Bren

Súng máy Bren (Brno-Enfield) là một dòng súng máy hạng nhẹ được Vương quốc Anh chế tạo vào những năm 1930 và được sử dụng trong nhiều vai trò khác nhau cho đến năm 1992. Mặc dù nổi tiếng nhất với vai trò là súng máy hạng nhẹ bộ binh chính của quân đội Anh và các lực lượng Đế quốc Anh trong Thế chiến II, nó cũng được sử dụng trong Chiến tranh Triều Tiên và phục vụ trong suốt nửa sau thế kỷ 20, bao gồm cả Chiến tranh Falkland năm 1982. Tuy được trang bị giá hai chân, súng cũng có thể được gắn trên giá ba chân hoặc lắp trên xe quân sự.

Súng máy Bren là phiên bản sản xuất theo giấy phép của khẩu súng máy hạng nhẹ ZGB 33 của Tiệp Khắc, vốn là một phiên bản cải tiến của khẩu ZB vz. 26 mà các quan chức Quân đội Anh đã thử nghiệm trong một cuộc thi tuyển chọn vũ khí vào những năm 1930. Nhà thiết kế của súng là Václav Holek, một nhà phát minh súng và kỹ sư thiết kế. Các phiên bản súng máy Bren về sau có đặc điểm nhận dạng là hộp tiếp đạn cong gắn phía trên, loa che lửa hình nón và hệ thống nòng thay nhanh.

Vào những năm 1950, nhiều khẩu Bren đã được thay nòng để sử dụng cỡ đạn 7.62×51mm NATO và được sửa đổi để sử dụng chung hộp tiếp đạn với súng trường L1 (phiên bản khối Thịnh vượng chung của khẩu FN FAL), được định danh là súng máy hạng nhẹ L4. Nó bị thay thế trong quân đội Anh ở vai trò súng máy cấp tiểu đội bởi khẩu L7 — một loại súng máy đa chức năng nạp đạn bằng dây băng. Đến những năm 1980, súng máy Bren được bổ sung thêm khẩu L86 sử dụng cỡ đạn 5.56×45mm NATO, khiến Bren chỉ còn được sử dụng trên giá súng xoay của một số loại xe. Súng máy Bren từng được sản xuất bởi Tổ chức các Nhà máy Vũ khí Ấn Độ với tên gọi "Gun Machine 7.62mm 1B" trước khi bị ngừng sản xuất vào năm 2012.

Tên gọi 
Cái tên Bren được ghép từ Brno, thành phố tại Tiệp Khắc nơi khẩu ZB vz. 26 được thiết kế (tại nhà máy Zbrojovka Brno) và Enfield, nơi đặt Nhà máy Vũ khí Bộ binh Hoàng gia của Anh.

Lịch sử phát triển 
Khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất năm 1918, Quân đội Anh được trang bị hai vũ khí tự động chính: Súng máy Vickers và Súng máy Lewis. Vickers rất nặng và cần một lượng nước (4 lít) để làm mát nòng súng, điều này có xu hướng đưa nó trở lại phòng thủ thụ động và hỗ trợ hỏa lực gián tiếp. Lewis, mặc dù có khối lượng nhẹ hơn so với súng máy Vicker, nhưng vẫn nặng và dễ bị kẹt đạn, nòng súng của nó không thể thay thế trên thực địa, điều đó có nghĩa là việc bắn liên tục dẫn đến nóng nòng cho đến khi nó hỏng hẳn.

Năm 1922, Ủy ban vũ khí cầm tay của Quân đội Anh đã tiến hành các thử nghiệm để tìm súng thay thế cho Lewis, giữa Madsen, Súng máy hạng nhẹ M1918 Browning (BAR), Hotchkiss, Beardmore-Farquhar và chính Lewis. Mặc dù BAR được khuyến nghị, số lượng súng Lewis lại có sẵn và điều kiện tài chính khó khăn có nghĩa là không có gì được thực hiện. Nhiều mẫu súng máy hạng nhẹ mới đã được thử nghiệm khi chúng trở nên phổ biến, và vào năm 1930, một loạt các thử nghiệm mở rộng khác đã được bắt đầu, được giám sát bởi Frederick Hubert Vinden. Lần này các vũ khí được thử nghiệm bao gồm: SIG Neuhausen KE7, Vickers-Berthier và ZB vz.26 của Tiệp Khắc. Vickers-Berthier sau đó đã được Quân đội Ấn Độ sử dụng vì nó có thể được sản xuất ngay lập tức, thay vì chờ quá trình sản xuất Lewis của Anh kết thúc. Nó cũng được sử dụng rộng rãi trong Thế chiến II.

Sau những thử nghiệm này, Quân đội Anh đã sử dụng súng máy hạng nhẹ ZB vz.26 của Tiệp Khắc được sản xuất tại Brno vào năm 1935, mặc dù là một mẫu được sửa đổi một chút là ZB vz.27, thay vì ZB vz.26 đã được đệ trình cho các thử nghiệm. Thiết kế đã được sửa đổi theo yêu cầu của Anh theo chỉ định mới là súng máy ZGB 33, sau đó được cấp phép cho sản xuất của Anh dưới tên Bren. Những thay đổi chính là ở hộp tiếp đạn và nòng súng và cụm kẹp súng phía dưới đi từ khung kẹp xoay ở mặt trước của bộ phận bảo vệ cò súng sang khung kẹp trượt bao gồm giá đỡ ba chân phía trước và chốt an toàn. Băng đạn đã được uốn cong để cung cấp đạn.303 SAA ("Đạn dược vũ khí cầm tay"), một sự thay đổi từ các hộp mực thiết kế không có vành khác nhau như đạn Mauser 8 mm trước đây được sử dụng bởi các thiết kế của Tiệp Khắc. Những sửa đổi này đã được phân loại trong các biến thể được đánh số khác nhau gồm ZB vz.27, ZB vz.30, ZB vz.32, và cuối cùng là ZGB 33, được cấp phép sản xuất dưới tên Bren.

Bren dùng băng đạn rời 30 viên, làm giảm tốc độ bắn và yêu cầu nạp lại thường xuyên hơn so với súng máy dùng dây đạn của Anh như súng máy Vickers. Tốc độ bắn chậm hơn ngăn chặn nóng quá nhanh của nòng làm mát bằng không khí của Bren. Bren nhẹ hơn nhiều so với súng máy dây đạn, thường có ngăn làm mát, thường chứa đầy chất lỏng. Các băng đạn cũng ngăn không cho đạn bị bẩn, đó là vấn đề với Vickers với dây đạn vải 250 viên. Các điểm ngắm được đặt lệch về bên trái, để tránh băng đạn trên đỉnh của súng. Vị trí của các điểm ngắm có nghĩa là Bren chỉ có thể bị bắn từ vai phải.

Biến thể

Mark 1
Được giới thiệu vào tháng 9 năm 1937; đây là mẫu ZGB 33 nguyên bản do Tiệp Khắc thiết kế. Chiều dài tổng thể , chiều dài nòng . Trọng lượng .

Đặc điểm:
 Thước ngắm lỗ kiểu tang trống (Drum-pattern).
 Quai tựa vai (Buttstrap) để sử dụng qua vai khi bắn.
 Tay nắm phụ dưới báng súng.
 Chân chống hai chân (bipod) kiểu lồng rút (telescoping).
 Tay kéo khóa nòng có thể gập lại.

Một khẩu Bren Mk 1 cỡ đạn .303 do Enfield sản xuất đã được chuyển đổi sang cỡ đạn 7.92mm vào năm 1938 do có đề xuất về việc Quân đội Anh có thể chuyển sang sử dụng loại đạn không vành cho súng máy.

Mark 2
Được giới thiệu vào năm 1941. Đây là phiên bản đơn giản hóa của Mk 1, phù hợp hơn với việc sản xuất trong thời chiến bằng cách loại bỏ các tính năng thiết kế ban đầu sau này được cho là không cần thiết. Mẫu này được sản xuất bởi Inglis của Canada và Monotype Group thông qua một số nhà máy sản xuất linh kiện. Đôi khi nó được gọi là mẫu "Garage hands" (ám chỉ việc sản xuất tại các xưởng cơ khí nhỏ). Chiều dài tổng thể , chiều dài nòng . Trọng lượng .

Đặc điểm:
 Thước ngắm kiểu lá lật.
 Loại bỏ quai tựa vai.
 Loại bỏ tay nắm phụ dưới báng.
 Chân chống cố định chiều cao.
 Tay kéo khóa nòng cố định.

Mẫu Bren Mk 2 được đơn giản hóa đáng kể ở phần thân súng; mặc dù vẫn được phay từ một phôi thép nguyên khối, nhưng nó yêu cầu ít công đoạn phay hơn nhiều so với Mk 1, mang lại vẻ ngoài gọn gàng hơn. Chân chống cũng được đơn giản hóa và không có chân kéo dài (đa số có dạng khung chữ A đơn giản và bền bỉ hơn với binh lính). Mk 2 cũng có tốc độ bắn cao hơn một chút so với Mk 1.

Phần gỗ trên Mk 2 được làm đơn giản hơn, ít trang trí và ít chú trọng công thái học hơn để đẩy nhanh quá trình sản xuất. Nòng súng cũng được đơn giản hóa với loa che lửa tháo rời không phân bậc, và trong một số trường hợp, phần đầu nòng súng được làm nhám thay vì đánh bóng. Tấm đệm báng súng của Mk 1 được thay thế bằng một tấm kim loại dạng lá.

Phiên bản Bren Mk 2 của Inglis sử dụng đạn .30-06 (7.62 mm), được gọi là M41, cũng đã được sản xuất tại Đài Loan sau khi kết thúc Nội chiến Trung Quốc.

Mark 3
Một phiên bản Bren ngắn hơn và nhẹ hơn do Enfield sản xuất từ năm 1944 cho chiến tranh tại Viễn Đông và cho các lực lượng đổ bộ đường không. Mẫu này tương tự như Mk 2 nhưng mang các đặc tính trọng lượng nhẹ của mẫu Mk 1 đời đầu, với đặc điểm phân biệt chính là nòng ngắn hơn và có vùng khía răng cưa phía trước đai ốc nòng. Chiều dài tổng thể , chiều dài nòng . Trọng lượng .

Mark 4
Tương tự như Mk 3 nhưng đây là phiên bản hoán cải từ Mk 2. Chiều dài tổng thể , chiều dài nòng . Trọng lượng .

Cỡ đạn .280 in Bren
Được dự định sử dụng cho súng trường EM-2, một số khẩu Bren (chủ yếu là mẫu Mk 2 do Inglis sản xuất với khóa nòng 7.92mm Mauser) đã được chuyển đổi để bắn đạn .280 British. Chúng có thể sử dụng hộp tiếp đạn 20 viên từ EM-2 hoặc hộp tiếp đạn 30 viên mới. Cả các phiên bản chuyển đổi này và súng EM-2 đi kèm đều bị hủy bỏ sau khi Mỹ thúc đẩy việc tiêu chuẩn hóa trong nội bộ NATO sang

Các quốc gia sử dụng 

 : Quân đội Giải phóng Quốc gia đã nhận 500 khẩu Bren từ Ai Cập.
 : Sử dụng trong Thế chiến II và Chiến tranh Triều Tiên. Sử dụng trong Cuộc đối đầu Indonesia–Malaysia (dưới dạng biến thể L4A4). Tiếp tục phục vụ hạn chế cho đến khoảng thời gian giới thiệu khẩu F88 Steyr (khoảng năm 1990).
 : 
 : 
 : 
 : Giai đoạn sau chiến tranh.
 : 
 : 
 : 
  Chad: Tổ chức FROLINAT của Chad.
 : Được sử dụng bởi lực lượng Hiến binh và Vệ binh Cộng hòa.
 : Phiên bản Mark 2 được biết là đã sử dụng trong Chiến tranh giành độc lập Croatia.
 : Nhiều khẩu súng thu được từ Quốc dân Đảng. Được sử dụng trong Chiến tranh Triều Tiên. Một số được chuyển đổi để bắn đạn cỡ 7,62x39mm từ nguồn cung cấp của các đồng minh Liên Xô và sử dụng băng đạn AK-47 tiêu chuẩn.
 : Sử dụng bởi Quân đội Cách mạng Quốc gia. Khoảng 43.000 khẩu súng được sản xuất cỡ đạn 7.92×57mm Mauser bởi công ty Inglis tại Canada. Sau đó vào năm 1952, Đài Loan đã sản xuất phiên bản .30-06 Springfield của Bren Mk II, định danh là Kiểu 41.
 : 
 : 
 : Giai đoạn sau chiến tranh.
 : 
 
 : Được sử dụng bởi Lực lượng Pháp Tự do và Kháng chiến Pháp.
 : Các khẩu Bren thu được đã được cấp cho lực lượng Milice.
 Quân đoàn Viễn chinh Pháp tại Viễn Đông
 : 
 : 
 : 
 : Các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Nhân dân.
 : 
 : Sử dụng bởi Trung đoàn Hoàng gia Hồng Kông.
 : Được sản xuất bởi Hội đồng các Nhà máy Vũ khí. Loại biên khỏi quân đội Ấn Độ vào năm 2012.
 : Được Lực lượng Cộng hòa sử dụng trong Cách mạng Dân tộc Indonesia. 
  Iraq: 
 : Lực lượng Phòng vệ Ireland, được thay thế bởi FN MAG vào những năm 1960. Vẫn tiếp tục được sử dụng trong lực lượng dự bị cho đến đầu những năm 2000.
 : Trong Chiến tranh Ả Rập-Israel 1948 và một thời gian sau đó bởi tổ chức Haganah và Lực lượng Phòng vệ Israel. Được thay thế sau Chiến dịch Kadesh (1956).
 : Được thả dù cho các nhóm du kích và cũng được cấp cho [uân đội Đồng Minh chiến đấu tại Ý vào cuối Thế chiến II. Súng tiếp tục được quân đội Ý sử dụng sau chiến tranh. Vào năm 1950, được công ty Breda thay nòng sang cỡ đạn .30-06 cho Lục quân, cũng được sử dụng bởi Cảnh sát Ý cùng cỡ đạn này.
 : 
 : Các loại vũ khí thu được.
 : Lực lượng Lữ đoàn Ả Rập.
 : 
 : 
 : 
 : 
 : 
 : 
 : 
 : Sử dụng các khẩu súng thu giữ được. dưới định danh 7.7 mm Leichtes MG 138(e).
 :  Biến thể Bren L4.
 : Sử dụng trong giai đoạn sau chiến tranh.
 : Sử dụng trong Thế chiến II và biến thể L4 sau chiến tranh.
 : 
 : Giai đoạn sau chiến tranh.
 : 
 : 
 
 : Định danh m/43.
     
 : 
 : 
 : 
 : 
 : 
 : Sử dụng bởi Lực lượng Phòng vệ Ceylon trong Thế chiến II.
 : 
  (nay là Eswatini): 
 : Khoảng 294 khẩu súng đã được Quân đội Tây Tạng mua vào năm 1950.
 : 
 : 
 : 
 
  Quốc gia Việt Nam: 
 : Được sử dụng bởi Việt Minh. Thu được từ Trung Quốc và Liên Xô hoặc qua việc chiếm giữ chiến lợi phẩm.
 : Được Vương quốc Anh cung cấp thông qua chương trình Lend-Lease.
 : Du kích Nam Tư và Chetniks trong Thế chiến II.
 :

Ghi chú

Ghi chú đặc biệt

Tham khảo

Nguồn chính

Nguồn phụ

Liên kết ngoài 
 Bren tại Modern Firearms.
 Bren tại Internet Movie Firearms Database.
 Xem Bren bắn.
 Xem Bren vs. BAR

Súng máy Vương quốc Liên hiệp Anh
Súng máy hạng nhẹ
Súng máy.303 British
Súng máy Thế chiến thứ hai
Vũ khí bộ binh Thế chiến thứ hai của Vương quốc Liên hiệp Anh