Luật Đất đai

Luật đất đai là hình thức pháp luật giải quyết các quyền sử dụng, chuyển nhượng, hoặc loại trừ người khác khỏi đất đai. Trong nhiều khu vực pháp lý, các loại tài sản này được gọi là bất động sản hoặc tài sản thực, để phân biệt với tài sản cá nhân. Các thỏa thuận sử dụng đất, bao gồm cả cho thuê, là một sự giao thoa quan trọng giữa luật tài sản và luật hợp đồng. Gánh nặng tài sản đối với quyền sử dụng đất của một người, chẳng hạn như quyền địa dịch, có thể cấu thành quyền sử dụng đất của một người khác. Quyền khai thác khoáng sản và Quyền tài nguyên nước là những khái niệm có mối liên kết chặt chẽ và thường xuyên tương quan với nhau.

Quyền sử dụng đất là một hình thức luật pháp cơ bản đến mức chúng phát triển ngay cả khi không có nhà nước để thực thi chúng; ví dụ, các câu lạc bộ yêu sách ở Miền Tây Hoa Kỳ là những thể chế phát sinh một cách tự nhiên để thực thi hệ thống các quy tắc gắn liền với việc khai thác mỏ. Chiếm dụng đất, việc chiếm đóng đất đai mà không có quyền sở hữu, là một hiện tượng phổ biến trên toàn cầu.
Quyền đất đai của người bản địa cũng là một vấn đề liên quan lâu đời.

Chủ quyền quốc gia
Chủ quyền, trong các khu vực pháp lý thông luật, thường được gọi là quyền sở hữu tuyệt đối, quyền sở hữu triệt để, hoặc quyền sở hữu toàn vẹn. Gần như tất cả các khu vực pháp lý này đều có một hệ thống đăng ký đất đai, để ghi lại các lợi ích sở hữu vĩnh viễn, và một quy trình yêu sách đất đai để giải quyết các tranh chấp.

Quyền đất đai

Quyền đất đai của người bản địa được công nhận bởi luật pháp quốc tế, cũng như hệ thống pháp luật quốc gia của các nước thông luật và dân luật. Trong các khu vực pháp lý thông luật, quyền đất đai của người bản địa được gọi là quyền sở hữu bản địa. Tại các khu vực pháp lý luật tập quán, đất tập quán là hình thức sở hữu đất đai chiếm ưu thế.

Cải cách ruộng đất đề cập đến các chính sách của chính phủ nhằm thu hồi và/hoặc phân phối lại đất đai, chẳng hạn như việc cấp đất.

Quyền đất đai đề cập đến khả năng bất khả xâm phạm của các cá nhân trong việc tự do tiếp nhận, sử dụng và sở hữu đất đai theo ý muốn của họ, miễn là các hoạt động của họ trên đất không cản trở quyền của những cá nhân khác. Điều này không nên nhầm lẫn với quyền tiếp cận đất đai, cho phép các cá nhân sử dụng đất đai theo nghĩa kinh tế (ví dụ: canh tác). Thay vào đó, quyền đất đai giải quyết vấn đề sở hữu đất đai, mang lại sự an ninh và gia tăng năng lực con người. Khi một người chỉ có quyền tiếp cận đất đai, họ luôn phải đối mặt với nguy cơ bị trục xuất tùy thuộc vào lựa chọn của chủ sở hữu đất, điều này làm hạn chế sự ổn định tài chính.

Quyền đất đai là một phần không thể thiếu của Luật Đất đai, vì chúng thực thi về mặt xã hội quyền sở hữu đất của các nhóm cá nhân đồng thời với luật đất đai của một quốc gia. Luật Đất đai giải quyết các quy định pháp lý do một quốc gia đặt ra liên quan đến quyền sở hữu đất đai, trong khi quyền đất đai đề cập đến sự chấp nhận của xã hội đối với quyền sở hữu đất đai. Landesa đưa ra quan điểm rằng mặc dù luật pháp có thể ủng hộ quyền tiếp cận đất đai bình đẳng, nhưng quyền đất đai ở một số quốc gia và nền văn hóa nhất định có thể cản trở quyền thực sự sở hữu đất đai của một nhóm. Luật pháp rất quan trọng, nhưng chúng phải được hỗ trợ bởi truyền thống văn hóa và sự chấp nhận của xã hội. Do đó, các luật liên quan đến quyền sở hữu đất đai và quyền đất đai của một quốc gia phải có sự đồng nhất.

Trên toàn cầu, ngày càng có nhiều sự chú ý đến quyền đất đai, vì chúng rất phù hợp với các khía cạnh khác nhau của sự phát triển. Theo Wickeri và Kalhan, quyền sở hữu đất có thể là một nguồn vốn, an ninh tài chính, thực phẩm, nước, nơi trú ẩn và các tài nguyên quan trọng. Tổ chức UN Global Land Tool đã phát hiện ra rằng tình trạng không có đất đai ở nông thôn là một yếu tố dự báo mạnh mẽ về tình trạng nghèo đói, đồng thời tác động tiêu cực đến Trao quyền và việc thực hiện Nhân quyền. Để giải quyết vấn đề cấp bách về quyền đất đai không đầy đủ, Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ số 7D phấn đấu cải thiện cuộc sống của 100 triệu người sống trong khu ổ chuột. Điều này bao gồm việc tăng cường quyền đất đai cho những người nghèo khó, từ đó cuối cùng sẽ dẫn đến chất lượng cuộc sống cao hơn.

Mặc dù quyền đất đai là nền tảng trong việc đạt được mức sống cao hơn, nhưng một số nhóm cá nhân nhất định luôn bị loại ra khỏi các quy định về quyền sở hữu đất đai. Luật pháp có thể cung cấp quyền tiếp cận đất đai, tuy nhiên, các rào cản văn hóa và bẫy nghèo hạn chế khả năng sở hữu đất của các nhóm thiểu số. Để đạt được sự bình đẳng, các nhóm này phải có được các quyền đất đai đầy đủ được cả xã hội và pháp luật công nhận.

Giới hạn của quyền tài phán và chủ quyền quốc gia

Quyền đất đai và phụ nữ
Một số học giả lập luận rằng việc phụ nữ thiếu các quyền đất đai đầy đủ sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến gia đình trực hệ của họ và cả cộng đồng rộng lớn hơn. Với quyền sở hữu đất, phụ nữ có thể tạo ra thu nhập và phân bổ thu nhập này công bằng hơn trong gia đình. Tim Hanstad khẳng định rằng việc cung cấp đầy đủ quyền đất đai cho phụ nữ là có lợi vì một khi phụ nữ có thể thực thi các quyền đó, những điều sau đây sẽ được thúc đẩy:
 Phụ nữ sẽ ít có khả năng mắc và lây lan HIV/AIDS do không phải hành nghề mại dâm
 Phụ nữ sẽ ít có khả năng trở thành nạn nhân của Bạo lực gia đình
 Con cái của họ sẽ có nhiều khả năng được giáo dục và đi học lâu hơn
 Phụ nữ sẽ có vị thế tốt hơn để tiếp cận Tín dụng vi mô

Ở nhiều nơi trên thế giới, phụ nữ có quyền tiếp cận đất đai để làm ruộng và canh tác; tuy nhiên, có những truyền thống và chuẩn mực văn hóa cản trở phụ nữ thừa kế hoặc mua đất. Điều này đặt phụ nữ vào tình thế phụ thuộc vào chồng, anh em trai hoặc cha để kiếm sống và có nơi nương tựa. Nếu có bệnh tật, bạo lực gia đình hoặc tử vong trong gia đình, phụ nữ sẽ rơi vào cảnh không có đất và không thể trồng trọt để lấy lương thực hoặc cho thuê đất để kiếm lời. Quyền sở hữu đất đối với phụ nữ là một hình thức an ninh và thu nhập quan trọng, giúp tăng cường sự Trao quyền và giảm thiểu Nghèo.

Ấn Độ

Kanakalatha Mukund đưa ra một điểm quan trọng rằng mặc dù phụ nữ ở Ấn Độ có quyền sở hữu đất hợp pháp, nhưng thực tế có rất ít người sở hữu do các hủ tục gia trưởng thống trị quốc gia này. Cho đến gần đây, phụ nữ Ấn Độ vẫn bị đứng ngoài các luật liên quan đến việc phân phối đất công và buộc phải dựa vào khả năng nhỏ nhoi là có được đất tư từ gia đình mình. Các luật Thừa kế ưu ái nam giới là một trong những vấn đề cốt lõi đằng sau sự bất bình đẳng về quyền đất đai. Theo Bina Agarwal, quyền sở hữu đất đai xác định địa vị xã hội và quyền lực chính trị trong hộ gia đình cũng như trong làng, định hình các mối quan hệ và tạo ra động lực gia đình. Do đó, việc thừa kế đất đai tự động đặt nam giới lên trên phụ nữ cả trong hộ gia đình và trong cộng đồng. Không có ảnh hưởng chính trị trong làng, cùng với quyền thương lượng hạn chế trong gia đình, phụ nữ thiếu tiếng nói để bảo vệ quyền lợi của chính mình.

Một vấn đề khác đối với quyền đất đai ở Ấn Độ là chúng khiến phụ nữ hoàn toàn phụ thuộc vào cuộc sống của chồng. Một nghiên cứu của Bina Agarwal cho thấy ở Tây Bengal, các gia đình thịnh vượng trở nên cơ cực khi người chủ gia đình là nam giới qua đời, vì phụ nữ không được phép tiếp quản đất đai của chồng mình. Ngoài ra, do truyền thống văn hóa, địa vị của người phụ nữ càng cao thì họ càng ít có khả năng phát triển bất kỳ kỹ năng nào hữu ích cho việc tìm kiếm việc làm. Những người phụ nữ này buộc phải đi ăn xin để có cái ăn và chỗ ở một khi chồng họ qua đời vì họ không được phép tích lũy kinh nghiệm làm việc.

Bina Agarwal lập luận rằng quyền sở hữu đất đai làm giảm đáng kể nguy cơ bạo lực gia đình đối với phụ nữ Ấn Độ. Sở hữu tài sản nâng phụ nữ lên vị thế cao hơn trong gia đình, cho phép họ có sự bình đẳng và quyền thương lượng lớn hơn. Ngoài ra, việc sở hữu tài sản riêng biệt với chồng đã mang lại cho phụ nữ cơ hội thoát khỏi các mối quan hệ lạm dụng. Agarwal kết luận rằng viễn cảnh có một nơi trú ẩn an toàn bên ngoài ngôi nhà chính sẽ làm giảm thời gian kéo dài của bạo lực gia đình.

Quyền đất đai rất quan trọng đối với phụ nữ ở Ấn Độ do xã hội gia trưởng nặng nề mà họ đang sống. Các quan điểm văn hóa đóng một vai trò then chốt trong việc chấp nhận sự bình đẳng về quyền sở hữu đất đai. Việc phụ nữ sở hữu đất đai cuối cùng sẽ mang lại lợi ích cho hộ gia đình và toàn xã hội.

Tiến bộ gần đây nhất hướng tới sự bình đẳng về quyền đất đai ở Ấn Độ là Đạo luật Thừa kế Hindu năm 2005. Đạo luật này nhằm mục đích xóa bỏ sự phân biệt giới tính vốn có trong Đạo luật Thừa kế Hindu, 1956. Trong bản sửa đổi mới, con gái và con trai có quyền bình đẳng trong việc nhận đất từ cha mẹ. Đạo luật này là một động thái quan trọng cả về mặt pháp lý và xã hội đối với quyền đất đai của phụ nữ. Nó không chỉ bắt buộc sự bình đẳng về mặt pháp lý trong việc thừa kế đất đai mà còn xác nhận vai trò bình đẳng của phụ nữ trong xã hội.

Uganda
Hiến pháp năm 1995 của Uganda thực thi sự bình đẳng giữa nam và nữ, bao gồm cả việc mua bán và sở hữu đất đai. Tuy nhiên, nghiên cứu từ Women's Land Link Africa tiết lộ rằng phụ nữ vẫn bị loại trừ khỏi quyền sở hữu đất đai do phong tục và thói quen văn hóa ăn sâu. Ngay cả khi phụ nữ tiết kiệm đủ tiền để mua đất, mảnh đất đó vẫn được đứng tên chồng, trong khi phụ nữ chỉ ký với tư cách người làm chứng. Các tập tục Thừa kế cũng là một trở ngại đặc biệt làm giảm khả năng trao quyền cho phụ nữ. Đất đai được truyền lại qua dòng dõi nam giới, điều này củng cố việc loại trừ phụ nữ khỏi quyền sở hữu đất đai. Một bất lợi khác đối với sự bình đẳng, được Women's Land Link Africa chỉ ra, là phụ nữ thiếu kiến thức đầy đủ về các quyền mà họ có theo pháp luật để sở hữu đất đai. Phụ nữ nông thôn, mù chữ thậm chí không được tiếp cận với hiến pháp mới đảm bảo quyền đất đai cho họ.

Mặc dù Hiến pháp năm 1995 quy định sự bình đẳng giữa nam và nữ, nhưng vẫn còn những lỗ hổng trong pháp luật ảnh hưởng đến quyền đất đai của phụ nữ. Pháp luật bảo vệ quyền đất đai của những người vợ trong hôn nhân; tuy nhiên, nó không giải quyết các nhu cầu của những góa phụ hoặc những người đã ly hôn. Hậu quả là, những người phụ nữ này trở thành những người không có đất và không có sự bảo vệ mà đất đai mang lại. Ngoài ra, phụ nữ gặp nhiều khó khăn khi đưa các vụ việc ra tòa do tham nhũng và các phiên tòa tốn kém. Các phiên tòa liên quan đến đất đai mất quá nhiều thời gian để xử lý đến nỗi nhiều phụ nữ thậm chí không cố gắng tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý.

Women's Land Link Africa đưa ra các đề xuất nhằm giảm thiểu sự bất bình đẳng trong quyền sở hữu đất đai. Phụ nữ nông thôn có thể được giáo dục về quyền của họ thông qua các chiến dịch phát thanh, thảo luận cộng đồng, các chương trình tiếp cận giáo dục và các diễn đàn công cộng. Các sắc thái văn hóa phải được giải quyết trong các chính sách và các nhà lãnh đạo cộng đồng có thể được giáo dục về sự hòa nhập của các nhóm thiểu số. Ngoài ra, bản thân luật pháp cũng có thể giải quyết các quyền của góa phụ và phụ nữ đã ly hôn bên cạnh các quyền của phụ nữ đã kết hôn.

Xem thêm
 Luật đất đai ở Anh 
 Chiếm đoạt đất đai
 Sở hữu phân ly
 The Land is Ours
 Liên minh Đất đai Quốc tế
 Struggle for the Land

Tham khảo

Nhân quyền