Bộ Công an Việt Nam có chức năng, nhiệm vụ giúp Bộ trưởng tham mưu với Đảng, Nhà nước các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật về công tác thi hành án phạt tù, thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng và thi hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng (gọi chung là thi hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng); thực hiện quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện công tác thi hành án phạt tù, thi hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng và trực tiếp quản lý các trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở lưu trú theo quy định của pháp luật và của Bộ trưởng; tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội theo quy định.

Quá trình phát triển 
Ngay từ những năm 1945, sau thắng lợi của cách mạng tháng Tám, trại giam và lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam được hình thành ở cả 3 miền Bắc - Trung - Nam, ở Bắc Bộ có Phòng Quản trị trại giam; Trung Bộ có bộ phận trại giam thuộc Phòng Trinh sát; Nam Bộ có Trại giáo hoá thuộc Quốc gia Tự vệ cuộc tỉnh.

Ngày 7 tháng 11 năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 150/SL về "Tổ chức các trại giam" làm nhiệm vụ trừng trị và giáo hoá phạm nhân. Đây được lấy làm Ngày truyền thống của đơn vị này.

Tháng 7 năm 1953, Vụ Chấp pháp được tách thành hai vụ là Vụ Điều tra xét hỏi và Vụ Lao cải, trực thuộc Thứ Bộ Công an.

Từ tháng 9 năm 1953 thì đổi tên thành Vụ Lao động và cải tạo (V5) trực thuộc Bộ Công an.

Từ tháng 10 năm 1954, đơn vị được nâng lên thành Cục Lao cải (C51) trực thuộc Bộ Công an.

Từ tháng 9 năm 1961, đơn vi được đổi tên thành Cục Quản lý trại giam (C51) trực thuộc Bộ Công an.

Từ tháng 9 năm 1966, đơn vị được đổi số hiệu thành C54.

Từ tháng 2 năm 1973, đơn vị được đổi tên thành Cục Cảnh sát quản lý trại giam (KH6) trực thuộc Bộ Công an.

Từ tháng 6 năm 1981, đơn vi được đổi tên thành Cục Cảnh sát quản lý và cải tạo phạm nhân (C24) trực thuộc Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an.

Ngày 22 tháng 11 năm 1989, Bộ trưởng Bộ Nội vụ có Quyết định số 156/QĐ-BNV chuyển Cục Cảnh sát quản lý và cải tạo phạm nhân (C24) thuộc Tổng cục Cảnh sát đặt trực thuộc Bộ trưởng Bộ Nội vụ và đổi tên thành Cục Quản lý trại giam (V26).

Ngày 18 tháng 3 năm 1996, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành Quyết định số 105/QĐ- BNV(X13), theo đó Cục Quản lý trại giam (V26) được đổi tên thành Cục Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục và trường giáo dưỡng (V26).

Ngày 16 tháng 9 năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 77/2009/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, trong đó thành lập Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp (Tổng cục VIII), trên cơ sở nòng cốt là Cục Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng (V26) và chức năng theo dõi hướng dẫn trại tạm giam thuộc Tổng cục Cảnh sát, chức năng hỗ trợ tư pháp thuộc Cục Cảnh sát bảo vệ.

Ngày 17 tháng 11 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 106/2014/NĐ-CP ngày 11 tháng 3 năm 2015, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Quyết định số 1186/QĐ BCA, theo đó Tổng cục VIII có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng tham mưu với Đảng, Nhà nước các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về công tác thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp; thực hiện quản lý nhà nước về thi hành án hình sự trong phạm vi cả nước theo quy định; tổ chức thực hiện và thống nhất chỉ huy, chỉ đạo công tác thi hành án hình sự, thi hành biện pháp tư pháp, thi hành quyết định đưa người vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, công tác tạm giữ, tạm giam và hỗ trợ tư pháp theo quy định của pháp luật và của Bộ trưởng Bộ Công an; tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 15 tháng 3 năm 2018 của Bộ Chính trị về "Tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả", ngày 6 tháng 8 năm 2018 Chính phủ ban hành Nghị định số 01/2018/NĐ- CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, trong đó giải thể Tổng cục VIII để thành lập Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (C10) và Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng (C11).

Tổ chức 

 Phòng Tham mưu
 Phòng Tổ chức - Cán bộ
 Phòng Công tác chính trị
 Phòng Công tác đảng và quần chúng
 Phòng Chuyên đề và hợp tác quốc tế
 Phòng Viễn thông và cơ yếu
 Phòng Thi hành án
 Phòng Trinh sát
 Phòng Cảnh sát bảo vệ
 Phòng Quản giáo
 Phòng Công tác cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng
 Phòng Đặc xá, miễn giảm hình phạt tù
 Phòng Công tác giáo dục
 Phòng Quản lý lao động, cải tạo và dạy nghề
 Phòng Hậu cần
 Phòng Tài chính
 Phòng Y tế và môi trường
 Phòng 18
 Phòng 19
 Phòng 20
 Thanh tra Cục
 Trung tâm Huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 1 (Cụm 1):
 Trại giam Yên Hạ, đóng tại tỉnh Sơn La.
 Trại giam Nà Tấu, đóng tại tỉnh Điện Biên.
 Trại giam Hồng Ca, đóng tại tỉnh Yên Bái.
 Trại giam Vĩnh Quang, đóng tại tỉnh Vĩnh Phúc.
 Trại giam Thanh Hà, đóng tại tỉnh Vĩnh Phúc.
 Trại giam Phú Sơn 4, đóng tại tỉnh Thái Nguyên
 Trại giam Tân Lập, đóng tại tỉnh Phú Thọ.
 Trại giam Quyết Tiến, đóng tại tỉnh Tuyên Quang.
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 2 (Cụm 2):
 Trại giam Hoàng Tiến, đóng tại tỉnh Hải Dương.
 Trại giam Nam Hà, đóng tại tỉnh Hà Nam.
 Trại giam Ngọc Lý, đóng tại tỉnh Bắc Giang.
 Trại giam Quảng Ninh, đóng tại tỉnh Quảng Ninh
 Trại giam Suối Hai, đóng tại thành phố Hà Nội
 Trại giam Thanh Xuân, đóng tại thành phố Hà Nội
 Trại giam Xuân Nguyên, đóng tại thành phố Hải Phòng
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 3 (Cụm 3):
 Trại giam Ninh Khánh, đóng tại tỉnh Ninh Bình
 Trại giam số 3, đóng tại tỉnh Nghệ An
 Trại giam số 5, đóng tại tỉnh Thanh Hóa
 Trại giam số 6, đóng tại tỉnh Nghệ An
 Trại giam Thanh Lâm, đóng tại tỉnh Thanh Hóa
 Trại giam Thanh Cẩm, đóng tại tỉnh Thanh Hóa
 Trại giam Thanh Phong, đóng tại tỉnh Thanh Hóa
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 4 (Cụm 4):
 Trại giam Xuân Hà, đóng tại tỉnh Hà Tĩnh
 Trại giam Đồng Sơn, đóng tại tỉnh Quảng Bình 
 Cơ sở giáo dục Hoàn Cát, đóng tại tỉnh Quảng Trị.
 Trại giam Nghĩa An, đóng tại tỉnh Quảng Trị
 Trại giam Bình Điền, đóng tại tỉnh Thừa Thiên - Huế 
 Trại giam An Điềm, đóng tại tỉnh Quảng Nam
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 5 (Cụm 5):
 Trại giam Gia Trung, đóng tại tỉnh Gia Lai
 Trại giam Đắk Trung, đóng tại tỉnh Đắk Lắk
 Trại giam Đắk Tân, đóng tại tỉnh Đắk Lắk
 Trại giam Kim Sơn, đóng tại tỉnh Bình Định
 Trại giam Xuân Phước, đóng tại tỉnh Đắk Lắk
 Trại giam A2, đóng tại tỉnh Khánh Hòa
 Trại giam Sông Cái, đóng tại tỉnh Ninh Thuận
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 6 (Cụm 6):
 Trại giam Đại Bình, đóng tại tỉnh Lâm Đồng
 Trại giam Đắk P'Lao, đóng tại tỉnh Đắk Nông
 Trại giam Huy Khiêm, đóng tại tỉnh Bình Thuận
 Trại giam Xuân Lộc, đóng tại tỉnh Đồng Nai
 Trại giam Xuyên Mộc, đóng tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
 Trại giam Thủ Đức, đóng tại tỉnh Bình Thuận
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 7 (Cụm 7): 
 Trại giam An Phước, đóng tại tỉnh Bình Dương.
 Trại giam Cây Cầy, đóng tại tỉnh Tây Ninh
 Trại giam Phú Hòa, đóng tại tỉnh Bình Phước
 Trại giam Tống Lê Chân, đóng tại tỉnh Bình Phước
 Trại giam Long Hòa, đóng tại tỉnh Long An.
 Trại giam Thạnh Hoà, đóng tại tỉnh Long An
 Trại giam Phước Hòa, đóng tại tỉnh Tiền Giang.
 Trại giam Mỹ Phước, đóng tại tỉnh Tiền Giang.
 Cụm Công tác đảng và công tác quần chúng số 8 (Cụm 8):
 Trại giam Bến Giá, đóng tại tỉnh Trà Vinh
 Trại giam Cái Tàu, đóng tại tỉnh Cà Mau
 Trại giam Châu Bình, đóng tại tỉnh Bến Tre
 Trại giam Định Thành, đóng tại tỉnh An Giang
 Trại giam Kênh 5, đóng tại tỉnh Hậu Giang
 Trại giam Kênh 7, đóng tại tỉnh Kiên Giang
 Cơ sở giáo dục bắt buộc Thanh Hà, đóng tại tỉnh Vĩnh Phúc
 Cơ sở giáo dục bắt buộc Cồn Cát, đóng tại tỉnh Sóc Trăng
 Cơ sở giáo dục bắt buộc A1, đóng tại tỉnh Phú Yên
 Trường Giáo dưỡng số 2, đóng tại tỉnh Ninh Bình (thuộc cụm 3)
 Trường Giáo dưỡng số 3, đóng tại thành phố Đà Nẵng (Thuộc cụm 4)
 Trường Giáo dưỡng số 4, đóng tại tỉnh Đồng Nai (Thuộc cụm 6)
 Cơ sở lưu trú số 1
 Cơ sở lưu trú số 2
 Bộ phận thường trực tại Thành phố Hồ Chí Minh

Tặng thưởng 
 (năm 2003) 
 (năm 1982 và 1985)
 hạng Nhất (năm 2014)
 hạng Nhất (năm 2020)
 (năm 2007)

Lãnh đạo hiện nay 
 Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng: Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường
Phó Cục trưởng:
 Thiếu tướng Nguyễn Việt Hùng
 Thiếu tướng Phạm Văn Thân
 Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Tuyến
 Đại tá Nguyễn Văn Tuấn
 Đại tá Vũ Trọng Chiến
 Đại tá Phạm Minh Phong

Cục trưởng qua các thời kỳ

 Trung tướng Hồ Thanh Đình, từ 8.2018 - 7.2020, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục VIII
 Trung tướng Lê Minh Hùng, từ 7.2020 - 8.2024, nguyên Cục trưởng C11
 Thiếu tướng Trần Văn Thiện, từ 8.2024 - 6.2025.
 Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường, từ 7.2025 - nay.

Phó Cục trưởng qua các thời kỳ 
Thượng tá Nguyễn Thanh Trường, đến tháng 11.2019, sau là Đại tá, Giám đốc Công an tỉnh Thái Bình (11/2019–10/2021), Giám đốc Công an tỉnh Hưng Yên (10/2021–6/2025), Cục trưởng (7/2025–nay) 
Đại tá Lê Đình Can
Thiếu tướng Hoàng Xuân Du, từ 8.2018–?, nguyên Phó Cục trưởng C86, Tổng cục VIII
Thiếu tướng Nguyễn Văn Minh, từ 10.2019–?, nguyên Giám đốc Công an tỉnh Thái Bình
Đại tá Nguyễn Văn Lộc, đến 8.2020, sau là Phó Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang
Thiếu tướng Nguyễn Việt Hùng, từ 8.2020–nay, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang

Xem thêm 

 Cơ quan quản lý thi hành án hình sự, Bộ Công an
 Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành hình sự tại cộng đồng

Chú thích 

Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ Tư pháp
Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, Bộ Công an Việt Nam
Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân