Đi tìm ẩn số

Đi tìm ẩn số là một chương trình trò chơi truyền hình do Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (TFS) và công ty Kiết Tường phối hợp sản xuất, dựa theo định dạng của chương trình Miljoenenjacht (tên ) của hãng Endemol. Chương trình được phát sóng trên kênh HTV7 vào lúc 10:00 sáng chủ nhật hàng tuần, và là một phần trong chuyên mục Tạp chí văn nghệ phát sóng thường kỳ vào ngày chủ nhật. Nghệ sĩ Thanh Bạch là người dẫn dắt chương trình này trong suốt thời gian phát sóng.

Kể từ khi ra mắt vào ngày 19 tháng 6 năm 2005, Đi tìm ẩn số được dựa theo định dạng của phiên bản Úc, với 20 chiếc cặp do những người mẫu giữ và giải thưởng cao nhất trị giá 50.000.000 đồng. Từ ngày 18 tháng 6 năm 2006 đến ngày 24 tháng 9 năm 2017, chương trình tuân theo định dạng của Hoa Kỳ (và một phần theo phiên bản gốc tại Hà Lan) với 26 chiếc cặp chứa các giải thưởng từ 1.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Luật chơi

Chuẩn bị
Ban đầu, khi còn sử dụng phiên bản Úc, chương trình có một khu vực gồm 20 ghế cho 20 thí sinh, được đánh số từ 1 đến 20. 19 thí sinh đầu tiên sẽ được tuyển chọn trước khi chương trình diễn ra; người thứ 20 sẽ là một trong những khán giả ngẫu nhiên tại trường quay.

Khi chuyển sang phiên bản Hoa Kỳ, với số ghế tăng lên 26, số thí sinh được tuyển chọn ban đầu tăng lên 21. Khi chương trình bắt đầu, 5 thí sinh còn lại được chọn ngẫu nhiên từ hàng ghế khán giả qua 2 lượt (lượt đầu chọn một nhóm 4 người ngồi chung hàng ghế trong một nhóm khán giả; lượt sau chọn 1 người ngồi ở một vị trí bất kỳ). Thanh Bạch khuyên khán giả vui lòng kiểm tra vị trí ngồi của mình để xem máy tính có khớp với vị trí của họ không. 

Từ ngày 10 tháng 7 năm 2016, không còn khán giả nào được chọn ngẫu nhiên: cả 26 ghế đều được tuyển chọn trước chương trình. Trong một số tập phát sóng, 26 người này có thể có một đặc điểm chung (ví dụ: là công nhân viên của một công ty nào đó,...)

Nếu tập phát sóng là dành cho người nổi tiếng, sẽ bỏ qua phần này cũng như vòng 1 và vòng 2.

Vòng 1
Các thí sinh trả lời năm câu hỏi dưới hình thức trắc nghiệm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Mỗi câu hỏi có bốn phương án trả lời A, B, C và D, với thời gian suy nghĩ và trả lời là 5 giây. Thí sinh trả lời câu hỏi bằng cách nhấn phím tương ứng với đáp án trên bàn phím trước mặt. Trả lời đúng câu hỏi, mỗi thí sinh ghi được số điểm bằng với số thí sinh đã trả lời sai trong câu hỏi đó; trả lời sai không có điểm. Câu hỏi càng có ít người trả lời đúng thì điểm số mà những người trả lời đúng nhận được càng cao. Số điểm cao nhất trong 1 câu hỏi là 25 điểm (với trường hợp 1 người đúng và 25 người sai hay là cả 26 người đáp đúng); cao nhất cho cả vòng chơi là 125 điểm.

Sau câu hỏi đầu tiên, hai thí sinh trả lời đúng và nhanh nhất sẽ được người dẫn chương trình công bố tên, đồng thời bảng điểm của cả 26 thí sinh sẽ hiện ra. Sau câu hỏi thứ tư, bốn thí sinh có số điểm cao nhất sẽ được đọc tên; hai người có số điểm cao nhất sau cả năm câu hỏi sẽ bước vào vòng 2. Trong trường hợp có nhiều thí sinh bằng điểm, thí sinh có thời gian trả lời các câu hỏi nhanh nhất sẽ được chọn.

Vòng 2
Hai thí sinh đứng đối diện nhau cạnh một chiếc bàn tròn, trên bàn có 1 đèn lớn và chuông cho mỗi thí sinh. Khi người dẫn chương trình ra hiệu lệnh bắt đầu, đèn trường quay tối dần trong khi đèn trên bàn nhấp nháy trong 5 giây. Hai thí sinh lúc này sẽ quyết định bấm chuông (dừng cuộc chơi và nhận giải thưởng khuyến khích trị giá 1,5 triệu đồng (từ 2006 là 3 triệu đồng)) hay không (tham gia vòng chơi chính).

Nếu có thí sinh bấm chuông, thí sinh này nhận giải khuyến khích trên, người còn lại vào chơi vòng chơi chính (nếu cả 2 cùng bấm thì người bấm trước nhận giải khuyến khích).

Nếu không có thí sinh nào nhấn chuông, chương trình sẽ có một câu hỏi phụ (là một bài toán đơn giản, có thể là tính giá trị biểu thức hoặc tìm giá trị của ẩn trong phương trình). Thí sinh được bấm chuông sau khi người dẫn chương trình hô "Hết" và chắc chắn có đáp án, nếu bấm chuông và trả lời đúng thì sẽ được vào vòng chơi chính, nếu không thì thí sinh còn lại tự động được vào vòng chơi chính.

Từ ngày 17 tháng 7 năm 2016, chỉ có phần câu hỏi phụ được sử dụng (không còn giải khuyến khích).

Vòng chơi chính
Đây là vòng chơi dành cho thí sinh đã vượt qua vòng 2, hoặc dành cho người nổi tiếng tham gia (với các tập này, sẽ có 2 người nổi tiếng, mỗi người chơi 1 vòng chính độc lập nhau).

Trên sân khấu trình bày nhiều chiếc cặp được đánh số thứ tự với nhiều giá trị khác nhau được sắp xếp ngẫu nhiên. Thí sinh được xem trước bảng giá trị được xếp theo thứ tự tăng dần, nhưng không biết trước cặp nào chứa bao nhiêu tiền. Lúc này, thí sinh sẽ dự đoán chiếc cặp nào chứa giá trị tiền thưởng cao nhất; chiếc cặp này sẽ được đưa xuống bàn chơi của thí sinh và được giữ lại đến khi kết thúc vòng chơi.

Sau đó thí sinh chơi theo từng vòng chơi, ở mỗi vòng, thí sinh cần mở một số lượng cặp nhất định theo bảng dưới đây.

Khi kết thúc một vòng, ngân hàng sẽ gọi điện tới người dẫn chương trình để đề nghị bán chiếc cặp thí sinh đang giữ. Khi cuộc gọi kết thúc, dẫn chương trình sẽ thông báo số tiền ngân hàng chào mua cặp, và người chơi được quyết định:

 Chấp nhận (bằng cách nói "tôi chấp nhận" và bấm nút trên bàn): Chiếc cặp người chơi đang giữ được bán cho ngân hàng, số tiền ngân hàng chào giá là số tiền thưởng cuối cùng của thí sinh.
 Không chấp nhận (bằng cách nói "tôi không chấp nhận" và đóng nắp hộp chứa nút bấm trên bàn): Thí sinh tiếp tục chơi vòng kế tiếp với luật chơi tương tự.

Cần lưu ý rằng bất kể lựa chọn như thế nào, các chiếc cặp vẫn được mở tiếp theo thứ tự vòng chơi trên (nếu quyết định chấp nhận thì đây được xem là tình huống giả định).

Sau khi mở đủ số cặp nhất định, trước khi người mẫu mở cặp mà thí sinh chỉ định, chương trình sẽ cho một hoặc hai người dự đoán giá trị tiền của chiếc cặp này. Nếu đoán đúng, người đó sẽ nhận tiền thưởng theo quy tắc sau:

Nếu thí sinh không chấp nhận tất cả các lần ngân hàng chào giá, số tiền trong chiếc cặp được chọn ban đầu là số tiền thưởng cuối cùng của thí sinh đó.

Giá trị của các chiếc cặp

Các phiên bản khác 
Nam 2006, công ty Kiết Tường đã phối hợp với Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nội để sản xuất chương trình Những ẩn số vàng, phiên bản của Đi tìm ẩn số dành cho khán giả miền Bắc. Được thực hiện dựa trên định dạng của Hoa Kỳ, nhưng Những ẩn số vàng chỉ có 20 chiếc cặp với giá trị giải thưởng cao nhất là 50.000.000 đồng. Chương trình được phát sóng vào lúc 20:00 chủ nhật hàng tuần trên kênh của Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội từ ngày 3 tháng 9 năm 2006 đến ngày 7 tháng 9 năm 2008, với người dẫn chương trình xuyên suốt là NSƯT Chí Trung.

Phát sóng

Tạm ngừng phát sóng 
Đi tìm ẩn số đã có một số lần phải tạm ngừng phát sóng theo kế hoạch do trùng với các sự kiện đặc biệt và đã được phát sóng trở lại vào 7 ngày sau đó. Cụ thể:

 25/11/2005 và 04/12/2005, để phục vụ phát sóng các chương trình trong thời gian diễn ra SEA Games 23.
 15/06/2008, do trùng vào dịp Quốc tang cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt.
 Các ngày 17/05/2009, 24/06/2012, 30/06/2013, 03/08/2014, 16/08/2015, do trùng thời điểm diễn ra trận chung kết của chương trình Đường lên đỉnh Olympia có điểm cầu tại Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đến chương trình Tạp chí văn nghệ rút ngắn từ 150 phút xuống 60 phút (tức từ 8h30 đến 9h30, năm 2012 từ 8h00 đến 9h00).
 11/09/2011, do trùng vào dịp Quốc tang cựu chủ tịch nước Võ Chí Công.
 13/10/2013, do trùng vào dịp Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 04/12/2016, do trùng vào dịp Quốc tang Nguyên Chủ tịch nước Cuba Fidel Castro.

Ghi chú

Tham khảo 

Chương trình trò chơi truyền hình trên HTV
Chương trình truyền hình trên HTV
Trò chơi truyền hình Việt Nam