Binh đoàn 19, Bộ Quốc phòng (Việt Nam)

Binh đoàn 19 là một doanh nghiệp Kinh tế - Quốc phòng trực thuộc Bộ Quốc phòng. Đơn vị được thành lập vào ngày 14 tháng 4 năm 2025 trên cơ sở tiền thân là Tổng công ty Đông Bắc. Nhiệm vụ chính của Binh đoàn bao gồm xây dựng lực lượng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; bảo đảm chiến đấu, bảo đảm công binh chiến lược; đồng thời thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, kết hợp kinh tế với quốc phòng tại các địa bàn chiến lược.

Lịch sử hình thành và phát triển 
Tiền thân của Binh đoàn 19 là Tổng công ty Đông Bắc, được thành lập theo Quyết định số 910/QĐ-QP ngày 27 tháng 12 năm 1994 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Trải qua 30 năm hoạt động, Tổng công ty Đông Bắc đã khẳng định vị thế là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và sản xuất than, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và củng cố quốc phòng, an ninh.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam, ngày 14 tháng 4 năm 2025, Bộ Quốc phòng đã ban hành Quyết định số 1535/QĐ-BQP về việc thành lập Binh đoàn 19 trên cơ sở Tổng công ty Đông Bắc. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển mang tính chiến lược, chuyển đổi mô hình từ một tổng công ty kinh tế - quốc phòng sang một binh đoàn chính quy, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Lễ công bố Quyết định thành lập và trao Quân kỳ Quyết thắng đã diễn ra vào sáng ngày 25 tháng 4 năm 2025 tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Nhiệm vụ và chức năng 
Binh đoàn 19 có chức năng và nhiệm vụ chính sau:
 Xây dựng lực lượng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm chiến đấu.
 Bảo đảm công binh chiến lược khi có tình huống xảy ra.
 Thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, kết hợp kinh tế với quốc phòng tại các vùng khoáng sản và hành lang biên giới, biển, đảo thuộc tỉnh Quảng Ninh, cũng như các địa bàn trọng yếu chiến lược khác như Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.

Tổ chức 
Cơ cấu tổ chức của Binh đoàn 19 bao gồm các cơ quan chức năng và các đơn vị trực thuộc.

Các cơ quan chức năng 
 Văn phòng
 Phòng Chính trị
 Phòng Kế hoạch
 Phòng Kỹ thuật công nghệ
 Phòng Kinh doanh
 Phòng An toàn bảo hộ lao động
 Phòng Đầu tư xây dựng
 Phòng Tài chính - Kế toán
 Phòng Tổ chức lao động
 Phòng Kiểm toán
 Phòng Cơ điện - Vận tải
 Phòng Tham mưu

Các đơn vị trực thuộc 
Binh đoàn 19 hiện có 14 đơn vị trực thuộc, bao gồm các công ty khai thác khoáng sản, vận tải, chế biến than và các đơn vị sự nghiệp khác. Nổi bật trong số đó là Công ty Khai thác khoáng sản, một đơn vị chủ lực trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Binh đoàn.

Bên cạnh đó, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, Binh đoàn 19 đã thành lập mới ba Lữ đoàn Công binh công trình dự bị động viên, bao gồm:
 Lữ đoàn Công binh công trình dự bị động viên 91, thành lập ngày 26 tháng 5 năm 2025.
 Lữ đoàn Công binh công trình dự bị động viên 790, thành lập ngày 19 tháng 5 năm 2025.
 Lữ đoàn Công binh công trình dự bị động viên 92, thành lập năm 2025.

Lãnh đạo hiện nay 
 Tư lệnh Binh đoàn, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc: Thiếu tướng Đỗ Mạnh Khảm.
 Bí thư Đảng ủy, Phó Tư lệnh Binh đoàn kiêm Phó Tổng Giám đốc: Đại tá Trần Duy Lê.
 Các Phó Tư lệnh Binh đoàn kiêm Phó Tổng Giám đốc:
 Đại tá Nguyễn Văn Xuyến.
 Đại tá Trương Văn Dũng.
 Đại tá Vũ Sỹ Thắng.
 Đại tá Nguyễn Văn Bắc.

Khen thưởng 
Với những thành tích xuất sắc trong lao động sản xuất và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, Binh đoàn 19 (tiền thân là Tổng công ty Đông Bắc) đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:
 Danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 2014).
 Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba.

Tổng Giám đốc qua các thời kỳ 
Trước khi chuyển đổi thành Binh đoàn 19, Tổng công ty Đông Bắc đã trải qua các đời Tổng Giám đốc:
 Nguyễn Văn Chỉnh (Thiếu tướng)
 Nguyễn Văn Xây (Đại tá)
 Nguyễn Mạnh Đạt (Thiếu tướng)
 Phạm Ngọc Tuyển (Thiếu tướng, 2017-2023).

Chú thích 

Bộ Quốc phòng Việt Nam
Doanh nghiệp Quân đội Việt Nam
Đơn vị quân đội Việt Nam thành lập năm 2025
Quảng Ninh