Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Diana (thần thoại)

Nữ thần Diana (trong tiếng La Mã có nghĩa là "trên trời" hoặc "thiên thần") là một thần nữ trong thần thoại La Mã, Diana là nữ thần săn bắn đồng thời là nữ thần Mặt Trăng và tượng trưng cho sự sinh sản. Diana thường được cho là bản sao của nữ thần săn bắn Artemis trong thần thoại Hy Lạp và đánh đồng với vị thần này mặc dù cô đã có một nguồn gốc độc lập ở Ý. Nữ thần Diana được thờ cúng trong tôn giáo La Mã cổ đại và được tôn kính ở La Mã, Neopaganism và Stregheria. Nữ thần này thường kết hợp với động vật hoang dã và những vùng đất trồng cây, cô có sức mạnh siêu nhiên, có thể nói chuyện và tương thông với các loài động vật và có thể kiểm soát chúng. Diana đã được biết đến là một nữ thần đồng trinh và một trong biểu tượng của phụ nữ. Cô là một trong ba nữ thần thời con gái là Diana, Minerva và Vesta những người đã thề không bao giờ kết hôn. Theo thần thoại, Diana đã được sinh ra cùng với Apollo anh em trai sinh đôi của cô trên đảo Delos, con gái của Jupiter và Latona. Diana đã thực hiện một bộ ba với hai vị thần La Mã: Egeria nữ thần nước, người đầy tớ của cô và nữ hộ sinh phụ tá Virbius, thần rừng. Trong nghệ thuật, Diana thường được tạc tượng theo quy ước là tư thế di chuyển, dương cung và không mặc quần áo, để phân biệt với phong cách tượng nữ thần Artemis với trang phục Hy Lạp.

Thần thoại La Mã

Theo thần thoại La Mã thì Diana là con gái của Jupiter và là chị ruột của Apollo, thần Mặt trời. Lúc sơ sinh, hai chị em bị Junon sai con mãng xà Python săn đuổi phải trốn tránh ngoài hoang đảo đến khi khôn lớn mới gặp được cha. Thấy nàng cực kỳ xinh đẹp, thần Jupiter muốn gả chồng cho con gái và giữ nàng lại thiên đình. Nhưng Diana nhất định không chịu. Nàng chỉ muốn sống độc thân để làm bạn với thiên nhiên. Jupiter nói: "em trai con là Apollo đã làm thần Mặt trời. Vậy ta cho con làm thần Mặt Trăng để soi sáng ban đêm và làm Trái Đất mát dịu. Muốn làm bạn với thiên nhiên, hãy giữ cho Trái Đất được xanh tươi. Các Nymphes (nữ thần khe suối), nữ thần Flora (thần mùa xuân, làm mặt đất nở hoa), Zephyr (nữ thần gió mát)... sẽ giúp con làm việc đó". Ta cho con một bộ cung tên. Con sẽ là một thiện xạ đủ sức chống lại mọi ác thú, kể cả Python.

Hình ảnh

Chú thích

Thần thoại La Mã
Nữ thần La Mã
Nhân vật trong Metamorphoses
Nữ thần nước

Nữ thần nước hay Naiads là một vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp (tiếng Hy Lạp: Ναϊάδες là từ ghép giữa từ νάειν có nghĩa "dòng chảy", và νᾶμα có nghĩa là "nước") đây là vị thần thường ngự trên đài phun nước, giếng, khe và suối. Họ khác biệt với các vị thần sông, họ ngự trên những con sông thường sống ở vùng nước tĩnh lặng của hồ đầm lầy, ao và đầm phá. Bản chất của Naiads giống hình thù của một con nhộng nước vì vậy nếu cơ thể của cô khô héo thì cô sẽ phải chết. Naidas phản ánh khát vọng của người Hy Lạp cổ về sự cần thiết của yếu tố nước. Naiads có thể trở nên khá nguy hiểm đối với những người bộ hành và những người đi lạc, những cô nữ thần Naiads sẽ xuất hiện biến hóa và quyến rũ những khách bộ hành này.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Naiades
Naiad Nymphs

Thần thoại
Thần thoại Hy Lạp
Thần thoại La Mã
Thần sông
Nữ thần Hy Lạp
Nymphe
Nữ thần sông

Nữ thần sông (tiếng Anh: potamide, cũng được gọi là potameide (tiếng Hy Lạp cổ đại: ΠοταμηΓδες)) là một loại nữ thần nước trong thần thoại Hy Lạp–La Mã. Họ được xếp vào một lớp nữ thần nước ngọt được gọi là naiad và do đó thuộc về nhóm ngự trị sông suối.

Nguồn gốc và nơi ở 
Các potamide được xác định bằng tên gắn liền với các dòng sông gắn liền với nguồn gốc của họ như các Anigride từ sông Anigrus, Ismenide, Amnisiade, các Pactolide từ sông Pactolus và Acheloide từ sông Achelous. Tuy nhiên, họ có tên riêng và đôi khi cũng có thể được phân biệt bằng tên quốc gia nơi họ sinh sống.

Tham khảo 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Thần thoại Hy Lạp
Thần thoại La Mã
Nữ thần biển cả Hy Lạp
Nữ thần Hy Lạp
Nữ thần núi

Nữ thần núi hay Orestiad (tiếng Hy Lạp: Ὀρεάδες/Όρεστιάδες từ ὄρος có nghĩa là "núi") là những vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp sống trong núi, thung lũng, khe núi. Những vị thần núi này hay xuất hiện cùng với nữ thần Artemis khi nữ thần ra ngoài săn bắn, những nữ thần núi hay thích bám vào các vách đá. Thuật ngữ Orestiad có khả năng xuất phát từ thuật ngữ Hi Lạp hóa.

Các vị thần
 Britomartis
 Claea (ở núi Calathion, Messenia)
 Cyllene hay Kyllene (ở núi Cyllene)
 Daphnis (ở núi Parnassos)
 Echo (ở núi Cithaeron)
 Idaeae (núi Ida, Crete):
 Adrasteia
 Cynosura
 Helike
 Ida
 Nomia (ở núi Nomia, Arcadia)
 Othreis (ở núi Othrys, Malis)
 Sinoe (ở núi Sinoe, Arcadia)
 Sphragitides  hay Cithaeronides (núi Cithaeron)
 Những nữ thần núi Nysa

Chú thích

Tham khảo
 Antoninus Liberalis, The Metamorphoses of Antoninus Liberalis translated by Francis Celoria (Routledge 1992). Online version at the Topos Text Project.
Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. . Online version at the Perseus Digital Library.
Plutarch. Lives, Volume II: Themistocles and Camillus. Aristides and Cato Major. Cimon and Lucullus. Translated by Bernadotte Perrin. Loeb Classical Library No. 47. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1914. . Online version at Harvard University Press. Aristides at the Perseus Digital Library.
 Aristophanes, Thesmophoriazusae in The Complete Greek Drama, vol. 2. Eugene O'Neill, Jr. New York. Random House. 1938. Online version at the Perseus Digital Library.
 Hyginus, Gaius Julius, De Astronomica, in The Myths of Hyginus, edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960. Online version at ToposText.
 Liddell, Henry George, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with the assistance of Roderick McKenzie, Clarendon Press Oxford, 1940. Online version at the Perseus Digital Library.
 Pausanias, Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library.
Propertius, Elegies Edited and translated by G. P. Goold. Loeb Classical Library 18. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1990.  Online version at Harvard University Press.

Tham khảo

Thần thoại Hy Lạp
Orestiad
Nữ thần Hy Lạp
Nguyễn Đình Đống

Nguyễn Đình Đống (1716 - 1783): còn có tên là Nguyễn Đình Dĩnh, húy là Nguyễn Đình Tôn, thụy Mẫn Nhuệ, một danh tướng cuối thời Lê Trung Hưng được phong Dĩnh Quận Công  tước Đoan Nam Vương Sử gọi là Dũng Liệt Đại Vương .

Hành trạng

Nguyễn Đình Đống còn có tên là Nguyễn Đình Dĩnh, húy là Nguyễn Đình Tôn, thụy Mẫn Nhuệ, trực hệ đời thứ 10 của dòng họ Nguyễn Hoành Từ, hậu duệ đời thứ 16 của anh hùng dân tộc, công thần khai quốc Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí. Ông sinh năm Bính Thân (1716), tại làng Phương Duệ, tổng Hoa Duệ, phủ Kỳ Hoa, trấn Nghệ An (nay là làng Hưng Mỹ, Cẩm Thành, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) - là nhân vật lịch sử Thế kỷ XVIII.

Ban đầu ông xuất thân theo đường binh nghiệp, tham gia trấn áp cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật dưới quyền Trấn thủ Nghệ An Bùi Thế Đạt. Nhờ có chiến công, ông được thăng thưởng tước Dĩnh Vũ hầu.

Khi Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào nam đánh họ Nguyễn, Dĩnh Vũ hầu Nguyễn Đình Đống được phong chức Tiền Tướng quân. Ông tham gia nhiều trận đánh lớn với quân Nguyễn.

Khi đánh đồn Hối Miệt ở Quảng Nam, Nguyễn Đình Đống bắt được mẹ và vợ của Định vương Nguyễn Phúc Thuần, người cậu là Nghiêm Quận công Nguyễn Phúc Nghiễm.

Sau đó, Nguyễn Đình Đống tham gia các trận đánh Cẩm Lệ, Cẩm Sa giao chiến với quân Tây Sơn của Nguyễn Văn Nhạc, Tập Đình và Lý Tài. Do lập chiến công, ông được phong tước Quận công (gọi là Dĩnh Quận công), hàm Thái bảo.

Khi Hoàng Ngũ Phúc mất, ông được cử ở lại Phú Xuân phụ tá cho Bùi Thế Đạt lĩnh chức Bình Nam Phó Tướng quân kiêm Đốc lĩnh Thuận Hóa.

Sau đó, trong nước có loạn, triều đình lại mời ông ra cầm quân và phong chức Đại tư mã, tước Đoan Nam Vương
Nguyễn Đình Đống mất trước khi Tây Sơn chiếm Phú Xuân.

Tháng chạp, năm Nhâm Dần (1782), dưới triều Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 43, ông tạ thế khi đang đương chức, thọ 67 tuổi. Vua Lê Hiển Tông ra sắc chỉ phong tặng chức Đại tư đồ, Bao phong phúc thần Dũng liệt tráng du tuẩn tích địa vương, linh cữu được rước về an táng tại quê nhà, tổ chức an táng theo nghi thức của triều đình và giao cho làng Phương Duệ lập đền thờ tự.

Dưới các triều vua, Thành Thái năm thứ 6 (1894), Khải Định năm thứ 9 (1924) đều có sắc phong ghi công trạng, phong thần và giao cho làng Phương Duệ quê hương ông hàng năm tổ chức tế lễ theo nghi lễ quốc gia.

Tôn vinh những người đã có công với lịch sử dân tộc, ngày 29/5/2009 UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có quyết định số 1571/QĐ-UBND công nhận Khu mộ và Nhà thờ Nguyễn Đình Dĩnh là di tích lịch sử văn hóa. Lễ đón nhận bằng công nhận đã được Đảng ủy, HĐND, UBND và UBMTTQ xã Cẩm Thành (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) tổ chức trọng thể vào sáng ngày 27/10/2009.

Dòng dõi

Cháu ông là danh tướng Đắc Vũ hầu Nguyễn Đình Đắc của Nguyễn Phúc Ánh và Nguyễn Trọng Thao

Nguồn tham khảo

1. Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn

2. Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn

3. Cương Mục - Quốc sử quán triều Nguyễn

Tham khảo

Võ tướng chúa Trịnh
Người Hà Tĩnh
Tiếng Đại Liên

Tiếng Đại Liên hay (chữ Hán phồn thể: 大連話) là phương ngữ Đại Liên của Quan thoại.

Giọng nói

Phụ âm

Bảng Phụ âm
 Các màu đậm là nguyên âm.

Nguyên âm

Bảng nguyên âm - 1

Nguyên âm bảng - 2 
 Các màu đậm là tổng hợp nguyên âm.

Nguyên âm bảng - 3

Thanh điệu 
 Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 1 hoặc thanh điệu số 4 + thanh điệu số 1 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 1.
 Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 1 + thanh điệu số 6.
 Thanh điệu số 4 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 6.

Khác

Phân bổ của Tiếng Lai 
 Vùng Bán đảo: Bán đảo Sơn Đông, Bán đảo Liêu Đông.
 Vùng Biên giới: Áp Lục, Ussuri.

Tham khảo

Tiếng Đại Liên
Đại Liên
Tiếng Liêu Đông
Tiếng Trung Quốc
Phương ngữ Hán ngữ
Tiếng Lai

Ngôn ngữ Lai hay Lai Chin là ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin trung tâm khác nhau được sử dụng bởi người Lai, một dân tộc thuộc "nhóm Kuki-Chin" cư trú chủ yếu ở bang Mizoram Ấn Độ, bang Chin Myanmar, và một số ở Bangladesh.

Nó bao gồm Lai Holh (tiếng Hakha-Chin) được nói xung quanh thủ phủ Haka (Hakha/Halkha) của bang Chin ở Myanmar và ở quận Lawngtlai của bang Mizoram, Ấn Độ. Ở Bangladesh là tiếng Bawm của người Bawm. Được biết đến ở địa phương là Hakha Holh, nó có thể là ngôn ngữ được nói nhiều nhất ở bang Chin. Một chi nhánh khác của "Lai Kuki" bao gồm Falam Lai (Laizo, Zahau and Sim), được biết đến với tên "Laitong".

Các ngôn ngữ Lai khác là tiếng Senthang và phương ngữ Zokhua của Hakha Holh được nói ở làng Zokhua.

Ngôn ngữ Lai được sử dụng tại các thị trấn Hakha, Falam, Matupi và Thantlang của bang Chin. Tuy nhiên, ngôn ngữ Lai được nói ở thị trấn Falam được gọi là "Laizo" (Hlawnceu), phương ngữ Zahau và Sim và hơi khác so với phiên bản được nói trong Hakha Lai. Tuy nhiên, 87% việc sử dụng nó trong phương ngữ Laizo và Falam Lai hoặc Laizo là như nhau. Do đó, có thể thông hiểu lẫn nhau giữa Falam Lai và Hakha Lai. Tiếng Laizo rất gần với tiếng Mizo anh chị em của nó, chủ yếu được sử dụng ở bang Mizoram Ấn Độ. Do sự gần gũi với tiếng Mizo, các từ vựng ngôn ngữ Laizo đã được nhìn thấy khá phổ biến trong tiếng Mizo. Có lẽ là do lịch sử mà một số người Mizo đã sống ở phía tây của bang Chin trước khi họ di cư đến Mizoram hiện nay. Lịch sử cũng cho thấy tiếng Mizo có nguồn gốc từ tiếng Zahau (Lai).

Tham khảo 

Xem thêm
 Haye-Neave, D.R. (1948) Lai Chin grammar and dictionary, Rangoon: Superintendent of Government Printing and Stationery, Burma.
 George Bedell, AGREEMENT IN MIZO - Papers from the Eleventh Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp. 51–70, 2001.
 George Bedell, AGREEMENT IN LAI - Papers from the Fifth Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, Tempe, Arizona: Program for Southeast Asian Studies, Arizona State University, pp. 21–32, 1995.

Liên kết ngoài 

Nhóm ngôn ngữ Kuki-Chin
Ngôn ngữ tại Myanmar
Ngôn ngữ tại Mizoram
Ngôn ngữ tại Bangladesh
Huyện Lawngtlai
Bergmann 1896

Bergmann 1896 là loại súng ngắn bán tự động do nhà thiết kế người Đức Theodor Bergmann phát triển. Cùng thời với hai khẩu súng ngắn khác là Mauser C96 và Borchardt C-93 nhưng không được sử dụng rộng rãi bằng và chỉ có khoảng 2000 khẩu được chế tạo. Vì thế Bergmann đã không tiếp tục nâng cấp loại súng này mà chuyển sang phát triển các mẫu mới tốt hơn cũng như tham gia phát triển súng tiểu liên với kết quả là khẩu MP 18 rất thành công sau đó.

Thiết kế 
Bergmann 1896 sử dụng cơ chế nạp đạn blowback. Khi bắn vỏ đạn sẽ được đẩy ra ngoài qua khe nằm phía trên. Búa điểm hỏa nằm ở bên ngoài phía sau khối trược, trước khi bắn người sử dụng sẽ phải lên cò búa điểm hỏa trước nhưng khi bắt đầu bắn thì khối trược bị đẩy về phía sau sẽ tự động lên cò và nạp đạn sau mỗi lần bắn. Hộp đạn của súng là cố định gắn phía trước cò súng, mỗi lần nạp đạn thì người sử dụng sẽ mở hộp đạn ra và nạp 5 viên đạn vào bằng kẹp hay từng viên bằng tay.

Loại đạn dầu tiên của loại súng này không có khía ở vỏ đạn và các đầu đạn được mài nhọn để tránh việc bị kẹt đạn nhưng phải nạp đạn từng viên bằng tay. Tuy nhiên các loại đạn sau đó bắt đầu được cắt khía ở vỏ đạn để có thể kẹp lại thành từng nhóm 5 viên giúp việc nạp đạn được dễ dàng hơn.

Khi bắn quá nhanh sẽ khiến cho khối trượt chưa kịp hoàn tất chu trình nạp đạn thì búa điểm hỏa đã hoạt động và đẩy khối trượt lùi lại nhả vỏ đạn ra ngoài với tốc độ nhanh hơn khi nó được cố định rồi mới bắn vì thế vỏ đạn được đẩy ra khỏi súng khi áp suất trong nòng súng còn rất cao. Việc chênh lệch áp suất cũng như tốc độ của khối trược lùi lại quá nhanh này tác động rất mạnh vào cấu trúc của súng khiến cho súng trở nên dễ vỡ.

Tham khảo 

Gerhard Bock: Moderne Faustfeuerwaffen und ihr Gebrauch 1911 by Verlag J. Neumann, Neudamm, DE.
Melvin Johnson & Charles T. Haven Automatic Weapons of the World Copyright 1945 by M. Johnson. Publ. William Morrow and Co. New York, NY, USA.
W.H.B.Smith & Joseph E.Smith Small Arms of the World 1957 by W.H.B.Smith. Publ. The Stackpole Co. Harrisburg, PA, USA.
Jaroslav Lugs Handfeuerwaffen 1956 Praha, Herausgeber: Militärverlag der DDR.
Reiner Lidschun & Günter Wollert Infanteriewaffen 1918-1945 Copyright 1998 by Brandenburgisches Verlagshaus Berlin. ISBN 3-89488-057-0

Liên kết ngoài 

 Bergmann 1896 nº 2 in 5x15mm 
 http://www.genitron.com/Unique-Handgun/2/Bergmann-1896-Pistol
 http://www.forgottenweapons.com/bergmann-no-2-1896-pistol/

Súng ngắn
Súng Đức
Hyas (chi cua nhện)

Hyas, một chi cua nhện, bao hàm loài cua nhện khổng lồ (Hyas araneus) sinh sống tại Đại Tây Dương và biển Bắc. Chi này có 5 loài còn tồn tại.
Hyas alutaceus Brandt, 1851
Hyas araneus (Linnaeus, 1758)
Hyas coarctatus Leach, 1815
Hyas lyratus Dana, 1851
Hyas ursinus Rathbun, 1924

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 

Oregoniidae
Cua nhện
Molybdenit

Molybdenit là một khoáng vật molybden disulfide, MoS2. Khoáng vật này có hình dạng tương tự như than chì, và có hiệu ứng bôi trơn do cấu trúc phân lớp của nó. Cấu trúc nguyên tử bao gồm các tấm nguyên tử molybden xen kẹp với các tấm nguyên tử lưu huỳnh. Các liên kết Mo-S là mạnh, nhưng tương tác giữa các nguyên tử lưu huỳnh ở đỉnh và đáy của ba lớp xen kẹp riêng biệt thì yếu làm cho chúng dễ trượt lên nhau như mặt phẳng cát khai.

Molybdenit kết tinh theo hệ lục phương thường gặp là các dạng đa hình 2H và cũng có kết tinh theo hệ ba phương như đa hình 3R.

Phân bố

Molybdenit có mặt trong các tích tụ quặng nhiệt dịch nhiệt độ cao. Các khoáng vật đi kèm gồm pyrit, chalcopyrit, thạch anh, anhydride, fluorit, và scheelit. Các mỏ quan trọng như ở Questa, New Mexico và Henderson và Climax ở Colorado. Molybdenit cũng có mặt trong các mỏ đồng ban tinh ở Arizona, Utah, và México.

Nguyên tố rheni luôn có mặt trong molybdenit ở dạng thay thế cho molybden, thường có hàm lượng vài ppm nhưng có thể lên đến 1–2%. Hàm lượng rheni cao trong nhiều kiểu cấu trúc khác nhau có thể được phát hiện từ các kỹ thuật tán xạ tia X. Các quặng molybdenit là nguồn duy nhất cung cấp rheni. Việc đồng vị phóng xạ rheni-187 và các đồng vị con của osmi-187 cung cấp kỹ thuật định tuổi niên đại địa chất hữu ích.

Chất bán dẫn
Các vảy molybdenit là một chất bán dẫn có độ rộng vùng cấm với  khả năng linh động điện tử tốt và có thể được sử dụng để tạo ra các transitor điện thế thấp hoặc transitor nhỏ  có thể dễ hơn graphen.

Xem thêm
Powellit (calci molybdat: CaMoO4)
Rheniit (ReS2
Wulfenit (chì molybdat: PbMoO4)

Tham khảo 

Khoáng vật sulfide
Khoáng vật molybden
Chất bôi trơn khác gốc dầu
Chất bôi trơn khô
Khoáng vật hệ sáu phương
Vật liệu bán dẫn
Khoáng vật sulfua
Khoáng vật hệ ba phương
Diều Harris

Diều Harris (danh pháp hai phần: Parabuteo unicinctus) là một loài chim săn mồi lớn trung bình thuộc Họ Ưng. Chúng sinh sản từ vùng tây nam Hoa Kỳ ở phía nam Chile và trung bộ Argentina. Loài chim đôi khi được báo cáo có nhiều ở Tây Âu, đặc biệt là Anh, nhưng nó là một loài chim phổ biến và những trường hợp ghi chép là do chúng sổng khỏi lồng nuôi.

Nó là thành viên duy nhất của chi Parabuteo. Diều Harris có chiều dài từ 46 đến 76 cm (18 đến 30) và thường có một sải cánh khoảng 1,1 m (3,6 ft). Con trống và con mái có bề ngoài khác nhau, con mái lớn hơn con trống khoảng 35%. Tại Hoa Kỳ, trọng lượng trung bình đối với con trống là khoảng 710 g (25 oz), trong khi mức trung bình của con mái là 1.020 g (36 oz). Chúng có tiếng kêu rít rất khó nghe.

Phân loài
 P. u. harrisi
 P. u. superior
 P. u. unicinctus

Chú thích

Tham khảo

U
Chim México
Chim Nam Mỹ
Chim được mô tả năm 1824
Chim Trung Mỹ
Adaina simplicius

Adaina simplicius là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Bắc Mỹ (bao gồm Mississippi và Florida), Brasil, Costa Rica, Ecuador, Paraguay và Puerto Rico. Nó đã được du nhập vào Nam Phi để làm tác nhân kiểm soát sinh học đối với Campuloclinium macrocephalum. Con trưởng thành có sải cánh dài 10 mm mm. Đầu màu hơi vàng nhạt. Cánh sau màu đục. Con trưởng thành bay vào tháng trong năm. Ấu trùng ăn các loài thực vật Carphephorus odoratissimus, Carphephorus paniculatus, Conoclinium coelestinum và Pluchea odorata. Chúc đục lỗ hoa của cây chủ.

Chú thích

Tham khảo

S
S
Adaina zephyria

Adaina zephyria là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở California, México (Oaxaca), Peru (Huanaca), Venezuela, Bolivia, Costa Rica và Ecuador. Con trưởng thành có sải cánh dài 14–17 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1 đến tháng 5 và 9, 10 trong năm. Con trưởng thành có màu trắng hơi nâu nhưng đầu hơi đậm hơn ở trước và nhạt giữa các râu.

Chú thích

Tham khảo
 

Adaina
Côn trùng México
Hellinsia wrangeliensis

Hellinsia wrangeliensis là một loài bướm đêm trong họ Pterophoridae. Loài bướm đêm này được tìm thấy ở Nga, nơi nó được mô tả từ đảo Wrangel

Chú thích

Tham khảo
 

Hellinsia
Động vật Nga
Bướm đêm châu Á
Maniola jurtina

Maniola jurtina là một loài bướm ngày được tìm thấy trong khu vực sinh thái Cổ Bắc giới. Phạm vi của nó bao gồm phía nam của châu Âu 62 N, về phía đông Ural thuộc Nga, Tiểu Á, Iraq, Iran, Bắc Phi và quần đảo Canaria. Con ấu trùng ăn cỏ.

Mô tả
Loài tương tự là Pyronia tithonus (thích nghỉ ngơi với cánh mở) và Coenonympha pamphilus (nhỏ hơn).
Đây là loài có tính lưỡng hình giới tính ở loài này. Con đực ít nhiều màu sắc, với những đốm mắt nhỏ hơn và giảm nhiều khu vực màu cam trên cánh trước trên. Con đực hoạt động nhiều hơn và di chuyển nhiều nơi hơn còn con cái bay ít hơn và thường có thể không rời các khu vực nơi họ lớn lên.

Chế độ ăn
Các loài cây sâu bướm loài bướm này ăn gồm Poa trivialis, Poa pratensis, Festuca spp., Agrostis spp., Dactylis glomerata, Brachypodium sylvaticum, Helictotrichon pubescens. Loài cây chúng ít ăn hơn gồm có Poa, Bromus, Festuca, Milium, Brachypodium, Lolium, Avena, Alopecurus, Anthoxanthum.

Bướm trưởng thành ăn mật hoa các loài cây sau Centaurea , Cirsium, Leontodon, Erica, Rubus, Heracleum, Eupatorium, Origanum, Senecio, Scabiosa, Succisa, Ligustrum, Filipendula....

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (2005): The role of eyespots as anti-predator mechanisms, principally demonstrated in the Lepidoptera. Biol. Rev. 80(4): 573–588. (HTML abstract)

Maniola
Côn trùng châu Âu
Bướm Iran
Động vật được mô tả năm 1758
Bướm ngày châu Phi
Bướm ngày châu Á
Bướm Châu Âu
Dryadula phaetusa

Dryadula phaetusa là một loài bướm ngày thuộc Họ Bướm giáp. Đây là đại diện duy nhất của chi. Loài này bản địa từ Brasil đến trung México, và trong mùa hè, nó có thể được tìm thấy hiếm khi xa về phía bắc trung Kansas. Sải cánh của nó dài khoảng từ 86 đến 89 mm, và nó có màu cam tươi sáng với các sọc đen dày ở con đực, và một màu da cam đục hơn với sọc đen ở con cái.

Chúng ăn chủ yếu là mật hoa của hoa và phân chim, sâu bướm ăn Passiflora tetrastylis. Nó thường được tìm thấy ở các thung lũng và cánh đồng nhiệt đới đất thấp. Loài này không phải là mồi ngon của các loài chim.

Trước khi mùa giao phối, con đực của loài này tụ thành đàn hàng trăm con trên đất ẩm có chứa muối khoáng. Khi chúng không thể tìm thấy đất như thế, chúng sẽ tìm đến các động vật khác nhau để uống dịch mặn từ da và lỗ mũi của chúng.

Chú thích

Tham khảo

 
Dryadula phaetusa, Butterflies of North America, from the United States Geological Survey, Northern Prairie Wildlife Research Center.
Minnesota Zoo's Butterfly Garden  – features the Dryadula phaetusa butterfly.

Động vật được mô tả năm 1758
Dryadula
Động vật Brasil
Apaturinae

Apaturinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 20 chi.

Các chi 
Apatura
Apaturina
Apaturopsis
Asterocampa
Chitoria
Dilipa
Doxocopa
Euapatura
Eulaceura
Euripus
Helcyra
Herona
Hestina
Hestinalis
Mimathyma
Rohana
Sasakia
Sephisa
Thaleropis
Timelaea

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Checklist Nearctic Nymphalidae  List of North American species with images.
Pteron Images.In Japanese but binomial names.

Apaturinae
Họ Bướm giáp
Biblidinae

Biblidinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này đôi khi được sáp nhập vào Limenitidinae, nhưng nay người ta đã công nhận là khác dòng. Phân họ này có 38 chi với khoảng 340 loài.

Các chi

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Họ Bướm giáp
Thaleropis

Thaleropis là một chi thuộc phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Chi này có 5 loài.

Các loài
Thaleropis ammonia Herrich-Schäffer 1851
 Thaleropis ionia Fischer von Waldheim & Eversmann 1851
 Thaleropis jonina Kind 1856
 Thaleropis kilusa Smith 1891
 Thaleropis trigona Holland 1892

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thaleropis at funit.fi

Thaleropis
Apaturinae
Bướm ngày châu Á
Apatura iris

Apatura iris hay bướm hoàng đế tím là một loài bướm giáp thuộc chi Apatura, phân họ Apaturinae trong Họ Bướm giáp. Loài này có 9 phân loài. Loài này được tìm thấy trong rừng khắp Trung Âu và miền nam nước Anh. Con trưởng thành có đôi cánh màu nâu sẫm với đường trắng và một vòng xuyến nhỏ màu cam trên các cánh sau. Con đực có màu ánh xanh tím mà con cái thiếu. Con sâu bướm có màu xanh với những mảng màu trắng và màu vàng và có hai cái sừng.
Chúng chủ yếu sinh sống trong tán cây, chỉ bay xuống lúc đẻ trứng. Con đực cũng dành nhiều thời gian của chúng trong các ngọn cây, bảo vệ lãnh thổ của chúng khỏi bị đối thủ xâm chiếm, mặc dù đôi khi chúng bay xuống để uống nước hay ăn. Không giống như hầu hết các loài bướm, loài này không ăn mật hoa mà ăn dịch ngọt tiết ra bởi rầy mềm và nước tiểu, phân và xác động vật.

Các loài

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Động vật được mô tả năm 1758
Apatura
Côn trùng châu Âu
Rắn cạp nia nam

Rắn cạp nia Mã Lai hay cạp nia miền nam, rắn hổ khoang, rắn vòng bạc (danh pháp hai phần: Bungarus candidus) là một loài rắn cạp nia thuộc họ Rắn hổ. Loài này được mô tả năm 1758 bởi Linnaeus. Loài này phân bố ở Campuchia, Indonesia (Java, Sumatra, Bali, Sulawesi), Malaysia (Malaya), Singapore, Thái Lan, Việt Nam.

Nọc độc
Ở chuột,  IV của loài này là 0,1 mg/kg. Nọc rắn cạp nia nam gây tử vong tới 50% ngay cả khi điều trị bằng huyết thanh chống nọc độc; còn khi không điều trị bằng huyết thanh thì tỷ lệ tử vong là 70% đối với người

Tham khảo

Liên kết ngoài

C
Động vật được mô tả năm 1758
C
Động vật bò sát Campuchia
Động vật bò sát Indonesia
Động vật bò sát Lào
Động vật bò sát Malaysia
Động vật bò sát Thái Lan
Động vật bò sát Việt Nam
Nữ thần biển

Nữ thần biển hay Nereid (chữ Hy Lạp: νεράϊδα, neráïda) là những thần nữ sống ở vùng biển trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, những thần nữ này có nhiều điểm tương đồng với nàng tiên cá. Những nữ thần biển này gồm năm mươi con gái của Nereus và Doris chị em Nerites. Họ thường đi theo Vua thủy tề Poseidon và có thể thân thiện và hữu ích cho các thủy thủ để giúp họ đối đầu với những cơn bão nguy hiểm.

Nereids đặc biệt liên quan đến biển Aegean, nơi họ cư ngụ cùng với cha của mình nằm sâu trong một hang động bạc. Đáng chú ý nhất trong số đó là Thetis vợ của Peleus và là mẹ của Achilles, người tiếp theo là Amphitrite, vợ của Poseidon và Galatea tình yêu của Polyphemus Cyclops. Trong Trường ca Iliad XVIII, có mô tả khi Thetis khóc trong sự cảm thông cho nỗi đau của Achilles cho Patroclus bị giết thì các nữ thần biển tụ tập lại để chia sẻ nỗi đau với bà.

Danh sách một số nữ thần

 Actaea
 Agave
 Amathia
 Amphinome
 Amphithoe
 Amphitrite
 Apseudes
 Arethusa
 Asia
 Autonoe
 Beroe
 Callianassa
 Callianira
 Calypso
 Ceto
 Clio
 Clymene
 Cranto
 Creneis
 Cydippe
 Cymo
 Cymatolege
 Cymodoce
 Cymothoe
 Deiopea
 Dero
 Dexamene
 Dione
 Doris
 Doto
 Drymo
 Dynamene
 Eione
 Ephyra
 Erato
 Eucrante
 Eudore
 Eulimene
 Eumolpe
 Eunice
 Eupompe
 Eurydice
 Evagore
 Evarne
 Galene
 Galatea
 Glauce
 Glauconome
 Halie
 Halimede
 Hipponoe
 Hippothoe
 Iaera
 Ianassa
 Ianeira
 Ione
 Iphianassa
 Laomedeia
 Leiagore
 Leucothoe
 Ligea
 Limnoria
 Lycorias
 Lysianassa
 Maera
 Melite
 Menippe
 Nausithoe
 Neaera
 Nemertes
 Neomeris
 Nesaea
 Neso
 Opis
 Orithyia
 Panopea (Panope)
 Pasithea
 Pherusa
 Phyllodoce
 Plexaure
 Ploto
 Polynome
 Pontomedusa
 Pontoporeia
 Poulunoe
 Pronoe
 Proto
 Protomedeia
 Psamathe
 Sao
 Speio
 Thaleia
 Themisto
 Thetis
 Thoe
 Xantho

Liên kết ngoài

 Nereids in classical literature and art
 Nereid and Triton Mosaic from Ephesus Terrace Home -2 
 3D stereoview of Nereid and Triton relief from Apollon Temple in Didim 

Thần thoại Hy Lạp
Nữ thần biển cả Hy Lạp
Nữ thần Hy Lạp
Nereid
Tinh linh nước
Nữ thần cây

Nữ thần cây hay Hamadryad (tiếng Hy Lạp: Ἁμαδρυάδες, Hamadryádes) là một thần nữ trong thần thoại Hy Lạp chuyên sống trên cây. Đây là một loại hình cụ thể của những câu chuyện thần thoại và là một loại đặc biệt của nữ thần. Theo thần thoại Hy Lạp thì những Hamadryad được sinh ra từ một cái cây. Một số người tin rằng hamadryad là những cái cây thực thụ. Deipnosophistae của Athenaeus liệt kê tám Hamadryad con gái của Oxylus và Hamadryas gồm:
 Karya
 Balanos
 Kraneia
 Morea
 Aigeiros
 Ptelea
 Ampelos
 Syke

Tham khảo

The Deipnosophists, or, Banquet of the Learned of Athenaeus presented online by the University of Wisconsin Digital Collections Center
Theoi Project - Hamadryades

Thần thoại Hy Lạp
Thực vật trong văn hóa
Nữ thần Hy Lạp
Nữ thần núi Nysa

Nữ thần núi Nysa hay Nysiads là một vị thần nữ trong thần thoại Hy Lạp cổ đại và thuộc dạng những nữ thần núi, những nữ thần này ngự tại núi Nysa và đóng vai trò là những người chăm sóc và dạy dỗ những trẻ sơ sinh của Dionysus. Những vị thần cũng đề cập đến là Callichore và Calyce (sau này khi mà hai vệ tinh của Sao Mộc là Kallichore và Kalyke, được đặt tên). Trong những giai thoại về thời thơ ấu của Dionysus, các vị thần núi xuất hiện được xác định là Hyades và là gia sư của Dionysus.

Các nữ thần núi
Một số vị thần núi này có tên gọi là:
 Ambrosia
 Arsinoe
 Bromia hay Bromis
 Cisseis
 Coronis
 Erato
 Eriphia
 Nysa
 Pedile
 Polymno hay Polyhymno

Tham khảo
 Apollodorus, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
 Diodorus Siculus, The Library of History translated by Charles Henry Oldfather. Twelve volumes. Loeb Classical Library. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. 1989. Vol. 3. Books 4.59–8. Online version at Bill Thayer's Web Site
 Diodorus Siculus, Bibliotheca Historica. Vol 1-2. Immanel Bekker. Ludwig Dindorf. Friedrich Vogel. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1888–1890. Greek text available at the Perseus Digital Library.
 Gaius Julius Hyginus, Fabulae from The Myths of Hyginus translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
 The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White. Homeric Hymns. Cambridge, MA.,Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
 Nonnus of Panopolis, Dionysiaca translated by William Henry Denham Rouse (1863–1950), from the Loeb Classical Library, Cambridge, MA, Harvard University Press, 1940. Online version at the Topos Text Project.
 Nonnus of Panopolis, Dionysiaca. 3 Vols. W.H.D. Rouse. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1940–1942. Greek text available at the Perseus Digital Library.
 Homeric Hymn 26 to Dionysus 2 ff
 Diodorus Siculus, Library of History 4. 2. 3
Theoi Project - Nysiades

Chú thích

Thần thoại Hy Lạp
Thần thoại về Dionysus
Nysa
Nữ thần Hy Lạp
Oceanid
Dipsacus laciniatus

Dipsacus laciniatus là một loài thực vật có hoa Họ Tục đoạn. Nó có nguồn gốc châu Âu và châu Á. Nó hiện diện ở Bắc Mỹ như là một cỏ dại xâm lấn. Loài này là loại cây thân thảo lâu năm có thể phát triển lên chiều cao đến 2 đến 3 mét. Thân phân nhánh thẳng là rỗng và có gai. 
Loài bét Leipothrix dipsacivagus đang được xem xét để chọn làm tác nhân sinh học khả dĩ chống lại loài cỏ này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 USDA Plants Profile

L
Thực vật Liban
Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753
Họ Kim ngân
Limenitidinae

Limenitidinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 4 tông.

Các chi, các loài chọn lọc
Tông Parthenini Reuter, 1896
 Bhagadatta Moore, [1898]
 Parthenos  
Tông Adoliadini Doubleday, 1845
 Abrota Moore, 1857
 Bassarona Moore, [1897]
 Bassarona durga 
 Bassarona iva 
 Bassarona recta 
 Bassarona teuta 
 Dophla Moore, [1880] – 
 Dophla evelina
 Euthalia  
 Euthaliopsis Neervoort van de Poll, 1896
 Lexias 
 Neurosigma Butler, 1868
 Tanaecia Butler, [1869] 
 Tanaecia cocytus 
 Tanaecia julii 
 Tanaecia lepidea 
 Tanaecia pelea 
 Aterica Boisduval, 1833 
 Bebearia Hemming, 1960
 Catuna Kirby, 1871 
 Crenidomimas Karsch, 1894
 Cynandra Schatz, [1887] 
 Euphaedra Hübner, [1819] 
 Euptera Staudinger, [1891]
 Euriphene Boisduval, 1847
 Euryphaedra Staudinger, [1891]
 Euryphura Staudinger, [1891]
 Euryphurana Hecq, 1992 – 
 Hamanumida Hübner, [1819] – 
 Harmilla Aurivillius, 1892 – 
 Pseudargynnis Karsch, 1892 – 
 Pseudathyma Staudinger, [1891] – 
Tông Limenitidini Behr, 1864
 Adelpha Hübner, [1819] – 
 Adelpha basiloides
 Adelpha bredowii 
 Adelpha californica (trước là A. bredowii)
 Adelpha eulalia 
 Adelpha fessonia 
 Auzakia Moore, [1898]
 Auzakia danava 
 Lelecella Hemming, 1939
 Limenitis –
 Litinga Moore, [1898]
 Parasarpa Moore, [1898]
 Parasarpa dudu 
 Parasarpa zayla 
 Patsuia Moore, [1898]
 Sumalia Moore, [1898]
 Sumalia daraxa 
 Sumalia zulema 
 Moduza Moore, [1881] (đôi khi được tích hợp vào Limenitis)
 Moduza procris 
 Tarattia Moore, [1898]
 Athyma 
 Pandita Moore, 1857
 Tacola Moore, [1898]

Tông Neptini Newman, 1870
 Aldania Moore, [1896]
 Lasippa Moore, [1898]
 Neptis 
 Pandassana Moore, [1898] (có thể thuộc Neptis)
 Pantoporia Hübner, [1819] 
 Pantoporia assamica
 Pantoporia bieti 
 Pantoporia hordonia
 Pantoporia karwara 
 Pantoporia paraka 
 Pantoporia sandaka 
 Phaedyma Felder, 1861 
 Phaedyma shepherdi

Incertae sedis
 Cymothoe Hübner, [1819] (Limenitidini or Neptini?) 
 Cymothoe caenis
 Cymothoe hobarti 
 Cymothoe sangaris
 Harma Doubleday, [1848] – (Limenitidini hay Neptini?)
 Kumothales Overlaet, 1940 (Limenitidini?)
 Lamasia Moore, [1898] (Limenitidini?)
 Lebadea Felder, 1861 (Limenitidini hay Parthenini?)
 Lebadea martha 
 Pseudacraea – (Limenitidini?)
 Pseudoneptis Snellen, 1882 – (Limenitidini?)
 Seokia Sibatani, 1943 (Limenitidini hay Neptini?)

Chú thích

Tham khảo
Đào Công Giản

Đào Công Giản là một tướng lĩnh cao cấp của phong trào Tây Sơn

Hành trạng

Đào Công Giản là Đại Đô đốc dưới quyền tiết chế của Thiếu phó Trần Quang Diệu. Đào Công Giản tham gia trận đánh vây thành Bình Định đang do Võ Tánh tử thủ, sau đó ông được điều vào Phú Yên để ngăn chặn cánh quân của Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Đức Xuyên đang kéo ra giải vây.

Đại Nam Thực Lục của triều Nguyễn viết: (Tướng giặc) Trần Quang Diệu nghe tin đại binh đến Diên Khánh, sai người đảng là bọn Đại đô đốc Đào Công Giản và Đô đốc Tuấn (không rõ họ) đem quân Hổ hầu vào Phú Yên, họp với Phạm Văn Điềm đóng giữ các bảo Hội An và La Thai. (trang 422-Tập 1)

Mặc dù chống lại kịch liệt, nhưng do quân thế yếu hơn, Đại đô đốc Đào Công Giản bị bắt, ông nhịn ăn mà chết.

Đại Nam Thực Lục của triều Nguyễn viết: Quân Nguyễn Văn Thành đến Xuân Đài, phân phái các tướng, sai Đô thống chế Lê Chất, Phó tướng Nguyễn Đình Đắc và Trương Tiến Bảo, ba đạo đều tiến, cùng quân giặc đánh nhau ở Xích Thổ và Thanh Kỳ (đều tên đất), thắng to. Quân ta lấy được bảo Hội An. Đô đốc giặc là Tuấn và Phạm Văn Điềm chạy ra gò ái Thạch, dựa thế núi để giữ. Bộ binh của bọn Nguyễn Đức Xuyên vừa tới. Thành lại thân đốc các quân tiến đánh. Tiền đạo Lê Chất vị trúng đạn, càng hăng máu đánh khỏe. Đức Xuyên giục quân và voi tiếp ứng, các quân thừa thế đánh theo. Quân giặc thua to, lùi về đồn La Thai. Thành bèn để quản dinh Tiên phong Nguyễn Văn Tánh ở lại đóng đồn ở Chi Phụ, rồi chia quân làm hai đạo, theo đường tắt vượt đèo mà tiến, đánh úp sau lưng giặc. Quân giặc sợ hãi cả vỡ. Đại đô đốc giặc là Đào Công Giản bỏ đồn chạy. Tánh đón đánh bắt sống được. Còn Tuấn và Điềm thì chạy thoát. Quân ta bắt sống đảng giặc và thu được cờ trống súng ống khí giới không xiết kể. Tin thắng trận báo lên. Thưởng cho tướng sĩ 3.000 quan tiền. Tù giặc là Đào Công Giản thì giam ở trong quân mà không giết. Rồi Giản bị bệnh chết, sai đem xác gửi cho giặc. (trang 423-Tập 1)

Nhận xét

Chúng ta có rất ít tư liệu về Đại Đô đốc Đào Công Giản. Nhưng có thể nói ông là một trong số những tướng lĩnh tận lực trung thành với nhà Tây Sơn.

Ghi chú

Đô đốc Tuấn: tức Đại Đô đốc Trần Danh Tuấn

Phạm Văn Điềm: tức Tham đốc Phạm Văn Điềm

Nguồn tham khảo

1. Đại Nam Thực Lục - Tập 1 - Quốc sử quán triều Nguyễn

2. Đại Nam chính biên liệt truyện - Tập 2 - Quốc sử quán triều Nguyễn

3. Tây Sơn thuật lược - Tạ Quang Phát

Tham khảo

Võ tướng nhà Tây Sơn
Công ty tư nhân

Công ty tư nhân hoặc công ty đóng, là một doanh nghiệp công ty thuộc sở hữu bằng cách tổ chức phi chính phủ hoặc một số lượng tương đối nhỏ các cổ đông hoặc thành viên công ty mà không không cung cấp hoặc kinh doanh công ty của nó cổ (cổ phiếu) của công chúng nói chung về các chứng khoán thị trường trao đổi, mà là cổ phiếu của công ty được cung cấp, sở hữu, mua bán, trao đổi riêng tư. Ít hơn các điều khoản mơ hồ cho một công ty tư nhân là "công ty không thể viện chứng '''' công ty chưa niêm yết 'và''.

Mặc dù có thể nhìn thấy ít hơn so với của họ giao dịch công khai đối tác, các công ty tư nhân có một tầm quan trọng lớn trong nền kinh tế của thế giới. Trong năm 2008, 441 công ty tư nhân lớn nhất tại Hoa Kỳ chiếm 1,8 nghìn tỷ USD doanh thu và sử dụng 6,2 triệu người, theo Forbes. Năm 2005, một hồ bơi kích thước nhỏ hơn đáng kể (22,7%) sử dụng để so sánh, 339 công ty trên Forbes khảo sát chặt chẽ tổ chức các doanh nghiệp Mỹ đã bán được một nghìn tỷ đô la giá trị hàng hoá và dịch vụ (44%) và sử dụng 4 triệu người. Năm 2004, Forbes tính của các doanh nghiệp Mỹ tư nhân với ít nhất 1 tỷ $ trong doanh thu là 305.

Koch Industries, Bechtel, Cargill, Publix, Pilot Corp, một trong những thành viên của Big Four công ty kế toán Deloitte Touche Tohmatsu]], Hearst Tổng công ty, S. C. Johnson, Mars là một trong những lớn nhất công ty tư nhân ở Hoa Kỳ. [KPMG, công ty kế toán, Ernst & Young và PricewaterhouseCoopers, IKEA, Trafigura, JC Bamford Máy xúc (JCB), LEGO, Bosch, Rolex và Victorinox là một số ví dụ của châu Âu lớn nhất tư nhân tổ chức công ty.

Xem thêm 
 Công ty tư nhân giới hạn bằng cổ phiếu (Công ty TNHH tư nhân)
 Vốn chủ sở hữu tư nhân
 Công ty
 Công ty không giới hạn

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Forbes.com: Công ty tư nhân lớn nhất Mỹ

Doanh nghiệp
Công ty
Các loại thực thể kinh doanh
Dạng thực thể kinh doanh
Khu vực tư nhân
Schistura bachmaensis

Schistura bachmaensis là loài cá vây tia thuộc chi Schistura.

Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, phân bố ở lưu vực sông Thừa Lưu, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Loài cá này có chiều dài cơ thể tối đa là 5,7 cm. Chúng sống trong môi trường nước ngọt, cả tầng mặt và tầng đáy.

Chú thích

B
Cá Việt Nam
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2001
Cá được mô tả năm 2001
Phân ngành Chân kìm

Phân ngành Chân kìm (hoặc ngành), danh pháp khoa học Chelicerata, là một trong số các phân nhánh chính của ngành (hoặc liên ngành) chân khớp, và bao gồm cua móng ngựa, bọ cạp, nhện và mites. Chúng có nguồn gốc từ các động vật biển, có thể từ giai đoạn Cambri, nhưng các hóa thạch chelicerata đã được xác nhận đầu tiên là eurypteridae có tuổi từ 445 triệu năm trong kỷ Ordovic muộn.

Các loài động vật biển còn sống trong phân ngành này gồm 4 loài thuộc Xiphosura, và có thể gồm 1.300 loài nhện biển (Pycnogonida) nếu chúng được xếp vào nhóm chelicerata. Mặc khác có hơn 77.000 loài chelicerata thở bằng không khí đã được xác định rõ ràng và có thể có khoảng 500.000 loài chưa được xác định.

Đa dạng 
Chelicerata là một trong các nhóm động vật đa dạng nhất với hơn 77.000 loài còn tồn tại đã được xác nhận trong các ấn phẩm khoa học. Một số nguồn ước tính rằng có thể có 130.000 loài nhện chưa được miêu tả và gần 500.000 loài bọ ve chưa được miêu tả. Trong khi các loài chelicerata đầu tiên nhất và Pycnogonida còn tồn tại (nếu chúng là chelicerata) và Xiphosura là các động vật biển hô hấp từ oxy hòa tan trong nước, phần lớn các loài còn tồn tại là thở bằng không khí, mặc dù một vài loài nhện xây tổ "diving bell" có thể giúp chúng sống dưới nước. Giống như các tổ tiên của chúng, hầu hết các loài chelicerata còn sống là các động vật ăn thịt, chủ yếu là ăn các động vật không xương sống nhỏ. Tuy nhiên một số loài ăn ký sinh trùng, thực vật, xác chết và detritivore.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 
 
 Dunlop, J.A. 2010: Geological history and phylogeny of Chelicerata. Arthropod structure & development, 39(2-3): 124-142. 
 Dunlop, J.A.; Selden, P.A. 2009: Calibrating the chelicerate clock: a paleontological reply to Jeyaprakash and Hoy. Experimental and applied acarology, 48(3): 183–197.  PDF Png
 Jeyaprakash, A.; Hoy, M.A. 2009: First divergence time estimate of spiders, scorpions, mites and ticks (subphylum: Chelicerata) inferred from mitochondrial phylogeny. Experimental and applied acarology, 47(1): 1-18.
Vardan Ghazaryan

Vardan Ghazaryan (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1969 tại Beirut, Liban) là một cựu cầu thủ bóng đá người Liban gốc Armenia. Ông đã thi đáu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Liban từ năm 1993 tới năm 2001.

Ông là một trong những cây săn bàn hàng đầu Liban khi ông đã có 19 bàn thắng cho đội tuyển nước này. Ông cũng có mặt trong đội hình triệu tập của đội tuyển quốc gia Liban tại Cúp bóng đá châu Á 2000 (HLV: Josip Skoblar) được tổ chức tại chính Liban. Vài năm trở lại đây ông đã quay trở lại Armenia, nơi ông đang sống.

Tham khảo

Sinh năm 1969
Cầu thủ bóng đá nam Armenia
Cầu thủ bóng đá Liban
Cầu thủ thuộc Cúp bóng đá châu Á 2000
Nhân vật còn sống
Cầu thủ Cúp bóng đá châu Á 2000
Huấn luyện viên bóng đá
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 1998
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Liban
Tiền đạo bóng đá nam
Văn Sính

Văn Sính (chữ Hán:文聘, bính âm: Wen Ping) tự Trọng Nghiệp (仲業) là một tướng lĩnh thủy quân nhà Tào Ngụy trong thời kỳ Tam Quốc của Lịch sử Trung Quốc. Ông phục vụ dưới trướng của Tào Tháo và được biết đến với công sức bao vây tấn công Quan Vũ và sau đó là chiến đấu chống lại các lực lượng quân sự ở phía Đông do Tôn Quyền lãnh đạo. Với công trạng đánh bại Quan Vũ, ông được phong tước Diên Thọ Đình hầu và chức Thảo nghịch tướng quân.

Tiểu sử
Văn Sính là người thuộc huyện Uyển thuộc quận Nam Dương. Văn Sính khởi đầu sự nghiệp phục vụ dưới trướng của Lưu Biểu, được phong làm đại tướng và trấn giữ phương Bắc.

Lưu Biểu mất, con là Lưu Tông lên kế vị, lúc này Tào Tháo đem quân đi đánh Kinh châu. Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo, Văn Sính về phục vụ dưới trướng Tào Tháo. Tào Tháo giao binh Quyền cho Văn Sính. Trong trận Trường Bản, Văn Sính cùng với Tào Thuần đuổi đánh Lưu Bị.

Cuối năm 208, Văn Sính trong số các tướng lĩnh theo Tào Tháo đánh Tôn Quyền nhưng bị thất bại trong trận Xích Bích. Sau đó, Tào Tháo phong Văn Sính làm Thái thú Giang Hạ là nơi tiếp giáp với Đông Ngô, sai coi giữ quân phương Bắc, uỷ thác các việc nơi biên cảnh, ban cho tước Quan nội hầu.

Về sau, Văn Sính cùng với Nhạc Tiến đánh Quan Vũ ở Tầm Khẩu lập được công lao và được tấn phong tước Diên Thọ Đình hầu và chức Thảo nghịch tướng quân.

Năm 220, Tào Phi phế Hán Hiến Đế lên ngôi, thăng Văn Sính tước Trường An Hương hầu, cho Giả tiết. Ông giúp Hạ Hầu Thượng vây Giang Lăng của Đông Ngô. Hạ Hầu Thượng sai Văn Sính cầm riêng một cánh quân đóng ở Miện Khẩu, chống giữ Thạch Phạm. Ông tự gánh vác một đội quân, ngăn giặc lập công, được thăng làm Hậu tướng quân, tước Tân Dã hầu.

Tôn Quyền thân chinh đưa năm vạn quân đến vây Văn Sính ở Thạch Dương. Văn Sính kiên quyết cố thủ, Tôn Quyền đóng giữ hơn hai mươi ngày phải lui về. Văn Sính mang quân truy kích đánh tan quân Ngô.

Văn Sính trấn thủ Giang Hạ mấy chục năm, rất có ân uy, bên ngoài Đông Ngô nể sợ. Nhà Tào Ngụy chia thực ấp của ông và phong cho con ông là Văn Đại làm Liệt hầu và ban cho cháu họ của ông là Văn Hậu tước Quan nội hầu.

Sau này Văn Sính qua đời không rõ năm nào, được ban thuỵ là Tráng hầu.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Văn Sính trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung được mô tả gần giống như sử sách. Ông được nhắc đến lần đầu khi đánh nhau với Ngụy Diên dưới chân thành Tương Dương khi Ngụy Diên muốn đón rước Lưu Bị còn Văn Sính lại trung thành với Lưu Tông. Sau đó khi Lưu Tông hàng Tào, Văn Sính bất đắc dĩ đến quy hàng Tào Tháo, khóc vào ra mắt. Sau đó Văn Sính bị trúng tên của quân Ngô trong trận Xích Bích.

Xem thêm
 Tào Thuần

Tham khảo
 Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, thiên: 
 Nhị Lý Tang Văn Lã Hứa Điển nhị Bàng Diêm truyện
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích

Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Viên chức chính quyền ở Hồ Bắc
Đạp Đốn

Đạp Đốn hay Thạp Đốn (chữ Hán: 蹋頓; bính âm: Tadun) là một thủ lĩnh của người Ô Hoàn trong thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một Thiền Vu đã quật khởi trong thời kỳ loạn lạc này. Ông đã chứa chấp Viên Thượng và Viên Hy hai anh em con của Viên Thiệu và chống lại Tào Tháo. Kết quả ông bị Tào Tháo giết chết trong một chiến dịch quân sự.

Sự nghiệp
Năm Sơ Bình thứ nhất (190), Đạp Đốn, thủ lĩnh của người Ô Hoàn tại Liêu Tây, đã thống nhất các bộ lạc Ô Hoàn, xưng làm Thiền vu và ủng hộ Viên Thiệu, một lãnh chúa cát cứ tại phía bắc sông Hoàng Hà. Ông từng đem quân trợ giúp Viên Thiệu đánh bại Công Tôn Toản.

Năm 200, Tào Tháo đánh bại Viên Thiệu tại trận Quan Độ. Sau khi Viên Thiệu chết, họ Viên thất thế, các con Viên Thiệu là Viên Hy, Viên Thượng chạy sang hàng và nương nhờ Đạp Đốn sau đó lại cùng Đạp Đốn liên kết với Thiền vu Ô Diên ở Hữu Bắc Bình là Tô Bộc Diên. Vào thời gian đó, Tào Tháo có ý định viễn chinh xa hơn về phía bắc để loại bỏ Viên Thượng và các bộ lạc Ô Hoàn.

Tháng 10 năm 205, Tào Tháo tiến quân đánh Ô Hoàn. Anh em Viên Hy hợp binh với Đạp Đốn đối trận với Tào Tháo ở núi Bạch Lang. Tướng tiên phong của Tào Tháo là Trương Liêu mang quân tới phá tan quân Ô Hoàn. Anh em Viên Thượng cùng Ô Hoàn chạy ra ngoài Trường Thành. Năm 206, Tào Tháo đem quân tiến sâu vào lãnh thổ của người Ô Hoàn.

Sang tháng 8 năm 206, Tào Tháo tiếp tục truy kích, đánh thắng 1 trận nữa, đánh bại họ tại trận núi Bạch Lang (白狼山), giết chết Đạp Đốn. Trong chiến dịch này, quân đội của Tào Tháo di chuyển rất gọn nhẹ, bỏ lại phía sau các loại đồ tiếp tế như lương thực, thực phẩm cồng kềnh. Kết quả của cuộc tấn công chớp nhoáng làm cho người Ô Hoàn bị bất ngờ. Đạp Đốn vì bất ngờ nên bị giết. Khoảng 200.000 người Ô Hoàn đã hàng Tào.

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
 Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Nhân vật chính trị Đông Hán
Năm sinh thiếu
Mất năm 206
Sinh thế kỷ 2
Mất năm 207
Người Trung Quốc thế kỷ 2
Người Trung Quốc thế kỷ 3
Trực Thái

Trực Thái là xã cũ thuộc huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Xã Trực Thái có 15 xóm, đánh số từ 1 đến 15.

Địa giới hành chính
Xã Trực Thái nằm ở phía nam của huyện Trực Ninh.
Phía đông giáp các xã Trực Đại và Trực Thắng, huyện Trực Ninh.
Phía nam giáp các xã Hải Phong và Hải An, huyện Hải Hậu.
Phía tây giáp xã Trực Cường, huyện Trực Ninh.
Phía bắc giáp các xã Trực Cường và Trực Đại, huyện Trực Ninh.

Lịch sử hành chính
Vùng đất Trực Thái vào trước năm 1945 gồm các thôn Giáp Nhất, Giáp Nhì. Từ năm 1946 thuộc xã Ninh Cường, huyện Trực Ninh. Đến năm 1952 xã Ninh Cường đổi thành xã Trực Cường. Năm 1956, xã Trực Cường chia tách thành các xã Trực Cường (mới), Trực Phú và Trực Thái.

Tháng 3 năm 1968, xã Trực Thái thuộc huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Hà được sáp nhập vào huyện Hải Hậu, đồng thời huyện Trực Ninh và huyện Nam Trực sáp nhập thành huyện Nam Ninh.

Từ tháng 12 năm 1975, xã Trực Thái thuộc huyện Nam Ninh, tỉnh Hà Nam Ninh.

Từ tháng 12 năm 1991, xã Trực Thái thuộc huyện Hải Hậu tỉnh Nam Hà.

Từ tháng 11 năm 1996, xã Trực Thái thuộc huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

Tháng 2 năm 1997, xã Trực Thái được chuyển về huyện Trực Ninh mới tái lập.

Chú thích

Liên kết ngoài
Bản đồ xã Trực Thái trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ CHXHCNVN. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2012.
Libytheinae

Libytheinae là một phân họ trong Họ Bướm giáp. Phân họ này có 2 chi và 10 loài, 6 trong Libythea và 4 trong Libytheana. Chúng có kích cỡ trung bình và thường là có màu nâu xám. Khu nghỉ, các thành viên của phân họ này khép chặt cánh để trông giống chiếc lá khô.

Các chi

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Libytheinae
Aipysurus

Aipysurus là một chi rắn biển độc được tìm thấy ở các vùng biển ấm từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương. Hiện tại có 8 loài được công nhận.

Loài
*) Không bao gồm các phân loài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rắn biển
Aipysurus duboisii

Aipysurus duboisii hoặc Rắn biển Dubois là một loài rắn biển. Môi trường sống bao gồm Papua New Guinea, New Caledonia và các vùng ven biển phía Bắc, phía đông và phía tây của Úc, đó là biển Coral, biển Arafura, biển Timor và Ấn Độ Dương. Chúng sống ở độ sâu tới 80 mét trong rạn san hô, cát và bùn trầm tích có chứa rong biển, động vật không xương sống và san hô và bọt biển có thể phục vụ như là nơi trú ẩn. Những con rắn ăn con lươn biển và cá khác nhau sống trên đáy biển, có chiều dài lên đến 7 cm. Nó sinh con chứ không phải là đẻ trứng. Chúng là loài gây hấn vừa, tức là sẽ cắn nếu bị khiêu khích, nhưng không một cách tự nhiên. Răng nanh dài 1,8 mm là tương đối ngắn đối với rắn, và lượng nọc độc là 0,43 mg. Aipysurus duboisii là một loài hoạt động lúc chạng vạng, có nghĩa là chúng hoạt động tích cực nhất vào lúc bình minh và hoàng hôn. Con trưởng thành dài đến 148 cm nhưng thường dài 80 cm. Đầu hơi rộng hơn thân.

Độc tính cấp tính của nọc độc rắn thông thường được thử nghiệm trên động vật phòng thí nghiệm và được đánh giá về liều gây chết trung bình (LD50), có nghĩa là liều lượng cần thiết để giết chết một nửa các thành viên trong một nhóm cá thể đem thử nghiệm được chia cho trọng lượng của động vật thử nghiệm. LD50 phụ thuộc vào con vật. Thỏ nhạy cảm hoảng hai lần đối với nọc độc của con rắn biển so với chuột, cá và ếch nhái thậm chí còn nhạy cảm hơn. LD50 của nọc độc A. duboisii được tiêm dưới da của chuột là 0,044 mg/kg trọng lượng cơ thể. A. duboisii là con rắn biển độc xếp thứ hai sau Hydrophis Belcheri (LD50=0.00025 mg/kg) Oxyuranus microlepidotus (LD50=0.025 mg/kg) và Pseudonaja textilis, LD50=0.0365 mg/kg).

Chú thích

Tham khảo

Rắn biển
Aipysurus
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Động vật bò sát Indonesia
Động vật bò sát Papua New Guinea