Phaolô Lê Bảo Tịnh

Phaolô Lê Bảo Tịnh là một linh mục, giáo sư chủng viện Kẻ Vĩnh và là một vị Thánh tử đạo Việt Nam.

Tiểu sử
Cha Thánh Phaolô Lê Bảo Tịnh sinh năm 1793 tại thôn Trinh Hà, xã Hoằng Trung, huyện Hoằng Hóa, phủ Hà Trung, thừa tuyên Thanh Hoa (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa), trong một gia đình Công giáo thuộc xứ cai quản của Hạt đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài. Cha mẹ ông có sáu người con, ngài là con thứ ba. Năm 12 tuổi, Lê Bảo Tịnh đến ở với linh mục tên Duệ tại giáo xứ Bạch Bát để học chữ Nho, sau đó vào trường Kẻ Vĩnh để học tiếng Latin.

Niềm say mê đời sống ẩn tu 
Vì từ lâu, thầy Tịnh đã muốn sống đời ẩn dật giữa chốn rừng xanh, nên thầy quyết tâm theo đuổi lý tưởng. Tích trữ cơm khô, thầy trốn vào rừng để sống đời ẩn tu. Thầy tìm được một cái hang, đêm ngày cầu nguyện và ẩn tu trong hang đó được 1 năm.

Đến mùa Phục Sinh, đoán trước thầy Tịnh sẽ tìm đến linh mục để lãnh nhận Bí tích Giải tội, Đức cha Jacques Longer - Gia chỉ thị cho các cha không được giải tội cho thầy Tịnh và phải thuyết phục thầy trở về.

Trở về - Bị bắt lần 1 
Thầy Tịnh cải trang, đứng xếp hàng xen lẫn với các tín hữu vào tòa cáo giải. Nghe cách thức xưng tội, cha Pierre Eyot - Tấn tiên đoán và tra hỏi nhưng thầy Tịnh chỉ trả lời quanh co bằng những lời thật khôn khéo. Sau cùng, thầy Tịnh thành thực thú nhận. Sau khi nghe lời khuyên nhủ của cha Tấn, thầy nhận ra ý muốn của bề trên là ý muốn của Thiên Chúa. Thầy can đảm trở lại Chủng viện Kẻ Vĩnh thú tội với cha Nhân, tiếp tục học thần học và dạy tiếng Latinh.

Về sau, ông được Giám mục Havard Du tin tưởng phái đi Macao hai lần để tiếp nhận tiền bạc và đồ đạc để lo cho việc truyền giáo trong giáo phận, trong đó có một lần cả đoàn bị cướp hết. Tương truyền, trong khi ở Macao, ông có chiêm bao thấy một phụ nữ xinh đẹp hiện ra nói rằng: "Phaolô, Phaolô, khi về An Nam, con sẽ phải chịu khổ vì đạo"; nhưng ông không tin, tưởng là mỹ nhân kế nên mới hỏi lại ba lần bằng tiếng Latin, tiếng Việt và tiếng Hoa. Người phụ nữ này trả lời bằng tiếng tương tự: "Ta là Đức Bà Maria". Dù vậy, ông vẫn không tin cho đến khi bị bắt ở Thạch Tổ năm 1841.

Năm 1839, ông được phái sang Lào để truyền giáo. Được ít lâu, ông lại về nước xin Giám mục sai thêm người sang cùng. Thời gian này, triều đình đang lùng bắt gắt gao các nhà thừa sai, Giám mục Havard Du trốn ở rừng Bạch Bát và chết tại đó, Giám mục kế vị là Retord Liêu. Năm 1840, Giám mục Retord Liêu lại phái Lê Bảo Tịnh sang Macao lần thứ ba để chở đồ và đưa nhà thừa sai Taillandier về Kẻ Vĩnh. Mùa Đông năm 1841, trong lúc giảng dạy giáo lý tân tòng tại họ đạo Thạch Tổ, xứ Kẻ Đầm, tỉnh Hà Nam, lý trưởng Thạch Tổ vây bắt thầy Tịnh nộp cho chánh tổng. Con đường thập giá của thầy Tịnh kéo dài hơn bảy năm trời (1841-1847) đằng đẵng trong lao tù tại Hà Nội. Bị giam cầm lâu ngày, thương nhớ Chủng viện Kẻ Vĩnh, ngày 24-4-1843, Thầy Lê Bảo Tịnh gửi thư cho các cha và chủng sinh:

“Tôi, Phaolô, đang bị xiềng xích vì Chúa Kitô, từ chốn lao tù xin gửi lời kính thăm anh em. Nguyện xin Cha nhân ái và Chúa giàu lòng khích lệ đến an ủi anh em trong bất cứ hoàn cảnh nào. Chớ gì phép lành của Chúa sẽ là sương sa thấm gội và vun trồng việc học hành, gia tăng mức tiến cả về tu đức, cả về kiến văn, để anh em mau đạt tới chỗ hoàn hảo, thành tài. Có như thế qua anh em, người bên lương sẽ được chúc phúc và họ sẽ được bảo toàn hương thơm tốt lành của anh em”.

Vua Thiệu Trị cải án xử trảm của thầy Tịnh sang án lưu đày chung thân, biệt xứ suốt đời ở Phú Yên, tỉnh Bình Định. Trong khi thầy bị giam tại lao Trấn Phủ (Huế) để chờ các tù nhân khác cùng đi lưu đày thì vua Thiệu Trị băng hà. Vua Tự Đức lên nối ngôi, ban lệnh ân xá. Thầy Tịnh được phóng thích, trở về Chủng viện Vĩnh Trị (đã được tái lập).Năm 1848, ở tuổi 56, Lê Bảo Tịnh được truyền chức linh mục và đặt làm giám đốc chủng viện Vĩnh Trị. 

Cha Giám đốc Tịnh là người khôn ngoan, thông thạo chữ Nho nên đã mở trường dạy chữ Nho và bốc thuốc chữa bệnh. Tuy bề ngoài rất nghiêm khắc, nhưng các chủng sinh nhận thấy ngài sống nhân ái, dễ mến. Cha Tịnh chịu khó ngồi tòa giải tội. Lời giảng thuyết của cha có sức hấp dẫn, làm rung động và cảm hóa tâm hồn những người tín hữu.

Hành trình Tử Đạo

Bị bắt lần 2 
Năm 1857, quan phủ Ninh Bình cấp báo với quan tổng đốc Nam Định, Nguyễn Đình Hưng, đề nghị mở cuộc lục soát đại quy mô để lùng bắt các đạo trưởng. Vì nhớ ơn cha đã chữa lành bệnh, quan tổng đốc Nguyễn Đình Hưng nhờ người báo tin cho cha Tịnh nhưng người báo tin lại bị bệnh dọc đường.

Ngày 27 tháng 2 năm 1857, Cha bị bắt lần thứ hai tại chủng viện trên. cha bình tĩnh mời quan vào phòng uống nước và trình giấy phép mở trường. Tuy nhiên, vì xét thấy trong trường học có đồ lễ, cha bị bắt ra tỉnh để điều tra. Trước khi theo họ, cha vào nhà thờ cầu nguyện, từ giã các chủng sinh, những người con yêu quý của ngài. cha bị giam ở Nam Định chờ ngày vua ra án. Ban đầu, Cha chịu án tù chung thân vì tuổi đã cao, nhưng về sau, nhà vua ra án tử hình trảm quyết. Nhận được bản án, quan án cố gắng giải cứu cho linh mục Tịnh bằng cách khuyến dụ ông bỏ đạo Công giáo. Nhưng ngài từ tốn đáp lại lời quan rằng: "Tôi xin chân thành cảm ơn quan, vẫn luôn có lòng tốt tìm cách cứu tôi. Thân xác tôi ở trong tay quan, xin làm khổ nó tùy ý, tôi rất vui lòng, không oán than gì. Nó chết đi nhưng mai ngày sẽ sống lại trong vinh quang. Còn linh hồn tôi là của Thiên Chúa, không có gì làm tôi hy sinh nó được, không ai có thể lay chuyển lòng tin tưởng của tôi. Đạo Thiên Chúa là chính đạo, là đạo thật, tôi yêu mến và giữ đạo ấy từ thuở bé, và dù tôi có chết cũng chẳng bỏ được".

Quan tổng đốc Hưng đề nghị cha khai là tín hữu dạy chữ Nho và bốc thuốc nhưng cha vẫn can đảm xác nhận mình là linh mục. Cha dành 37 ngày trong tù để củng cố đức tin cho những anh em tín hữu yếu đuối. Không quên các chủng sinh thân yêu, 12 ngày trước khi bị xử, cha còn viết cho họ một thư dài bằng Latinh với những lời lẽ cảm động.

Khi bản án tử hình đến nơi, ngày 06-4-1857, lần cuối cùng tổng đốc Hưng khuyên cha bỏ đạo, nhưng cha nói: “Thân xác tôi ở trong tay quan, quan muốn làm khổ thế nào tùy ý, nhưng linh hồn tôi là của Chúa, không có gì khiến tôi hy sinh nó được”.

Ngày 6 tháng 4 năm 1857, linh mục Phaolô Lê Bảo Tịnh bị trảm quyết tại pháp trường Bảy Mẫu (Nam Định).. Thi hài của cha được an táng dưới nền nhà thờ Vĩnh Trị. Đến năm 1880, phần mộ cha Phaolô Tịnh được cải táng về nhà thờ Chính tòa Sở Kiện, tỉnh Hà Nam.

Tôn Phong 
Ngày 2 tháng 5 năm 1909, Giáo hoàng Piô X đã phong linh mục Phaolô Lê Bảo Tịnh lên bậc chân phước. 

Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong ông lên bậc hiển thánh.

Chú thích

L
L
L