Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Sở Vũ vương

Sở Vũ vương (chữ Hán: 楚武王, trị vì: 740 TCN-690 TCN), tên thật là Hùng Thông (熊通) hay Mị Thông (羋通), là vị vua thứ 20 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lên ngôi
Ông là con trai thứ của Sở Tiêu Ngao, vua thứ 18 của nước Sở, em Sở Phần Mạo (tức Sở Lệ vương), vua thứ 19 của nước Sở.

Năm 741 TCN, Lệ vương qua đời, Hùng Thông giết con Phần Mạo cướp ngôi, tức là Sở Vũ vương.

Sau khi lên ngôi, Sở Vũ vương lấy con gái nước Đặng là  Mạn, phong làm phu nhân.

Xưng vương
Bấy giờ binh lực nước Sở hùng mạnh, đất đai rộng lớn. Sở Vũ vương lại phong cho Bá Bỉ làm Lệnh doãn, làm nước Sở nhanh chóng cường thịnh. Năm 706 TCN, Hùng Thông mang quân đánh nước Tùy, bắt nước Tùy phải phục tùng. Nước Tùy tuyên bố chỉ phục tùng thiên tử nhà Chu.

Năm 704 TCN, đời Chu Hoàn Vương, Hùng Thông không còn hài lòng với tước tử mà muốn được tước Vương, đã mời các chư hầu là Ba, Dung, Bộc, Đặng, Giảo, La, Chẩn, Thân, Giang… đến dự hội chư hầu ở đất Lộc, nước Tuỳ và Hoàng không đến dự, Sở Vũ vương bèn sai sứ trách cứ nước Hoàng, cử Khuất Hà đem quân đánh Tuỳ, Tuỳ hầu chống cự không nổi, chạy khỏi kinh đô, sau đó phải cầu hoà. Sở Vũ vương thấy thế lực đã đủ mạnh, bất chấp thiên tử nhà Chu, tự tiếm hiệu xưng vương, Sở trở thành chư hầu đầu tiên dám xưng vương ngang hàng với thiên tử.

Sở Vũ vương lại đánh chiếm nước Quyền, sai Đấu Mân trấn thủ. Sau đó Đấu Mân phản Sở, Sở Vũ vương mang quân vây đánh rồi giết Đấu Mân, dời dân đất Quyền đến đất Na, sai Diêm Ngao trấn thủ.

Năm 699 TCN, Vũ vương sai Khuất Hà đánh nước La. Khuất Hà có ý khinh địch, bị đại bại. Khuất Hà đành phải rút quân, đến giữa đường thì Khuất Hà tự tử. Sở Vũ vương ra lệnh chặt một chân của quân sĩ bại trận.

Qua đời
Năm 690 TCN, Chu Trang Vương triệu tập vua nước Tùy. Sở Vũ vương thấy vua Tùy đến triều kiến nhà Chu, rất tức giận, cho rằng nước Tùy phản mình, bèn mang quân đánh Tùy nhưng bất ngờ lên cơn đau tim, phải ngồi xuống dưới gốc cây và qua đời không lâu sau đó, ở ngôi 51 năm.

Nhưng lệnh doãn Đấu Kì giấu việc đó không phát tang mà dẫn quân đội về phía tây như kế hoạch ban đầu. Khi quân đội Sở đến kinh đô của Tùy và buộc vùa Tuy phải cầu hòa, thì mới phát tang, con là Hùng Ti nối ngôi, tức là Sở Văn vương.

Gia quyến 
 Phụ thân: Sở Tiêu Ngao
 Con trai 
 Sở Văn Vương
 Vương tử Thiện

Xem thêm
Sở Tiêu Ngao
Sở Phần Mạo
Sở Văn vương

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Sở thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sở
Mất năm 690 TCN
Năm sinh không rõ
Năm 690 TCN
Acura

Acura là một nhãn hiệu xe cao cấp của hãng sản xuất Honda, Nhật Bản. Được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1986 tại thị trường Bắc Mỹ và Hồng Kông, nhãn hiệu này chủ yếu sản xuất những xe hạng sang và xe thể thao. Năm 2004 nhãn hiệu xe này được giới thiệu và bán tại Mexico, năm 2006 tại Trung Quốc và Nga, và trong những năm tới hãng Honda dự tính sẽ đưa nhãn hiệu này vào thị trường Nhật Bản.

Với chiến lược tương tự như của hai hãng sản xuất đồng hương là Toyota và Nissan với những dòng sản phẩm xe hạng sang là Lexus và Infiniti, hãng Honda giới thiệu nhãn hiệu Acura để nhắm vào thị trường xe cao cấp. Với chiến lược này các công ty mẹ sẽ tận dụng những tài nguyên, công nghệ, và nhà máy đang có nhưng tạo ra một sản phẩm với tên gọi hoàn toàn mới. Qua đó tạo ấn tượng cho khách hàng rằng đây là một nhãn hiệu mới, không liên quan đến những sản phẩm khác có giá cả bình dân hơn của công ty mẹ. Vì lý do này nên các nhãn hiệu này thường được giới thiệu ở những thị trường mới và khác với những thị trường mà công ty mẹ đã tạo nên danh tiếng và thương hiệu của mình.

Sự ra đời của nhãn hiệu Acura gắn liền với chiến lược bán hàng của Honda, khi hãng này cho ra đời những cửa hàng chuyên bán xe hơi hạng sang. Honda Verno vào năm 1978, Honda Clio vào năm 1984 và Honda Primo năm 1985. Acura là hãng xe hạng sang của Nhật đầu tiên tại thị trường Mỹ, các nhãn hiệu như Lexus và Infiniti đều xuất hiện sau tại thị trường này. Vào những năm đầu mới ra đời, Acura là dòng xe hạng sang bán chạy nhất tại thị trường Mỹ và thống trị danh hiệu này cho đến tận những năm giữa thập kỷ 90.

Các dòng xe hiện hành 

TSX (USA, Canda)
TL (USA, Canda, Mexico, Trung Quốc)
TL Type-S (USA, Canda)
RL (USA, Canda, Mexico, Hồng Kông, Trung Quốc)
RDX (USA, Canda, Mexico)
MDX (USA, Canda, Mexico, Trung Quốc)
CSX (nur in Canda)
CSX Type-S (nur in Canda)
 ZDX

Các dòng xe không còn được sản xuất 

 Integra
 Vigor
 Legend
 CL
 NSX (dòng xe này vẫn được sản xuất nhân dịp kỉ niệm hoặc những sự kiện đặc biệt, tiêu biểu là chiếc 2017 Acura NSX, xe này được sản xuất nhân dịp kỉ niệm 50 năm Honda)
 RSX
 SLX
 EL

Tham khảo

Liên kết ngoài

Acura USA
Acura Canada
Acura Mexico
Acura Hồng Không 
Acura Trung Quốc 

Công ty sản xuất xe hơi Nhật Bản
Công ty thành lập năm 1986
Thương hiệu xe hơi hạng sang
Stauropus fagi

Stauropus fagi (còn gọi là bướm cua) là một loài bướm đêm trong họ Notodontidae. Sải cánh dài 40–70 mm và có nhiều màu khác nhau từ xám đến xanh lá cây và nâu.

Loài bướm đêm này sinh sống ở toàn bộ vùng sinh thái Cổ bắc giới trừ phía bắc châu Phi. Ở Anh, thường thấy chúng ở các hạt phía nam.

Hình ảnh

Chú thích

 

Stauropus
Bướm đêm được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu
Cá bướm tám vạch

Cá bướm tám vạch, tên khoa học là Chaetodon octofasciatus, là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Discochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

Từ nguyên 
Từ định danh octofasciatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố octo ("tám") và fasciatus ("có sọc"), hàm ý đề cập đến 8 dải sọc dọc màu đen trên cơ thể của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Từ bờ đông Ấn Độ, Sri Lanka và Maldives, C. octofasciatus được phân bố trải dài về phía đông, băng qua phần lớn khu vực Đông Nam Á đến quần đảo Solomon và Palau, xa về phía nam đến rạn san hô Scott và Seringapatam ngoài khơi Tây Úc, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản.

Ở Việt Nam, C. octofasciatus được ghi nhận tại vịnh Hạ Long (Quảng Ninh); quần đảo Cát Bà (Hải Phòng); Hà Tĩnh; cù lao Chàm (Quảng Nam); Phú Yên; Ninh Thuận; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); cù lao Câu và một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; Côn Đảo; quần đảo An Thới, quần đảo Nam Du, quần đảo Hà Tiên cũng như tại bờ biển Hà Tiên (Kiên Giang).

C. octofasciatus được bắt gặp ở những khu vực có nhiều san hô phát triển trên đới mặt bằng của rạn viền bờ hay trong các đầm phá nông (thường nhiều bùn), độ sâu đến ít nhất là 20 m; cá con có thể ẩn mình trong các cụm san hô nhánh Acropora.

Mô tả 

C. octofasciatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm. Loài này có hai kiểu hình: trắng hoặc vàng với 8 dải sọc đen ở hai bên cơ thể, và có thêm một đốm đen ở cuống đuôi. Vây bụng luôn là màu vàng ở hai kiểu hình. Vây đuôi trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 10–12; Số tia vây ở vây lưng: 17–19; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học 
Thức ăn chủ yếu của C. octofasciatus là các polyp san hô. Đây là loài phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn thức ăn là san hô.

Phân loại học 
C. octofasciatus có quan hệ gần nhất với hai loài Chaetodon aureofasciatus và Chaetodon rainfordi dựa vào kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.

Thương mại 
C. octofasciatus ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh. Vì là loài ăn san hô nên C. octofasciatus thường bị chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo 

O
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Singapore
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá Úc
Cá Papua New Guinea
Cá Palau
Động vật quần đảo Solomon
Động vật được mô tả năm 1787
Ocyurus
Chaetodon madagaskariensis

Chaetodon madagaskariensis là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rhombochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1923.

Từ nguyên 
Từ định danh madagaskariensis được đặt theo tên gọi của đảo quốc Madagascar, được cho là nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập, nhưng thực ra là ở Mauritius (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn). Tuy nhiên, cái tên C. madagascariensis lại được nhiều nhà ngư học hiện đại sử dụng để đúng chính tả.'' Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, C. madagaskariensis được phân bố trải dài về phía đông, băng qua một số các đảo quốc trên Ấn Độ Dương đến biển Andaman, bờ tây đảo Sumatra (Indonesia) cùng quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (thuộc vùng lãnh thổ Úc).C. madagaskariensis sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu khoảng là 10–120 m.

 Mô tả C. madagaskariensis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Thân của C. madagaskariensis có màu trắng với các đường sọc đen hình chữ V ở hai bên thân, ngoài ra có nhiều chấm đen nhỏ ở phần thân giữa sọc chữ V cuối cùng và vùng màu cam thân sau. Vùng màu đỏ ở thân sau lan rộng sang toàn bộ phần vây lưng mềm và phía cuối vây hậu môn. Nửa sau vây đuôi cũng có một vệt đỏ cam ở gần rìa; phần rìa sau của vây đuôi trong suốt. Đỉnh đầu có một đốm đen viền trắng đặc trưng với một vệt đen băng dọc qua mắt.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 18–20; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

 Phân loại học 
Trong phân chi Rhombochaetodon, C. madagaskariensis hợp thành nhóm chị em với các loài Chaetodon paucifasciatus, Chaetodon mertensii và Chaetodon xanthurus. Nhóm chị em này đặc trưng bởi các sọc chữ V ở hai bên thân, thân sau có các màu vàng, cam hoặc đỏ với một sọc băng qua mắt. Trừ C. mertensii, các loài còn lại đều có một đốm "vương miện" trên đỉnh đầu.

Kiểu hình của C. madagaskariensis rất giống với C. paucifasciatus. Tuy nhiên, C. paucifasciatus sẫm đỏ hơn ở thân sau thay vì màu cam như C. madagaskariensis, và vệt sọc băng qua mắt có màu vàng cam (đen ở C. madagaskariensis). C. xanthurus dễ dàng phân biệt với các chị em còn lại nhờ vào kiểu hình "mắt lưới" trên thân (được tạo bởi viền đen của các lớp vảy).

 Sinh thái học C. madagaskariensis là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm tảo và một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ. C. madagaskariensis cũng có thể ăn san hô nhưng chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.C. madagaskariensis thường kết đôi với nhau.

 Thương mại C. madagaskariensis'' được thu thập trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh.

Tham khảo 

M
Cá Ấn Độ Dương
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Indonesia
Cá Úc
Động vật Mauritius
Động vật Seychelles
Động vật Réunion
Động vật được mô tả năm 1923
Chaetodon speculum

Chaetodon speculum là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Tetrachaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

Từ nguyên 
Danh từ định danh speculum trong tiếng Hy Lạp cổ đại mang nghĩa là "cái gương", một cái tên do Kuhl & van Hasselt đặt cho loài cá này nhưng không rõ hàm ý là gì.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Từ bờ tây đảo Sumatra (Indonesia) và đảo Giáng Sinh (Úc), C. speculum được phân bố trải dài về phía đông đến Fiji và Tonga, xa về phía nam đến hai bờ tây-đông Úc (gồm cả đảo Lord Howe), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ogasawara). Phạm vi phía bắc của C. speculum đã mở rộng đến phía đông nam Hàn Quốc, khi một cá thể chưa lớn của loài này được thu thập ngoài khơi thành phố Pohang.

Ở Việt Nam, C. speculum được ghi nhận tại hòn Mê (Thanh Hóa); cồn Cỏ (Quảng Trị); cù lao Chàm (Quảng Nam), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; cù lao Câu và một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; cũng như tại Côn Đảo và quần đảo Trường Sa.

C. speculum sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 30 m.

Mô tả 

C. speculum có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 18 cm. Loài này có màu vàng tổng thể với một vệt đen hình bầu dục rất lớn ngay giữa thân trên. Vây ngực trong suốt, các vây còn lại có màu vàng, riêng vây đuôi có rìa sau trong suốt. Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 17–18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số tia vây ở vây ngực: 13–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 37–42.

Phân loại học 
C. speculum dễ dàng nhận ra bởi đốm đen lớn đặc trưng và màu vàng bao phủ toàn thân. Chaetodon zanzibarensis, một loài chị em giống hệt với C. speculum về kiểu hình nhưng kích thước đốm đen lại nhỏ hơn đáng kể và được phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Cả hai hợp thành nhóm chị em với Chaetodon bennetti (có viền xanh bao quanh đốm đen và hai sọc xanh tương tự trên thân), Chaetodon plebeius và Chaetodon andamanensis (hai loài sau có các sọc ngang trên thân).

Sinh thái học 
C. speculum là loài ăn tạp, thức ăn của chúng bao gồm một số loài thủy sinh không xương sống và có cả san hô (nhưng không quá phụ thuộc vào nguồn thức ăn này). C. speculum nhìn chung ưa ăn san hô cứng (như Acropora và Montipora, nhưng lại không thích Pocillopora) và có xu hướng tránh xa san hô mềm.

C. speculum thường kết đôi với nhau, nhưng cũng có thể sống đơn độc.

Thương mại 
C. speculum ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

Tham khảo 

S
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Papua New Guinea
Cá Palau
Cá Fiji
Cá Tonga
Động vật đảo Giáng Sinh
Động vật được mô tả năm 1831
Chaetodon unimaculatus

Chaetodon unimaculatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Lepidochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

Từ nguyên 
Từ định danh unimaculatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố uni ("một") và maculatus ("có đốm"), hàm ý đề cập đến đốm đen lớn ở thân trên của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Từ quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), phạm vi của C. unimaculatus trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), đảo Ducie (quần đảo Pitcairn) và cả đảo Phục Sinh (Chile), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc (gồm cả đảo Lord Howe) và Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp) nhiều cá thể lang thang cũng được bắt gặp ở quần đảo Galápagos.

Ở Việt Nam, C. unimaculatus được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); và Ninh Thuận.

C. unimaculatus sống tập trung trên các rạn viền bờ và đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 60 m.

Mô tả 
C. unimaculatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng với một đốm đen lớn nổi bật ở thân trên, chuyển dần sang màu vàng ở lưng. Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt. Thân trước có các vệt sọc vàng. Vây lưng và vây hậu môn có màu vàng với rìa đen ở sát rìa sau (viền trắng mỏng ở ngay rìa). Cuống đuôi có vạch đen bao quanh; vây đuôi trong suốt (trắng hơn ở gốc). Vây bụng màu vàng. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 21–23; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 38–47.

Sinh thái học 

C. unimaculatus là loài ăn tạp, thức ăn chủ yếu của chúng là san hô, bao gồm san hô cứng (như Acropora và Montipora) và san hô mềm (Sarcophyton và Sinularia), tuy nhiên chúng cũng có thể ăn cả giun nhiều tơ, động vật phù du và tảo.

C. unimaculatus có thể sống thành đôi, đặc biệt là vào thời điểm sinh sản, hoặc hợp thành một đàn nhỏ.

Lai tạp 
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. unimaculatus với Chaetodon kleinii, một loài chị em cùng phân chi Lepidochaetodon, đã được bắt gặp trong tự nhiên.

Thương mại 
C. unimaculatus là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

Tham khảo 

U
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Ấn Độ
Cá Thái Lan
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Đài Loan
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Hawaii
Cá Chile
Động vật được mô tả năm 1797
Cá Palau
Cá Đông Nam Á
Lockheed Model 9 Orion

Lockheed Model 9 Orion là một loại máy bay chở khách một động cơ, chế tạo vào năm 1931 cho các hãng hàng không thương mại. Nó là máy bay chở khách đầu tiên có kiểu ba càng đáp và nhanh hơn bất kỳ máy bay quân sự nào vào thời điểm đó. Do Richard A. Von Hake thiết kế, nó là mẫu thiết kế một tầng cánh bằng gỗ cuối cùng do hãng Lockheed Aircraft Corporation chế tạo.

Biến thể
Orion 9
Orion 9A Special
Orion 9B
Orion 9C
Orion 9D
Orion 9E
Orion 9F
Orion 9F-1
UC-85
Orion-Explorer

Quốc gia sử dụng

Swissair
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha từ LAPE

American Airways
 Air Express
 Bowen Air Lines
Northwest Airways
Transcontinental and Western Air
Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Varney Speed Lines
 Wyoming Air Service

Tính năng kỹ chiến thuật (Orion 9D)

Xem thêm

Tham khảo

 Francillon, René J, Lockheed Aircraft since 1913. Naval Institute Press: Annapolis, 1987.
 Eden, Paul and Moeng, Soph, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.

Liên kết ngoài
 Lockheed Orion on Swissair flights 

Orion
Máy bay chở khách Hoa Kỳ 1920–1929
Máy bay thư tín Hoa Kỳ 1920–1929
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1920–1929
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1920
Máy bay dân sự
Máy bay chở khách
Máy bay thư tín
Máy bay thông dụng
Máy bay vận tải
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cánh thấp
Lockheed Model 12 Electra Junior

Các Lockheed Model 12 Electra Junior, hay thông dụng hơn là Lockheed 12 hoặc L-12, là một loại máy bay vận tải hai động cơ, làm hoàn toàn bằng kim loại, được chế tạo vào cuối thập niên 1930 cho các công ty hàng không nhỏ, các công ty tư nhân và cá nhân.

Biến thể

Dân sự
Model 12A
Model 12B
Model 12-25

Quân sự

C-40
C-40A
C-40B
C-40D
JO-1
JO-2
XJO-3
R3O-2
Model 212
Model 12-26

Quốc gia sử dụng

Dân sự
 Aeronorte
 Aerovias Brasil
 Associated Airlines (Australia)
 British West Indian Airways Ltd.
 British Airways Ltd.
 Continental Air Lines
 Mercer Airlines (Burbank, CA)
 Cruzeiro do Sul
 National Advisory Committee for Aeronautics (NACA)
 Panair do Brasil
 Canadian Department of Transport
 Brazilian Ministry of Aeronautics
 Santa Maria Airlines

Quân sự

 Lục quân Argentina

 Không quân Hoàng gia Canada

 Không quân Indonesia

 Không quân Hoàng gia Hà Lan

 Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan

 Không quân Nam Phi

 Không quân Hoàng gia

 Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ/Không quân Lục quân Hoa Kỳ
 Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
 Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (Model 12A)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Blankenburg, Kent. "Lockheed's Baby Electra". Flight Journal, April 2000.
 Bowers, Peter. "History of the Lockheed 12A." Flight Journal, April 2000.
 Davisson, Budd. "Lockheed 12A: Flying The Electra's Kid". airbum.com, 1989.
 Francillon, René J. Lockheed Aircraft Since 1913. London: Putnam, 1982. ISBN 978-0-370-30329-1.
 "Inspection Handbook Part 4, pp. 31–32."  Federal Aviation Administration.
 O'Leary, Michael. "Junior Bomber." Air Classics, December 2001.
 O'Leary, Michael. "Shining Stars (Part Two)." Air Classics, December 2001 Another detailed history of the Lockheed 12. (Note: The online article has combined it with the subarticle: "Junior Bomber".)
 "A Smaller Lockheed 'Twin'." Flight, Volume XXIX, Issue 1415, ngày 6 tháng 2 năm 1936, p. 148. Brief announcement and description of the Lockheed 12, published before the type's first flight.
 "Type Certificate Data Sheet TC 616."  Federal Aviation Administration.

Liên kết ngoài

 Lockheed 12-A (also: C-40, JO)
 Lockheed JO Electra Junior, R2O Electra, R3O Electra and Electra Junior

Electra Junior
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Máy bay chở khách Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay dân sự
Máy bay vận tải
Máy bay thông dụng
Máy bay chở khách
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh thấp
Miles Falcon

Miles M.3 Falcon là một loại máy bay thông dụng của Anh trong thập niên 1930, do hãng Miles Aircraft Limited thiết kế chế tạo.

Biến thể
M.3
M.3A Falcon Major
M.3B Falcon Six
M.3C Falcon Six
M.3D
M.3E
M.3F

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Australia

Không quân Nam Phi

Không quân Hoàng gia Thụy Điển

Viện nghiên cứu khoa học không quân
Không quân Hoàng gia
Hải quân Hoàng gia
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (M.3A)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Amos, Peter Miles Aircraft - The Early Years - The Story of F G Miles and his Aeroplanes, 1925-1939. Tonbridge, Kent: Air-Britain (Historians) Ltd, 2009. ISBN 978-0-85130-410-6.
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
Cooper, Peter. Farnborough:100 years of British aviation. Hinkley: Midland 2006. ISBN 1-85780-239-X
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919, Volume 3. London: Putnam & Company Ltd., 1988. ISBN 0-85177-818-6.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise guide to British Aircraft of World War II. London: Chancellor press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985) Orbis Publishing

Máy bay thể thao Anh 1930–1939
Falcon
Máy bay quân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cánh thấp
Miles Mentor

Miles M.16 Mentor là một loại máy bay thông dụng của Anh trong thập niên 1930, nó được dùng làm máy bay liên lạc và huấn luyện. Do hãng Miles Aircraft Limited thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Mentor)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Amos, Peter. and Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925, Volume 1. London: Putnam Aeronautical, 2000. ISBN 0-85177-787-2.
 Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
 Halley, J.J. Royal Air Force Aircraft L1000-N9999. Air-Britain (Historians) Ltd. 1993. ISBN 0-85130-208-4.
 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). Orbis Publishing.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
 Swanborough, Gordon. British Aircraft at War, 1939-1945. East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.

Liên kết ngoài
 Miles M.16 Mentor 

Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Mentor
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Miles Whitney Straight

Miles M.11 Whitney Straight là một loại máy bay thông dụng 2 chỗ của Anh trong thập niên 1930.

Quốc gia sử dụng

Mount Cook Airline
Không quân Hoàng gia New Zealand

Không quân Hoàng gia
Hải quân Hoàng gia
Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (M.11A)

Xem thêm

Ghi chú

Tài liệu
 Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. Putnam, 1970. ISBN 0-370-00127-3.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft 1919–1972: Volume III. Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. Chancellor Press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.

Máy bay thông dụng dân sự Anh 1930–1939
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Whitney Straight
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Northrop Delta

Northrop Delta là một loại máy bay chở khách của Mỹ trong thập niên 1930.

Biến thể
Delta 1A
Delta 1B
Delta 1C
Delta 1D
Delta 1E
Delta I
Delta II
Delta III

Quốc gia sử dụng

Không quân Hoàng gia Australia

Không quân Hoàng gia Canada
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ

Dân sự

 Civil Aviation Authority of Australia

 Aerovias Centrales SA (a Pan-Am Subsidiary)

 AB Aerotransport (now part of SAS)

 Trans World Airlines (hay TWA)
 Ellsworth Antarctic Flight
 Honeywell (executive aircraft)
 Richfield (executive aircraft)

Tính năng kỹ chiến thuật (Delta 1D-5)

Xem thêm

Tham khảo

 "The Latest Northrops: The "Victoria" and "Delta" Models". Flight, ngày 8 tháng 2 năm 1934. pp. 123–124.
 Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft since 1920. London:Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.
 Green, William. War Planes of The Second World War:Volume Seven - Bombers and Reconnaissance Aircraft. London:Macdonald, 1967.

Liên kết ngoài
canadianwings.com 
Northrop Delta VH-ADR

Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay chở khách Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930
Delta
Máy bay thông dụng
Máy bay vận tải
Máy bay chở khách
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Percival Gull

Percival Gull là một loại máy bay thông dụng của Anh, bay lần đầu vào năm 1932. Nó được sử dụng làm máy bay vận tải, máy bay đua và bay tầm xa. Nó được phát triển thành Vega Gull và Proctor.

Biến thể

Quốc gia sử dụng

Không quân Nam Phi

Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (D.2 Gull Four, động cơ Hermes)

Xem thêm
Percival Mew Gull

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Ellison, Norman H. Percivals Aircraft (The Archive Photographs Series). Charleston, SC: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
 Grey, C.G. Jane's All the World's Aircraft 1938. London: David & Charles, 1972, ISBN 0-7153-5734-4.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft Since 1919, Volume 3. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft 1919-59, Volume 2. London: Putnam. 1960.
 Harwood, I. "Gull Genesis". Aeroplane Monthly, Vol. 20, No. 6, June 1994.
 Lewis, Peter. British Racing and Record-Breaking Aircraft. London: Putnam 1970. ISBN 0-370-00067-6.
 Moss, Peter W. Impressments Log. (Vol. I–IV). Tonbridge, Kent, UK: Air Britain (Historians) Ltd., 1962.
 Percival, Robert. "A Portrait of Percival". Aeroplane Monthly, Vol. 12, No. 9, September 1984.
 Silvester, John. "Percival Aircraft 1933-1954 (Part 1)". Aeroplane Monthly, Vol. 11, No. 1, January 1983.

Liên kết ngoài
 Percival aircraft
 Aircraft Limited

Gull
Máy bay thông dụng dân sự Anh 1930–1939
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Máy bay cánh thấp
Percival Vega Gull

Percival Vega Gull là một loại máy bay 4 chỗ của Anh trong thập niên 1930, do hãng Percival Aircraft Limited chế tạo.

Biến thể
 Type K.1 Vega Gull:

Quốc gia sử dụng

Dân sự
Được sử dụng ở nhiều nước.

Quân sự

Không quân Argentina

Không quân Hoàng gia Australia

Không quân Bỉ

Luftwaffe

Không quân Hoàng gia Iraq

Kenya Auxiliary Air Unit

Không quân Hoàng gia New Zealand

Không quân Hoàng gia
Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Vega Gull, Gipsy Six Series II)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Ellison, Norman H. Percivals Aircraft (The Archive Photographs Series). Chalford, Stroud, UK: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
 Gearing, David. W. On the Wings of a Gull - Percival and Hunting Aircraft. Stapleford, UK:Air-Britain (Historians), 2012, ISBN 978-0-85130-448-9
 Grey, C.G. Jane's All the World's Aircraft 1938. London: David & Charles, 1972. ISBN 0-7153-5734-4.
 Jackson, A.J. British Civil Aircraft 1919–1972, Volume III. London: Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
 Lewis, Peter. British Racing and Record-Breaking Aircraft. London: Putnam, 1970, ISBN 0-370-00067-6.
 Percival, Robert. "A Portrait of Percival." Aeroplane Monthly, Vol. 12, No. 9, September 1984.
 Silvester, John. "Percival Aircraft 1933-1954 (Parts 1-4)." Aeroplane Monthly, Vol. 11, No. 1–4, January–April 1983.

Liên kết ngoài
 British Aircraft Directory 
 "Plane Fits into Garage When Wings Are Folded" Popular Mechanics, April 1936

Vega Gull
Máy bay thông dụng dân sự Anh 1930–1939
Máy bay quân sự Anh thập niên 1930
Máy bay thông dụng
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt
Chaetodon falcula

Chaetodon falcula là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rabdophorus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1795.

Từ nguyên 
Danh từ định danh falcula trong tiếng Latinh có nghĩa là "lưỡi liềm nhỏ", hàm ý đề cập đến hai vệt đen hình nêm ở thân trên mà trong tranh minh họa của mình, Bloch đã vẽ chúng có hình dạng giống như lưỡi liềm.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
Từ Kenya dọc theo bờ biển Đông Phi đến Nam Phi, C. falcula được phân bố trải dài về phía đông, băng qua mũi nam Ấn Độ và hầu hết các đảo quốc trên Ấn Độ Dương đến bờ tây Thái Lan và đảo Java (Indonesia).

C. falcula sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 15 m.

Mô tả 
C. falcula có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng, được bao quanh bởi màu vàng dọc theo phần lưng, một phần thân trên và thân sau. Màu vàng lan rộng sang toàn bộ vây lưng, vây hậu môn cũng như vây đuôi, và trên các vây này thường có các vệt sọc đỏ. Hai bên thân với những đường sọc dọc mảnh, màu đen. Đầu có một dải đen băng dọc qua mắt. Một vạch đen trên cuống đuôi. Vây ngực trong suốt. Vây bụng trắng muốt.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 23–25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 20–21; Số tia vây ở vây ngực: 15–16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Phân loại học 
C. falcula là loài chị em gần nhất với Chaetodon ulietensis, và cả hai hợp thành nhóm chị em xa hơn với Chaetodon lineolatus, Chaetodon oxycephalus và Chaetodon semilarvatus dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử (C. semilarvatus là họ hàng xa của cả bốn loài còn lại).

Nhìn chung, tất cả các loài này đều có những sọc dọc trên cơ thể, trừ C. semilarvatus màu vàng, bốn loài còn lại có thân màu trắng, thân sau màu vàng. C. falcula và C. ulietensis có thể dễ dàng phân biệt với các chị em còn lại nhờ vào hai vệt xám đen ở thân trên, nhưng C. ulietensis không có màu vàng ở lưng như C. falcula, và vệt đen của C. ulietensis nhạt và nhỏ hơn C. falcula.

Sinh thái học 
Thức ăn của C. falcula là các loài thủy sinh không xương sống. Tuy cũng ăn san hô nhưng đây không phải là thức ăn chủ yếu của chúng.

C. falcula thường kết đôi với nhau nhưng cũng có thể hợp thành đàn nhỏ lên đến 20 cá thể. Ngoài ra, C. falcula có thể bắt cặp khác loài với C. ulietensis.

Thương mại 
C. falcula được thu thập trong các hoạt động thương mại cá cảnh. Loài này thường được xuất khẩu từ Sri Lanka.

Tham khảo 

F
Cá Ấn Độ Dương
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Sri Lanka
Cá Maldives
Cá Thái Lan
Cá Indonesia
Động vật Seychelles
Động vật Mauritius
Động vật được mô tả năm 1795
Chaetodon meyeri

Chaetodon meyeri là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Citharoedus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

Từ nguyên 
Từ định danh meyeri không được các tác giả chỉ rõ, nhưng mẫu định danh của loài cá này được lưu giữ tại Bảo tàng Meyer tại Leiden (Hà Lan); Meyer ở đây có thể là Johan Frederik Meijer, một nhân viên kế toán tại đảo Ambon (Indonesia, nơi mẫu định danh được thu thập), là người quản lý một phòng lịch sử tự nhiên nhỏ ở Hà Lan vào những năm 1700.

Phạm vi phân bố và môi trường sống 
C. meyeri có phạm vi trải rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ bờ biển Đông Phi, C. meyeri được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Line, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến rạn san hô Great Barrier (Úc), Nouvelle-Calédonie và Tonga; những cá thể lang thang đã theo hải lưu mà đến được quần đảo Galápagos (Chile) và quần đảo Revillagigedo (México).

C. meyeri sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá nước trong, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 2–30 m.

Mô tả 

C. meyeri có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng (có thể phớt xanh lam) với các sọc chéo màu đen uốn cong về phía sau. Có một dải sọc đen viền vàng từ đỉnh đầu băng dọc qua mắt, và một dải tương tự bao quanh mõm. Trên nắp mang có một dải đen rất dày nối với một sọc dài dưới bụng, dọc theo gốc vây hậu môn. Bụng ánh màu vàng tươi. Vây bụng màu vàng. Vây ngực có màu vàng, trong mờ. Vây hậu môn và vây lưng có màu vàng với các dải sọc đen nằm gần rìa; vây hậu môn có thêm một dải nâu ở giữa vây, còn vây lưng có một hàng chấm đỏ giữa vây. Vây đuôi màu vàng, trong suốt ở rìa sau, có hai dải đen xen kẽ với hai hàng chấm đỏ. Vùng lưng trước thường có nhiều chấm màu đỏ cam.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 23–24; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 47–55.

Sinh thái học 

C. meyeri là loài ăn san hô chuyên biệt. Cá trưởng thành thường kết đôi với nhau và sống chung trong một lãnh thổ, cá con thường sống đơn độc gần các cụm san hô cành.

Lai tạp 
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. meyeri với hai loài chị em trong phân chi Citharoedus là Chaetodon ornatissimus và Chaetodon reticulatus đã được bắt gặp trong tự nhiên.

Thương mại 
C. meyeri hầu như không được xuất khẩu trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh. Do chế độ ăn đặc biệt nên chúng thường chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo 

M
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Kenya
Cá Tanzania
Cá Mozambique
Cá Nam Phi
Cá Madagascar
Cá Ấn Độ
Cá Maldives
Cá Thái Lan
Cá Malaysia
Cá Indonesia
Cá Philippines
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá châu Đại Dương
Cá Papua New Guinea
Cá Nouvelle-Calédonie
Cá Tonga
Cá được mô tả năm 1801
Fungiidae

Fungiidae hay san hô nấm là một họ san hô thuộc bộ San hô cứng (Scleractinia). Họ này bao gồm mười ba chi còn tồn tại. Các loài thuộc họ này không có tầm quan trọng về mặt thương mại nhưng con người khai thác chúng để đưa vào hồ cá cảnh.

Đặc điểm
Nhìn chung họ Fungiidae gồm các động vật đơn độc có khả năng vận động ở vùng đáy biển. Loại san hô này thường trông có vẻ như bị tẩy trắng (bạc màu) hay đã chết. Ở đa số các chi, một polyp vươn ra khỏi bộ xương san hô để kiếm ăn vào ban đêm. Đa số các loài hoàn toàn rời khỏi vào chất nền vào tuổi trưởng thành. Một số không di động được và sống thành tập đoàn. Họ san hô này có khả năng thay đổi giới tính.

Các chi
Ctenactis
Cantharellus
Cycloseris
Diaseris
Fungia
Halomitra
HeliofungiaHerpolitaLithophyllonPodabaciaPolyphylliaSandalolithaZoopilusCác loài nổi bậtHeliofungia actiniformis có thể dễ bị nhầm là actiniaria do người ta vẫn có thể nhìn thấy các xúc tu của chúng vào ban ngày.
 Một số loài trong chi Fungia hội sinh với cá Siokunichthys nigrolineatus thuộc Họ Cá chìa vôi.
Vài loài có hình dáng thon dài và trông giống với hải sâm (Stichopodidae).
Vài loài (Fungia scruposa'') còn ăn cả sứa.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

AIMS CoralSearch - Heliofungia actiniformis 
Stony Corals Image Gallery
Fungia scruposa eating a jelly fish (BBC News)

Rạn san hô
Bộ San hô cứng
Crespi d'Adda

Crespi d'Adda là một làng lịch sử ở Capriate San Gervasio, Lombardy, miền Bắc Ý. Đây là một khu định cư lịch sử và là ví dụ nổi bật về một thị trấn công sở thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 được xây dựng ở châu Âu và Bắc Mỹ bởi các nhà công nghiệp nhằm đáp ứng các nhu cầu của người lao động. Địa điểm này vẫn còn nguyên vẹn và được sử dụng một phần cho các mục đích công nghiệp, mặc dù điều kiện kinh tế và xã hội thay đổi đang đe dọa đến sự tồn tại của nó. Năm 1995, nó được UNESCO liệt kê vào danh sách Di sản thế giới.

Lịch sử
Năm 1869, Cristoforo Benigno Crespi, một người sản xuất dệt may đến từ Busto Arsizio đã mua một thung lũng dài 1 km giữa hai con sông Brembo và Adda, phía nam của Capriate, với ý định xây dựng một nhà máy sợi bông bên bờ sông Adda. Ông đã giới thiệu các quy trình kéo sợi, dệt, hiện đại và hoàn thiện nhất trong số các nhà máy sợi của mình. Sau đó, một nhà máy thủy điện ở Trezzo sull'Adda trên sông Adda được xây dựng chỉ cách đó vài km vào năm 1906 nhằm phục vụ cho công việc sản xuất sợi bông. Khu định cư được xây dựng năm 1878 bên cạnh nhà máy sợi, và được cung cấp các dịch vụ xã hội như phòng khám sức khỏe, trường học, nhà hát, nghĩa trang, nhà nguyện và nhà thờ.

Cả ngôi làng và nhà máy được chiếu sáng bởi hệ thống đèn điện khiến nó trở thành làng đầu tiên tại Ý có ánh sáng công cộng hiện đại. Nhà ở của công nhân lấy cảm hứng từ nước Anh nằm dọc theo những con đường song song với nhà máy về phía đông. Một con đường rợp bóng cây ngăn cách khu sản xuất với khu dân cư. Ngoài nhà máy sợi ban đầu là tác phẩm của kiến trúc sư Angelo Colla thì toàn bộ ngôi làng được kiến trúc sư Ernesto Pirovano thiết kế. Trong khoảng 50 năm, dưới sự giúp sức của kỹ sư Pietro Brunati, Pirovano điều hành việc xây dựng ngôi làng.

Năm 1889, con trai của Cristoforo là Silvio Benigno Crespi bắt đầu làm việc trong nhà máy với tư cách là giám đốc, sau khi dành thời gian ở Oldham, Anh. Các ngôi nhà với sân vườn được thiết kế và áp dụng vào năm 1892 để tạo ra sự hài hòa và tránh xung đột công nghiệp

Đến năm 1929, cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới và chính sách tài khóa của Phát xít Ý dẫn đến việc gia đình Crespi buộc phải bán đi toàn bộ các nhà máy sợi cho STI, một doanh nghiệp dệt may của Ý. Sau đó, nơi đây thuộc sở hữu lần lượt của các công ty Rossarl e Varzi vào năm 1970, sau đó là Legler đã bán đi hầu hết các ngôi nhà. Cuối cùng nó nằm trong tay tập đoàn công nghiệp Polli nhưng số người lao động đã giảm hẳn xuống chỉ còn khoảng 600 người so với 3.200 trong thời kỳ hoàng kim.

Năm 2004, các nhà máy ở đây đã ngưng sản xuất.

Hình ảnh

Xem thêm 
 Mô hình làng
 New Lanark
 Các nhà máy ở thung lũng Derwent

Tham khảo

Di sản thế giới tại Ý
Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Khu dân cư thành lập năm 1878
Chung Il-kwon

Chung Il-kwon (tiếng Triều Tiên: 정일권; hanja:丁一權, 21 tháng 11 năm 1917 – 17 tháng 1 năm 1994) là một Tướng lĩnh, nhà Chính trị Hàn Quốc, Đại sứ, và là một vị tướng trong Chiến tranh Triều Tiên. Bút danh của ông là Chungsa.

Chung Il-kwon giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao cho Hàn Quốc từ năm 1963 đến 1964, và là Thủ tướng Chính phủ Hàn Quốc từ năm 1964 đến 1970. Là đại sứ Hàn Quốc - Hoa Kỳ trong giai đoạn 1960 - 1961 và 1963 - 1964. Ông là một trong những người bạn thân thiết nhất của tổng thống Hàn Quốc Park Chung-hee.

Cuộc đời 

Chung sinh ra ở Ussuriysk thuộc Primorsky Krai, Nga, nơi cha ông làm thông dịch viên cho Quân đội Đế quốc Nga.  Sau cuộc Cách mạng Bolshevik năm 1917, cha ông chuyển cả gia đình về quê hương của ông là huyện Kyongwon, tỉnh Bắc Hamgyong.  Tuy nhiên, vào năm 1930, gia đình chuyển đến nơi mà ngày nay là Quận tự trị Triều Tiên Yanbian ở Mãn Châu, nơi Chung lớn lên trong hoàn cảnh nghèo khó cùng cực.  Bởi vì ông lớn lên ở Hàn Quốc khi đất nước vẫn còn bị Nhật Bản chiếm đóng, ông được đặt tên là Ikken Nakashima.

Chung Il-kwon tốt nghiệp Học viện Quân sự Tokyo năm 1940, sau đó gia nhập Quân đội Hoàng gia Nhật Bản và chiến đấu tại Trung Quốc. Kể từ khi quân đội Nhật đầu hàng, ông hợp tác với Quân đội Quốc gia Trung Quốc.

Ông điều hành Quân đội Hàn Quốc trong phần lớn các cuộc chiến tranh Triều Tiên, bao gồm cả trận đánh của Liên hợp quốc là trận Nhân Xuyên vào năm 1950. Sau khi nghỉ hưu năm 1957, ông làm Thủ tướng Hàn Quốc và giữ trách nhiệm làm đại sứ cho Hoa Kỳ và Pháp.

Xem thêm 
 Chiến tranh Triều Tiên
 Paik Sun-yup
 Park Chung-hee
 Chang Myon
 Kim Jong-pil

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Chung Il-kwon 
 Chung Il-kwon  
 Danh sách Thủ tướng Hàn Quốc  
 Chung Il-kwon  
 역대 주미 대사관 대사  

Sinh năm 1917
Mất năm 1994
Đại tướng Quân đội Hàn Quốc
Chỉ huy Chiến tranh Lạnh
Đại sứ Hàn Quốc
Bộ trưởng Hàn Quốc
Cựu sinh viên Đại học Oxford
Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc
Người chống cộng Hàn Quốc
Nhà ngoại giao Hàn Quốc
Tướng lĩnh Hàn Quốc
Cáo Rüppell

Cáo Rüppell (danh pháp hai phần: Vulpes rueppellii) là một loài động vật thuộc chi Cáo họ Chó. Nó sống ở Bắc Phi, Trung Đông và tây nam Á.

Tham khảo

Cáo
Động vật Iran
Động vật có vú Pakistan
Động vật có vú Tây Nam châu Á
R
Động vật có vú châu Phi
Động vật có vú Trung Đông
Động vật có vú Eritrea
Động vật có vú Bắc Phi
Nhà thờ gỗ ở Maramureş

Nhà thờ gỗ ở Maramureş là quần thể nhà thờ bằng gỗ nằm ở vùng Maramureș, phía bắc Transylvania. Quần thể này bao gồm gần 100 nhà thờ chủ yếu là nhà thờ Chính thống và số ít Nhà thờ Công giáo Hy Lạp Rumani với các giải pháp kiến trúc khác nhau từ các thời kỳ và tại khu vực khác nhau. Chúng là những công trình bằng gỗ cao với các tháp chuông cao, mỏng đặc trưng nằm ở cuối phía tây của nhà thờ. Chúng là một biểu hiện cảnh quan văn hóa địa phương đặc biệt của khu vực miền núi phía bắc Rumani.

Maramureș là một trong những khu vực nổi tiếng nhất của Rumani, với truyền thống tự trị từ thời Trung Cổ, nhưng vẫn không được ghé thăm nhiều. Những ngôi làng và nhà thờ bằng gỗ được bảo tồn tốt, lối sống truyền thống và những bộ váy sặc sỡ của địa phương vẫn còn được sử dụng khiến Maramureș như là một bảo tàng sống ở châu Âu.

Các nhà thờ bằng gỗ của khu vực được xây dựng bắt đầu từ thế kỷ 17 cho đến thế kỷ 19. Một số trong đó được dựng lên trên vị trí của nhà thờ cũ. Chúng là biện pháp để đối phó với việc cấm xây dựng các nhà thờ Chính thống giáo bằng đá của chính quyền Công giáo Áo-Hung. Các nhà thờ được làm từ những khúc gỗ dày, một số khá nhỏ và có mặt bên tối trong một vài trường hợp nhưng chúng đều là những công trình ấn tượng. Những cảnh Kinh Thánh khá "ngây thơ" chủ yếu là tác phẩm của các họa sĩ địa phương. Các tính năng đặc trưng nhất là tháp chuông cao phía trên lối vào và mái nhà lớn khiến phần thân chính của nhà thờ có vẻ như lùn hơn.

Trong số gần 100 nhà thờ còn tồn tại thì 8 trong số đó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1999 vì kiến trúc tôn giáo đặc biệt và truyền thống xây dựng nhà thờ gỗ ở Maramureş. Đó là các nhà thờ Bârsana, Budești Josani, Desești, Ieud, Plopiș, Poienile Izei, Rogoz và Șurdești.

Hình ảnh

Tham khảo

Di sản thế giới tại România
Nhà thờ bằng gỗ
Rebelution (album của Pitbull)

Rebelution là album phòng thu thứ tư của nam ca sĩ nhạc rap Pitbull, phát hành vào ngày 28 tháng 8 năm 2009. Album có sự góp giọng của nhiều ca sĩ, bao gồm Akon, B.o.B, Ke$ha, Avery Storm, Nayer, Lil Jon, The New Royales, Bass III Euro và Slim từ ban nhạc 112.

Đĩa đơn
 Đĩa đơn đầu tiên của album là "Krazy", được sản xuất và góp giọng bởi Lil Jon. Ca khúc đã đạt được vị trí #30 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ. "Krazy" có sử dụng một đoạn nhạc mẫu từ ca khúc "Cream" của Federico Franchi.
 Đĩa đơn thứ hai được phát hành là "I Know You Want Me (Calle Ocho)", ca khúc đã đạt được vị trí á quân trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100. "I Know You Want Me (Calle Ocho)" là một ca khúc được phối lại từ ca khúc "75, Brazil Street" của Nicola Fasano Vs Pat Rich.
 Đĩa đơn thứ ba từ album là "Hotel Room Service", lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 tại vị trí #8.
 Đĩa đơn thứ tư là "Shut It Down", hợp tác với Akon. Đĩa đơn được phát hành vào ngày 2 tháng 11 năm 2009, cùng với một video âm nhạc. Ca khúc này đạt vị trí #42 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100.
 Đĩa đơn thứ năm được phát hành là "Can't Stop Me Now", hợp tác với The New Royales. Ca khúc được phát hành vào ngày 14 tháng 6 năm 2010 cùng với một video âm nhạc.

Danh sách ca khúc

 (đsx) - đồng sản xuất

Xếp hạng

Xem thêm
"Rebelution Tour" - Tour diễn quảng bá cho album Rebelution

Tham khảo

Album của Pitbull
Album năm 2009
Album do Dr. Luke sản xuất
Album do DJ Khalil sản xuất
Album do Jim Jonsin sản xuất
Album của J Records
Cát Vinh

Cát Vinh (, ? – 528) thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân Hà Bắc, là lực lượng lớn mạnh nhất trong phong trào Lục Trấn khởi nghĩa phản kháng nhà Bắc Ngụy.

Nguồn gốc dân tộc
Ban đầu Cát Vinh là Trấn tướng của trấn Hoài Sóc. Theo phép của nhà Bắc Ngụy, Trấn tướng đều lấy quý tộc Tiên Ti đảm nhiệm, từ đó suy đoán ông cũng là người Tiên Ti.

Bối cảnh thời đại

Quá trình khởi nghĩa
Tháng giêng năm Hiếu Xương thứ 2 (526), nguyên Hoài Sóc trấn binh Tiên Vu Tu Lễ tại thành Tả Nhân, Định Châu  lãnh đạo khởi nghĩa. Hoài Sóc trấn tướng Cát Vinh tham gia khởi nghĩa.

Tháng 8, Nguyên Hồng Nghiệp làm phản, giết Tiên Vu Tu Lễ, xin hàng triều đình. Cát Vinh giết Nguyên Hồng Nghiệp tự lập, tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân.

Tháng 9, ông nhắm đến Doanh Châu  ở phía bắc, tại Bác Dã Bạch Ngưu La  đánh bại quan quân, chém chết Chương Vũ vương Nguyên Dung. Ông tự xưng thiên tử, đặt quốc hiệu là Tề. Sau đó thừa thắng tiến quân, đổi niên hiệu là Quảng An. Không lâu sau, nghĩa quân bắt chém Quảng Dương vương, Phiếu kỵ đại tướng quân Nguyên Uyên, giết thống soái tối cao của quan quân là Nguyên Sâm.

Tháng giêng năm sau, nghĩa quân đánh hạ Ân Châu, giết thứ sử Thôi Giai, tiến vây Ký Châu. Tháng 11, hạ được Ký Châu, bắt thứ sử Nguyên Phu. Triều đình lấy Đô đốc Nguyên Tử Ung làm Ký Châu thứ sử, soái quân thảo phạt Cát Vinh.

Tháng 12, Cát Vinh soái 10 vạn nghĩa quân tại nhánh sông Chương, đông bắc Dương Bình, đánh bại quan quân, giết chết tướng Ngụy là bọn Nguyên Tử Ung, Bùi Diễn. Nghĩa quân chiếm cứ vài châu huyện của Hà Bắc, lực lượng lên đến mấy chục vạn người.

Trong quá trình khởi nghĩa, Cát Vinh xem thường dân chúng người Hán, đánh đập giới cường hào địa chủ, vào tháng 2 năm Vũ Thái đầu tiên (528), lại bắt giết một thủ lĩnh của một cánh nghĩa quân khác là Đỗ Lạc Chu, thu lấy lực lượng của ông ta, khiến cho nội bộ phong trào bị chia rẽ.

Tháng 3, nghĩa quân hạ được Thương Châu, bắt thứ sử Tiết Khánh Chi.

Tháng 8, Cát Vinh đưa quân vây Nghiệp Thành, xưng có trăm vạn, ruổi qua Cấp Quận.

Tháng 9, Trụ quốc đại tướng quân Nhĩ Chu Vinh soái 7000 (có thuyết là 7 vạn) tinh kị tấn công nghĩa quân ở Phũ Khẩu  thuộc Tương Châu. Cát Vinh cậy đông khinh địch, bày trận phân tán, bị Nhĩ Chu Vinh dùng kỳ binh đánh bại, bị bắt sống, đưa về Lạc Dương chém đầu. Khởi nghĩa thất bại.

Tham khảo
 Ngụy thư
 Bắc sử
 Tư trị thông giám

Xem thêm
 Trần Dần Khác, Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử giảng diễn lục (Vạn Thằng Nam chỉnh lý) Hoàng Sơn thư xã, 2000
 Đỗ Sĩ Đạc, Bắc Ngụy sử, Nhà xuất bản Sơn Tây Cao Hiệu Liên Hiệp, 1992
 Trâu Kỷ Vạn, Trung Quốc thông sử: Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử, Nhà xuất bản Cửu Châu, 2009

Chú thích

Lục Trấn khởi nghĩa
Năm sinh thiếu
Mất năm 528
Tiên Ti
Red (bài hát của Taylor Swift)

"Red" là một bài hát của nữ ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Taylor Swift. Bài hát được phát hành vào ngày 2 tháng 10 năm 2012 bởi hãng thu âm Big Machine dưới dạng tải kỹ thuật số. Đây là một trong những đĩa đơn quảng bá cho album phòng thu thứ tư của Swift, Red (2012). Bài hát đạt vị trí #6 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ và #2 trên bảng xếp hạng Hot Country Songs. Ngoài ra, bài hát còn lọt vào tốp 5 tại Canada và được xếp hạng tại Úc, Pháp, Ireland, New Zealand, Tây Ban Nha và Liên hiệp Anh.

Đánh giá chuyên môn 

Bài hát được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, hầu hết ca ngợi phần ca từ mạnh mẽ do Swift sáng tác, tuy nhiên họ lại chỉ trích về việc Swift sử dụng autotune (dụng cụ trợ âm) trong một phần của bài hát và không chấp nhận việc Swift sử dụng quá nhiều thể loại nhạc trong một ca khúc.

Biểu diễn trực tiếp 

Taylor Swift biểu diễn bài hát trực tiếp lần đầu tiên trên BBC Radio Teen Awards vào ngày 7 tháng 10 năm 2012, được tổ chức tại Wembley Arena, London.

Xếp hạng

"Red (Taylor's Version)"

Swift thu âm lại bài hát cho album tái thu âm của cô, Red (Taylor's Version), được Republic Records phát hành vào ngày 12 tháng 11 năm 2021.

Bảng xếp hạng

Chứng nhận

Tham khảo 

Bài hát năm 2012
Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Taylor Swift
Đĩa đơn năm 2013
Đĩa đơn của Big Machine Records
Bài hát do Taylor Swift sáng tác
Bài hát nhạc đồng quê Mỹ
Bài hát pop rock Mỹ
Bài hát do Taylor Swift sản xuất
Piper J-3 Cub

Piper J-3 Cub là một loại máy bay hạng nhỏ, đơn giản được hãng Piper Aircraft chế tạo giai đoạn 1937-1947.

Biến thể

Dân sự
J-3
J3C-40
J3C-50
J3C-50S
J3C-65
J3C-65S
J3F-50
J3F-50S
J3F-60
J3F-60S
J3F-65
J3F-65S
J3L
J3L-S
J3L-65
J3L-65S

J3P
J-3R
J-3X
Cammandre 1

Quân sự
YO-59
O-59
O-59A
L-4
L-4A
L-4B
L-4C
L-4D
L-4H
L-4J
UC-83A
TG-8
LNP

NE-1
NE-2

Quốc gia sử dụng

Dân sự 
Được sử dụng rộng rãi trong các trường huấn luyện bay cũng như thuộc sở hữu cá nhân.

Quân sự 

Quân đội Paraguay

Không quân Hàn Quốc

Không quân Hoàng gia

Không quân Hoa Kỳ
Lục quân Hoa Kỳ
Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (J3C-65 Cub)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Fiddler's Green  history of the J-3
The New Piper Aircraft, Inc. - Heritage  - Brief timeline of the history of Piper Aircraft Company, starting with the Piper Cub
Sentimental Journey  - Annual fly-in of Piper Cubs held in Lock Haven, Pennsylvania
T.O. No. 01-140DA-1 Pilot's Flight Instructions L-4A and L-4B Airplanes (1943)
01-140DA-2 Erection and Maintenance Instructions for Airplanes Army Models L-4A, L-4B, L-4H, and L-4J British Model Piper Cub (1945)

Máy bay Piper
Máy bay thông dụng dân sự Hoa Kỳ 1930–1939
Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1940
Tàu lượn quân sự Hoa Kỳ 1940–1949
Máy bay dân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay huấn luyện
Máy bay trinh sát
Máy bay vận tải
Tàu lượn
Máy bay cánh trên
Máy bay một động cơ cánh quạt