Lưu Vinh (Lâm Giang vương)

Lưu Vinh (chữ Hán: 劉榮; 170 TCN - 148 TCN), tức Lịch Thái tử/ Lật Thái tử (栗太子) hoặc Lâm Giang Mẫn vương (臨江閔王), là Hoàng tử nhà Hán, từng là Hoàng thái tử phế sau lại bị phế và trở thành một chư hầu trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử 
Lưu Vinh là con trai trưởng của Hán Cảnh Đế Lưu Khải, vị Hoàng đế thứ 6 của nhà Hán. Hán Cảnh Đế sinh thời có 14 con trai, trong đó em ông là Lưu Phi sinh vào khoảng 169 TCN đến 168 TCN, do đó Lưu Vinh phải sinh vào trước hoặc bằng khoảng thời gian này. Thân mẫu của ông là Lịch Cơ, người nước Tề, do có nhan sắc nên trở thành một sủng thiếp của Hán Cảnh Đế.

Năm Hán Cảnh Đế Tiền Nguyên thứ 4 (153 TCN), Lưu Vinh được lập làm Hoàng thái tử. Thời nhà Hán, các con trai con gái của Hoàng đế hay lấy họ mẹ làm hiệu, do vậy Lưu Vinh trong thời gian làm Thái tử, hoặc được nhắc lại trong Hán thư đều được gọi là [Lịch Thái tử; cũng gọi Lật Thái tử].

Người cô của Lưu Vinh là Trưởng công chúa Lưu Phiêu muốn đem con gái mình là Trần thị gả cho Lưu Vinh, nhưng mẹ ông là Lịch Cơ không ưa Trưởng công chúa nên không đồng ý. Một người cung phi khác của Cảnh Đế là Vương phu nhân thấy vậy, muốn nhờ vào thế lực của Trưởng công chúa để giúp con mình là Lưu Triệt được lợi, bèn nhận lời, do đó Trưởng công chúa yêu quý Lưu Triệt, trước mặt Cảnh Đế thường nói tốt cho Lưu Triệt và gièm pha mẹ con Lưu Vinh.

Trong khi đó Lịch Cơ ỷ được sủng có lại có con làm Thái tử, tỏ ra ngạo mạn, nhiều khi còn lớn tiếng với cả Cảnh Đế khiến ông không còn sủng ái Lịch Cơ nữa. Sau khi gả con gái cho Lưu Triệt, Trưởng công chúa tìm cách giúp con rể đoạt ngôi Thái tử. Năm Hán Cảnh Đế Tiền Nguyên thứ 7 (150 TCN), Trưởng công chúa cùng Vương phu nhân bày mưu, nhân vì Hán Cảnh Đế giận Lịch Cơ, bèn xúi giục các đại thần hãy tìm cách lập Lịch cơ làm Hoàng hậu. Đại thần Đại Hành nghe lời vào tâu Hán Cảnh đế, bảo rằng: 「"Phép xưa nói 'Tử dĩ Mẫu quý, Mẫu dĩ Tử quý'. Nay thân là sinh mẫu của Thái tử lại không có vị hiệu, cẩn thiết xin lập làm Hoàng hậu"」. Hán Cảnh Đế đang không vừa lòng Lịch Cơ, cho rằng đại thần bị Lịch Cơ xúi giục, nên tức giận sai xử tử. Đồng thời, Cảnh Đế ra chiếu phế truất Thái tử Lưu Vinh, giáng làm Lâm Giang vương (臨江王). Con bị phế, Cảnh Đế về sau cũng không muốn gặp lại, Lịch Cơ u uất rồi qua đời, không rõ thời gian bà mất năm nào. Đất phong Lâm Giang vốn là một Quận quốc, dành cho em trai Cảnh Đế là Lâm Giang Ai vương Lưu Át, nhưng Lưu Át đã qua đời trước đó vào năm thứ 2 triều Cảnh Đế (tức năm 155 TCN), phong quốc sớm bị giải trừ, nay vì Lưu Vinh bị phế cho nên phục lại, cũng lập tức cho Lưu Vinh đến đất phong.

Năm Hán Cảnh Đế Trung Nguyên năm thứ 2 (148 TCN), Lâm Giang vương Lưu Vinh xây dựng Vương cung ở chỗ Tổ miếu, nên do có người gièm pha. Hán Cảnh Đế triệu ông về kinh phân xử. Khi Lưu Vinh tới kinh đô thì bị giải tới phủ trung úy xét hỏi. Lưu Vinh bị tra tấn, hoảng sợ bèn tự sát. Thi hài ông được an táng ở Lam Điền. Lưu Vinh hưởng niên ước chừng 23 tuổi. Do Lưu Vinh không có con trai nên nước Lâm Giang bị phế bỏ, nhập vào làm một quận thuộc nhà Hán.

Gia quyến 
Thân phụ: Hán Cảnh Đế Lưu Khải
Thân mẫu: Lịch Cơ
Cô/dì/chú/bác:
Bốn người con trai đầu do Đại Vương hậu sinh, mất từ khi còn nhỏ.
Lương Hiếu vương Lưu Vũ.
Đại Hiếu vương Lưu Tham.
Lương Hoài vương Lưu Ấp.
Xương Bình công chúa.
Quán Đào công chúa Lưu Phiếu.
Anh/chị/em và cháu: 
Hán Vũ Đế Lưu Triệt.
Lệ Thái tử Lưu Cứ.
Lưu Bác.
Hán Linh Đế  Lưu Hoành.
Yên Thích vương hay Yên Lạt vương Lưu Đán.
Quảng Lăng Lệ vương Lưu Tư.
Hán Chiêu Đế Lưu Phất Lăng.
Hà Gian Hiến vương Lưu Đức.
Lâm Giang Ai vương Lưu Át.
Giang Đô Dịch vương Lưu Phi.
Trường Sa Định vương Lưu Phát.
Giao Tây Vu vương Lưu Đoan.
Triệu Kính Túc vương Lưu Bành Tổ.
Thái tử Lưu Đán.
Vũ Thủy hầu - Triệu Khoảnh vương Lưu Xương.
Bình Can Khoảnh vương Lưu Yển.
Uất Văn Tiết hầu Lưu Bính.
Phong Tư Đái hầu Lưu Hồ Thương.
Dụ Khâu hầu Lưu Thụ Phúc.
Tương Hà hầu Lưu Kiến.
Hàm Cối Diên hầu Lưu Nhân.
Triều Tiệt hầu Lưu Nghĩa.
Đông Thành hầu Lưu Di.
Âm Thành Tư hầu Lưu Thương.
Hàm Bình hầu Lưu Thuận.
Dịch An hầu Lưu Bình.
Bách Sương Đái hầu Lưu Chung Cổ.
Chương Bắc hầu Lưu Khoan.
Nam Lăng hầu Lưu Khánh.
Hạo hầu Lưu Chu.
An Đàn hầu Lưu Phúc.
Viên Thích hầu Lưu Đương.
Lật Tiết hầu Lưu Nhạc.
Hào Di hầu Lưu Chu Xá.
Bùi Đái hầu Lưu Đạo.
Lưu Náo Tử.
Trung Sơn Tĩnh vương Lưu Thắng.
Trung Sơn Ai vương Lưu Xương (中山哀王刘昌).
Quảng Vọng Tiết hầu Lưu Trung (广望节侯刘忠).
Tương Lương hầu Lưu Triều Bình (将梁侯刘朝平).
Tân Quán hầu Lưu Vị Ương (薪馆侯刘未央).
Lục Thành hầu Lưu Trinh (陆城侯刘贞), là tổ tiên trực hệ của Hán Chiêu Liệt Đế Lưu Bị.
Tân Xư hầu Lưu Gia (薪处侯刘嘉).
Lục Địa hầu Lưu Nghĩa (陆地侯刘义).
Lâm Lạc Đốn hầu Lưu Quang (临乐敦侯刘光).
Đông Dã Đái hầu Lưu Chương (东野戴侯刘章).
Cao Bình hầu Lưu Hỉ (高平侯刘喜).
Quảng Xuyên hầu Lưu Pha (广川侯刘颇).
Thừa Khâu Tiết hầu Lưu Tương Dạ (乘丘节侯刘将夜).
Cao Khâu Ai hầu Lưu Phá Hồ (高丘哀侯刘破胡).
Liễu Túc Di hầu Lưu Cái (柳宿夷侯刘盖).
Nhung Khâu hầu Lưu Nhương (戎丘侯刘让).
Phàn Dư Tiết hầu Lưu Tu (樊舆节侯刘修).
An Đôn Vũ hầu Lưu Truyện Phú (安敦于侯刘传富).
An Hiểm hầu Lưu Ứng (安险侯刘应).
An Đạo hầu Lưu Khôi (安道侯刘恢)
Bành hầu Lưu Khuất Ly (澎侯刘屈氂).
Quảng Xuyên Huệ vương Lưu Việt.
Quảng Xuyên Mục vương Lưu Tề
Bồ Lĩnh hầu Lưu Gia.
Tây Hùng hầu Lưu Minh.
Tảo Cương hầu Lưu Yên.
Tất Lương hầu Lưu Anh.
Tham Tông hầu Lưu Tắc.
Nghi Lăng hầu Lưu Hỉ.
Giao Đông Khang vương Lưu Ký.
Thanh Hà Ai vương Lưu Thừa.
Thường Sơn Hiến vương Lưu Thuấn.
Bình Dương công chúa, hạ giá Tào Thì (曹時), sau lấy Hạ Hầu Pha (夏侯颇); cuối cùng lấy Vệ Thanh.
Tào Tương.
Vệ thị.
Nam Cung công chúa (南宮公主).
Long Lự công chúa (隆慮公主).
Thê thiếp: Không rõ
Con cái: Không rõ

Xem thêm 
 Hán Cảnh Đế
 Lịch Cơ
 Quán Đào công chúa

Tham khảo 
Sử ký Tư Mã Thiên, quyển 59: Ngũ tông thế gia
Hán thư, quyển 53: Cảnh thập tam vương truyện
Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích 

Chư hầu vương nhà Hán
Sinh năm 170 TCN
Mất năm 148 TCN
Người tự sát