Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Adaina bipunctatus

Adaina bipunctatus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Florida và Mississippi. Nó cũng được ghi nhận ở Trinidad, West Indies, Brasil and Ecuador.

Con trưởng thành có sải cánh dài 9-11,5 mm. Con trưởng thành hoàn toàn màu trắng hơi vàng nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 1 đến tháng 4 và một lần nữa tháng 8 trong năm ở các khu vực nhiệt đới. Tại Florida, chúng bay cuối tháng 3 đến cuối tháng 6 và một lần nữa từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 12. Ấu trùng ăn các loài thực vật Conoclinium coelestinum, Carphephorus paniculatus, Carphephorus ordoratissimus, Pluchea rosea và Eupatorium cannabinum.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Adaina cinerascens

Adaina cinerascens là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ (bao gồm California, Nevada, Utah, Oregon, Alberta và British Columbia). Con trưởng thành có sải cánh dài 19 mm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Balsamorhiza sagittata. Ấu trùng được tìm thấy bên dưới lá cây chủ.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Oidaematophorini
Adaina desolata

Adaina desolata là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Colombia. Con trưởng thành có sải cánh dài 15 mm, cánh trước màu nâu nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 8 trong năm ở độ cao 2750 mét.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Bướm đêm được mô tả năm 1995
Oidaematophorini
Adaina everdinae

Adaina everdinae là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Argentina(Salta).. Con trưởng thành có sải cánh dài 13 mm. Đầu màu nâu ô liu. Con trưởng thành bay vào tháng 4 và 12 trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Động vật đặc hữu Argentina
Oidaematophorini
Đại Chưởng ấn

Đại Chưởng ấn hay còn gọi là Đại Pháp quan hoặc Ngài Đổng lý Văn phòng (tiếng Anh: Lord Chancellor), là một viên chức cao cấp và đóng vai trò quan trọng trong chính phủ của Vương quốc Anh nắm giữ Đại Ấn Vương quốc. Đại Chưởng ấn được coi là thứ hạng cao nhất của các quan chức lớn của nhà nước, tương đương Thừa tướng và Thủ tướng. Thông thường, Đại Chưởng ấn thường sẽ được Nhà vua Anh bổ nhiệm trên cơ sở đệ trình của Thủ tướng Vương quốc Anh.

Tổng quan 
Trong lịch sử, Đại Chưởng ấn là người đứng đầu Văn phòng triều đình, hầu cận thân nhất của nhà vua. Đại Chưởng ấn trước đây là một mục sư theo đạo. Các vị Đại Chưởng ấn được cho là viên quan có đóng góp to lớn trong sự hình thành và phát triển của Luật Công bình ở Anh. Trước đây, Đại Chưởng ấn là một công chức của Tòa án, đồng thời hầu cận nhà vua của mình và đóng vai trò như một pháp quan để giải quyết những đơn kiện. Sau đó nhà vua giao cho Đại chưởng ấn giải quyết những vụ kiện và Văn phòng đại pháp quan đã dần phát triển thành Tòa đại pháp. Trong quá trình giải quyết, Đại chưởng ấn đưa ra những giải pháp pháp lý rất phù hợp, hiệu quả vì thường viện dẫn vào "công lý, lẽ phải và tình yêu thương của Chúa trời" dẫn đến số lượng đơn thỉnh cầu tăng lên, khối lượng công việc ngày càng lớn, đòi hỏi phải có một nhân sự và hệ thống thể chế, thiết chế tương đương. Vì vậy nhà vua ra quyết định thành lập Tòa án công bằng là nền tảng cho sự hình thành và phát triển của Luật Công bình.

Chú thích

Tham khảo
Campbell, John (1878), Lives of the Lord Chancellors and Keepers of the Great Seal of England From the Earliest Times Till the Reign of Qeen Victoria, 7th ed. London: John Murray.
 Davies, M. (2003). Companion to the Standing Orders and guide to the Proceedings of the Lords, 19th ed. 
 Department for Constitutional Affairs. (2003). "Constitutional Reform: Reforming the Office of the Lord Chancellor" 
 House of Lords. (2003–2004). Bill 30 (Constitutional Reform Bill).
"Lord High Chancellor" (1911). Encyclopædia Britannica, 11th ed. London: Cambridge University Press.

Quan chức
Anh
Hiến pháp Vương quốc Liên hiệp Anh
Chính phủ Vương quốc Liên hiệp Anh
Adaina fuscahodias

Adaina fuscahodias là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Mexico (Veracruz), Brazil và Costa Rica. Con trưởng thành có sải cánh dài 15–17 mm. Đầu màu trắng son nhạt. Râu màu trắng son nhạt. Ngực, ngực giữa và bụng màu trắng son nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Verbesina, Senecio brasiliensis và Vernonanthura mariana..

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Oidaematophorini
Nguyễn Văn Trị

Nguyễn Văn Trị (sinh 1968) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, hiện là Bí thư Đảng ủy, Chính uỷ Binh chủng Thông tin Liên lạc.

Xuất thân
Ông sinh năm 1968, quê quán ở huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

Thân thế binh nghiệp 
Trước năm 2014, ông là Chính uỷ Lữ đoàn Thông tin 205.

Năm 2014, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ nhiệm chính trị Binh chủng Thông tin Liên lạc.

Từ tháng 9/2017 đến tháng 8/2018, ông tham gia Lớp đào tạo cán bộ cao cấp chiến dịch, chiến lược tại Học viện Quốc phòng.

Năm 2018, ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm chính trị Binh chủng Thông tin Liên lạc.

Tháng 6 năm 2019, ông được Bộ Quốc phòng bổ nhiệm giữ chức Phó Chính uỷ Binh chủng Thông tin Liên lạc.

Tháng 8 năm 2023, ông được Bộ Quốc phòng bổ nhiệm giữ chức Chính uỷ Binh chủng Thông tin Liên lạc.

Thiếu tướng (2023)

Tham khảo 

Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Thạch Thất
Phạm Văn Trị

Phạm Văn Trị (范文治) hay còn gọi là Phạm Công Trị (范公治) hay Giả Vương, là một tướng lĩnh của phong trào Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Phạm Văn Trị là con thứ hai của Thái úy Phạm Văn Hưng.

Năm 1790, ông được Quang Trung Hoàng Đế cử làm giả vương đi sứ nhà Thanh. Khi thắng lợi trở về, ông được gả công chúa, phong tước Quận công, ban quốc tính nên còn được gọi là Phò mã Nguyễn Văn Trị.

Năm 1801, Khi Nguyễn Phúc Ánh liên kết với quân Ai Lao đánh vào Nghệ An, Phạm Văn Trị cùng Trấn thủ Nghệ An Nguyễn Văn Thận ra quân đánh trả nhưng thất bại nặng. Đô đốc Nguyễn Hiện tử trận ở thành Lục Niên. Quân Tây Sơn phải đốt sạch bảy huyện ở trấn Nghệ An làm kế thanh dã buột quân Ai Lao phải rút về.

Khi Nguyễn Phúc Ánh chuyển hướng đánh vào Phú Xuân, Phạm Công Trị cùng Đại Đô đốc Trần Văn Tạ đem quân ra giữ cửa biển nhưng bị Lê Văn Duyệt và Lê Chất đánh tập hậu. Quân sĩ tan vỡ, Phạm Văn Trị đem quân chạy về bến Trường Hà thì bị bắt sống.

Nguyễn Phúc Ánh sai người giải ông về Gia Định xử tử.

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn
Adaina hodias

Adaina hodias là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Brasil (Mato Grosso, Sao Paulo), Costa Rica, Venezuela (Mérida), Ecuador và México. Con trưởng thành có sải cánh dài 13–14 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1, 4, 7, 8, 10 và 12 trong năm. Cánh trước màu trắng xám với những mảng màu nâu chứa sắt, bao gồm một số các đốm. Các vân có màu trắng xám và dưới có màu xám nâu. Các cánh sau có màu trắng xám và các vân màu xám. Dưới có màu nâu xám.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Adaina invida

Adaina invida là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Brasil (São Paulo), Costa Rica và Panama. Con trưởng thành có sải cánh dài 12–13 mm. Ngực, màu nâu nhạt, ngực giữa và bụng màu nâu son nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 1, 7 và 10 trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Senecio brasiliensis.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Bướm đêm được mô tả năm 1908
Bướm đêm Trung Mỹ
Oidaematophorini
Adaina obscura

Adaina obscura là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Costa Rica. Con trưởng thành có sải cánh dài 12 mm. Cánh trước màu nâu xám, cánh sau và rìa màu nâu xám. Con trưởng thành bay vào tháng 7 trong năm.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Bướm đêm được mô tả năm 1999
Oidaematophorini
Adaina parainvida

Adaina parainvida là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Costa Rica và Jamaica. Con trưởng thành có sải cánh dài 11–13 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 trong năm.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Adaina perplexus

Adaina perplexus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Everglades. Nó cũng được ghi nhận ở Cuba và Trinidad. Con trưởng thành có sải cánh dài 14 mm. Đầu màu nâu phấn nhạt. Con trưởng thành bay vào tháng 1, 3, 5, 7 và 10 trong năm.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Hợp tác Nam-Nam

Hợp tác Nam-Nam là một thuật ngữ được các học giả và các nhà hoạch định chính sách sử dụng trong lịch sử để mô tả việc trao đổi tài nguyên, kỹ thuật và tri thức giữa các nước đang phát triển, còn được biết đến là các nước ở Nam bán cầu.

Lịch sử
Vào năm 1978, Hoa Kỳ đã thành lập Đơn vị hợp tác Nam-Nam để thông qua đó thúc đẩy hợp tác và thương mại Nam-Nam.

Tuy nhiên, sáng kiến về Hợp tác Nam-Nam chỉ bắt đầu tác động đến lĩnh vực phát triển vào cuối thập niên 1990. Do sự phân bố địa lý mà ngày nay sự hợp tác này được biết đến như là Hợp tác Châu Phi-Nam Mỹ (South America-Africa ASA).

Hợp tác ASA đã tổ chức thành công 2 hội nghị thượng đỉnh. Hội nghị đầu tiên tổ chức ở Abuja, Nigeria năm 2006 với sự tham dự của 53 đại biểu đến từ châu Phi và 12 đại biểu đến từ Nam Mỹ. Hội nghị thứ hai và cũng là hội nghị gần đây nhất đã diễn ra và tháng 9 năm 2009 tại đảo Margarita, Venezuela có sự góp mặt của 49 nguyên thủ quốc gia châu Phi và 12 nguyên thủ quốc gia Nam Mỹ.

Hợp tác Nam-Nam đã thành công trong việc tăng cường quyền tự chủ trong các chương trình viện trợ của các nước phát triển và tạo ra thay đổi trong cán cân quyền lực quốc tế.

Xem thêm
UNDP
Các nước đang phát triển
Các nước kém phát triển

Chú thích

Liên kết ngoài 
United Nations Unit for South-South Cooperation 
IPS News - South-South cooperation 
Task Team on South-South cooperation 
South-South cooperation in practice - Case stories
South-South Voices 
FAO - Special Programme for Food Security 
Southern Innovator 
Southern Innovator Magazine Issue 1

Tổ chức kinh tế quốc tế
Tổ chức quốc tế
Nam Mỹ
Phát triển
Địa lý kinh tế
Phát triển quốc tế
Vàng trang sức

Vàng trang sức hay vàng mỹ nghệ là các sản phẩm kim loại vàng có hàm lượng từ 8K (tương đương 33,33%) trở lên, đã qua gia công, chế tác để phục vụ nhu cầu trang sức, trang trí mỹ thuật.

Đặc điểm
Vàng trang sức có nhiều loại với hàm lượng vàng khác nhau, và không chỉ có vàng vàng (vàng màu vàng) mà còn có vàng trắng, vàng đỏ, vàng xanh, gọi chung là vàng màu. Màu sắc của vàng màu phụ thuộc các kim loại pha trộn như bạc, ti tan, đồng. 
Vàng trang sức được chế tác thành nhiều đồ trang sức như nhẫn, dây chuyền, vòng, mũ, con dấu, vũ khí v.v. hoặc nạm, cẩn, mạ lên đồ đạc, vật dụng.

Thị trường 
Trong thị trường vàng, có giai đoạn khi vàng miếng thất thế chịu những chế tài như lệnh cấm của các cơ quan quản lý nhà nước, người dân đổ sang mua vàng trang sức (được chế tác giản đơn, chẳng hạn nhẫn vàng 24K tròn trơn). Tại các cửa hàng vàng thiếu uy tín, vàng trang sức loại có tuổi vàng cao (như vàng 24K) bị pha trộn các kim loại khác để gian dối về tỷ lệ vàng. Kim loại đồng thường được sử dụng trong những trường hợp như vậy.

Chú thích

Vàng
Nữ trang
Lê Danh Phong

Lê Danh Phong là một tướng lĩnh cao cấp của phong trào Tây Sơn

Hành trạng
Theo Đại Nam Thực Lục, Lê Danh Phong giữ chức Đại Đô đốc, thuộc quyền tiết chế của Đại Tổng quản Trần Quang Diệu. Sau khi giải vây thành Hoàng Đế, một năm sau Trần Quang Diệu, cùng các tướng Lê Danh Phong... đem quân vây thành Diên Khánh lúc này đang do Đông cung Nguyễn Phúc Cảnh trấn giữ. Quân Tây Sơn tổ chức hạ thành nhưng bị thiệt hại nặng, sau khi Nguyễn Phúc Ánh đem binh từ Gia Định tiến ra giải vây, các tướng Tây Sơn buộc phải rút lui về Phú Yên.

Nhiều năm tiếp sau, ông là một trong những tướng lĩnh cột trụ ở biên thùy chống nhau với quân nam. Về tài năng, Lê Chất từng nói với Lê Văn Duyệt: "Tài năng của Lê Danh Phong không kém gì tôi".

Sau khi mất Phú Xuân, Trần Quang Diệu ủy cho Lê Danh Phong, Từ Văn Chiêu giữ lũy Thanh Hảo (Quảng Ngãi) chống lại cánh quân phía bắc của Lê Văn Duyệt và Lê Chất.

Thế quân Tây Sơn ở Quảng Ngãi, Quy Nhơn ngày càng lâm nguy. Mặc dù Từ Văn Chiêu ra sức chống trả giết được nhiều tướng Nam triều như Tống Viết Phúc nhưng quân Tây Sơn lại thiếu lương thảo. Lê Chất dụ hàng, cuối cùng Lê Danh Phong ra nhận hàng.

Chịu hàng và bị nghi ngờ
Lê Văn Duyệt theo lời của Lê Chất, tiến cử Lê Danh Phong lên chúa Nguyễn Phúc Ánh. Các tướng Nguyễn Văn Thành, Đặng Trần Thường, Nguyễn Đức Xuyên hay tin can ngăn. Nguyễn Đức Xuyên tâu:

"Lê Danh Phong là tâm phúc của Trần Quang Diệu. Thần cùng Lê Văn Duyệt, Nguyễn Văn Thành không phản bệ hạ thì Lê Danh Phong cũng không phản lại Tây Sơn. Việc dùng người xin hãy cẩn thận."

Đại Nam Thực Lục viết:

Một thời gian sau, Nguyễn Phúc Ánh giết một loạt các tướng lĩnh cao cấp Tây Sơn đã ra hàng, trong số đó gồm có Kiểm điểm Trần Viết Kết, Nội hầu Lê Văn Lợi, Đại Đô đốc Lê Danh Phong.

Tồn nghi 
Hiện chưa rõ động cơ Lê Danh Phong ra hàng chúa Nguyễn là do ông thấy quân thế Tây Sơn hết hy vọng nên chịu hàng hay đó là kế trá hàng của ông để mong phá quân Nam triều. Có thể là trá hàng nhưng chưa kịp thực hiện thì bị giết khiến lòng trung của ông bị hàm oan. Tuy nhiên so với các tướng lĩnh trung thành khác của Tây Sơn như Đại Đô đốc Đào Công Giản, Nguyễn Văn Điểm, Từ Văn Chiêu, Tham đốc Phạm Văn Điềm thì ông không bằng được.

Tham khảo

 Đại Nam Thực Lục, Quốc sử quán triều Nguyễn
 Đại Nam Chính biên Liệt truyện, Tập 2, Quốc sử quán triều Nguyễn
 Hoàng Việt Hưng Long chí, Ngô Giáp Đậu - Ngô văn gia phái

Võ tướng nhà Tây Sơn
Phạm Văn Định

Phạm Văn Định là một tướng lĩnh của phong trào Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Phạm Văn Định là con của Thái úy Phạm Văn Hưng. Ông được phong chức Tư khấu, tước Quận công nên còn gọi là Phạm Công Định, chỉ huy đạo pháo binh. Khi Nguyễn Phúc Ánh đánh lấy Phú Xuân, Phạm Công Định đem binh theo đường thượng đạo về cứu nguy nhưng bất thành. Phạm Công Định bại trận, trốn vào các sách Man. Sử nhà Nguyễn Đại Nam Thực Lục chép rằng ông bị thương rồi chết, nhưng có thuyết nói ông cải trang thoát đi. Hiện nay vẫn còn lưu giữ chiếc ấn của ông ở Thừa Thiên – Huế.

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn
Hellinsia agraphodactylus

Hellinsia agraphodactylus là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Cộng hòa Dominica. Con trưởng thành có sải cánh dài 25 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3 trong năm.

Chú thích

Tham khảo
 

Hellinsia
Động vật Cộng hòa Dominica
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dominica
Hellinsia albilobata

Hellinsia albilobata là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Northwest Territories. Con trưởng thành có sải cánh dài 25 mm. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Cánh sau đồng màu với cánh trước.

Chú thích

Tham khảo
 

Hellinsia
Động vật Bắc Mỹ
Côn trùng Bắc Mỹ
Bướm đêm được mô tả năm 1939
Bướm đêm Bắc Mỹ
Âu Bằng

Âu Bằng (tiếng Trung: 摩雲金翅), là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Thủy hử. Ông là một trong 72 Địa Sát Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc.

Xuất thân 
Tác phẩm miêu tả Âu Bằng cao và cường tráng, di chuyển nhanh. Ông tinh thông võ nghệ và nổi tiếng với khả năng bắt ám khí, như mũi tên đang bay. Ông có biệt hiệu Ma Vân Kim Sí (Đại bàng luồn mây).

Âu Bằng quê ở Hoàng Châu, Hồ Bắc. Ông vốn là một võ quan bộ quân ở phủ Đại Danh. Sau có việc làm trái ý quan trên nên phải bỏ trốn vào nơi rừng núi. Ông trở thành thủ lĩnh một băng cướp trên núi Hoàng Môn cùng với Tưởng Kính, Mã Lân và Đào Tông Vượng.

Gia nhập Lương Sơn Bạc 
Khi quân Lương Sơn Bạc đánh phủ Giang Châu và quận Vô Vi, lúc rút về Lương Sơn có đi qua núi Hoàng Môn. Ngô Dụng thấy núi địa hình hiểm trở bèn cho dừng lại. Âu Bằng cùng ba đầu lĩnh dẫn lâu la ra chặn đường, biết có Tống Giang (tức Tống Công Minh) nên xuống ngựa quy thuận rồi theo về Lương Sơn.

Sau khi Lương Sơn thu phục được Hô Diên Chước, ông cùng chín đầu lĩnh khác đi theo Hô Duyên Chước đánh úp phủ Thanh Châu.

Sau khi chiêu an và tử trận 
Khi phân định ngôi thứ ở Lương Sơn Bạc, Âu Bằng trở thành một đầu lĩnh mã quân, ông và Đặng Phi là phó tướng cho Đổng Bình. Sau khi nhận chiêu an, ông cùng các đầu lĩnh tham gia các chiến dịch đánh dẹp quân Liêu và các lực lượng khác chống đối triều đình nhà Tống.

Trong chiến dịch đánh Phương Lạp, Âu Bằng là một trong các tướng theo Lư Tuấn Nghĩa đánh Hấp Châu. Âu Bằng giao chiến với tướng Bàng Vạn Xuân, một người giỏi bắn cung. Bàng Vạn Xuân trá bại, bỏ chạy. Âu Bằng muốn lập công đầu nên phóng ngựa đuổi theo. Bàng Vạn Xuân bất ngờ bắn tên. Âu Bằng vốn có tài nghệ liền giơ tay bắt gọn mũi tên của Bàng Vạn Xuân. Tuy nhiên, Âu Bằng không ngờ Bàng Vạn Xuân còn quen dùng chiếc cung liên châu một lúc bắn ra nhiều mũi, đã bắt được mũi tên nên yên trí đuổi theo. Mũi tên thứ hai phóng ra trúng đích. Âu Bằng tử trận.

Tham khảo 

 
 

Nhân vật Thủy hử
Nguyễn Văn Hòa (nhà Tây Sơn)

Nguyễn Văn Hòa (阮文和) là một vị tướng của phong trào Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Hành trạng

Nguyễn Văn Hòa tham gia phong trào Tây Sơn, khi Tây Sơn đánh ra Thăng Long lần thứ hai, ông là thuộc tướng của Tiết chế Vũ Văn Nhậm.

Nguyễn Hữu Chỉnh thua trận Châu Cầu, chạy về núi Tam Tầng tiếp tục chống cự. Nguyễn Huệ sai Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân ra Nghệ An, theo quyền tiết chế của Vũ Văn Nhậm đưa quân ra Bắc hỏi tội Nguyễn Hữu Chỉnh. Nguyễn Văn Hòa cùng Tư mã Ngô Văn Sở, Nội hầu Phan Văn Lân đánh bại giết chết Nguyễn Hữu Du. Nguyễn Hữu Chỉnh bỏ chạy bị Nguyễn Văn Hòa bắt sống giải về Thăng Long. Sau đó Vũ Văn Nhậm đã giết chết Nguyễn Hữu Chỉnh.

Sau đó Nguyễn Văn Hòa được phong làm Trấn thủ Kinh Bắc, tước Quang Hòa hầu.

Khi quân Thanh kéo qua phò lập Chiêu Thống, Nguyễn Văn Hòa cùng tướng Ngô Văn Sở thu quân về Tam Điệp đợi đại quân từ Phú Xuân kéo ra.

Hành trạng của ông sau chiến thắng Kỷ Dậu không rõ. Tuy nhiên theo Đại Nam Thực Lục thì khi Nguyễn Phúc Ánh bắc tiến Đô đốc Trần Văn Hòa ra hàng. Có khả năng tên thật của Nguyễn Văn Hòa là Trần Văn Hòa, do quân công lớn nên ông được ban quốc tính, do vậy sử sách đôi lúc ghi thành Nguyễn Văn Hòa.

Tham khảo

Thư mục

Đọc thêm
 Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn
 Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn
 Hoàng Lê nhất thống chí - Ngô văn gia phái
 Tây Sơn thuật lược - Tạ Quang Phát
 Lê Quý kỷ sự - Nguyễn Bảo (Nguyễn Thu)
 Quốc sử di biên - Phan Thúc Trực

Võ tướng nhà Tây Sơn
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Đảng Dân chủ (Việt Nam Cộng hòa)

Đảng Dân chủ (tên gọi ban đầu: Liên minh Dân tộc Cách mạng Dân chủ Xã hội, Liên minh Tự do Dân chủ) là một chính đảng Quốc gia tồn tại và hoạt động tại nước Việt Nam Cộng hòa từ 1967 đến 1969 do cựu Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu thành lập vào năm 1967 tại nơi thủ đô Sài Gòn nhằm mục đích tham gia cuộc tuyển cử 1967 một cách hợp hiến. Năm 1969, chính đảng này giải tán và được thay thế bởi Mặt trận Quốc gia Dân chủ Xã hội.

Lịch sử
Đảng Dân chủ được Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu thành lập vào năm 1967 chỉ để danh chính ngôn thuận bước lên ngôi vị Tổng thống trong cuộc bầu cử cùng năm (liên danh Dân chủ). Lá cờ của chính đảng này là nền vàng với một sao đỏ ở chính giữa như biểu tượng trái ngược với cờ đỏ sao vàng của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,

Nhân vật nổi bật
 Nguyễn Văn Thiệu: Chủ tịch Đảng
 Nguyễn Văn Hướng: Tổng thư ký
 Vũ Hữu Ruật: Phó Tổng thư ký
 Nguyễn Văn Ngân
 Nguyễn Cao Kỳ
 Nguyễn Văn Hiếu
 Nguyễn Văn Kiểu

Xem thêm
 Mặt trận Quốc gia Dân chủ Xã hội
 Danh sách tổ chức chính trị Việt Nam Cộng hòa

Tham khảo

 Mạn đạm với bác sĩ Nguyễn Lưu Viên: Từ hội nghị La Celle-Saint Cloud đến những ngày Việt Nam Cộng hòa hấp hối 
 6 lý do Việt Nam không cần đa nguyên đa đảng 
 National Democratic Front formed in Saigon

Đảng Dân chủ xã hội
Tẩy mực

Tẩy mực hay gôm mực là một công cụ dùng để tẩy xóa mực ra khỏi bề mặt dùng để viết hay vẽ. Hiện tồn tại hai loại tẩy mực chủ yếu. Loại tẩy mực cơ học truyền thống hoạt động theo nguyên lý đơn giản là "cạo" mực ra khỏi bề mặt. Loại bút xóa được làm từ vinyl và có pha trộn một chất hóa học phản ứng với mực nhằm ẩn giấu nó đi.

Tẩy mực cơ học 

Nguyên lý của tẩy mực cơ học khá đơn giản: cạo sạch mực ra khỏi bề mặt giấy viết và vì vậy nó thường làm bằng vật liệu cứng - ti như kim loại - và có bề mặt thô nhám. Tẩy mực cơ học được sử dụng rộng rãi trước khi bút xóa ra đời, trong thời gian đó thì phần lớn việc viết lách được thực hiện bằng viết mực chứ không phải bằng viết chì hay máy vi tính. Hiện nay, có tồn tại một số loại tẩy hỗn hợp được gắn kết từ một cục tẩy chì với một cục tẩy mực.

Tuy nhiên, trong quá khứ các tẩy mực cơ học thật ra là những con dao rất nhỏ làm bằng kim loại và vì vậy nó có thể gây tai nạn chết người hay được dùng làm vũ khí. Vào ngày 15 tháng 2 năm 1909, George S. Millit, một nhân viên 15 tuổi làm ở một văn phòng bảo hiểm tại New York, trong khi cố gắng né tránh các nữ tốc ký viên hôn tặng mình nhân ngày sinh nhật, đã vấp ngã và bị con dao tẩy mực trong túi đâm lủng ngực mà chết. Một trường hợp khác là trong một cuộc ẩu đả tại quán rượu vào năm 1885, một người đàn ông đã dùng dao tẩy mực đâm bạn nhậu của mình. Đồng thời, vì bề mặt thô ráp và làm từ vật liệu cứng, tẩy mực có thể làm rách giấy nếu người dùng "cạo giấy" quá mạnh tay hay tẩy một chỗ quá nhiều lần.

Bút xóa 

Loại bút xóa được hãng Pelikan của Đức sáng chế vào thập niên 1930 và được giới thiệu như là một mẫu hàng mới của Đức vào năm 1972 với cái tên là Tintenkiller (Kẻ giết mực). Nguyên lý hoạt động của bút xóa là sử dụng những hợp chất khi tiếp xúc với mực thì sẽ phá vỡ cấu trúc hình học của nó và vì vậy kiến cho ánh sáng hoàn toàn đi xuyên qua mực và không bị phản xạ lại nữa. Điều này có nghĩa là, mực vẫn còn nằm đó nhưng nó đã trở nên "trong suốt", không thể nhìn thấy. Vết mực có thể được phục hồi lại như cũ nhờ anđêhít. Loại chất hóa học dùng trong tẩy mực này thường là các ion sunphit hay hiđrôxít, khi tương tác với mực thì nó sẽ liên kết với các nguyên tử cacbon của mực làm biến dạng cấu trúc hình học của nó.

Tuy nhiên, loại tẩy này chỉ hoạt động tốt đối với mực có màu xanh lam sậm. Mực đen sẽ bị biến thành nâu của gỉ sắt, còn với các màu khác thì mực này chỉ làm thay đổi sắc tương (hue) của chúng mà thôi.

Một số thương hiệu nổi tiếng 
 Pelikan (Super Sheriff và Super Pirat) - hãng sáng chế ra loại bút xóa đầu tiên.
 Reynolds (Magic +)
 Thiên Long

Xem thêm
 Tẩy chì

Chú thích

Writing implements
Art materials
Chất liệu nghệ thuật
Phát minh của Đức
Vật dụng viết
Hellinsia ares

Hellinsia ares là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Utah. Con trưởng thành có sải cánh dài 20–22 mm. Đầu là màu nâu, nhưng có màu trắng hung giữa râu. Cánh dưới màu nâu xám.

Chú thích

Tham khảo
 

Hellinsia
Động vật Bắc Mỹ
Côn trùng Bắc Mỹ
Bướm đêm được mô tả năm 1921
Bướm đêm Bắc Mỹ
Thượng Ai Cập

Thượng Ai Cập (tiếng Ả Rập: صعيد مصر Sa'id Misr) là dải đất liền, trên cả hai mặt của thung lũng sông Nile, kéo dài từ Nubia, và ở phía hạ lưu (phía bắc) Hạ Ai Cập.

Địa lý 
Thượng Ai Cập nằm xen giữa các nhánh của sông Nile ở Aswan ngày nay, và nằm ở phía hạ lưu sông Nile hay phía Bắc của một khu vực giữa Zawyet Dahshur và El-Ayait, Ngày nay Thượng Ai Cập nằm ở phía nam của thủ đô Cairo. Phía Bắc Thượng Ai Cập (hạ lưu sông Nile) nằm giữa Sohag và El-Ayait, còn được gọi là Trung Ai Cập. Trong tiếng Ả Rập, cư dân của Thượng Ai Cập được gọi là Sa'idis, họ thường nói tiếng Ả Rập Sa'idi.

Trong thời đại Pharaoh, Thượng Ai Cập đã được biết đến với tên gọi Ta Shemau có nghĩa là "đất của lau sậy". Nó được chia thành 22 quận, huyện được gọi là nomes. Nome đầu tiên xuất hiện trong thời kỳ Aswan và Vương triều thứ 22, ngày nay là Atfih (Aphroditopolis), phía nam Cairo.

Danh sách các nhà cai trị Thượng Ai Cập 
Danh sách vua sau có thể không hoàn toàn đầy đủ:

Danh sách các nome

Xem thêm 
 Hạ Ai Cập
 Thượng và Hạ Ai Cập

Đọc thêm
 Edel, Elmar (1961) Zu den Inschriften auf den Jahreszeitenreliefs der "Weltkammer" aus dem Sonnenheiligtum des Niuserre Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, , in German.

Chú thích

Tham khảo

Địa lý Ai Cập cổ đại
Vùng của Ai Cập
Vùng lịch sử
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu thiên niên kỷ 4 TCN
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt thiên niên kỷ 4 TCN
Khu vực của Ai Cập

it:Geografia dell'antico Egitto#Alto Egitto
Hạ Ai Cập

Hạ Ai Cập (tiếng Ả Rập: الدلتا al-Diltā) là phần cực bắc nhất của Ai Cập. Nó dùng để chỉ các khu vực màu mỡ của đồng bằng sông Nin, trải dài từ khu vực giữa Thượng Ai Cập và Địa Trung Hải - từ El-Aiyat phía nam của Cairo ngày nay, và Zawyet Dahshur.

Địa lý 
Ngày nay có hai con kênh chính là sông Nile có thông qua đồng bằng sông: một ở phía tây tại Rashid và một ở phía đông tại Damietta.

Trong thời cổ đại Pliny Anh (N.H. 5.11) cho rằng, khi chảy đến đồng bằng sông Nile chia thành bảy nhánh (từ đông sang tây): Pelusiac, Tanitic, Mendesian, Phatnitic, Sebennytic, Bolbitine, và Canopic. Ngày nay, khu vực đồng bằng được tưới nước tốt, với hệ thống kênh chằng chịt.
Khí hậu ở Hạ Ai Cập dễ chịu hơn do Thượng Ai Cập chủ yếu để gần với Địa Trung Hải. Nhiệt độ ít cực đoan hơn và lượng mưa phong phú hơn.

Lịch sử 
Hạ Ai Cập được gọi là Ta-Mehu có nghĩa là "đất giấy cói." Nó được chia thành 20 quận, huyện được gọi là nomes, với quận đầu tiên là tại el-Lisht. Bởi vì Hạ Ai Cập chủ yếu là vùng cây bụi chưa phát triển, kém phát triển cho cuộc sống của con người và đầy rẫy các loại thực vật như cỏ và các loại thảo mộc, các tổ chức của nomes trải qua một số thay đổi.
Thủ phủ của Hạ Ai Cập là Memphis. Nữ thần bảo trợ của nó là nữ thần rắn hổ mang Wadjet. Hạ Ai Cập đã được đại diện bởi Deshret, và biểu tượng của nó là giấy cói và ong.

Các vua Hạ Ai Cập

Danh sách nome

Xem thêm 
 Thượng Ai Cập
 Thượng và Hạ Ai Cập

Tham khảo 

Ai Cập cổ đại
Vương triều Ai Cập cổ đại
Thời kỳ Ai Cập
Sông Nin
Văn minh
Địa lý Ai Cập cổ đại
Hạ Ai Cập

it:Geografia dell'antico Egitto#Basso Egitto
Hellinsia arion

Hellinsia arion là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Alberta và Arizona. Con trưởng thành có sải cánh dài 22,5 mm. Đầu, ngực và bụng đều có nhiều chấm đềm màu nâu xám và vảy trắng. Có duy nhất chấm đen lưng trong mép sau của các phân đoạn của bụng. Râu có các vảy trắng và nâu xám, dải mịn.

Chú thích

Tham khảo
 

Hellinsia
Động vật Bắc Mỹ
Côn trùng Bắc Mỹ
Bướm đêm được mô tả năm 1921
Bướm đêm Bắc Mỹ
Cẩm Thành, Cẩm Thủy

Cẩm Thành là một xã thuộc huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Cẩm Thành nằm ở phía tây bắc của huyện Cẩm Thủy. Phần lớn diện tích của xã nằm ở hữu ngạn sông Mã.
Phía bắc giáp các xã Điền Trung và Lương Trung, huyện Bá Thước.
Phía đông giáp xã Cẩm Lương, huyện Cẩm Thủy.
Phía nam giáp các xã Cẩm Thạch và Cẩm Liên, huyện Cẩm Thủy.
Phía tây giáp các xã Điền Hạ và Điền Trung, huyện Bá Thước.

Hành chính
Xã Cẩm Thành cùng với xã Cẩm Liên được thành lập năm 1964 trên cơ sở chia tách từ xã Cẩm Thạch. Xã Cẩm Thành sau khi chia tách gồm có 14 xóm: Chanh, Én, Muốt, Vạc, Ngọc, Nâm, Phâng, Bọt, Bèo, Trẹn, Khạt, Chiềng Trám, Cò Cánh và Hồng Thái.

Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15, giải thể huyện Cẩm Thủy và thành lập xã Cẩm Thạch trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 xã là Cẩm Thành, Cẩm Liên, Cẩm Bình và Cẩm Thạch.

Giao thông
Xã Cẩm Thành có tỉnh lộ 217 chạy qua.

Chú thích
Sò lụa

Sò lụa (Danh pháp khoa học: Paratapes undulatus) là một loài động vật hai mảnh vỏ thuộc họ Sò sinh sống trên đáy cát bùn ven bờ. Khu vực phân bố ở Việt Nam thuộc các tỉnh Hà Tiên, Rạch Giá (Kiên Giang), quanh đảo Bà Lụa (Bình Thuận), thị xã Sông Cầu (Phú Yên) nằm bên bờ vịnh Xuân Đài.

Đặc điểm sinh học
Sò lụa có đặc điểm cũng như sò huyết nhưng vỏ trơn không sọc vỏ sò cỡ trung bình, hình oval dài, mặt ngoài láng có những vân hình chữ chi ở khắp mặt vỏ. Mặt ngoài vàng nhạt, mặt trong trắng. Chiều dài trung bình 50–65 mm, chiều cao 25–30 mm và chiều rộng 15–20 mm. Thịt sò trắng hồng có độ dai vừa thơm, ngọt và có vị nồng thơm  khi đun lâu vì thịt sò sẽ dai và ra nhiều nước

Vỏ cỡ trung bình, tương đối mỏng, có dạng hình bầu dục dài, dài 54mm, cao 30mm, rộng 16mm. Khoảng cách từ đỉnh vỏ đến mép sau bằng 1,5 lần khoảng cách từ đỉnh vỏ đến mép trước, phần trước mép lưng vỏ lõm. Mặt nguyệt rõ ràng. Da vỏ láng, các vòng sinh trưởng min sắp xếp khit nhau, mặt vỏ có nhiều vân phóng xạ màu tím gấp khúc dạng hình mạng lưới. Chúng phân bố ở Việt Nam, nghêu lụa được phân bố nhiều nhất ở khu vực ven biển miền Trung đến Nam Bộ, từ vùng dưới triều đến vùng biển nông, đáy bùn cát. Tập trung chủ yếu ở Hà Tiên, Rạch Giá, quanh đảo Bà Lụa, Bình Thuận

Giá trị
Thịt sò lụa tươi sống, chế biến đông lạnh hoặc đóng hộp được tiêu thụ rộng trong thị trường nội địa và xuất khẩu. Sò lụa được làm nguyên liệu để chế biến thành những món ăn ngon như sò lụa xào Sa tế, sò lụa hấp, sau mầm trộn sò lụa, Bông hẹ xào sò lụa Sò lụa vừa chín không dai, hương vị thơm, vừa miệng

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 WoRMS
 Huber M. (2015). Compendium of bivalves 2. Harxheim: ConchBooks. 907 pp

U
Động vật được mô tả năm 1778
Sò
Cẩm Thạch

Cẩm Thạch là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Cẩm Thành, Cẩm Liên, Cẩm Bình, Cẩm Thạch của huyện Cẩm Thủy, xã Cẩm Thạch chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý 
Xã Cẩm Thạch nằm ở vùng núi phía bắc tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp các xã Cẩm Thủy, Cẩm Tú
 Phía bắc giáp các xã Cẩm Tú, Quý Lương
 Phía tây giáp các xã Điền Lư, Điền Quang
 Phía nam giáp các xã Thạch Lập, Cẩm Vân.

Xã Cẩm Thạch có diện tích tự nhiên 106,64 km², quy mô dân số năm 2024 là 31.878 người, mật độ dân số đạt 299 người/km².

Sông Mã chảy qua địa bàn xã Cẩm Thạch. Xã là địa phương có quốc lộ 217 đi qua.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Cẩm Thủy bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Cẩm Thạch được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 4 xã Cẩm Thành, Cẩm Liên, Cẩm Bình, Cẩm Thạch. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Xã Cẩm Thạch trước 16/6/2025 
Năm 1964, xã Cẩm Thạch (cũ) được chia tách thành ba xã: Cẩm Thạch (mới), Cẩm Thành và Cẩm Liên. Xóm Xủ thuộc xã Cẩm Thạch (cũ) được chuyển sang xã Cẩm Lương. Xã Cẩm Thạch sau khi chia tách gồm có 9 xóm: Trây, Bọt, Bùi, Thung, Vân, Mít, Chén, Cốc và Chiềng Đông.

Hành chính 
Xã Cẩm Thạch có 31 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã cũ:

Tham khảo

Chú thích
Thái Ai hầu

Sái Ai hầu (chữ Hán: 蔡哀侯; trị vì: 694 TCN-684 TCN), tên thật là Cơ Hiến Vũ (姬獻舞), là vị vua thứ 13 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Ai hầu là con thứ của Sái Tuyên hầu - vua thứ 11 nước Sái và em của Sái Hoàn hầu - vua thứ 12 nước Sái. Năm 695 TCN, Hoàn hầu mất, Hiến Vũ lên nối ngôi, tức là Ai hầu.

Năm 684 TCN, Sái Ai hầu và Tức hầu đều sang nước Trần. Khi trở về, vợ vua nước Tức đi qua nước Sái. Sái Ai hầu thất lễ với phu nhân nước Tức khiến Tức hầu nổi giận. Tức hầu bèn nói với Sở Văn vương rằng hãy đánh nước Tức, nước Tức sẽ cầu cứu Sái, nhân đó quân Sở có thể đánh được nước Sái.

Sở Văn vương nghe theo, bèn mang quân đánh nước Tức. Tức hầu cầu cứu Sái Ai hầu. Sái Ai hầu mang quân cứu nước Tức, không chống nổi quân Sở, liền bị Sở Văn vương bắt sống.

Ông bị giam cầm ở nước Sở 9 năm. Vì căm thù vua nước Tức, ông bèn tán tụng sắc đẹp của vợ vua nước Tức với Sở Văn vương. Sở Văn vương ham sắc Tức phu nhân, bèn mang quân đánh diệt nước Tức, lấy phu nhân Tức Vĩ làm vợ.

Nhưng Sái Ai hầu vẫn không được về nước, cuối cùng mất ở nước Sở vào năm 675 TCN. Ông ở ngôi được 11 năm, bị cầm tù ở Sở 9 năm. Người nước Sái lập con ông là Cơ Hật lên nối ngôi, tức là Sái Mục hầu.

Xem thêm
Sái Hoàn hầu
Sái Mục hầu
Sở Văn vương

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sái
Năm sinh thiếu
Mất năm 675 TCN
Nước Sái
Quý tộc nhà Chu
Bướm lá sồi

Bướm lá sồi, tên khoa học Kallima, là một chi của loài bướm thuộc Họ Bướm giáp. Chúng được tìm thấy ở phía đông, phía nam và đông nam châu Á. Tên thông dụng của chúng là lá sồi do bề mặt phía sau cánh của có kiểu màu nâu khác nhau. Khi đôi cánh khép lại, chúng trông như một chiếc lá đã chết, hình dạng cánh gấp cũng giống lá sồi khô.

Phân loại
Bướm lá khô (Kallima inachus) cho thấy bề ngoài giống như lá của cánh khép kín, là điển hình của chi. Các loài sau đây hiện đang là thành viên của chi này.

Kallima albofasciata Moore, 1877
Kallima alompra Moore, 1879
Kallima buxtoni Moore, 1879
Kallima horsfieldi (Kollar, 1844)
Kallima inachus (Boisduval, 1846): Bướm lá khô
Kallima limborgii Moore, 1879
Kallima knyvetti de Nicéville, 1886
Kallima paralekta (Horsfield, 1829) 
Kallima philarchus (Westwood, 1848)
Kallima spiridiva Grose-Smith, 1885

Chú thích

Tham khảo
 

Bướm tại Ấn Độ
K
Bướm ngày châu Á
Bán đảo Ý

Bán đảo Ý hay bán đảo Apennini ( hay Penisola appenninica) là một trong ba bán đảo lớn của Nam Âu (hai bán đảo còn lại là Iberia và Balkan), trải dài  từ thung lũng Po ở phía bắc đến Địa Trung Hải ở phía nam. Hình dạng của bán đảo khiến nó có biệt danh là Lo Stivale (Giày ống/ủng). Ba bán đảo nhỏ tạo nên hình dạng đặc trưng này là Calabria, Salento và Gargano. Dân số bán đảo Ý tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2022 là 60,239,871 người.

Từ thời Hoàng đế La Mã Augustus (kết thúc thế kỷ 1 TCN), ranh giới phía bắc của bán đảo đã được lập trên đường phân nước của dãy Alpes, tuy nhiên về mặt địa lý ranh giới này trung với một đường kéo dài từ sông Magra đến sông Rubicone, phía bắc của dãy Appennini Tuscany-Emilia, không bao gồm thung lũng Po và sườn phía nam của dãy Alpes.

Gần như toàn bộ bán đảo thuộc chủ quyền của Cộng hòa Ý, phần nhỏ còn lại là San Marino và Vatican. Ngoài ra, Sicilia, Elba, Malta (một quốc gia độc lập), và các đảo nhỏ hơn, như Palagruža, thuộc về Croatia, thường được coi là đảo ngoài khơi bờ biển bán đảo và được nhóm lại về mặt địa lý với bán đảo.

Bán đảo Ý được bao bọc bởi biển Tyrrhenus ở phía tây, biển Ionia ở phía nam, và biển Adriatic ở phía đông. Xương sống của bán đảo là dãy núi Apennini, vốn cũng tạo nên một tên của bán đảo. Bờ biển của bán đảo hầu hết là các vách đá. Vị trí chiến lược của bán đảo Ý nằm giữa trung tâm châu Âu và Địa Trung Hải khiến nó từng phải chịu nhiều cuộc xâm lược.

Bán đảo chủ yếu của khí hậu Địa Trung Hải, mặc dù ở các vùng đồi núi có khí mật mát hơn, thảm thực vật tự nhiên của bán đảo bao gồm rừng cây bụi (macchia) dọc theo bờ biển và rừng rụng lá và hỗn hợp rụng lá và lá kim trong vùng nội lục.

Các quốc gia

Xem thêm
Italia (đế quốc La Mã)

Tham khảo

Ý
Ý
Ý
Ý
Địa lý châu Âu
Địa lý Ý
Địa lý San Marino
Địa lý Vatican
Bán đảo Ý
Tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất gồm 7 tiểu vương quốc (imarat; số ít: imarah)

Danh sách

Xem thêm
ISO 3166-2:AE

Tham khảo

Các Tiểu vương
Phân cấp hành chính Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Các Tiểu vương
Danh sách địa lý Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Sharjah (tiểu vương quốc)

Sharjah (,  '''') là một trong 7 tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, giáp biên giới quốc tế với tỉnh Al Buraimi của Oman. Tiểu vương quốc rộng 2.600 km² (1.003 mi²) và có dân số trên 800.000 người (2008). Tiểu vương quốc Sharjah bao gồm thành phố Sharjah (kinh đô của tiểu vương quốc), và một số thị trấn nhỏ hơn như Kalba, Dibba Al-Hisn và Khor Fakkan.

Lịch sử 
Về mặt lịch sử, Sharjah từng là một trong những nơi hưng thịnh nhất trong khu vực với một khu định cư đã tồn tại trong suốt 5000 năm. Vào đầu thế kỷ 18, thị tộc Al Qasimi thiết lập căn cứ tại Sharjah, khoảng 1727 tuyên bố Sharjah độc lập.

Ngày 8 tháng 1 năm 1820, Sheikh Sultan I ký Hiệp ước Hàng hải chung với Anh Quốc, chấp nhận sự bảo hộ của Anh để đương đầu với đế quốc Ottoman. Giống như các láng giềng Ajman, Dubai, Ras al-Khaimah, và Umm al-Qaiwain, vị trí nằm trên tuyến đường đến Ấn Độ đã khiến nó trở nên quan trọng và đủ để được công nhận là một nhà nước chào mừng (salute state). Ngày 2 tháng 12 năm 1971, Sheikh Khalid III đưa tiểu vương quốc gia nhập Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Xem thêm

Liên kết ngoài 

  Sharjah Municipality
  Sharjah Municipality 

Tiểu vương quốc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Thành phố ven biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Vịnh Ba Tư
Cá bống mú

Cá bống mú là một loài cá sống ở môi trường nước lợ và nước mặn. Ở Việt Nam, là loài thủy sản ở vùng biển phía nam, cá phân bố dọc theo bờ biển từ Nam Trung bộ đến Hà Tiên, Phú Quốc.

Đặc điểm 
Là loài cá có kích cỡ vừa, thường nặng gần 1 kg/con, nhưng cũng có con nặng trên 10 kg, trung bình mỗi con nặng từ vài ba kg trở lên. Cá bống mú nhỏ từ 0,7 kg đến 1 kg/con cá mú biển con to từ 1,5 kg trở lên. Đặc biệt, có con nặng tới 250 kg.

Cá bống mú có thịt ngon, dai, chắc và ngọt và bổ dưỡng có tác dụng giải nhiệt, giàu khoáng chất như calcium, phosphor, sắt, vitamin... có tác dụng bổ trung ích khí, ngừa cholesterol trong máu và nhất là tốt cho da.

Thức ăn cho bống mú trong môi trường nuôi nhốt là cá phân (một loại cá nhỏ), cá ít bị bệnh Cá bống mú có hai loại: cá mú đỏ, và mú đen.

Nuôi trồng 
Là một loài thủy sản nuôi trồng có giá trị kinh tế ở Việt Nam loại cá này thuộc dạng dễ nuôi nhưng quá trình chăm sóc cũng rất công phu. Ngoài thức ăn cho cá bống mú là cá phân, cứ 15 ngày là phải thay nước ao nuôi theo qui cách bơm ra ngoài khoảng phân nửa nước hiện có trong ao, rồi bơm nước mới từ bên ngoài vào ao với thể tích tương đương như vậy mới thích nghi được cho cá. Cá dễ nuôi, tỷ lệ sống trên 90%, cá lớn nhanh, sau 10 - 12 tháng thả nuôi cá đạt trọng lượng 1 - 1,5 kg/con.

Giá cá bống mú (năm 2008) trên thị trường là 150 nghìn đồng/kg. Giá cá con trung bình một con là 10 nghìn đồng mà sáu con như vậy mới được 100g. Cá bống mú lớn 600g trở lên bán cho lái Hồng Kông, 300 – 400g bán lại với giá rẻ Ở vùng Bình Thuận, có hộ sản xuất mỗi ngày, làng bè tiêu thụ trung bình 5 tấn cá tươi làm mồi nuôi cá bống mú, nguồn cá từ Bình Thuận, Phan Thiết, Phú Quý, Hàm Tân, Vũng Tàu, Quảng Nam... cung cấp. Các loại cá nhỏ làm mắm trước chỉ 1 nghìn đ/kg, nay đã lên đến 6 nghìn đ/kg

Cá bống mú được chế biến thành nhiều món ăn ngon như Cá bống mú hấp xì dầu Cháo cá bống mú là một trong những món điểm tâm độc đáo Cá bống mú chưng tương cuốn bánh tráng cá bống mú chiên giòn Cá bống mú đỏ hấp với nấm khô và xốt rượu cá bống mú hấp kiểu Hồng Kông Cá bống mú chưng chanh muối.....

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Inachidae

Inachidae là một họ cua thuộc Phân thứ bộ Cua. Họ này có 39 chi.:

Achaeopsis Stimpson, 1857
Achaeus Leach, 1815
Anisonotus A. Milne-Edwards, 1879
Anomalothir Miers, 1879
Bothromaia Williams & Moffitt, 1991
Calypsachaeus Manning & Holthuis, 1981
Camposcia Latreille, 1829
Capartiella Manning & Holthuis, 1981
Chalaroacheus De Man, 1902
Chorinachus Griffin & Tranter, 1986
Coryrhynchus Kingsley, 1879
Cyrtomaia Miers, 1886
Dorhynchus Wyville Thomson, 1873
Dumea Loh & Ng, 1999
Encephaloides Wood-Mason & Alcock, 1891
Ephippias Rathbun, 1918
Ergasticus A. Milne-Edwards, 1882
Ericerodes Rathbun, 1897
Erileptus Rathbun, 1893
Eucinetops Stimpson, 1860
Eurypodius Guérin, 1825
Grypacheus Alcock, 1895
Inachus Weber, 1795
Litosus Loh & Ng, 1999
Macrocheira De Haan, 1839
Macropodia Leach, 1814
Metoporhaphis Stimpson, 1860
Oncinopus De Haan, 1839
Paratymolus Miers, 1879
Physacheus Alcock, 1895
Platymaia Miers, 1886
Pleistacantha Miers, 1879
Podochela Stimpson, 1860
Prosphorachaeus Takeda & Miyake, 1969
Rhinospinosa Griffin & Tranter, 1986
Stenorhynchus Lamarck, 1818
Sunipea Griffin & Tranter, 1986
Trichoplatus A. Milne-Edwards, 1879
Vitjazmaia Zarenkov, 1994

Các chi

Chú thích

Tham khảo
Ngành Thân lỗ

Ngành Thân lỗ hay Động vật thân lỗ là một ngành động vật đa bào nguyên thủy., chúng như là nhóm chị em với nhóm Eumetazoa. Chúng là những sinh vật đa bào, cơ thể đầy lỗ chân lông và các lỗ cho phép nước lưu thông qua chúng, bao gồm mesohyl giống như thạch kẹp giữa hai lớp tế bào mỏng.

Có 9075 loài bọt biển, trong 702 chi và 140 họ.

Mô tả
Chúng có cấu trúc tế bào tách biệt và phần lớn là sinh sống ở biển. Cơ thể động vật thân lỗ có hình cốc gồm các tế động vật sớm nhất, phát triển từ các tập đoàn tế bào. Đây là ngành động vật đơn giản và nguyên thủy nhất, có những mô khác nhau nhưng không có cơ, cơ quan bên trong, khả năng vận động, hệ thần kinh, hệ tiêu hóa và hệ tuần hoàn.

Động vật thân lỗ ăn bằng cách hút nước qua các lỗ trên cơ thể. Chúng có các tế bào không chuyên hoá có thể chuyển đổi thành các loại khác và thường di chuyển giữa các lớp tế bào chính và mesohyl trong quá trình này. Thay vào đó, hầu hết số này dựa vào việc duy trì một dòng chảy liên tục qua cơ thể để lấy thức ăn, oxy cũng như loại bỏ chất thải.

Hình ảnh

Xem thêm 
 Hải miên joubini
 Phân loại giới Động vật

Chú thích

Liên kết ngoài

 
 
 
 
 
 

Động vật thủy sinh
Parazoa
Thái Trang hầu

Sái Trang hầu (chữ Hán: 蔡莊侯; trị vì: 645 TCN-612 TCN), tên thật là Cơ Giáp Ngọ (姬甲午), là vị vua thứ 15 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Trang hầu là con của Sái Mục hầu - vua thứ 14 nước Sái. Năm 646 TCN, Sái Mục hầu mất, Cơ Giáp Ngọ lên nối ngôi, tức là Sái Trang hầu.

Năm 639 TCN, Tống Tương công tổ chức hội chư hầu. Khi ra hội, Sái Trang hầu cùng các nước Trịnh, Tào, Trần, Hứa đều sợ nước Sở mạnh nên ngả theo Sở Thành vương. Thành vương đặt phục binh, chờ Tống Tương công đến liền bắt giữ.

Năm 634 TCN, Sái Trang hầu mang quân theo Sở Thành vương cùng các nước Trịnh, Trần cùng hợp binh đánh nước Tống. Tấn Văn công mang quân cứu Tống. Đại chiến nổ ra, liên quân theo Sở thất bại một trận lớn ở Thành Bộc. Nước Tấn trở thành bá chủ chư hầu.

Năm 612 TCN, Sái Trang hầu mất. Ông ở ngôi được 34 năm. Con ông là Cơ Thân lên nối ngôi, tức là Sái Văn hầu.

Xem thêm
Sái Mục hầu
Sái Văn hầu

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Sái
Năm sinh thiếu
Mất năm 612 TCN
Nước Sái
Mất thập niên 610 TCN
Quý tộc nhà Chu
Gemma Galgani

Maria Gemma Umberta Pia Galgani (sinh ngày 12 tháng 3 năm 1878 – mất ngày 01 tháng 4 năm 1903) là một vị Thánh nữ Công giáo sinh tại Borgo Nuovo, thuộc vùng Lucca, miền Trung nước Ý. Trong tiếng Ý, Gemma có nghĩa là "viên ngọc quý". Cô là một thiếu nữ giáo dân đồng trinh sùng đạo và mất ở tuổi 25 vì bệnh tật. Gemma Galgani được Giáo hoàng Pio XII phong Thánh Công giáo vào năm 1940.

Tiểu sử
Gemma Galgani là một thiếu nữ giáo dân sống vào cuối thế kỉ 19 đầu thế kỉ 20, cô sinh ở Camigliano, nước Ý, và là thứ tư trong gia đình có tám người con và là con gái cả của Ông Henry Galgani và Bà Aurelia Galgani. Cha cô là một dược sĩ và thuộc dòng họ Thánh Gioan Leonardi. Một tháng sau khi sinh cô, gia đình rời Camiglianô di chuyển tới tỉnh Lucca, nơi Gemma sống hết đời.

Năm 1886, năm Gemma lên 8 tuổi, Mẹ của cô bị mắc bệnh lao mà chết. Cha cô thì bệnh tình lâu ngày trong gia đình đã làm kiệt quệ tài chính. Cha của cô lại mắc bệnh ung thư cổ và cô phải chăm sóc ông cho đến khi ông từ trần lúc Gemma đủ 19 tuổi. Sau khi cha chết, Gemma đến chung sống với một người dì trong một thời gian ngắn.

Gemma được cho là có sự quan tâm đối với người nghèo, nên mỗi lần đi đâu, nhiều người liền đến xin giúp đỡ thì cô sẵn sàng giúp đỡ mặc dù chính bản thân mình cũng gặp nhiều khó khăn.

Với nguyện vọng trở thành một nữ tu nên Gema từ chối lời cầu hôn của hai thanh niên trong vùng mà xin vào tu viện nhưng vì lý do sức khoẻ và vì nghèo nên cô bị từ chối cho làm tu sĩ.

Tháng 01 năm 1903, bác sĩ cho biết Gemma bị lao phổi, trước đó cô được chẩn đoán là bị bệnh sưng màng óc với các triệu chứng như giảm khả năng thính giác và bắt đầu rụng tóc, chân tay bị tê liệt. Ba tháng sau đó, vào ngày thứ Bảy Tuần Thánh, với sự chứng kiến của cha sở, cô từ giã cõi đời khi mới 25 tuổi.

Gemma được Giáo hoàng Piô XI phong chân phước năm 1933 và được Giáo hoàng Piô XII phong thánh vào ngày 2 tháng 5 năm 1940.

Tham khảo

 Bell, Rudolph M.; Cristina Mazzoni (2003). The Voices of Gemma Galgani: The Life and Afterlife of a Modern Saint. Chicago, IL, US: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-04196-4. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2009.
 An Anthology of Christian mysticism by Harvey D. Egan 1991 ISBN 0-8146-6012-6 p. 539
 Mysteries, Marvels, Miracles in the Lives of Saints by Joan Carroll Cruz ISBN 978-0-89555-541-0
 Orsi, Robert A.; "Two Aspects of One Life: Saint Gemma Galgani and My Grandmother in the Wound between Devotion and History, the Natural and the Supernatural," in Between Heaven and Earth: The Religious Worlds People Make and the Scholars Who Study Them (Princeton University Press, 2005), 110–45.
 The Life of St. Gemma Galgani by Germanus 2009 TAN Books ISBN 0-89555-669-3

Tu sĩ Công giáo Rôma
Thánh Công giáo Rôma
Tử vong vì bệnh lao
Sinh năm 1878
Mất năm 1903
Huyền bí học
Mất thế kỷ 20 do bệnh lao
Baidu

Công ty hữu hạn kỹ thuật mạng trực tuyến Bách Độ (Trung văn giản thể: 百度在线网络技术（北京）有限公司, Trung văn phồn thể: 百度在線網絡技術（北京）有限公司, Hán Việt: Bách Độ tại tuyến võng lạc kĩ thuật (Bắc Kinh) hữu hạn công ty), gọi tắt là Bách Độ hay Baidu, là công ty cung cấp dịch vụ tìm kiếm dữ liệu trên mạng lớn nhất Trung Quốc đại lục, do Lý Ngạn Hoành và Từ Dũng thành lập vào tháng 1 năm 2000 tại Trung Quan Thôn, Bắc Kinh, Trung Quốc.

Tên gọi "Bách Độ" bắt nguồn từ một câu trong bài từ "Thanh ngọc án - Nguyên tịch" của thi nhân Nam Tống Tân Khí Tật: "Chúng lý tầm tha thiên bách độ, mạch nhiên hồi đầu, na nhân khước tại đăng hỏa lan san xứ" (chữ Hán: 眾裡尋他千百度，驀然回首，那人卻在，燈火闌珊處).

Baidu cung cấp một danh mục hơn 740 triệu trang web, 80 triệu hình ảnh và 10 triệu tập tin đa truyền thông. Baidu chia sẻ những nội dung đa truyền thông như nhạc MP3, phim ảnh và là trang web đầu tiên ở Trung Quốc cung cấp giao thức ứng dụng không dây (WAP) và trình tìm kiếm di động dùng trên thiết bị kỹ thuật số hỗ trợ cá nhân.

Baidu Baike là từ điển bách khoa toàn thư tương tự như Wikipedia. Tuy nhiên, khác với Wikipedia, theo quy định ở Trung Quốc, chỉ có những thành viên đã đăng ký mới có thể sửa đổi. Quyền truy cập vào Wikipedia bị chặn gián đoạn hay một số bài viết bị lọc tại Trung Quốc từ năm 2004. Đã có nhiều tranh cãi xoay quanh mức độ hợp tác giữa Baidu với vấn đề kiểm duyệt của chính quyền Trung Quốc.

Baidu là công cụ tìm kiếm lớn thứ 2 trên thế giới - sau Google, nắm giữ 76.05% thị phần tìm kiếm ở Trung Quốc. Tháng 12 năm 2007, Baidu trở thành công ty Trung Quốc đầu tiên có tên trong chỉ số NASDAQ-100. Tháng 5 năm 2018, vốn hóa thị trường của công ty đạt đỉnh 99 tỷ USD. Tháng 10 năm 2018, Baidu lần đầu tham gia vào tổ chức Partnership on AI của Mỹ.

Lịch sử hình thành

Sản phẩm và dịch vụ

Kiểm duyệt

Sự tranh cãi

Chú thích

 

Máy truy tìm dữ liệu
Website Trung Quốc
Công ty được niêm yết trên NASDAQ
Khởi đầu năm 2000 ở Trung Quốc
Baidu
Nhãn hiệu Trung Quốc
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Trung Quốc
Công ty phần mềm Trung Quốc
Shreve, Lamb and Harmon

Shreve, Lamb và Harmon là công ty kiến trúc nổi tiếng nhất năm 1931 đã xây dựng tòa nhà Empire State, tòa nhà cao nhất ở Thành phố New York, và trên thế giới, tại thời điểm đó.

Công ty được thành lập vào năm 1929 bởi Richmond Harold Canada (RH) Shreve, Lamb William F. từ Brooklyn, và Arthur Loomis Harmon từ Chicago. Shreve, Lamb đã làm việc với nhau và hành nghề trong năm 1924., Shreve là doanh nhân và tổ chức, và Lamb là người thiết kế.
Harmon đi vào quan hệ đối tác trong năm 1929, sau khi tòa nhà Empire State đã được tiến hành. Trong cuộc họp đầu tiên của họ với các khách hàng John Jacob Raskob, Lamb hỏi Raskob về tầm nhìn của ông để xây dựng. Raskob đứng một bút chì cuối cùng và nói, "Bạn có thể xây nhà cao đến mức nào mà nó không bị sập?"

Chú thích

Hãng kiến trúc Mỹ