Trị An

Trị An là một phường thuộc thành phố Đồng Nai, Việt Nam.

Địa lý 
Phường Trị An là một phường nằm ở phía Tây của thành phố Đồng Nai, cách phường Trấn Biên khoảng 35 km về phía Đông Bắc, thuộc khu vực Vĩnh Cửu trước đây.

Đây đồng thời cũng là phường có diện tích lớn nhất Việt Nam và nằm ở phía Tây của Vườn Quốc gia Cát Tiên có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp với các xã Phú Lý và Tân Lợi
Phía Đông giáp với các xã Thanh Sơn, La Ngà, Thống Nhất và Bàu Hàm với ranh giới là Hồ Thủy điện Trị An
Phía Nam giáp với xã Tân An
Phía Đông giáp với các xã Thường Tân, Bắc Tân Uyên và Phú Giáo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh với ranh giới là Sông Bé và Suối Mã Đà

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Tân An sau sắp xếp có diện tích 80,2 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 39.291 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Hành chính 
Phường Trị An được chia thành các khu phố và ấp: Khu phố 1, Khu phố 2, Khu phố 3, Khu phố 4, Khu phố 5, Khu phố 6, Khu phố 7, Khu phố 8, 1 Trị An, 2 Trị An, 3 Trị An, 4 Trị An, Hiếu Liêm, 1 Mã Đà, 2 Mã Đà, 3 Mã Đà, 4 Mã Đà, 5 Mã Đà, 6 Mã Đà

Lịch sử 
Nguyên xưa nơi đây thuộc địa phận của huyện Long Thành, phủ Phước Tuy, tỉnh Biên Hòa thời Nguyễn. Nơi đây, triều đình nhà Nguyễn đặt tuần Phước Vĩnh (trước gọi là nguồn Lá Bôn), một trạm thu thuế thương mại giao dịch giữa vùng xuôi với người dân tộc thiểu số.

Sau khi kiểm soát được hoàn toàn Đại Nam, thực dân Pháp đã thực hiện chế độ cai trị thuộc địa tại Nam Kỳ. Cơ cấu phủ huyện bị bãi bỏ, thay bằng cơ cấu hành chính kiểu Pháp. Năm 1897, địa danh Trị An được ghi nhận thuộc tổng Phước Vĩnh Hạ, tỉnh Biên Hòa. Năm 1928, quận Tân Uyên được thành lập. Xã Trị An khi đó thuộc tổng Phước Vĩnh Hạ, quận Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa.

Thời Việt Nam Cộng hòa, năm 1959, quận Tân Uyên thuộc về tỉnh Phước Thành mới thành lập. Tuy nhiên, đến năm 1965 thì tỉnh Phước Thành giải thể, quận Tân Uyên trở lại tỉnh Biên Hòa.

Đến năm 1976, các xã Cây Gáo và Trị An thuộc huyện Vĩnh Cửu còn các lâm trường Hiếu Liêm, Mã Đà của huyện Tân Phú.

Ngày 23 tháng 12 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 284-HĐBT về việc thành lập thị xã Vĩnh An thuộc tỉnh Đồng Nai. Theo đó:

 Thành lập thị xã Vĩnh An thuộc tỉnh Đồng Nai trên cơ sở huyện Vĩnh Cửu và 2 lâm trường Hiếu Liêm, Mã Đà của huyện Tân Phú.
 Thành lập phường Cây Gáo trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Cây Gáo
 Thành lập phường Trị An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Trị An

Ngày 12 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 16-HĐBT điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường của huyện Long thành thị xã Vĩnh An của tỉnh Đồng Nai. Theo đó, chia phường Cây Gáo thành 2 đơn vị hành chính: phường Cây Gáo và xã Vĩnh Tân.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định 109-CP về việc tái lập huyện Vĩnh Cửu; điều chỉnh địa giới một số xã phường thuộc thành phố Biên Hòa và các huyện Long Khánh, Long Thành, Nhơn Trạch, Tân Phú, Thống Nhất, Xuân Lộc của tỉnh Đồng Nai. Theo đó, tái lập huyện Vĩnh Cửu trên cơ sở giải thể thị xã Vĩnh An. Theo đó:

 Tái lập huyện Vĩnh Cửu trên cơ sở giải thể thị xã Vĩnh An
 Thành lập thị trấn Vĩnh An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của phường Cây Gáo 
 Thành lập xã Trị An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của phường Trị An

Ngày 13 tháng 3 năm 2003, Chỉnh phủ ban hành Nghị định số 25/2003/NĐ-CP về việc thành lập xã Mã Đà, Hiếu Liêm thuộc huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai. Theo đó:

 Thành lập xã Mã Đà trên cơ sở 40.078,47 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số 6.595 người của thị trấn Vĩnh An
 Thành lập xã Hiếu Liêm trên cơ sở 21.379,55 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số 3.870 người của xã Trị An.

Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1194/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024) về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2023 – 2025. Theo đó, sáp nhập toàn bộ 209,50 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 5.358 người của xã Hiếu Liêm vào xã Trị An.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1662/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Vĩnh An và các xã Mã Đà và xã Trị An thuộc huyện Vĩnh Cửu trước đây thành xã mới có tên gọi là xã Trị An.

Ngày 14 tháng 4 năm 2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 237/NQ-UBTVQH về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai (Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 30 tháng 4 năm 2026). Theo đó, thành lập phường Trị An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Trị An cũ.

Ngày 24 tháng 4 năm 2026, Quốc hội thông qua nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 30 tháng 4 năm 2026). Từ đó, phường Trị An thuộc thành phố Đồng Nai.

Chú thích

Tham khảo