Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Nokia E72

Nokia E72 là chiếc điện thoại dành cho doanh nhân được sản xuất bởi hãng điện thoại Phần Lan Nokia. Chiếc Nokia E72 được cải tiến từ phiên bản đàn anh E71 sau khi được bổ sung, nâng cấp một số chức năng.

Thông tin chung

Mạng 2g GSM 850/900/1800/1900

Mạng 3g HSDPA 900/1900/2100

Kích thước

114x58x10 mm, 65 cc

Trọng lượng 128g

Hiển thị

Màn hình TFT 16 triệu màu

Độ phân giải 320x240 pixels, rộng 2.36 inches

Bàn phím Full QWERTY

Phím cuộn 5 chiều

Phím điều khiển Trackpad

Âm thanh

Có báo rung, nhạc chuông đa âm sắc, mp3

Loa ngoài với jack cắm 3.5 mm

Bộ nhớ

Có khả năng lưu không giới hạn các thư mục và danh bạ

Lưu không giới hạn các số đã gọi trong thời gian 30 ngày

Bộ nhớ trong 250MB, 128MB RAM

Khe cắm thẻ nhớ microSD, hỗ trợ lên đến 16GB

Truyền dữ liệu

GPRS class 32, 100 kbps

EDGE class 32, 296 kbps

3G HSDPA, 10,2 Mbps; HSUPA 2 MBPS

Hỗ trợ Wifi 802.11 b/g, bluetooth v2.0

Media

Camera chính 5 megapixel, tự động lấy nét, hỗ trợ đèn LED

Quay phim chất lượng VGA 15 khung hình trên giây

Có camera phụ cho videocall

Đặc điểm

Hệ điều hành Symbian 9.3, series 60v3.2 UI

Bộ xử lý ARM 11 tốc độ 600MHZ

Trình duyệt WAP 2.0/xHTLM, HTLM

Hỗ trợ công nghệ GPS và Nokia Map 3.0. Jave MIDP 2.0

Pin
Pin chuẩn Li-po 1500 mAh thời gian chờ 480 tiếng(2g), 576 tiếng (3g). thời gian đàm thoại tối đa 12 giờ

Tham khảo

Điện thoại di động Nokia
Thiết bị định vị GPS
Điện thoại thông minh
Émile Boutmy

Émile Boutmy (sinh ngày 13 tháng 4 năm 1835 - mất ngày 25 tháng 1 năm 1906) là nhà văn, nhà chính trị học và xã hội học người Pháp.

Ông học luật ở Paris và từ năm 1867 đến năm 1870 ông giảng các bài giảng về lịch sử và văn hóa của nền văn minh kiến trúc tại École Spéciale d'Architecture. Bị sốc bởi sự thiếu hiểu biết và không quan tâm tới các vấn đề chính trị của dân chúng trong thời công xã Paris, ông cùng một số nhà công nghiệp tiêu biểu thời đó và các học giả như Hippolyte Taine, Ernest Renan, Albert Sorel và Pierre Paul Leroy-Beaulieu thành lập École Libre des Sciences Politiques vào năm 1872, ngày nay là đại học Sciences Po Paris.

Từ năm 1873 đến năm 1890, Boutmy mở các lớp học về lịch sử hiến pháp của Anh, Pháp và Hoa Kỳ. Năm 1879, ông được bổ nhiệm vào Académie des Sciences Morales et Politiques. Ngày nay, tên của ông được đặt cho khán phòng chính của Institut d'Études Politiques de Paris (Sciences Po) để vinh danh những cống hiến của ông.

Các tác phẩm

Philosophie de l'kiến trúc en Grèce (Triết học Kiến trúc Hy Lạp), năm 1870
Quelques quan sát sur la réforme de l'enseignement Superieur (Một số quan sát về Cải cách Giáo dục Đại học), 1876
Etudes de droit constitutionnel (Nghiên cứu về Luật Hiến pháp), năm 1888
Le recrutement des administrateurs coloniaux (Tuyển dụng quản trị viên thuộc địa), năm 1895
Essai d'une psychologie politique du peuple Anglais au XIXe siècle (tiểu luận về Tâm lý học chính trị của nhân dân vào thế kỷ 19 ở Anh), năm 1901
Le Parthenon et le Genie grec (Parthenon và Kỹ thuật Hy Lạp), năm 1901
Etudes politiques: La souveraineté du peuple, la Tuyên bố des droits de l'homme (Nghiên cứu Chính trị: Chủ quyền của nhân dân, Tuyên bố về Quyền con người), năm 1907
Eléments d'une psychologie politique du peuple américain (Các yếu tố của Tâm lý học chính trị của nhân dân Mỹ), năm 1911

Tham khảo

Liên kết ngoài
 This article is based on a translation of an equivalent article at the French Wikipedia.
 Societes savantes de France (list of published works).
 Pierre Favre, La Naissance de la science politique en France (1870–1914), Fayard, Paris, 1989 (en francés)
 Hervé Guettard, Un réformiste libéral. Émile Boutmy (1835–1906), thèse de doctorat en histoire du XXe siècle sous la direction de Raoul Girardet, Institut d'études politiques de Paris, 1991 (en francés)

Nhà khoa học Pháp
Người Paris
Nhà xã hội học Pháp
Nhà chính trị học
Sinh năm 1835
Mất năm 1906
C.198

Tàu 198 là một tàu vận tải quân sự thuộc đoàn tàu không số - Lữ đoàn 125, Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam.

Xuất xưởng 
Tàu 198 thuộc vào lớp tàu vận tải vỏ sắt đóng tại Xưởng đóng tàu III Hải Phòng (sau là Nhà máy đóng tàu Tam Bạc ).

Hoạt động 
Đầu năm 1967, tàu 198 đã thực hiện được một chuyến vẩn tải thành công.

Ngày 6 tháng 7 năm 1967, tàu 198 do thuyền trưởng Vũ Tấn Ích và Chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch chỉ huy xuất phát từ bến Bính (K20) chở 100 tấn vũ khí vào bến Phổ Hiệp, Quảng Ngãi. Khi đến quần đảo Hoàng Sa, ngày 11 tháng 7, máy bay của Mỹ trong Chiến dịch Market Time phát hiện ra tàu. Chỉ huy chiến dịch Market Time của Mỹ là Charles Stephan ngay lập tức hạ lệnh cho tàu USS Wilhoite (DE-397) đuổi theo tàu. Dù đã thực hiện mọi nỗ lực cải trang, cắt dấu nhưng tàu 198 vào bị theo dõi bằng radar.

Ngày 13 tháng 7, tàu thả neo tạ vùng biển cách Hoàng Sa 50 hải lý tì bắt đầu tiến hành đổ bộ vào bến. Khi đó, lực lượng quân Mỹ ở Đà Nẵng lập tức vạch ra kế hoạch tấn công tàu 198 ở biển Sa Kỳ. 13 giờ 9 phút ngày 14 tháng 7, Mỹ quyết định cử 5 tàu gồm USS Wilhoite (DE-397), USS Gallup (PG-85), USS Walker (DD-517), PCF-79 và USCGC Point Orient (WPB-82319) tham gia cuộc rượt đuổi và vây bắt tàu. Trong đó, chỉ huy tàu USS Wilhoite (DE-397), Charles Stephen, chỉ huy trực tiếp tại hiện trường.

Đêm ngày 14 tháng 7, khi tàu 198 còn cách bến 1 hải lý thì tàu Mỹ bắt đầu tấn công, dùng loa dọa hàng. Con tàu đó mang số hiệu PFC-79. Thủy thủ đoàn vừa chống trả vừa đưa tàu vào bến. Thời điểm đó quân Hàn Quốc cũng bắt đầu đến tấn công. Đến sáng ngày 15 tháng 7, tàu bị mắc cạn.

Trước tình hình trên, thuyền trưởng Vũ Huy Ích quyết định cho thủy thủ rời tàu và hẹn kíp nổ bộc phá để hủy tàu. Tuy nhiên sau đó thuyền phó Phạm Chuyên nghiệp khi đang chuẩn bị kích hỏa thì bị tàu Mỹ bắn trúng hy sinh tại chỗ, còn chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch bị thương nặng khi rời tàu và mất sau đó. Sau một thời gian liên tục bắn phá con tàu bỏ trống, quân Mỹ cử chuyên gia thuốc nổ Eddie Knaup lên tàu cá để vô hiệu hóa hệ thống thuốc nổ trên tàu. 4 giờ 10 phút chiều, tàu cá được kéo về Chu Lai và tới nơi lúc 8 giờ tối. Trên đường kéo về Chu Lai, gió biển khiến khoang dưới tàu bén lửa bốc cháy và Mỹ phải cử người dập lửa.

Số phận 
Sau khi bị kéo về Chu Lai, con tàu được đem về Đà Nẵng. Để giữ bí mật, đặc công quân Giải phóng tại Đà Nẵng đã tấn công phá hủy con tàu.

Tuy con tàu đã bị phá hủy, nhưng một phần vũ khí đã được lấy ra đem về Sài Gòn. Nguyễn Văn Thiệu đã đem một con tàu giả ra trưng bày ở bến Bạch Đằng, Sài Gòn. Còn tàu PCF-79 và bộ phận tham gia vụ vây bắt sau đó được chính quyền Sài Gòn trao thưởng Huân chương tại Đà Nẵng.

Chú thích 
 Việt Cường, Ký ức về ba lần tham gia tàu không số 
 Ngọc Hưng, Nguyên Minh, Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 1: Cuộc rượt đuổi ở cửa sông Sa Kỳ
 Nguyên Minh, Đi tìm con tàu bị địch bắt - Kỳ 2: Sự thật, nỗi đau và niềm tin
 Ngọc Hưng, Nguyên Minh, Rèn "ngựa Thánh Gióng" của Biển Đông (Bài 1) 
 Minh Ngọc, Chúng tôi sẽ được minh oan

198
Mường Bú

Mường Bú là một xã thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Mường Bú có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp xã Mường La.
 Phía nam giáp phường Chiềng Sinh, xã Chiềng Mung và xã Chiềng Sung.
 Phía đông giáp xã Chiềng Hoa.
 Phía tây giáp phường Chiềng An và xã Mường Khiêng.

Hành chính 
Xã Mường Bú được chia thành 52 tiểu khu - bản, gồm 2 tiểu khu: 1, 2 và 50 bản: Bắc, Bằng Phột, Bó Cốp, Buôi, Búng Diến, Bủng, Chang Lứa, Chom Cọ, Chón, Co Tòng, Cứp, Đông Luông, Giàn, Hin Ban, Hồng Hin, Hua Bó, Huổi Hào, Huổi Hiểu, Két, Lìu, Mòn, Mường Bú, Mường Kham, Nang Phai, Nà Chạy, Nà Nhụng, Nà Nong 1, Nà Nong 2, Nà Tòng, Nà Xi, Nặm Ún, Ngoạng, Nong Buôi, Pá Nặm, Pá Tong 1, Pá Tong 2, Pá Xúm, Pàn, Pặt, Pậu, Pết, Phiêng Bủng, Pu Luông, Sang, Ta Mo, Tạ Bú, Tạ Búng, Thẳm Hon, Tôm, Văn Minh.

Lịch sử 
Xã Mường Bú trước đây thuộc huyện Mường La, tỉnh Sơn La.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1681/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Mường Chùm, Tạ Bú và Mường Bú thành xã mới có tên gọi là xã Mường Bú.

Căn cứ theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025, xã Mường Bú được thành lập từ:

 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 57,31 km2, quy mô dân số là 7.295 người của xã Mường Chùm; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 63,42 km2, quy mô dân số là 5.496 người của xã Tạ Bú; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 92,92 km2, quy mô dân số là 12.943 người của xã Mường Bú.

Xã Mường Bú có diện tích tự nhiên là 213,65 km2 (đạt 213,65% so với quy định), quy mô dân số là 25.284 người (đạt 505,68% so với quy định).

Chú thích

Tham khảo
Agrotis apicalis

Agrotis apicalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Florida, Cộng hòa Dominica, Jamaica, Puerto Rico và Cuba. Sải cánh loài bướm này dài 36 mm.

Chú thích

A
Bướm đêm được mô tả năm 1868
Bướm đêm Bắc Mỹ
Pemalang (huyện)

Pemalang là một huyện () ở bờ biển phía bắc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là thành phố Pemalang. Huyện có diện tích 996,09 km², dân số vào năm 2003 là 1.320.000 người, mật độ đạt 1.325,18 người/km².

Giống như các thành phố lớn Tegal ở phía tây và Pekalongan ở phía đông, vào thế kỷ 19, Pemalang có ngành công nghiệp mía đường chiếm ưu thế. Khu vực huyện có đất đai màu mỡ, được dùng để canh tác lúa. Vào giai đoạn kết thúc thế kỷ 19, phần đất phì nhiêu nhất nằm ở ven biển chủ yếu dành cho việc trồng mía, được phân thành 5 đồn điền lớn. Dưới thời Nhật Bant chiếm đóng trong Thế chiến II, huyện phải cung cấp gạo cho các nỗ lực chiến tranh của Nhật Bản, những kẻ chiếm đóng lập ra một hạn ngạch rất cao và gây nên tình trạng thiếu lương thực.

Huyện Pemalang được chia thành các phó huyện/xã: Ampelgading, Bantarbolang, Belik, Bodeh, Comal, Moga, Pemalang, Petarukan, Pulosari, Randudongkal, Taman, Ulujami, Warungpring, Watukumpul.

Tham khảo

Lucas, Anton (1977). Social revolution in Pemalang, Central Java, 1945. Indonesia 24:87-122.

Liên kết ngoài
Chính quyền huyện Pemalang  

Trung Java
Huyện của Trung Java
Purbalingga (huyện)

Purbalingga là một huyện () tại tỉnh Trung Java của Indonesia. Huyện lị là Purbalingga. Purbalingga có diện tích 777.65 km² và dân số năm 2007 là 890.779 người, mật độ đạt 1145,3 người/km².

Huyện Purbalingga được chia thành các phó huyện/xã: Bobotsari, Bojongsari, Bukateja, Kaligondang, Kalimanah, Karanganyar, Karangjambu, Karangmoncol, Karangreja, Kejobong, Kemangkon, Kertanegara, Kutasari, Mrebet, Padamara, Pengadegan, Purbalingga, Rembang.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Huyện của Trung Java
Sragen (huyện)

Sragen là một huyện () ở phần phía đông của tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Sragen, phía đông Surakarta nằm cách 30 km về phía đông bắc của Solo. Sragen giáp với tỉnh Đông Java ở phía đông. Sông Solo chảy qua các cánh đồng lúa phì nhiêu trong huyện. Huyện Sragen có diện tích 946,49 km², dân số năm 2003 là 860.000, mật độ đạt 908,62 người/km².

Sragen được phân thành các phó huyện/xã: Gemolong, Gesi, Gondang, Jenar, Kalijambe, Karangmalang, Kedawung, Masaran, Miri, Mondokan, Ngrampal, Plupuh, Sambirejo, Sambungmacan, Sidoharjo, Sragen, Sukodono, Sumberlawang, Tangen, Tanon.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang thông tin chính thức  

Trung Java
Temanggung (huyện)

Temanggung là một huyện thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Temanggung. Mọi du khách đến thăm tổ hợp đền Dieng từ Yogyakarta hay Semarang đều phải đi qua huyện này. Huyện nổi tiếng với sản vật long nhãn, được thu hoạch vào tháng 1 và tháng 2.

Temanggung nằm trên cao nguyên Dieng, một khu vực núi lửa với độ cao trung bình từ 500 đến 1450 và nằm trong lục địa. Các núi lửa Sundoro và Sumbing xuất hiện trên ranh giới với huyện Wonosobo. Lưu vực sông chính của huyện là Sông Progo.

Huyện Temanggung giáp với:
 Pekalongan ở đông bắc;
 Batang ở phía bắc;
 Semarang ở phía đông;
 Magelang ở phía nam;
 Wonosobo ở phía tây nam.

Temanggung được chia thành 12 phó huyện (kecamatan)]].

Chú thích

Trung Java
Huyện của Trung Java
Wonogiri (huyện)

Wonogiri là một huyện ở đông nam tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonogiri.

Wonogiri được chia thành các phó huyện (Kecamatan): Baturetno, Batuwarno, Bulukerto, Eromoko, Girimarto, Giritontro, Giriwoyo, Jatipurno, Jatiroto, Jatisrono, Karangtengah, Kismantoro, Manyaran, Ngadirojo, Nguntoronadi, Paranggupito, Pracimantoro, Puhpelem, Purwantoro, Selogiri, Sidoharjo, Slogohimo, Tirtomoyo, Wonogiri, Wuryantoro.

Hầu hết diện tích Wonogiri là đất đá và đồi núi do huyện nằm trên cao nguyên Sewu. Do cao nguyên có đặc trưng karst, huyện có nhiều hang động và ít nhất có 41 hang đã được khám phá.

Tham khảo

Trung Java
Huyện của Trung Java
Wonosobo (huyện)

Wonosobo là một huyện () thuộc tỉnh Trung Java tại Indonesia. Huyện lị là Wonosobo, nằm tại , cách 120 km từ Semarang. Huyện nằm trên cao nguyên Dieng. Huyện có diện tích 984,68 km², dân số năm 2009 là 810.000 người, mật độ đạt 822,6 người/km².

Tên gọi "Wonosobo" bắt nguồn từ tiếng Java Wanasaba, xuất phát từ tiếng Phạn Vanasabhā và có nghĩa là 'nơi tụ họp trong rừng'.

Wonosobo được chia thành các phó huyện/xã: Garung, Kalibawang, Kalikajar, Kaliwiro, Kejajar, Kepil, Kertek, Leksono, Mojotengah, Sapuran, Selomerto, Sukoharjo, Wadaslintang, Watumalang, Wonosobo.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang chính thức  

Trung Java
Huyện của Trung Java
Ba Nhã Lạt

Ba Nhã Lạt (, , 1582 - 1624), Ái Tân Giác La, là con trai thứ năm của Thanh Hiển Tổ Tháp Khắc Thế, em trai khác mẹ của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Cuộc đời 
Ba Nhã Lạt sinh vào năm Minh Vạn Lịch thứ 10 (1682) ở Hách Đồ A Lạp. Mẹ ông là Kế phi Khẩn Triết, Cáp Đạt Na Lạp thị.

Những năm đầu được phong Thai cát.

Tháng 1 năm Vạn Lịch thứ 16 (1598), Nỗ Nhĩ Cáp Xích lệnh cho Ba Nhã Lạt cùng Trử Anh công chiếm An Sở Lạp Khố lộ, ban đêm tấn công 20 đồn trại, hàng phục hơn vạn người, vì vậy được ban hiệu "Trác Lễ Khắc Đồ", dịch sang tiếng Hán là "Đốc Nghị". Tháng 5 năm Vạn Lịch thứ 35 (1607), Ba Nhã Lật suất binh đánh Đông Hải Oa Tập bộ, theo tam lộ Hách Tịch Hách, Ngạc Mô Hòa Tô Lỗ, Phật Nột Hách Thác Khắc Tác, bắt giữa hai nghìn người.

Năm Thiên Mệnh thứ 9 (1624), tháng 2, Ba Nhã Lạt mất.

Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), Ba Nhã Lạt được truy phong là Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc.

Phả hệ

Gia quyến

Thê thiếp 

 Đích Phúc tấn: Qua Nhĩ Giai thị (瓜尔佳氏), con gái của Phí Anh Đông.
 Trắc Phúc tấn: Bích Lỗ thị (碧鲁氏), con gái của Mô Tể (谟济).

Con trai 

 Bái Tòng Võ (拜松武, 1598 - 1630), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vô tự.
 Bái Âm Đồ (拜音圖, 1599 - 1653), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được Hoàng Thái Cực phong Tam đẳng Ngang bang Chương kinh, Cố sơn Ngạch chân của Tương Hoàng kỳ. Năm 1645 được phong Nhất đẳng Trấn quốc Tướng quân, 1 năm sau thăng Trấn quốc công. Năm 1648 tấn phong Bối tử, 1 năm sau tấn Bối lặc. Sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, cháu đời thứ 5 của Bái Âm Đồ là Hải Phúc được phục nhập Tông thất. Có 1 con trai.
 Tắc Y Đồ (塞伊圖, 1601 - 1608), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.
 Củng A Đại (鞏阿岱, 1607 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Bối tử, sau vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị cách tước, truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
 Tích Hàn (錫翰, 1610 - 1652), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Vì là bè đảng của Đa Nhĩ Cổn mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 8 con trai.
 Tể Mã Hỗ (濟瑪祜, 1613 - 1639), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Năm 1799, hậu duệ của Tể Mã Hỗ là Vạn Anh được phục nhập Tông thất. Có 5 con trai.
 Hòa Thác (和托, 1615 - 1639), mẹ là Bích Lỗ thị. Vô tự.
 Đức Mã Hộ (德瑪護, 1616 - ?), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Được phong Trấn quốc công, sau vì bị các anh trai liên lụy mà bị truất bỏ tư cách Tông thất. Năm 1713 tất cả những Tông thất Giác la bị tước tông tịch đều được ban Hồng đái tử, phụ nhập vào cuối Ngọc điệp. Có 5 con trai nhưng đều vô tự.
 Mục Thần (穆臣, 1621 - 1627), mẹ là Qua Nhĩ Giai thị. Chết yểu.

Chú thích

Tham khảo 
Thanh sử cảo, Quyển 215, Liệt truyện nhị - Ba Nhã Lạt

B
Mất năm 1624
Hoàng tộc nhà Thanh
Tháp Khắc Thế

Tháp Khắc Thế (? - 1583) là thủ lĩnh của Tả vệ Kiến Châu Nữ Chân vào thời kỳ cuối của nhà Minh. Các sử thư cũng dịch tên thành Tháp Thất (塔失) và Tha Thỉ (他矢). Ông là cha của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích.

Tiểu sử 
Hành trạng của ông không được ghi lại nhiều. Vào năm Vạn Lịch thứ 11 (1583), Tháp Khắc Thế cùng cha là Giác Xương An đến Cổ Lặc thành để khuyên cháu rể là A Đài hàng Minh, nhưng Ni Kham Ngoại Lan công phá thành và sau đó giết chết những người trong thành, Tháp Khắc Thế và Giác Xương An tử nạn.

Vào năm Sùng Đức nguyên niên (1636), ngày 12 tháng 4 (tức ngày 16 tháng 5 dương), ông được Hoàng Thái Cực truy tôn làm Phúc vương (福王). Năm Thuận Trị thứ 5 (1648), ngày 5 tháng 11 (tức ngày 8 tháng 12 dương), ông đã được truy tôn thụy hiệu là Tuyên Hoàng đế (宣皇帝), miếu hiệu là Hiển Tổ (顯祖), mẹ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hỉ Tháp Lạp thị, đồng thời truy tôn là Tuyên Hoàng hậu. Mộ phần được xây thành Vĩnh lăng (永陵; nay là Tân Tân, Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh).

Gia quyến 
 Thân phụ: Giác Xương An, truy tôn Cảnh Tổ Dực Hoàng đế (景祖翼皇帝)
 Thân mẫu: Không rõ họ tên, truy tôn Dực Hoàng hậu (翼皇后)
 Thê thiếp:
 Đích phu nhân, Ngạc Mục Tề [額穆齊; Emeci;; ? - 1569], Hỉ Tháp Lạp thị, con gái Đô đốc A Cổ (阿姑). Nguyên phối. Sinh Nỗ Nhĩ Cáp Xích, Thư Nhĩ Cáp Tề, Nhã Nhĩ Cáp Tề cùng 1 con gái, gả cho Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hỗ. Truy tôn Tuyên Hoàng hậu (宣皇后).
 Kế phu nhân, Khẩn Triết [懇哲; Kenje;], Cáp Đạt Na Lạp thị, dưỡng nữ của Bối lặc Vương Đài. Kế thê. Đối với Nỗ Nhĩ Cáp Xích hết sức hà khắc, sau khi Tháp Khắc Thế chết thì độc chiếm tài sản. Sinh con út Ba Nhã Lạt.
 Thiếp, Chiêm Thái cách cách [詹泰格格], Chương Giai thị, con gái La Tháp (羅塔), em gái Triết Nhân cách cách.
 Thiếp, Lý Giai thị (李佳氏), sinh Mục Nhĩ Cáp Tề.
 Con trai:
 Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích [努爾哈赤, Nurhaci];
 Thành Nghị Dũng Tráng Bối lặc Mục Nhĩ Cáp Tề [穆爾哈齊, Murhaci];
 Hòa Thạch Trang Thân vương Thư Nhĩ Cáp Tề [舒爾哈齊, Šurhaci];
 Thông Đạt Quận vương Nhã Nhĩ Cáp Tề [雅爾哈齊, Yarhaci];
 Đốc Nghị Cương Quả Bối lặc Ba Nhã Lạt [巴雅喇, Bayara];
 Con gái:
 Trưởng nữ, gả cho Ô Lạp Bối lặc Bố Nhan.
 Triêm Hà Cô [沾河姑], mất năm 1624, hạ giá lấy Cát Cáp Thiện Cáp Tư Hổ (噶哈善哈思虎). Năm 1727 được truy phong Hòa Thạc Công chúa.

Chú thích

Tham khảo

 

 
 
 

Người Nữ Chân
Mất năm 1583
Năm sinh không rõ
Người Mãn Châu
Hoàng đế truy tôn Trung Quốc
Sinh năm 1543
Nguyễn Tuấn Anh

Nguyễn Tuấn Anh là tên người Việt rất phổ biến. Một số người có tên này:

Nguyễn Tuấn Anh, sinh năm 1968, quê quán tại tỉnh Nghệ An, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, Bộ Công an Việt Nam.
Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Kỹ thuật, Quân khu 4, Bộ Quốc phòng.
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 11 tháng 8 năm 1975, từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Long An
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh (quê Vĩnh Phúc (nay là Phú Thọ), sinh 1963), nguyên Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 23 tháng 8 năm 1964, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban công tác đại biểu quốc hội, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 tỉnh Bình Phước
Ca sĩ hải ngoại Tuấn Anh, sinh 1948, tên thật là Nguyễn Tuấn Anh
Ca sĩ WanBi Tuấn Anh (1987–2013), tên thật là Nguyễn Tuấn Anh.
Cầu thủ Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 16 tháng 5 năm 1995, cầu thủ bóng đá Việt Nam
Giám mục Đa Minh Nguyễn Tuấn Anh
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1983, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu, con trai Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình
Chính trị gia Nguyễn Tuấn Anh, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1975, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai, từng là Phó Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái

Tham khảo
Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân

Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân (tên giao dịch bằng tiếng Anh: National Citizen Commercial Joint Stock Bank''), được gọi tắt là NCB, được thành lập vào ngày 18 tháng 09 năm 1995 theo Giấy phép số 00057/NH–CP ngày 18 tháng 9 năm 1995 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ngày 13 tháng 09 năm 2010, được Navibank ghi nhận như là cột mốc chiến lược trong lịch sử phát triển bằng sự kiện chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) theo Quyết định số 566/QĐ–SGDCK ngày 12 tháng 8 năm 2010 với mã chứng khoán NVB.

Năm 2014, NCB chính thức được đổi tên thành Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân – NCB.

Mạng lưới kênh phân phối 

Gồm 91 chi nhánh và phòng giao dịch, bao gồm: 01 Hội Sở Chính, 01 Sở Giao dịch, 19 Chi nhánh, 70 Phòng Giao dịch và Quỹ Tiết kiệm tại 24 tỉnh/thành trên toàn quốc.
Đưa vào hoạt động 32 máy ATM (trong đó 19 máy đặt tại TP. Hồ Chí Minh) và lắp đặt 359 POS trên toàn quốc.
Về mạng lưới chấp nhận thẻ, Navibank đã phát triển được 339 đơn vị chấp nhận thẻ (tăng 50 đơn vị so với năm trước).
Hệ thống ATM/POS của Navibank chấp nhận được thẻ nội địa của 41 ngân hàng thành viên trong hệ thống Smartlink, BanknetVN, VNBC và ngược lại chủ thẻ Navicard cũng giao dịch miễn phí trên ATM/POS của các ngân hàng trong các liên minh trên.
Tính đến 31/12/2011, Navibank hiện có quan hệ đại lý với hơn 100 tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, nổi bật như Citibank, Bank of America, Deutsche Bank và nhiều tổ chức khác.

Công ty trực thuộc 
Công ty Quản lý Nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng

Được thành lập vào ngày 28 tháng 12 năm 2006, Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản Nam Việt Ngân hàng (NAVIAMC) hoạt động theo mô hình công ty TNHH một thành viên do Ngân hàng TMCP Nam Việt là chủ sở hữu.

Cơ cấu tổ chức 
 Cốt Thu Hương

Nhân sự 
Tính đến 31 tháng 12 năm 2011, có 15 người là thành viên Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành (trong đó có 07 người có trình độ trên Đại học và 08 người có trình độ Đại học) cùng 1,450 cán bộ nhân viên đang công tác tại Ngân hàng TMCP Nam Việt.

Tham khảo 

Nam Việt
Thái phu nhân

Thái phu nhân (chữ Hán: 蔡夫人), hay Sái phu nhân, còn được gọi tắt là Thái thị hoặc Sái thị (蔡氏), là người vợ thứ của Lưu Biểu, lãnh chúa của vùng Kinh châu trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Sái phu nhân là em gái (có tài liệu viết là chị) của Sái Mạo, một thuộc tướng của Lưu Biểu.

Khi Tào Tháo và Viên Thiệu đang gìm nhau tại Quan Độ, một thuộc hạ của Lưu Biểu là Hàn Tung từ khuyên Lưu Biểu nên giữ thế trung lập (Lưu Biểu vốn về phe với Viên Thiệu) và gửi sứ giả đến Hứa Xương. Hàn Tung cho rằng Tào Tháo vốn thế mạnh, Lưu Biểu nên gửi con cháu làm con tin trong triều đình. Lưu Biểu nổi giận, định đưa Hàn Tung đi xử tử. Sái phu nhân thấy Hàn Tung là bậc trung lương, nên mới khuyên rằng: "Hàn Tung vốn là "Sở quốc chi vọng". Hắn là người trực ngôn, không có lý do gì để giết hắn". Vì vậy Lưu Biểu đã đổi ý, chỉ đem Hàn Tung đi giam cầm.

Lưu Biểu có hai người con là Lưu Kỳ và Lưu Tông. Lưu Kỳ là con vợ cả. Chưa có sử liệu về việc Lưu Tông là con vợ cả hay vợ kế. Sau đấy Lưu Biểu, Sái Phu nhân ủng hộ người con thứ. Sau khi Lưu Biểu chết, Sái phu nhân tìm kiếm sự ủng hộ của Tào Tháo để đưa Lưu Tông lên địa vị cao.

Căn cứ theo sách Tương Dương ký thì vợ của Gia Cát Lượng là Hoàng Nguyệt Anh là cháu bên ngoại (ngoại sanh) của Sái phu nhân.

Trong Tam quốc diễn nghĩa
Trong Tam quốc diễn nghĩa, Sái Phu nhân được nhắc đến qua 3 hồi gồm Hồi 34: Sái phu nhân nấp nghe chuyện kín/Lưu hoàng thúc nhảy ngựa Đàn Khê, Hồi 40: Sái phu nhân bàn hiến Ký Châu/Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã và Hồi 41. Trong tác phẩm này, Sái Phu nhân được mô tả là mẹ đẻ của Lưu Tông. Đây là một người đàn bà có lòng dạ hiểm độc, thích can dự vào triều chánh, đặc biệt là gây ảnh hưởng cho con bà lên ngôi. Sái phu nhân hay chống đối Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu đồng ý chứa chấp Lưu Bị, đến đêm, Sái phu nhân xàm tấu với Lưu Biểu đề nghị ông ta điều Lưu Bị đi chỗ khác vì "sợ người ta chẳng được như bụng ông nghĩ thôi". Mỗi lần Lưu Bị trò chuyện với Lưu Biểu thì Sái phu nhân nấp sau bình phong nghe trộm. Sái phu nhân vẫn luôn có ý nghi Lưu Bị.

Khi Lưu Biểu ốm nặng, Sái Phu nhân đóng của lại không cho Lưu Kỳ vào thăm, sai Sái Mạo, Trương Doãn canh giữ cửa ngoài. Khi Lưu Biểu chết rồi, Sái phu nhân cùng với Sái Mạo, Trương Doãn bàn bạc, viết tờ di chúc giả cho con thứ là Lưu Tông làm chủ Kinh Châu, xong rồi mới cho báo tang. Sái Mạo lập Lưu Tông lên làm chủ, tôn tộc họ Sái chia nhau lĩnh luôn Kinh Châu còn Sái phu nhân cùng Lưu Tông đến ở Tương Dương để phòng Lưu Kỳ, Lưu Bị.

Sau khi Tào Tháo nam chinh, Sái Phu nhân là người chủ trương hàng Tào. Lưu Tông cùng với Sái phu nhân đem ấn tín sang sông đón rước Tào Tháo. Tào Tháo cho Lưu Tông vào triều đình làm quan. Lưu Tông hai ba lần từ chối, Tháo không cho, bất đắc dĩ phải cùng Sái phu nhân đi Thanh Châu, chỉ có tướng cũ là Vương Uy đi theo. Tào Tháo sai Vu Cấm đem quân khinh kỵ đuổi theo và giết cả hai mẹ con. Khi bị vây, Sái phu nhân ôm Lưu Tông khóc ầm ĩ. Vu Cấm ép lệnh quân sĩ hạ thủ, Vương Uy tức giận phản kháng, nhưng cuối cùng cả 3 bị xử tử.

Chú thích

Tham khảo

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật Tam Quốc
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ
Bộ Chân đều

Bộ Chân đều hay còn gọi là động vật đẳng túc là một bộ động vật giáp xác. Danh pháp khoa học của bộ này là Isopoda có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp  (', nghĩa là "giống nhau") và  (', là "chân"). Hóa thạch của các loài trong bộ này có tuổi vào kỷ Cacbon (tương đương với thế Pennsylvania ở Hoa Kỳ), ít nhất là 300 triệu năm.

Miêu tả

Isopoda là những loài giáp xác có cơ thể tương đối nhỏ với 7 cặp chân giống nhau về kích thước và hình dạng, nằm trong khoảng từ  đến  như ở loài Bathynomus giganteus. Thông thường chúng dẹp theo chiều lưng bụng, mặc dù một số loài không có đặc điểm như vậy, đặc biệt là các loài sống trong lòng biển sâu hoặc trong nước ngầm (trong các hang động ngầm). Các loài chân giống không có giáp do nó bị thoái hóa thành một "tấm khiên đầu" chỉ che phủ phần đầu. Trao đổi khí diễn ra trong các chân bơi giống như mang chuyên biệt hóa ở phía sau của cơ thể. Các loài chân giống sống trên cạn, các chân bơi này thường biến đổi thành các cấu trúc giống như phổi, và các "lá phổi" này dễ dàng thấy ở mặt dưới của các loài trong phân bộ Oniscidea.

Sự đa dạng và phân loại
Isopoda thuộc nhóm Peracarida, một nhóm lớn được hợp lại bởi các loài trong nhóm đều có túi ấp trứng. 
Bộ Isopoda, bao gồm hơn 10.000 loài và 4.500 loài trong số đó được tìm thấy trong môi trường biển. Và được xếp vào 11 phân bộ.
Bộ Chân đều Isopoda
 Asellota
 Phreatoicidea
 Scutocoxifera
 Calabozoidea 
 Cymothoida 
 Limnoriidea 
 Oniscidea 
 Phoratopidea 
 Sphaeromatidea 
 Tainisopidea 
 Valvifera
 Incertae sedis
 Anhelkocephalon
 Urdidae
 Urda

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nam Sơn, Hoàng Su Phì

Nam Sơn là một xã cũ thuộc huyện cũ Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý 

Xã Nam Sơn có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Nậm Dịch, Nậm Ty, Thông Nguyên
Phía tây giáp xã Hồ Thầu
Phía nam giáp xã Thông Nguyên và xã Nậm Khòa.
Phía bắc giáp xã Nậm Dịch.

Xã Nam Sơn có diện tích 32,75 km², dân số năm 2019 là 2.376 người, mật độ dân số đạt 97 người/km².

Hành chính
Xã Nam Sơn được chia thành 8 thôn bản: 1 Lê Hồng Phong, 2 Lê Hồng Phong, 3 Lê Hồng Phong, 4 Nậm Ai, 5 Nậm Ai, 6 Seo Phìn, 7 Lùng Thàng, 8 Tả Phìn.

Chú thích

Tham khảo

Gỗ ngọc am đã không còn
Hồ Thầu, Tuyên Quang

Hồ Thầu là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hồ Thầu cách trung tâm tỉnh Tuyên Quang khoảng 150 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Nậm Dịch, Thông Nguyên
Phía tây giáp xã Quảng Nguyên, Tuyên Quang
Phía nam giáp xã Tiên Nguyên
Phía bắc giáp các xã Trung Thịnh, Pờ Ly Ngài, Hoàng Su Phì (huyện)

Xã Hồ Thầu có diện tích 136,83 km², dân số tính đến ngày 01 tháng 7 năm 2025 là 8.709 người, mật độ dân số đạt 63 người/km².

Hành chính
Xã Hồ Thầu (mới) được thành lập theo Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15, ngày 16/6/2025 thông qua việc hợp nhất ba xã Nậm Khòa, Nam Sơn và Hồ Thầu, sau khi sáp nhập xã có 25 thôn, bản: Đoàn Kết, Chiến Thắng, Hô Sán, Quang Vinh, Tân Minh, Tân Phong, Trung Thành, Tân Thành, 1 Lê Hồng Phong, 2 Lê Hồng Phong, 3 Lê Hồng Phong, 4 Nậm Ai, 5 Nậm Ai, 6 Seo Phìn, 7 Lùng Thàng, 8 Tả Phìn, Hùng An, Khòa Hạ, Khòa Thượng, Khoà Trung, Nùng Cú, Nùng Mới, Vinh Quang, Sơn Thành Hạ, Sơn Thành Thượng.

Kinh tế 
Nông nghiệp

 Hồ Thầu là một xã thuần nông với trên 85% số hộ làm nông nghiệp, điều kiện khí hậu khá thuận lợi cho phát triển một số loại cây như: Cây lúa, ngô, đậu tương và một số cây ăn quả khác như Mận, Lê. Đặc biệt xã có tiềm năng lớn trong việc phát triển cây chè, thảo quả và sa nhân
 Thích hợp chăn nuôi các loại như: trâu, dê, lợn

Lâm nghiệp: Tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn xã khá lớn, khoảng 80%, tập trung nhiều loại gỗ quý hiếm như: ngọc am, giổi,... và nhiều loại lâm sản khác

Thương mại - dịch vụ: Hoạt động thương mại, dịch vụ được duy trì ốn định, cung ứng kịp thời các mặt hàng, hàng thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng của nhân dân.

Chợ phiên: của xã họp vào thứ 5 hàng tuần tại khu trung tâm xã, tạo điều kiện cho nhân dân có nơi trao đổi hàng hóa thuận tiện.

Ngoài các tiềm năng phát triển về nông lâm nghiệp xã còn có tiềm năng lớn trong lĩnh vực phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng Homestay tại thôn 5 Nậm Ai, Thôn 1 Lê Hồng Phong, Homestay Mâm Xôi tại thôn Khòa Hạ, HTX Du lịch sinh thái Hồ Thầu, khu nghỉ dưỡng Hồ Thầu Eco Village tại thôn Tân Phong và nhiều điểm du lịch trải nghiệm như Đỉnh núi Chiêu Lầu Thi cao 2.402m, trải nghiệm đua mảng (bè) thôn 7 Lùng Thàng, lễ hội Bàn Vương dân tộc Dao, cúng rừng người Dao áo dài..

Chú thích

Tham khảo
Pố Lồ

Pố Lồ là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Pố Lồ nằm cách trung tâm huyện Hoàng Su Phì 6 km về phía bắc, có vị trí địa lý
Phía đông giáp xã Thèn Chu Phìn và xã Đản Ván
Phía tây giáp xã Chiến Phố và xã Thàng Tín
Phía nam giáp thị trấn Vinh Quang và xã Đản Ván
Phía bắc giáp Trung Quốc với đường biên giới dài 1,8 km.

Xã Pố Lồ có diện tích 27,60 km², dân số năm 2019 là 3.249 người, mật độ dân số đạt 118 người/km².

Hành chính
Xã Pố Lồ được chia thành 12 thôn, bản:

 Pố Lồ
 Cao Sơn Thượng
 Cao Sơn Hạ
 Nàng Ha
 Cốc Mưi Thượng
 Cốc Mưi Hạ
 Đông Rìu
 Thu Mưng
 Ngàm Bổng
 Cóc Cái
 Cóc Có
 Cóc Soọc

Lịch sử
Trước năm 1945, xã Pố Lồ là vùng đất thuộc xã Tụ Nhân của huyện Hoàng Su Phì.

Ngày 30 tháng 4 năm 1962, xã Tụ Nhân được tách thành 5 xã gồm: Tụ Nhân, Đản Ván, Chiến Phố, Pố Lồ, Thèn Chu Phìn.

Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc:
Tách các xóm Cao Sơn Thượng, Cao Sơn Hạ của xã Thàng Tín cà các xóm Cốc Cái, Nậm Rể 2 của xã Thèn Chu Phìn để sáp nhập vào xã Pố Lồ
Tách xóm Phù Lùng của xã Pố Lồ để sáp nhập vào xã Vinh Quang.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Pờ Ly Ngài

Pờ Ly Ngài là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Pờ Ly Ngài nằm ở phía bắc của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 23 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Sán Xả Hồ
Phía tây giáp huyện Xín Mần
Phía nam giáp xã Hồ Thầu
Phía bắc giáp xã Chiến Phố và xã Tụ Nhân.

Xã Pờ Ly Ngài có diện tích 21,62 km², dân số năm 2019 là 1.821 người, mật độ dân số đạt 84 người/km².

Hành chính
Xã Pờ Ly Ngài được chia thành 6 thôn: Coóc Mui, Chàng Chảy, Hô Sán, Na Vang, Pô Chông, Tà Đản.

Chú thích

Tham khảo
Thàng Tín

Thàng Tín là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thàng Tín nằm cách trung tâm huyện Hoàng Su Phì 18,7 km về phía bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Pố Lồ
Phía nam giáp xã Chiến Phố
Phía tây giáp xã Bản Máy và Trung Quốc
Phía bắc giáp Trung Quốc.

Xã Thàng Tín có diện tích 22,48 km², dân số năm 2019 là 2.068 người, mật độ dân số đạt 92 người/km².

Hành chính
Xã Thàng Tín được chia thành 7 thôn, bản: Trồ Thượng, Ngài Thầu, Giáp Trung, Ngài Trồ, Coóc Rạc, Tả Chải, Hoàng Lao Chải.

Lịch sử
Trước năm 1945, xã Thàng Tín là vùng đất thuộc xã Bản Máy (Man Mây) của huyện Hoàng Su Phì.

Ngày 30 tháng 4 năm 1962, xã Bản Máy được tách thành 5 xã: Bản Phùng, Bản Máy, Bản Pắng, Nàn Xỉn, Thàng Tín.

Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc tách các xóm Cao Sơn Thượng, Cao Sơn Hạ của xã Thàng Tín sáp nhập vào xã Pố Lồ.

Lịch sử các thôn
Ban đầu, xã Thàng Tín gồm 5 thôn, bản: Giáp Trung, Ngài Trồ, Coóc Rạc, Tả Chải, Hoàng Lao Chải.

Năm 1981, thôn Ngài Trồ được tách thành hai thôn là Ngài Trồ và Trồ Thượng.
Năm 2012, thôn Hoàng Lao Chải mới được thành lập trên cơ sở chia tách từ thôn Giáp Trung.
Năm 2013, thôn Giáp Trung tách thành hai thôn là Giáp Trung và Hoàng Lao Chải.

Tổng số thôn, bản hiện nay là 7 thôn, bản, trong đó có 2 thôn Giáp Trung, Hoàng Lao Chải có đường biên giới giáp với Trung Quốc, tổng chiều dài đường biên của xã 5 km.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Thèn Chu Phìn

Thèn Chu Phìn là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thèn Chu Phìn nằm ở phía bắc của huyện Hoàng Su Phì cách trung tâm huyện Hoàng Su Phì 14 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Vị Xuyên
Phía tây giáp xã Pố Lồ
Phía nam giáp xã Đản Ván và xã Pố Lồ
Phía bắc giáp Trung Quốc với đường biên giới dài 6,2 km.

Xã Thèn Chu Phìn có diện tích 20,81 km², dân số năm 2019 là 1.753 người, mật độ dân số đạt 84 người/km².

Hành chính
Xã Thèn Chu Phìn được chia thành 4 thôn, bản: Cáo Phìn, Lùng Chinh Hạ, Lùng Chinh Thượng, Nậm Dế.

Lịch sử
Ngày 13 tháng 12 năm 1962, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 328-NV về việc đổi tên xã Thèn Chu Thùng thành xã Thèn Chu Phìn.

Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc tách các xóm Cốc Cái, Nậm Rể 2 của xã Thèn Chu Phìn để sáp nhập vào xã Pố Lồ.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Thông Nguyên

Thông Nguyên là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thông Nguyên có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Nậm Ty
Phía tây giáp xã Nậm Khòa
Phía nam giáp huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình
Phía bắc giáp xã Nam Sơn và xã Nậm Ty.

Xã Thông Nguyên có diện tích 40,54 km², dân số năm 2019 là 3.279 người, mật độ dân số đạt 81 người/km².

Hành chính
Xã Thông Nguyên được chia thành 13 thôn, bản: Ông Hạ, Tân Hạ, Nậm Lìn, Nậm Mon, Khu Chợ, Hồng Quang, Bản Giàng, Nậm Hồng, Giàng Hạ, Giàng Thượng, Phìn Hồ, Nậm Nghĩ, Làng Giang.

Lịch sử
Trước đây, Thông Nguyên là một xã thuộc huyện Bắc Quang.

Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 136-HĐBT về việc sáp nhập xã Thông Nguyên thuộc huyện Bắc Quang vào huyện Hoàng Su Phì quản lý.

Ngày 29 tháng 12 năm 2023, UBND tỉnh Hà Giang ban hành Quyết định số 2627/QĐ-UBND về việc công nhận xã Thông Nguyên là đô thị loại V.

Chú thích

Tham khảo
Vòng đấu loại trực tiếp UEFA Champions League 2011–12

Vòng đấu loại trực tiếp UEFA Champions League 2011-12 bắt đầu vào ngày 14 tháng 2 năm 2012 và sẽ kết thúc sau trận chung kết ngày 19 tháng 5 năm 2012 tại sân vận động Allianz Arena ở München, Đức. Vòng 1/8 gồm 16 đội xếp thứ nhất và nhì tại vòng bảng.

Các đội giành quyền tham dự

Sơ đồ tóm tắt

Vòng 16 đội 
Các trận đấu lượt đi đã diễn ra ngày 14, 15, 21 và 22 tháng 2, và các trận đấu lượt về đã diễn ra ngày 6, 7, 13 và 14 tháng 3 năm 2011.

|}

Lượt đi

Lượt về

Milan thắng 4–3 chung cuộc.

Benfica thắng 4–3 chung cuộc .

Tổng tỉ số 1–1. APOEL thắng 4–3 trên chấm phạt đền.

Barcelona thắng 10–2 chung cuộc.

Tổng tỉ số 2-2. Marseille thắng nhờ luật bàn thắng sân khách.

Bayern Munich thắng 7–1  chung cuộc.

Chelsea thắng 5–4 chung cuộc.

Real Madrid thắng 5–2 chung cuộc .

Tứ kết
The first legs were played on 27 and 28 March, and the second legs were played on 3 and 4 April 2012.

|}

First leg

Second leg

Bayern Munich won 4–0 on aggregate.

Barcelona won 3–1 on aggregate.

Real Madrid won 8–2 on aggregate.

Chelsea won 3–1 on aggregate.

Bán kết
The first legs were played on 17 and 18 April, and the second legs were played on 24 and 25 April 2012.

|}

First leg

Second leg

Chelsea won 3–2 on aggregate. 

3–3 on aggregate. Bayern Munich won 3–1 on penalties.

Tham khảo 

UEFA Champions League 2011–12
Jombang (huyện)

Jombang là một huyện của tỉnh Đông Java, Indonesia. Thủ phủ là Jombang. Huyện có diện tích 1.159,5 km² và dân số là 1.163.420 người (2005). Jombang trở thành huyện vào năm 1910.

Jombang được chia thành 21 phó huyện (Kecamatan): Bandar Kedungmulyo, Perak, Gudo,Diwek, Ngoro, Mojowarno, Bareng, Wonosalam, Mojoagung, Sumobito, Jogoroto, Peterongan, Jombang, Megaluh, Tembelang, Kesamben, Kudu, Ngusikan, Ploso, Kabuh và Plandaan.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức

Đông Java
Sóc xám miền Đông

Sóc xám miền Đông (danh pháp hai phần: Sciurus carolinensis) là một loài sóc cây của chi Sciurini, Họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được Gmelin mô tả năm 1788. Đây là loài bản địa vùng miền đông và Tây Trung Bộ Hoa Kỳ, và phần phía nam của các tỉnh phía đông của Canada. Một số vùng sinh sống của loài này chồng lên vùng sinh sống của loài sóc đỏ (Sciurus niger), làm đôi khi bị nhầm lẫn giữa 2 loài, dù địa bàn của loài cốt lõi của phạm vi sóc con cáo hơn một chút về phía tây.

Là loài mắn đẻ và dễ thích nghi, sóc xám miền Đông đã được du nhập và phát triển mạnh trong một số khu vực của tây của Hoa Kỳ. Nó cũng đã được giới thiệu đến Anh, nơi mà nó đã lây lan trên khắp đất nước và phần lớn đã di dời bản địa con sóc đỏ, Sciurus vulgaris. Tại Ireland, con sóc đỏ đã được di dời tại các quận phía đông, mặc dù nó vẫn còn phổ biến ở phía nam và phía tây của đất nước. Có lo ngại rằng việc di dời có thể xảy ra ở Ý và sóc xám có thể lây lan từ Ý tới các phần khác của lục địa châu Âu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

ARKive  - Still photos and videos
Squirrels are everywhere  - Photo gallery of squirrels
A brief history of the black squirrel at Kent State University 
Eastern Gray Squirrel Facts from Hinterland Who's Who 
An Exotic Evolution: Black Squirrels Imported in Early 1900s Gain Foothold - an article from The Washington Post
WildlifeOnline - Natural History of Tree Squirrels
 Smithsonian Eastern Gray Squirrel article 
 A high definition video of a young grey squirrel, filmed in the United Kingdom.

C
Động vật được mô tả năm 1788
Động vật có vú Bắc Mỹ
Động vật có vú châu Âu
Động vật Cộng hòa Ireland
Động vật Mỹ
Loài động vật xâm lấn
Động vật có vú Mỹ
Động vật Đông Hoa Kỳ
Động vật có vú châu Phi
Động vật có vú Canada
Động vật có vú Nam Phi
Cá heo không vây

Cá heo không vây (danh pháp hai phần: Neophocaena phocaenoides) là một trong bảy loài thuộc họ Cá heo chuột. Trong các vùng biển quanh Nhật Bản, ở cuối phía bắc của phạm vi của nó, nó được biết đến với tên gọi sunameri (砂 滑). Một số cá thể nước ngọt được tìm thấy ở sông Dương Tử ở Trung Quốc, chúng có tên địa phương là jiangzhu (江猪) hay "lợn sông". Có một mức độ không chắc chắn xung quanh phân loại các loài, với phân loài N. p. phocaenoides có lẽ đại diện một loài khác từ N. p. sunameri và N. p. asiaeorientalis.

Phân bố
Cá heo không vây sống trong các vùng nước ven biển của châu Á, đặc biệt là xung quanh Triều Tiên, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia, Bangladesh và Nhật Bản. Quần thể sống ở nước ngọt duy nhất (N. p. Asiaeorientalis) được tìm thấy trong sông Dương Tử. Tại phía tây, phạm vi phân bố của chúng bao gồm chiều dài của bờ biển phía Tây của Ấn Độ và tiếp tục vào vịnh Ba Tư. Trong suốt phạm vi phân bố, các cá heo ở vùng nước nông (lên đến 50 m), gần bờ, vùng biển với đáy biển hoặc cát mềm. Trong trường hợp đặc biệt, người ta đã thấy chúng ở cách bờ 160 km ngoài Biển Hoa Đông và Hoàng Hải, mặc dù vẫn còn trong vùng nước nông.

Có hai phân loài được công nhận:
 Neophocaena p. phocaenoides – Vịnh Ba Tư tới Đài Loan
 N. p. sunameri – Đài Loan cho tới biển Hoa Đông và phía nam Nhật Bản

N. p. phocaenoides có chóp trên lưng rộng phạm vi phân bố từ Pakistan tới eo biển Đài Loan. N. p. sunameri có một chóp hẹp hơn, và được tìm thấy từ Đài Loan, phía bắc biển của Nhật Bản. Dân số trong vùng nước ven biển xung quanh Nhật Bản đang bị cô lập về mặt địa lý của vùng nước sâu giữa Nhật Bản và lục địa châu Á.

Bảo tồn
Cá heo không vây được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước về các loài di trú (CMS).

Năm 2007 các e ngại cho rằng cá heo không vây, loài bản địa của hồ Bà Dương, có thể nối đuôi theo cá heo sông Dương Tử (Lipotes vexillifer) đi vào con đường tuyệt chủng. Người ta kêu gọi phải có hành động để bảo vệ loài cá heo này, trong đó chỉ còn khoảng 1.400 con còn sống, với 700-900 con trong sông Dương Tử và khoảng 500 con trong hồ Bà Dương và hồ Động Đình. Quần thể cá heo này năm 2007 chỉ chưa bằng một nửa quần thể năm 1997 và tốc độ suy giảm đạt 7,3% mỗi năm.

Năm 2012, người ta phát hiện loài cá heo này chết hàng loạt ở hồ Động Đình.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Saving the finless porpoise
 Finless porpoise
 WWF species profile for river dolphins 
 Convention on Migratory Species page on the Finless porpoise 

P
Động vật Ấn Độ Dương
Động vật Iran
Động vật được mô tả năm 1829
Động vật đặc hữu Trung Quốc
Động vật Đông Nam Á
Liên ngành

Liên ngành hay nghiên cứu liên ngành là khái niệm liên quan đến việc kết hợp hai hay nhiều ngành hay lĩnh vực thành một hoạt động (ví dụ như dự án nghiên cứu, dự án giáo dục, dự án xây dựng, dự án thẩm định).

Thuật ngữ liên ngành thường được sử dụng trong giáo dục và đào tạo, khi kết hợp nhiều ngành học với nhau để tạo ra ngành đào tạo mới. Ví dụ, ngành Quản lý Hệ thống Thông tin của Học viện Ngân hàng là liên ngành giữa công nghệ thông tin và quản trị kinh doanh.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

Giới học thuật
Tương tác giữa các ngành học thuật
Tri thức
Nghề nghiệp
Phương pháp giáo dục
Triết học giáo dục
Vông mồng gà

Vông mồng gà hay vông mào gà (danh pháp hai phần: Erythrina crista-galli) là một loài thực vật thuộc Họ Đậu. Đây là loài bản địa Argentina, Uruguay, Brazil và Paraguay. Đây là quốc mộc và quốc hoa của Argentina và cũng là quốc hoa của nước Uruguay. Nó được trồng trong vườn và đường phố ở nhiều quốc gia, đáng chú ý nhất ở bang California Hoa Kỳ. Vông mồng gà có gai như vông nem nhưng ít. Lá gồm 3 lá phụ màu lục tươi. Hoa màu đỏ thắm mọc thành chùm ở ngọn cành thay phiên nhau nở từ dưới lên trên.

Đồng nghĩa
Các đồng nghĩa như sau:
 Corallodendron crista-galli (L.) Kuntze
 Erythrina crista-galli L. var. hasskarlii Backer
 Erythrina crista-galli L. var. leucochlora A.Lombardo
 Erythrina fasciculata Benth.
 Erythrina laurifolia Jacq.
 Erythrina pulcherrima Tod.
 Erythrina speciosa Tod.
 E. speciosa Andrews
 Micropteryx crista-galli Walp., 1851
 Micropteryx fasciculata Walp., 1852
 Micropteryx laurifolia Walp., 1851

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 

C
Thực vật Argentina
Thực vật Brasil
Thực vật vườn Nam Mỹ
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Cây trang trí
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Cây Argentina
Cây Brasil
Thực vật Paraguay
Cây Uruguay
Hoắc Tuấn

Hoắc Tuấn (chữ Hán: 霍峻; bính âm: Huo Jun; 177-216) là tướng dưới quyền quân phiệt Lưu Biểu và Lưu Bị thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Sự nghiệp
Hoắc Tuấn có tên tự là Trọng Mạc (仲邈), người Chi Giang, Nam Quận (thuộc Kinh châu). Anh ông là Hoắc Đốc, từng ở trong thôn chiêu tập mấy trăm người làm thuộc hạ. Sau khi Hoắc Đốc chết, Lưu Biểu lệnh cho Hoắc Tuấn thống lĩnh những người này.

Năm 208, Lưu Biểu chết, Hoắc Tuấn dẫn quân đi theo Lưu Bị, được phong làm Trung lang tướng. Năm 212, Lưu Bị vào Tây Xuyên, Hoắc Tuấn đi theo.

Theo đề nghị của Lưu Chương để chống Trương Lỗ, Lưu Bị lãnh binh đi lên phía bắc, dừng lại ở ải Hà Manh. Năm 213, Lưu Bị trở mặt đánh Lưu Chương, từ ải Hà Manh tiến xuống phía nam tập kích Lưu Chương, lệnh cho Hoắc Tuấn ở lại giữ Hà Manh. Trương Lỗ từ Hán Ninh sai tướng Dương Bạch dụ ông đầu hàng, ông trả lời: "Lấy được đầu ta chứ không lấy được thành đâu".

Dương Bạch đành trở về. Sau đó Lưu Chương sai các tướng Phù Cấm, Hướng Tồn dẫn hơn vạn người từ trên Lăng Thủy vây đánh ải Hà Manh. Hoắc Tuấn kiên cường phòng thủ, quân Lưu Chương đánh hơn một năm vẫn không thể hạ được.

Trong thành của Hoắc Tuấn quân sĩ chỉ có mấy trăm người, chờ lúc sơ hở, lựa quân tinh nhuệ xuất kích, đại phá địch, chém đầu Hướng Tồn.

Năm 214, Lưu Bị hoàn thành việc chiếm đất Thục, khen thưởng công Hoắc Tuấn, chia quận Quảng Hán lập ra quận Tử Đồng, phong Hoắc Tuấn làm Thái thú Tử Đồng, Tì tướng quân.

Năm 216, Hoắc Tuấn qua đời, lúc đó ông 40 tuổi. Hoắc Tuấn được an táng tại Thành Đô. Lưu Bị rất thương tiếc ông, đích thân dẫn quần thần tới điếu tế và ngủ lại mộ ông. Con Hoắc Tuấn là Hoắc Dặc trở thành đại thần nhà Thục Hán.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Hoắc Tuấn được giới thiệu là một bồi thần của Lưu Biểu, ông phục vụ cho Lưu Biểu đến khi Lưu Bị thay Lưu Biểu quản lý Kinh Châu. Khi Lưu Bị vào Xuyên, Hoắc Tuấn được cử đi theo làm chỉ huy quân sự cho quân của Lưu Bị. Hoắc Tuấn cùng với Mạnh Đạt được giao phòng thủ cửa ải Hà Manh quan chống lại sự xâm nhập của lãnh chúa Trương Lỗ ở Hán Trung.

Khi đó quân Trương Lỗ do Mã Siêu làm tiên phong dẫn ba vạn quân tiến tới Hà Manh quan. Hoắc Tuấn cùng Mạnh Đạt liệu sức không thể kháng cự đã gửi thư cầu cứu Lưu Bị chi viện. Lưu Bị đã cùng Trương Phi lên Hà Manh quan trợ chiến. Tại đây Hoắc Tuấn, Mạnh Đạt và Lưu Bị đã chứng kiến một cuộc giao đấu quyết liệt giữa Mã Siêu và Trương Phi.

Gia quyến 
 Thân phụ: Không rõ
 Thân mẫu: Không rõ
 Anh/chị/em: Hoắc Đốc anh trai của Hoắc Tuấn
 Thê thiếp: Không rõ
 Con cái: Hoắc Dặc đại thần nhà Thục Hán, sau phục vụ cho Tào Ngụy và đến đầu thời Tư Mã Viêm, tổng cộng hơn 40 năm.

Xem thêm
 Chiến dịch Tây Xuyên

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú, thiên:
 Hoắc Vương Hướng Trương Dương Phí truyện

Chú thích

Sinh năm 177
Mất năm 216
Nhân vật quân sự Thục Hán
Sinh thế kỷ 2
Mất thế kỷ 3
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Sinh năm 178
Mất năm 217
Viên chức chính quyền ở Tứ Xuyên
Dương Hoài

Dương Hoài (chữ Hán: 楊懷; bính âm: Yang Huai; ???-212) là một viên chỉ huy quân sự phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Lưu Chương thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Lưu Bị vào Xuyên, Dương Hoài cùng Cao Bái được giao nhiệm vụ án ngữ cửa ải Bồi quan. Dương Hoài cùng với Cao Bái trá hàng và định mưu sát chủ công của quân Thục là Lưu Bị nhưng đã bị thất bại và bị hành quyết tại chỗ.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Dương Hoài xuất hiện tại Hồi 61, và là nhân vật chính trong hồi 62: Giữ Bồi Quan, Dương, Cao nộp mạng/Đánh Lạc Thành, Hoàng, Ngụy tranh công. theo đó, Lưu Chương sai đô đốc ở Bạch Thủy là Cao Bái, Dương Hoài giữ vững cửa ải Bồi Thủy, còn mình thì trở về Thành Đô. Khi Lưu Bị có những động thái khởi sự, Dương Hoài và Cao Bái nghe tin ấy, liền để Cao Bái ở lại, còn Dương Hoài đi theo sứ giả vào Thành Đô, ra mắt Lưu Chương, trình dâng thư tín. Lưu Chương hỏi Dương Hoài đến đây có việc gì?

Dương Hoài thưa: "Chỉ vì thư này đó. Lưu Bị tự khi vào Xuyên, làm điều nhân đức để thu lòng dân, ý ấy rất là bất lương. Nay lại cầu xin quân mã tiền lương, chớ có nên cho, nếu giúp cho y thì không khác gì vác củi đi chữa cháy"

Sau đó Lưu Chương nghe theo và sai Dương Hoài, Cao Bái giữ vững lấy cửa ải. Quân sư của Thục là Bàng Thống bàn kế rằng nên quay binh về cửa ải Bồi Quan, giả tiếng về Kinh Châu, tướng giữ ải đó là Dương Hoài, Cao Bái, tất ra nghênh tiếp, bắt giết luôn, cướp lấy cửa ải, rồi sẽ tiến binh vào Thành Đô.

Sau đó khi Lưu Bị khi dẫn quân về Bồi Thành, sai người vào báo cho tướng giữ ải Bồi Thủy là Dương Hoài, Cao Bái biết, để ra thành biệt nhau. Hai tướng nghe báo, liền cùng nhau bàn định âm mưu ám sát. Lưu Bị và Bàng Thống trò chuyện về Dương Hoài, Cao Bái thì bỗng dưng một con gió lốc nổi lên làm đổ lá cờ suý. Bàng Thống nhận định đây là điềm báo trước Dương Hoài, Cao Bái có ý muốn hành thích.

Dương Hoài, Cao Bái mỗi người giắt một con dao găm trong mình, dẫn hai trăm quân, khiêng rượu dắt dê, đến thẳng trại quân Lưu Bị, thấy không có phòng bị gì, đã mừng thầm tưởng rằng âm mưu đại thành. Nhưng Lưu Bị dùng kết dụ rồi sai Lưu Phong, Quan Bình dẫn quân vào bắt sống. Hai tướng chực chống cự thì đã bị Lưu Phong, Quan Bình trói lại.

Bàng Thống sai tả hữu khám trong mình hai người, quả nhiên mỗi người có giắt một con dao găm cực sắc. Lưu Bị nghe lời Bàng Thống lập tức sai quân đao phủ chém chết ngay trước trướng sau đó giải thích với những người tùy tùng của họ rằng Dương Hoài, Cao Bái chia rẽ thân tình anh em ta, lại giắt dao sắc định đâm ta, nên phải giết đi.

Tham khảo

 

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Mất năm 212
Sinh thế kỷ 2
Mất năm 213