Ngày pháp luật Việt Nam

Ngày pháp luật nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (còn được gọi tắt là Ngày pháp luật) là một ngày lễ kỷ niệm tại Việt Nam, được tổ chức vào ngày 9 tháng 11 hằng năm, bắt đầu từ năm 2013. Đây là dịp để toàn xã hội tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, khẳng định vị trí thượng tôn của pháp luật trong đời sống xã hội, đồng thời giáo dục ý thức chấp hành và bảo vệ pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và toàn thể nhân dân, góp phần thúc đẩy tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Lịch sử hình thành 
Ý tưởng tổ chức Ngày Pháp luật tại Việt Nam bắt nguồn từ sáng kiến của một số địa phương như Hà Tây (nay là một phần của Hà Nội), Long An, Tiền Giang và nhiều tỉnh, thành phố khác. Ban đầu, hoạt động này chỉ được tổ chức trong phạm vi nội bộ các cơ quan, đơn vị, nhằm mục đích phổ biến, quán triệt các văn bản pháp luật mới được ban hành trong từng lĩnh vực quản lý cụ thể đến cán bộ, công chức, viên chức. Từ năm 2010, mô hình Ngày Pháp luật đã lan tỏa rộng rãi đến hầu hết các bộ, ngành và tất cả 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Ngày 9 tháng 11 được chọn làm Ngày Pháp luật Việt Nam vì vào ngày này năm 1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta. Đây là một sự kiện chính trị - pháp lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho lịch sử lập hiến và sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam. Tư tưởng lập hiến, những giá trị dân chủ, nhân quyền và mô hình tổ chức nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân được ghi nhận trong Hiến pháp 1946 đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong các bản Hiến pháp sau này.

Cơ sở pháp lý 
Ngày Pháp luật được chính thức quy định tại Điều 8 của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13, được Quốc hội Việt Nam khóa XIII thông qua vào ngày 20 tháng 6 năm 2012 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2013. Điều luật này nêu rõ: “Ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngày Pháp luật được tổ chức nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội.”

Để hướng dẫn thi hành, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 28/2013/NĐ-CP ngày 4 tháng 4 năm 2013, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó có các quy định cụ thể về nội dung, hình thức và trách nhiệm tổ chức Ngày Pháp luật của các cơ quan, tổ chức. Lễ công bố Ngày pháp luật đầu tiên được tổ chức trọng thể vào ngày 8 tháng 11 năm 2013 tại Hà Nội, do Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật Trung ương và Bộ Tư pháp chủ trì, với sự tham dự và phát biểu của Thủ tướng Chính phủ lúc bấy giờ là ông Nguyễn Tấn Dũng.

Ý nghĩa và tầm quan trọng 
Ngày Pháp luật Việt Nam mang ý nghĩa chính trị - pháp lý sâu sắc. Việc tổ chức ngày này nhằm khẳng định vị trí, vai trò của Hiến pháp và pháp luật trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội; nâng cao ý thức chấp hành, bảo vệ pháp luật và thúc đẩy tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thông qua Ngày Pháp luật, các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân có dịp để bồi đắp tinh thần thượng tôn pháp luật, từng bước xây dựng và củng cố văn hóa pháp lý, đưa khẩu hiệu “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” thấm sâu vào hành vi, nếp nghĩ của mỗi công dân, mỗi cơ quan, tổ chức.

Các hoạt động hưởng ứng 
Các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam diễn ra thường xuyên, liên tục trong cả năm, nhưng tập trung cao điểm vào hai tháng 10 và 11, đặc biệt là từ ngày 1 tháng 11 đến ngày 9 tháng 11. Hình thức tổ chức rất đa dạng, bao gồm: mít tinh, hội thảo, tọa đàm, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến và trực tiếp, các hoạt động tư vấn pháp luật miễn phí, trợ giúp pháp lý, tuyên truyền pháp luật qua hệ thống truyền thông, mạng xã hội và các thiết chế văn hóa cơ sở.

Trong những năm gần đây, việc hưởng ứng Ngày Pháp luật được gắn kết chặt chẽ với công tác chuyển đổi số và cải cách hành chính, hướng đến xây dựng Chính phủ điện tử và xã hội số. Nhiều chương trình có điểm nhấn như diễn đàn đối thoại với doanh nghiệp để tháo gỡ vướng mắc pháp lý, các cuộc thi sáng tác tiểu phẩm tuyên truyền pháp luật, hay các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến.

Chú thích 

Ngày lễ Việt Nam
Sự kiện về pháp luật tại Việt Nam