Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Thập niên 260

Thập niên 260 hay thập kỷ 260 chỉ đến những năm từ 260 đến 269.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
268 — Lưu Tuấn nhà Đông Ngô ba lần đánh Giao Châu, Dương Tắc nhà Tây Tấn đều chống được.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 270

Thập niên 270 hay thập kỷ 270 chỉ đến những năm từ 270 đến 279.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
271 — Đào Hoàng nhà Đông Ngô chiếm lại Giao Châu từ Dương Tắc.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 280

Thập niên 280 hay thập kỷ 280 chỉ đến những năm từ 280 đến 289.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
280 — Đông Ngô mất, Giao Châu thuộc về nhà Tấn.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 290

Thập niên 290 hay thập kỷ 290 chỉ đến những năm từ 290 đến 299.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
291 — Diocletianus và Maximianus lập hòa ước với Carausius.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 300

Thập niên 300 hay thập kỷ 300 chỉ đến những năm từ 300 đến 309.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
300 — Kết thúc thời kỳ Yayoi ở Nhật Bản cổ.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 320

Thập niên 320 hay thập kỷ 320 chỉ đến những năm từ 320 đến 329.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
323 — Tấn Minh Đế cho Đào Khản lĩnh chức thứ sử Giao Châu.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 330

Thập niên 330 hay thập kỷ 330 chỉ đến những năm từ 330 đến 339.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
 331 — Cố Quốc Nguyên Vương lên ngôi Cao Câu Ly.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 340

Thập niên 340 hay thập kỷ 340 chỉ đến những năm từ 340 đến 349.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
341 — Constans I mở màn chiến dịch đánh người Frank thắng lợi.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 350

Thập niên 350 hay thập kỷ 350 chỉ đến những năm từ 350 đến 359.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
353 — Tấn Mục Đế bổ Nguyễn Phu làm thứ sử Giao Châu, tiến đánh Lâm Ấp, phá 50 lũy.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 360

Thập niên 360 hay thập kỷ 360 chỉ đến những năm từ 360 đến 369.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai
 365 – Động đất và sóng thần tàn phá Crete và Alexandria.

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 370

Thập niên 370 hay thập kỷ 370 chỉ đến những năm từ 370 đến 379.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
378 — Trận Hadrianopolis: Quân La Mã do hoàng đế Valens thân chinh thảm bại trước quân nổi dậy Goth.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 390

Thập niên 390 hay thập kỷ 390 chỉ đến những năm từ 390 đến 399.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
399 — Phạm Hồ Đạt mang quân Lâm Ấp cướp phá Giao Châu, bị thứ sử Đỗ Viện đánh tan.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 430

Thập niên 430 hay thập kỷ 430 chỉ đến những năm từ 430 đến 439.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
436 — Thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đem quân Lưu Tống đánh bại hoàn toàn Lâm Ấp của Phạm Dương Mại II.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 440

Thập niên 440 hay thập kỷ 440 chỉ đến những năm từ 440 đến 449.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
441 — Attila dẫn quân Hung bất ngờ tập kích và tàn sát Constanța vào ngày phiên chợ đông đúc.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 460

Thập niên 460 hay thập kỷ 460 chỉ đến những năm từ 460 đến 469.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
468 — Lý Trường Nhân xin hàng Lưu Tống.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 480

Thập niên 480 hay thập kỷ 480 chỉ đến những năm từ 480 đến 489.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
484 — Lý Thúc Hiến cắt việc cống cho nhà Tề.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 490

Thập niên 490 hay thập kỷ 490 chỉ đến những năm từ 490 đến 499.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
490 — Nam Tề Vũ Đế bổ Đăng Chi làm thứ sử Giao Châu.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 510

Thập niên 510 hay thập kỷ 510 chỉ đến những năm từ 510 đến 519.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
516 — Lương Vũ Đế bổ Lý Tắc làm thứ sử Giao Châu.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 530

Thập niên 530 hay thập kỷ 530 chỉ đến những năm từ 530 đến 539.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
 531 — An Nguyên Vương lên ngôi Cao Câu Ly.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 540

Thập niên 540 hay thập kỷ 540 chỉ đến những năm từ 540 đến 549.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
544 — Lý Nam Đế lập nước Vạn Xuân.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 550

Thập niên 550 hay thập kỷ 550 chỉ đến những năm từ 550 đến 559.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
550 — Triệu Việt Vương đánh đuổi quân Lương, vào ở Long Biên.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 580

Thập niên 580 hay thập kỷ 580 chỉ đến những năm từ 580 đến 589.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
588 — Bahrām Chobin dẫn 12 ngàn quân với thiết kỵ yểm trợ, phục kích đánh tan quân xâm lược Thổ.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 590

Thập niên 590 hay thập kỷ 590 chỉ đến những năm từ 590 đến 599.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
593 — Æthelfrith kế vị Hussa làm vua Bernicia (Scotland).

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 610

Thập niên 610 hay thập kỷ 610 chỉ đến những năm từ 610 đến 619.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
618 — Nhà Tùy mất, thái thú Giao Châu Khâu Hòa hàng phục nhà Đường.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 620

Thập niên 620 hay thập kỷ 620 chỉ đến những năm từ 620 đến 629.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
622 — Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 630

Thập niên 630 hay thập kỷ 630 chỉ đến những năm từ 630 đến 639.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
 632 — Thiện Đức nữ vương lên ngôi Tân La.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 640

Thập niên 640 hay thập kỷ 640 chỉ đến những năm từ 640 đến 649.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
646 — Amr ibn al-As xây dựng công sự và đồn trú lực lượng mạnh tại Alexandria, tiếp viện hai năm một lần từ Thượng Ai Cập.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 650

Thập niên 650 hay thập kỷ 650 chỉ đến những năm từ 650 đến 659.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
655 — Trận Masts: Abd Allah ibn Sa'd chỉ huy quân Ả Rập chiến thắng, Konstans II chạy thoát về Constantinopolis.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 660

Thập niên 660 hay thập kỷ 660 chỉ đến những năm từ 660 đến 669.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
661 — Ali bin Abu Talib bị Abd al-Rahman ibn Muljam ám sát bằng gươm tẩm thuốc độc.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 670

Thập niên 670 hay thập kỷ 670 chỉ đến những năm từ 670 đến 679.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
679 — Đường Cao Tông đặt An Nam đô hộ phủ, cái tên An Nam có từ đây.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 680

Thập niên 680 hay thập kỷ 680 chỉ đến những năm từ 680 đến 689.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
 681 — Thần Văn vương lên ngôi Tân La.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 690

Thập niên 690 hay thập kỷ 690 chỉ đến những năm từ 690 đến 699.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
692 — Ine của Wessex lập người bà con là Nothelm làm vua Sussex.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 710

Thập niên 710 hay thập kỷ 710 chỉ đến những năm từ 710 đến 719.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
 713 — Trận Tejeda y Segoyuela: Vương quốc Visigoth cuối cùng thua trận trước Nhà Omeyyad Hồi giáo.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 720

Thập niên 720 hay thập kỷ 720 chỉ đến những năm từ 720 đến 729.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
722 — Mai Thúc Loan chiếm giữ Giao Châu, xưng là Hắc Đế.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 730

Thập niên 730 hay thập kỷ 730 chỉ đến những năm từ 730 đến 739.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
732 — Trận sông Garonne: Abd al-Rahman ibn Abd Allah al-Ghafiqi dẫn 40 nghìn quân Umayyad chiếm Bordeaux và gần như quét sạch quân của Odo Đại đế tại sông Garonne.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 750

Thập niên 750 hay thập kỷ 750 chỉ đến những năm từ 750 đến 759.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
758 — Nhà Đường đổi An Nam đô hộ phủ thành Trấn Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 760

Thập niên 760 hay thập kỷ 760 chỉ đến những năm từ 760 đến 769.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
768 — Nhà Đường đổi Giao Châu làm An Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 770

Thập niên 770 hay thập kỷ 770 chỉ đến những năm từ 770 đến 779.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
775 — Chiến tranh Saxony: Charlemagne thua trận khi đang đưa quân Frank vượt sông tại Braunsberg.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 790

Thập niên 790 hay thập kỷ 790 chỉ đến những năm từ 790 đến 799.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
791 — Phùng Hưng dấy binh vây phủ ở Giao Châu.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 800

Thập niên 800 hay thập kỷ 800 chỉ đến những năm từ 800 đến 809.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
804 — Trận Krasos: Nikephoros I suýt chết và mất 40.700 quân khi quân Hồi giáo Ả Rập bất ngờ tấn công.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 810

Thập niên 810 hay thập kỷ 810 chỉ đến những năm từ 810 đến 819.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
811 — Trận Pliska: Nikephoros I tự sát sau khi bị Krum phục kích đánh tan.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 820

Thập niên 820 hay thập kỷ 820 chỉ đến những năm từ 820 đến 829.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
822 — Omurtag của Bulgaria gửi tiếp viện đánh bại quân nổi dậy Đông La Mã trong trận Kedouktos.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 830

Thập niên 830 hay thập kỷ 830 chỉ đến những năm từ 830 đến 839.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
836 — Ecgberht của Wessex buộc phải rút lui trước quân Viking sau trận Carhampton.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 840

Thập niên 840 hay thập kỷ 840 chỉ đến những năm từ 840 đến 849.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
846 — Nam Chiếu sang cướp Giao Châu, bị thứ sử Bùi Nguyên Dụ đánh tan.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 850

Thập niên 850 hay thập kỷ 850 chỉ đến những năm từ 850 đến 859.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
858 — Vương Thức được bổ làm Giao Châu kinh lược đô hộ sứ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 860

Thập niên 860 hay thập kỷ 860 chỉ đến những năm từ 860 đến 869.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
867 — Cao Biền đào kênh Thiên Uy tiện đường Ung, Quảng xuống.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 870

Thập niên 870 hay thập kỷ 870 chỉ đến những năm từ 870 đến 879.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
871 — Trận Reading: Æthelred I và Alfred the Great bại trận trước quân Viking.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 880

Thập niên 880 hay thập kỷ 880 chỉ đến những năm từ 880 đến 889.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
885 — Trận Tawahin: Khumarawayh nhà Tulun đánh bại 4000 quân nhà Abbas.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 890

Thập niên 890 hay thập kỷ 890 chỉ đến những năm từ 890 đến 899.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
 896 — Chiến tranh Đông La Mã-Bulgaria, Trận Boulgarophygon: Simeon I đánh bại hoàn toàn quân tiếp viện Đông La Mã.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 910

Thập niên 910 hay thập kỷ 910 chỉ đến những năm từ 910 đến 919.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
917 — Khúc Thừa Mỹ kế vị làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 920

Thập niên 920 hay thập kỷ 920 chỉ đến những năm từ 920 đến 929.

Chính trị và chiến tranh 
920 — Romanos I Lekapenos lên ngôi hoàng đế Đông La Mã.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 930

Thập niên 930 hay thập kỷ 930 chỉ đến những năm từ 930 đến 939.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
938: Ngô Quyền thắng quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 940

Thập niên 940 hay thập kỷ 940 chỉ đến những năm từ 940 đến 949.

Chính trị và chiến tranh 
944: Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô, nhận Ngô Xương Văn làm con.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 950

Thập niên 950 hay thập kỷ 950 chỉ đến những năm từ 950 đến 959.

Chính trị và chiến tranh 
950: Ngô Xương Văn phế Dương Tam Kha và lên ngôi vua là Nam Tấn Vương.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 960

Thập niên 960 hay thập kỷ 960 chỉ đến những năm từ 960 đến 969.

Chính trị và chiến tranh 
968: Dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh tự xưng hoàng đế, lập ra nhà Đinh.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 970

Thập niên 970 hay thập kỷ 970 là thập niên diễn ra từ năm từ 970 đến 979.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 980

Thập niên 980 hay thập kỷ 980 chỉ đến những năm từ 980 đến 989.

Chính trị và chiến tranh 
989: Quảng giáp Dương Tiến Lộc làm phản mang hai châu Hoan, Ái xin theo Chiêm Thành nhưng bị từ chối. Vua Lê Đại Hành thân đến đánh giết người hai châu ấy không biết bao nhiêu mà kể.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 240 TCN

Thập niên 240 TCN hay thập kỷ 240 TCN chỉ đến những năm từ 249 TCN đến 240 TCN.

Sự kiện 
249 TCN — Lã Bất Vi nhà Tần dẹp loạn dư đảng nhà Chu.

Tham khảo
Thập niên 300 TCN

Thập niên 300 TCN hay thập kỷ 300 TCN chỉ đến những năm từ 309 TCN đến 300 TCN.

Sự kiện 
308 TCN — Antigonos I và Seleukos I bất phân thắng bại trong một trận chiến ở nam Lưỡng Hà. Sáng hôm sau, Seleukos bất ngờ đột kích doanh trại Antigonos thắng lợi. Antigonos từ bỏ ý định chinh phục các tình miền đông.

Tham khảo
Thập niên 0 TCN

Thập niên 0 TCN là giai đoạn giữa năm 9 TCN và năm 1 TCN, chín năm cuối cùng trước Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0.

Đây là danh sách sự kiện diễn ra trong thập niên 0 TCN xếp theo năm.

Sinh 
 9 TCN
 Hán Bình Đế (d. 6)
 Asconius Pedianus, nhà sử học và viết kịch La Mã

Mất 
 8 TCN
 Horace, nhà thơ La Mã (b. 65 TCN)
 Polemon, client king of Cilicia, Pontus, Colchis and the Bosporan Kingdom.
 7 TCN
 Hán Thành Đế (b. 51 TCN)
 6 TCN
 Lưu Hướng, học giả Trung Quốc
 1 TCN
 Hán Ai Đế (sinh 27 TCN)
 Triệu Phi Yến (sinh 32 TCN)

Tham khảo 

Thập niên 0 TCN
Thập niên 550 TCN

Thập niên 550 TCN hay thập kỷ 550 TCN chỉ đến những năm từ 559 TCN đến 550 TCN.

Sự kiện 
557 TCN — Quân Ba Tư vây Larissa (Calah) cho đến nhật thực.

Tham khảo
Thập niên 560 TCN

Thập niên 560 TCN hay thập kỷ 560 TCN chỉ đến những năm từ 569 TCN đến 560 TCN.

Sự kiện 
562 TCN — Amel-Marduk kế vị Naboukhodonosor II làm vua Babylon.

Tham khảo
Thập niên 600 TCN

Thập niên 600 TCN hay thập kỷ 600 TCN chỉ đến những năm từ 609 TCN đến 600 TCN.

Sự kiện 
607 TCN (15–26 tháng 3) — Quan sát được sao chổi Halley.

Tham khảo
Thập niên 640 TCN

Thập niên 640 TCN hay thập kỷ 640 TCN chỉ đến những năm từ 640 TCN đến 649 TCN.

Sự kiện 
640 TCN — Chiến thắng quyết định của Assyria trước Elam; Ashurbanipal bắt vua Humban-haltash III, sáp nhập Elam.

Tham khảo
Thập niên 650 TCN

Thập niên 650 TCN hay thập kỷ 650 TCN chỉ đến những năm từ 659 TCN đến 650 TCN.

Sự kiện 
656 TCN — Psamtik I kiểm soát toàn bộ Ai Cập. Kết thúc Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập.

Tham khảo
Thập niên 680 TCN

Thập niên 680 TCN hay thập kỷ 680 TCN chỉ đến những năm từ 689 TCN đến 680 TCN.

Sự kiện 
688 TCN — Ngày truyền thống thành lập Gela ở Sicilia là thuộc địa Rhodes và Crete.

Tham khảo
Thập niên 720 TCN

Thập niên 720 TCN hay thập kỷ 720 TCN chỉ đến những năm từ 720 TCN đến 729 TCN.

Sự kiện 
722 TCN — Cung thúc Đoàn làm phản dẫn quân vây kinh đô, nhưng bị Trịnh Trang công đánh và tận diệt, Đoàn phải tự sát.

Tham khảo
Thập niên 750 TCN

Thập niên 750 TCN hay thập kỷ 750 TCN chỉ đến những năm từ 750 TCN đến 759 TCN.

Sự kiện 
756 TCN — Sự thành lập của Cyzicus .
755 TCN— Ashur-nirari V kế vị Ashur-Dan III làm vua của Assyria

755 TCN— Aeschylus , Vua của Athens , qua đời sau 23 năm trị vì và được kế vị bởi Alcmaeon .

753 TCN— Alcmaeon , Vua của Athens , chết sau 2 năm trị vì. Ông được thay thế bởi Charops , được bầu là Archon với nhiệm kỳ 10 năm.

753 TCN — Thành phố Rome và Vương quốc La Mã được cho là được thành lập, theo truyền thống La Mã, và được cai trị bởi vị vua đầu tiên của Rome, Romulus . Khởi đầu của lịch ' Ab urbe condita ' của người La Mã . La Mã áp dụng bảng chữ cái Etruscan , mà chính người Etruscan đã áp dụng từ người Hy Lạp . Được thiết lập bởi Varro , đây là ngày phổ biến nhất được sử dụng.

752 TCN— Romulus , vị vua đầu tiên của La Mã , kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của người La Mã sau chiến thắng trước Caeninenses , sau vụ Hiếp dâm phụ nữ Sabine . Anh ta ăn mừng một chiến thắng nữa vào cuối năm qua Antemnates .

750 TCN - Người và Nhân mã , có lẽ từ Olympia , được tạo ra. Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

750 TCN - Người Hy Lạp thành lập thuộc địa ở Ý và Sicily .

750 TCN - Tấn Văn hầu giết Chu Huề vương .

750 TCN - 700 TCN— Funerary Vase ( Krater ), từ Nghĩa trang Dipylon , Athens , được chế tạo. Được phân bổ cho xưởng Hirschfield . Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

Sinh
757 TCN, Trịnh Trang công

754 TCN, Trần Hoàn công , Trần Đà , Khúc Ốc Vũ công

753 TCN, Numa Pompilius

~750 TCN, Tống Thương công

Mất
759 TCN: Tào Huệ bá

758 TCN: Sở Tiêu Ngao , Vệ Vũ công

757 TCN: Tào Mục công

755 TCN: Aeschylus , Ashur-dan III , Trần Bình công

753 TCN: Alcmaeon

750 TCN: Chu Huề vương

Tham khảo
Thập niên 780 TCN

Thập niên 780 TCN hay thập kỷ 780 TCN chỉ đến những năm từ 780 TCN đến 789 TCN.

Sự kiện
783 TCN - Shalmaneser IV kế vị cha mình là Adad-nirari III làm vua của Assyria .

780 TCN - 560 TCN — Sự thành lập của các thuộc địa Hy Lạp.

Mất
785 TCN: Đỗ Bá , Tấn Mục hầu

783 TCN: Adad-nirari III

782 TCN: Chu Tuyên vương

781 TCN: Trần Vũ công

Tham khảo
Thập niên 830 TCN

Thập niên 830 TCN hay thập kỷ 830 TCN chỉ đến những năm từ 830 TCN đến 839 TCN.

Sự kiện 
836 TCN - Shalmaneser III của Assyria dẫn đầu một cuộc thám hiểm chống lại Tabareni .

836 TCN - Nội chiến nổ ra ở Ai Cập .

Sinh
Adad-nirari III , vua của Assyria , được sinh ra (ngày gần đúng).

Shoshenq IV , pharaoh của Ai Cập được sinh ra (ngày gần đúng).

Mất
838 TCN: Sở Hùng Dũng ( vua thứ 13 của Sở) , Sái Vũ hầu .

837 TCN : Osorkon II .

836 TCN: Tào Di bá .

835 TCN: Athaliah ( vị vua thứ bảy của Vương quốc Judah ) .

832 TCN: Trần U công .

831 TCN: Tống Ly công (vua thứ tám của nước Tống) .

830 TCN: Kỷ Vũ công.

Tham khảo 

Thế kỷ 9 TCN

kk:Б. з. д. 832 жыл
Thập niên 840 TCN

Thập niên 840 TCN hay thập kỷ 840 TCN chỉ đến những năm từ 840 TCN đến 849 TCN.

Sự kiện

Mất
848 TCN: Tần quân , Jehoshaphat ( quốc vương thứ tư của Vương quốc Judah )

848 TCN: Sở Hùng Diên.

842 TCN: Joram (Israel).

841 TCN: Ahaziah (Judah) , Joram (Judah) , Tấn Tĩnh hầu .

Tham khảo

Thế kỷ 9 TCN
Thập niên 850 TCN

Thập niên 850 TCN hay thập kỷ 850 TCN chỉ đến những năm từ 850 TCN đến 859 TCN.

Sự kiện
859 TCN— Shalmaneser tấn công Syria và Israel .

858 TCN— Aramu trở thành vua của Urartu .

858 TCN— Shalmaneser III kế vị Assurnasirpal II làm vua của Assyria .

854 TCN hoặc 853 TCN - Shalmaneser III chiến đấu với liên quân Syria (bao gồm cả vua Ahab của Vương quốc Israel và Hadadezer ) trong trận chiến Qarqar .

850 TCN— Takelot II kế vị Osorkon II làm Vua Ai Cập .
850 TCN— Homer soạn Iliad và Odyssey .

850 TCN— Mesha dựng Bia Mesha , Đá Moabite ; câu chuyện dài 34 dòng, gần hoàn chỉnh và tiết lộ tên 'Israel', một câu chuyện về cuộc nổi dậy của Mesha chống lại Vương quốc Israel cổ đại.

Sinh
~852 TCN, Vệ Vũ công

Mất
859TCN , Tống Lệ công , Tấn Lệ hầu , Ashurnasirpal II.

858 TCN , Tần Phi Tử.

855 TCN, Vệ Khoảnh hầu , Trần Thận công , Lỗ Hiến công , Chu Di Vương.

852 TCN, Ahab , quốc vương thứ 7 Israel.

851 TCN, Tề Hiến công Sơn ,quân chủ thứ 7 của nước Tề. Ahaziah quốc vương thứ 8 của Israel

Tham khảo

Thế kỷ 9 TCN
Thập niên 860 TCN

Thập niên 860 TCN hay thập kỷ 860 TCN chỉ đến những năm từ 860 TCN đến 869 TCN.

Sự kiện
865 TCN, một vương quốc Hittite mới có tên là Karl-Karmanes (còn được gọi là Tyler-Ahmar và Tyr-Balsibu) trên bờ sông Euphrates ở Syria ngày nay đã được cai trị bởi vua Assyria Ashur Nasirpa II chinh phục.

Mất
867 TCN Vệ Trinh bá.

863 TCN Sái Lệ hầu , Chu Hiếu vương.

860 TCN Tề Ai công , Tề Hồ công.

Tham khảo

Thế kỷ 9 TCN
Thập niên 880 TCN

Thập niên 880 TCN hay thập kỷ 880 TCN chỉ đến những năm từ 880 TCN đến 889 TCN.

Sự kiện
887 TCN— Soshenq II kế vị [[Osorkon I[] làm vua Ai Cập .

885 TCN— Takelot I kế vị Soshenq II làm vua Ai Cập.

883 TCN— Ashurnasirpal II kế vị cha mình là Tukulti-Ninurta II làm vua của Assyria .

880 TCN — Ashurnasirpal chuyển thủ đô của hoàng gia Assyria đến Kalhu ( Nimrud hiện đại , Iraq ). Cổng sư tử có cánh đầu người ( lamassu ) hỗ trợ từ cung điện có niên đại từ thời kỳ này đến năm 859 trước Công nguyên .

Tham khảo

Thế kỷ 9 TCN
Thập niên 890 TCN

Thập niên 890 TCN hay thập kỷ 890 TCN chỉ đến những năm từ 890 TCN đến 899 TCN.

Sự kiện

892 TCN— Megacles , Vua của Athens , qua đời sau 30 năm trị vì và được kế vị bởi con trai ông là Diognetus .

891 TCN— Tukulti-Ninurta II kế vị cha mình là Adad-nirari II làm vua của Assyria .

Mất
895 TCN: Chu Cung vương

Tham khảo

Thế kỷ 9 TCN
Thập niên 0

Thập niên 0 bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 năm 1 Công nguyên và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 9 Công nguyên, bao gồm chín năm đầu tiên của Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0 TCN.

Nguồn

Liên kết ngoài
Thập niên 910 TCN

Thập niên 910 TCN hay thập kỷ 910 TCN chỉ đến những năm từ 910 TCN đến 919 TCN.

Sự kiện
915 TCN (bởi William F. Albright ) - Cái chết của Rehoboam , Vua của Vương quốc Judah cổ đại .

911 TCN - Adad-nirari II kế vị cha mình là Ashur-Dan II làm vua của Assyria .

911 TCN - Abijah , vua của Judah , qua đời.

Mất
910 TCN: Chu Mục Vương

907 TCN: Trần Hiếu công

Tham khảo

Thế kỷ 10 TCN
On the Road (phim)

Trên đường (tiếng Pháp: Sur la route, tiếng Anh: On the Road), là bộ phim của điện ảnh Brazil, Pháp, Anh, Mỹ hợp tác, do Walter Salles đạo diễn, dựa theo tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Jack Kerouac), tham gia cạnh tranh giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2012. Phim bắt đầu quay vào ngày 04 Tháng Tám 2010, ở Montreal, Canada, với một ngân sách 25.000.000 USD.

Nội dung

Diễn viên
 Sam Riley... Sal Paradise
 Garrett Hedlund... Dean Moriarty
 Kristen Stewart... Marylou
 Kirsten Dunst... Camille
 Viggo Mortensen... Old Bull Lee
 Amy Adams... Jane
 Tom Sturridge... Carlo Marx
 Steve Buscemi
 Elisabeth Moss... Galatea Dunkel
 Murphy Moberly... Ray Lee
 Matthew Deano... Little Ray
 Alice Braga... Terry
 Danny Morgan... Ed Dunkel
 Terrence Howard... Walter
 Patrick Costello... Chad King
 Joey Klein... Tom Saybrook
 Alison Louder... Dorie
 Clara Furey... Inez
 Adam LeBlanc... Remi Boncoeur
 Jake La Botz as the Okie Hitchhiker
 Rocky Marquette as Alfred
 Imogen Haworth
 Marie-Ginette Guay as Gabrielle Levesque (Aunt of Sal Paradise)
 Giovanna Zacarías as Puta Loca Roja
 Kaniehtiio Horn as Rita Bettancourt
 Joe Chrest as Virginia Cop

Xem thêm

 
 
 Film news and casting information

Tham khảo

Phim Pháp
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim Brasil
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim phiêu lưu
Phim năm 2012
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim chính kịch Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim chính kịch Pháp
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim của hãng Lionsgate
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1950
Phim phiêu lưu thập niên 2010
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim liên quan đến LGBT thập niên 2010
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim liên quan đến LGBT của Mỹ
Phim liên quan đến LGBT Brasil
Phim chính kịch Brasil
Phim phiêu lưu Canada
Phim Canada
Phim hãng Film4 Productions
Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ
Phim của Icon Productions
Phim đường phố
Phim của American Zoetrope
Phim liên quan đến LGBT của Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhạc nền phim của Gustavo Santaolalla
To Rome with Love (phim)

Tới Rome với tình yêu (tiếng Anh: To Rome with Love) là bộ phim hài lãng mạn của Mỹ, Italia và Tây Ban Nha, do Woody Allen viết kịch bản và đạo diễn, công chiếu tại Italia từ 20.4 và Mỹ từ 22.6.2012.

Nội dung

Diễn viên 
 Woody Allen as Jerry, Phyllis' husband and Hayley's father
 Fabio Armiliato as Giancarlo, Michelangelo's father
 Alec Baldwin as John, Jack's acquaintance and adviser
 Roberto Benigni as Leopoldo, a celebrity
 Penélope Cruz as Anna, a prostitute
 Judy Davis as Phyllis, Jerry's wife and Hayley's mother
 Jesse Eisenberg as Jack, Sally's boyfriend
 Greta Gerwig as Sally, Monica's best friend and Jack's girlfriend
 Ellen Page as Monica, Sally's best friend 
 Alessandro Tiberi as Antonio, Milly's husband
 Alessandra Mastronardi as Milly, Antonio's wife
 Simona Caparrini as Giovanna, Antonio's aunt
 Ornella Muti as Pia Fusari, an actress
 Flavio Parenti as Michelangelo, Hayley's boyfriend
 Alison Pill as Hayley, Michelangelo's girlfriend
 Riccardo Scamarcio as Hotel Thief
 Marta Zoffolias Marisa Raguso, an interviewer for Leopoldo
 Lino Guanciale as Leonardo

Xem thêm 
 
 Intervista a Roberto Benigni durante la presentazione del film

Tham khảo

Phim hài Ý
Phim hài Mỹ
Phim hài Tây Ban Nha
Phim năm 2012
Phim tiếng Anh
Phim hài lãng mạn thập niên 2010
Phim độc lập Mỹ
Phim về truyền thông
Phim Ý
Phim Mỹ
Phim hài lãng mạn Mỹ
Phim về diễn viên
Phim của Sony Pictures Classics
Phim tiếng Ý
Phim về âm nhạc và nhạc sĩ cổ điển
Phim do Woody Allen đạo diễn
Kịch bản phim của Woody Allen
Phim của Focus Features
Phim hiện thực huyền ảo
Danh sách phim có doanh thu cao nhất tại Vương quốc Liên hiệp Anh

Danh các bộ phim có doanh thu cao nhất tại Anh (bao gồm cả Scotland, Wales và Bắc Ireland, dựa trên doanh thu vé bán tại các rạp theo 25th Frame.

Dưới đây là 100 phim trong danh sách (đơn vị tính: dollar Mỹ):

Tham khảo

Xem thêm 
 All-TIME 100 Movies
 Danh sách 100 phim hay nhất của Viện phim Mỹ
 Danh sách 100 phim Anh hay nhất của Viện phim Anh
 Danh sách 100 phim Nga hay nhất mọi thời đại (RosKino)
 Danh sách phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ
 100 phim ăn khách nhất tại Pháp
 Danh sách phim ăn khách nhất của điện ảnh Hoa Kỳ
 100 phim hay nhất của điện ảnh Hoa ngữ
 Danh sách các bộ phim có doanh thu cao nhất Ấn Độ

Danh sách phim
Điện ảnh Vương quốc Liên hiệp Anh
Ong lai châu Phi

Ong lai châu Phi trong tiếng Anh còn gọi là ong sát thủ là kết quả lai tạo giữa hai giống ong mật phương Tây (Apis mellifera) và ong mật châu Phi (A. m. scutellata). Những con ong lai hung hãn hơn so với bất kỳ của châu Âu phân loài khác nhau. Bầy nhỏ ong lai châu Phi có khả năng chiếm tổ ong mật ong châu Âu bằng cách xâm nhập các tổ ong và thiết lập con ong chúa của chính chúng sau khi giết chết ong chúa ong mật châu Âu.

Nguồn gốc 
Trong thập niên 1950, các nhà nghiên cứu về di truyền học người Brasil đã cho rằng giống ong từ vùng nhiệt đới của châu Phi có thể thích nghi tốt hơn với khí hậu nhiệt đới của Nam Mỹ, so với các loài ong xuất xứ từ châu Âu. Năm 1956, phòng nghiên cứu đại học Sao Paolo-Brazil đã bắt 35 cá thể ong Châu phi và tiến hành lai tạo nhằm cải tiến giống ong địa phương và nâng cao sản lượng mật. Những con ong lai châu Phi đã thoát ra ngoài môi trường tự nhiên trước khi quá trình lai tạo giống kết thúc. Sau khi thoát ra ngoài môi trường tự nhiên, chúng sinh sản cực kỳ nhanh, với tốc độ lan rộng khoảng 480 km/năm, qua những vùng nhiệt đới của Nam và Trung Mỹ. 
Đàn ong châu Phi đầu tiên được xách định là tự di chuyển tới Mỹ là vào tháng 10 năm 1990 tại Hidalgo, tiểu bang Texas. Đàn ong lan rộng ra phía bắc và phía tây của Texas và lan rộng qua phía bắc México. Loài ong lai này đã hiện diện tại 4 tiểu bang Hoa Kỳ.

Tính cách 
Ong sát thủ là loài có tính hiếu chiến được di truyền từ loài ong châu Phi nhưng lại là loài cần cù, chăm chỉ nếu gặp loài khác tấn công chúng liền lặp tức tập trung phản công. Ong sát thủ được biết là đã tấn công động vật và con người, và một vài cái chết do loài ong này gây ra đã được phát hiện. Tuy nhiên, các chuyên gia đã chỉ ra rằng loài ong lai này thực ra ít hung hăng hơn loài ong thuần Châu Phi. Họ cũng chỉ ra rằng các vụ tấn công có một loại chất hóa học. Ong sát thủ chỉ chích (đốt) khi nó bị quấy phá; chúng không hung hăng trong tự nhiên. Tuy nhiên, sau khi ong bị quấy phá chích nạn nhân và bay đi, chúng để lại kim dính trên cơ thể nạn nhân. Chất hóa học đó chính là isoamyl acetate (dầu chuối), chất này có mùi hấp dẫn, thu hút các con ong khác. Khi những con ong khác đến gần nạn nhân của vụ chích ban đầu, nạn nhân thường có xu hướng hoảng sợ, vì thế họ thường quấy phá các con ong khác này, điều này dễ khiến chúng chích nhiều hơn. Vết chính mới tạo ra nhiều chất hóa học isoamyl acetate thu hút thêm nhiều con ong khác nữa, điều này làm tăng thêm tâm lý sợ hãi cho nạn nhân. Ong sát thủ có xu hướng di chuyển theo bầy đàn và phản ứng theo cấp số nhân với chất isoamyl acetate.

Đặc điểm sinh thái 
Là loài có sức sát thương lớn đối với con người. Chúng là động vật ăn thịt, thường bắt côn trùng gây hại hoặc các loài ong khác làm thức ăn. Ong sát thủ là loài mang lại lợi ích cho tự nhiên và môi trường sinh thái vì chúng tiêu diệt những loài sâu bọ có hại, giảm tác hại do côn trùng có hại gây ra cho môi trường.

Tham khảo 

M
Động vật lai ghép
Côn trùng thụ phấn
Côn trùng gây hại nông nghiệp
Côn trùng gây hại
Apis mellifera scutellata

Ong mật châu Phi (Apis mellifera scutellata) là một phân loài của ong mật phương Tây. Nó có bản địa ở miền trung và miền nam châu Phi, mặc dù nó bị thay thế bởi ong mật Mũi Hảo Vọng, Apis mellifera capensis.
Phân loài này đã được quyết định tạo thành một phần của tổ tiên của các các ong lai châu Phi (còn được gọi là "ong sát thủ") lây lan qua Mỹ.

Ong châu Phi đang bị đe dọa bởi sự ra đời của ong mật mũi Hảo Vọng vào miền bắc Nam Phi. Nếu một ong thợ cái từ một tổ ong mật mũi Hảo Vọng đi vào một tổ ong mật châu Phi, nó không bị tấn công, một phần do nó giống với ong chúa ong châu Phi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 http://www.doacs.state.fl.us/pi/plantinsp/apiary/africanbees.html 
 http://www.lawestvector.org/beebiology.htm 
 Species Profile- Africanized Honeybee (Apis mellifera scutellata) , National Invasive Species Information Center, Thư viện Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ. Lists general information and resources for Africanized Honeybee.

M
Côn trùng châu Phi
Động vật Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1836
Gradungula

Gradungula sorenseni, là loài duy nhất trong chi nhện Gradungula, phân bố ở New Zealand.
Tên của chi từ tiếng Latin ' "bước chân" và ' "càng", đề cập tới càng chân trước của loài này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Details of right spinnerets of Gradungula sorenseni female

Gradungulidae
Nhện New Zealand
Nhện Úc
Pandava laminata

Pandava laminata là một loài nhện thuộc họ Titanoecidae. Loài này được mô tả khoa học năm 1878 bởi Tord Tamerlan Teodor Thorell. Loài này phân bố ở Trung Quốc, New Guinea, quần đảo Marquesas và Đài Loan.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Pandava
Động vật được mô tả năm 1878
Nhện châu Á
Titanoecidae
Amegilla

Amegilla là một chi ong trong tông Anthophorini. Một vài loài trong chi này có các dải ánh kim loại trên bụng.

Chi này trước đây được xếp vào họ Anthophoridae, nhưng hiện nay thuộc họ Apidae và họ này hiện bao gồm tất cả các chi trước đây thuộc họ Anthophoridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 ITIS: Genus Amegilla

Anthophorini
Lễ Chúa Thăng Thiên

Lễ Chúa Thăng Thiên hay Lễ Chúa Giêsu Lên Trời là một ngày lễ của Kitô giáo được cử hành sau Lễ Phục Sinh bốn mươi ngày (tính từ Chúa Nhật Phục Sinh). Do đó, lễ này luôn rơi vào một ngày Thứ Năm, nhưng thường mừng kính trọng thể vào ngày Chủ Nhật của tuần đó. Lễ Thăng Thiên diễn tiến theo ý nghĩa nội dung Tân Ước, theo đó, sau khi Chúa Giêsu sống lại, ngài đã ở lại cùng với các môn đồ trong bốn mươi ngày, sau đó lên trời để kết thúc sự hiện diện của ngài giữa loài người trần thế. Một số nhánh Kitô giáo cử hành Lễ Thăng Thiên một cách trang trọng vào một ngày Chủ Nhật kế tiếp.

Ngày Thứ Năm Lễ Thăng Thiên còn là một ngày lễ ở nhiều quốc gia như Áo, Bỉ, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Iceland, Liechtenstein, Luxembourg, Na Uy, Pháp, Phần Lan, Thuỵ Điển, Thuỵ Sĩ, Burundi, Madagascar, Namibia, Sénégal, Colombia, Haiti, Martinique, Indonesia và Vanuatu.

Ngày lễ
 2011: 2 Tháng Sáu
 2012: 17 Tháng Năm
 2013: 9 Tháng Năm
 2014: 29 Tháng Năm
 2015: 14 Tháng Năm
 2016: 5 Tháng Năm
 2017: 25 Tháng Năm
 2018: 31 Tháng Năm
 2019: 30 Tháng Năm
 2020: 21 Tháng Năm
 2021: 13 Tháng Năm
 2022: 26 Tháng Năm
 2023: 18 tháng Năm

Tham khảo

Xem thêm
 Lễ Thăng Thiên 

Kitô giáo
Thăng thiên
Thăng thiên
Thứ Năm
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Năm
Thuật ngữ Kitô giáo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Sáu
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tư
Mùa Phục Sinh
Ngày lễ Đức
Anthophora

Anthophora là một trong các chi ong lớn nhất trong họ Apidae, với hơn 450 loài phân bố trên toàn cầu được xếp vào 14 phân chi khác nhau. Chúng phân bố phổ biến và đa dạng ở miền Toàn bắc và châu Phi. Hầu hết các loài làm tổ trong đất, hoặc trên đất gò hoặc trong đất bằng phẳng; ấu trùng lớn lên trong tổ có lớp sáp chống thấm từ bên trên và không làm kén.

Các loài đặc trưng
Các loài đặc trưng gồm:
Anthophora curta
Anthophora edwardsii
Anthophora urbana
Anthophora furcata
Anthophora plumipes

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
C. D. Michener (2000) The Bees of the World, Johns Hopkins University Press.

Liên kết ngoài
Anthophora Identification Guide
List of Species
Worldwide Species Map
Anthophora abrupta Say on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Anthophorini

Phân họ Ong mật
Piroj Petchumsorn

Piroj Petchumsorn () là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Thái Lan. Anh hiện đang chơi cho Nakhon Pathom, ở giải vô địch bóng đá Thái Lan.

Liên kết ngoài 
 Official team website 

Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nam Thái Lan
Sinh năm 1987
Tần số cực cao

Tần số cực cao (UHF) là dải tần số vô tuyến nằm trong khoảng 300 MHz tới 3 GHz (3,000 MHz), còn được gọi là băng tần decimet hay sóng decimet do bước sóng của UHF nằm trong khoảng 1 tới 10 decimet (10 cm tới 1 m).

Đặc tính, ưu điểm và nhược điểm
Thu phát tín hiệu vô tuyến và TV kiểu điểm-điểm bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Chẳng hạn như độ ẩm không khí, gió mặt trời, vật cản vật lý (núi, tòa nhà), thời gian trong ngày đều ảnh hưởng tới việc truyền dẫn tín hiệu và gây suy giảm tín hiệu tại điểm thu. Độ ẩm không khí hấp thụ một phần năng lượng của mọi loại sóng vô tuyến. Khí quyển hấp thụ một phần năng lượng làm suy hao cường độ tín hiệu khi truyền đi xa. Tần số càng cao thì suy hao khi truyền qua môi trường khí quyển càng lớn. Các tín hiệu TV dùng tần số UHF nói chung thường bị suy hao bởi độ ẩm không khí lớn hơn so với các băng tần thấp hơn, chẳng hạn như tín hiệu TV dùng VHF. Tầng điện ly có thể phản xạ một số sóng vô tuyến, giúp sóng vô tuyến truyền đi xa hơn, điều này được gọi là truyền dẫn sóng trời, các tần số nhỏ hơn như LF, HF... thường dùng chế độ sóng trời. Tín hiệu truyền hình UHF không dùng chế độ sóng trời này, nên khoảng cách thu phát nhỏ hơn so với HF hay LF.

Ưu điểm chính của truyền dẫn UHF là anten nhỏ gọn, vì bước sóng UHF nhỏ, nên kích thước anten có thể so sánh được với bước sóng. Các anten nhỏ hơn có thể được dùng cho các băng tần cao hơn.

Nhược điểm chính của UHF là khoảng cách thu phát ngắn, thường trong tầm nhìn thẳng giữa anten trạm phát truyền hình và anten thu của khách hàng.

UHF được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống vô tuyến hữu tuyến và điện thoại không dây có anten thu phát gần nhau. Các hệ thống này không truyền đi xa được nên không gây nhiễu với hệ thống cục bộ khác. Một số dịch vụ thông tin liên lạc thương mại và công cộng cũng dùng UHF. Các dịch vụ dân sự chẳng hạn như GMRS, PMR446, UHF CB, 802.11b ("WiFi"), các mạng di động GSM và UMTS. Nếu muốn truyền tín hiệu UHF đi xa thì cần phải có các trặm lặp.

Xem thêm
Danh sách trạm phát sóng truyền hình analog tại Việt Nam
Số hóa truyền hình tại Việt Nam
Bluetooth
Kênh 37
UHF CB
Tần số rất cao
Wi-Fi

Tham khảo

Liên kết ngoài 
U.S. cable television channel frequencies
TVTower.com – Commercial Television Frequencies
Tomislav Stimac, "Definition of frequency bands (VLF, ELF... etc.)". IK1QFK Home Page (vlf.it).

be-x-old:Дэцымэтровыя хвалі

Phổ vô tuyến
Công nghệ truyền hình
Không dây

id:Frekuensi ultra tinggi
ms:Frekuensi ultra tinggi
ca:UHF
da:UHF
de:Dezimeterwelle
en:Ultra high frequency
es:UHF
eo:Decimetra ondo
fr:Ultra haute fréquence
ko:극초단파
hi:परा उच्च आवृति
it:Ultra high frequency
he:UHF
nl:UHF (radiospectrum)
ja:極超短波
no:Ultrahøy frekvens
pl:Fale decymetrowe
pt:UHF
ru:Дециметровые волны
simple:Ultra high frequency
fi:UHF
sv:UHF
th:ยูเอชเอฟ
zh:特高頻