Đại học quốc gia

Một đại học quốc gia (tiếng Anh: national university) chủ yếu là một trường đại học do chính phủ thành lập hoặc quản lý, nhưng đồng thời cũng có thể hoạt động tự chủ mà không chịu sự kiểm soát trực tiếp của nhà nước. Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ "đại học quốc gia" (national university) ám chỉ đẳng cấp thể chế cao nhất trong giáo dục, khác nghĩa với "đại học được liên bang cấp hiến chương" (federally-chartered university). Trên toàn cầu, một số đại học quốc gia gắn liền với các nguyện vọng văn hóa hoặc chính trị của quốc gia đó.

Ví dụ, Đại học Quốc gia Ireland trong những ngày đầu của nền độc lập Ireland đã thu thập một lượng lớn thông tin về tiếng Ireland và văn hóa Ireland. Tại Argentina, các đại học quốc gia là kết quả của cuộc cải cách đại học Argentina năm 1918 và các cải cách sau đó, nhằm cung cấp một hệ thống đại học thế tục không chịu ảnh hưởng trực tiếp của giáo hội hoặc chính phủ bằng cách trao quyền tự trị cho các tổ chức này.

Danh sách các đại học quốc gia

Albania

Argentina

 Đại học Công nghệ Quốc gia
 Đại học Quốc gia Córdoba
 Đại học Nghệ thuật Quốc gia
 Đại học Quốc gia Arturo Jauretche
 Đại học Quốc gia Guillermo Brown
 Đại học Quốc gia Austral Patagonia
 Đại học Quốc gia Avellaneda
 Đại học Quốc gia Catamarca
 Đại học Quốc gia Trung tâm Buenos Aires
 Đại học Quốc gia Chilecito
 Đại học Quốc gia Comahue
 Đại học Quốc gia Cuyo
 Đại học Quốc gia Delta
 Đại học Quốc gia Entre Ríos
 Đại học Quốc gia Formosa
 Đại học Quốc gia General San Martín
 Đại học Quốc gia General Sarmiento
 Đại học Quốc gia Hurlingham
 Đại học Quốc gia José C. Paz
 Đại học Quốc gia Jujuy
 Đại học Quốc gia La Matanza
 Đại học Quốc gia La Pampa
 Đại học Quốc gia La Plata
 Đại học Quốc gia La Rioja
 Đại học Quốc gia Lanús
 Đại học Quốc gia Lomas de Zamora
 Đại học Quốc gia Luján
 Đại học Quốc gia Mar del Plata
 Đại học Quốc gia Misiones
 Đại học Quốc gia Moreno
 Đại học Quốc gia Tây Bắc Buenos Aires
 Đại học Quốc gia Patagonia San Juan Bosco
 Đại học Quốc gia Pilar (Argentina)
 Đại học Quốc gia Quilmes
 Đại học Quốc gia Rafaela
 Đại học Quốc gia Río Cuarto
 Đại học Quốc gia Río Negro
 Đại học Quốc gia Río Tercero
 Đại học Quốc gia Rosario
 Đại học Quốc gia Salta
 Đại học Quốc gia San Antonio de Areco
 Đại học Quốc gia San Juan
 Đại học Quốc gia San Luis
 Đại học Quốc gia Santiago del Estero
 Đại học Quốc gia Chaco Austral
 Đại học Quốc gia Comechingones
 Đại học Quốc gia Littoral
 Đại học Quốc gia Đông Bắc
 Đại học Quốc gia Phía Nam
 Đại học Quốc gia Phía Tây
 Đại học Quốc gia Tierra del Fuego
 Đại học Quốc gia Tres de Febrero
 Đại học Quốc gia Tucumán
 Đại học Quốc gia Villa María
 Đại học Quốc gia Villa Mercedes
 Đại học Quốc gia Raúl Scalabrini Ortiz
 Đại học Sư phạm Quốc gia
 Đại học Buenos Aires
 Đại học Quốc phòng

Úc
 Đại học Quốc gia Úc

Bangladesh
 Đại học Quốc gia Bangladesh

Bhutan
 Đại học Hoàng gia Bhutan

Bosnia và Herzegovina
 Đại học Sarajevo

Brazil

 Đại học Brasília

Brunei
 Đại học Brunei Darussalam

Campuchia
 Viện Ngoại ngữ
 Viện Công nghệ Campuchia
 Đại học Quản lý Quốc gia
 Đại học Hoàng gia Nông nghiệp
 Đại học Hoàng gia Mỹ thuật
 Đại học Hoàng gia Luật và Kinh tế
 Đại học Hoàng gia Phnôm Pênh
 Đại học Khoa học Sức khỏe

Canada
 Học viện Quân sự Hoàng gia Canada

Chile
 Đại học Chile

Trung Quốc

39 trường Đại học thuộc Đề án 985/Đề án 211/Xây dựng Song nhất lưu 

 Đại học Phục Đán
 Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân
 Đại học Nam Kinh
 Đại học Giao thông Tây An
 Đại học Bắc Hàng
 Học viện Công nghệ Bắc Kinh
 Đại học Sư phạm Bắc Kinh
 Đại học Trung Nam
 Đại học Dân tộc Trung ương (Đại học Dân tộc Trung Quốc)
 Đại học Trùng Khánh
 Đại học Công nghệ Đại Liên
 Đại học Sư phạm Hoa Đông
 Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung
 Đại học Hồ Nam
 Đại học Cát Lâm
 Đại học Hải dương Trung Quốc
 Đại học Thiên Tân
 Đại học Đồng Tế
 Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Trung Quốc
 Đại học Vũ Hán
 Đại học Hạ Môn
 Đại học Sơn Đông
 Đại học Tứ Xuyên
 Đại học Công nghệ Hoa Nam
 Đại học Đông Nam
 Đại học Tôn Trung Sơn
 Đại học Bắc Kinh
 Đại học Giao thông Thượng Hải
 Đại học Thanh Hoa
 Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc
 Đại học Chiết Giang
 Đại học Nông nghiệp Trung Quốc
 Đại học Lan Châu
 Đại học Nam Khai
 Đại học Quốc gia Công nghệ Quốc phòng
 Đại học Đông Bắc
 Đại học Nông Lâm Tây Bắc
 Đại học Bách khoa Tây Bắc
 Đại học Nhân dân Trung Quốc

Colombia
 Đại học Quốc gia Colombia
 Đại học Antioquia 
 Đại học Valle
 Đại học Atlántico 
 Đại học Công nghiệp Santander 
 Đại học Cartagena
 Đại học Cauca
 Đại học Pamplona
 Đại học Caldas
 Đại học Quindío
 Đại học Tolima
 Đại học Nam Colombia
 Đại học Nariño
 Đại học Sư phạm và Công nghệ Colombia
 Đại học Cundinamarca
 Đại học Llanos
 Đại học Amazon
 Đại học Magdalena
 Đại học Córdoba (Colombia)
 Đại học Sucre
 Đại học Phổ thông Cesar
 Đại học La Guajira
 Đại học Công nghệ Chocó

Costa Rica
Học viện Công nghệ Costa Rica (TEC)
Đại học Mở Nhà nước (UNED)
Đại học Kỹ thuật Quốc gia (UTN)
Đại học Quốc gia Costa Rica (UNA)
Đại học Costa Rica (UCR)

Ecuador 

 Đại học Nhà nước Amazon
 Đại học Các Lực lượng Vũ trang – ESPE
 Trường Cao đẳng Bách khoa Nông nghiệp "Manuel Félix López" (ESPAM)
 Đại học Nông nghiệp Ecuador (UAG)
 Đại học Nhà nước Bolívar (UEB)
 Đại học Trung ương Ecuador
 Trường Bách khoa Cao cấp Littoral
 Đại học Nhà nước Milagro (UNEMI)
 Trường Bách khoa Quốc gia (Ecuador)
 Đại học Quốc gia Chimborazo (UNACH)
 Đại học Giáo dục Quốc gia (Ecuador)
 Đại học Quốc gia Loja (UNL)
 Đại học Kỹ thuật Phía Bắc (UTN)
 Đại học Nhà nước Bách khoa Carchi (UPEC)
 Trường Cao đẳng Bách khoa Chimborazo (ESPOCH)
 Đại học Khu vực Amazon "Ikiam"
 Đại học Thế tục Manabí "Eloy Alfaro" (ULEAM)
 Đại học Nhà nước Nam Manabí (UESM)
 Đại học Kỹ thuật Ambato (UTA)
 Đại học Kỹ thuật Babahoyo (UTB)
 Đại học Kỹ thuật Cotopaxi (UTC)
 Đại học Kỹ thuật Machala (UTMACH)
 Đại học Kỹ thuật Manabí (UTM)
 Đại học Nghệ thuật (Ecuador)
 Đại học Cuenca
 Đại học Guayaquil
 
 Đại học Kỹ thuật Nhà nước Quevedo
 Đại học Yachay

Ai Cập
 Đại học Học tập Điện tử Ai Cập
 Đại học Galala
 Đại học Quốc tế King Salman
 Đại học Quốc tế Alamein
 Đại học New Mansoura
 Đại học Nile
 Đại học Tin học Ai Cập

Xích đạo Guinea
 Đại học Quốc gia Xích đạo Guinea

Eswatini (trước đây là Swaziland)
Đại học Eswatini

Fiji (trước đây là Quần đảo Fiji)
Đại học Quốc gia Fiji

Hy Lạp
 Đại học Quốc gia và Kapodistrian Athens
 Đại học Kỹ thuật Quốc gia Athens

Guatemala
 Đại học San Carlos de Guatemala

Guyana
 Đại học Guyana

Iceland
 Đại học Iceland

Ấn Độ

Các Viện Tầm quan trọng Quốc gia (91 viện) 

 Viện Khoa học Y tế Toàn Ấn Độ (7 đang hoạt động, 13 sắp tới)
 Các Viện Công nghệ Ấn Độ (23 đang hoạt động)
 Các Viện Công nghệ Quốc gia (31 đang hoạt động)
 Các Viện Công nghệ Thông tin Ấn Độ (23 đang hoạt động)
 Các Viện Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ Ấn Độ
 Các Viện Giáo dục và Nghiên cứu Khoa học Ấn Độ (7 đang hoạt động, 1 sắp tới)
 Viện Giáo dục và Nghiên cứu Dược phẩm Quốc gia (7 đang hoạt động, 4 sắp tới)
 Viện Thống kê Ấn Độ (Trụ sở chính tại Kolkata với 4 chi nhánh)
 Trường Quy hoạch và Kiến trúc (3 đang hoạt động)
 Các Viện Quản lý Ấn Độ (20 đang hoạt động)
Các Đại học Trung ương của Ấn Độ

 Học viện Khoa học Ấn Độ

Các Đại học Luật Quốc gia
Viện Giáo dục và Nghiên cứu Khoa học Quốc gia
Jamia Millia Islamia
 Đại học Mở Quốc gia Indira Gandhi
 Đại học Pondicherry
 Đại học Nalanda
 Đại học Hồi giáo Aligarh
 Đại học Jawaharlal Nehru
 Đại học Delhi
 Đại học Tezpur
 Đại học Assam
 Đại học North-Eastern Hill
 Đại học Mizoram
 Đại học Rajiv Gandhi
 Đại học Tripura
 Đại học Nagaland
 Đại học Manipur
 Đại học Trung ương Rajasthan
 Đại học Trung ương Kashmir
 Đại học Trung ương Jammu
 Đại học Trung ương Gujarat
 Đại học Trung ương Haryana

Indonesia
 Đại học Airlangga
 Đại học Andalas
 Học viện Công nghệ Bandung
 Đại học Brawijaya
 Đại học Diponegoro
 Đại học Giáo dục Indonesia
 Đại học Gadjah Mada
 Đại học Hasanuddin
 Đại học Hồi giáo Quốc tế Indonesia
 Đại học IPB (Học viện Nông nghiệp Bogor)
 Đại học Mở Indonesia
 Đại học Nhà nước Malang
 Đại học Nhà nước Padang
 Đại học Padjadjaran
 Đại học Sebelas Maret
 Đại học Nhà nước Semarang
 Học viện Công nghệ Sepuluh Nopember
 Đại học Nhà nước Surabaya
 Đại học Syiah Kuala
 Đại học Indonesia
 Đại học Bắc Sumatra
 Đại học Nhà nước Yogyakarta

Iran
 Đại học Quốc gia Iran

Ireland
 Đại học Quốc gia Ireland

Israel

Nhật Bản

Kazakhstan
 Đại học Quốc gia Kazakhstan Al-Farabi
 Đại học Y khoa Quốc gia Kazakhstan
 Đại học Quốc gia Á-Âu L.N.Gumilyov

Latvia

Lithuania

 Đại học Vilnius
 Đại học Kỹ thuật Vilnius Gediminas
 Đại học Mykolas Romeris
 Đại học Vytautas Magnus (trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến, tên của trường là Đại học Lithuania)
 Đại học Khoa học Sức khỏe Lithuania
 Đại học Thể thao Lithuania
 Đại học Công nghệ Kaunas
 Đại học Klaipėda

Lesotho
 Đại học Quốc gia Lesotho

Malaysia
 Đại học Hồi giáo Quốc tế Malaysia
 Đại học Quốc phòng Malaysia
 Đại học Quốc gia Malaysia
 Đại học Giáo dục Sultan Idris
 Đại học Malaysia Kelantan
 Đại học Malaysia Pahang
 Đại học Malaysia Perlis
 Đại học Malaysia Sabah
 Đại học Malaysia Sarawak
 Đại học Malaysia Terengganu
 Đại học Putra Malaysia
 Đại học Khoa học Hồi giáo Malaysia
 Đại học Sultan Zainal Abidin
 Đại học Kỹ thuật Malaysia Melaka
 Đại học Công nghệ MARA
 Đại học Utara Malaysia
 Đại học Malaya
 Đại học Khoa học Malaysia
 Đại học Công nghệ Malaysia

Mexico
 Đại học Tự trị Quốc gia Mexico
 Học viện Bách khoa Quốc gia

Mông Cổ
 Đại học Quốc gia Mông Cổ

Myanmar

Nepal 
 Đại học Tribhuvan

Pakistan
 Đại học Quaid-i-Azam
 Đại học Punjab
 Học viện Quân sự Pakistan
 Đại học Quốc phòng, Islamabad
 Trường Cao đẳng Nghệ thuật Quốc gia
 Đại học Dệt may Quốc gia
 Đại học Quốc gia về Máy tính và Khoa học Mới nổi
 Đại học Ngôn ngữ Hiện đại Quốc gia
 Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia
 Đại học Khoa học Y tế Quốc gia
 Đại học Mở Allama Iqbal

Panama
 Đại học Panama
 Đại học Công nghệ Panama
 Đại học Tự trị Chiriqui

Paraguay
 Đại học Quốc gia Asunción
 Đại học Quốc gia Concepción
 Đại học Quốc gia Itapúa
 Đại học Quốc gia Pilar
 Đại học Quốc gia Villarrica
 Đại học Quốc gia Este

Peru 

 Đại học Quốc gia San Marcos
Đại học Kỹ thuật Quốc gia
Đại học Nông nghiệp Quốc gia
Đại học Giáo dục Quốc gia Enrique Guzmán y Valle

Philippines

 Hệ thống Đại học Philippines, bao gồm tám (8) trường đại học thành viên tự chủ:
 Đại học Philippines Baguio
 Đại học Philippines Cebu
 Đại học Philippines Diliman
 Đại học Philippines Los Baños
 Đại học Philippines Manila
 Đại học Philippines Mindanao
 Đại học Philippines Visayas
 Đại học Mở Đại học Philippines

Ba Lan

Samoa
 Đại học Quốc gia Samoa

Ả Rập Xê Út
 Đại học Nhà vua Saud

Singapore

 Đại học Công nghệ Nanyang
 Đại học Quốc gia Singapore
 Học viện Công nghệ Singapore
 Đại học Quản lý Singapore
 Đại học Khoa học Xã hội Singapore
 Đại học Công nghệ và Thiết kế Singapore

Quần đảo Solomon
 Đại học Quốc gia Quần đảo Solomon

Somalia
 Đại học Quốc gia Somali

Hàn Quốc

Sri Lanka
Đại học Colombo (Tỉnh Tây)
Đại học Peradeniya (Tỉnh Trung bộ)
Đại học Ruhuna (Tỉnh Nam)
Đại học Sri Jayewardenepura (Tỉnh Tây)
Đại học Kelaniya (Tỉnh Tây)
Đại học Moratuwa (Tỉnh Tây)
Đại học Jaffna (Tỉnh Bắc)
Đại học Miền Đông, Sri Lanka (Tỉnh Đông)
Đại học Đông Nam Sri Lanka, Oluvil (Tỉnh Đông)
Đại học Rajarata (Tỉnh Bắc Trung bộ)
Đại học Sabaragamuwa của Sri Lanka (Tỉnh Sabaragamuwa)
Đại học Wayamba của Sri Lanka, Kuliyapitiya và Makandura (Tỉnh Tây Bắc)
Đại học Uva Wellassa (Tỉnh Uva)
Đại học Nghệ thuật Biểu diễn & Thị giác (Tỉnh Tây)
 Đại học Mở Sri Lanka(giáo dục từ xa)
 Đại học Ceylon (đã giải thể)
 Đại học Sri Lanka (đã giải thể)

Thụy Sĩ
 
 ETH Zürich (Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ Zürich)

Đài Loan

Trong số hàng chục trường đại học công lập, bao gồm sáu trường đại học nghiên cứu:
 Đại học Quốc gia Trung ương (Đại học Trung ương Quốc lập)
 Đại học Quốc gia Trung Chính (Đại học Trung Chính Quốc lập)
 Đại học Quốc gia Thành Công (Đại học Thành Công Quốc lập)
 Đại học Quốc gia Dương Minh Giao thông
 Đại học Quốc gia Tôn Trung Sơn (Đại học Tôn Trung Sơn Quốc lập)
 Đại học Quốc gia Đài Loan
 Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan
 Đại học Sư phạm Quốc gia Đài Loan
 Đại học Quốc gia Thanh Hoa

Thái Lan
 Đại học Burapha
 Đại học Chiang Mai
 Đại học Chulalongkorn
 Đại học Kasetsart
 Đại học Khon Kaen
 Học viện Công nghệ Tiên vương Ladkrabang
 Đại học Công nghệ Tiên vương Bắc Bangkok
 Đại học Công nghệ Tiên vương Thonburi
 Đại học Songkla
 Đại học Mahidol
 Đại học Silpakorn
 Đại học Srinakharinwirot
 Đại học Thaksin
 Đại học Thammasat
 Đại học Ubon Ratchathani

Tonga
 Đại học Quốc gia Tonga

Ukraina
 Đại học Quốc gia Cherkasy
 Đại học Quốc gia Bách khoa Chernihiv
 Đại học Quốc gia Karazin Kharkiv
 Đại học Kỹ thuật Quốc gia Ukraina
 Đại học Quốc gia Học viện Kyiv-Mohyla
 Học viện Luật Quốc gia Yaroslav Mudryi của Ukraina
 Đại học Quốc gia Odesa
 Đại học Quốc gia Oles Honchar Dnipro
 Đại học Quốc gia Taras Shevchenko Kyiv

Hoa Kỳ

Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ "đại học quốc gia" (national university) ám chỉ đẳng cấp thể chế cao nhất trong giáo dục, khác nghĩa với "đại học được liên bang cấp hiến chương" (federally-chartered university). Ở Mỹ, "đại học quốc gia" biểu thị các tổ chức nổi bật trong khu vực với chiến lược tuyển sinh ít nhất là trên toàn quốc, nhận được các khoản tài trợ quy mô lớn, hoạt động nghiên cứu quốc tế, vốn hỗ trợ trên 350 triệu đô la, và sự xuất sắc trong khu vực với uy tín tương ứng. Khái niệm về các trường đại học quốc gia Hoa Kỳ được cho là có nguồn gốc từ sự ra đời của Hiệp hội Viện Đại học Mỹ, tuy nhiên hiệp hội này không bao gồm tất cả các trường đại học quốc gia tại Hoa Kỳ.

Một số cơ sở giáo dục đại học được liên bang cấp hiến chương của Hoa Kỳ bao gồm:
 Đại học George Washington, được Quốc hội cấp hiến chương vào năm 1821; Washington từ lâu đã ủng hộ việc thành lập một trường đại học quốc gia. Đây là một tổ chức tư nhân không liên kết với chính phủ quốc gia.
 Trường Luật Đại học Quốc gia (1869-1954), nay là một phần của trường luật George Washington
 Đại học Các Quốc gia Người da đỏ Haskell
 Đại học Ohio, được cấp hiến chương trong Sắc lệnh Tây Bắc và ban đầu được đặt tên là Đại học American Western
 Học viện Bách khoa Người da đỏ Tây Nam
 Học viện Không quân Hoa Kỳ
 Học viện Tuần duyên Hoa Kỳ
 Học viện Hàng hải Hoa Kỳ
 Học viện Quân sự Hoa Kỳ
 Học viện Hải quân Hoa Kỳ
 Đại học Gallaudet

Uruguay
 Đại học Cộng hòa

Uzbekistan
Đại học Quốc gia Uzbekistan

Vanuatu
 Đại học Quốc gia Vanuatu

Việt Nam

 Đại học Quốc gia Hà Nội
 Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Xem thêm
 Trường bách khoa
 Đại học công lập
 Cách mạng đại học

Tham khảo 

Danh sách giáo dục theo quốc gia
Danh sách trường đại học và cao đẳng

Loại hình trường đại học hoặc cao đẳng