Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
North American F-86D Sabre

North American F-86D Sabre (đôi khi gọi là "Sabre Dog" hoặc "Dog Sabre") là một loại máy bay tiêm kích đánh chặn mọi thời thiết. Được thiết kế dựa trên loại tiêm kích ngày F-86 Sabre, F-86D có chung 25% thiết kế với các biến thể Sabre khác.

Biến thể

YF-95A 
YF-86D 
F-86D 
F-86G 
YF-86K 
F-86K 
F-86L

Quốc gia sử dụng
 Nguồn: Dorr

 Không quân Hoàng gia Đan Mạch

 Không quân Pháp

 Luftwaffe 

 Biên phòng Hy Lạp

 Không quân Honduran

 Không quân Italy

 Lực lượng phòng vệ trên không Nhật Bản

 Không quân Hoàng gia Hà Lan (Koninklijke Luchtmacht) (KLu)

 Không quân Hoàng gia Na Uy

 Không quân Philippine

 Không quân Hàn Quốc

 Không quân Cộng hòa Trung Hoa

 Không quân Thổ Nhĩ Kỳ

 Không quân Hoàng gia Thái Lan

 Không quân Hoa Kỳ

 Không quân Venezuela

 Không quân SFR Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (F-86D-40-NA)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Allward, Maurice. F-86 Sabre. London: Ian Allen, 1978. ISBN 0-7110-0860-4.
 Angelucci, Enzo and Peter Bowers. The American Fighter: the Definite Guide to American Fighter Aircraft from 1917 to the Present. New York: Orion Books, 1987. ISBN 0-517-56588-9.
 Curtis, Duncan. North American F-86 Sabre. Ramsbury, UK: Crowood, 2000. ISBN 1-86126-358-9.
 Dorr, Robert F. F-86 Sabre Jet: History of the Sabre and FJ Fury. St. Paul, Minnesota: Motorbooks International Publishers, 1993. ISBN 0-87938-748-3.
 Käsmann, Ferdinand C.W. Die schnellsten Jets der Welt: Weltrekord- Flugzeuge (in German). Oberhaching, Germany: Aviatic Verlag-GmbH, 1994. ISBN 3-925505-26-1.
 Knaack, Marcelle Size. Encyclopedia of US Air Force Aircraft and Missile Systems, Volume 1, Post-World War Two Fighters, 1945-1973. Washington, DC: Office of Air Force History, 1978. ISBN 0-912799-59-5.
 Swanborough, F. Gordon. United States Military Aircraft Since 1909. London: Putnam, 1963. ISBN 0-87474-880-1.
 Wagner, Ray. American Combat Planes - Second Edition. Garden City, New York: Doubleday and Company, 1968. ISBN 0-370-00094-3.
 Wagner, Ray. The North American Sabre. London: Macdonald, 1963. No ISBN.
 Westrum, Ron. Sidewinder. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1999. ISBN 1-55750-951-4.
 Wilson, Stewart. Combat Aircraft since 1945. Fyshwick, ACT, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd, 2000. ISBN 1-875671-50-1.

Liên kết ngoài

(1960) T.O. 1F-86K-1 Flight Manual USAF Series F-86K Aircraft
 Globalsecurity.org profile of the F-86D/L Sabre
 Four part series about the F-86 Sabre – Extended F-86 Sabre article set 
 Sabre site
 North American F-86D Sabre 
 Aviation Museums of the World

F-086D Sabre
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ thập niên 1940
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay phản lực một động cơ
Lockheed YF-22

Lockheed/Boeing/General Dynamics YF-22 là một mẫu thử máy bay tiêm kích hai động cơ, được thiết kế cho Không quân Hoa Kỳ (USAF).

Tính năng kỹ chiến thuật (YF-22) 

Note some specifications are estimated.

Xem thêm

Tham khảo
Chú thích

Tài liệu

 Baker, David "From ATF to Lightning II: A Bolt in Anger: Part Two: Lockheed's YF-22A". Air International, January 1995, Vol 48 No 1. các trang 27–38. ISSN 0306-5634.
 Goodall, James C. "The Lockheed YF-22 and Northrop YF-23 Advanced Tactical Fighters". America's Stealth Fighters and Bombers, B-2, F-117, YF-22, and YF-23. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing Company, 1992. ISBN 0-87938-609-6.
 Jenkins, Dennis R. and Tony R. Landis. Experimental & Prototype U.S. Air Force Jet Fighters. Minnesota, US: Specialty Press, 2008. ISBN 978-1-58007-111-6.
 Miller, Jay. Lockheed Martin F/A-22 Raptor, Stealth Fighter. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2005. ISBN 1-85780-158-X.
 Pace, Steve. F-22 Raptor, America's Next Lethal War Machine. New York: McGraw-Hill, 1999. ISBN 0-07-134271-0.
 Williams, Mel, ed. Superfighters: The Next Generation of Combat Aircraft. London: AIRtime Publishing Inc., 2002. ISBN 1-880588-53-6.

Tài liệu khác
 Aronstein, David C. and Michael J. Hirschberg. Advanced Tactical Fighter to F-22 Raptor: Origins of the 21st Century Air Dominance Fighter. Arlington, VA: AIAA (American Institute of Aeronautics & Astronomy), 1998. ISBN 978-1-56347-282-4.
 Crosby, Francis. Fighter Aircraft. London: Lorenz Books, 2002. ISBN 0-7548-0990-0.
 Miller, Jay. Lockheed Martin's Skunk Works: The Official History... (updated edition). Leicester, UK: Midland Publishing, 1995. ISBN 1-85780-037-0.
 Pace, Steve. X-Fighters: USAF Experimental and Prototype Fighters, XP-59 to YF-23. Osceola, Wisconsin: Motorbooks International, 1991. ISBN 0-87938-540-5.
 Sweetman, Bill. "Fighter EW: The Next Generation." Journal of Electronic Defense, Volume 23, issue 7, July 2000.
 Sweetman, Bill. F-22 Raptor. St. Paul, Minnesota, USA: Motorbooks International Publishing, 1998, ISBN 0-7603-0484-X.
 Winchester, Jim, ed. "Northrop/McDonnell Douglas YF-23." Concept Aircraft (The Aviation Factfile). Rochester, Kent, UK: Grange Books plc, 2005. ISBN 1-84013-809-2.

Liên kết ngoài

 F-22 official team web site
 F-22 page on NASA Langley site 
 F-22 page on GlobalSecurity.org
 F-22 Raptor site - f22fighter.com
 F-22 Raptor page with YF-22/F-22 comparison on fighter-planes.com 
 YF-22 jet in Flight Test Museum at YouTube

F-022
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1990
Máy bay tàng hình
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự Hoa Kỳ
Máy bay tiêm kích
Máy bay phản lực hai động cơ
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay cánh giữa
Giao tranh tại tỉnh Quneitra trong Nội chiến Syria

Các cuộc giao tranh tại tỉnh Quneitra bắt đầu vào đầu tháng 11 năm 2012, khi quân đội Syria bắt đầu các cuộc đụng độ với quân nổi dậy ở một số thị trấn và làng mạc ở tỉnh Quneitra. Các cuộc đụng độ nhanh chóng leo thang và lấn qua khu phi quân sự trung lập do Liên Hợp Quốc giám sát giữa Syria và Cao nguyên Golan do Israel kiểm soát, một chỉ dấu cho thấy cuộc chiến đẫm máu ở Syria đang lan ra các quốc gia láng giềng.

Giao tranh
Ngày 24 Tháng Ba năm 2013, quân đội Israel loan tin tiêu diệt một ổ đại liên của Syria sau khi hai toán tuần tiễu của họ bị tấn công.

Tối ngày 2 tháng Tư, chiến xa của Quân đội Israel bắn vào lãnh thổ Syria để đáp trả việc phía Syria nổ súng bắn vào xe quân đội Israel trong vùng Golan. Phía Israel không có ai bị thương tích gì, nhưng vụ nổ súng của chiến xa là lần thứ nhì trong 10 ngày qua phía Israel bắn trả phía Syria.

Tham khảo

Israel năm 2012
Israel năm 2013
Trận đánh liên quan tới Israel
Trận đánh liên quan tới Syria
Trận đánh trong Nội chiến Syria
Xung đột năm 2012
Xung đột năm 2013
Nội chiến Syria
Syria năm 2012
Syria năm 2013
Sông Jachen

Jachen là một con sông tại Bayern, Đức.

Sông Jachen chảy từ hồ Walchensee ở làng Niedernach, tuy nhiên bị ngăn lại từ năm 1924 bởi một đập nước khi nhà máy thủy điện Walchensee được xây.
Cho tới thập niên 1950 sông Jachen được dùng để trôi gỗ được chặt chung quanh hồ Walchensee cũng như tại làng Jachenau. Sau khi sông bị ngăn lại tại Niedernach, chính quyền Bayern thỏa thuận, mỗi năm giữa mùa xuân và ngày 15 tháng 8, trong 60 ngày liên tiếp cấp đủ nước để gỗ có thể trôi xuống. Tuy nhiên quyền này không còn được ứng dụng nữa, vì ngày nay gỗ chặt được chuyển đi bằng xe vận tải.
Sông Jachen được nhiều rạch chung quanh 2 bên của thung lũng Jachen chạy vào, và nó lại chảy vào sông Isar tại Fleck và Langeneck gần thành phố Lenggries.

Einzelnachweise

Xem thêm

Sông Bayern
Sông của Đức
Phụ lưu Isar
Trác Y Đình

Trác Y Đình (Chữ Hán 卓依婷; tiếng Anh: Timi Zhuo Yi-Ting) (sinh 2 tháng 10 năm 1981), là một ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên người Đài Loan. Sinh ra tại Tân Trang, cô đã thu rất nhiều album và ca khúc bằng cả hai thứ tiếng Quan Thoại và Đài Loan. Đôi khi cũng có những album bằng tiếng Quảng Đông.

Tiểu sử 
Thời ấu thơ, Y Đình thường xem ca nhạc trên kênh MTV. Cứ mỗi ca khúc nghe được cô lại ngâm nga theo giai điệu của bài hát. Một ngày một người bạn của cha cô đến chơi nhà trong khi Y Đình đang ngâm nga theo từng giai điệu bài hát người bạn kia của cha cô nghe được liền kiến nghị cô tham gia vào giới giải trí, ông ấy cảm thấy Y Đình hát rất tuyệt, vì vậy kiến nghị cha cô để cô đi học hát

1994 cô ký hợp đồng với Tập đoàn Ước Hải Lệ, chính thức thành ca sĩ chính thức của công ty Hải Lệ

Năm 2000, trên mạng bỗng nhiên xuất hiện thông tin nữ ca sĩ nổi tiếng Trác Y Đình qua đời trong một tai nạn ô tô thảm khốc khiến dư luận Đài Loan vô cùng bàng hoàng.Tuy nhiên, vài ngày sau đó, người ta mới phát hiện ra, nạn nhân xấu số thật sự không phải là Trác Y Đình, mà là một nữ nghệ sĩ khác ít tên tuổi hơn là Trác Nhất Đình (Trác Nhất Đình được phát âm gần giống với Trác Y Đình).

Đời sống cá nhân

Gia đình 
Gia đình của Trác Y Đình có: cha (đã khứ thế), mẹ, em trai, cha mẹ đều là người Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.

Tình cảm 
Ngày 29 tháng 6 năm 2016, Trác Y Đình công bố trên mạng xã hội Tân Lãng Vi Bác của Trung Quốc rằng mình đã bí mật đăng kí kết hôn vào 3 năm trước. Ngoài việc quản lí sự nghiệp biểu diễn nghệ thuật, gia đình chính là thứ Trác Y Đình say đắm nhất, cô có gia đình hạnh phúc viên mãn với ông xã Chung Bỉnh Hạo (钟炳浩) và con gái Chung Vũ Đồng (钟雨彤). Ngày 24 tháng 07 năm 2016, hôn lễ cử hành tại Đài Bắc, và trên sân đài Trác Y Đình diễn xướng các ca khúc "Ít nhất còn có anh" (至少还有你), ca khúc Đài ngữ "Sau nhà" (家后).

Tham khảo

Sinh năm 1981
Người Tân Đài Bắc
Nữ ca sĩ Đài Loan
Nhân vật còn sống
Người Đài Loan gốc Mân Nam
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ diễn viên Đài Loan thế kỷ 20
Nữ ca sĩ Đài Loan thế kỷ 21
Người Đài Loan gốc Hán
Ca sĩ Mandopop Đài Loan
Nữ diễn viên truyền hình Đài Loan
Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Úc

Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Úc (tiếng Anh: Academy of the Social Sciences in Australia) là một tổ chức tự trị, phi chính phủ, nhằm thúc đẩy sự tiến triển của kiến thức và việc nghiên cứu trong lãnh vực khoa học xã hội
 
Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Úc được thành lập năm 1971. Tiền thân của Viện là "Hội đồng nghiên cứu Khoa học Xã hội Úc" được thành lập năm 1942. Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Úc có 350 viện sĩ.

Xuất bản phẩm
Annual report 1971-1972 http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8506&TRM=873308-9 
Occasional paper http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=1323-7136
Dialogue http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=1038-7803
Academy papers http://dispatch.opac.d-nb.de/DB=1.1/CMD?ACT=SRCHA&IKT=8&TRM=2202-4697

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Website chính thức http://www.assa.edu.au/

Xã hội
Hội học thuật Úc
Úc năm 1942
Cơ sở giáo dục thành lập năm 1942
Khởi đầu năm 1942 ở Úc
Bộ Cánh vuốt

Bộ Cánh vuốt, tên khoa học Strepsiptera (tạm dịch: "cánh xoắn", dẫn đến tên chung của côn trùng, ký sinh trùng cánh xoắn), là một bộ côn trùng với 9 họ còn tồn tại với khoảng 600 loài. Ấu trùng giai đoạn đầu và cá thể đực trưởng thành đoản thọ sống tự do, nhưng hầu hết thời gian chúng sống ký sinh trong côn trùng khác chẳng hạn như ong, ong bắp cày, bọ nhảy, bọ bạc và gián.

Chú thích

Tham khảo
 

Bộ côn trùng
Acanthosicyos horridus

Acanthosicyos horridus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Welw. ex Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Acanthosicyos
Thực vật được mô tả năm 1867
Thực vật Namibia
Thực vật đặc hữu Namibia
Benincaseae
Acanthosicyos naudinianus

Acanthosicyos naudinianus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Sond.) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.

Chú thích

Liên kết ngoài

Acanthosicyos
Thực vật được mô tả năm 1962
Thực vật châu Phi
Benincaseae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thực vật được mô tả năm 1862
Xạ hùng mềm

Xạ hùng mềm (danh pháp khoa học: Actinostemma tenerum) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được nhà thực vật học người Anh William Griffith (1810-1845) mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Phân bố
Loài bản địa Ấn Độ (Assam, ven núi thuộc Đông và Tây Himalaya), Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Nepal, bán đảo Triều Tiên, Lào, Đài Loan, Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam.

Các thứ
Bao gồm 2 thứ như sau:
 Actinostemma tenerum var. tenerum
 Actinostemma tenerum var. yunnanense A.M.Lu & Zhi Y.Zhang, 1984

A. tenerum var. tenerum
Actinostemma tenerum var. tenerum: Nguyên chủng. Rộng khắp trong vùng phân bố của toàn loài. Các danh pháp đồng nghĩa bao gồm:
 Actinostemma chaffanjonii H.Lév., 1914
 Actinostemma lobatum f. longilobum Kom., 1907
 Actinostemma lobatum f. subintegrum (Kom.) Kitag., 1979
 Actinostemma lobatum var. subintegrum Kom., 1907
 Actinostemma parvifolium Cogn., 1916
 Karivia longicirrha Miq., 1865
 Momordica paina Buch.-Ham. ex Wall., 1832 nom. nud. nom. inval.
 Momordica paina Buch.-Ham. ex G.Don, 1834
 Sicyos oxyanthus Wall., 1832 nom. nud. nom. inval.

A. tenerum var. yunnanense
A. tenerum var. yunnanense: Miền tây tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Chú thích

Liên kết ngoài

T
Thực vật được mô tả năm 1845
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Bangladesh
Thực vật Bhutan
Thực vật Campuchia
Thực vật Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Thực vật Đài Loan
Thực vật Hàn Quốc
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Việt Nam
Apodanthera herrerae

Apodanthera herrerae là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Harms mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.

Chú thích

Liên kết ngoài

Apodanthera
Thực vật được mô tả năm 1933
Thực vật Perú
Thực vật ăn được
Cayaponia tayuya

Cayaponia tayuya là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Vell.) Cogn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cayaponia
Thực vật được mô tả năm 1881
Thực vật Bolivia
Thực vật Brasil
Thực vật Perú
Thực vật Amazon
Cây thuốc Nam Mỹ
Citrullus colocynthis

Citrullus colocynthis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (L.) Schrad. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Loài cây mọc trên sa mạc này là loài bản địa từ lưu vực Địa Trung Hải và châu Á, đặc biệt là Thổ Nhĩ Kỳ (đặc biệt là ở các vùng như İzmir) và Nubia.
Loài cây này trông giống như dưa hấu, nhưng mang những trái nhỏ, cứng với phần cùi đắng. Ban đầu nó có tên khoa học là Colocynthis citrullus.
Quả giống quả dưa hấu, nhưng có một số điểm khác biệt. Loài này cần rất ít nước, quả không mọng nước cho dù đã chín. Phần thịt quả rất rỗng và xốp, màu trắng, còn có rất nhiều hạt, cứng hơn hạt dưa hấu.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Citrullus
Thực vật được mô tả năm 1838
Thực vật Bắc Phi
Thực vật Tây Á
Thực vật Trung Đông
Thực vật Địa Trung Hải
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc châu Phi
Thực vật Maroc
Citrullus rehmii

Citrullus rehmii là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được De Winter mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.

Chú thích

Liên kết ngoài

Citrullus
Thực vật được mô tả năm 1990
Thực vật Namibia
Coccinia grandiflora

Coccinia grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Cogn. ex Engl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coccinia
Thực vật được mô tả năm 1894
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Cucumis dipsaceus

Cucumis dipsaceus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Ehrenb. ex Spach mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Cucumis
Thực vật được mô tả năm 1838
Thực vật Ai Cập
Thực vật Ethiopia
Thực vật Sudan
Cucurbita ficifolia

Cucurbita ficifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Bouché mô tả khoa học đầu tiên năm 1837.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Bí
Thực vật được mô tả năm 1837
Thực vật México
Thực vật Perú
Thực vật Argentina
Thực vật Chile
Cucurbita palmata

Cucurbita palmata là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được S.Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Bí
Thực vật được mô tả năm 1876
Thực vật Arizona
Thực vật California
Thực vật Nevada
Thực vật Baja California
Thực vật Sonora
Loài thiếu dữ liệu theo Sách đỏ IUCN
Cyclanthera pedata

Cyclanthera pedata là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (L.) Schrad. mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Cyclanthera
Thực vật được mô tả năm 1831
Rau ăn quả
Thực vật được mô tả năm 1753
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Echinopepon racemosus

Echinopepon racemosus là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Steud.) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.

Chú thích

Liên kết ngoài

Echinopepon
Thực vật được mô tả năm 1978
Sơ khai Bộ Bầu bí
Cucurbitoideae
Fevillea pergamentacea

Fevillea pergamentacea là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Célestin Alfred Cogniaux đặt tên khoa học lần đầu tiên là Feuillea pergamentacea, nhưng Otto Kuntze lại cung cấp mô tả khoa học đầu tiên năm 1898 dưới danh pháp Nhandiroba pergamentacea, với dẫn chiếu tới  Feuillea pergamentacea của Cogniaux. Năm 1916, Cogniaux mô tả nó như là Fevillea pergamentacea trong Das Pflanzenreich: regni vegetablilis conspectus của Adolf Engler.

Phân bố
Loài bản địa Bolivia, Colombia, Ecuador, Peru.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1898
Thực vật Bolivia
Thực vật Colombia
Thực vật Ecuador
Thực vật Perú
Gomphogyne cissiformis

Gomphogyne cissiformis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Griff. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gomphogyne
Thực vật được mô tả năm 1845
Họ Bầu bí
Thực vật Assam
Thực vật Nepal
Thực vật Việt Nam
Thực vật Vân Nam
Cứt quạ lá nguyên

Cứt quạ lá nguyên (danh pháp khoa học: Gymnopetalum scabrum) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Lour.) W.J.de Wilde & Duyfjes mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gymnopetalum
Thực vật được mô tả năm 2008
Sơ khai Bộ Bầu bí
Thực vật được mô tả năm 1790
Chi Dưa núi
Đài hái

Đài hái hay còn gọi beo, sén, huất sơn, du qua, dây mỡ lợn, dây hái, then hái, mướp rừng, (danh pháp khoa học: Hodgsonia macrocarpa) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Blume) Cogn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.

Mô tả 
Đài hái là một loại thực vật dây leo, mọc khỏe, có thân nhẵn và có thể dài đến hơn 30 m. Chúng có lá hình tim, phiến lá chia ra 3 hoặc 5 thùy, chiều rộng khoảng chừng từ 15 đến 25 cm. Mặt trên phiến lá có màu xanh lục, mặt dưới màu xanh nhạt hơn, dai và cứng nhẵn; hình dáng thùy thuôn dài và có đầu nhọn. Khi lá còn non, lá có thể không chia thùy hoặc chỉ chia ra 2 thùy.

Tua cuốn của đài hái to khỏe và quăn xoắn. Hoa đực mọc thành từng chùm với dạng ngù, hoa cái ngược lại mọc đơn độc ở kẽ lá. Khi ra quả, quả đài hái có hình cầu và to bằng đầu người, có đường kính lên đến 20 cm, trên bề mặt quả có khoảng 10 đến 12 khía trông không rõ, cùi màu trắng.

Mỗi quả có từ 6 đến 12 hạt, mỗi hạt rất to dài đến 8 cm và rộng 5 cm, có hình trứng dẹt, có lá mầm rất phát triển với một mặt phẳng một mặt khum.

Sinh thái 
Đài hái là một loại cây đẹp, chúng mọc hoang, leo lên trên các cây to khác trong rừng, phía trên chúng chia thành nhiều cành mọc xen kẽ nhau và phủ lên trên cây chủ tựa như những lá màu xanh thẫm, trông rất độc đáo.

Do hạt của cây nhẹ và có thể nổi trên mặt nước, vào mùa mưa, hạt có thể trôi theo dòng suối và sông ngòi ra tận ngoài bờ biển.

Quả có thể được thu hoạch vào các tháng 11, 12 hoặc tháng 1, 2 năm sau.

Phân bố

Thế giới 
Phân bố ở một số tỉnh ở miền nam Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Nhật Bản.

Việt Nam 
Được tìm thấy ở các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và các tỉnh miền núi nói chung.

Thành phần hóa học 
Hạt của cây đài hái có chứa rất nhiều dầu, tỷ lệ có thể đạt từ tới 60% đến 70%. Dầu của hạt hơi đặc, có màu vàng nhạt, không mùi, không vị và tương tự như mỡ lợn, do đó còn có tên là cây mỡ lợn. Khi để cho dầu lắng, phân tách thành hai lớp, lớp ở trên chứa khoảng 20% panmitin, lớp dưới phần lớn là chất olein. Hạt không có tính độc.

Ứng dụng 
Có thể nướng quả và sử dụng như một loại thực phẩm. Ngoài ra, hạt có thể ép làm dầu ăn thay mỡ lợn hoặc dùng để thắp đèn. Tại đảo Borneo, Indonesia, người ta dùng dầu đài hái để xoa bụng những người phụ nữ vừa ở cữ cũng như trộn chung với tro lá địa liền và dầu dừa để bôi vào vú phụ nữ bị sưng. Lá có thể dùng để chữa bệnh loét mũi bằng cách sắc hay đốt lấy khói xông. Nước ép từ thân đài hái cũng dùng để chữa bệnh này.

Gieo trồng 
Cây đài hái có thể trồng bằng hạt hoặc giâm cành. Khi giâm cành, người ta cắt thân ra những mẫu khoảng từ 40 đến 50 cm, khoanh tròn, trồng vào những hố đã đào sẵn từ trước. Hố phải sâu từ 50 đến 60 cm, rộng chừng 35 đến 40 cm và đã đổ sẵn phân tro.

Sau hai năm, một cây có thể cho trung bình từ 50 đến 60 quả hoặc hơn tùy vào điều kiện chăm sóc. Đặc biệt có trường hợp lên đến 200 quả.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

M
Thực vật được mô tả năm 1881
Kedrostis africana

Kedrostis africana là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (L.) Cogn. mô tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Kedrostis
Cucurbitoideae
Thực vật Namibia
Thực vật Nam Phi
Cây mọng nước
Củ
Lagenaria breviflora

Lagenaria breviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Benth.) Roberty mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Bầu
Thực vật được mô tả năm 1954
Thực vật châu Phi
Luffa operculata

Luffa operculata (tên thông thường, Mướp dại hay mướp xơ trong tiếng Việt) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (L.) Cogn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

O
Thực vật được mô tả năm 1878
Cucurbitoideae
Marah gilensis

Marah gilensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Greene) Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marah
Thực vật được mô tả năm 1910
Cucurbitoideae
Thực vật Arizona
Thực vật New Mexico
Marah watsonii

Marah watsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Cogn.) Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Chú thích

Liên kết ngoài

Marah
Thực vật được mô tả năm 1910
Cucurbitoideae
Thực vật đặc hữu California
Melothria cucumis

Melothria cucumis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Vell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melothria
Thực vật được mô tả năm 1829
Thực vật Argentina
Thực vật Bolivia
Thực vật Brasil
Thực vật Paraguay
Thực vật Perú
Thực vật Uruguay
Melothria pendula

Melothria pendula là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Melothria
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật ăn được
Melothria pringlei

Melothria pringlei là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (S. Watson) Mart. Crov. mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.

Chú thích

Liên kết ngoài

Melothria
Thực vật được mô tả năm 1954
Thực vật Honduras
Thực vật México
Thực vật được mô tả năm 1890
Microsechium gonzalo-palomae

Microsechium gonzalo-palomae là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Rafael Lira Saade mô tả khoa học đầu tiên năm 1994. Mẫu vật điển hình: R. Lira & J.C. Soto 1231, thu thập ngày 31-10-1991 ở tọa độ , cao độ 1.350 m, 18 km phía bắc La Candelaria, km 196 đường cao tốc Oaxaca - Pochutla. Lưu giữ tại phòng mẫu cây MEXU (Universidad Nacional Autónoma de México, Đại học Tự quản Quốc gia México), thành phố México.

Từ nguyên
Tính từ định danh gonzalo-palomae là sự kết hợp của Gonzalo và Paloma, tên hai con trai của tác giả.

Phân bố
Loài đặc hữu bang Oaxaca, tây nam Mexico. Môi trường sống là thảm thực vật thứ sinh trong rừng mây hoặc là loài chuyển tiếp sinh thái giữa kiểu thảm thực vật này và rừng trung gian, ở cao độ 1.350-1.520 m trên mực nước biển.

Chú thích

Liên kết ngoài

G
Thực vật được mô tả năm 1994
Thực vật México
Microsechium palmatum

Microsechium palmatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Loài này được Nicolas Charles Seringe mô tả khoa học đầu tiên năm 1828 dưới danh pháp Sechium palmatum theo bản thảo sách Florae Mexicanae của José Mariano Mociño và Martín Sessé y Lacasta. Năm 1881, Célestin Alfred Cogniaux chuyển nó sang chi Microsechium.

Phân bố
Loài bản địa Costa Rica, Guatemala, Mexico.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1828
Thực vật Costa Rica
Thực vật Guatemala
Thực vật México
Momordica balsamina

Momordica balsamina là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Mướp đắng
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây độc
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Mukia maderaspatana

Mukia maderaspatana là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (L.) M.Roem. mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Mukia (Cucurbitaceae)
Thực vật được mô tả năm 1846
Cucumis
Thực vật châu Phi
Thực vật châu Á
Thực vật Úc
Microsechium compositum

Microsechium compositum là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Phân loại
Loài này được John Donnell Smith mô tả khoa học đầu tiên năm 1903, theo mẫu vật Heyde & Lux 6146 thu thập tháng 9 năm 1893 ở cao độ 1.100 m tại Mal País, tỉnh Santa Rosa, Guatemala. Năm 1978, Charles Jeffrey chuyển nó sang chi Sechium thành Sechium compositum.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy tình trạng đa ngành của Sicyos nghĩa hẹp cũng như của Sechium nghĩa rộng. Để giải quyết tình trạng này thì một giải pháp phù hợp là mở rộng Sicyos để chứa các chi nhỏ lồng sâu trong nó (như Anomalosicyos, Cladocarpa, Costarica, Microsechium, Parasicyos, Pterosicyos, Sarx, Sechiopsis, Sechium, Sicyocarya, Sicyocaulis, Sicyosperma và Skottsbergiliana).

Trong phân tích của Sebastian et al. (2012) thì Sechium compositum (= Microsechium compositum) có quan hệ họ hàng gần với Sechium edule - loài điển hình của chi Sechium. Do Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất này nếu được công nhận cũng sẽ làm cho Sechium compositum được gộp vào trong Sicyos. Tuy nhiên, cho tới thời điểm năm 2024 thì vẫn chưa có danh pháp mới cho nó trong Sicyos, và cả World Flora Online và Plants of the World Online vẫn coi Microsechium compositum là danh pháp được công nhận.

Phân bố
Loài bản địa Guatemala và Mexico.

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Thực vật được mô tả năm 1903
Thực vật Guatemala
Thực vật México
Microsechium hintonii

Microsechium hintonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Phân loại
Loài này được Paul Graham Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1958 theo mẫu vật Hinton 8596 do George Boole Hinton thu thập ngày 24-10-1935 tại San Bucas (Temascaltepec, bang Mexico, Mexico), hiện lưu giữ tại phòng mẫu cây của Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew. Năm 1978, Charles Jeffrey chuyển nó sang chi Sechium thành Sechium hintonii.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy tình trạng đa ngành của Sicyos nghĩa hẹp cũng như của Sechium nghĩa rộng. Để giải quyết tình trạng này thì một giải pháp phù hợp là mở rộng Sicyos để chứa các chi nhỏ lồng sâu trong nó (như Anomalosicyos, Cladocarpa, Costarica, Microsechium, Parasicyos, Pterosicyos, Sarx, Sechiopsis, Sechium, Sicyocarya, Sicyocaulis, Sicyosperma và Skottsbergiliana).

Trong phân tích của Sebastian et al. (2012) thì Sechium hintonii (= Microsechium hintonii) có quan hệ họ hàng gần với Sechium edule - loài điển hình của chi Sechium. Do Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất này nếu được công nhận cũng sẽ làm cho Sechium hintonii được gộp vào trong Sicyos. Tuy nhiên, cho tới thời điểm năm 2024 thì vẫn chưa có danh pháp mới cho nó trong Sicyos, và cả World Flora Online và Plants of the World Online vẫn coi Microsechium hintonii là danh pháp được công nhận.

Từ nguyên
Tính từ định danh hintonii là để vinh danh George Boole Hinton (1882-1943), kỹ sư, nhà luyện kim, kiến trúc sư kiêm nhà thực vật học người Anh – cháu ngoại nhà toán học người Anh George Boole (1815-1864), chuyên thu thập mẫu cây tại Guatemala, Mexico và Malawi.

Phân bố
Loài bản địa trung và tây nam Mexico.

Chú thích

Liên kết ngoài

H
Thực vật được mô tả năm 1958
Thực vật México
Sechium panamense

Sechium panamense là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Lịch sử phân loại
Loài này được Richard P. Wunderlin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977 dưới danh pháp Frantzia panamensis. Năm 1978, Charles Jeffrey đề xuất mở rộng chi Sechium để gộp các loài của các chi Frantzia / Polakowskia (= Frantzia sect. Polakowskia), nhưng không đề cập tới loài này. Năm 1986, Newstrom L. E. xếp nó trong tổ Frantzia của chi Sechium, nhưng không tái tổ hợp tên gọi theo tên chi được chuyển sang. Tới năm 1992 thì Rafael Lira Saade và Fernando Chiang mới chuyển F. panamensis thành Sechium panamense.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy Sechium nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi Frantzia và Polakowskia dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của Sechium nghĩa rộng cũng như với Sicyos; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong Frantzia tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với Echinopepon spp.; và chúng chỉ có quan hệ họ hàng xa với Sicyos cũng như Sechium nghĩa hẹp.

Do loài điển hình của Sechium là Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất Sechium nghĩa hẹp với Sicyos sẽ làm cho Sechium chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của Sicyos, nhưng điều này cũng làm cho việc phục hồi chi Frantzia trở thành có cơ sở và có ý nghĩa. Tuy nhiên, tới thời điểm năm 2024 thì World Flora Online ghi nhận Frantzia panamensis và Sechium panamense như là các đơn vị phân loại không được đặt vào đâu; còn The Plants of the World Online thì ghi nhận Frantzia panamensis như là từ đồng nghĩa của Sechium panamense và nó không được đặt vào đâu.

Từ nguyên
Tính từ định danh panamensis / panamense là chỉ địa danh Panama.

Phân bố
Loài đặc hữu Panamá. Dường như chỉ được tìm thấy ở khu vực lấy mẫu điển hình, ở cao độ 1.800-3.000 m tại Bajo Chorro, huyện Boquete, tỉnh Chiriquí, miền tây Panama.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
P
Thực vật được mô tả năm 1977
Thực vật Panamá
Sechium pittieri

Sechium pittieri là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Lịch sử phân loại
Loài này được Célestin Alfred Cogniaux miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891 dưới danh pháp Cyclanthera pittieri. Năm 1910, Henri François Pittier mô tả chi Frantzia và chuyển nó sang chi này. Năm 1978, Charles Jeffrey đề xuất mở rộng chi Sechium để gộp các loài của các chi Frantzia / Polakowskia (= Frantzia sect. Polakowskia), và xếp loài này theo danh pháp tổ hợp mới là Sechium pittieri trong tổ Frantzia.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy Sechium nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi Frantzia và Polakowskia dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của Sechium nghĩa rộng cũng như với Sicyos; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong Frantzia tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với Echinopepon spp.; và chúng chỉ có quan hệ họ hàng xa với Sicyos cũng như Sechium nghĩa hẹp.

Do loài điển hình của Sechium là Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất Sechium nghĩa hẹp với Sicyos sẽ làm cho Sechium chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của Sicyos, nhưng điều này cũng làm cho việc phục hồi chi Frantzia trở thành có cơ sở và có ý nghĩa. Tuy nhiên, tới thời điểm năm 2024 thì World Flora Online ghi nhận Frantzia pittieri và Sechium pittieri như là các đơn vị phân loại không được đặt vào đâu; còn The Plants of the World Online thì ghi nhận Frantzia pittieri như là từ đồng nghĩa của Sechium pittieri và nó không được đặt vào đâu.

Từ nguyên
Tính từ định danh pittieri là để vinh danh Henri François Pittier, người đã thu thập các mẫu mà Célestin Alfred Cogniaux dùng để mô tả Cyclanthera pittieri (các isotype số 1212 thu thập ngày 8 và 9/7/1889 và số 2511 thu thập tháng 5/1890.

Phân bố
Loài bản địa miền nam Trung Mỹ, bao gồm Costa Rica, Nicaragua, Panamá.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
P
Thực vật được mô tả năm 1891
Thực vật Costa Rica
Thực vật Nicaragua
Thực vật Panamá
Sechium tacaco

Sechium tacaco là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Lịch sử phân loại
Loài này được Henri François Pittier miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910 dưới danh pháp Polakowskia tacaco. Năm 1976, Richard P. Wunderlin chuyển Polakowskia thành tổ Frantzia sect. Polakowskia và chuyển Polakowskia tacaco thành Frantzia tacaco. Năm 1978, Charles Jeffrey đề xuất mở rộng chi Sechium để gộp tất cả các loài của các chi Frantzia / Polakowskia (= Frantzia sect. Polakowskia), và xếp danh pháp loài tổ hợp mới Sechium tacaco trong tổ Sechium của chi Sechium.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy Sechium nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi Frantzia và Polakowskia dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của Sechium nghĩa rộng cũng như với Sicyos; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong Frantzia tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với Echinopepon spp.; và chúng chỉ có quan hệ họ hàng xa với Sicyos cũng như Sechium nghĩa hẹp.

Do loài điển hình của Sechium là Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất Sechium nghĩa hẹp với Sicyos sẽ làm cho Sechium chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của Sicyos, nhưng điều này cũng làm cho việc phục hồi chi Frantzia trở thành có cơ sở và có ý nghĩa. Tuy nhiên, tới thời điểm năm 2024 thì World Flora Online ghi nhận Frantzia tacaco và Sechium tacaco như là các đơn vị phân loại không được đặt vào đâu; còn The Plants of the World Online thì ghi nhận Frantzia tacaco như là từ đồng nghĩa của Sechium tacaco và nó không được đặt vào đâu.

Từ nguyên
Tên chi Polakowskia là để vinh danh Hellmut Polakowski (1847-1917) nhà thực vật học người Đức, một trong những người đầu tiên nghiên cứu hệ thực vật Costa Rica.

Tính từ định danh tacaco có nguồn gốc từ một trong các tên gọi địa phương để chỉ loài này, với quả được dùng làm rau trong ẩm thực địa phương. Nó có thể xuất phát từ güetarú, mặc dù tên gọi này được người Bribrí ở Talamanca (đông nam Costa Rica) sử dụng để gọi Frantzia pittieri. Thực tế này chỉ ra việc sử dụng loài này rất lâu đời trong vai trò của một loại thực vật thực phẩm.

Phân bố
Loài bản địa Costa Rica.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

T
T
Thực vật được mô tả năm 1910
Thực vật Costa Rica
Sechium talamancense

Sechium talamancense là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Lịch sử phân loại
Loài này được Richard P. Wunderlin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976 dưới danh pháp Frantzia talamancensis. Năm 1978, Charles Jeffrey đề xuất mở rộng chi Sechium để gộp tất cả các loài của các chi Frantzia / Polakowskia (= Frantzia sect. Polakowskia), và xếp danh pháp loài tổ hợp mới Sechium talamancensis trong tổ Sechium của chi Sechium. Tuy nhiên, do Sechium là danh từ giống trung nên danh pháp đúng phải là Sechium talamancense.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy Sechium nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi Frantzia và Polakowskia dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của Sechium nghĩa rộng cũng như với Sicyos; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong Frantzia tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với Echinopepon spp.; và chúng chỉ có quan hệ họ hàng xa với Sicyos cũng như Sechium nghĩa hẹp.

Do loài điển hình của Sechium là Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất Sechium nghĩa hẹp với Sicyos sẽ làm cho Sechium chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của Sicyos, nhưng điều này cũng làm cho việc phục hồi chi Frantzia trở thành có cơ sở và có ý nghĩa. Tuy nhiên, tới thời điểm năm 2024 thì World Flora Online ghi nhận Frantzia talamancensis và Sechium talamancense / Sechium talamancensis như là các đơn vị phân loại không được đặt vào đâu; còn The Plants of the World Online thì ghi nhận Frantzia talamancensis như là từ đồng nghĩa của Sechium talamancensis và nó không được đặt vào đâu.

Từ nguyên
Tính từ định danh talamancensis / talamancense là để nói tới dãy núi Talamanca, nơi thu thập các mẫu vật của loài này.

Mẫu định danh
Mẫu định danh gốc (holotype) số J. Vaughan, John D, Dwyer, D. Spellman & R. Wunderlin 669 thu thập ngày 12-8-1971 ở cao độ 7.000 – 11.000 ft (2.130 – 3.350 m) trong rừng núi cao và rừng mây phía bắc San Isidro de El General, tổng Pérez Zeledón, tỉnh San José, Costa Rica.

Phân bố
Loài bản địa Costa Rica.

Chú thích

Liên kết ngoài

T
T
Thực vật được mô tả năm 1976
Thực vật Costa Rica
Sechium venosum

Sechium venosum là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae.

Lịch sử phân loại
Loài này được Luis Diego Gómez và Jorge Gómez Laurito miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983 dưới danh pháp Frantzia venosa. Năm 1992, Rafael Lira Saade và Fernando Chiang chuyển nó sang chi Sechium.

Nghiên cứu di truyền phân tử của Sebastian et al. (2012) cho thấy Sechium nghĩa rộng là đa ngành, với các loài ban đầu được xếp trong các chi Frantzia và Polakowskia dường như không có quan hệ họ hàng gần với phần còn lại của Sechium nghĩa rộng cũng như với Sicyos; cụ thể thì 6 loài từng được liệt kê trong Frantzia tạo thành một nhánh có quan hệ họ hàng gần với Echinopepon spp.; và chúng chỉ có quan hệ họ hàng xa với Sicyos cũng như Sechium nghĩa hẹp.

Do loài điển hình của Sechium là Sechium edule lồng trong Sicyos nên việc hợp nhất Sechium nghĩa hẹp với Sicyos sẽ làm cho Sechium chỉ được coi là đồng nghĩa muộn của Sicyos, nhưng điều này cũng làm cho việc phục hồi chi Frantzia trở thành có cơ sở và có ý nghĩa. Tuy nhiên, tới thời điểm năm 2024 thì World Flora Online ghi nhận Frantzia venosa và Sechium venosum như là các đơn vị phân loại không được đặt vào đâu; còn The Plants of the World Online thì ghi nhận Frantzia venosa như là từ đồng nghĩa của Sechium venosum và nó không được đặt vào đâu.

Từ nguyên
Tính từ định danh venosa / venosum nghĩa là "có gân". F. venosa được đặt tên như vậy là do quả của nó có gân nổi rõ và có gai.

Mẫu định danh
Mẫu định danh gốc: L. D. Gomez 20483, thu thập ở cao độ 200-250 m, dọc đường từ lạch Hone tới Bribri, tỉnh Limón, Costa Rica; lưu giữ tại Phòng mẫu cây Vườn Thực vật Missouri (MO), Saint Louis, Missouri, Hoa Kỳ. Các paratype lưu giữ tại MO cũng như tại Bảo tàng Quốc gia Costa Rica (CR) ở San José, Costa Rica; còn các isotype lưu giữ tại CR.

Mô tả
Cây thân thảo lâu năm leo bám cao, với thân thanh mảnh, có rãnh. Lá dạng màng, hình tim, dài 10-15 cm, rộng 9-12 cm, nguyên, 5 gân hình chân vịt, cuống lá dài 2-3 cm, nhẵn nhụi, không có tuyến. Tua cuốn chẻ 4. Hoa cái đơn độc. Tràng hoa màu vàng, chia 5 phần xẻ sâu, với các phần hình tam giác lớn. Đài hoa có răng cưa nhỏ. Hoa đực dạng bông thóc ở nách cuống lá. Quả hình thoi thuôn dài, một hạt, có gân theo chiều dọc, nhiều gai, được các lông đơn bào che phủ, thưa đốm trắng; khi chín có màu đỏ đồng-nâu đỏ xỉn.

Phân bố
Loài bản địa Costa Rica, Panamá.

Chú thích

Liên kết ngoài

V
V
Thực vật được mô tả năm 1983
Thực vật Costa Rica
Thực vật Panamá
Selysia bidentata

Selysia bidentata là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được R.J. Hampshire miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.

Chú thích

Liên kết ngoài

Selysia
Thực vật được mô tả năm 1994
Sơ khai Bộ Bầu bí
Cucurbiteae
Thực vật Panamá
Sicana odorifera

Sicana odorifera là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Vell.) Naudin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Sicana
Thực vật được mô tả năm 1862
Thực vật Nam Mỹ
Cucurbiteae
Sicyos alba

Sicyos alba là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (H. St. John) Telford miêu tả khoa học đầu tiên.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sicyos
Cucurbitoideae
Thực vật đặc hữu Hawaii
Siolmatra brasiliensis

Siolmatra brasiliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Célestin Alfred Cogniaux mô tả khoa học đầu tiên năm 1878 dưới danh pháp Alsomitra brasiliensis. Năm 1885, Henri Ernest Baillon chuyển nó sang chi Siolmatra.

Phân bố
Loài bản địa tây bắc Argentina, Bolivia, Brasil, Paraguay, Peru.

Chú thích

Liên kết ngoài

B
Thực vật được mô tả năm 1878
Thực vật Argentina
Thực vật Bolivia
Thực vật Brasil
Thực vật Paraguay
Thực vật Perú
Siolmatra pentaphylla

Siolmatra pentaphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Hermann August Theodor Harms mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.

Phân bố
Loài bản địa Bolivia, miền bắc Brasil, Ecuador, Guyana, Peru.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1926
Thực vật Bolivia
Thực vật Brasil
Thực vật Ecuador
Thực vật Guyana
Thực vật Perú
Telfairia pedata

Telfairia pedata là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được (Sm. ex Sims) Hook. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1827.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Telfairia
Thực vật được mô tả năm 1827
Thực vật Mozambique
Thực vật Tanzania
Cucurbitoideae
Thực vật được mô tả năm 1826
Trichosanthes baviensis

Trichosanthes baviensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1918.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Dưa núi
Thực vật được mô tả năm 1918
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Việt Nam
Dưa núi

Dưa núi hay còn gọi dưa trời, bầu rắn, lặc lày, mướp rừng, mướp Mường (danh pháp khoa học: Trichosanthes cucumerina) là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Bangladesh
Thực vật Indonesia
Thực vật Madagascar
Thực vật Malaysia
Thực vật Mauritius
Thực vật Myanmar
Thực vật Nepal
Thực vật Pakistan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật châu Phi
Thực vật Florida
Thực vật Réunion
Thực vật ăn được
Rau ăn quả
Thực vật Malesia
Thực vật Quảng Tây
Thực vật Tây Úc
Thực vật Vân Nam
Zehneria grayana

Zehneria grayana là một loài thực vật có hoa trong họ Cucurbitaceae. Loài này lần đầu tiên được phân loại chính thức bởi Fosberg và Sachet vào năm 1981, dựa trên công trình trước đó của Cogniaux.

Chú thích

Liên kết ngoài

Zehneria
Thực vật được mô tả năm 1981
Anisophyllea manausensis

Anisophyllea manausensis là một loài thực vật có hoa trong họ Anisophylleaceae. Loài này được Pires & W.A.Rodrigues mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.

Chú thích

Liên kết ngoài

Chi Bất đẳng diệp
Thực vật được mô tả năm 1971
Thực vật Brasil
Thực vật Colombia
Thực vật Perú
Corynocarpus dissimilis

Corynocarpus dissimilis là một loài thực vật có hoa trong họ Corynocarpaceae. Loài này được Hemsl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.

Chú thích

Liên kết ngoài

Corynocarpus
Thực vật được mô tả năm 1903
Corynocarpaceae
Thực vật đặc hữu Nouvelle-Calédonie
Thực vật được mô tả năm 1904
Coriaria nepalensis

Coriaria nepalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Coriariaceae. Loài này được Wall. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.

Mô tả
C. nepalensis là một loại cây bụi, cao khoảng 1,5-2,5 mét. Hoa màu vàng, mọc thành từng cụm (cụm hoa) và có thể là hoa đực hoặc hoa cái trên cùng một cây. Cây nở hoa từ tháng Hai đến tháng Năm.

Quả có màu đỏ đến tím sẫm khi chín. Chúng trông giống như quả mọng, nhưng thực chất là quả bế được bảo vệ bởi những cánh hoa to và có màu sắc. Quả được tạo ra từ tháng Năm đến tháng Tám, nhưng không ăn được vì hạt của chúng có độc.

Cây có 40 nhiễm sắc thể.

C. nepalensis độc hại do sự hiện diện của coriamyrtin.

Phân bố
C. nepalensis sinh trưởng trên sườn phía nam của dãy Himalaya (ở Bhutan, Ấn Độ, Nepal, Pakistan), thường ở độ cao từ 800 đến 2500 mét.

Loài này cũng được tìm thấy ở miền nam Trung Quốc trên các sườn núi ở độ cao 200–3200 m. Nó đã được tìm thấy ở các tỉnh Cam Túc, Quảng Tây, Quý Châu, Hà Nam, Hồng Kông, Hồ Bắc, Hồ Nam, Giang Tô, Thiểm Tây, Tứ Xuyên, Tây Tạng và Vân Nam của Trung Quốc.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coriaria
Thực vật được mô tả năm 1832
Thực vật Hồng Kông
Cây bụi
Họ Mã tang
Thực vật Quảng Tây
Thực vật Quý Châu
Thực vật Hồ Bắc
Thực vật Hồ Nam
Thực vật Thiểm Tây
Thực vật Tứ Xuyên
Thực vật Tây Tạng
Thực vật Vân Nam
Coriaria pottsiana

Coriaria pottsiana là một loài thực vật có hoa trong họ Coriariaceae. Loài này được W.R.B.Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coriaria
Thực vật được mô tả năm 1942
Cây độc
Họ Mã tang
Coriaria ruscifolia

Coriaria ruscifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Coriariaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Chú thích

Liên kết ngoài

Coriaria
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Nam Mỹ
Cây độc
Họ Mã tang
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật México
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Datisca cannabina

Datisca cannabina là một loài thực vật có hoa trong họ Datiscaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Datisca
Thực vật được mô tả năm 1753
Datiscaceae
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Citronella moorei

Citronella moorei là một loài thực vật có hoa trong họ Cardiopteridaceae. Loài này được (F.Muell. ex Benth.) R.A.Howard mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Citronella
Thực vật được mô tả năm 1940
Thực vật New South Wales
Thực vật Queensland
Thực vật Úc
Họ Ti dực
Cây Úc
Gomphandra coriacea

Gomphandra coriacea là một loài thực vật có hoa trong họ Stemonuraceae. Loài này được Wight mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.

Chú thích

Liên kết ngoài

Gomphandra
Thực vật được mô tả năm 1840
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Sri Lanka
Ilex abscondita

Ilex abscondita là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật Venezuela
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Venezuela
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Ilex acutidenticulata

Ilex acutidenticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật Venezuela
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Venezuela
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Ilex altiplana

Ilex altiplana là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật Venezuela
Thực vật đặc hữu Venezuela
Ilex amygdalina

Ilex amygdalina là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Reissek ex Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1901
Cây Bolivia
Thực vật Perú
Ilex andicola

Ilex andicola là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1901
Cây Bolivia
Cây Ecuador
Ilex anonoides

Ilex anonoides là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Loesner mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1901
Thực vật Perú
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Perú
Ilex argentina

Ilex argentina là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Lillo mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1910
Loài thiếu dữ liệu theo Sách đỏ IUCN
Cây Argentina
Cây Bolivia
Ilex bioritsensis

Ilex bioritsensis là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Hayata mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1911
Thực vật Đài Loan
Thực vật Tây Tạng
Ilex brachyphylla

Ilex brachyphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được (Hand.-Mazz.) S.Y. Hu mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1950
Thực vật Trung Quốc
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Ilex brasiliensis

Ilex brasiliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được (Spreng.) Loes. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1897
Thực vật Brasil
Thực vật đặc hữu Brasil
Ilex chapaensis

Ilex chapaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1940
Thực vật vườn
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật vườn châu Á
Ilex chinensis

Ilex chinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Sims mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1819
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Đài Loan
Thực vật Việt Nam
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Ilex ciliolata

Ilex ciliolata là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật Venezuela
Thực vật đặc hữu Venezuela
Ilex cinerea

Ilex cinerea là một loài thực vật có hoa trong họ Aquifoliaceae. Loài này được Champ. ex Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ilex
Thực vật được mô tả năm 1852
Thực vật Hải Nam
Thực vật Việt Nam
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN