Tổng công ty Sông Thu

Tổng Công ty Sông Thu (tên tiếng Anh: Song Thu Corporation) là một doanh nghiệp quốc phòng trực thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam. Được thành lập vào ngày 10 tháng 10 năm 1976, tiền thân là Tổ hợp Cơ khí Đồng Tiến, tổng công ty đã phát triển thành một trong những trung tâm đóng và sửa chữa tàu thủy hàng đầu Việt Nam, với năng lực sản xuất cả tàu quân sự và dân sự, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Hoạt động chính của tổng công ty bao gồm đóng mới và sửa chữa tàu biển, tàu sông; ứng phó sự cố tràn dầu; vệ sinh và làm sạch tàu dầu; cùng với sản xuất các sản phẩm cơ khí và kim loại.

Trụ sở chính của tổng công ty hiện đặt tại số 96 Yết Kiêu, phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Dưới sự chỉ đạo của Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, tổng công ty đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm trang bị kỹ thuật cho Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời tham gia tích cực vào thị trường đóng tàu thương mại và xuất khẩu toàn cầu.

Lịch sử

Giai đoạn thành lập và những năm đầu 
Tiền thân của Tổng Công ty Sông Thu là Tổ hợp Cơ khí Đồng Tiến, một cơ sở cơ khí nhỏ được thành lập theo Quyết định số 215 của Bộ Tư lệnh Quân khu 5 vào ngày 10 tháng 10 năm 1976. Nhiệm vụ ban đầu của đơn vị là tiếp quản, bảo đảm cơ sở kỹ thuật và tham gia phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng trên địa bàn Quân khu 5 sau khi thành phố Đà Nẵng và miền Nam được giải phóng.

Trong những năm đầu, đơn vị chủ yếu tập trung vào sửa chữa và bảo dưỡng các phương tiện cơ khí, tàu thuyền nhỏ phục vụ nhu cầu dân sinh và quốc phòng trong khu vực. Trải qua nhiều lần đổi tên và tái cơ cấu, từ Tổ hợp Cơ khí Đồng Tiến, sau đó là Xí nghiệp Cơ khí Đồng Tiến và Công ty Sông Thu, doanh nghiệp đã từng bước mở rộng quy mô và năng lực sản xuất.

Phát triển và chuyển đổi mô hình 
Một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của doanh nghiệp là việc chuyển đổi mô hình hoạt động. Vào ngày 5 tháng 6 năm 2013, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng đã ký quyết định số 4851/QĐ-BQP về việc chuyển Công ty TNHH MTV Sông Thu thành Tổng Công ty Sông Thu. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ, nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của đơn vị trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trong suốt quá trình phát triển, tổng công ty đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và cơ sở hạ tầng. Năm 2013, đơn vị trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam và thứ hai ở Đông Nam Á (sau Singapore) lắp đặt và vận hành thành công hệ thống sàn nâng tàu cơ điện hiện đại Rolls-Royce Syncrolift 3.000 tấn, đánh dấu sự tiếp cận với công nghệ đóng tàu tiên tiến bậc nhất thế giới.

Tái cơ cấu và sáp nhập Nhà máy X50 (2025) 
Thực hiện Đề án sắp xếp lại doanh nghiệp Quân đội giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 66/QĐ-TT của Thủ tướng Chính phủ, ngày 19 tháng 9 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ký Quyết định số 4668/QĐ-BQP về việc tổ chức lại Tổng công ty Sông Thu. Theo đó, Nhà máy X50 (Công ty TNHH MTV Đóng và sửa chữa tàu Hải Sơn) được điều chuyển chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và tài sản về trực thuộc Tổng công ty Sông Thu. Hội nghị công bố quyết định tổ chức lại đã được Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng tổ chức vào ngày 25 tháng 10 năm 2025 tại Đà Nẵng.

Phát biểu tại hội nghị, Đại tá Đinh Trường Sơn, Tổng giám đốc Tổng công ty Sông Thu, nhấn mạnh rằng việc sáp nhập Nhà máy X50 là một bước ngoặt trong quá trình hình thành mô hình tổ chức sản xuất hiện đại, tinh gọn và chuyên sâu của ngành Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam. Sau sáp nhập, Nhà máy X50 trở thành cơ sở chủ lực cho nhiệm vụ sửa chữa và bảo đảm kỹ thuật cho tàu quân sự. Đây cũng là một phần trong chủ trương xây dựng Quân đội "tinh, gọn, mạnh" của Đảng và Nhà nước.

Định hướng chiến lược 2026–2030 
Sau khi hoàn tất tái cơ cấu, Ban lãnh đạo Tổng Công ty Sông Thu đã xác định ba định hướng chiến lược và năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm để đảm bảo phát triển bền vững và hiệu quả:

 Tái cấu trúc tổ chức và quản lý: Xây dựng mô hình quản lý chuyên nghiệp, thống nhất, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, trong đó Nhà máy X50 là cơ sở sửa chữa tàu quân sự chính.
 Hiện đại hóa hạ tầng và công nghệ: Đầu tư nâng cấp hệ thống cảng, nhà xưởng và trang thiết bị, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến và số hóa quản lý hướng tới mô hình "nhà máy thông minh", thân thiện với môi trường.
 Phát triển nguồn nhân lực và thương hiệu: Tập trung đào tạo, bồi dưỡng và quy hoạch cán bộ; xây dựng văn hóa doanh nghiệp thống nhất với thương hiệu "Sông Thu - X50: Mạnh về công nghệ, giàu về tinh thần, vững về phát triển".

Tổ chức và quản lý

Cơ cấu lãnh đạo 
Bộ máy lãnh đạo của Tổng Công ty Sông Thu bao gồm Chủ tịch Hội đồng thành viên, Ban Tổng Giám đốc và các Kiểm soát viên. Tính đến năm 2026, các vị trí lãnh đạo chủ chốt như sau:

 Chủ tịch Hội đồng thành viên: Đại tá Nguyễn Hữu Hiển
 Tổng Giám đốc: Đại tá Đinh Trường Sơn
 Các Phó Tổng Giám đốc: Lê Hùng Duy, Lê Mạnh Hùng, Trịnh Minh Hải, Lê Quang Hùng
 Kiểm soát viên: Ngô Trí Thức, Hồ Ngọc Trí

Đơn vị trực thuộc 
Hệ thống tổ chức của tổng công ty bao gồm các xí nghiệp sản xuất trực tiếp, các công ty con, chi nhánh và các trung tâm chuyên trách:

 Các xí nghiệp trực thuộc:
 Xí nghiệp Vỏ 1, Vỏ 2, Vỏ 3
 Xí nghiệp Trang trí
 Xí nghiệp Van ống
 Xí nghiệp Cơ khí & Điện máy
 Xí nghiệp Thương mại
 Xí nghiệp 45
 Xí nghiệp Dịch vụ Cảng

 Công ty con:
 Nhà máy X50 (Công ty TNHH MTV Đóng và sửa chữa tàu Hải Sơn)

 Các chi nhánh và trung tâm:
 Chi nhánh Hà Nội
 Chi nhánh Vũng Tàu
 Trung tâm Quốc gia Ứng phó Sự cố Tràn dầu miền Trung - Khánh Hòa (tại xã Ninh Hải, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa)
 Công ty Cổ phần Cơ khí Sông Thu

Nguồn nhân lực 
Theo số liệu cập nhật đến năm 2026, tổng quân số của Tổng Công ty Sông Thu (bao gồm Nhà máy X50) là 1.140 người, với cơ cấu chi tiết:

 Sĩ quan: 122 người
 Quân nhân chuyên nghiệp: 279 người
 Công nhân viên chức quốc phòng (CNVCQP): 88 người
 Lao động hợp đồng: 651 người

Cơ sở vật chất và năng lực công nghệ

Cơ sở hạ tầng 
Tổng Công ty Sông Thu sở hữu một hệ thống cơ sở vật chất trải rộng tại khu vực miền Trung với tổng diện tích lên đến hơn 36 ha, bao gồm:

 Cơ sở chính (96 Yết Kiêu, quận Sơn Trà, Đà Nẵng): Diện tích 23 ha, là trung tâm sản xuất chính, nơi đặt sàn nâng tàu Syncrolift 3.000 tấn, các nhà xưởng hạ liệu, cắt CNC, và bến cảng dài 856m.
 Các cơ sở khác tại Đà Nẵng: Cơ sở 2 (152 đường 2/9, 1,7 ha), Cơ sở 3 (XN 45 và nhà khách, 3,5 ha), Cơ sở 4 (Khu xử lý chất thải nhiễm dầu, 2,2 ha).
 Trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu miền Trung (Khánh Hòa): Diện tích 3 ha.
 Các cơ sở khác: Điểm đất tại Núi Thành (Quảng Nam, 1,6 ha) và Công ty CP Cơ khí Sông Thu (2,1 ha).

Trang thiết bị và công nghệ 
Tổng Công ty Sông Thu được đánh giá là một trong những đơn vị đóng tàu đi đầu trong việc áp dụng công nghệ tiên tiến từ châu Âu. Hệ thống công nghệ và thiết bị bao gồm:

 Sàn nâng tàu Syncrolift 3.000 tấn: Đây là hệ thống sàn nâng cơ điện của Rolls-Royce (Hoa Kỳ), sử dụng kết cấu thép và hệ thống điều khiển phần mềm Atlas Dockmaster. Với khả năng nâng hạ tàu chỉ trong 45 phút, đây là một lợi thế cạnh tranh lớn về mặt thời gian và an toàn.
 Dây chuyền cắt thép tự động CNC: Sử dụng công nghệ cắt Plasma, giúp gia công thép tấm và thép hình với độ chính xác cao, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe.
 Hệ thống nhà xưởng hiện đại: Bao gồm nhà xưởng làm sạch tôn (công suất 40.000 tấn/năm), phân xưởng hạ liệu và cắt CNC, cùng các xí nghiệp cơ khí được trang bị cẩu trục hiện đại và máy hàn tự động.

Tổng công ty đóng tàu theo thiết kế của nhiều nước phát triển như Hà Lan, Cộng hòa Liên bang Đức, Na Uy và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008.

Sản phẩm và dịch vụ tiêu biểu

Đóng mới tàu quốc phòng 
Tổng Công ty Sông Thu đóng vai trò nòng cốt trong việc cung cấp các tàu chuyên dụng cho lực lượng vũ trang Việt Nam. Năm 2025, tổng công ty đã hoàn thành bàn giao 10 tàu quốc phòng và triển khai thi công đóng mới 3 tàu trọng điểm. Các sản phẩm tiêu biểu đã được đóng mới thành công bao gồm:

 Tàu Cảnh sát biển đa năng lớp DN 2000: Là dòng tàu hiện đại do tập đoàn Damen (Hà Lan) thiết kế và chuyển giao công nghệ. Tàu có chiều dài 90,5m, rộng 14m, lượng giãn nước 2.400 tấn và tầm hoạt động 5.000 hải lý. Tàu CSB 8005, chiếc thứ hai trong loạt này, đã được hạ thủy vào tháng 11 năm 2015, vượt tiến độ 6 tháng.
 Tàu khảo sát đo đạc biển HSV 6613: Được đóng cho Quân chủng Hải quân Việt Nam, phục vụ công tác nghiên cứu và đo đạc hải dương học.
 Tàu can thiệp khẩn cấp cứu nạn: Lễ đặt ky đóng mới tàu này đã được tổ chức vào ngày 7 tháng 3 năm 2025, với sự phối hợp của Quân chủng Hải quân.

Đóng mới tàu kinh tế và xuất khẩu 
Bên cạnh nhiệm vụ quốc phòng, tổng công ty còn có thế mạnh trong lĩnh vực đóng tàu thương mại và xuất khẩu, đặc biệt là thông qua mối quan hệ đối tác chiến lược với tập đoàn Damen (Hà Lan). Sau hơn hai thập kỷ hợp tác, Tổng Công ty Sông Thu đã đóng mới và bàn giao gần 70 tàu kinh tế xuất khẩu sang thị trường các nước châu Âu, châu Mỹ Latinh, châu Phi và Trung Đông.

Năm 2025, tổng công ty đã đóng mới và hoàn thiện 28 tàu kinh tế và xuất khẩu. Một số dòng tàu xuất khẩu tiêu biểu:

 Tàu cung ứng thuyền viên cao tốc FCS 5009: Được đóng cho đối tác Damen, có chiều dài 52m, công suất máy chính lên đến 6000 mã lực, tốc độ 23 hải lý/giờ.
 Tàu công trình đa năng MUC 1908: Dòng tàu có tính năng vận hành linh hoạt, phục vụ các công trình hàng hải trong vùng nội thủy và ven bờ.

Sửa chữa và các dịch vụ khác 
Năng lực sửa chữa của tổng công ty cũng được thể hiện qua số lượng lớn các tàu được đưa vào bảo dưỡng, sửa chữa hàng năm. Trong giai đoạn 2019-2023, tổng công ty đã sửa chữa hơn 120 lượt tàu kinh tế. Riêng trong năm 2025, đơn vị đã sửa chữa và bàn giao 65 sản phẩm quốc phòng và 23 lượt tàu kinh tế.

Ngoài ra, tổng công ty còn cung cấp các dịch vụ chuyên biệt về ứng phó sự cố tràn dầu, làm sạch tàu dầu và xử lý chất thải nhiễm dầu, góp phần bảo vệ môi trường biển.

Hoạt động kinh doanh và kết quả sản xuất

Giai đoạn 2019–2023 
Theo báo cáo từ Tổng Công ty Sông Thu, trong giai đoạn 2019-2023, tổng giá trị sản xuất của đơn vị đạt 3.394,8 tỷ đồng, với tổng lợi nhuận đạt 31,135 tỷ đồng và thu nhập bình quân của người lao động đạt 11 triệu đồng/người/tháng.

Năm 2025: Bứt phá tăng trưởng 
Năm 2025 được xem là năm bản lề với những kết quả kinh doanh ấn tượng. Tất cả các chỉ tiêu sản xuất, kinh doanh đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Cụ thể, so với kế hoạch năm, giá trị sản xuất tăng 53%, doanh thu tăng 53% và lợi nhuận tăng 18%. So với năm 2024, mức tăng trưởng còn mạnh mẽ hơn với giá trị sản xuất tăng 82%, doanh thu tăng 71% và lợi nhuận tăng 43%. Thu nhập bình quân của người lao động cũng được cải thiện đáng kể, đạt 18,3 triệu đồng/người/tháng, tăng 12% so với năm 2024.

Mục tiêu 2026 
Bước sang năm 2026, trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động, Ban lãnh đạo Tổng Công ty Sông Thu đã phát động Phong trào Thi đua "Đoàn kết - Kỷ cương - Đột phá - Sáng tạo - Quyết thắng" với mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 40%. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm hoàn thành bàn giao các tàu quốc phòng đúng tiến độ, chất lượng cao; tăng cường hoạt động thị trường; và đảm bảo hoàn thành đúng hạn các tàu kinh tế theo hợp đồng với Tập đoàn Damen và các đối tác.

Hợp tác quốc tế 
Mối quan hệ đối tác chiến lược với Tập đoàn Damen (Hà Lan) là nền tảng quan trọng cho sự phát triển công nghệ và mở rộng thị trường xuất khẩu của Tổng Công ty Sông Thu. Qua hơn 20 năm hợp tác, tổng công ty không chỉ tiếp nhận và làm chủ công nghệ đóng tàu tiên tiến từ châu Âu mà còn xây dựng được uy tín vững chắc trên thị trường quốc tế, xuất khẩu hàng chục tàu mỗi năm sang các thị trường khó tính như Hà Lan, Nhật Bản, Nga, Venezuela và các nước vùng Vịnh.

Khen thưởng và vinh danh 
Với những thành tích xuất sắc trong lao động sản xuất và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Tổng Công ty Sông Thu đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động cùng nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng và Nhà nước.

Chú thích 

Doanh nghiệp quân đội Việt Nam
Công nghiệp quốc phòng Việt Nam
Công nghiệp quốc phòng
Công ty đóng tàu Việt Nam
Công ty có trụ sở tại Đà Nẵng
Công ty thành lập năm 1976