Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Tạ Khoa

Tạ Khoa là một xã thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tạ Khoa có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp Pắc Ngà.
 Phía nam giáp xã Chiềng Sại và xã Yên Châu.
 Phía đông giáp xã Bắc Yên.
 Phía tây giáp xã Tà Hộc.

Hành chính 
Xã Tạ Khoa được chia thành 23 bản: Cáy Khẻ, Chạng, Chẹn, Đào Chẹn, Hồ Sen, Hua Noong, Khoa, Khọc B, Khúm Khia, Nhạn Nọc, Ọ B, Pa Khốm, Pá Nó, Phúc, Pót, Sập Việt, Suối Sát, Suối Tăng, Suối Thón, Tà Đò, Tân Cuông, Tân Tiến, Trông Dê.

Lịch sử 
Xã Tạ Khoa trước đây thuộc huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1681/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Mường Khoa, Hua Nhàn và Tạ Khoa thành xã mới có tên gọi là xã Tạ Khoa.

Căn cứ theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025, xã Tạ Khoa được thành lập từ:

 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 62,68 km2, quy mô dân số là 5.278 người của xã Mường Khoa; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 63,07 km2, quy mô dân số là 5.358 người của xã Hua Nhàn; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 66,13 km2, quy mô dân số là 4.886 người của xã Tạ Khoa.

Xã Tạ Khoa có diện tích tự nhiên là 191,88 km2 (đạt 191,88% so với quy định), quy mô dân số là 15.522 người (đạt 310,44% so với quy định).

Chú thích

Tham khảo
Tà Long

Tà Long là một xã cũ thuộc huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tà Long có diện tích 186,18 km², dân số năm 2020 là 3.937 người, mật độ dân số đạt 21 người/km².

Lịch sử
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Ba Nang, xã Tà Long, xã Đakrông thành xã mới có tên gọi là xã Đakrông.

Hành chính
Xã Tà Long được chia thành 7 thôn : Chai, Ly Tôn, Pa Hy, Pa Ngày, Tà Lao, Trại Cá, Xi Pa

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Lào
Tả Phìn

Tả Phìn là một xã thuộc tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Địa lý

Xã Tả Phìn nằm ở phía bắc tỉnh Lào Cai, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cốc San và xã Hợp Thành
Phía tây giáp xã Ngũ Chỉ Sơn
Phía nam giáp các phường Sa Pa
Phía bắc giáp xã Bát Xát.

Xã có diện tích 27,08 km², dân số năm 2017 là 3.198 người, mật độ dân số đạt 118 người/km².

Hành chính
Xã Tả Phìn được chia thành 13 thôn: Can Ngài, Giàng Tra, Lủ Khấu, Sả Xéng, Suối Thầu, Tả Chải, Chu Lìn I, Chu Lìn II, Móng Sến I, Móng Sến II, Pờ Sì Ngài, Sín Chải, Vù Lùng Sung.

Lịch sử
Trước đây, Tả Phìn là một xã thuộc huyện Sa Pa.

Ngày 11 tháng 9 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 767/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thị xã Sa Pa trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Sa Pa, xã Tả Phìn thuộc thị xã Sa Pa như hiện nay.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1673/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lào Cai năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Tả Phìn trên cơ sở xã Trung Chải và xã Tả Phìn.

Chú thích

Xem thêm
Tà Xùa

Tà Xùa là một xã thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tà Xùa có vị trí địa lý

 Phía bắc giáp tỉnh Lào Cai.
 Phía nam giáp xã Pắc Ngà và xã Bắc Yên.
 Phía đông giáp xã Suối Tọ.
 Phía tây giáp xã Xím Vàng.
Nằm cách xã Bắc Yên 14,5 km, được coi là cầu nối giữa xã Bắc Yên với các xã vùng cao.

Hành chính 
Xã Tà Xùa được chia thành 13 bản: Bẹ, Cáo A, Chống Tra, Chung Trinh, Háng Cao, Háng Đồng, Háng Đồng C, Làng Chếu, Làng Sáng, Suối Păng, Tà Xùa, Trang Dua Hang, Trò A.

Lịch sử 
Xã Tà Xùa trước kia thuộc huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1681/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Làng Chếu, Háng Đồng và Tà Xùa thành xã mới có tên gọi là xã Tà Xùa.

Căn cứ theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025, xã Tà Xùa được thành lập từ:

 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 53,42 km2, quy mô dân số là 4.203 người của xã Làng Chếu; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 141,48 km2, quy mô dân số là 3.425 người của xã Háng Đồng; 
 Toàn bộ diện tích tự nhiên là 38,77 km2, quy mô dân số là 3.571 người của xã Tà Xùa.

Xã Tà Xùa có diện tích tự nhiên là 233,67 km2 (đạt 233,67% so với quy định), quy mô dân số là 11.199 người (đạt 223,98% so với quy định).

Chú thích

Tham khảo
Tam Anh

Tam Anh là một xã thuộc thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tam Anh có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp xã Tam Xuân.
 Phía nam giáp xã Núi Thành.
 Phía đông giáp xã Tam Hải và Biển Đông.
 Phía tây giáp xã Đức Phú.

Lịch sử 
Địa bàn thành lập xã Tam Anh trước đây thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Xã Tam Anh đã tồn tại từ sau năm 1975. Ngày 7 tháng 7 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 85/2005/NĐ-CP. Theo đó, giải thể xã Tam Anh để thành lập xã Tam Anh Bắc và xã Tam Anh Nam.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Quảng Nam vào thành phố Đà Nẵng. Địa bàn thành lập xã Tam Anh thuộc thành phố Đà Nẵng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bàn hành Nghị quyết sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Đà Nẵng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Tam Hòa, Tam Anh Bắc và Tam Anh Nam thành xã mới có tên gọi là xã Tam Anh.

Chú thích

Tham khảo
Tam Bình (xã)

Tam Bình là một xã thuộc tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tam Bình có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hòa Bình.
Phía tây giáp xã Song Phú.
Phía nam giáp xã Ngãi Tứ và Trà Côn.
Phía bắc giáp xã Cái Ngang và Hòa Hiệp.

Xã Tam Bình có diện tích 34,63 km², dân số năm 2025 là 32.612 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính
Xã Tam Bình được chia thành 21 ấp: 1, 2, 3, 4, Bằng Tăng, Cây Bàng, Mỹ Hưng, Mỹ Phú 1, Mỹ Phú 2, Mỹ Phú 3, Mỹ Phú 4, Mỹ Phú 5, Mỹ Phú Tân, Mỹ Quới, Mỹ Thành, Mỹ Trung 1, Mỹ Trung 2, Tường Lễ, Tường Nhơn, Tường Nhơn A, Tường Nhơn B.

Lịch sử
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, thị trấn Tam Bình có 1,68 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 6.629 người. Xã Tường Lộc có 12,02 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 13.872 người.

Ngày 28 tháng 9 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1203/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2024). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 12,02 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 13.872 người của xã Tường Lộc vào thị trấn Tam Bình.

Thị trấn Tam Bình có 13,70 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 20.501 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1687/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Vĩnh Long năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Mỹ Thạnh Trung và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Tam Bình thành xã mới có tên gọi là xã Tam Bình.

Sau khi sáp nhập, xã Tam Bình có 34,63 km² diện tích tự nhiên và dân số 32.612 người.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo
Tam Chung

Tam Chung là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tam Chung nằm ở vùng cao phía tây bắc tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Mường Lý
 Phía nam giáp các xã Nhi Sơn, Trung Lý
 Phía tây giáp xã Mường Lát
 Phía bắc giáp tỉnh Sơn La và nước Lào.

Xã Tam Chung có diện tích tự nhiên 121,51 km², quy mô dân số năm 2024 là 4.527 người, mật độ dân số đạt 37 người/km².

Lịch sử 
Sau năm 1954, Tam Chung là một xã thuộc huyện Quan Hóa. Địa bàn khi ấy của xã tương ứng với các xã Tam Chung, Mường Lát, Pù Nhi, Nhi Sơn, Trung Lý, Mường Lý hiện nay.

Theo Quyết định số 30-CP ngày 6 tháng 3 năm 1963 của Hội đồng Chính phủ, xã Tam Chung được chia thành 3 xã mới: Pù Nhi, Tam Chung, Trung Lý. Xã Tam Chung có 15 chòm: Can, Nháp, Lát, Pong, Na Tao, Chung Lợi, Trung Lập, Buốn, Hia, Chiên, Thành Công, Mòn, Canh, Đoàn Kết, Pu Nghịu.

Ngày 14 tháng 12 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 163-HĐBT. Theo đó, chia xã Tam Chung thành hai xã Tam Chung và Tén Tằn. Xã Tam Chung còn 5 chòm bản: Cân, Mường Lát, Nà Poọng, Poong, Pù Nghiêu.

Ngày 18 tháng 11 năm 1996, xã Tam Chung chuyển sang trực thuộc huyện Mường Lát mới thành lập; xã cũng là nơi đặt huyện lỵ của huyện Mường Lát.

Ngày 6 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 131/2003/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 25 tháng 11 cùng năm); thị trấn Mường Lát – huyện lỵ của huyện Mường Lát, được thành lập trên cơ sở điều chỉnh 850 ha diện tích tự nhiên và 2.850 người của xã Tam Chung. Xã Tam Chung còn lại 12.198,11 ha và 1.622 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Mường Lát bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Tam Chung chính thức là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Hành chính 
Xã Tam Chung có 8 bản: Cân, Lát, Ón, Pom Khuông, Pọng, Suối Lóng, Suối Phái, Tân Hương.

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích 

Xã, phường biên giới Việt Nam – Lào
Phú Ninh (xã)

Phú Ninh là một xã thuộc thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Phú Ninh có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp xã Chiên Đàn.
 Phía nam giáp xã Trà Liên và xã Đức Phú.
 Phía đông giáp phường Hương Trà và xã Tam Xuân.
 Phía tây giáp xã Tiên Phước và xã Thạnh Bình.

Lịch sử 
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Quảng Nam vào thành phố Đà Nẵng. Địa bàn thành lập xã Phú Ninh thuộc thành phố Đà Nẵng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bàn hành Nghị quyết sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Đà Nẵng năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Tam Dân, Tam Đại và Tam Lãnh (huyện Phú Ninh) thành xã mới có tên gọi là xã Phú Ninh.

Du lịch 

Xã Phú Ninh có Hồ Phú Ninh - là hồ thủy lợi lớn nhất khu vực miền Trung. Hồ như một bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp với cảnh núi non, sông nước, trời mây. Viêc chạy xe quanh hồ và ngắm cảnh, chụp hình là một trải nghiệm thú vị với tất cả du khách từng ghé chân qua đây.

Hồ Phú Ninh với diện tích mặt nước hơn 3.200 ha, sức chứa 344 triệu m³ là một công trình đại thủy nông của cả nước. Đây không chỉ là công trình tạo nên những thay đổi mạnh mẽ trong nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới của tỉnh Quảng Nam mà còn là một danh thắng nổi tiếng. Công trình được khởi công xây dựng vào ngày 29/3/1977; đến ngày 14/7/1977, khởi công xây dựng đập đầu mối; ngày 29/3/1979 làm lễ chặn dòng giai đoạn 1; đến năm 1980 dòng nước đầu tiên của Phú Ninh đã dẫn tới cánh đồng xã Tam Xuân và các xã phía Nam của Tam Kỳ. Và sau hơn 9 năm xây dựng, ngày 27/3/1986, công trình Đại thủy nông Phú Ninh đã được khánh thành.

Xã Phú Ninh còn nổi tiếng với mỏ vàng Bồng Miêu (còn có tên gọi khác là Bông Miêu), từng là mỏ vàng có trữ lượng và quy mô khai thác lớn nhất cả nước từ thời Pháp thuộc. Một số công trình từ thời Pháp vẫn còn sót lại đến tận bây giờ. Ngoài ra, Thác Trắng, Hầm Hô cũng là hai địa danh mà du khách thường hay khám phá và ấn tượng khi đặt chân đến mảnh đất này.

Chú thích

Xem thêm
Tam Đảo (thị trấn)

Tam Đảo là một thị trấn cũ thuộc huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Địa lý 

Thị trấn Tam Đảo nằm trên dãy núi Tam Đảo ở độ cao 900 m so với mực nước biển, có vị trí địa lý: 
Phía đông giáp xã Minh Quang
Phía tây và tây bắc giáp xã Tam Quan
Phía nam giáp xã Hồ Sơn
Phía bắc giáp tỉnh Thái Nguyên.

Tam Đảo là một thị trấn nhỏ, có diện tích 2,15 km², dân số năm 2019 là 734 người, mật độ dân số đạt 341 người/km².

Lịch sử 
Thị trấn Tam Đảo được hình thành từ thời Pháp thuộc. Trước năm 1966, Tam Đảo là một xã thuộc huyện Tam Dương.

Ngày 18 tháng 11 năm 1966, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 198-CP về việc thành lập thị trấn Tam Đảo trực thuộc tỉnh Vĩnh Phúc.

Ngày 26 tháng 1 năm 1968, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số 504/NQ-QH về việc hợp nhất tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ thành tỉnh Vĩnh Phú, thị trấn Tam Đảo thuộc tỉnh Vĩnh Phú.

Ngày 5 tháng 7 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 178-CP sáp nhập thị trấn Tam Đảo vào thị xã Vĩnh Yên.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 153/2003/NĐ-CP. Theo đó, chuyển thị trấn Tam Đảo về huyện Tam Đảo mới thành lập.

Tuy nhiên, thị trấn Tam Đảo không phải là huyện lỵ của huyện Tam Đảo; các cơ quan hành chính của huyện đóng tại thị trấn Hợp Châu.

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam
Tam Gia

Tam Gia là một xã thuộc huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Xã Tam Gia có diện tích 49,04 km², dân số năm 1999 là 1.679 người, mật độ dân số đạt 34 người/km².

Theo thống kê năm 2019, xã Tam Gia có diện tích 49,04 km², dân số là 1.987 người, mật độ dân số đạt 41 người/km².

Lịch sử 
Ngày 1 tháng 12 năm 2024, nhập toàn bộ diện tích tự nhiên là 48,79 km², quy mô dân số là 1.752 người của xã Tĩnh Bắc vào xã Tam Gia. Sau khi nhập, xã Tam Gia có diện tích tự nhiên là 97,56 km² và quy mô dân số là 3.831 người.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Tam Giang, Đắk Lắk

Tam Giang là một xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam và được thành lập năm 1979.

Văn hóa 
Lễ hội Văn hóa dân gian Việt Bắc (còn được gọi là Chợ Tình) là một lễ hội tại xã Ea Tam, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15 tháng giêng âm lịch hàng năm của đồng bào các dân tộc thiểu số phía Bắc sinh sống tại tây Nguyên, được tổ chức nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa của cộng đồng các dân tộc phía Bắc đang sinh sống trên địa bàn Tây Nguyên. Lễ hội được tổ chức thường niên với nhiều hoạt động văn hóa dân gian và mang bản sắc truyền thống các dân tộc phía Bắc như ném còn, đẩy gậy, bắn nỏ, thi gói bánh chưng, bánh dày, quay heo,... và thi hát. Trong lễ hội có biểu diễn các tiết mục văn hóa tâm linh như Pi cấu, Mạnh lèng và văn hóa tâm linh Then.

Chú thích

Tham khảo
Tam Giang, Bắc Ninh

Tam Giang là một xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tam Giang có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Yên Phong và Văn Môn
Phía tây và phía nam giáp xã Đa Phúc, thành phố Hà Nội 
Phía bắc giáp xã Xuân Cẩm.

Xã Tam Giang có diện tích 14,93 km², dân số 25.590 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Lịch sử 
Tháng 9 năm 1948, xã Tam Giang chính thức được thành lập gồm có 5 thôn.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Hòa Tiến và xã Tam Giang thành xã mới có tên gọi là xã Tam Giang.

Văn hóa

= = Đền Xà==  
Đền Xà là di tích lịch sử văn hóa lâu đời trên địa bàn xã Tam Giang, huyện Yên Phong tỉnh Bắc Ninh. Cũng giống như các làng cổ khác thuộc lưu vực sông Cầu, sông Thương, sông Cà Lồ. Làng Xà thờ đức thánh Tam Giang – những vị tướng nổi tiếng trung quân ái quốc dưới thời Triệu Việt Vương.

Theo truyền thuyết thánh Tam Giang: Ngày xưa ở làng Vân Mẫu, thành phố Bắc Ninh có một người con gái tên là Phùng Từ Nhan. Năm 18 tuổi, Từ Nhan chiêm bao thấy thần Long từ trên trời hạ xuống quấn mình trên sông Lục Đầu, sau đó bà mang thai 14 tháng và sinh hạ được cái bọc 5 con: 4 trai 1 gái. Do là con trời ban cho nên bà lấy họ Trương của Ngọc Hoàng đặt cho các con là Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy và Trương Đạm Nương. Thời gian sau đó, Ngọc Hoàng sai Lã Tiên Ông xuống trần dạy văn võ cho 5 người con tại bãi Tràng Học gần nhà Cổ Trạch. Năm anh em đều văn võ song toàn, lớn lên hưởng ứng lời kêu gọi của Triệu Việt Vương, họ xung phòng làm tướng tiến đánh giặc Lương ở đầm Dạ Trạch và giành thắng lợi lớn. Trương Hống được phong tướng trấn giữ làng Tiên Tảo (Sóc Sơn, Hà Nội), Trương Hát được phong tướng trấn giữ làng Tam Lư (Từ Sơn, Bắc Ninh).

Khi Triệu Quang Phục lên ngôi vua, Lý Phật Tử đã đem quân đánh lại nhưng không thắng, bèn dùng kế cầu hôn gả con. Trương Hống và Trương Hát đã can Triệu Việt Vương nhưng Vua không nghe nên bị mắc mưu rồi bị đánh bại. Lý Phật Tử đoạt được ngôi vua, biết các ông là tướng tài giỏi bèn cho người mời ra làm quan. Song các ông nhất lòng trung quân, mắng lại rằng: "Tôi trung chẳng thờ hai vua, huống hồ hắn là kẻ vong ơn bội nghĩa?" Biết không thể khuất phục được, Lý Phật tử lệnh truy bắt các ông khắp nơi. Các ông biết không thoát được liền tự vẫn ở dòng sông Cầu để giữ trọn tấm lòng trung với vua. Ngọc Hoàng Thượng đế cảm thương đã sắc phong Trương Hống, Trương Hát làm thần sông. Nhân dân 372 làng dọc theo sông Cầu và các nơi hai ông từng đóng quân đánh giặc đều thương tiếc, lập đền thờ làm Thần. Các triều đại nhà Ngô, Đinh, Lê, Lý sau đó được âm phù giữ yên bờ cõi nên đều phong anh em họ Trương là Đức thánh Tam Giang - đại vương thượng đẳng thần. Thánh Tam Giang còn gắn liền với huyền thoại ra đời tác phẩm Nam quốc sơn hà, bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của người Việt.

Chú thích

Tham khảo
Tam Hải

Tam Hải là một xã đảo thuộc thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Tam Hải là một xã đảo nhỏ nằm ở sông Trường Giang, phía bờ đông nam của xã Núi Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây và nam giáp xã Núi Thành
Phía bắc giáp xã Tam Anh.

Hành chính 
Xã Tam Hải được chia thành 7 thôn: Thuận An, Đông Tuần, Long Thạnh Đông, Bình Trung, Xuân Mỹ, Long Thạnh Tây, Tân Lập.

Lịch sử 
Xã Tam Hải trước kia thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Quảng Nam vào thành phố Đà Nẵng. Xã Tam Hải thuộc thành phố Đà Nẵng.

ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Đà Nẵng năm 2025. Theo đó, không sắp xếp xã Tam Hải thuộc thành phố Đà Nẵng.

Kinh tế 
Cuộc sống người dân nơi đây chủ yếu dựa vào biển, tập trung các ngành nghề đánh bắt và kinh doanh đồ biển là chính, thu nhập người dân khá ổn định, riêng về vị trí địa lý và phương tiện đi lại còn quá hạn chế nên khả năng phát triển về nhiều mặt kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Đến nay, người dân trong xã còn phải dùng phà để di chuyển khi muốn vào đất liền, tiềm năng về du lịch và kinh tế mới vì thế mà ít ai được biết tới.

Du lịch 
 Nghĩa địa cá Ông
 Mũi Bàn Than
 Bãi Bấc
 Bãi An Hòa
 Hòn Mang
 Hòn Dứa
 Chùa Diên Khánh
 Cửa Lở: một đường cửa biển, là một trong những di tích còn sót lại sau những cuộc tập chiến của vua Hồng Đức
 Bãi Nồm: Bàn Than án ngữ, chia bãi biển Tam Hải thành hai là bãi Nồm và bãi Bấc (gọi theo gió hướng Nam và gió hướng Bắc). Giới hạn bãi Bấc từ Bàn Than đến Cửa Lở, bãi Nồm từ Bàn Than đến cửa An Hòa
 Giếng cổ Champa: Có độ sâu khoảng 10m, đường kính 1,3m, chung quanh xây tường bê tông, lối vào dựng 2 trụ biểu, là bằng chứng về sự hiện diện của nền văn hóa Champa trên vùng đất Tam Hải.

Chú thích

Tham khảo
Tam Hiệp, Bình Đại

Tam Hiệp hay cù lao Tam Hiệp là một xã cũ thuộc huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tam Hiệp có diện tích 13,84 km², dân số năm 2014 là 3.637 người, mật độ dân số đạt 263 người/km².

Lịch sử

Nguồn gốc tên gọi cồn Tàu
Về nguồn gốc tên gọi "cồn Tàu" của địa danh có 2 truyền thuyết:

Cồn giống hình chiếc tàu thủy nên gọi Cồn Tàu.
Xưa kia, có một chiếc tàu buôn nước ngoài vào ăn hàng bị chìm tại đây. Về sau, phù sa bồi tụ lại thành cồn, từ đó có tên gọi Cồn Tàu.

Cù lao Tam Hiệp (xưa gọi là cồn Tàu) ở trên sông Cửa Đại, chiều dài từ ngang xã Long Thạnh đến xã Vang Quới, ngày xưa cồn có ba ấp tương đương với ba xã trên bờ phía bên này sông, nay hợp lại thành xã mới Tam Hiệp. Từ cuối thế kỷ XVIII, trên đất cồn Tàu đã có truyền thuyết về anh em Bảy Giao, Chín Quỳ đến trừ cọp dữ, khai hoang, mở đất, lập nên xóm ấp trên vùng đất cồn nầy. Xã Tam Hiệp ngày nay là một vùng cây trái trù phú nổi tiếng của huyện Bình Đại.

Sách Gia Định thành thông chí và Đại Nam nhất thống chí đều có nhắc đến Cồn Tàu.

Năm 1902, cồn thuộc làng Long Phụng, quận Hoà Đồng, tỉnh Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang).

Ngày 28 tháng 8 năm 1957, cồn được chuyển giao về huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Hiện nay, Cồn Tàu là xã Tam Hiệp, huyện Bình Đại. Nguồn lợi lớn nhất của Cồn Tàu là cây ăn trái. Nghề nuôi cá ở đây cũng là nguồn lợi kinh tế đáng kể.

Đặc sản
Hiện toàn xã Tam Hiệp có 526 ha đất trồng nhãn với 948 hộ sản xuất, chủ yếu là nhãn tiêu Huế (nhưng gần đây đa phần đã chuyển sang nhãn xuồng cơm vàng), năng suất bình quân mỗi năm thu đạt 10 tấn trái, lợi nhuận trên 50 triệu đồng/ha.

Bến phà
Ngày 19 tháng 3 năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre có văn bản phê duyệt cho bến phà Tam Hiệp trên địa bàn huyện Bình Đại chính thức đi vào hoạt động kể từ ngày 3 tháng 4 năm 2010. Thời gian hoạt động mỗi ngày từ 4 giờ đến 22 giờ. Toàn bộ công trình này có tổng giá trị trên 40 tỷ đồng với thời gian thi công gần 12 tháng. Ngoài ra, còn có 2 bến phà nhỏ khác nối với xã Long Định (Bình Đại, Bến Tre) và xã Hòa Định (Chợ Gạo, Tiền Giang) và một phà tự phát nối với cồn Tân Thới (Tiền Giang).

Chú thích

Tham khảo

Cù lao và cồn trên sông Tiền