Bác sĩ nội trú

Bác sĩ nội trú hoặc bác sĩ sau đại học là một chức danh để chỉ một người theo con đường bác sĩ trong giai đoạn sau khi tốt nghiệp trường y. Họ là những người đã có bằng Bác sĩ từ trường y hoặc tương đương và thực hành chuyên môn hoặc nghiên cứu, thường ở bệnh viện hoặc cơ sở khám chữa bệnh dưới sự chỉ đạo trực tiếp hoặc gián tiếp của bác sĩ đàn anh có đăng kí hành nghề trong chuyên ngành tương ứng, thường là bác sĩ chỉ đạo chuyên môn hoặc bác sĩ tham vấn chuyên môn.

Thuật ngữ "residency" (nội trú) có tên gọi như vậy là do các bác sĩ nội trú vào thế kỷ 19 thường cư trú ngay tại các ký túc xá của bệnh viện nơi họ tham gia đào tạo. 

Tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, việc hoàn thành chương trình đào tạo này là yêu cầu bắt buộc để được cấp giấy phép hành nghề y không hạn chế, và đặc biệt là giấy phép để thực hành trong một chuyên khoa đã chọn, và chính thức trở thành một bác sĩ. Trong thời gian đào tạo, họ thực hành dựa trên giấy phép của bác sĩ giám sát. Một cá nhân đang tham gia chương trình đào tạo này có thể được gọi là bác sĩ nội trú (resident physician), nhân viên bệnh viện (house officer), bác sĩ đăng ký (registrar) hoặc học viên (trainee) tùy thuộc vào hệ thống pháp lý. Sau chương trình đào tạo nội trú và có giấy phép hành nghề bác sĩ chính thức, các bác sĩ thường học tiếp các chương trình đào tạo ngắn hạn lấy chứng chỉ kĩ thuật như chứng chỉ siêu âm, chứng chỉ nội soi hoặc đào tạo chuyên khoa sâu.

Trong khi trường y dạy cho các bác sĩ kiến thức y khoa chung, các kỹ năng lâm sàng cơ bản và trải nghiệm thực hành y tế có giám sát trong nhiều lĩnh vực khác nhau, thì chương trình nội trú y khoa lại đào tạo chuyên sâu trong một nhánh cụ thể của ngành y.

Đào tạo Nội trú Pháp
Tại Pháp, sinh viên tham gia thực tập lâm sàng được gọi là "externes" (ngoại trú viên) và những người mới tốt nghiệp đang đào tạo chuyên sâu tại bệnh viện được gọi là "internes" (nội trú viên). Chương trình nội trú, hay còn gọi là "Internat", kéo dài từ 3 đến 6 năm (tùy thuộc vào chuyên khoa) và bắt đầu sau một kỳ thi xếp hạng quốc gia đầy cạnh tranh. Theo thông lệ, việc nộp luận văn tốt nghiệp thường được trì hoãn. Tương tự như hầu hết các quốc gia châu Âu khác, sau đó có thể là nhiều năm hành nghề ở cấp độ bác sĩ trẻ (junior level).

Các bác sĩ nội trú tại Pháp thường được gọi là "bác sĩ" ngay trong thời gian thực hiện nội trú. Tuy nhiên, nói một cách chính xác, họ vẫn đang là sinh viên và chỉ thực sự trở thành Tiến sĩ Y khoa (M.D.) sau khi kết thúc chương trình nội trú, đồng thời nộp và bảo vệ thành công luận văn trước hội đồng giám khảo.

Hoa Kỳ
Ở Mỹ, sau khi hoàn thành Đại học và có bằng Cử nhân, người học có thể ứng tuyển vào trường y và theo học chương trình 4 năm để trở thành Tiến sĩ Y khoa (M.D). Từ chu kỳ báo cáo 2008-2009, Trung tâm Quốc gia về Thống kê Giáo dục (NCES) thuộc Bộ Giáo dục Hoa Kỳ đã thực hiện một thay đổi mang tính bước ngoặt trong hệ thống thu thập dữ liệu giáo dục đại học (IPEDS). Tất cả các bằng cấp cao nhất trong một lĩnh vực đều được gọi chung là Doctor's Degree (Bằng Tiến sĩ), nhưng được chia thành 3 phân nhóm rõ rệt. Sau khi trở thành Tiến sĩ Y khoa, trước khi có thể hành nghề độc lập, có chứng chỉ hành nghề và thực sự được gọi là Bác sĩ, y sinh phải trải qua chương trình Bác sĩ nội trú. Việc cấp phép hành nghề y tại Hoa Kỳ được quản lý bởi các hội đồng y khoa tiểu bang. Ở hầu hết các bang, sinh viên tốt nghiệp các trường y tại Mỹ có thể được cấp giấy phép hành nghề đầy đủ sau khi vượt qua bước thứ ba (Step 3) của Kỳ thi Cấp phép Y khoa Hoa Kỳ (USMLE) và hoàn thành tối thiểu một năm đào tạo sau đại học—tức là một năm nội trú, thường được gọi là một kì thực tập (internship).

Tuy nhiên, tại đa số các tiểu bang, những người tốt nghiệp y khoa quốc tế (IMGs) được yêu cầu phải có thời gian đào tạo dài hơn, đồng thời phải vượt qua bước thứ ba và cũng là bước cuối cùng của kỳ thi USMLE để có được giấy phép hành nghề đầy đủ.

Các bác sĩ đã có giấy phép hành nghề đầy đủ có thể thực hành y khoa mà không cần giám sát (làm thêm ngoài giờ) tại các cơ sở như phòng khám chăm sóc khẩn cấp (urgent care) và các bệnh viện nông thôn ngay trong thời gian đang học nội trú. Tuy nhiên, khi thực hiện các yêu cầu trong chương trình nội trú của mình, các bác sĩ nội trú vẫn phải chịu sự giám sát của các bác sĩ điều trị chính (attending physicians) – những người trực tiếp phê duyệt các quyết định chuyên môn của họ.

Bác sĩ Nội trú Anh
Tại Vương quốc Anh, "resident doctor" (bác sĩ nội trú) – cho đến năm 2024 thường được gọi là "junior doctor" (bác sĩ trẻ) – là một bác sĩ đã có trình độ chuyên môn, đang tham gia đào tạo sau đại học hoặc làm việc tại một vị trí không thuộc hệ đào tạo. Giai đoạn làm bác sĩ nội trú bắt đầu khi họ đủ điều kiện hành nghề sau khi tốt nghiệp với bằng Cử nhân Nội khoa và Cử nhân Ngoại khoa và bắt đầu tham gia Chương trình Nền tảng (UK Foundation Programme). Giai đoạn này kết thúc khi họ đạt đến vị trí Bác sĩ tham vấn (Consultant), Bác sĩ đa khoa (GP), hoặc trở thành Bác sĩ chuyên sâu (Bác sĩ chuyên khoa, Chuyên gia liên kết hoặc Bác sĩ chuyên gia).

Thuật ngữ "resident doctor" hiện nay bao gồm các cấp bậc: bác sĩ nền tảng (foundation doctor), học viên cốt lõi (core trainee) – áp dụng cho một số chuyên khoa như ngoại khoa, nội khoa, tâm thần học – và bác sĩ đăng ký chuyên khoa (specialty registrar). Trước năm 2007, thuật ngữ này bao gồm các cấp bậc như pre-registration house officer, senior house officer và specialist registrar.

Trong thời gian này, các bác sĩ nội trú sẽ thực hiện các kỳ thi sau đại học để trở thành thành viên của một Trường Cao đẳng Y tế Hoàng gia (Royal College) tương ứng với chuyên khoa đang theo học. Ví dụ: trở thành thành viên của Trường Cao đẳng Hoàng gia về Bác sĩ Nội khoa (RCP) đối với bác sĩ chuyên ngành nội khoa, Trường Cao đẳng Hoàng gia về Phẫu thuật viên (RCS) đối với bác sĩ chuyên ngành phẫu thuật, hoặc Trường Cao đẳng Hoàng gia về Bác sĩ Đa khoa (RCGP) đối với bác sĩ chuyên ngành y học gia đình.

Các bác sĩ thường giữ vai trò bác sĩ nội trú trong khoảng từ 8 đến 20 năm; thời gian này có thể kéo dài hơn nếu họ thực hiện nghiên cứu để lấy các văn bằng cao hơn như Tiến sĩ (PhD) hoặc Tiến sĩ Y khoa (MD). Tại Anh, hiện có khoảng 71.000 bác sĩ nội trú.

Chuyển đổi thuật ngữ Bác sĩ trẻ

Cuộc tranh luận về thuật ngữ "Junior Doctor" (Bác sĩ trẻ) 

Đã có nhiều tranh cãi xung quanh thuật ngữ lịch sử "junior doctor" (bác sĩ trẻ), khi nhiều tổ chức và cá nhân bày tỏ lo ngại rằng tên gọi này tạo ra những quan niệm sai lầm về công việc của họ. Họ cho rằng thuật ngữ này không phản ánh đúng kỹ năng và kinh nghiệm mà các bác sĩ đã tích lũy được, trong khi nhiều người trong số đó đã hành nghề được nhiều năm.

Quyết định của Hiệp hội Y khoa Anh (BMA) 

Tại Hội nghị Đại biểu Thường niên (ARM) năm 2023, Hiệp hội Y khoa Anh (BMA) đã bỏ phiếu quyết định ngừng sử dụng thuật ngữ bác sĩ trẻ trong mọi hình thức truyền thông. Đề xuất này được trình lên cơ quan đại diện của BMA bởi Bác sĩ Sai Pillarisetti. Sau một cuộc tranh luận và bỏ phiếu của các thành viên, đề xuất đã được thông qua hoàn toàn và trở thành chính sách chính thức của BMA. Theo đó, các đề cập đến "bác sĩ trẻ" trong các chính sách và thông tin liên lạc của BMA đã bắt đầu chuyển sang "resident doctors" (bác sĩ nội trú) từ tháng 9 năm 2024.

Các báo cáo và đề xuất khác 

Một báo cáo độc lập thực hiện cho Cơ quan Giáo dục Y tế Anh (HEE) do Giáo sư Scarlett McNally soạn thảo cho thấy hơn 75% người được khảo sát cảm thấy thuật ngữ bác sĩ trẻ là không phù hợp, và gần một nửa cho rằng nên tránh dùng cả từ "trainee" (học viên). Báo cáo này khuyến nghị nên chuyển sang sử dụng thuật ngữ "postgraduate doctors" (bác sĩ sau đại học).

Tháng 12 năm 2023, Bộ trưởng Y tế khi đó là Victoria Atkins đã đối mặt với sự chỉ trích khi sử dụng cụm từ "bác sĩ đang đào tạo" để thay thế cho "bác sĩ trẻ" trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình BBC Breakfast. Ngay sau đó, người phát ngôn của Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội tuyên bố rằng họ tôn trọng quyết định của giới chuyên môn trong việc loại bỏ thuật ngữ "bác sĩ trẻ".

Việc triển khai chính thức trên toàn Vương quốc Anh 

Vào tháng 7 năm 2024, như một phần của thỏa thuận giữa BMA và Chính phủ Anh nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài về lương của các bác sĩ trẻ tại NHS Anh, thuật ngữ "bác sĩ trẻ" đã chính thức được thông báo sẽ đổi thành "bác sĩ nội trú".

 Tại Anh: Thỏa thuận này được BMA chấp nhận vào ngày 16 tháng 9 năm 2024 và việc đổi tên chính thức có hiệu lực từ ngày 18 tháng 9 năm 2024.

 Tại Scotland: Một thỏa thuận tương tự giữa BMA Scotland và Chính phủ Scotland đã được thực hiện vào tháng 10 năm 2024 và có hiệu lực từ tháng 11 năm 2024.

 Tại Bắc Ireland: Cơ quan điều hành Bắc Ireland cũng đồng ý sử dụng thuật ngữ "bác sĩ nội trú" cùng thời điểm với Anh.

 Tại Wales: Chính phủ xứ Wales đã đồng ý bắt đầu sử dụng thuật ngữ này trong hệ thống NHS Wales từ tháng 11 năm 2024.

Tham khảo

 Chuyện của bác sĩ nội trú, An Ninh Thủ Đô

Bác sĩ
Giáo dục y khoa