Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Bán đảo Baja California

Bán đảo Baja California nằm ở tây bắc của México. Dải đất này tách rời Thái Bình Dương với vịnh California. Bán đảo trải dài  từ Mexicali, Baja California ở phía bắc đến Cabo San Lucas, Baja California Sur ở phía nam.

Tổng diện tích của bán đảo Baja California là . Bán đảo tách khỏi đại lục México qua vịnh California và sông Colorado, có các cầu bắc qua sông Colorado để đến bang Sonora. Có bốn khu vực sa mạc chính tại bán đảo: sa mạc San Felipe, sa mạc Bờ biển Trung tâm, sa mạc Vizcaíno và sa mạc đồng bằng Magdalena.

Tham khảo

Baja California State Government: History 

Bán đảo México

Vịnh California
Bờ biển Thái Bình Dương của México
*
*
California thuộc México
México thuộc địa
Cỏ bốn lá

Cỏ bốn lá là một biến dạng bất thường của cỏ ba lá thông thường. Người ta tin rằng cỏ bốn lá đem lại may mắn cho những ai tình cờ tìm thấy chúng. Ngoài ra, mỗi lá cũng được tin là đại diện cho một thứ: lá đầu tiên đại diện cho niềm tin, lá thứ hai là sự hy vọng, lá thứ ba đại diện cho tình yêu và lá thứ tư là sự may mắn. Cỏ ba lá  được thánh Patrick sử dụng như phép ẩn dụ cho Ba Ngôi tại Ireland, không phải là cùng một loài với cỏ ba lá có thể đột biến sinh ra cỏ bốn lá.

Người ta ước tính rằng cứ khoảng 10.000 cây cỏ ba lá thì có một cây bốn lá. Kỷ lục đã được ghi nhận là 56 lá, được Shigeo Obara ở Hanamaki, Iwate, Nhật Bản phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 2009. Một trường hợp được ghi nhận khác với khoảng 160.000 cỏ bốn lá được tìm thấy. Cần phân biệt với một số loài đã có sẵn bốn lá trong tự nhiên, như Oxalis tetraphylla, Marsileaceae, nhưng không thuộc chi Cỏ ba lá và không có đường gân trắng song song trên lá và là đặc trưng của cỏ ba lá.

Xem thêm
 Yotsuba&! – Cỏ 4 lá, một manga của tác giả Azuma Kiyohiko

Chú thích

Tham khảo

Chi Cỏ ba lá
May mắn
Thực vật trong văn hóa
Ngôn ngữ Hoa

de:Klee#Das vierblättrige Kleeblatt
Danh sách người Trung Quốc được truy tôn vua chúa

Nhiều người Trung Quốc được truy tôn là vua chúa, dù khi còn sống chưa từng làm vua, do có quan hệ thân thích với những người sau này trở thành vua chúa, và được con cháu họ truy tôn danh hiệu đế vương.

Thân thế
Những người được truy tôn vua chúa có nhiều xuất phát điểm khác nhau: 
Với những người là tổ tiên, cha mẹ của vua khai quốc một triều đại, thì phần nhiều trong số họ đã qua đời khi còn là thân phận thường dân hoặc có chức tước rất nhỏ trong bộ máy triều đại cũ. Sau này con cháu họ thăng tiến và tiến đến thay thế triều đại cũ, họ được truy tôn danh hiệu như các vị vua (miếu hiệu và thụy hiệu)
Một số người sống và tạo dựng sự nghiệp trong thời gian "chuyển giao quyền lực" giữa 2 triều đại, như Tào Tháo, Tư Mã Ý, Cao Hoan. Khi sống họ đã gây dựng được sự nghiệp lớn, đủ khả năng tạo dựng một triều đại mới, nhưng vì nhiều lý do, họ không tuyên bố phế bỏ triều đại cũ, mà chỉ dừng lại ở danh hiệu cao nhất là "vương" mà triều đại cũ phong cho, tức là suốt đời họ giữ "thân phận bề tôi" trên danh nghĩa của triều đại cũ. Tới đời con cháu họ mới thực hiện việc thay thế triều đại cũ và truy tôn họ với danh hiệu một vị vua.
Với những người là ông, cha của các thành viên tông thất hoàng gia không làm hoàng đế (có thể không phải là con trưởng giữ quyền kế vị) nhưng con cháu họ lại được chọn làm người kế vị hoàng đế do đó họ được truy tôn. Khi còn sống, với quan hệ thân thích trong hoàng gia, họ có tước hầu, công hoặc thậm chí tước vương; họ có thể có một quận, huyện cai trị riêng hoặc chỉ có danh hiệu ăn lộc mà không có đất phong, nhưng những người con, cháu của họ lại được làm hoàng đế. Một mặt truy tôn vị vua tiền nhiệm (Ngô Mạt Đế Tôn Hạo truy tôn chú mình Tôn Hưu là hoàng đế tiền nhiệm), một mặt vẫn truy tôn cha, ông đã sinh ra mình (Ngô Mạt Đế Tôn Hạo truy tôn cha đẻ Tôn Hòa của mình mặc dù Hòa chưa từng làm hoàng đế).

Dưới đây là danh sách những người Trung Quốc chưa từng làm vua nhưng được đời sau truy tôn danh hiệu như vua chúa:

Nhà Thương

Bộ tộc nhà Thương

Nhà Chu

Tây Bá

Nhà Hán

Tây Hán

Đông Hán
Tuy nhiên đây chỉ là truy hoàng chứ không phải truy làm hoàng đế.

Tam Quốc

Tào Ngụy

Đông Ngô

Nhà Tấn

Tây Tấn

Đông Tấn

Hoàn Sở

Ngũ Hồ thập lục quốc

Thành Hán

Tiền Triệu

Hậu Triệu

Hậu Lương

Tây Lương

Tiền Yên

Liêu Đông công

Hậu Yên

Bắc Yên

Nam Yên

Hồ Hạ

Thiết Phất

Tiền Tần

Hậu Tần

Nhiễm Ngụy

Đại

Bộ tộc Tác Đầu người Tiên Ti

Nước Đại

Nam Bắc triều

Nam triều

Tống

Tề

Lương

Hán

Tây Lương

Trần

Bắc triều

Bắc Ngụy

Tây Ngụy

Bắc Tề

Bắc Chu

Nhà Tùy

Nhà Đường

Võ Chu

Ngũ Đại Thập Quốc

Ngũ Đại

Hậu Lương

Hậu Đường

Sa Đà

Hậu Đường

Hậu Tấn

Hậu Hán

Hậu Chu

Thập quốc

Sở (Thập quốc)

Ngô Việt

Nam Đường

Nam Hán

Tiền Thục

Hậu Thục

Nhà Liêu

Tây Liêu

Nhà Tống

Bắc Tống

Nam Tống

Lưu Tề

Tây Hạ

Nhà Kim

Nữ Chân

Đại Kim

Nhà Nguyên

Nước Đại Mông Cổ

Đại Nguyên đế quốc

Nhà Minh

Đại Minh

Nam Minh

Nhà Thanh

Kiến Châu tả vệ

Đại Thanh

Xem thêm 
 Danh sách vua và hoàng đế Trung Hoa
 Danh sách Hoàng hậu Trung Quốc
 Niên hiệu Trung Quốc
 Danh sách truy tôn vua chúa Việt Nam

Tham khảo

Lịch sử Trung Quốc
Hoàng tộc Trung Quốc
Kill Kill

Kill Kill là EP đầu tiên của nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Lana Del Rey. Nó được phát hành vào ngày 21 tháng 10 năm 2008 bởi hãng đĩa 5 Points dưới nghệ danh của Del Reys lúc đó là Lizzy Grant.

Danh sách ca khúc

Tham khảo

Album của Lana Del Rey
EP đầu tay năm 2008
Sân vận động Panathinaiko

Sân vận động Panathinaiko (tiếng Hy Lạp: Παναθηναϊκό στάδιο, còn được gọi là Kallimarmaro (Καλλιμάρμαρο, có nghĩa là "cẩm thạch tuyệt đẹp"), là một sân vận động thể thao ở Athens, Hy Lạp, là nơi tổ chức Thế vận hội Mùa hè hiện đại đầu tiên của vào năm 1896 được dựng lại từ phần còn lại của một sân vận động cổ xưa. Sân vận Panathinaiko là sân vận động lớn duy nhất trên thế giới được xây dựng hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng (từ núi Penteli) và là một trong những sân lâu đời nhất trên thế giới.

Trong thời cổ đại, sân vận động trên địa điểm này đã được sử dụng để tổ chức các phần thể thao của thế vận hội Panathenaic, vinh danh nữ thần Athena. Trong thời cổ đại, nó có chỗ ngồi bằng gỗ. Trong năm 329 trước Công nguyên, nó được cho xây dựng lại bằng đá cẩm thạch bởi quan chấp chính Lycurgus và trong năm 140 đã được mở rộng và được cho cải tạo bởi Herodes Atticus, cho sức chứa 50.000 chỗ ngồi. Phần còn lại của cấu trúc cổ đại được khai quật và tân trang lại, với kinh phí được cung cấp bởi Evangelis Zappas, cho sự phục sinh của Thế vận hội. Zappas đã tài trợ cho Thế vận hội được tổ chức vào năm 1870 và 1875. Năm 1895, sân vận động đã được tân trang lại một lần thứ hai cho Thế vận hội 1896, với sự tài trợ hoàn thành cung cấp bởi ân nhân Hy Lạp George Averoff, có bức tượng bằng đá cẩm thạch bây giờ đứng ở cửa ra vào, dựa trên thiết kế bởi của kiến trúc sư Anastasios Metaxas và Ernst Ziller.

Tham khảo

Sân vận động Hy Lạp
Athens
Địa điểm bắn cung Olympic
Địa điểm điền kinh Olympic
Địa điểm thể dục dụng cụ Olympic
Địa điểm đấu vật Olympic
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1896
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 2004
Sân vận động Olympic
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1896
CANT Z.1007

CANT Z.1007 Alcione (Kingfisher) là một loại máy bay ném tầm trung 3 động cơ, cấu trúc làm bằng gỗ. Được thiết kế với kỹ sư Filippo Zappata, cha đẻ của loại máy bay CANT Z.506, nó có "các đặc tính bay hoàn hảo và khả năng cân bằng tốt", Z.1007 còn được coi là máy bay ném bom tốt nhất của Italy trong Chiến tranh thế giới II. Nó được trang bị cho Regia Aeronautica, Aeronautica Nazionale Repubblicana và Luftwaffe trong Chiến tranh thế giới II.

Quốc gia sử dụng 

Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske

Luftwaffe

Regia Aeronautica

Tính năng kỹ chiến thuật (Z.1007bis) 
The Encyclopedia of Weapons of World War II

Đặc điểm riêng 
Tổ lái: 5
Chiều dài: 18,35 m (60 ft 2,5 in)
Sải cánh: 24,80 m (81 ft 4,5 in)
Chiều cao: 5,22 m (17 ft 1,5 in)
Diện tích cánh: 70 m² (750 ft²)
Trọng lượng rỗng: 9.396 kg (20.715 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 13.621 kg (30.029 lb)
Động cơ: 3 × Piaggio P.XI RC.40, 745 kW (1.000 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay 
Vận tốc cực đại: 458 km/h (245 kn, 285 mph)
Vận tốc hành trình: 338 km/h (183 kn, 210 mph)
Tầm bay: 1.795 km (969 nmi, 1,115 mi)
Trần bay: 7.500 m (25.000 ft)

Vũ khí 
 2 khẩu súng máy Isotta-Fraschini Scotti hoặc Breda-SAFAT 12,7 mm (0.5 in)
 2 khẩu súng máy Breda-SAFAT 7,7 mm (0.303 in)
 1.200 kg (2.645 lb) bom trong khoang quân giới, 1.000 kg (2.200 lb) bom ở các giá treo dưới canh.
 2 quả ngư lôi 450 mm (17,7 in) 800 kg (1.800 lb)

Xem thêm

Tham khảo 
Ghi chú

Tài liệu

 Angelucci, Enzo and Paolo Matricardi. World Aircraft: World War II, Volume I (Sampson Low Guides). Maidenhead, UK: Sampson Low, 1978. ISBN 0-562-00096-8.
 De Marchi, Italo and Pietro Tonizzo. CANT. Z. 506 "airone"- CANT. Z. 1007 "alcione" (in Italian). Modena: STEM Mucchi Editore, 1994. NO ISBN
 Garello, Gian Carlo. "Il Cant 1007 Alcione (in Italian)." Storia militare n. 20, May 1995, Albertelli edizioni speciali, Italy.
 Green, William. "Zappata's Wooden Kingfisher". Air International, August 1992, Vol. 43 No. 2, pp. 81–90. Stamford, UK: Key Publishing. ISSN 0306-5634.
 Malizia, Nicola. "L'armamento dei velivoli della Regia Aereonautica" (in Italian). Storia militare, September 1999.

Liên kết ngoài 
 U.S. Intelligence Report, Tactical and Technical Trends, No. 25, 1943.

Máy bay quân sự Ý thập niên 1930
Z.1007
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ba động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh thấp
Theeradej Wongpuapan

Theeradej Wongpuapan (tiếng Thái: ธีรเดช วงศ์พัวพันธ์, phiên âm: Thi-la-đét Vong-bua-ban, sinh ngày 3 tháng 12 năm 1977) còn có nghệ danh là Kane (tiếng Thái: เคน, đọc là Khen), là một diễn viên và người mẫu người Thái Lan. Anh được biết đến qua nhiều bộ phim nổi tiếng như Tơ hồng tình yêu (2006), Thiên đường tội lỗi (2008), Công thức tình yêu (2009), Tử thần ngọt ngào (2013), Yêu trong cuồng hận (2017), Hồ bơi tử thần (2018)...

Tiểu sử
Ken Theeradej sinh ngày 3 tháng 12 năm 1977 tại Băng Cốc, Thái Lan.

Ken học tại trường St. Dominic School ở Băng Cốc đến lớp 5, sau đó học tại Đại học Assumption một thời gian ngắn trước khi sang California, Mỹ học ở Brooks Institute of Photography. Nhưng sau 2 năm, do ảnh hưởng của cuộc Khủng hoảng tài chính châu Á 1997, Ken đã quay về Thái Lan.

Bố của Ken là một nam diễn viên nổi tiếng của Thái Lan, ông đã hướng nghiệp cho Ken trở thành một diễn viên.

Sự nghiệp
Trong suốt sự nghiệp, Ken đã giành được nhiều giải thưởng danh giá như "Diễn viên xuất sắc nhất" tại lễ trao giải "Top Award" trong 2 năm liên tiếp 2005 và 2006. Ngoài ra năm 2008, Ken còn nhận được giải "Diễn viên xuất sắc nhất" tại lễ trao giải "Nine Entertainment Awards". Bên cạnh những giải thưởng trong sự nghiệp diễn xuất, Ken còn nhận được những giải thưởng khác như "Quý ông của năm" tại lễ trao giải "TV Pool" (2008) và giải "Nhân vật được báo chí yêu thích" tại lễ trao giải "Star Entertainment".

Hoạt động xã hội
Bên cạnh công việc diễn xuất, Ken còn là một trong những nghệ sĩ thường xuyên tổ chức chương trình từ thiện gây quỹ cho những trẻ em khó khăn tại Thái Lan. Năm 2007, lợi nhuận từ bộ phim The Office do chính tay Ken đạo diễn và quy tụ những diễn viên nổi tiếng như Janie Tienphosuwan và Lalita Panyopas đã được Ken sử dụng để xây trường cho trẻ em tại những nơi còn khó khăn và thiếu thốn.

Không dừng ở đó, anh và những người bạn diễn nổi tiếng của mình trong đó có Ann Thongprasom còn trở thành đại sứ của UNICEF (Tổ chức thế giới bảo vệ quyền trẻ em) tại Thái Lan. Anh đã đến tỉnh Krabi để dạy người dân ở đây cách chăm sóc cho trẻ, giáo dục họ về HIV/AIDS và tạo không gian an toàn cho những bạn trẻ là nạn nhân của bạo lực và bị lạm dụng. Tiếp tục chuyến hành trình, Ken đến Ban Nop để giúp hoàn thiện trung tâm chăm sóc trẻ em và cuối cùng là đến thăm khu vực bị sóng thần tàn phá năm 2004.

Đời tư
Anh đã kết hôn với Butsakorn Pornwannasirivej (Noi), là một nữ diễn viên được yêu thích tại Thái Lan vào ngày 25 tháng 11 năm 2007. Hoàng hậu Thái Lan Sirikit đã tham dự lễ cưới này.

Ngày 17 tháng 8 năm 2008, Noi Butsakorn sinh cho anh một cậu con trai đầu lòng và đặt tên là Khunatum Wongpuapan (biệt danh là "Kun"). Baby thứ hai của cặp đôi này chào đời vào ngày 4 tháng 7 năm 2010, được đặt tên là Thippatai Wongpuapan (biệt danh là "Jun").

Sở thích của Ken là làm phim ngắn, chụp ảnh, đi du lịch, sưu tập đồng hồ cổ. Môn thể thao yêu thích là cầu lông và trượt ván.

Các phim đã tham gia

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 

Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên Thái Lan
Nam diễn viên từ Bangkok
Nam người mẫu Thái Lan
Người Băng Cốc
Cichlasoma

Cichlasoma là một chi cá trong họ cá hoàng đế.
Trước đây chi này rất lớn và gồm cá sống ở Texas, Bắc Mỹ, trên khắp vùng Trung Mỹ và vài phần của Nam Mỹ.

Chi này đã được phân loại lại bởi Sven O. Kullander và những nhà nghiên cứu khác đã khiến cho nhiều loài trước đây thuộc chi này  được loại ra và được xếp vào những chi khác như là Amphilophus, Archocentrus, Herichthys, Heros, Nandopsis, Parachromis, Thorichthys, Vieja và nhiều chi khác.

Loài
Có 32 loài hiện được xếp trong chi này:
 Cichlasoma aguadae C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma alborum C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma amarum C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma amazonarum S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma araguaiense S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma beani (D. S. Jordan, 1889) (Green guapote) (incertae sedis)
 Cichlasoma bimaculatum (Linnaeus, 1758) (Black acara)
 Cichlasoma boliviense S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma cienagae C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma conchitae C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma dimerus (Heckel, 1840)
 Cichlasoma ericymba C. L. Hubbs, 1938
 Cichlasoma geddesi (Regan, 1905)
 Cichlasoma gephyrum C. H. Eigenmann, 1922
 Cichlasoma istlanum (D. S. Jordan & Snyder, 1899)
 Cichlasoma mayorum C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma microlepis Dahl, 1960
 Cichlasoma orientale S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma orinocense S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma paranaense S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma portalegrense (R. F. Hensel, 1870)
 Cichlasoma pusillum S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma santifranciscense S. O. Kullander, 1983
 Cichlasoma sieboldii (Kner, 1863) (Siebold's cichlid) 
 Cichlasoma stenozonum C. L. Hubbs, 1936
 Cichlasoma taenia (E. T. Bennett, 1831) (Brown coscarob)
 Cichlasoma trimaculatum (Günther, 1867) (Three-spot cichlid)
 Cichlasoma troschelii (Steindachner, 1867)
 Cichlasoma tuyrense Meek & Hildebrand, 1913 
 Cichlasoma urophthalmus (Günther, 1862) (Mexican Mojarra) (incertae sedis)
 Cichlasoma zarskei Ottoni, 2011
 Cichlasoma zebra C. L. Hubbs, 1936

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Cá hoàng đế
Hội nghị Bandung

Hội nghị Á-Phi hay còn gọi là hội nghị Bandung ( tiếng Indonesia: Konferensi Asia-Afrika / Konferensi Bandung) là cuộc gặp gỡ quy mô lớn đầu tiên của các nước châu Á và châu Phi, diễn ra từ 18–24 tháng tư, 1955 tại Bandung, Indonesia. Khi đó phần lớn là những nước này mới giành được độc lập. Hai mươi chín quốc gia tham dự hội nghị có tổng cộng 1,5tỉ người và chiếm diện  tích một phần tư bề mặt Trái Đất. Hội nghị được khởi . Hội nghị được tổ chức  bởi Indonesia, Miến Điện, Pakistan, Ceylon (Sri Lanka), và Ấn Độ và được điều phối bởi Ruslan Abdulgani , tổng thư ký Bộ Ngoại giao Cộng Hòa Indonesia. 

Các mục tiêu đã được tuyên bố ở hội nghị là thúc đẩy kinh tế và hợp tác văn hóa Á-Phi; chống lại chủ nghĩa thực dân kể cả chủ nghĩa thực dân mới. Hội nghị này là một bước tiến quan trọng dẫn đến Phong trào không liên kết.

Năm 2005, vào dịp kỷ niệm 50 năm hội nghị ban đầu, các nhà lãnh đạo từ các nước châu Á và châu Phi đã họp tại Jakarta và Bandung để khởi động mối Quan hệ đối tác chiến lược châu Á-châu Phi mới (NAASP). Họ cam kết thúc đẩy hợp tác chính trị, kinh tế và văn hóa giữa hai châu lục.

Lịch sử 
Tổng thống Indonesia Sukarno và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru là những người tổ chức chủ chốt trong hội nghị này trong nỗ lực xây dựng một phong trào không liên kết có thể giành được sự ủng hộ đối với các quốc gia mới nổi ở Châu Á và Châu Phi. Nehru lần đầu tiên nảy ra ý tưởng này tại Hội nghị quan hệ Châu Á được tổ chức tại Ấn Độ vào tháng 3 năm 1947, tức là đêm trước ngày Ấn Độ tuyên bố độc lập.

Các nước tham gia 

 Afghanistan
 Miến Điện
 Campuchia
 Ceylon
 Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Cộng hòa Síp 1
 Ai Cập
 Ethiopia
 Ấn Độ
 Indonesia
 Iran
 Iraq
Nhật Bản
Jordan
Lào
Liban
Liberia
Libya
Nepal
Pakistan
Philippines
Ả Rập Xê Út
Syria
Sudan
Thái Lan
Thổ Nhĩ Kỳ
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Việt Nam Cộng Hòa
Vương quốc Mutawakkilite Yemen

Tham khảo

Bandung
Indonesia năm 1955
Quan hệ quốc tế năm 1955
Bandung
Bandung
Bandung
Giai đoạn dân chủ tự do ở Indonesia
Phong trào không liên kết
Sukarno
Birka

Birka  (Birca trong các nguồn thời Trung Cổ) nằm trên đảo Björkö (nghĩa đen: "Đảo Bạch dương") ở Thụy Điển là một trung tâm thương mại quan trọng của Thời đại Viking chuyên xử lý hàng hóa từ Scandinavi và Phần Lan cũng như Trung, Đông Âu và phương Đông. Bjorkö nằm trong hồ Mälaren, cách Stockholm hiện đại ngày nay 30 kilômét về phía tây, trong đô thị Ekerö. Birka được thành lập vào khoảng năm 750 sau Công nguyên và nó đã phát triển mạnh mẽ trong hơn 200 năm cho đến khi bị bỏ rơi vào năm 975 sau Công nguyên, cùng khoảng thời gian mà Sigtuna được thành lập như một thị trấn Kitô giáo nằm cách đó khoảng 35 kilômét về phía đông bắc. Người ta ước tính rằng, dân số trong thời đại Viking của Birka là từ 500 đến 1000 người.

Các địa điểm khảo cổ của Birka và Hovgården trên đảo Adelsö lân cận tạo thành một quần thể khảo cổ minh họa các mạng lưới giao dịch phức tạp của người Viking trên bán đảo Scandinavi và ảnh hưởng của chúng đối với tiến trình lịch sử tiếp theo của châu Âu. Thường được coi là thị trấn lâu đời nhất của Thụy Điển, Birka (cùng với Hovgården) được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1993. Một chiếc nhẫn bạc từ một ngôi mộ thời Viking ở Birka là chiếc nhẫn đầu tiên có dòng chữ Ả Rập từ thời kỳ đó được tìm thấy ở Scandinavi.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Thụy Điển
Lịch sử Thụy Điển
Khảo cổ học Bắc Âu
Mälaren
Hovgården

Hovgården là một di chỉ khảo cổ nằm trên đảo Adelsö trong hồ Mälaren, thuộc đô thị Ekerö, Thụy Điển. Trong thời đại Viking, trung tâm của Thung lũng Mälaren thịnh vượng là khu định cư Birka được thành lập vào giữa thế kỷ thứ 8 và bị bỏ rơi vào cuối thế kỷ thứ 10, nằm trên đảo Bjorkö ngay phía nam Adelsö. Hovgården được cho là nơi mà các vị vua và thủ lĩnh cai trị khu vực này. Cùng với Birka, nó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1993.

Hovgården nằm trên một vùng đất bằng phẳng phía tây bắc của Nhà thờ Roman Adelsö, đặc trưng bởi một thung lũng tách giãn hẹp kéo dài về phía bắc đến băng tính bao phủ bởi rừng. Những vùng đất đồng cỏ lịch sử này được canh tác vào thế kỷ 19 và hầu như không bị thay đổi kể từ đó, vì một số trang trại được bảo tồn tốt từ thế kỷ 18 đã minh chứng cho điều đó.

Lịch sử
Di tích khảo cổ lâu đời nhất trên Adelsö được tìm thấy ở phía bắc Hovgården là những cánh đồng mộ và gò mộ chôn cất từ thời đại đồ đồng (khoảng năm 1800-500 TCN). Rõ ràng nền văn hóa này đã tồn tại vào thời đại đồ sắt (500-800) khi những ngôi mộ từ thời kỳ đầu của thời kỳ này đã được tìm thấy tại một số địa điểm trong khu vực. Tại Hovgården, khoảng 124 ngôi mộ đã được tìm thấy; lâu đời nhất từ cuối thời đại đồ sắt La Mã (1-400) và sớm đây nhất là từ thời Trung Cổ (khoảng 1050-1520) cho thấy khu vực này đã được định cư liên tục trong suốt thời kỳ này.

Ở phía bắc của nhà thờ giáo xứ là năm gò mộ lớn, trong đó ba cái được gọi là Kungshögar. Trong tiếng Thụy Điển, Kung nghĩa vua và högar, trong tiếng Bắc Âu cổ bắt nguồn từ haugr có nghĩa là gò mộ hoặc gò đất. Hovgården rõ ràng là vị trí của một khu đất hoàng gia Kungsgård ngay từ thời đại Viking (khoảng năm 800-1050). Một cuộc khai quật một trong những gò đất hoàng gia này vào năm 1917 đã tiết lộ hài cốt của một người đàn ông giàu có sống vào khoảng năm 900. Anh ta bị hỏa táng nằm trên thuyền, mặc quần áo đắt tiền nhưng không có vũ khí, chỉ kèm theo ngựa, bò và chó.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Thụy Điển
Ngô Trần Ái

Nhà giáo Ưu tú Ngô Trần Ái, sinh năm 1951 tại Hoà Vang, Đà Nẵng. Ông nguyên là Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục (Nhà xuất bản GD) chi nhánh tại TP. Đà Nẵng, Giám đốc Nhà xuất bản GD chi nhánh tại Tp Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Nhà xuất bản GD Việt Nam.

Tiểu sử, sự nghiệp 
Cha mẹ ông đều là giáo viên. Cha ông mất khi ông tròn bốn tuổi.

Ông tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Sài Gòn, ông về dạy học ở Trường THPT Hoà Vang. Đến năm 1975, ông được bổ dụng lại và giảng dạy tại Trường THPT Hoà Vang.

Năm 1980, Ngô Trần Ái được tín nhiệm bầu làm Phó Hiệu trưởng rồi Hiệu trưởng của Trường THPT Hoà Vang. Ông được cử làm Phó Giám đốc, rồi Giám đốc Công ty sách và Thiết bị trường học Quảng Nam - Đà Nẵng. Khi Nhà xuất bản GD thành lập Chi nhánh ở Đà Nẵng, ông phụ trách việc xuất bản, in, phát hành SGK 9 tỉnh miền Trung - Tây Nguyên.

Đến năm 1997, ông phụ trách Chi nhánh Nhà xuất bản GD tại Tp.HCM.

Cuối năm 1999, ông được cử làm Giám đốc Nhà xuất bản GD.

Tháng 7/2003, ông là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Nhà xuất bản GD Việt Nam.

GS.TS Hoàng Quang Thuận (Viện trưởng Viện Công nghệ Viễn thông, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) có nhận xét về Ngô Trần Ái: "... anh là một nhà quản lý đầy năng động và sáng tạo, luôn luôn nảy ra những ý tưởng mới trong sự nghiệp làm sách giáo dục. Công việc làm sách của Nhà xuất bản GDVN thật nặng nề và không ít khó khăn, nhưng Tổng Giám đốc Ngô Trần Ái là người rất quyết đoán và dám chịu trách nhiệm trong công việc. Trong đời thường anh là người sống lành mạnh, trong sáng, thủy chung, tình nghĩa..."

Giáo sư Phan Trọng Luận, một người đã có trên 50 năm gắn bó với Nhà xuất bản Giáo dục từ thời bao cấp cho đến thời buổi cơ chế thị trường tâm sự: "Suốt hơn 8 năm làm Tổng chủ biên bộ sách giáo khoa Ngữ văn THPT, tôi biết kĩ hơn về Ngô Trần Ái. Ông luôn kết hợp hài hoà đầu óc quản lý khoa học chặt chẽ nghiêm túc với tình cảm của một con người từng trải nghiệm nhiều đau thương mất mát của người đời. Nếu nói gọn một câu, tôi xin được nói rằng đây là một nhà lãnh đạo quản lý tài ba và là một con người có trái tim nhân hậu"."

chú thích

Người Đà Nẵng
Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh

Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh (tiếng Ukraina: Садо́к вишне́вий ко́ло ха́ти) – là một bài thơ của Đại thi hào Taras Shevchenko. Bài thơ này nằm trong tập "Thơ viết trong tù". Bài thơ mô tả cảnh một buổi tối mùa xuân ở một ngôi làng Ukraina, là ước mơ của nhà thơ về hạnh phúc gia đình hòa quyện trong vẻ đẹp của thiên nhiên. Bài thơ về cảnh điền viên gợi nên hình ảnh của vườn địa đàng mà trong sự hình dung của Taras Shevchenko là bản chất sâu xa và đời đời của Ukraina. Đây là một trong những bài thơ mà Taras Shevchenko yêu thích nhất. Ông thường sẵn sàng ghi vào album ký tặng bạn bè.

Sáng tác và xuất bản
Taras Shevchenko viết bài thơ này trong khoảng thời gian từ 19 – 30 tháng 5 năm 1847, khi còn ở trong nhà tù của Tổng cục III (một cơ quan Cảnh sát mật ngang Bộ) ở Saint Petersburg. Lần đầu tiên bài thơ "Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh" được in ở tạp chí "Народное чтение" năm 1859, còn sau đó tạp chí "Русское чтение" in bài thơ này với tên gọi "Вечер" (Buổi chiều).

Phổ nhạc
Năm 1875 nhạc sĩ Pyotr Ilyich Tchaikovsky phổ nhạc bài thơ này của Taras Shevchenko do Leo Meem dịch ra tiếng Nga. Nhạc phẩm này có tên gọi là "Buổi chiều". 
Thế kỷ XX nhạc sĩ Bogdan Ivanovich Vahnyanin viết bản hợp xướng dùng lời của bài thơ nổi tiếng này.

Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng

Xem thêm
Thơ viết trong tù
Lời di chúc
Người hát rong
Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi
Kobzar
Mộ Taras Shevchenko

Tham khảo

Taras Hryhorovych Shevchenko
Thơ Ukraina
Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi

Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi (tiếng Ukraina: Мені тринадцятий минало...) – là một bài thơ của Đại thi hào dân tộc Ukraina, Taras Shevchenko.

Bài thơ này được Shevchenko sáng tác trong quãng thời gian ở pháo đài Orsk, từ 22 tháng 6 năm 1847 đến 11 tháng 5 năm 1848. Khoảng cuối năm 1849 hoặc đầu năm 1850, sau khi trở về từ cuộc thám hiểm ở biển Aral, Shevchenko đặt tên cho bài thơ này là Gửi N. N. Đây là biệt danh cho người bạn gái Oksana Kovalenko của Shevchenko thời thơ ấu. N. N cũng là tựa đề của một số bài thơ khác của Taras Shevchenko.

Phổ nhạc
Lời của bài thơ này được nhạc sĩ Ukraina Porphyrio Batiuk phổ nhạc năm 1922.

Hội họa
Nội dung của bài thơ "Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi" được thể hiện qua những bức tranh cùng tên của các họa sĩ: Anatolia Bialystok (1961), Peter Verny (1935), Basil Arontsya (1963), Andrey Suhorskoho (1951), Oleg Shuplyaka (2009).

Bản dịch tiếng Việt

Xem thêm
Thơ viết trong tù
Lời di chúc
Người hát rong
Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
Kobzar
Mộ Taras Shevchenko

Tham khảo

Taras Hryhorovych Shevchenko
Thơ Ukraina
Thơ viết trong tù

Thơ viết trong tù (tiếng Ukraina: В казематі) – là tên một tập thơ của Đại thi hào dân tộc Ukraina, Taras Shevchenko viết trong nhà tù của Tổng cục III (The Third Section of His Imperial Majesty's Own Chancellery) ở Saint Petersburg sau khi bị bắt vì tội tham gia vào Hội ái hữu Thánh Cyril và Methodius (một tổ chức chính trị hoạt động bí mật ở Kiev nhằm chống lại chế độ nông nô).

Nội dung tập thơ

Tập "Thơ viết trong tù" lúc đầu có 13 bài thơ:

1-Một mình em đơn độc
(Ой одна я, одна)
2-Khe mương nối tiếp khe mương
(За байраком байрак)
3-Tôi chẳng hề quan tâm một điều rằng
(Мені однаково, чи буду)
4-Người ta nói với em: "Đừng bỏ mẹ mà đi"
(Не кидай матері! — казали)
5-Con thường đi ra mộ để làm chi?
(Чого ти ходиш на могилу?)
6-Ôi ba con đường lớn
(Ой три шляхи широкії)
7-Gửi N. Kostomarov
(Н. Костомарову)
8-Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
(Садо́к вишне́вий ко́ло ха́ти)
9-Tôi không ngủ được, mà đêm – như biển cả
(Не спалося, — а ніч, як море)
10-Những tân binh từ sáng sớm
(Рано-вранці новобранці)
11-Thật nặng nề sống ở nơi tù ngục
(Неволі тяжко, хоча й волі)
12-Liệu chúng mình có còn gặp lại không?
(Чи ми ще зійдемося знову?)
13-Người cắt cỏ
(Косар)

Phiên bản gốc của những bài thơ này – trong một bản thảo riêng biệt (được lưu trữ tại Viện Văn học mang tên Taras Shevchenko, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ukraina). Toàn bộ tập thơ này được Shevchenko chép vào "Cuốn sách nhỏ" ở pháo đài Orsk và thêm một bài thơ mở đầu "Hỡi những người anh em, ta hãy cùng nhau nhớ". Trong "Cuốn sách lớn" nhà thơ đặt tên cho tập thơ ghi lời đề tặng "Thơ viết trong tù – Tặng những người bạn tù" (В казематі. Моїм соузникам посвящаю). Bài thơ "Tôi không ngủ được, mà đêm – như biển cả" không có trong "Cuốn sách lớn".

Xuất bản
Trong các năm 1858 – 1867 tất cả các bài thơ này đã được in ở các ấn phẩm khác nhau. Tập "Thơ viết trong tù" mở đầu một giai đoạn sáng tạo mới của Taras Shevchenko – kể từ khi bị bắt năm 1847 đến khi mãn hạn tù.

Đặc điểm, tính nghệ thuật của tập thơ tù
Cả tập thơ tù là những tâm trạng, những suy ngẫm và những quan sát của Taras Shevchenko, đặc trưng đối với những bài thơ viết trong thời kỳ này. Ở đây, lần đầu tiên xuất hiện những mô-típ tù đày, là nỗi nhớ quê hương cùng với sự khẳng định thái độ và chính kiến không gì thay đổi của nhà thơ. Về thể loại – tập thơ này là những suy ngẫm trữ tình, những bài phúng dụ, những bài tình ca biến thể từ các mô-típ dân gian, những bài ballade lãng mạn, những bài thơ đối thoại vv...

Dịch ra tiếng Việt
Tập thơ này đã được Nguyễn Viết Thắng dịch đầy đủ ra tiếng Việt trong khuôn khổ của dự án "Taras Shevchenko – 150 bài thơ và trường ca", bao gồm những tác phẩm quan trọng nhất của Taras Shevchenko và là những tác phẩm chưa in trong cuốn "Thơ Taras Shevchenko" xuất bản năm 2004, tái bản năm 2012.

Trích một số bài
..........................
..........................

Xem thêm
Mộ Taras Shevchenko
Lời di chúc
Người hát rong
Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi

Tham khảo

Taras Hryhorovych Shevchenko
Thơ Ukraina
Đảo Ba Ba

Đảo Ba Ba (tiếng Anh: Yagong Island ; , Hán-Việt: Áp Công đảo) là một bãi cát thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm cách đảo Ốc Hoa khoảng 1,6 km về phía đông nam và cách bãi Xà Cừ 2 km về phía tây nam.

Đảo Ba Ba là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này như là địa phận của xã khu Áp Công được thành lập năm 2010, thuộc Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam.

Đặc điểm 
Bề mặt đảo này có nhiều đá vụn. Ở giữa đảo có một vũng nông. Đảo dài khoảng 175 m, rộng trung bình 75 m, có diện tích khoảng 1,3 ha và cao 1–3 m so với mực nước biển. Trên đảo có nhiều cây xanh và có một số túp lều gỗ của ngư dân.

Xã khu Áp Công 
Xã khu Áp Công (tiếng Trung: 鸭公社区, bính âm: Yāgōng Shèqū, Hán Việt: Áp Công Xã khu) là đơn vị hành chính không chính thức, tương đương cấp thôn, tổ dân phố ở Việt Nam được Trung Quốc thành lập năm 2010; thuộc Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Xã khu này quản lý các đảo Ba Ba, đảo Ốc Hoa, bãi Xà Cừ, và đá Trà Tây. Tính đến năm 2012, xã khu này có 33 hộ dân gồm khoảng 74 người.

Năm 2013, xã khu Ngân Dự được thành lập trên bãi Xà Cừ, tách ra khỏi xã khu Áp Công.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đảo Ba Ba, Google Maps

Ba Ba
Khu vực có tranh chấp chủ quyền của Trung Quốc
Khu vực có tranh chấp chủ quyền của Việt Nam
Tranh chấp lãnh thổ của Trung Hoa Dân Quốc
Làng của Trung Quốc
Focke-Wulf Fw 200

Focke-Wulf Fw 200 Condor, quân Đồng minh còn gọi là Kurier là một loại máy bay 4 động cơ, làm hoàn toàn bằng kim loại của Đức, do hãng Focke-Wulf chế tạo với mục đích ban đầu là máy bay chở khách tầm xa. Một yêu cầu của Nhật Bản về loại máy bay tuần tra biển tầm xa đã dẫn đến việc nâng cấp thiết kế, do đó nó được đưa vào trang bị cho không quân Đức với vai trò là máy bay trinh sát và máy bay ném bom tuần tra biển/chống tàu tầm xa, cũng như làm máy bay vận tải.

Quốc gia sử dụng

Dân dụng
 Brazil
Cruzeiro do Sul
Syndicato Condor - Serviços Aéreos Condor
 Denmark
Det Danske Luftfartselskab

Deutsche Luft Hansa
 Vương quốc Anh
BOAC

Quân sự

Luftwaffe

Không quân Liên Xô (sau chiến tranh)
 Tây Ban Nha
Không quân Tây Ban Nha
 Vương quốc Anh
Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Fw 200C-3/U4)
Warplanes of the Luftwaffe

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 5
Sức chứa: 30 lính đầy đủ vũ khí với cấu hình vận tải
Chiều dài: 23,45 m (76 ft 11 in)
Sải cánh: 32,85 m (107 ft 9 in)
Chiều cao: 6,30 m (20 ft 8 in)
Diện tích cánh: 119,85 m² (1.290 ft²)
Trọng lượng rỗng: 17.005 kg (37.490 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 24.520 kg (50.057 lb)
Động cơ: 4 × BMW/Bramo 323R-2, 895 kW (1.200 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 360 km/h (195 knots, 224 mph)
Vận tốc hành trình: 335 km/h (181 knots, 208 mph)
Tầm bay: 3.560 km (1.923 nmi, 2.212 mi)
Trần bay: 6.000 m (19.700 ft)

Vũ khí
 1 pháo MG 151/20 20 mm
 4 súng máy MG 131 13 mm
 Mang tới 5.400 kg (4.360 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 Brown, Capt. E. Wings of the Luftwaffe. Marlborough, UK: Crowood Press, 1993. ISBN 978-1-85310-413-8.
 Brown, Eric. Wings On My Sleeve: The World's Greatest Test Pilot tells his Story. London: Orion Books. 2006, ISBN 0-297-84565-9.
 Donald, David, ed. Warplanes of the Luftwaffe. London: Aerospace Publishing, 1994. ISBN 1-874023-56-5.
 Green, William. War Planes of the Second World War: Volume 9 Bombers and Reconnaissance Aircraft. London: Macdonald, 1967.
 Pimlott, Dr. John. The Illustrated History of the German Air Force in WWII. St. Paul, Minnesota: Motorbooks International, 1998. ISBN 978-0-7603-0516-4.
 Scutts, Jerry. The Fw200 Condor. Manchester, UK: Crécy Publishing, 2008. ISBN 978085979131.
 Stanaway, John C. P-38 Lightning Aces of the ETO/MTO. New York: Osprey, 1997. ISBN 1-85532-698-1.

Liên kết ngoài

Information on the wreck at Kvitanosi in Norway
Focke-Wulf Fw 200 images
Crash Site Mount Brandon Eire 1996
Description of World War II Fw 200 Crash 

Fw 200
Máy bay chở khách Đức 1930–1939
Máy bay tuần tra Đức 1930–1939
Máy bay quân sự Đức thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay chở khách
Máy bay ném bom
Máy bay tuần tra
Máy bay vận tải
Máy bay trinh sát
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh thấp
Mitsubishi Ki-20

Mitsubishi Ki-20 là một loại máy bay ném bom của Nhật, nó là biến thể của loại Junkers G.38. Hãng Mitsubishi chế tạo 6 chiếc theo giấy phép từ Junkers.

Tính năng kỹ chiến thuật (Ki-20)
Japanese Aircraft, 1910-1941

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 10
Chiều dài: 23,20 m (76 ft 1½ in)
Sải cánh: 44 m (144 ft 4¼ in)
Chiều cao: 7 m (22 ft 11¾ in)
Diện tích cánh: 294 m² (3.165 ft²)
Trọng lượng rỗng: 14.912 kg (32.875 lb)
Trọng lượng có tải: 25.448 kg (56.103 lb)
Động cơ: 4 × Junkers Jumo 204, 560 kW (750 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 201 km/h (108 kn, 125 mph)

Vũ khí
 5 súng máy 7,7 mm (.303 in)
 1 pháo 20 mm
 Mang tới 5.000 kg (11.023 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

 

Ki-20, Mitsubishi
Ki-020
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên
Quan hệ Đức-Nhật Bản
Piaggio P.108

Piaggio P.108 Bombardiere là máy bay ném bom hạng nặng 4 động cơ duy nhất của Italy trong Chiến tranh thế giới II. Mẫu thử bay vào năm năm 1939 và đưa vào trang bị năm 1941.

Biến thể 
Tổng số P108C và T được chế tạo hiện vẫn chưa rõ, nhưng kết hợp lại thì khoảng 16 chiếc, phần lớn P108C sau đó được hoán cải thành phiên bản vận tải

Mẫu thử: MM 22001
Serie 1: MM 22002—22008, MM 22601—22604
Serie 2: MM 24315—24326
Serie 3: MM 24667—24678

P.108 Mẫu thử
P.108A Artiglieri Phiên bản chống tàu. 1 chiếc.
P.108B Bombardiere Phiên bản ném bom hạng nặng. 24 chiếc.
P.108C Civile Phiên bản vận tải dân sự.
P.108M Modificato P.108B dự định trang bị vũ khí hạng nặng, không chế tạo.
P.108T Trasporto Phiên bản vận tải. Hơn 12 chiếc (gồm cả P.108C được hoán cải sang).
P.133 Phiên bản cải tiến của P.108B. Không hoàn thành.

Quốc gia sử dụng 
 Regia Aeronautica
 Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật (Piaggio P.108B)

Đặc điểm riêng 
Tổ lái: 6 hoặc 7
Chiều dài: 22,30 m (73 ft 2 in)
Sải cánh: 32,00 m (105 ft)
Chiều cao: 6,00 m (20 ft)
Diện tích cánh: 135,0 m² (1.453 ft²)
Trọng lượng rỗng: 17.325 kg (38.195 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 29.885 kg (65.885 lb)
Động cơ: 4 × Piaggio P.XII RC.35, 1.120 kW (1.500 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay 
Vận tốc cực đại: 430 km/h (267 mph)
Tầm bay: 3.520 km (2.187 mi)
Trần bay: 8.500 m (27.187 ft)

Vũ khí 
 5 khẩu súng máy Breda-SAFAT 12,7 mm (.5 in)
 2 khẩu súng máy Breda-SAFAT 7,7 mm (.303 in)
 3.500 kg (7.700 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo 
Ghi chú

Tài liệu

 Angelucci, Enzo and Paolo Matricardi. World Aircraft: World War II, Volume I (Sampson Low Guides). Maidenhead, UK: Sampson Low, 1978.
 Bignozzi, Giorgio. "The Italian 'Fortress' (part 1)." Air International Vol. 31 No. 6, December 1986. pp. 298–305, (part 2)." Air International, Vol. 32 No. 1, January 1987. pp. 29–31, pp. 47–49.
 Garello, Giancarlo. Il Piaggio P.108 (in Italian). Rome: Edizioni Bizzarri, 1973.
 Matricardi, Paolo. Aerei Mililtari: Bombardieri e da Trasporto 2 (in Italian). Milano: Electa Mondadori, 2006.
 Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. London: Bounty Books, 2006. ISBN 0-7537-1460-4.
 Pedriali, Ferdinando. "Le Fortezze Volanti Italiane. (in Italian)" RID magazine, November 1991, pp. 60–65.
 Sgarlato, Nico. "P.108, la Fortezza della Regia". (in Italian) Great Planes monographes, N.27, March 2007. Parma, Italy: West-ward edizioni.

Liên kết ngoài 
P108B.htm Piaggio P.108 SITE IS DOWN ngày 15 tháng 10 năm 2007
Piaggio P.108 (Russian language)
Comando Supremo P.108
Regia Marina site, with P.108 article 
Special Hobby 72nd Scale Plastic Model Review

P.108
Máy bay quân sự Ý thập niên 1930
Máy bay vận tải quân sự Italy 1930–1939
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay vận tải
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Chu Hoàng Diệu Linh

Chu Hoàng Diệu Linh (sinh 1994) là nữ vận động viên Taekwondo người Việt Nam, từng thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 2012 tại Luân Đôn ở hạng cân 67 kg. Thành tích đáng kể gồm có:
 2008 Huy chương vàng tại giải trẻ quốc gia hạng cân dưới 46 kg
 2010 Huy chương vàng tại tại Đại hội thể dục thể thao toàn quốc
 2011 Huy chương đồng tại SEA Games 26 (Indonesia)
 2011 Huy chương bạc trong cuộc thi đấu tuyển chọn vào Olympic London 2011 
 2012 Huy chương đồng German Open 
 2012 Tham gia Thế vận hội Mùa hè 2012

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Diệu Linh tại Thế vận hội mùa hè 2012
Bài báo Tuổi trẻ về Diệu Linh

Người Hà Nội
Nữ vận động viên Việt Nam
Vận động viên Việt Nam tham gia Thế vận hội
Vận động viên Taekwondo Việt Nam
Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21
Vận động viên Đại hội Thể thao châu Á của Việt Nam
Elizabeth Gillies

Elizabeth Egan Gillies (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1993) là một nữ diễn viên, ca sĩ, vũ công người Mỹ nổi tiếng với các vai diễn chính và phụ truyền hình với vai Jade West trong phim hài kịch tình huống Nickelodeon Victorious.

Danh sách tác phẩm

Tham khảo 

Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Sinh năm 1993
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Nhân vật còn sống
Ca sĩ thiếu nhi Mỹ
Người Mỹ gốc Ý
Ca sĩ nhạc pop rock Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên New Jersey
Ca sĩ New Jersey
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Ireland
Trượt tuyết băng đồng

Trượt tuyết băng đồng hay trượt tuyết việt dã là một môn thể thao trượt tuyết mà những người tham gia sử dụng ván trượt và gậy trượt để tự đẩy mình đi băng qua những khu vực địa hình tuyết phủ, thường trên những con đường được ủi ra. Môn thể thao này phổ biến ở những nơi có các cánh đồng tuyết lớn, phần lớn là Bắc Âu, Canada và Alaska. Đó là một môn thể thao tốt cho sức khỏe, vì sử dụng nhiều bắp thịt khác nhau của cơ thể, nên hay được khuyến khích tập luyện.

Trượt tuyết băng đồng là một phần của một nhóm các môn thể thao trượt tuyết Bắc Âu (Nordic skiing) bao gồm ski jumping, Nordic combined (trượt tuyết băng đồng và ski jumping), hai môn phối hợp (trượt tuyết và bắn súng) và chạy định hướng trên tuyết.

Lịch sử 
Việc sử dụng ván trượt tuyết để di động đã có từ nhiều ngàn năm nay. Tuy nhiên là môn thể thao để thi đấu thì mới bắt đầu từ thế kỷ thứ 19 tại Bắc Âu. Cuộc thi đấu quan trọng đầu tiên xảy ra tại Holmenkollen ở Oslo.

Từ thế vận hội mùa Đông 1924 trượt tuyết băng đồng trở thành một môn thể thao chính trong chương trình thi đua của thế vận hội. Từ thế vận hội mùa Đông 1952 cũng có những cuộc thi đấu cho phụ nữ.

Đến cuối thập niên 1970 một kỹ thuật mới được phát triển, gọi là skating. 
Nhiều nước như Ý, Pháp, Áo hay Thụy Sĩ cho đó là một sáng kiến hay, tiếp nhận nhanh chóng và sửa lại đường trượt tuyết cho thích hợp. Trong khi ở Đức đến giữa thập niên 1990, nhiều vùng trượt tuyết băng đồng vẫn còn treo bảng cấm skating. Ở Bắc Âu thì người tham gia cũng ít đi theo kiểu này.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
Video depicting classic technique.
Video depicting skate-skiing technique.
Video depicting V1 skate-skiing.
Video dpeicting V2 skate-skiing.
Video depicting V2 alternate skate-skiing.

Môn thể thao Thế vận hội Mùa đông
Băng đồng

Marathon trượt tuyết
Cá nheo châu Âu

Cá nheo châu Âu (Silurus glanis) là một loài cá da trơn bản địa những vùng rộng ở trung, nam, và đông châu Âu, cũng như trong lưu vực biển Baltic, biển Đen, và biển Caspi. Nó được du nhập đến Tây Âu để làm cá thể thao và hay hiện diện khắp một vùng kéo dài từ Liên hiệp Anh đến Kazakhstan và Trung Quốc. Đây là một loài cá nước ngọt thiếu vảy. Loài cá này có thể sống đến hơn 50 năm.

Môi trường sống
Cá nheo châu Âu sống trong những hồ lớn, ấm và con sông sâu, nước chảy chậm. Chúng thích trốn trong những chỗ có che chắn như hố dưới đáy sông hay đám cây chìm. Chúng thường được giữ trong ao làm cá thể thao.

Chế độ ăn
Giống phần đông cá tầng đáy nước ngọt, cá nheo châu Âu sống nhờ giun đốt, động vật thân mềm, côn trùng, động vật giáp xác và cá. Những cá thể lớn đã được ghi nhận ăn ếch, chuột nhắt, chuột cống, chim nước như vịt và cũng có ăn thịt đồng loại. Theo một nghiên cứu do những nhà nghiên cứu của đại học Toulouse (Pháp) công bố năm 2012, những cá thể của loài này khi ở ngoài môi trường sống thông thường của chúng có khi bơi đến sát bờ để săn bồ câu.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 
 FishBase species summary 
 YouTube video of a giant Wels Catfish being caught

G
Động vật được mô tả năm 1758
Giò sống

Giò sống là một nguyên liệu đặc trưng của ẩm thực Việt Nam. Về cơ bản nó là thịt lợn, đôi khi là thịt bò, giã nhuyễn nhưng không đem hấp hay luộc mà để nặn viên gia vào các món canh, bún cũng như để chế biến sáng tạo nhiều món ăn khác. Giò sống còn được gọi là mọc khi vo viên để nấu món bún mọc. Giò sống được xem là đạt khi nó có màu hồng nhạt và quyện thành một khối dẻo, dai, mịn màng dễ tạo hình. Tại Việt Nam giò sống được bán dưới dạng làm sẵn tại các chợ, siêu thị. Tuy nhiên người nội trợ vẫn có thể tự làm tại nhà nếu muốn.

Chế biến
Không có phương pháp chế biến chung cố định cho món giò sống vì nó thay đổi tùy theo khu vực kinh nghiệm và sáng tạo của người chế biến. Về cơ bản ta cần các bước sau:
Mua thịt lợn hoặc bò tươi (chú ý thịt không được đông lạnh, lợn vừa mổ xong, thịt còn nóng càng tốt), lọc hết gân. Sau đó ướp gia vị vào thịt. Thành phần ướp vào nhất thiết phải có bột năng (bột củ năng), bột nổi hay bột soda sau đó nêm nếm cho vừa miệng bằng các gia vị thông thường như muối, tiêu, nước mắm, đường và bột nêm tùy khẩu vị và trộn đều. Bỏ hỗn hợp vào xay nhuyễn nhiều lần, Về sau, khi có tủ lạnh người ta thường cho vào tủ lạnh đông đá vừa vừa cho hơi xốp rồi lấy xay tiếp, xay tới xay lui tới khi thịt có màu hồng nhạt và quyện thành một khối dẻo, dai, mịn là được. Tùy theo kinh nghiệm, người nội trợ có thể cho thêm: gừng, nấm hương, hành tím thái lát, bột khoai tây, mỡ heo tùy thích.

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Giò
Arkhangelsky Ar-2

Arkhangelsky Ar-2 là một loại máy bay ném bom bổ nhào của Liên Xô được sử dụng với số lượng nhỏ trong Chiến tranh thế giới II. Nó được thiết kế dựa trên những kinh nghiệm từ loại máy bay Tupolev SB trước đó.

Quốc gia sử dụng

Không quân Liên Xô
Không quân Hải quân Liên Xô

Tính năng kỹ chiến thuật (Ar-2)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 3
Chiều dài: 12,50 m (41 ft 0 in)
Sải cánh: 18,00 m (59 ft 0 in)
Chiều cao: 3,56 m (11 ft 8 in)
Diện tích cánh: 48,2 m2 (519 ft2)
Trọng lượng rỗng: 4.516 kg (9.956 lb)
Trọng lượng có tải: 8.150 kg (17.970 lb)
Động cơ: 2 × Klimov M-105R, 820 kW (1.100 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 512 km/h (319 mph)
Tầm bay: 1.500 km (940 dặm)
Trần bay: 10.500 m (34.400 ft)
Vận tốc lên cao: 12,8 m/s (2.510 ft/phút)

Vũ khí
 4 súng máy ShKAS 7,62 mm
 1.600 kg (3.530 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo

 
 airwar.ru
 sovietwarplanes.com 

Ar-2
Máy bay ném bom Liên Xô thập niên 1940
Máy bay cánh trên
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Fokker F.IX

Fokker F.IX là một loại máy bay chở khách được phát triển tại Hà Lan vào cuối thập niên 1920, nhằm cung cấp cho KLM một máy bay thích hợp cho các dịch vụ thường xuyên giữa Đông Ấn Hà Lan. Khi cuộc đại suy thoái diễn ra thì các kế hoạch buộc phải trì hoãn, thị trường cho máy bay cũng mất, dù nó đã được trang bị cho Không quân Tiệp Khắc làm máy bay ném bom.

Biến thể

Fokker
F-IX
Máy bay chở khách ba động cơ cho KLM.

Avia
F.39 Máy bay ném bom ba động cơ cho Không quân Tiệp Khắc.
F.139 Phiên bản hai động cơ đề xuất của F.39. Không chế tạo.
F-IX D Máy bay chở khách ba động cơ cho Czechoslovakian Airlines.

Quốc gia sử dụng

Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske

Czechoslovakian Airlines sử dụng 2 chiếc.
Không quân Tiệp Khắc

Luftwaffe sử dụng 1 chiếc tịch thu được.

KLM sử dụng 2 chiếc.
 Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (Fokker F.IX)

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 2
Sức chứa: 20 hành khách
Chiều dài: 19,31 m (63 ft 4 in)
Sải cánh: 27,16 m (89 ft 1 in)
Trọng lượng rỗng: 5.450 kg (12.015 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 9.000 kg (19.842 lb)
Động cơ: 3 × Gnome-Rhône 9A Jupiter, 360 kW (480 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 172 km/h (107 mph; 93 kn)
Tầm bay: 1.150 km (715 mi; 621 nmi)

Xem thêm

Tham khảo

 
 
 Fokker, a Living History
 Dutch Aviation 

Máy bay chở khách Hà Lan 1920–1929
Máy bay chở khách Tiệp Khắc 1920–1929
Máy bay ném bom Tiệp Khắc 1920–1929
F 09
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay chở khách
Máy bay ba động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay cánh trên
Bloch MB.170

Bloch MB.170 và các loại máy bay phát triển từ nó là một loại máy bay ném bom/trinh sát của Pháp. Nó được thiết kế và chế tạo ngay trước Chiến tranh thế giới II. Cho tới đầu chiến tranh thế giới II thì chúng là những máy bay tốt nhất thuộc kiểu này của Armée de l'Air (không quân Pháp).

Biến thể 
MB.170
MB.170.01 – Mẫu thử đầu tiên, lắp đặt thiết bị làm máy bay trinh sát, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-06.
MB.170.02 – Mẫu thử thứ 2, là máy bay ném bom hạng nhẹ, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-06.
MB.171
MB.172
MB.173
MB.174
MB.174.01 – Mẫu thử MB.174 đầu tiên, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-49.
MB.174A.3 – Phiên bản sản xuất đầu tiên, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-49. 56 chiếc.

MB.175
MB.175.01 – Mẫu thử MB.175 đầu tiên, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-48.
MB.175B.3 – Phiên bản sản xuất thứ hai. 23 chiếc, cộng 56 chiếc không vũ khí cho Luftwaffe, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-48.
MB.175T
Phiên bản ném bom thả ngư lôi sau chiến tranh cho Aeronavale. 80 chiếc.
MB.176
MB.176.01 – Mẫu thửu MB.176 đầu tiên, dùng động cơ Pratt & Whitney R-1830 SC 3-G Twin Wasp.
MB.176B.3 – Phiên bản sản xuất. 5 chiếc
MB.177
Mẫu thử duy nhất, dùng động cơ Hispano-Suiza 12Y-31.
MB.178
Phát triển xa hơn.

Quốc gia sử dụng 

Không quân Pháp
Hải quân PHáp

Luftwaffe

Tính năng kỹ chiến thuật (MB.174A.3)

Đặc điểm riêng 
Tổ lái: 4
Chiều dài: 12,25 m (40 ft 2 in)
Sải cánh: 17,90 m (58 ft 9 in)
Chiều cao: 3,55 m (11 ft 8 in)
Diện tích cánh: 38 m² (409 ft²)
Trọng lượng rỗng: 5.600 kg (12.346 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 7.160 kg (15.784 lb)
Động cơ: 2× Gnome-Rhône 14N-20/21, 768 kW (1.030 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay 
Vận tốc cực đại: 530 km/h (286 kn, 331 mph)
Tầm bay: 1.650 km (890 nmi, 1.025 mi)
Trần bay: 11.000 m (36.090 ft)
Vận tốc lên cao: 12,1 m/s (2.385 ft/phút)

Vũ khí 
 7 súng máy MAC 1934 7,5 mm (.295 in)
 400 kg (880 lb) bom

Xem thêm

Tham khảo 

 Dassault official home page

MB.170
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh dưới
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh thấp
Danh sách xa lộ thương mại thuộc Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang

Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang của Hoa Kỳ, ngoài việc là một hệ thống gồm các xa lộ cao tốc, cũng gồm có một số xa lộ thương mại do Hiệp hội Quan chức Giao thông và Xa lộ Tiểu bang Mỹ đặt ra. Các xa lộ này được biểu thị bằng biển dấu là cái khiên màu xanh lá tương tự như biển dấu cái khiên của xa lộ liên tiểu bang. Từ BUSINESS (có nghĩa Thương mại) được dùng thay vì chữ INTERSTATE (có nghĩa Liên Tiểu Bang). Bên trên mã số, nơi đôi khi có tên của tiểu bang, có xuất hiện chữ LOOP (có nghĩa XA LỘ VÒNG/VÀNH ĐAI) hay SPUR (có nghĩa XA LỘ NHÁNH NGẮN). Một xa lộ vòng thương mại có cả hai đầu kết nối vào "xa lộ mẹ" của nó trong khi xa lộ nhánh ngắn thương mại có một điểm đầu không kết nối, đôi khi chạy từ điểm kết nối với xa lộ mẹ và kết thúc tại khu vực phố chính của một thành phố.

Vì mục đích chính của một xa lộ thương mại liên tiểu bang là phục vụ một khu vực phố chính nên nó thường có lộ trình trên các đường lộ thông thường. Như thế xa lộ thương mại liên tiểu bang không hội đủ chuẩn mực xa lộ liên tiểu bang. Tuy nhiên AASHTO có áp đặt các chuẩn mực tương tự như đối với các Quốc lộ Hoa Kỳ mới xây là đòi hỏi một xa lộ thương mại liên tiểu bang phải hội đủ một số chuẩn mực thiết kế nào đó. Các xa lộ thương mại liên tiểu bang đôi khi cũng có lộ trình trên các xa lộ cao tốc mà trước đây từng được ấn định là các xa lộ liên tiểu bang dòng chính (thí dụ như Xa lộ Thương mại Liên tiểu bang 40 tại Winston-Salem, North Carolina và Xa lộ Thương mại Liên tiểu bang 80 tại Sacramento, California).

Không như các xa lộ liên tiểu bang nhánh ngắn 3-chữ số, xa lộ thương mại liên tiểu bang có thể trùng mã số tại cùng tiểu bang.

Danh sách các xa lộ thương mại
† Xa lộ vành đai Thương mại I-40 của Glenrio, Texas thật sự là một xa lộ nhánh ngắn (tại ranh giới tiểu bang New Mexico, nó trở thành một đường lộ nông thôn nhưng được cắm biển là 1 xa lộ vành đai thương mại.

¹ Xa lộ vành đai Phố chính I-24 tại Paducah, Kentucky được đổi thành Xa lộ vành đai Thương mại I-24 vào năm 2002.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Interstate Business Routes @ Interstate-Guide.com