Chính trị Lào

Nền chính trị Lào diễn ra trong khuôn khổ của một nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa độc đảng. Đảng chính trị hợp pháp duy nhất là Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (LPRP). Người đứng đầu nhà nước là Chủ tịch nước Thongloun Sisoulith. Người đứng đầu chính phủ hiện tại là Thủ tướng Phankham Viphavanh. Chính sách của chính phủ được Đảng định đoạt thông qua chín thành viên đầy quyền lực của Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và 49 thành viên của Ủy ban Trung ương Đảng. Những quyết định quan trọng của chính phủ được xem xét chặt chẽ bởi Hội đồng Bộ trưởng.

Tổng quát 
Hiến pháp chế độ quân chủ đầu tiên của Lào do Pháp viết được ban hành vào ngày 11 tháng 5 năm 1947 trong đó tuyên bố Lào là một nhà nước độc lập trong Liên hiệp Pháp. Hiến pháp sửa đổi ngày 11 tháng 5 năm 1957, bỏ qua tham chiếu đến Liên hiệp Pháp dù còn quan hệ chặt chẽ về giáo dục, y tế và kỹ thuật với sức mạnh thực dân cũ vẫn còn. Văn kiện năm 1957 được bãi bỏ vào ngày 3 tháng 12 năm 1975 khi nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thành lập.

Một hiến pháp mới được thông qua vào năm 1991 đã ghi nhận "vai trò chủ đạo" của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Năm 1992, Lào tổ chức cuộc bầu cử 85 ghế trong Quốc hội mới với các thành viên được bầu bằng phương thức bỏ phiếu kín nhiệm kỳ năm năm. Quốc hội này chủ yếu đóng vai trò tán thành các nghị quyết của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, phê duyệt tất cả các luật lệ mới, mặc dù cơ quan hành pháp vẫn giữ thẩm quyền ban hành nghị định ràng buộc. Quốc hội được mở rộng đến 99 thành viên trong năm 1997 và cuộc bầu cử năm 2006 đã có tới 115 thành viên.

Sự nổi loạn 
Đầu những năm 2000, đã xảy ra vụ đánh bom chống lại chính phủ, kết hợp với những vụ xung đột nhỏ tràn qua đất Lào. Một loạt các nhóm khác nhau đã nhận trách nhiệm bao gồm cả Ủy ban Độc lập và Dân chủ ở Lào và Phong trào Công dân vì Dân chủ Lào.

Cơ quan hành pháp

|Chủ tịch nước
|Thongloun Sisoulith 
|Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
|22 tháng 3 năm 2021
|Thủ tướng Chính phủ
|Sonexay Siphandone 
|Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
|30 tháng 12 năm 2022
|}

Chủ tịch nước được Quốc hội bầu với nhiệm kỳ năm năm. Thủ tướng và Hội đồng Bộ trưởng được Chủ tịch nước bổ nhiệm và sự chấp thuận của Quốc hội với nhiệm kỳ năm năm.

Cơ quan lập pháp
Quốc hội (Sapha Heng Xat) có 115 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ năm năm.

Cơ quan tư pháp
Chánh án Toà án nhân dân tối cao được Quốc hội bầu theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Phó Chánh án Toà án nhân dân tối cao và các thẩm phán được sự bổ nhiệm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Đối với nghề luật, có 188 luật sư ở Lào là thành viên của Đoàn luật sư Lào theo một bài báo năm 2016. Tuy nhiên, hầu hết các luật sư đã tham gia vào khu vực chính phủ và không hành nghề luật sư hiếm khi nghĩ đến việc hành nghề trong khu vực tư nhân. Mặc dù có bằng chứng về nữ luật sư ở Lào, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy phụ nữ đã nổi giận trong lĩnh vực pháp lý như thế nào.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước
Tổng Bí thư: Thongloun Sisoulith
Chủ tịch nước: Thongloun Sisoulith
Thủ tướng Chính phủ: Sonexay Siphandone
Chủ tịch Quốc hội: Saysomphone Phomvihane
Thường trực Ban Bí thư, Phó Chủ tịch nước: Bounthong Chitmany 
Phó Thủ tướng: Kikeo Khaykhamphithoun
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao: Saleumxay Kommasith
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Chansamone Chanyalath
Phó Thủ tướng

Thành viên Chính phủ
Thongbane Sengaphone, Bộ trưởng Bộ An ninh Quốc gia
Onchanh Thammavong, Bộ trưởng Bộ lao động và xã hội
Somdy Douangdy, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Pr.Dr Bosengkham Vongdara, Bộ trưởng Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch 
Tiến sĩ Ponemek Daraloy, Bộ trưởng Bộ Y tế công cộng
Tiến sĩ Phankham Viphavan, Bộ trưởng Bộ Giáo dục
Tiến sĩ Nam Viyaket, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Thương mại
Soulivong Daravong, Bộ trưởng Bộ Năng lượng và khai thác mỏ
Sommath Pholsena, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính
Phouphet Khamphounvong, Bộ trưởng Bộ Tài chính
Hiem Phommachanh, Bộ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông
Vilayvan Phomkhe, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Lâm nghiệp

Văn phòng Thủ tướng
Sinlavong Khoutphaytoon, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban thư ký chính phủ
Bounpheng Mounphosay, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Hành chính công và Nội vụ (PACSA)
Soubanh Sritthirath, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ.
Cheuang Sombounkhanh, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban thư ký chính phủ.
Onneua Phommachanh, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ
Kham-Ouan Boupha, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ
Tiến sĩ Bounteim Phitsamai, Bộ trưởng, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường 
Saisengly Tengbriaju, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ
Somphong Mongkhonvilay, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Du lịch quốc gia
Bouasi Lorvansay, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ
Khamluad Sitlakon, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Bưu chính Viễn thông

Văn phòng Chủ tịch nước
Phongsavath Boupha, Bộ trưởng Văn phòng Chủ tịch nước
Somphao Faysith, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Lào 
Tiến sĩ Chaleun Yiapaoheu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp
Chủ tịch Quốc hội: Pany Yathotou:
Phó Chủ tịch Quốc hội: Tiến sĩ Xaysomphone Phomvihane, Somphan Phengkhammy
Chánh án Toà án tối cao: Khamphanh Sithidampha 
Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao: Khamsane Souvong

Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Trung tướng Choummaly Sayasone, Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Thongsing Thammavong, Thủ tướng Chính phủ (kể từ ngày 23 tháng 12 năm 2010)
Đại tá Bounnhang Vorachith, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Ủy viên Thường vụ Ban Thư ký 
Pany Yathotou, Chủ tịch Quốc hội (từ ngày 23 tháng 12 năm 2010) 
Tiến sĩ Thongloun Sisoulith, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc gia Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Thiếu tướng Asang Laoly, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Kiểm tra Trung ương Đảng
Thiếu tướng Douangchay Phichith, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
Somsavat Lengsavad, Phó Thủ tướng thường trực 
Tiến sĩ Bounpone Bouttanavong, Chánh văn phòng Ủy ban Trung ương đảng. 
Tiến sĩ Bounthong Chitmany, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng 
Tiến sĩ Phankham Viphavanh, Bộ trưởng Bộ Giáo dục.

Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Trung tướng Choummaly Sayasone
Bounnhang Vorachit (Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng)
Tiến sĩ Bounthong Chitmany
Tiến sĩ Bounpone Bouttanavong
Tiến sĩ Thongban Seng-aphone
Chansy Phosikham
Soukan Mahalath
Thiếu tướng Sengnuan Xayalath
Cheuang Sombounkhanh

Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào 
Bounthong Chitmany (Chủ tịch)
Thongsy Ouanlasy
Sinay Mienglavanh
Khamsuan Chanthavong
Thongsouk Bounyavong
Singphet Bounsavatthiphan
Bounpone Sangsomsak 
Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Khamtai Siphandon

Đơn vị hành chính
Lào được chia thành 17 tỉnh (khoueng), 1 đô thị tự trị* (nakhon Luang Vientiane):
Attapeu, Bokeo, Borikhamxay, Champasack, Huaphanh, Khammuane, Luangnamtha, Luangprabang, Oudomxay, Phongsaly, Saravane, Savannakhet, Xaisomboun, Sekong, Viêng Chăn*, Viêng Chăn, Sayaboury, Xiengkhuang.

Tham khảo

Liên kết ngoài