Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Naruto Shippūden: Nhiệm vụ bí mật

là bộ phim Naruto thứ 5 và phim thứ hai trong Naruto: Shippūden. Bộ phim được công chiếu vào ngày 2 tháng 8 năm 2008. Bộ phim được thông báo trên Weekly Shōnen Jump cùng với ngày phát hành DVD Shippūden movie đầu tiên. Bài hát chủ đề chính thức cho bộ phim này là "No Rain No Rainbow" của nhóm hiphop Nhật Bản Home Made Kazoku.

Phân vai lồng tiếng

Chú thícch

Liên kết ngoài
 Official website 
 TV-Tokyo's Naruto site 
 
 

Phim năm 2008
Anime và manga hành động
Phim Nhật Bản
Phim Naruto
Phim tiếp nối
Phim hoạt hình Toho
Phim anime năm 2008
Phim tiếp nối Nhật Bản
Đường cao tốc Gyeongin

Đường cao tốc Gyeongin (Tiếng Hàn: 경인고속도로, Hanja: 京仁高速道路), tên chính thức Đường cao tốc số 120 (Tiếng Hàn: 고속국도 제120호선), là một đường cao tốc nối Yangcheon-gu, Seoul đến Seo-gu, Incheon. Là một đường cao tốc lâu đời nhất ở Hàn Quốc.

Công trình được bắt đầu từ 24 tháng 3 năm 1967. Đoạn giữa Gajwa ở Seo-gu, Incheon và Yangpyeong-dong, Yeongdeungpo-gu, Seoul mở cửa vào 21 tháng 12 năm 1968. Vào năm 1985, đoạn phía Đông giữa Yangpyeong và nút giao Sinwol được chuyển đến Seoul, làm cho Sinwol ở quận Yangcheon trở thành điểm cuối mới.

Nó được gán tuyến đường là số 2 vào năm 1983. Năm 2001, Hàn Quốc tái đồng bộ hóa hệ thống số của đường cao tốc, và nó được đặt thành số 120.

Lịch sử 
 24 tháng 3 năm 1967: Công trình khởi công.
 21 tháng 12 năm 1968: Đoạn Yangpyeong-dong ~ Gajwa IC dài 23,4km mở cửa lưu thông.
 21 tháng 7 năm 1969: Đoạn Gajwa IC ~ Incheon IC mở cửa lưu thông.
 12 tháng 11 năm 1985: Đoạn Sinwol ~ Yangpyeong-dong được chuyển giao quyền điều hành cho Chính quyền Thành phố Seoul (Một phần của Gukhoe-daero hiện nay).

Tổng quan

Số làn đường 
 Khứ hồi 8 làn xe

Chiều dài 
 13.44 km

Tốc độ giới hạn 
 Tối đa: 100 km/h, Tối thiểu: 50 km/h

Nút giao thông · Giao lộ 
 IC và JC: Giao lộ, TG: Trạm thu phí, SA: Khu vực dịch vụ.
 Đơn vị đo khoảng cách là km.

Thư viện

Xem thêm 
Quốc lộ Hàn Quốc
Đường cao tốc Hàn Quốc

Liên kết
 MOLIT Chính phủ Hàn Quốc, Bộ nhà đất, hạ tầng và giao thông vận tải Hàn Quốc

Tham khảo

Gyeongin
Gyeongin
Đường ở Gyeonggi
Đường cao tốc Pyeongtaek–Siheung

Đường cao tốc Pyeongtaek–Siheung (Tiếng Hàn: 평택시흥고속도로; Pyeongtaek-Siheung Gosok Doro), hay đường cao tốc Seohaean thứ hai, là một đường cao tốc ở Hàn Quốc, nối Pyeongtaek đến Hwaseong, Ansan, và Siheung. Nó là đường cao tốc số 153 và là tuyến nhánh của Đường cao tốc Seohaean. Toàn bộ chiều dài từ Pyeongtaek đến Siheung là 39,39 km và tốc độ giới hạn là 110 km/h.

Lịch sử 
 31 tháng 3 năm 2008: Công trình khởi công
 28 tháng 3 năm 2013: Mở cửa lưu thông.

Tổng quan

Số làn đường 
 W.Pyeongtaek JC ~ S.Ansan IC (36.12 km): 4 làn khứ hồi (2 làn 1 chiều)
 S.Ansan IC ~ Gunja JC (36.12 km): 4 làn khứ hồi (2 làn 1 chiều)
 Gunja JC ~ Wolgot JC: 10

Chiều dài 
39,39 km

Tốc độ giới hạn 
 Tốc độ tối đa 80 km/h cho đoạn giữa Trạm thu phí W.Siheung ~ Gunja JC
 Tốc độ tối đa 100 km/h cho đoạn còn lại

Nút giao thông · Giao lộ 
 IC và JC: Giao lộ, TG: Trạm thu phí, SA: Khu vực dịch vụ.
 Đơn vị đo khoảng cách là km.
 Phần màu xanh dương nhạt (■): Đoạn đi trùng với Đường cao tốc vành đai 2 vùng thủ đô

Xem thêm 
 Quốc lộ Hàn Quốc
 Đường cao tốc Hàn Quốc

Tham khảo

Pyeongtaek–Siheung
Pyeongtaek–Siheung
Đường ở Gyeonggi
Đường cao tốc Pyeongtaek–Jecheon

Đường cao tốc Pyeongtaek–Jecheon (Tiếng Hàn: 평택제천고속도로, Pyeongtaek-Jecheon Gosok Doro) số 40, là đường cao tốc ở Hàn Quốc, hiện nối Pyeongtaek, Gyeonggi đến Chungju, Chungcheong Bắc với kế hoạch mở rộng đến Jecheon, Samcheok.

Ban đầu được đánh số 24 trong quá trình quy hoạch và đầu tư ban đầu, nó được thay đổi thành 40 vào năm 2001 như một phần tái đánh dấu đường cao tốc mới ở Hàn Quốc. Công trình khởi công vào tháng 12 năm 1997.

Đường cao tốc Pyeongtaek–Jecheon là một phần của hệ thống tuyến đường thu phí của Hàn Quốc. Người lái xe chỉ trả phí khi ra khỏi hệ thống, không phải chuyển giao giữa đường cao tốc với hệ thống.

Mặc dù tên chính thức của đường cao tốc là "Đường cao tốc Pyeongtaek-Chungju" (평택충주고속도로) vào năm 2002 và "Đường cao tốc Pyeongtaek-Jecheon" vào năm 2008.

Lịch sử
 27 tháng 12  1997: Công trình khởi công (W.Pyeongtaek~W.Anseong)
 7 tháng 12 năm 1997: Công trình khởi công (W.Anseong~Daeso)
 12 tháng 12 năm 2002: Đoạn W.Pyeongtaek~W.Anseong mở cửa lưu thông.
 8 tháng 8 năm 2007: Công trình khởi công (Daeso~E.Chungju)
 11 tháng 11 năm 2008: Đoạn W.Anseong~Daeso mở cửa lưu thông.
 Tháng 7 2009: Công trình khởi công (E.Chungju~Jecheon)
 24 tháng 7 năm 2009: N.Jincheon IC mở cửa lưu thông.
 12 tháng 8 năm 2013: Đoạn Daeso~E.Chungju mở cửa lưu thông.
 26 tháng 11 năm 2013: Geumwang-Kkotdongnae IC mở cửa lưu thông.
 31 tháng 10 năm 2014: Đoạn IC Chungju JC ~ E.Chungju thông xe

 30 tháng 6 năm 2015  : Đoạn IC E.Chungju ~ Jecheon JC / S.Jecheon IC thông xe.

Tổng quan

Số làn đường 
 W.Anseong IC ~ Jecheon JC: Khứ hồi 4 làn xe
 W.Pyeongtaek JC ~ Songtan IC, Anseong JC ~ W.Anseong IC: Khứ hồi 6 làn xe
 Songtan IC ~ Anseong JC: Khứ hồi 8 làn xe

Chiều dài 
 127.1 km

Tốc độ giới hạn 
 Tối đa 100 km/h
 Tối thiểu 50 km/h

Đường hầm

Nút giao thông · Giao lộ 

 IC và JC: Giao lộ, TG: Trạm thu phí, SA: Khu vực dịch vụ.
 Đơn vị đo khoảng cách là km.

Xem thêm 
 Quốc lộ Hàn Quốc
Đường cao tốc Hàn Quốc

Liên kết
 MOLIT Chính phủ Hàn Quốc, Bộ nhà đất, hạ tầng và giao thông vận tải Hàn Quốc
 KEC Tổng công ty đường cao tốc Hàn Quốc

Tham khảo

Pyeongtaek–Jecheon
Pyeongtaek–Jecheon
Tổng công ty đường cao tốc Hàn Quốc

Tổng công ty đường cao tốc Hàn Quốc là một công ty Hàn Quốc vận hành đường trả phí ở Hàn Quốc.

Xem thêm 
 Đường cao tốc Hàn Quốc
 Quốc lộ Hàn Quốc

Tham khảo

Công ty giao thông nhà nước
Giao thông đường bộ Hàn Quốc
Sơ khai tòa nhà hoặc kiến trúc Hàn Quốc
Đường cao tốc Osan–Hwaseong

Đường cao tốc Osan–Hwaseong (, Hanja:烏山華城高速道路, một phần của Đường cao tốc số 171) là một đường cao tốc ở Hàn Quốc, nối Osan và Hwaseong, Gyeonggi. Quản lý bởi Gyeoggi Highway trong 30 năm, thành lập vào 29 tháng 10 năm 2009. Đường cao tốc này là đường cao tốc ngắn nhất Hàn Quốc (2.55 Km). Thậm chi khi đường cao tốc này chia sẻ với Đường cao tốc Yongin-Seoul, nó là một đường cao tốc tách biệt mà không cần kết nối trực tiếp.

Lịch sử 
 Xem Đường cao tốc Pyeongtaek-Paju trước năm 2008.
 3 tháng 1 năm 2008: Đổi tên thành đường cao tốc số 171 Osan-Hwaseong.
 29 tháng 10 năm 2009: Thành lập tất cà tuyến đường qua W.Osan JC ~ Trạm thu phí Annyeong.

Tổng quan

Số làn đường 

 Khứ hồi 6 làn xe

Chiều dài 

 2.55 km

Tốc độ giới hạn 

 Tốc độ tối đa 100 km/h, tối thiểu 50 km/h trên tất cả các đoạn đường

Nút giao thông · Giao lộ 

 IC và JC: Giao lộ, TG: Trạm thu phí, SA: Khu vực dịch vụ.
 Đơn vị đo khoảng cách là km.

Khu vực đi qua 

 Gyeonggi-do

 Osan-si Seorang-dong - Hwaseong-si Jeongnam-myeon - Osan-si Yangsan-dong - Hwaseong-si Anyeong-dong - Osan-si Yangsan-dong - Hwaseong-si Anyeong-dong

Xem thêm 
 Đường cao tốc Seohaean
 Đường cao tốc Pyeongtaek–Jecheon
 Đường cao tốc Pyeongtaek–Siheung

Tham khảo

Liên kết 
 Đường cao tốc Gyeonggi

Osan–Hwaseong
Osan–Hwaseong
Đường ở Gyeonggi
Ngô Thiên Ngữ

Ngô Thiên Ngữ (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1993 tại Hàng Châu, Chiết Giang, Trung Quốc) là một nữ diễn viên, ca sĩ, người dẫn chương trình kiêm người mẫu người Hồng Kông.

Tiểu sử
Cô sinh ra tại Chiết Giang, Trung Quốc trong gia đình có mẹ là người gốc Thượng Hải. Cụ nội của cô là người gốc Pháp. Do cha cô sang Hồng Kông kiếm sống nên sau khi sinh con gái vài tháng mẹ cô cũng ngay lập tức chuyển tới đây. Ngô Thiên Ngữ sống với dì một thời gian dài mới đến Hồng Kông học trung học. Ngoài ra, cô còn làm người mẫu bán thời gian và được biết đến với biệt danh Tiểu Dương Thái Ni.

Năm 2010, khi 17 tuổi, Ngô Thiên Ngữ được công ty Điện ảnh Thiên Mã (Pegasus HongKong) mời ký hợp đồng chính thức trở thành diễn viên và bắt đầu sự nghiệp diễn xuất với vai nữ chính trong phim điện ảnh Khai tâm ma pháp cùng Ngô Tôn. Với vai diễn này, Ngô Thiên Ngữ được đề cử cho Giải Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất tại Liên hoan Phim Kim Tượng Hồng Kông. Năm 2015, với vai nữ chính trong phim Vương Gia Hân, cô nhận giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Indie FEST Film.

Phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

MC

Âm nhạc

Single 
2015 千言千语

MV

Giải thưởng

Điện ảnh và truyền hình

Tổng hợp

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Ngô Thiên Ngữ Weibo

Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Hồng Kông
Người mẫu Trung Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc
Diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Nữ diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nghệ sĩ Trung Quốc sinh năm 1993
Họ Ngô
Người Chiết Giang
Người Hàng Châu
Nữ người mẫu Hồng Kông
Overture 1812

1812 là bản overture nổi tiếng nhất của nhà soạn nhạc người Nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Tác phẩm được sáng tác vào năm 1880, kỷ niệm cuộc rút chạy của Napoléon Bonaparte khỏi Moskva năm 1812. Trong tác phẩm có đưa thêm La Marseillaise và quốc ca của nước Nga Sa hoàng thời đó. Ý định ban đầu của Tchaikovsky là bản nhạc sẽ được biểu diễn tại một quảng trường của Moskva với một dàn quân nhạc lớn, những tiếng chuông nhà thờ và tiếng súng đại bác. Đây là một trong những tác phẩm hiếm hoi sử dụng cả khánh trong dàn nhạc giao hưởng.

Nhạc cụ tham gia 
 Bộ đồng: bao gồm bất cứ vật dụng đồng nào có sẵn, để tạo âm thanh ngân vang như chuông nhà thờ (chỉ có ở phần kết). Các nhạc cụ đồng khác bao gồm 4 cor trong Fa, 2 cor trong Si giáng, 2 trumpet trong Mi giáng, 3 trombone (2 tenor, 1 bass) và 1 tuba
 Bộ gỗ: 1 piccolo, 2 flute, 2 oboe, 1 cor anglais, 2 clarinet trong Si giáng và 2 bassoon
 Bộ gõ: timpani, trống trầm, trống rỗng, chũm chọe, tambourine, kẻng tam giác, dàn chuông, và 1 khẩu đội pháo
 Bộ dây: violin 1 và 2, viola, cello, double bass

Âm thanh

Chú thích

Overture
Âm nhạc năm 1812
Tác phẩm của Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Chiến tranh Napoléon
Nhạc dạo đầu
Nhạc khúc Mi giáng trưởng
Biến tấu trên Chủ đề Rococo

Những biến tấu trên chủ đề rococo, Op. 33 là tác phẩm dành cho cello và dàn nhạc giao hưởng của nhà soạn nhạc người Nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Tác phẩm được sáng tác vào năm 1876, bao gồm Mở đầu, chủ đề và 8 biến tấu. Tác phẩm được trình diễn lần đầu tiên tại Moskva vào năm 1877.

Chú thích

Biến tấu
Tác phẩm của Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Zarzuela

Zarzuela (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [θaɾˈθwela]) là loại hình trình diễn sân khấu của đất nước Tây Ban Nha, gồm hai loại là kịch nói và kịch hát, trong đó có thể bao gồm cả dòng nhạc opera và nhạc dân gian và có thể cả vũ đạo. Nguồn gốc của tên gọi zarzuela đến nay còn chưa rõ ràng, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng tên này có nguồn gốc từ Palacio de la Zarzuela, một cung điện dùng làm nơi ở khi đi săn của vương thất Tây Ban Nha nằm ở gần Madrid, nơi được cho là đã sinh ra loại hình nghệ thuật này. Bản thân cung điện được đặt tên theo địa danh có tên là "La Zarzuela", lấy từ loại cây mâm xôi được trồng rộng rãi trong vùng đó (zarzas trong tiếng Tây Ban Nha), vì thế các lễ hội diễn ra trong cung điện này cũng được biết đến với cái tên "Zarzuelas".

Có hai dòng zarzuela chính: zarzuela thời kỳ Baroque (khoảng 1630–1750) có sớm nhất, và zarzuela thời kỳ Lãng mạn (khoảng 1850–1950). Zarzuela thời kỳ Lãng mạn còn được chia thành hai phân loại lớn là género grande và género chico, tuy nhiên ngoài hai loại này ra cũng còn có các loại nhỏ nữa.

Zarzuela cũng được truyền bá tới các vùng thuộc địa Tây Ban Nha. Các nước Mỹ Latinh mà tiêu biểu là Cuba cũng phát triển loại hình ca kịch có nguồn gốc zarzuela. Tại Philippines, một loại hình nghệ thuật truyền thống tương tự đã phát triển, trong tiếng địa phương có tên là sarswela hoặc sarsuela. Tại Tây Ban Nha cũng có nhiều biến thể, điển hình là zartzuela ở vùng Basque và sarsuela ở vùng Catalunya.

Từ thời Juan del Encina (1468 - 1529/30), tại Tây Ban Nha đã xuất hiện các loại hình văn nghệ kết hợp ca vũ nhạc kịch, tuy nhiên, zarzuela chính là một bước cải tiến độc đáo khi đã kết hợp yếu tố diễn xuất với yếu tố âm nhạc. Trong zarzuela, vũ đạo, hợp xướng, độc tấu và hoà tấu cũng được thêm vào cùng với dàn nhạc giao hưởng.

Thời kỳ Baroque 
Vào năm 1657, tại Cung điện Hoàng gia El Prado, Vua Philip IV của Tây Ban Nha, Vương hậu Mariana và các yếu nhân trong triều đình đã dự buổi trình diễn đầu tiên của vở hài kịch có tựa đề Vòng nguyệt quế của thần Apollo (El Laurel de Apolo) của biên kịch Pedro Calderón de la Barca và phần nhạc soạn bởi Juan Hidalgo de Polanco. El Laurel de Apolo đã đánh dấu sự ra đời của một thể loại nhạc kịch mới mà sau này được biết với cái tên Zarzuela.

Tương tự như một tác phẩm trước đó của Calderón de la Barca là Vịnh mỹ nhân ngư (El golfo de las sirenas, 1657), El Laurel de Apolo là sự phối hợp giữa thể loại truyền kỳ tích thần thoại với đơn ca thính phòng, nhạc dân gian và vũ kịch. Trong các vở zarzuela Baroque thời kỳ đầu ấy, các nhân vật gồm có các vị thần, các sinh vật thần thoại và các nhân vật hài kịch đặc trưng vùng nông thôn. Một tác phẩm tiêu biểu chính là vở Acis và Galatea (Acis y Galatea, 1708) của Antonio de Literes. Khác với một số loại hình opera khác, zarzuela thời kỳ Baroque có các đoạn gian tấu kiểu kịch nói, thường là dưới dạng thơ.

Chú thích

Thuật ngữ opera
Văn hóa Philippines
Văn hóa Tây Ban Nha
Âm nhạc Tây Ban Nha
Thể loại opera
Đường cao tốc Suncheon–Wanju

Đường cao tốc Suncheon–Wanju là một đường cao tốc ở Hàn Quốc. Nó nối Suncheon đến Wanju.

Chi tiết tuyến đường

Số làn xe 

 4 làn xe khứ hồi trên tất cả các đoạn

Chiều dài 
 117.78km

Giới hạn tốc độ 
 Tối đa 100km/h, Tối thiểu 50km/h

Đường hầm

Cầu 
 Wanju JC -> Dongsuncheon IC
 Cầu Gueok
 Cầu Haksuncheon
 Cầu Soyangcheon 1
 Cầu Geumsang 2
 Cầu Dongjeonju IC
 Cầu Geumsang 1
 Cầu Ua 2
 Cầu Saekjang
 Cầu Sanggwan 2
 Cầu Sanggwan 1
 Cầu Suwol 2
 Cầu Sanggwan IC 2
 Cầu Naejeong
 Cầu Jungnimoncheon
 Cầu Yongam
 Cầu Owoncheon
 Cầu Deokchon 2
 Cầu Deokchon 1
 Cầu Dobong
 Cầu Junggeum
 Cầu Seongsu
 Cầu Wolpyeong
 Cầu Samcheong 2
 Cầu Bonggang 2
 Cầu Gunpyeong
 Cầu Ohsu
 Cầu Dunnamcheon
 Cầu Eoeun
 Cầu Eoeuncheon
 Cầu Oucheon
 Cầu Gilgok
 Cầu Daegok
 Cầu Namwon JCT 1
 Cầu Jeongsong
 Cầu Daegokcheon
 Cầu Songnaecheon
 Cầu Songdong
 Cầu Suji
 Cầu Sanjeong
 Cầu Yuam
 Cầu Dunsa
 Cầu Jukjeong
 Cầu Sindo 2
 Cầu Sindo 1
 Cầu Sangyong
 Cầu Sarim
 Cầu Baengnyeoncheon
 Cầu Sansu
 Cầu Seomjin
 Cầu Yonglimcheon
 Cầu Seonbyeon
 Cầu Hwangjeoncheon
 Cầu Geumpyeong
 Cầu Daechi
 Cầu Mojeon 2
 Cầu Mojeon 1
 Cầu Jeochoncheon
 Cầu Pyeongchoncheon
 Cầu Cheongso 4
 Cầu Cheongso 3
 Cầu Cheongso 2
 Cầu Cheongso 1
 Cầu Pangyo 2
 Cầu Pangyo 1
 Cầu Seomyeon
 Cầu Suncheon JCT
 Cầy Daedong
 Cầu Deokrye
 Cầu Bokseong

Nút giao thông · Giao lộ 
 IC và JC: Giao lộ, TG: Trạm thu phí, SA: Khu vực dịch vụ.
 Đơn vị đo khoảng cách là km.

Khu vực đi qua 
 Jeollanam-do
 Suncheon-si Haeryong -myeon - Gwangyang-si Gwangyang-eup - Suncheon-si (Wangji-dong - Seo-myeon - Hwangjeon-myeon) - Gurye-gun (Gurye-eup - Yongbang-myeon - Sandong-myeon)

 Jeonbuk
 Namwon-si (Suji-myeon - Songdong-myeon - Jusaeng-myeon - Daesan-myeon - Samae-myeon) - Imsil-gun (Osu-myeon - Samgye-myeon - Osu-myeon - Seongsu-myeon - Imsil-eup - Gwanchon-myeon) - Wanju-gun Gwangsan-myeon - Jeonju-si Wansan-gu Saekjang-dong - Jeonju-si Deokjin-gu (Ua-dong 1-ga - Geumsang-dong) - Wanju-gun Yongjin-eup

Xem thêm 
 Quốc lộ Hàn Quốc
Đường cao tốc Hàn Quốc

Liên kết 
 MOLIT Chính phủ Hàn Quốc, Bộ nhà đất, hạ tầng và giao thông vận tải Hàn Quốc

Tham khảo

Suncheon–Wanju
Suncheon–Wanju
Boleophthalmus

Boleophthalmus là một chi cá thuộc họ Oxudercidae. Chúng là loài bản địa của Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương.

Các loài
Chi này gồm các loài sau đây:
 Boleophthalmus birdsongi Murdy, 1989
 Boleophthalmus boddarti (Pallas, 1770) 
 Boleophthalmus caeruleomaculatus McCulloch & Waite, 1918 
 Boleophthalmus dussumieri Valenciennes, 1837
 Boleophthalmus pectinirostris (Linnaeus, 1758)
 Boleophthalmus poti Polgar, Jaafar & Konstantinidis, 2013

Đặc điểm
Trong số các loài này thì có loài Boleophthalmus boddarti là loài cá biết leo trèo. Chúng sống chủ yếu ở vùng ngập mặn Cần Giờ, đất Mũi Cà Mau, U Minh Thượng... Chúng được các nhà khoa học thế giới quan tâm đến như một hình mẫu về tiến hóa và một trong những loài động vật kỳ lạ nhất hành tinh. Nhìn bề ngoài, chúng là một loài cá nhanh nhẹn, tinh ranh nhưng chúng lại rất nhút nhát, chúng sẽ nhanh chóng lẩn trốn vào hang khi bắt gặp bóng dáng con người.

Điều làm nên sự khác biệt của loài cá leo trèo này là cấu tạo cơ thể khá đặc biệt: Chúng thở bằng phổi và mang nên chúng có thể hô hấp khi lên cạn, trao đổi khí qua da như ếch và đôi vây trước có hệ cơ phát triển đóng vai trò như một đôi tay. Ngay từ hình dáng, cá thòi lòi đã tỏ ra dị hợm so với các loài cá thông thường bởi đôi mắt lồi như mắt ếch, nhô hẳn trên đỉnh đầu. Chúng có thể sống, chạy, nhảy và kiếm mồi... ngay trên cạn một cách rất điêu luyện. Cũng nhờ cấu tạo cơ thể đặc biệt mà cá còn có một khả năng hy hữu khác là leo cây.

Chúng thường chọn nơi hiểm để đào hang trú ẩn như các lùm cây, kẹt rễ um tùm. Hang của chúng có thể sâu đến 2m, với nhiều ngóc ngách. Chúng cũng rất tinh ranh và nhanh nhẹn trong việc trốn thoát khỏi sự tấn công của kẻ thù. Thói quen của cá khá dễ nhận biết, nước ròng thì chui vào hang, nước lớn thì ra ngoài kiếm ăn. Những bãi bồi nhiều bùn lầy quanh mé sông ngập mặn là địa bàn yêu thích của chúng.

Chú thích

Tham khảo

 Eschmeyer, William N.: Genera of Recent Fishes. California Academy of Sciences. San Francisco, Califòrnia, Estats Units. iii + 697. ISBN 0-940228-23-8. Any 1990.
 Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1–3. California Academy of Sciences. San Francisco, Califòrnia, Estats Units. 2905. ISBN 0-940228-47-5.
 Helfman, G., B. Collette i D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estats Units, 1997.
 Moyle, P. i J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edició, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estats Units: Prentice-Hall. Any 2000.
 Nelson, J.S. 2006: Fishes of the world. Quarta edició. John Wiley & Sons, Inc. Hoboken, Nova Jersey, Estats Units. 601 p. ISBN 0471250317. 
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edició, Londres: Macdonald. Any 1985.
 NCBI
 ITIS
 World Register of Marine Species
 Encyclopedia of Life
 ZipCodeZoo
 uBio
 Hong Kong Wetland Park

Oxudercidae
Chi cá
Boleophthalmus
Oxudercinae
Cá bống sao

Cá bống sao (danh pháp hai phần: Boleophthalmus boddarti) là một loài cá trong họ Oxudercidae. Chúng còn được gọi là cá thòi lòi hay cá lác. Cá bống sao là loài đặc sản của vùng Cù Lao Dung thuộc Sóc Trăng, nó cũng là đặc sản ở Hải Phòng.

Phân bố
Cá có kích thước nhỏ, thường sống ở vùng nước lợ, rừng ngập mặn. Cá bống sao thường làm hang sống trong bùn nơi các bãi bồi ven biển, nhiều nhất là những nơi có nhiều cây bần mọc hoang như những cù lao trên dòng sông Hậu. Muốn bắt cá bống sao, người dân quê bơi xuồng ra bãi biển, tìm các hang ngách hoặc theo dõi các dấu vết trên mặt bùn để phát hiện ra chúng. Nếu cá ở hang, người bắt phải dùng tay thọc sâu xuống bùn để tóm gọn từng con.

Mô tả
Cá có thân hình trụ tròn dẹp ngang dần về phía đuôi. Đầu hình trụ, trán dốc xuống, mõm nhọn, ngắn, nếp gấp của mõm có hai lá bên dài như hai râu nhỏ. Mắt gần như không có cuống, dính sát vào nhau và nằm trên đỉnh đầu. Có mi mỡ dưới tự do. Miệng ở mặt dưới hơi xiên, rạch miệng kéo dài gần đến bờ sau của ổ mắt. Trên mỗi hàm có một hàng răng. Hàm trên có dạng răng chó thưa, hàm dưới gần như dẹp ngang và có một cặp răng chó sau điểm tiếp hợp. Lưỡi cụt và gần như dính sát với sàn miệng.

Cá bống sao có đốm xanh, da lấm tấm những chấm trắng li ti. Trên thân và đầu điểm các chấm tròn xanh lá cây. Thịt cá bống sao màu đỏ, săn chắc. Nếu mổ ruột sẽ thấy lá gan to màu hồng, khi nấu chín có vị béo, bùi và nhân nhẩn đắng do mật tiết ra.

Các gai đầu tiên của vây lưng thứ nhất kéo dài, nhất là ở con đực. Khởi điểm vây lưng thứ hai hơi trước khởi điểm vây hậu môn. Cơ gốc vây phát triển. Vây đuôi nhọn, vây bụng có dạng chén. Lưng có màu đen, bụng nhạt hơn. Nắp mang có màu xanh lá cây. Gồm 5 - 6 đốm xanh bạc dọc hai bên lưng. Bên hông gồm 4 - 5 đốm đen to. Mỗi vảy trên đầu và lưng có thể có điểm sắc tố đen xếp thành hàng dọc trên thân. Các vây màu đen hoặc xám nhạt. Vây đuôi có các chấm hồng dạng gợn sóng.

Ẩm thực
Người ta thường dùng cá kho tiêu hoặc kho khô, địa phương gọi là kho chồn. Cá bống sao kho chồn ngon nhờ lá gan của nó lớn gần bằng bụng. Vị nhân nhẩn đắng, bùi bùi của gan cá, cộng với mùi nồng hăng thơm ngát của rau cải vườn. Nhiều người không thích mùi tanh của cá hay chọn cách kho sả ớt để đánh bạt mùi tanh đặc trưng của cá bống sao. Cá bống sao ngon nhất là kho với tiêu, ớt.

Chú thích

Tham khảo
 

B
Động vật được mô tả năm 1770
Boleophthalmus dussumieri

Boleophthalmus dussumieri là một loài cá trong họ Oxudercidae

Chú thích

Tham khảo
 
 Anònim, 2001. Base de dades de la col·lecció de peixos del National Museum of Natural History (Smithsonian Institution). Smithsonian Institution - Division of Fishes.
 Eschmeyer, William N.: Genera of Recent Fishes. California Academy of Sciences. San Francisco, California, USA. iii + 697. ISBN 0-940228-23-8. Any 1990.
 Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catalog of Fishes. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, USA. ISBN 0-940228-47-5.
 Helfman, G., B. Collette i D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, USA, 1997.
 Hoese, D.F. 1986: Oxudercidae. p. 774-807. A: M.M. Smith i P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín.
 Khuda Bukhsh, A.R. i A. Barat, 1984. Somatic and germinal chromosomes of a gobiid, Boleophthalmus dentatus. Life Sci. Adv. 3(2-3): 146-148. 
 Martin, K.L.M. i C.R. Bridges, 1999. Respiration in water and air. p. 54-78. A: M.H. Horn, K.L.M. Martin i M.A. Chotkowski (eds.) Intertidal fishes. Life in two worlds. Academic Press. 399 p.
 Moyle, P. i J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4th. edition, Upper Saddle River, New Jersey, USA: Prentice-Hall. Any 2000.
 Murdy, E.O., 1989. A taxonomic revision and cladistic analysis of the Oxudercine gobies (Oxudercidae: Oxudercinae). Records of the Australian Museum Supplement 11:93 p. 
 Nelson, J.S. 2006: Fishes of the world. Quarta edition. John Wiley & Sons, Inc. Hoboken, New Jersey, USA. 601 p.
 Riede, K., 2004. Global register of migratory species - from global to regional scales. Final Report of the R&D-Projekt 808 05 081. Federal Agency for Nature Conservation, Bonn, Đức. 329 p.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2nd. edition, Londres: Macdonald. Any 1985.
 Wu, H.L., K.-T. Shao i C.F. Lai (eds.), 1999. Latin-Chinese dictionary of fishes names. The Sueichan Press, Đài Loan.
</div>

Liên kết ngoài 
 Photograph
 AQUATAB 
 World Register of Marine Species

D
Cá Ấn Độ
Cá Nam Á
Cá Thái Bình Dương
Động vật được mô tả năm 1837
Cá được mô tả năm 1837
Cá nác hoa

Cá nác hoa (Danh pháp khoa học: Boleophthalmus pectinirostris) là một loài cá trong họ Oxudercidae chúng là là loài nước lợ, phân bố chủ yếu ở bãi triều cửa sông, lạch, tại ven biển. Cá có chất lượng thịt thơm ngon.

Đặc điểm

Mô tả
Cá nác hoa có kích thước nhỏ. Cơ thể không có vẩy, hình thuôn dài, nhẵn bóng, đầu to hơn thân không nhiều, có 2 mắt lồi lên phía trên đầu trông như mắt ếch. Thân và vây cá có màu nâu đất và điểm những chấm màu xanh nhạt nên được gọi là cá nác hoa. Vây lưng được chia làm 2 phần, phần trước phát triển hơn phần sau, khi dựng lên trông như cánh buồm. Miệng cá rộng, mang phồng to. Sau 1 tháng chúng có thể đạt cỡ 1,5 cm, cá một năm tuổi có chiều dài 13 cm, trọng lượng 13 - 15 g.

Tập tính
Cá nác hoa phân bố dọc theo các bãi lầy ở cửa sông, không ngập quá 2 m nước. Loài cá này sinh sống trong hang hốc ở bãi lầy. Khi thủy triều xuống thì cá chui ra, nhất là những ngày nắng ráo để kiếm ăn. Cá có khả năng di chuyển trên mặt bùn khá nhanh, gần như chạy nhảy. Nhờ khả năng hô hấp đặc biệt, chúng có thể sống được cả trên cạn và dưới nước. Cá nác hoa thường đào hang trú ẩn ở các lùm cây, kẹt rễ um tùm, hang sâu với nhiều ngóc ngách.

Cá rất nhanh nhẹn trong việc trốn thoát khỏi sự tấn công của kẻ thù. Khi gặp nguy hiểm, cá đực sẽ bảo vệ hang của nó bằng cách di chuyển, há ngoác miệng và giương vây để đe dọa địch thủ. Đây là một loài cá ăn tạp, nghiêng về động vật và có thói quen tranh giành thức ăn.Khi còn nhỏ, cá nác hoa sử dụng thức ăn là động thực vật phù du, mùn bã hữu cơ, khi lớn ăn các loài giáp xác cỡ nhỏ. Cá nhỏ sử dụng tảo, phiêu sinh động vật làm thức ăn;

Sinh sản
Cá thành thục từ một năm trở lên, mùa sinh sản bắt đầu từ tháng 4 đến 9 đối với các tỉnh miền Bắc và quanh năm đối với các tỉnh miền Nam. Vào mùa sinh sản, cá đực và cái cặp với nhau và tìm các lùm cây dưới nước để sinh sản.

Trứng cá đẻ ra sẽ dính vào các giá thể, cá bố mẹ canh giữ ổ trứng cho đến khi nở. Ở điều kiện nhiệt độ 26 - 300C, độ mặn 15 - 20‰, hàm lượng oxy hòa tan 4 – 5 mg/l, sau 96 - 120 giờ trứng sẽ nở, 3 ngày sau cá bột mới mở miệng và bắt đầu ăn thức ăn bên ngoài.

Chú thích

Tham khảo
 
 

P
Động vật được mô tả năm 1758
Cá Nhật Bản
Cá Thái Bình Dương
Oxudercinae
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Cá được mô tả năm 1758
Bốn bảo vật (Ireland)

Theo thần thoại Ailen, người Ailen có bốn bảo vật được dân tộc Tuatha Dé Danann mang về hòn đảo này từ bốn thành phố đó là Murias, Falias, Gorias và Findias.

Bốn bảo vật đó là Tảng đá Định mệnh, ngọn giáo của Lug, thanh kiếm của Núadu, và cái vạc của Dagda.

Nguồn đề cập
Bốn vật này được đề cập bởi ít nhất ba văn bản viết bằng tiếng Ailen giữa:
Một giai thoại trong tác phẩm Lebor Gabála Érenn ("Quyển sách nói về Ailen")
Phần mở đầu của Cath Maige Tuired ("Trận chiến tại Mag Tuired"), thêm vào từ Lebor Gabála Érenn and 
Một đoạn trích trong Sách màu vàng của Lecan

Vào thế kỷ 17 Geoffrey Keating có đề cập trong tác phẩm Foras feasa ar Éirinn.

Trích đoạn trong Lebor Gabála Érenn:

Miêu tả
Lebor Gabála miêu tả dân tộc Tuatha Dé Danann (có nghĩa là "dân tộc của thần Danu) đã đến sống những hòn đảo ở phía Bắc của thế giới và học phép thuật tại đó. Sau đó họ đến Connaught ở Ailen. Lebor Gabála miêu tả rằng Tảng đá Định mệnh đã được mang tới Ailen bằng đường biển.

Tác phẩm Cath Maige Tuired và Lebor Gabála kể lại rằng trên 4 hòn đảo ở cực Bắc của thế giới có 4 thành phố Falias, Gorias, Findias và Murias. Cụm từ "Bốn bảo vật" cũng hàm ý ám chỉ các thành phố này, nhưng theo mô tả thì nó tọa lạc ở Lochlann. Mỗi thành phố đó có một nhà thơ (fili) rất uyên thâm về các thuật huyền bí. Dân tộc Tuatha Dé Danann — hậu duệ của Béothach con Iarbonel — đến 4 thành phố để học về phép thuật, tiếp thu đạo giáo (druidecht), kiến thức (fis), thuật tiên tri (fáitsine), và các kỹ năng phép thuật(amainsecht). Và họ băng qua biển bằng cách đi bộ trên mặt nước chứ không bằng sương mù.

Khi dân Tuatha Dé Danann di cư đến Ailen, họ mang theo 4 bảo vật từ 4 thành phố trên:

Thần thoại Ireland
Vật phẩm truyền thuyết
Danh sách về văn hóa
Tuatha Dé Danann
Lộ Bác Đức

Lộ Bác Đức (chữ Hán: 路博德, ? – ?) là tướng lĩnh thời Tây Hán, người huyện Bình Châu quận Tây Hà (nay là quận Ly Thạch địa cấp thị Lữ Lương tỉnh Sơn Tây).

Tiểu sử
Năm 119 TCN, Lộ Bác Đức đi theo tướng quân Hoắc Khứ Bệnh lên phía bắc chinh phạt Hung Nô, lập được chiến công, triều đình phong làm Bi Ly hầu. Năm 111 TCN, Bác Đức được phong làm Phục Ba tướng quân (Lộ Bác Đức là Phục Ba tướng quân đầu tiên trong sử sách thời Tây Hán, người thứ 2 là Mã Viện), cùng với Lâu Thuyền tướng quân Dương Bộc chỉ huy quân đội chia làm hai đường thủy bộ tấn công nước Nam Việt, sau cùng thôn tính được Nam Việt.Năm 110 TCN, Lộ Bác Đức dẫn binh đánh chiếm đảo Hải Nam, rồi thiết lập hai quận Chu Nhai và Đạm Nhĩ tại nơi này, khởi đầu việc Trung Quốc trực tiếp cai trị Hải Nam. Về sau Lộ Bác Đức vì phạm pháp mà bị giáng chức, đổi sang làm Cường Nỗ Đô úy đóng quân ở Cư Diên, mắc bệnh nặng chết ở đất ấy.

Tham khảo

Sử ký, Quyển 111 – Vệ Thanh Kim Nhật Đê truyện
'Hán thư, Quyển 25 – Vệ Thanh Hoắc Khứ Bệnh truyện'Chú thích
  Tư Mã Thiên, sđd: Tướng quân tên là Lộ Bác Đức, người huyện Bình Châu. Làm Thái thú Hữu Bắc Bình theo Phiếu kị tướng quân có công, phong làm Phù Li Hầu. Sau khi Phiêu Kị tướng quân chết, Bác Đức lấy chức Vệ úy làm Phục ba tướng quân đánh phá nước Nam Việt, phong thêm. Sau đó bị tội mất tước hầu. Làm Cường nỗ đô úy, đóng quân ở huyện Cư Diên, rồi chết.''

Năm sinh không rõ
Năm mất không rõ
Nhân vật quân sự Tây Hán
Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1
Dương Bộc

Dương Bộc (chữ Hán phồn thể: 楊僕; chữ Hán giản thể: 杨仆, ? – ?) là tướng lĩnh thời Tây Hán, người huyện Nghi Dương.

Tiểu sử
Thời Hán Vũ Đế giữ chức Ngự sử, sau làm Chủ tước đô úy. Năm 112 TCN, triều đình bổ nhiệm Bộc làm Lâu thuyền tướng quân suất lĩnh thủy quân, cùng với lục quân của Lộ Bác Đức tấn công thôn tính nước Nam Việt, được phong Tương Lương hầu. Hán Vũ Đế từng ra chiếu thư khiển trách năm lỗi lầm của Dương Bộc và nhắc nhở Bộc đừng có cậy công mà tự kiêu. Năm 111 TCN, Bộc cùng với Vương Ôn Thư và Hàn Thuyết dẫn quân đi đánh nước Đông Việt.

Năm 109 TCN, Bộc xuất binh xâm lược Vệ Mãn Triều Tiên, cùng với tả tướng quân Tuân Trệ làm tướng quân, do phối hợp không tận lực, ảnh hưởng đến chiến cuộc nên bị Tuân Trệ bắt giam, sau khi tiêu diệt Triều Tiên, Hán Vũ Đế biết được hai tướng tranh công, nổi giận giết chết Tuân Trệ, Dương Bộc cũng bị liên lụy nhưng được phép chuộc tội làm thứ nhân. Về sau mắc bệnh chết, không rõ năm nào.

Tham khảo

Sử ký quyển 122 – Khốc lại liệt truyện 
Hán thư quyển 90 – Khốc lại truyện

Chú thích
  Tư Mã Thiên sách đã dẫn: Dương Bộc là người huyện Nghi Dương, xuất từ tước Thiên phu mà làm quan. Thái thú quận Hà Nam xét chọn cho là cái tài, chuyển làm Ngự sử, sai coi xét bọn giặc cướp ở miền Sơn Đông. Làm việc bắt chước cách làm của Doãn Tề, người ta cho là dám làm mạnh tay (không kể là người quyền quý giàu có hay thấp hèn). Dần dần chuyển làm đến Chủ tước đô úy, xếp vào bậc cửu khanh. Thiên tử cho là có tài. Vào lúc nước Nam Việt làm phản, bái làm Lâu thuyền tướng quân, có công, phong làm Tương Lương Hầu. Sau bị Tuân Trệ bắt trói. Được lâu sau thì bệnh chết.

Nhân vật quân sự Tây Hán
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1
Thạch Thao

Thạch Thao (chữ Hán: 石韬) có thể là một trong những nhân vật sau:
 Thạch Thao (chữ Hán: 石韬, ? - ?) tự Quảng Nguyên, người quận Dĩnh Xuyên, quan viên, danh sĩ nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Trong những năm Sơ Bình (190 - 193) thời quyền thần Đổng Trác, Thao cùng Từ Thứ đến Kinh Châu, đi lại với danh sĩ Kinh Châu là bọn Gia Cát Lượng, Bàng Thống rất thân thiết. Về sau Thao phục vụ quân phiệt Tào Tháo, rồi đến nhà Tào Ngụy, trải qua các chức vụ Điển nông hiệu úy, quận thú. Khi Gia Cát Lượng đánh Ngụy, nghe tin Từ Thứ làm Ngự sử trung thừa, Thao làm quận thú, thì cảm khái rằng: "Ngụy lắm nhân tài thế ư, sao hai người ấy không được trọng dụng?" Tham khảo tại Bùi Tùng Chi chú giải Trần Thọ - Tam quốc chí quyển 35, Thục thư 5 - Gia Cát Lượng truyện dẫn Ngư Hoạn - Ngụy lược.
 Thạch Thao, hoàng tử nhà Hậu Triệu thời Thập Lục Quốc trong lịch sử Trung Quốc

Chú thích
Cá chuối hoa

Cá chuối hoa (Danh pháp khoa học: Channa maculata) là một loài cá nước ngọt trong họ Cá quả.

Phân bố 
Loài này là bản địa Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, Hồ Nam, Vân Nam, Hồng Kông), Philippines, Đài Loan, Việt Nam (các tỉnh phía bắc, tới Quảng Bình). Tuy nhiên hiện nay nó đã du nhập vào một số nơi khác, như từ Đài Loan vào Nhật Bản năm 1906, từ Trung Quốc vào Hawaii khoảng năm 1900-1924 và hiện nay đã du nhập vào Bắc Mỹ (Massachusetts, North Carolina), vào Madagascar năm 1976-1978.

Xem thêm
 Cá lóc
 Cá lóc đồng
 Cá lóc bông
 Cá lóc Trung Quốc
 Cá lóc hoàng đế
 Cá chòi
 Cá dày
 Cá chành dục

Liên kết ngoài
 Channa maculata

Chú thích
 
 

M
Cá được mô tả năm 1801
Động vật Đông Á
Loài cá xâm lấn
Chi Cá lóc

Chi cá quả hay Chi cá lóc (Danh pháp khoa học: Channa) là một chi cá trong Họ Cá quả với tổng cộng 42-53 loài đã được mô tả, tùy theo tác giả phân loại. Bài báo năm 2017 của Cecilia Conte-Grand et al. cho thấy C. bankanensis, C. gachua, C. marulius, C. striata là các phức hợp loài và số loài có thể tới 53.

Các loài
Danh sách 42 loài dưới đây lấy theo FishBase.
 Channa amphibeus
 Channa andrao - cá lóc cầu vồng vây xanh
 Channa ara
 Channa argus - cá lóc Trung Quốc
 Channa asiatica - cá trèo đồi, cá tràu tiến vua, cá lóc trân châu
 Channa aurantimaculata - cá lóc Ấn Độ, cá lóc nữ hoàng
 Channa aurantipectoralis
 Channa bankanensis - cá lóc dầy Bankan
 Channa baramensis
 Channa barca - cá lóc Hoàng Đế
 Channa bleheri - cá lóc cầu vồng ngũ sắc
 Channa brunnea
 Channa burmanica
 Channa cyanospilos
 Channa diplogramma - cá lóc bông Ấn Độ
 Channa gachua - cá chòi
 Channa harcourtbutleri
 Channa hoaluensis
 Channa kelaartii
 Channa longistomata - cá trẳng, pa cẳng
 Channa lucius - cá dày
 Channa maculata - cá chuối hoa
 Channa marulioides - cá lóc vẩy rồng
 Channa marulius - cá lóc mắt bò, cá lóc khổng lồ
 Channa melanoptera
 Channa melanostigma
 Channa melasoma
 Channa micropeltes - cá lóc bông
 Channa ninhbinhensis - cá lóc vây xanh, cá lóc vây xanh Ninh Bình
 Channa nox
 Channa orientalis - cá chành dục
 Channa ornatipinnis - cá lóc pháo hoa da báo
 Channa panaw
 Channa pardalis - cá lóc ngọc lam da báo
 Channa pleurophthalma - cá lóc mắt bò Nam Mỹ
 Channa pomanensis
 Channa pseudomarulius
 Channa pulchra - cá lóc pháo hoa đốm vàng
 Channa punctata
 Channa shingon
 Channa stewartii - cá lóc tiểu hoàng đế, cá lóc muối tiêu vây xanh
 Channa striata - cá lóc đồng, cá lóc đen

Eschmeyer's Catalog of Fishes ghi nhận thêm 12 loài:

 Channa aristonei
 Channa auroflammea
 Channa aurolineata
 Channa bipuli
 Channa brahmacharyi
 Channa cocnhayia - Cá cóc nhảy.
 Channa limbata (nhưng coi Channa longistomata là đồng nghĩa của loài này).
 Channa lipor
 Channa quinquefasciata
 Channa rara
 Channa stiktos
 Channa torsaensis

Tham khảo
 
 

Cá châu Á
Họ Cá quả
Noli

Noli (; Liguria Nöi) là một đô thị duyên hải của Liguria, Ý, ở tỉnh Savona, cách khoảng 50 km (31 dặm) về phía tây nam Genova bằng đường sắt, khoảng 4 mét (13 ft) trên mực nước biển. Nguồn gốc của tên gọi có thể đến từ Neapolis, có nghĩa là "thành phố mới" trong tiếng Hy Lạp.

Địa lý
Các đô thị giáp giới với Noli là Finale Ligure, Spotorno và Vezzi Portio.

Lịch sử
Cái tên "Noli" đã được chứng nhận theo kiểu "Naboli" trong các văn bản cổ nhất vào năm 1004 và 1005 chắc chắn bắt nguồn từ hình thái "Neapolis" có nghĩa là "thành phố mới" trong tiếng Hy Lạp-Byzantine rõ ràng. Noli là một nước cộng hòa độc lập từ năm 1193 cho đến năm 1797. Năm 1239 nó trở thành một giáo phận rồi về sau được thống nhất với Savona thành Giáo phận Savona-Noli. Cuộc xâm lược của Napoléon vào năm 1797 đã đặt dấu chấm hết cho chủ quyền của Noli.

Cảnh quan chính
 Vương cung thánh đường Romanesque của S. Paragorio (thế kỷ 11)
 Nhà dân với phần Tháp phụ (thế kỷ 14-15)
 Tháp và Cổng Papone (thế kỷ 13-14)
 Tháp bốn cạnh.

Nhân vật lịch sử

António de Noli, nhà quý tộc và nhà thám hiểm người Ý, khám phá ra một số vùng lãnh thổ Guinea và quần đảo Cape Verde nhân danh quốc vương Bồ Đào Nha. Sinh ra tại Genova vào năm 1419, "gia đình có gốc gác ở Noli hoặc Lâu đài Noli".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hình ảnh Noli

Đô thị tỉnh Liguria
Cộng hòa hàng hải
Đô thị tỉnh Savona
Cá hồi Úc

Cá hồi Úc (danh pháp khoa học: Arripis) là một chi cá thuộc họ Cá hồi Úc (Arripidae), theo truyền thống xếp trong bộ Cá vược (Perciformes), nhưng gần đây được phân loại lại như là một phần của bộ Scombriformes.

Mặc dù có tên là cá hồi nhưng thực sự các loài trong chi này không liên quan đến cá hồi ở Bắc Bán cầu nhưng vẫn thuộc về Bộ cá vược, cái tên này có được do những người châu Âu di cư đặt cho.

Các loài
Chi này bao gồm các loài:
 Arripis georgianus (Valenciennes, 1831) 
 Arripis trutta (J. R. Forster, 1801) 
 Arripis truttaceus (G. Cuvier, 1829)
 Arripis xylabion Paulin, 1993

Tham khảo
 
 

Cá thương mại
Cá Úc
Cá New Zealand
Cá thể thao
Họ Cá vền biển

Họ Cá vền biển (Danh pháp khoa học: Bramidae) là tên gọi chỉ các loài cá dạng cá vược. Theo truyền thống họ này nằm trong phân bộ Percoidei của bộ Perciformes, nhưng gần đây Betancur et al. (2013, 2014) đã chuyển nó sang bộ mới tạo ra là Scombriformes, chỉ có quan hệ họ hàng xa với Perciformes nghĩa mới.

Chúng được tìm thấy ở Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương. Vài loài trong họ cá vền có giá trị thực phẩm quan trọng với con người, đặc biệt là loài Brama brama ở Nam Á.

Phân loại
Họ này gồm 7 chi với 20 loài. Cụ thể về chi như sau:
 Brama Bloch, 1801: 8 loài.
 Eumegistus Jordan & Jordan, 1922: 2 loài.
 Pteraclis Gronow, 1772: 3 loài.
 Pterycombus Fries, 1837: 2 loài.
 Taractes Lowe, 1843: 2 loài.
 Taractichthys Mead & Maul, 1958: 2 loài.
 Xenobrama Yatsu & Nakamura, 1989: 1 loài (Xenobrama microlepis).

Tham khảo
 
 

Bramidae
Chi Cá lá rau

Chi Cá lá rau (Danh pháp khoa học: Glaucosoma) là một chi cá biển và cũng là chi duy nhất trong họ Glaucosomatidae. Họ này theo truyền thống xếp trong phân bộ Percoidei thuộc bộ Cá vược (Perciformes), nhưng gần đây được tách ra để xếp trong bộ Pempheriformes (= Acropomatiformes).

Phân bố
Các loài trong chi này phân bố ở Ấn Độ Dương, phía tây Thái Bình Dương và vòng quanh Australia.

Các loài
Bốn loài hiện tại được công nhận bao gồm:
 Glaucosoma buergeri J. Richardson, 1845: Cá lá rau, cá lá sọc. Loài này có tại vùng biển Việt Nam.
 Glaucosoma hebraicum J. Richardson, 1845: Cá lá rau Tây Úc.
 Glaucosoma magnificum (J. D. Ogilby, 1915): Cá pecca trân châu vây chỉ.
 Glaucosoma scapulare E. P. Ramsay, 1881: Cá pecca trân châu.

Chú thích

Tham khảo
Kuhliidae

Cá đuôi cờ (tiếng Ha-oai: āhole hay āholehole; Danh pháp khoa học: Kuhliidae) là một họ cá thuộc bộ cá vược, phân bố ở vùng Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Các loài
 Kuhlia caudavittata (Lacépède, 1802)
 Kuhlia malo (Valenciennes, 1831)
 Kuhlia marginata (G. Cuvier, 1829) (spotted or dark-margined flagtail)
 Kuhlia mugil (J. R. Forster, 1801) (barred flagtail)
 Kuhlia munda (De Vis, 1884) (silver flagtail)
 Kuhlia nutabunda Kendall & Radcliffe, 1912 (Rapanui flagtail)
 Kuhlia petiti L. P. Schultz, 1943
 Kuhlia rupestris (Lacépède, 1802) (rock flagtail, jungle perch)
 Kuhlia salelea L. P. Schultz, 1943
 Kuhlia sandvicensis (Steindachner, 1876) (Hawaiian flagtail)
 Kuhlia sauvagii Regan, 1913
 Kuhlia xenura (D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1882)

Chú thích

Tham khảo
 
 
 
 
 

Kuhlia
Trachinotus

Trachinotus hay Pompano là một chi cá biển trong họ Cá khế thuộc bộ Cá vược, nhiều loài trong số chúng phân bố ở Mỹ, nhất là ở vùng Florida. Loài lớn nhất có thể lên đến 14 kg.

Các loài
 Trachinotus africanus J. L. B. Smith, 1967 (southern pompano)
 Trachinotus anak J. D. Ogilby, 1909 (oyster pompano)
 Trachinotus baillonii (Lacépède, 1801) (smallspotted dart)
 Trachinotus blochii (Lacépède, 1801) (snubnose pompano)
 Trachinotus botla (G. Shaw, 1803) (largespotted dart)
 Trachinotus carolinus (Linnaeus, 1766) (Florida pompano)
 Trachinotus cayennensis G. Cuvier, 1832 (Cayenne pompano)
 Trachinotus coppingeri Günther, 1884 (swallowtail dart)
 Trachinotus falcatus (Linnaeus, 1758) (permit)
 Trachinotus goodei D. S. Jordan & Evermann, 1896 (palometa)
 Trachinotus goreensis G. Cuvier, 1832 (longfin pompano)
 Trachinotus kennedyi Steindachner, 1876 (blackblotch pompano)
 Trachinotus marginatus G. Cuvier, 1832 (plata pompano)
 Trachinotus maxillosus G. Cuvier, 1832 (Guinean pompano)
 Trachinotus mookalee G. Cuvier, 1832 (Indian pompano)
 Trachinotus ovatus (Linnaeus, 1758) (pompano)
 Trachinotus paitensis G. Cuvier, 1832 (Paloma pompano)
 Trachinotus rhodopus T. N. Gill, 1863 (gafftopsail pompano)
 Trachinotus stilbe (D. S. Jordan & E. A. McGregor, 1899) (steel pompano)
 Trachinotus teraia G. Cuvier, 1832 (shortfin pompano)

Chú thích

Tham khảo
 
 Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2013). Species of Trachinotus in FishBase. February 2013 version.

Họ Cá khế
Tổng hội Cơ khí Việt Nam

Tổng hội Cơ khí Việt Nam là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp của những tổ chức chuyên ngành và những người nghiên cứu, giảng dạy và sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực kỹ thuật cơ khí tại Việt Nam.

Tổng hội Cơ khí Việt Nam được thành lập tại Đại hội đầu tiên ngày 29/09/2007 tại Hà Nội. Tiền thân của Tổng hội là Hội Khoa học kỹ thuật cơ khí Việt Nam.

Lãnh đạo
 Chủ tịch: TS. Đỗ Hữu Hào - nguyên Thứ trưởng Bộ Công thương Việt Nam
 Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký: Tạ Quang Mai
 Phó chủ tịch: PGS, TS. Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Chương - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam
 Phó chủ tịch: GS., TSKH Bành Tiến Long - nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hiệp Hội Doanh Nghiệp Cơ Khí Việt Nam VAMI 

T
HMS Terpsichore

Năm tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được mang cái tên HMS Terpsichore, theo tên Terpsichore, một hình tượng trong Thần thoại Hy Lạp:

  là một tàu chiến hạng sáu 24 khẩu pháo chiếm được của Pháp năm 1760 và bị bán năm 1766
  là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo hạ thủy năm 1785, sử dụng như một tàu tiện nghi từ năm 1818 và bị tháo dỡ năm 1830
  là một tàu xà-lúp 18 khẩu pháo hạ thủy năm 1847, bị đánh chìm trong một cuộc thử nghiệm ngư lôi năm 1865, được trục vớt và tháo dỡ năm 1866.
  là một tàu tuần dương bảo vệ lớp Apollo hạ thủy năm 1890 và bị bán năm 1914.
  là một tàu khu trục lớp T hạ thủy năm 1943, cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 16 năm 1952 và bị tháo dỡ năm 1966

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh
Tên gọi tàu thủy Hải quân Hoàng gia Anh
Oligoplites

Oligoplites là một chi cá thuộc họ cá khế bản địa của dùng Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.

Các loài
Các loài sau đây hiện hành đã được ghi nhận là
 Oligoplites altus (Günther, 1868) (longjaw leatherjacket)
 Oligoplites palometa (G. Cuvier, 1832) (Maracaibo leatherjacket)
 Oligoplites refulgens C. H. Gilbert & Starks, 1904 (shortjaw leatherjacket)
 Oligoplites saliens (Bloch, 1793) (Castin leatherjacket)
 Oligoplites saurus (Bloch & J. G. Schneider, 1801) (leatherjacket)

Chú thích

Tham khảo
 

Họ Cá khế
Oligoplites
Selene (chi cá)

Selene là một chi cá thuộc họ Cá khế bản địa phân bố từ Đại Tây Dương đến phía Đông Thái Bình Dương. Tên chi cá này trùng tên với một nữ thần Hy Lạp và trùng với tên của vận động viên nữ quần vợt nổi tiếng của Mỹ.

Các loài
Hiện hành có các loài sau được ghi nhận trong chi này:
 Selene brevoortii (T. N. Gill, 1863) (Hairfin lookdown)
 Selene brownii (G. Cuvier, 1816) (Caribbean moonfish)
 Selene dorsalis (T. N. Gill, 1863) (African moonfish)
 Selene orstedii Lütken, 1880 (Mexican moonfish)
 Selene peruviana (Guichenot, 1866) (Peruvian moonfish)
 Selene setapinnis (Mitchill, 1815) (Atlantic moonfish)
 Selene vomer (Linnaeus, 1758) (Lookdown)

Tham khảo

Họ Cá khế
Oligoplites saurus

Oligoplites saurus là một loài cá thuộc chi Oligoplites, họ cá khế.

Loài cá này sinh sống ở vùng nước nông của Vịnh Mexico và bờ biển Đại Tây Dương phía nam. Ngoài ra, chúng cũng được tìm thấy trong nước Úc, ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 

S
Cá Đại Tây Dương
Cá được mô tả năm 1801
James Harrison (người hiến máu)

James Christopher Harrison ( 27 tháng 12 năm 1936-17 tháng 2 năm 2025), OAM, còn được gọi là Người đàn ông có cánh tay vàng (), là một người hiến huyết tương ở Úc. Trong huyết tương của ông có một thành phần đặc biệt được sử dụng để chữa bệnh Rhesus. Ông đã hiến máu hơn 1000 lần trong suốt cuộc đời mình, và lượng máu này ước tính đã được sử dụng để cứu sống hơn hai triệu trẻ sơ sinh còn trong bụng mẹ khỏi căn bệnh trên.

Tiểu sử
James Harrison sinh ngày 27 tháng 12 năm 1936. Năm 14 tuổi, ông phải trải qua một cuộc phẫu thuật ngực quan trọng, cần truyền  máu. Sau khi phẫu thuật, ông phải điều trị tại bệnh viên ba tháng. Nhận ra rằng việc được truyền máu đã cứu sống cuộc đời mình, ông quyết định tham gia hiến máu ngay khi vừa tròn mười tám tuổi, độ tuổi được tham gia hiến máu.

Harrison bắt đầu hiến máu từ năm 1954 và sau vài lần hiến máu đầu tiên, người ta phát hiện trong máu ông có một kháng thể khoẻ mạnh và bền vững lạ thường có tên gọi Globulin miễn dịch Rho(D). Rho(D) IG được truyền cho các bà mẹ âm tính với Rh(D) đang mang thai đứa con không rõ hoặc dương tính với Rh(D) trong và sau quá trình mang thai để ngăn chặn việc hình thành kháng thể trong máu của những đứa trẻ dương tính với Rh(D). Sự không tương thích giữa mẹ và con này có thể gây ra bệnh Rhesus, thể thường gặp nhất của bệnh thiếu máu ở trẻ sơ sinh (HDN).

Thông qua việc hiến máu của mình, Harrison đã giúp cứu sống hàng nghìn trẻ em cả sơ sinh và chưa ra đời khỏi bệnh thiếu máu HDN. Sự khác thường này trong cơ thể ông được đánh giá là rất quan trọng, ngay sau đó người ta đã mua bảo hiểm cho ông với giá một triệu đô-la và một cuộc nghiên cứu sau này đã dựa trên máu ông hiến tặng để tạo ra Globulin miễn dịch Anti-D thương mại còn gọi là RhoGAM. Cứ một trong mười phụ nữ mang thai có máu có khả năng không tương thích với bào thai trong bụng được điều trị bằng các chế phẩm từ huyết tương của ông.

Ông qua đời ngày 17 tháng 2 năm 2025 trong giấc ngủ tại viện dưỡng lão.

1000 lần hiến máu
Khác với máu thông thường, người hiến huyết tương có thể hiến 2-3 tuần một lần, do đó Harrison đã hiến máu tới lần thứ 1000 vào tháng 5 năm 2011. Trung bình cứ ba tuần ông hiến máu một lần trong suốt 57 năm. Nói về thành tích này, ông trả lời:Máu ông hiến tặng ước tính đã giúp cứu sống trên 2,4 triệu trẻ em khi kháng thể của ông được dùng để chữa trị cho các phụ nữ mang thai. Trong số những người được cứu sống có cả con gái ông, Tracey.

Ủng hộ
Năm 2007, Harrison chỉ trích các kế hoạch mở cửa việc hiến huyết tương của Úc cho các tập đoàn nước ngoài. Ông tin rằng việc làm đó sẽ khiến người tình nguyện không muốn hiến máu nữa. Việc mở cửa này xuất phát từ hiệp định thương mại tự do của Úc với Hoa Kỳ.

Ghi nhận 
Harrison được trao tặng Huân chương Úc (OAM) vào ngày 7 tháng 6 năm 1999. Ông được đề cử giải Người Úc của năm mặc dù không chiến thắng. Năm 2011, ông được đề cử ở hạng mục Anh hùng địa phương New South Wales thuộc giải thưởng Người Úc của năm.

Tham khảo 

Sinh năm 1936
Nhân vật còn sống
Hiến máu
Người Úc
Nhà từ thiện
Xã hội Úc
Huân chương Úc
Microctenopoma

Microctenopoma là một chi cá thuộc họ Cá rô đồng. Chúng là loài bản địa của châu Phi. Microctenopoma từng thuộc về chi Ctenopoma trong quá khứ.

Các loài
Các loài sau đây được ghi nhận trong chi này gồm:
 Chi Microctenopoma
 Microctenopoma ansorgii (Boulenger, 1912): cá rô vàng. Lưu vực sông Congo và Tây Phi nhiệt đới
 Microctenopoma congicum (Boulenger, 1887): cá rô Congo. Lưu vực sông Congo và hồ Chad
 Microctenopoma damasi (Poll & Damas, 1939). Châu Phi, chi lưu hồ Edward
 Microctenopoma fasciolatum (Boulenger, 1899): cá rô sọc. Lưu vực sông Congo và Tây Phi nhiệt đới
 Microctenopoma intermedium (Pellegrin, 1920). Okavango, thượng và hạ lưu các sông Zambezi, Kafue, lưu vực St. Lucia, cũng như các sông nhánh phía nam của hệ thống sông Congo
 Microctenopoma lineatum (Nichols, 1923): cá rô vằn. Sông Gribungui (lưu vực hồ Chad), Brazzaville và sông Itimbiri trong lưu vực sông Congo.
 Microctenopoma milleri (Norris & Douglas, 1991): cá rô vằn Zaire. Hạ lưu sông Zaire
 Microctenopoma nanum (Günther, 1896): cá rô lùn. Miền nam Cameroon, Gabon và lưu vực sông Congo.
 Microctenopoma nigricans Norris, 1995.
 Microctenopoma ocellifer (Nichols, 1928). Ankoro tại nơi hợp lưu của các sông Lualaba và Luvua, Cộng hòa Dân chủ Congo.
 Microctenopoma pekkolai (RendAhl, 1935): cá rô vằn sông Nin Trắng. Tonga, sông Nin Trắng, Sudan
 Microctenopoma uelense Norris & Douglas, 1995. Cộng hòa Dân chủ Congo: đông bắc Cộng hòa Dân chủ Congo phần thượng lưu sông Uele, thượng và trung lưu sông Ariwimi, sông nhánh của sông Congo Trung.

Tham khảo
 
 

Họ Cá rô đồng
Cá nước ngọt châu Phi