Fernandel

Fernand Joseph Désiré Contandin, nghệ danh Fernandel, sinh ngày 8 tháng 5 năm 1903 tại Marseille, từ trần ngày 26 tháng 2 năm 1971 tại Paris, là một diễn viên, ca sĩ và đạo diễn người Pháp.
Ông là một trong những ngôi sao điện ảnh lớn của Pháp, rất được ưa chuộng trong nhiều thập niên, đã thu hút hơn 200 triệu lượt khán giả mua vé xem các phim do ông diễn xuất. Là một diễn viên hài nổi bật từ trước và sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều phim do ông diễn xuất đã trở thành những phim hài cổ điển, như Le Schpountz, L'Auberge rouge, Ali Baba et les Quarante voleurs hoặc La Cuisine au beurre. Ông cũng rất thành công trong những phim bi hài, chẳng hạn như các phim La Vache et le Prisonnier, Naïs hoặc Heureux qui comme Ulysse. Ngoài ra, Fernandel cũng là một ca sĩ được ưa chuộng, với những bài hát cổ điển như Félicie aussi, Ignace hoặc Le Tango corse.

Với biệt danh "mõm ngựa" (gueule de cheval) như ông thường tự nhận, Fernandel khá nổi tiếng ở trong cũng như ngoài nước Pháp, đến nỗi tổng thống Charles de Gaulle trong một buổi tiếp tân tại điện Élysée ngày 3 tháng 5 năm 1968 đã từng nói rằng Fernandel là một người Pháp duy nhất trên thế giới mà nổi tiếng hơn ông ấy.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Fernand-Joseph-Désiré Contandin sinh tại số nhà 72, đại lộ Chave ở Marseille, là con thứ hai của Denis Contandin, một nhân viên kế toán và là diễn viên kiêm ca sĩ nghiệp dư, dưới bí danh Sined (viết ngược của Denis) và bà Désirée Bédouin, cũng là một nữ diễn viên nghiệp dư. Fernandel có một người anh là Auguste-Marcel lớn hơn ông 6 tuổi, một em trai Francis nghệ danh Fransined kém ông 11 tuổi, và một em gái.

Fernandel thường theo bố khi ông tổ chức các buổi ca hát ở khu ngoại ô thành phố Marseille. Khi tham dự một cuộc thi dành cho các ca sĩ nhí tại nhà hát Châtelet của Marseille, Fernandel đã đoạt giải nhất. Khi lớn lên Fernandel thường hát trong những đám cưới, đám tiệc, quán cà-phê nhạc và nhà hát Odéon ở Marseille.

Ngày 7.12.1928, Fernandel lên Paris trình diễn ca nhạc và tạp kỹ ở phòng biểu diễn Bobino (số 20, phố Gaîté, quận 14). Năm 1930 đạo diễn Marc Allégret cho Fernandel đóng một vai phụ - vai người phục vụ - trong phim Le Blanc et le Noir do ông đạo diễn và Sacha Guitry viết kịch bản. Sự nghiệp điện ảnh của Fernandel bắt đầu từ năm này.

Năm 1931 Jean Renoir cho Fernandel đóng một vai quan trọng hơn bên cạnh diễn viên Michel Simon trong phim On purge bébé, phỏng theo vở kịch cùng tên của Georges Feydeau. Năm 1932, lần đầu tiên Fernandel được mời đóng một vai chính trong phim Le Rosier de madame Husson của đạo diễn Dominique Bernard-Deschamps, phỏng theo một truyện của nhà văn Guy de Maupassant, trong đó ông đóng vai một chàng trai trẻ khờ khạo. 
 
Từ đó, Fernandel rất thành công trong các phim như Un de la légion và François Ier (1936) của đạo dễn Christian-Jaque, nhất là các phim của Marcel Pagnol như Angèle (1934), Regain (1937), Le Schpountz (1938), La Fille du puisatier (1940) và Topaze (1951).

Mặc dù thành công trong lĩnh vực điện ảnh, Fernandel vẫn tiếp tục sự nghiệp ca hát. Ông đã trình diễn trong nhiều vở nhạc kịch, sau đó được chuyển thể thành phim. Một số bài hát do ông biểu diễn đã rất được khán thính giả yêu thích như bài Ignace, Simplet hoặc Félicie aussi.

Năm 1937, Fernandel đăng từng kỳ hồi ký của mình trên nhật báo cộng sản Ce soir.

Năm 1939, sau khi Pháp tuyên bố chiến tranh với Đức, Fernandel được động viên vào phục vụ ở đại đội "Vận tải đường sắt" số 15, đồn trú ở Marseille trong thời gian Cuộc chiến tranh kỳ quặc, và được xuất ngũ sau khi ký Hiệp định đình chiến.

Don Camillo 
Những phim do Fernandel diễn xuất trong thập niên 1940 do hãng phim Continental-Films sản xuất không có gì nổi bật. Cũng như những nghệ sĩ Pháp khác trong thời Đức chiếm đóng, Fernandel tiếp tục ca hát ở các quán rượu, trình diễn ở Opéra de Vichy, ở Casino des Fleurs của Vichy và hát trên đài Radio Paris. Trong thập niên 1950, Fernandel lại thành công trong các vai diễn ở những phim như L'Auberge rouge (1951) của đạo diễn Claude Autant-Lara, phim Ali Baba et les Quarante voleurs (1954) của đạo diễn Jacques Becker và phim La Vache et le Prisonnier của đạo diễn Henri Verneuil (1959).

Nhưng Fernandel thành công nhất trong loạt phim Don Camillo gồm 6 phim, chuyển thể từ tác phẩm của nhà văn Ý Giovannino Guareschi, mô tả vị linh mục và ông lý trưởng theo chủ nghĩa cộng sản của một làng quê nhỏ đấu tranh với nhau để dành ảnh hưởng và uy tín đối với dân làng. Fernandel đóng vai linh mục trong 5 phim đầu: Le Petit Monde de don Camillo (1951), Le Retour de don Camillo (1953), La Grande Bagarre de don Camillo (1955), Don Camillo Monseigneur (1961) và Don Camillo en Russie (1965). Phim cuối cùng mang tên Don Camillo et les Contestataires khởi quay từ năm 1970, nhưng chưa hoàn tất thì Fernandel bị bệnh ung thư phổi và qua đời trong năm 1971

Các hoạt động khác 
Fernandel cũng làm đạo diễn các phim Simplet (1942), Adrien (1943) và phim Adhémar ou le Jouet de la fatalité, kịch bản của Sacha Guitry (1951). 
Năm 1963 Fernandel cùng với Jean Gabin thành lập hãng sản xuất phim Gafer. Phim đầu tiên do hãng này sản xuất là L'Âge ingrat (1964) của đạo diễn Gilles Grangier.

Đời tư
Fernandel kết hôn với Henriette Manse (1902-1984) - em gái của Jean Manse, một người bạn của ông và là người viết lời các ca khúc - vào ngày 4.4.1925, khi 22 tuổi. Họ có ba người con: Josette sinh năm 1926, Janine sinh năm 1930 và Franck Fernandel sinh năm 1935. Chính bà mẹ vợ là người đã gợi ra biệt hiệu "Fernandel", khi thấy chàng trai trẻ Fernand quấn quýt bên cô con gái của mình, bà đã cười và nói: "Fernand d'elle..." (Fernand của nàng). Câu này đã gây ấn tượng lớn với Fernand và chàng đã nhận làm nghệ danh của mình. Tuy nhiên, tên Fernandel cũng có thể do tiếng vùng Provence, có nghĩa là "petit Fernand" (bé Fernand).

Từ trần

Fernandel bị bệnh ung thư phổi, qua đời ngày 26.2.1971 tại căn hộ riêng, số 44 avenue Foch à Paris và được an táng tại Nghĩa trang Passy, Paris.

Các phim do Fernandel diễn xuất 
 Bài chính: :fr:Filmographie de Fernandel (tiếng Pháp)
Cùng với Louis de Funès, Bourvil và Jean Gabin, Fernandel là một trong số nam diễn viên Pháp được nhiều khán giả ưa chuộng nhất, đã thu hút khoảng 202 triệu khán giả Pháp mua vé xem các phim do ông diễn xuất từ năm 1945 tới năm 1970. 
Dưới đây là danh mục một số phim của Fernandel:

Danh mục đĩa thu âm của Fernandel
 Bài chính: :fr:Discographie de Fernandel (tiếng Pháp)
Dưới đây là danh mục một số đĩa thu âm của Fernandel:
 Polydor Records 
 521887: Moi, je vais au cinéma
 521940: La Rue de la manutention
 522012: Folatrerie
 522022: Fibremol fait des fredaines
 522101: Cunégonde
 522165: Maintenant je sais c'que c'est - Quand ça me prend
 522166: Le Père la Puce
 522246: Aventure galante
 522247: Bridou au cinéma - A cause du bilboquet
 522248: Ne te plains pas
 Odeon Records
 166768: Celle à qui je plais - Milliardaire
 166803: J'ai des tout petits besoins
 166818: C'est dans la ma-ma - Dans la flotte
 166867: Lui et moi
 166869: Tiens, voilà Lafleur -Valse de Rosalie
 166876: Quand on est obligeant - Faut tout prendre du bon côté
 166961: Mimile et Totor
 Columbia Records
 DF 1914: Ignace - Lequel des deux ?
 DF 1915: Quelle famille
 DF 1916: Pour être ordonnance
 DF 2034: Célestine - C'est la fête à Tante Aurore
 DF 2088: C'est toujours comme ça - Les Dégourdis
 DF 2119: Je vais au zoo avec Zizi
 DF 2220: Je te veux (avec Germaine Duclos)
 DF 2343: Scène de l'épicerie
 DF 2347: Barnabé - Ne me dis plus « tu »
 DF 2367: L'Amour incompris
 DF 2515: Si je jouais du trombone - Un dur, un vrai, un tatoué
 DF 2525: Ma créole - Ernestito
 DF 2526: C'est comme ça à Calcutta - Je suis une petite nature
 DF 2601: Pourquoi tu me vexes, Victor ? - La Chanson du forçat
 DF 2602: T'aimer une demi journée - Politesse
 DF 2616: Félicie aussi
 Decca Records
 MB 8200: Alors ils l'ont fait - C'est un dur
 MB 8201: Nono et Nana - Sur le bout de la banquette
 8202: La caissière du grand café - Elle a de la barbe
 8203: Mon cœur saigne pour toi - Irma la voyante
 MB 20960: Le Schpountz
 MB 20755: Extraordinaire - De bas en haut
 MF 168: Je suis marqué par le destin
 MF 170: Dans la brousse
 36025: Veillée mortuaire - Échangerais 5 pièces
 36030: Timidité

Giải thưởng và Vinh danh 
 1953: Bắc Đẩu Bội tinh hạng chevalier 
 1953: ordre national du Mérite hạng chevalier 
 1957: công dân danh dự thành phố Cassino (Ý)
 1960: ordre des Arts et des Lettres hạng chevalier
 1964: prix Orange du Festival de Cannes

Tham khảo

 Les Merveilleuses aventures de Fernandel, Laurel et Hardy, etc., éd. SEINE, 1946 (bande dessinée brochée)
 Carlo Rim, Fernandel, coll. Masques et Visages, Calmann-Levy, 1952
 Jacques Lorcey, Fernandel, Anthologie du cinéma, l'Avant-Scène, Paris, 1973
 Raymond Castans, Fernandel m'a raconté, Éditions de la Table ronde, 1976
 J.-J. Jelot-Blanc, Fernandel: Quand le cinéma parlait provençal, éd. Alain Lefeuvre, 1981 
 Jacques Lorcey, Fernandel, PAC, Paris, 1981.
 Jacques Lorcey, Fernandel, coll. « Ramsay cinéma », Ramsay, Paris, 1990 
 Frédéric Valmont, Fernandel: Le Rire de la canebière, Didier Carpentier, 2009
 André Ughetto, Fernandel: Le Rire aux larmes, Hoëbecke, 2012

Liên kết ngoài

 
 Fernandel singing 'Les gens riaient'
 Fernandel by Diggi
 Ouvrages de référence sur fernandel.online.fr

Sinh năm 1903
Mất năm 1971
Ca sĩ Pháp
Nam diễn viên điện ảnh Pháp
Đạo diễn điện ảnh Pháp
Người Marseille
Tử vong vì ung thư phổi