Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Xuân cung họa

Xuân cung họa ( là một thuật ngữ trong các ngôn ngữ Đông Á chỉ đến nghệ thuật khiêu dâm. Dịch theo nghĩa đen, shunga từ Nhật Bản có nghĩa là hình ảnh của mùa xuân. Shun (xuân) là một uyển ngữ thông dụng ám chỉ sinh hoạt, quan hệ tình dục. Shunga nhất là một thể loại ukiyo-e (phù thế hội: hội họa thế tục), thường được thực thi trong định dạng in khắc gỗ. Trong khi hiếm khi còn tồn tại thể loại tranh cuộn (handscrolls) khiêu dâm sơn có trước phong trào ukiyo-e. Shunga thường là tranh khắc gỗ (mộc bản), hầu hết được chế tác tại thành phố Edo (Giang Hộ, nay là Tokyo). Hai thành phố khác cũng có chế tác loại tranh này là Osaka và Kyoto.

Shunga của Nhật luôn có xu hướng phô bày các cơ quan sinh dục to, khỏe. Đây là bằng chứng cho thấy họa sĩ Nhật chịu nhiều ảnh hưởng phong cách phóng đại của Chu Phòng (khoảng 740-800), một danh gia xuân họa thời nhà Đường. Người ta cho rằng shunga xuất hiện trên đất Phù Tang từ cuối thời shogun Muromachi (tướng quân Thất Đinh, 1336-1573), do cảm hứng từ các tranh tính dục (xuân cung đồ) của Trung Quốc. Tại Nhật Bản, shunga có từ thời kỳ Heian. Tại thời điểm này, đó là lĩnh vực dành riêng cho tầng lớp cận thần. Shunga tiếp tục thịnh hành suốt thời đại Edo (Giang Hộ, 1603-1867) mãi tới thời Meiji (Minh Trị, 1868-1912) mới chịu nhường bước cho nhiếp ảnh gợi dục (xuân ảnh, erotic photographs). Phong trào ukiyo-e về tổng thể tìm cách để thể hiện một lý tưởng hóa cuộc sống đô thị hiện đại và hấp dẫn đối với tầng lớp chōnin mới. Theo thẩm mỹ của cuộc sống hàng ngày, shunga thời kỳ Edo đã biến tấu rộng rãi trong miêu tả của tình dục. Là một tập hợp con của ukiyo-e, nó đã được tất cả các tầng lớn xã hội ưa thích trong thời kỳ Edo, dù không được sự ủng hộ Mạc phủ. Hầu như tất cả các nghệ sĩ ukiyo-e làm shunga tại một số thời điểm trong sự nghiệp của họ, nó đã không làm giảm uy tín nghệ sĩ của họ. Phân loại của shunga như là một loại khiêu dâm thời Trung Cổ có thể là gây hiểu nhầm về mặt này. Shunga miêu tả rất sinh động và tỉ mỉ những tập quán tính dục của người Nhật, bao gồm đủ thể loại như: dị tính luyến ái, nam quan hệ tình dục với nam, nữ quan hệ tình dục với nữ, lạm dụng tình dục trẻ em, quan hệ tính dục trong lúc đang mặc đồng phục (buru sera).

Từ 1770 đến 1850, có nhiều kiệt tác xuân họa đã được vẽ rồi in của ba nhà danh họa lừng danh Kiyonaga, Hokusai hay Utamaro như bức Bài thơ chăn gối của Utamaro, Giấc mơ người vợ ngư phủ của Hokusai, Tranh giấu trong tay áo của Kiyonaga đều thể hiện tính đa dạng của loại tranh này...Nhưng kỳ bí và khiêu dâm hơn hết là họa phẩm Giấc mơ của vợ ngư phủ do HOKUSAI (1760-1849) vẽ, khắc, in màu trên mộc bản.

Xem thêm
 Quan hệ tình dục
 Nghệ thuật khiêu dâm

Tham khảo

Hội họa Nhật Bản
Shudo
Tình dục ở Nhật Bản
Núi Kurama

Núi Kurama hay núi An Mã hay An Mã Sơn (chữ nhật: 鞍馬山 Kurama-yama) là một ngọn núi ở phía Tây Bắc của thành phố Kyoto thuộc Nhật Bản. Nó là nơi phát sinh của linh Khí (núi thiêng) và được cho là nơi trú ngụ của những vị tăng lữ cao cấp Tăng Chánh Phường và của Thiên Cẩu, người đã dạy kiếm thuật cho Minamoto no Yoshitsune (Nguyên Cửu Lang Nghĩa Kinh). Kurama cũng là nơi tổ chức của Lễ hội Kurama hàng năm (鞍馬 の 火 祭り/Yên Mã Hỏa Tế) diễn ra vào mỗi tháng mười. Trong núi có An Mã tự (鞍馬 寺 Kurama-dera) được xếp vào loại di sản và kho tàng quốc gia của Nhật Bản. An Mã tự là nơi Minamoto no Yoshitsune bị gia tộc họ Bình đày lên từ nhỏ để sống với các tăng lữ, sau đó cậu đã trốn đi, lưu lạc giang hồ với quyết tâm trả thù cho gia tộc cũng như ấp ủ mộng phục quốc vào tay nhà họ Nguyên (Minamoto) và trở thành một trong những Võ sĩ đạo danh tiếng của Nhật Bản.

Tham khảo

Nhật Bản
Chè mai

Chè mai hay sơn trà, sở (danh pháp hai phần: Camellia sasanqua) là một loài thực vật thuộc chi Chè. Loài này có nguồn gốc từ rừng thường xanh ven biển miền nam Nhật Bản Shikoku, Kyushu và các đảo nhỏ khác ở xa phía nam như Okinawa. Nó thường được tìm thấy ở độ cao lên đến 900 mét. Chè mai là một cây bụi thường xanh cao 5 m. Lá cây rộng, hình elip, dài 3–7 cm và rộng 1,2–3 cm, với mép có răng cưa mịn. Những bông hoa có đường kính 5–7 cm, với 5-8 cánh hoa có màu từ hồng nhạt đến hồng đậm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

S
Thực vật Nhật Bản
Hoa
Cây dùng làm bonsai
Thực vật vườn châu Á
Trận Legnica

Trận Legnica (), tiếng Việt: Trận Lép-ních, còn gọi là Trận Liegnitz () hoặc là Trận Wahlstatt (), là một trận đánh giữa đế quốc Mông Cổ và quân kháng chiến của người châu Âu diễn ra tại Legnickie Pole (Wahlstatt) gần thành phố Legnica (tiếng Đức: Liegnitz) tại Silesia vào ngày 9 tháng 4 năm 1241.

Liên quân Ba Lan - Séc - Đức dưới sự chỉ huy của Công tước xứ Silesia là Henryk II Pobozny (người Ba Lan), được sự hỗ trợ của một số hiệp sĩ và dòng tu quân sự do giáo hoàng phái tới, hòng ngăn ngừa cuộc xâm lược châu Âu của người Mông Cổ. Trận đánh này diễn ra hai ngày trước khi quân Mông Cổ đánh thắng quân Hungary trong trận Mohi lớn hơn nhiều.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 The Annals of Jan Dlugosz - Sample Text  Written by Jan Dlugosz between 1455 and 1480.
 Mongol Invasion of Europe in 1241

Châu Âu năm 1241
Lịch sử Silesia
Legnica 1241
Legnica 1241
Legnica 1241
Legnica 1241
Legnica
Xung đột năm 1241
Trận đánh liên quan tới Bohemia
Junior MasterChef Australia (mùa 2)

Mùa thứ hai của Junior MasterChef Australia (tạm dịch: Vua đầu bếp nhí Úc) được trình chiếu vào ngày 25 tháng 9 năm 2011. Vòng tuyển chọn đã kết thúc vào ngày 6 tháng 5 năm 2011 gồm những trẻ em từ 8 đến 12 tuổi. Ban giám khảo của cuộc thi gồm Gary Mehigan, George Calombaris, Matt Moran và Anna Gare. Matt Preston, người đồng thời cũng xuất hiện trong sê-ri gốc là MasterChef Australia đã rời khỏi vị trí này, ông cũng sẽ từ bỏ sê-ri (và đồng thời cũng từ chối lời mời làm giám khảo khách mời cho phiên bản MasterChef Mỹ) vì cho rằng ông muốn tập trung vào nhiệm vụ của mình dưới tư cách là một nhà phê bình ẩm thực. Sau đó, Matt Moran đã thay thế vị trí của ông.

Một số phụ huynh của những thí sinh đã bị chỉ trích vì những đòi hỏi quá cao đối với công ty sản xuất chương trình.

Thủ tướng Úc Julia Gillard đồng thời cũng đã xuất hiện với tư cách khách mời trong cuộc thi.

Sê-ri đã trao giải thưởng chiến thắng cho Greta Yaxley từ Claremont, Tây Úc.

Những thí sinh tốp 20

Chú thích

Tham khảo
Đơn đăng ký dự thi 
Trang web chính thức 

Chương trình của Network Ten
Chương trình của STAR World
MasterChef Australia
Chương trình truyền hình quay tại California
Đầu Mạn thiền vu

Đầu Mạn thiền vu () – là thiền vu Hung Nô đầu tiên được biết đến, trị vì từ khoảng 220 đến 209 TCN. Tên gọi Đầu Mạn (Touman) dường như có liên hệ với tiếng Hán trung đại *muan, tiếng Tokhari Tây t(u)māne, tiếng Turk cổ/tiếng Mông Cổ tümen, tiếng Ba Tư hiện đại tumân, nghĩa là '10.000', một vạn).

Vào lúc nước Tần chinh phục 6 nước khác và cai quản Trung Quốc thống nhất vào năm 221 TCN, người Hung Nô du mục đã phát triển thành một thế lực xâm lấn hùng mạnh ở phương bắc và bắt đầu mở rộng cả về phía đông và tây.

Vào lúc đó, người Đông Hồ (東胡) đã rất mạnh còn người Nguyệt Chi thì khá hưng thịnh. Tần Thủy Hoàng, vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tần, đã cử 10 vạn hùng binh do tướng Mông Điềm dẫn đầu đi đánh đuổi rợ Hung Nô về phương bắc khoảng 1.000 lý (~ 416 km). Đầu Mạn không thể chống lại quân Tần, đã rút xa về phương bắc, tại nơi ông đã nắm giữa trong hơn 10 năm."

Một thời gian sau cái chết của Mộng Điềm vào năm 210 TCN, Hung Nô một lần nữa lại thâm nhập vào phương nam hướng về Hoàng Hà cho đến khi họ hình thành được biên giới cũ với Trung Nguyên. Đầu Mạn muốn ủng hộ con trai của một người thiếp khác nên đã cử con trưởng của ông là Mặc Đốn làm con tin sang Nguyệt Chi, và sau đó tiến hành một cuộc tấn công đột ngột. Nguyệt Chi định giết chết Mặc Đốn, tuy nhiên ông đã nhanh chóng đoạt lấy một con ngựa và chạy trốn về Hung Nô.

Đầu Mạn, vốn ghi dấu ấn bằng lòng dũng cảm của mình, đã chỉ huy 10.000 kị binh. Tuy nhiên, Mặc Đốn cũng đã huấn luyện được đội quân riêng và đến năm 209 TCN, đã giết chết cha mình, sau đó giết chết mẹ kế, em trai và các quan cấp cao từ chối nhận lệnh của ông, tự lập làm thiền vu.

Với một lực lượng quân sự mới, Mặc Đốn đã lập nên đế quốc Hung Nô.

Chú thích

Tham khảo
 Watson, Burton. (1993). Records of the Grand Historian by Sima Qian. Translated by Burton Watson. Revised Edition. Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7.
 Beckwith, Christopher I. (2009): Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13589-2.
 Yap, Joseph P. (2009). Wars With The Xiongnu, A Translation from Zizhi tongjian. AuthorHouse, Bloomington, Indiana, U.S.A. ISBN 978-1-4490-0604-4. Introduction and Chapter 2.

Liên kết ngoài
 All Empires: The Xiongnu Empire 

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 209 TCN
Hung Nô

de:Teoman
tr:Teoman
Lão Thượng thiền vu

Lão Thượng thiền vu (, trị vì 174–160 TCN), danh là Kê Chúc (稽粥), là một thiền vu của Hung Nô, người kế vị Mặc Đốn thiền vu (冒頓單于). Dưới thời ông trị vì, sức mạnh của đế quốc Hung Nô được mở rộng; Nguyệt Chi bị đánh bại, và Hung Nô giành được quyền kiểm soát hành lang Hà Tây.

Năm 162 TCN, dưới thời Lão Thượng thiền vu, Hung Nô đánh bại Nguyệt Chi lần thứ tư. Sau thất bại này, phần lớn tộc Nguyệt Chi (Đại Nguyệt Chi) đã chạy về tây bắc và định cư tại khu vực sông Y Lê, trong khi một nhóm nhỏ hơn (Tiểu Nguyệt Chi) đã vượt qua các dãy núi phương nam và định cư bên cạnh tộc Khương.

Sử ký Tư Mã Thiên quyển 110 viết rằng:

後頃之，冒頓死，子稽粥立，號曰老上單于。 老上稽粥單于初立，孝文皇帝複遣宗室女公主為單于閼氏，使宦者燕人中行說傅公主。 ("Ngay sau đó, Mặc Đốn chết và con trai là Kê Chúc lên ngôi, hiệu là Lão Thượng thiền vu. Khi Kê Chúc mới lên ngôi Thiền vu [174 TCN], Hiếu Văn hoàng đế đã cử một công chúa trong tôn thất sang làm yên chi, và sai một hoạn quan người đất Yên là Trung Hành Duyệt đi theo giúp rập.)

Chú thích

Tham khảo
Benjamin, Craig G. R. (2007) The Yuezhi: Origin, Migration and the Conquest of Northern Bactria. Silk Road Studies XIV. Brepols, Belgium. ISBN 978-2-503-52429-0.
Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. John E. Hill. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
Hulsewé, A. F. P. (1979). China in Central Asia: The Early Stage 125 BC – AD 23: an annotated translation of chapters 61 and 96 of the History of the Former Han Dynasty. Introduction by M. A. N. Loewe. ISBN 94 04 05884 2. Leiden: E. J. Brill.
Watson, Burton. (1993). Records of the Grand Historian of China. Han Dynasty II. (Revised Edition). New York, Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7.
Yap, Joseph P. (2009). Wars With The Xiongnu, A Translation From Zizhi tongjian", pp. 107–121. AuthorHouse (2009) ISBN 978-1-4490-0604-4

Mất năm 161 TCN
Thiền vu Hung Nô
Hung Nô
Xin đừng bỏ em

Xin đừng bỏ em là một bộ phim tình cảm của đạo diễn Lê Mộng Hoàng, ra mắt năm 1974.

Nội dung
Thanh là sinh viên thầm yêu Huy, một chàng sinh viên con nhà giàu thuộc hạng ăn chơi. Huy lại đi yêu cô bạn học của Thanh là Phụng nhưng Phụng lại đi yêu Huỳnh, chàng sinh viên nghèo nhưng nhiều tham vọng. Sợ mất người yêu nên Thanh đã dâng hiến cho Huy sự trinh tiết của mình nhưng vẫn thất bại. Từ đó cô sống buông thả, trụy lạc như một thứ gái bao hạng sang. Trong khi đó Huỳnh và Phụng vượt qua rào cản gia đình để sống chung với nhau.

Huy ăn chơi trác táng nên đâm vào nghiện ngập và bị gia đình từ bỏ thành kẻ bụi đời. Huỳnh thì ngoi lên từ túi tiền của cô vợ giàu, thành công và cũng bắt đầu thay đổi. Anh chàng ngã qua si mê Thanh phụ bạc Phụng và bắt đầu làm ăn phi pháp. Ngày sinh nhật của Phụng nhưng người chồng không thèm về lo hú hí với nhân tình và bị xã hội đen thanh toán bằng mấy phát súng. Thanh cùng chung số phận với Huỳnh chết vì đạn kẻ địch khi thanh toán nhau.

Chờ đợi đau khổ để rồi nghe hung tin, cô gái đáng thương Phụng khóc lóc đi lang thang, toan tính mượn dòng nước quyên sinh nhưng được anh chàng nghiện Huy cứu kịp.

Diễn viên
 Thẩm Thúy Hằng
 Huỳnh Thanh Trà
 Thanh Lan
 Huy Cường
 Kiều Hạnh

Ê-kíp

Hậu trường
Trong thời gian quay bộ phim Xin đừng bỏ em, Thẩm Thúy Hằng không may gặp tai nạn liên quan đến phần đầu và mặt khi ngọn đèn cao áp rơi trúng đầu khi Người đẹp Bình Dương đang "say mê" thực hiện một cảnh tình cảm mùi mẫn. Sự cố hi hữu đã gây ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác của cô và suýt làm người đẹp trở thành "Độc thủ mĩ nhân".

Xem thêm

Phim do Lê Mộng Hoàng đạo diễn
Phim lãng mạn Việt Nam
Phim Việt Nam thập niên 1970
Thư Đê Hầu thiền vu

Thả Đê Hầu thiền vu (, ? — 96 TCN), là thiền vu Hung Nô vào thời Tây Hán. Năm 1010 TN, Thả Đê hầu tiếp nhiệm chức thiền vu từ Ha Lê Hồ. Ông là con trai của Y Trĩ Tà thiền vu và là em trai của Ô Duy thiền vu.

Ban đầu vốn giữ chức tả đại đô úy. Đến năm Thái Sơ thứ 4 (101 TCN) thời Hán Vũ Đế, anh trai là Ha Lê Hồ thiền vu mất, lên ngôi. Ban đầu lo sợ quân Hán tấn ông, đã gửi sứ sang Hán nhằm kết giao hảo giữa hai bên. Về sau trở nên kiêu ngạo, vào năm Thiên Hán thứ 1 (100 TCN) đã bắt giữ sứ thần nhà Hán là trung lang tướng Tô Vũ, di chuyển về Bắc Hải (tức hồ Baikal).

Tham khảo 

 Lục Tuấn Lĩnh, Lâm Can hợp biên "Trung quốc lịch đại các tộc kỉ niên biểu", năm 1982, Đài Bắc, Nhà xuất bản Mộc Đạc

Thiền vu Hung Nô
Mất năm 96 TCN
Hung Nô
Vua thế kỉ 2 TCN
Lai Đại Hàn

Lai Đại Hàn hay con rơi Đại Hàn được dùng để chỉ những người sinh ra trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam với bố là người Hàn Quốc và mẹ là người Việt Nam. Người cha có thể là binh lính, quân nhân hoặc công nhân trong quân đội Hàn Quốc tham chiến ở Nam Việt Nam. Sau khi lực lượng này rời đi, những đứa trẻ thường bị cha chúng bỏ rơi.

Ước đoán
Không có con số thống kê chính xác về số người lai Đại Hàn, theo Busan Ilbo, có tối thiểu 5000 và tối đa 30.000 người, còn theo Maeil Business, có tối đa 1000 người, theo Park Oh-soon, số người lai Việt-Hàn có cha không phải là binh lính mà là công nhân Hàn Quốc có thể xấp xỉ 10.000 người.

Nguyên nhân của "lai Đại Hàn" chủ yếu đến từ hiếp dâm. Tính hung bạo của quân đội Hàn Quốc vẫn được biết đến ở Nam Việt Nam. Báo Hankyoreh từng đề cập đến việc quân đội nước này tàn sát thường dân Nam Việt Nam - đặc biệt là những người bị nghi ngờ là Việt Cộng (대량학살).

Xem thêm
Hàn Quốc trong chiến tranh Việt Nam

Tham khảo

Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Người Triều Tiên
Người Việt Nam
Thông tin nhân khẩu học Việt Nam
Chiến tranh Việt Nam
Tội ác của quân đội Hàn Quốc
Lịch sử Hàn Quốc
Hiếp dâm ở Việt Nam
Lịch sử quân đội Hàn Quốc
Quan hệ Hàn Quốc – Việt Nam
Từ và cụm từ tiếng Việt
Hưng cảm

Hưng cảm hay mania là một tâm trạng hứng khởi cao bất thường hoặc dễ bị kích thích, cáu kỉnh, khuấy động và/hoặc đầy năng lượng. Trong một ngữ cảnh nào đó, nó có nghĩa trái ngược với trầm cảm. Hưng cảm là một triệu chứng để chẩn đoán một số bệnh tâm thần. Mania là từ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "μανία" (mania), nghĩa là "điên cuồng, điên rồ" xuất phát từ động từ "μαίνομαι" (mainomai), nghĩa là "nổi giận, thịnh nộ, giận dữ".

Ngoài các bệnh nhân bị rối loạn tâm lý thì ở những người bị ngộ độc thuốc (đặc biệt là các chất kích thích như cocaine và methamphetamine), bị tác dụng phụ của thuốc (đặc biệt là các thuốc kháng viêm steroid và các thuốc chống trầm cảm SSRI) và bệnh ác tính cũng có thể xuất hiện các hành vi hưng cảm. Tuy nhiên, hưng cảm thường kết hợp với rối loạn lưỡng cực, giai đoạn hưng cảm có thể xen kẽ với các giai đoạn trầm cảm nặng. Gelder, Mayou, và Geddes (2005) cho thấy rằng việc phát hiện ra hưng cảm ở giai đoạn đầu rất quan trọng, bởi vì nếu phát hiện trễ thì bệnh nhân sẽ trở nên miễn cưỡng chấp nhận các quy trình điều trị. Tiêu chuẩn để chẩn đoán rối loạn lưỡng cực không bao gồm các giai đoạn trầm cảm, mà chỉ cần có sự xuất hiện của giai đoạn hưng cảm khi không còn trầm cảm thì đã đủ để chẩn đoán. Ngoại lệ cũng có những người không bao giờ bị trầm cảm nhưng tâm trạng cũng có những thay đổi theo chu kỳ do bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong chu kỳ ngủ (quá nhiều hay quá ít), nhịp sinh học, và môi trường có các yếu tố gây stress.

Hưng cảm thay đổi theo cường độ từ nhẹ (hypomania) cho tới phát triển mạnh với các tính năng tâm thần, bao gồm ảo giác, hoang tưởng (vĩ nhân), đa nghi, hành vi căng trương lực, gây hấn, và lo lắng với những suy nghĩ hoặc mưu tính mà có thể dẫn đến tự bỏ bê. Các công cụ được tiêu chuẩn hóa như Altman Self-Rating Mania Scale (ASRM) và Young Mania Rating Scale (YMRS) có thể được sử dụng để đo mức độ nghiêm trọng của hưng cảm. Bởi vì hưng cảm và hưng cảm nhẹ cũng liên đới với sự sáng tạo và tài năng nghệ thuật, cho nên nó không phải là trường hợp lưỡng cực hưng phấn rõ ràng để phải cần hoặc muốn được trợ giúp y tế, tùy theo người bệnh có thể tự chủ được hay không. Người bị hưng cảm thường có thể bị nhầm lẫn là do ma túy hoặc các chất khác làm thay đổi tâm trí.

Chú thích

Đọc thêm
 Expert Opin Pharmacother. 2001 December;2(12):1963–73.
 Schizoaffective Disorder. 2007 September Mayo Clinic. Truy cập October 1, 2007.
 Schizoaffective Disorder . 2004 May. All Psych Online: Virtual Psychology Classroom. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007.
 Psychotic Disorders . 2004 May. All Psych Online: Virtual Psychology Classroom. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2007.
 Increased concentrations and lateral asymmetry of amygdala dopamine in schizophrenia. 1983 October Nature. Retrieved ngày 2 tháng 10 năm 2007.
 Risperidone therapy in treatment refractory acute bipolar and schizoaffective mania. 1996 January Psychopharmacology Bulletin. Retrieved ngày 2 tháng 10 năm 2007.

Liên kết ngoài 

Bipolar Mania Symptoms 
Depression and Bipolar Support Alliance 
Manic Episode Symptoms

Cảm xúc
Rối loạn lưỡng cực
Chẩn đoán tâm thần
Rối loạn khí sắc
Người Nigeria tại Việt Nam

Người Nigeria tại Việt Nam chủ yếu là kiều dân Nigeria định cư ở Việt Nam vì mục đính kinh doanh hoặc kinh tế. Họ thuộc một làn sóng di cư mới của người Nigeria tới những điểm đến phi truyền thống như Ethiopia, Ghana, và Mozambique so với những điểm đến truyền thống như Anh, Mỹ hay Lybia. Sự di cư diễn ra được cho là do tình trạng kinh tế khó khăn ở đất nước của họ, bao gồm việc thiếu điện và xã hội bất ổn, điều đầu tiên thúc đẩy sự di cư.

Kinh doanh và việc làm 

Nhiều người châu Phi, bao gồm người Nigeria, làm nhân viên bán hàng trong các cửa hàng thời trang tại quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh. Số khác được cho là đến Việt Nam bởi những hợp đồng hấp dẫn đến từ các câu lạc bộ bóng đá Việt Nam khoảng những năm 2006 và 2007, nhưng sau đó hợp đồng của họ hết hạn và họ bị thay thế bởi các cầu thủ đến từ Brasil. Tiền lương ở Việt Nam khá thấp, chỉ khoảng 200 đô la Mỹ một tháng cho những người tốt nghiệp cao đẳng, vì thế nhiều người nhập cư cảm thấy khó sống.

Mối quan hệ cộng đồng 

Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến không mấy thân thiện đối với người nhập cư Nigeria. Tháng 2/2009, chính phủ Việt Nam, liên quan đến những động thái được cho là phản đối người nhập cư Nigeria, đã áp đặt một lệnh cấm hoàn toàn người Nigeria tới Việt Nam. Lệnh áp dụng cương quyết với cả nhân viên chính phủ và doanh nhân hợp pháp. Đỉnh điểm là vụ việc một công dân Nigeria giết đồng hương của anh ta ở tp.HCM. Các viên chức Việt Nam đã triệu tập đại sứ Nigeria đến để phản đối. Những người định cư nước ngoài sống lâu năm tại Thành phố Hồ Chí Minh nhắc đến mức độ ngày càng tăng sự thù địch với người nước ngoài so với trước đây vài năm, bị dấy lên bởi các phương tiện truyền thông về tội phạm Nigeria. Những người Nigeria nhập cư phản biện rằng nhiều tội phạm đến từ các quốc gia Tây Phi khác, nhưng người dân và các phương tiện truyền thông Việt Nam đều quy kết họ là người Nigeria.

Các tổ chức cộng đồng 

Vào năm 2009, theo đề xuất của những viên chức Việt Nam chịu trách nhiệm về vấn đề nhập cư, những cư dân người Nigeria đã thành lập Hiệp hội người Nigeria ở Việt Nam để cải thiện hình ảnh của người Nigeria và đại diện cho những quyền lợi thực tế của thương nhân hợp pháp Nigeria.

Xem thêm
Người Triều Tiên tại Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài 
Nigerian Union in Vietnam

Người Nigeria
Nhập cư vào Việt Nam
Người nước ngoài Nigeria ở Việt Nam
Người Việt gốc Nigeria
Các dân tộc Việt Nam
Giải vô địch bóng đá Angola

Giải vô địch bóng đá Angola (còn được gọi là Girabola) là giải đấu cao nhất của các câu lạc bộ bóng đá Angola, và được tổ chức bởi Liên đoàn bóng đá Angola.

Đội vô địch và Á quân của giải sẽ giành quyền tham dự Giải vô địch các câu lạc bộ châu Phi.

Lịch sử 
Girabola được thành lập vào năm 1979, bao gồm 24 đội bóng chia làm 4 bảng. Vào năm 1980, số lượng các câu lạc bộ tham dự bị cắt giảm và chỉ có 14 đội có thứ hạng cao nhất ở mùa giải trước được tham dự giải, phiên bản này của giải được kéo dài cho đến cuối mùa giải 1990. Năm 1991 và 1992, có thêm 2 câu lạc bộ được thi đấu tại Girabola, nhưng con số này giảm xuống còn 12 đội vào năm 1993 và 1994. Năm 1995, giải đấu một lần nữa tăng lên thành 14 đội tham dự, cùng với đó là mỗi trận thắng được tính là 3 điểm, thay vì 2 điểm như trước kia. Năm 2010, số câu lạc bộ một lần nữa mở rộng lên 16 đội.

Các câu lạc bộ Girabola mùa giải 2014 
Địa điểm của mỗi câu lạc bộ được để trong ngoặc.
União Sport Clube do Uíge 
Primeiro de Maio 
ASA 
S.L. Benfica (Lubango)
Benfica de Luanda 
Bravos do Maquis 
Desportivo da Huíla (Huíla)
C.D. Primeiro de Agosto
Interclube (Luanda)
Kabuscorp (Luanda)
Petro de Luanda (Luanda)
Progresso do Sambizanga (Luanda)
Recreativo Caala
Recreativo Libolo
Sagrada Esperanca
Sporting Clube Petróleos de Cabinda

Danh sách các đội vô địch 
Danh sách các đội vô địch bao gồm cả thời kì Angola còn là thuộc địa của Bồ Đào Nha.

thời kì thuộc địa 

1957: Ferroviário de Luanda
1958: không rõ
1959: Recreativo da Catumbela
1960-64: không rõ
1965: Atlético de Luanda
 
1966: Atlético de Luanda
1967: Atlético de Luanda
1968: Atlético de Luanda
1969: Independente Sport Clube
1970: Independente Sport Clube

1971: Independente Sport Clube
1972: Sport Nova Lisboa e Benfica
1973: Futebol Clube do Moxico (Luena)
1974: Ferroviário de Nova Lisboa
1975: không tổ chức

Sau khi độc lập 

1979: Primeiro de Agosto
1980: Primeiro de Agosto
1981: Primeiro de Agosto
1982: Petro Luanda
1983: Primeiro de Maio
1984: Petro Luanda
1985: Primeiro de Maio
1986: Petro Luanda
1987: Petro Luanda
1988: Petro Luanda
1989: Petro Luanda

1990: Petro Luanda
1991: Primeiro de Agosto
1992: Primeiro de Agosto
1993: Petro Luanda
1994: Petro Luanda
1995: Petro Luanda
1996: Primeiro de Agosto
1997: Petro Luanda
1998: Primeiro de Agosto
1999: Primeiro de Agosto
2000: Petro Luanda

2001: Petro Luanda
2002: Aviação
2003: Aviação
2004: Aviação
2005: Sagrada Esperança
2006: Primeiro de Agosto
2007: GD Interclube
2008: Petro Luanda
2009: Petro Luanda
2010: GD Interclube
2011: CRD Libolo
2012: CRD Libolo
2013: Kabuscorp

Tổng số lần vô địch 

Petro Luanda: 15 lần
Primeiro de Agosto: 9 lần
Aviação: 3 lần
Primeiro de Maio: 2 lần
GD Interclube: 2 lần
CRD Libolo: 2 lần
Sagrada Esperança: 1 lần
Kabuscorp:1 lần

Chú thích

Liên kết ngoài 
Girabola.com - Cập nhật bảng xếp hạng và tin tức
Giải đấu trên trang fifa.com 
Portal Futebol: Girabola 

Giải đấu bóng đá tại Angola
Bóng đá tại Angola
Ka Lăng

Ka Lăng là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Địa lý
 

Xã Ka Lăng có diện tích 140,57 km². Dân số xã năm 2015 là 2.406 người, mật độ dân số năm 2015 đạt 17 người/km² (2.406/140,57).

Lịch sử 
Thời Pháp thuộc, những năm 1920-1930 của thế kỷ 20, địa bàn 2 xã Ka Lăng và Tá Bạ ngày nay (tức xã Ka Lăng trước năm 2011) là vùng đất đai mang tên xã Ka Lang của khu Mường Te châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu xứ Bắc Kỳ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp. Khu Mường Te (Mường Tè) khi đó gồm 6 xãː Ka Lăng (Ka Lang), Mương Te, Núi Ka (tức Moun Ka), Ko Ka (tức Koan La San), Nio Po (tức Núi Po hay Moun Po), Pa Thang.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ka Lăng là một xã thuộc huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, rồi cùng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thuộc khu Tự trị Thái Mèo (1955-1962) và Khu tự trị Tây Bắc (1962-1975) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau năm 1975, Ka Lăng là một xã của huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Thời kỳ 1945-2011, địa bàn xã Ka Lăng gồm cả phần đất xã Tá Bạ ngày nay, và tiếp giáp với Trung Quốc ở cả hai phía tây và đông.

Ngày 14 tháng 10 năm 2011, phần nửa phía đông của xã Ka Lăng được tách ra để lập xã Tá Bạ. Thời điểm đó, xã Ka Lăng còn lại diện tích 140,57 km², dân số là 2.106 người, mật độ dân số đạt 15 người/km².

Chú thích

Xem thêm

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Ivanhoe

Ivanhoe (phát âm tiếng Việt như là Ai-van-hô) là một cuốn tiểu thuyết hư cấu lịch sử của nhà văn Walter Scott xuất bản vào năm 1820, truyện kể về một hiệp sĩ thời Trung Cổ của nước Anh.

Nội dung
Ivanhoe là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Scott. Tác giả đã dựa vào một bi kịch cũ, ít giá trị, là Runnamede của Logan nhưng thay đổi hẳn cốt truyện và lồng vào một chủ đề mới. Câu chuyện xảy ra vào khoảng thế kỉ XII, dưới triều vua Richard đệ nhất, tóm tắt như sau: Cedric là một hào trưởng, dòng dõi quý tộc Saxon nước Anh, ông rất căm thù quân xâm lược Norman, và mưu đồ khôi phục đất nước. Ông có người con trai là Ivanhoe theo Richard đệ nhất dự cuộc Thập Tự Chinh thứ ba tại Palestine.

Tuy vua Richard thuộc dòng dõi Norman nhưng là người công bằng yêu nước. Từ Palestine, Richard và Ivanhoe bí mật về nước, cải trang dự hội võ, đánh thắng bọn hiệp sĩ, tay chân của Hoàng tử John - em Richard đang cầm quyền nhiếp chính nhưng phản bội anh và thông đồng với ngoại quốc hại Richard, mưu việc chiếm ngôi. Ivanhoe bị thương nặng, được Rebecca, một thiếu nữ Do Thái xinh đẹp, con một người Do Thái giàu có là Isaac cứu chữa. Sau đó tay chân của John bắt cóc Cedric, Isaac và Rebecca để cưỡng bức nàng và bắt cả bọn nộp tiền chuộc. Ivanhoe và người yêu là Rowenna cũng bị bắt. Tất cả bị giam vào một lâu đài kiên cố, tay chân của Hoàng tử John.

Ở ngoài, Richard cùng bọn lục lâm người Saxon, vì lòng yêu nước và yêu chuộng công lí, tổ chức công phá lâu đài đề giải phóng họ. Nhưng Rebecca bị một tên hiệp sĩ Norman là de Bois-Guilbert phá vòng vây mang nhốt tại một tu viện. Việc tiết lộ, tên giáo trưởng buộc tội nàng có tà thuật mê hoặc giáo sĩ, định bắt thiêu sống trên giàn lửa. Mặc dù đang ốm, Ivanhoe vẫn hi sinh thân mình để chiến đấu cứu Rebecca. De Bois-Guilbert chết một cách kì lạ, Rebecca thoát nạn và bè đảng phản quốc của John bị tiêu diệt.

Tham khảo

Văn học kỵ sĩ
Tiểu thuyết năm 1820
Tiểu thuyết thế kỷ 19
Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành phim
Tiểu thuyết được chuyển thể thành opera
Tiểu thuyết lấy bối cảnh thế kỷ 12
Camellia pubipetala

Camellia pubipetala Camellia pubipetala (danh pháp hai phần:  ) là một loài thực vật thuộc chi Trà. Đây là loài bản địa Trung Quốc. Nó bị đe dọa mất môi trường sống.

Tham khảo

P
Thực vật Trung Quốc
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Chè gân

Chè gân (danh pháp hai phần: Camellia euphlebia) là một loài thực vật thuộc chi Chè. Đây là loài bản địa Trung Quốc và Việt Nam. Chúng đang bị đe dọa mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

E
Thực vật dễ tổn thương
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Chè Crapnell

Chè Crapnell () (danh pháp hai phần: Camellia crapnelliana) là một loài thực vật thuộc chi Chè. Đây là loài bản địa Hồng Kông. Năm 1903, loài Camellia crapnelliana đã được sưu tầm và mô tả bởi W. J. Tutcher từ núi Parker (Bách Giá Sơn), Hong Kong; lúc đó chỉ có một cây được tìm thấy.

Camellia crapnelliana là cây gỗ nhỏ, cao 5-7 mét với lá dày bóng như da và các hoa đơn độc mọc ở đầu cành.

Ngoài Hồng Kông, loài này cũng phân bố ở Mau Ping (Mao Bình) trên đỉnh Ma On Shan (Mã An Sơn). Nó cũng phân bố tại Quảng Tây, Phúc Kiến, Chiết Giang ở Trung Quốc.

Dầu hạt có thể ăn được. Loài này đã được du nhập vào Nhật Bản vào năm 1968. Chỉ có một số nhỏ các cây đã được trồng ở Nhật Bản bởi vì việc ghép vào Camellia japonica hay Camellia sasanqua thì khó.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

 IUCN Red List of Threatened Species: Camellia crapnelliana - Crapnell's Camellia

Tham khảo

C
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Hồng Kông
Thực vật Trung Quốc
Cây Trung Quốc
Đồng bằng Bắc Âu

Đồng bằng Bắc Âu ( hay , ) là một vùng địa mạo tại châu Âu. Nó bao gồm các đồng bằng thấp giữa vùng đồi núi ở phía nam và biển Bắc cùng biển Baltic ở phía bắc. Hai biển này bị bán đảo Jutland phân tách. Đồng bằng Bắc Âu nối với đồng bằng Đông Âu và tạo thành đồng bằng châu Âu.

Vị trí địa lý
Đồng bằng có độ cao từ 0 đến 200 m. Mặc dù hầu như toàn bộ được sử dụng làm đất nông nghiệp, khu vực cũng có các đầm lầy, vùng cây thạch nam và hồ. Ven bờ của biển Bắc là biển Wadden, một khu vực có thủy triều lớn. Bên bờ biển Baltic, có phá Szczecin, phá Vistula và phá Curonian, là các phá nước ngọt lớn.

Vị trí giới hạn
Đồng bằng Bắc Âu nằm trên lãnh thổ của các quốc gia Bỉ, Hà Lan, Đức, Đan Mạch, và Ba Lan; nó cũng chạm tới Cộng hòa Séc và phần tây nam của Thụy Điển. Nhiều phần ở miền đông nước Anh cũng có thể được quy thuộc đồng bằng này; do chúng có chung đặc điểm có cao độ thấp và từng được nối với đại lục châu Âu trong thời kỳ băng hà cuối

Sông
Các lưu vực sông lớn, từ tây sang đông, gồm: Rhine, Ems, Weser, Elbe, Oder, và Vistula.

Bỉ và Hà Lan
Về mặt lịch sử, đặc biệt là trong thời Trung Cổ và Cận đại, phần phía tây được gọi là Vùng đất Thấp.

Cộng hòa Séc
Một phần rất nhỏ ở cực nam của đồng bằng Bắc Âu được gọi là "Các vùng đất thấp Silesia" chạy trong lãnh thổ Cộng hòa Séc.

Đức

Phần thuộc nước Đức của đồng bằng Bắc Âu được gọi là đồng bằng Bắc Đức. Phần lớn đồng bằng Bắc Đức nằm dưới 100 mét so với mực nước biển. Ở bờ biển Bắc, đồng bằng rất bằng phẳng và chủ yếu được bao phủ bằng đầm lầy và can tích. Quần đảo Đông Friesland và quần đảo Bắc Friesland được coi là những phần mở rộng của đồng bằng Bắc Đức và bị chia tách khỏi đại lục bởi các trận lụt vào thời Trung cổ.

Toàn bộ các bang Schleswig-Holstein, Hamburg, Bremen, Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg và Berlin, cùng như phần lớn Niedersachsen, Sachsen-Anhalt, Sachsen và Nordrhein-Westfalen nằm trong khu vực đồng bằng Bắc Đức.

Ba Lan
Phần đồng bằng Bắc Âu thuộc địa phận Ba Lan ngày nay cũng được gọi là "đồng bằng Ba Lan" ( hay Nizina Polska) và trải dài từ biển Baltic ở phía bắc tới Sudety và Karpat ở phía nam.

Anh
Phần mở rộng của đồng bằng tới Anh gồm chủ yếu là các vùng đất bằng phẳng ở Đông Anglia, The Fens và Lincolnshire, nơi cảnh quan tương tự như tại Hà Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Các phá Baltic 

Địa mạo châu Âu
Đồng bằng châu Âu
Tỉnh địa lý tự nhiên
Địa lý châu Âu

da:Nordeuropæiske Lavland
ja:北ヨーロッパ平野
sv:Nordtyska låglandet
zh:北德平原
Đồng bằng Đông Âu

Đồng bằng Đông Âu (cũng gọi là đồng bằng Nga) bao gồm các lưu vực sông tại Đông Âu. Cùng với đồng bằng Bắc Âu, nó tạo thành nên đồng bằng châu Âu. Đây là phần cảnh quan phi đồi núi lớn nhất châu Âu.

Đồng bằng trải rộng khoảng  và có độ cao trung bình là . Điểm cao nhất của đồng bằng nằm tại Vùng đồi Valdai với cao độ .

Ranh giới
Đồng bằng giáp với biển Trắng và biển Barents ở phía Bắc, dãy núi Ural, sông Ural và biển Caspia ở phía Đông, dãy núi Kavkaz và biển Đen ở phía nam, dãy núi Karpat và các dãy núi khác của Ba Lan ở phía Tây.

Quốc gia
(xem bản đồ)
Nga (phần châu Âu trừ một phần nhỏ phía tây bắc và một phần nhỏ phía nam giáp với vùng Bắc Kavkaz)
Estonia
Latvia
Litva
Belarus
Ukraina (trừ một phần nhỏ phía tây và phần phía nam bán đảo Krym)
Ba Lan (phần phía đông)
Moldova
Kazakhstan (phần châu Âu)

Phân vùng
Đồng bằng bao gồm một số phân vùng riêng biệt:
Vùng đồi Valdai
Vùng cao Trung Nga
Vùng cao Volga
Bồn địa Sông Dnepr
Vùng đất thấp Biển Đen
Vùng đất thấp Biển Caspia

Địa hình
Các địa hình chính của đồng bằng Đông Âu

 Dãy Timan
 Vùng đất thấp Bắc Nga
 Dãy Phương Bắc
 Vùng cao Baltic
 Vùng đồi Valdai
 Vùng cao Moskva
 Vùng cao Trung Nga
 Dãy Smolensk-Moskva
 Dãy Belarusia
 Vùng cao Volga
 Polesie
 Vùng cao Volhynia
 Vùng cao Podolia
 Vùng lõm Caspi
 Vùng lõm Kuma-Manych
 Vùng lõm Mari
 Vùng cao Bugulma-Belebey
 Obshchy Syrt
 Vyatskie Uvaly

Sông lớn
Sông Volga
Sông Ural
Sông Vistula
Sông Dnieper
Sông Đông
Sông Pechora
Sông Kama
Sông Oka
Sông Belaya
Sông Daugava
Sông Neman
Sông Pregolya
Sông Danube
Sông Raino

Xem thêm
Đồng bằng Tây Sibir

Tham khảo

Đồng bằng châu Âu
Đông Âu
Cúp bóng đá Angola

Cúp bóng đá Angola (Taça de Angola) là một giải đấu cúp theo thể thức đấu loại trực tiếp của Angola được bắt đầu tổ chức từ năm 1982.

Các trận chung kết

Các đội vô địch

Chú thích

Liên kết ngoài
 RSSSF

Giải đấu bóng đá tại Angola
Bóng đá tại Angola
Cúp bóng đá quốc gia
Glenoleon pulchellus

Glenoleon pulchellus là một loài côn trùng trong bộ Cánh gân. Nó là phổ biến nhất kiến sư tử phổ biến nhất Úc. Con trưởng thành là một loài bay yếu, mặc dù nó được ngụy trang kỹ ở phần còn lại. Cảnh nằm hai bên của cơ thể. Cánh đốm với các mảng màu nâu.

Ấu trùng là một loài săn mồi bằng cách phục kích. Trứng được đặt trong đất, thường là trong các hang động hoặc dưới một gờ đá. Vị thành niên tạo ra một cái bẫy hình miệng núi lửa nhỏ. Kiến sư tử ẩn dưới một trải ánh sáng của cát hay đất. Khi một con kiến trượt vào cái bẫy ấu trùng, loài kiến sư tử này vồ lấy con mồi với bộ hàm mạnh mẽ của nó. Ấu trùng quay một cái kén tơ và hóa nhộng trong đất khô, sau đó xuất hiện thành một con trưởng thành.

Tham khảo 

P
Côn trùng Úc
Côn trùng được mô tả năm 1842
Hội những người bạn của di sản Việt Nam

Hội những người bạn của di sản Việt Nam (tiếng Anh: Friends of Vietnam Heritage, FVH) là một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận có mục đích bảo tồn và nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Hội được thành lập tại Hà Nội bởi các công dân đến từ nhiều quốc gia.

Hoạt động 
Nghiên cứu về các chủ đề lịch sử và các ngành liên quan.
Nghiên cứu các địa điểm lịch sử và văn hoá, các làng nghề và các địa điểm liên quan đến cuộc sống đời thường
Thuyết trình và hội nghị về di sản văn hóa và đời sống ở Việt Nam
Sưu tầm và lưu trữ sách và tư liệu tham khảo về văn hóa và di sản Việt Nam để cung cấp cho các nhóm nghiên cứu của FVH
Tổ chức này cũng đã xuất bản một số sách

Xuất bản 
Chùa Trấn Quốc Hà Nội, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, Sulekha Kumar, Tini Ngô Thiên Hương, nhà xuất bản Thế giới, 2006.
Phố thuốc cổ, phố Lãn Ông, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội, Việt Nam, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2005.
Các họa tiết văn hoá Pháp ở Hà Nội, Nhà xuất bản Thế giới, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2008 .
Bát Tràng, làng gốm cổ truyền, đi bộ khám phá, Nhà xuất bản Thế giới, Hội những người bạn của di sản Việt Nam, 2006

Tham khảo

Liên kết ngoài
trang chủ FVH

Tổ chức xã hội Việt Nam
Tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam
Mtao Mxây

Mtao Mxây là một nhân vật được nhắc đến trong sử thi Đăm Săn của người Ê đê (Việt Nam). Mtao Mxây là tù trưởng của một bộ lạc. Hắn được gọi là tù trưởng Sắt vì khi giao chiến, hắn thường mặc một lớp giáp sắt bảo vệ.

Là một tù trưởng "đẹp trai", "thần cho cái giàu", nhưng Mtao Mxây lại ghen tức vì Đăm Săn có vợ đẹp. Và hắn quyết cướp vợ của Đăm Săn. Đầu tiên, hắn cho tôi tớ đi dò la tin tức và được biết Đăm Săn không có nhà. Thế là Mtao Mxây vui sướng, cải trang thành một người khách đến chơi nhà Đăm Săn. Khi ra về, Mtao Mxây giả vờ để quên con dao trong nhà và bảo vợ Đăm Săn cầm hộ ra. Hơ Nhị, vợ Đăm Săn không nghi ngờ gì, cầm dao ra cho hắn. Thế là Mtao Mxây kéo luôn Hơ Nhị lên bành voi và thúc voi đi mất. Khi người nhà báo tin cho Đăm Săn biết, chàng chuẩn bị vũ khí và kéo theo lực lượng hùng hậu đến nhà Mtao Mxây cứu vợ. Tại đây xảy ra cuộc chiến ác liệt giữa Đăm Săn và Mtao Mxây, phần thắng thuộc về chàng Đăm Săn tài năng và dũng mãnh.

Nội dung cuộc chiến được tóm tắt như sau: Tù trưởng Đăm Săn đến nhà Mtao Mxây khiêu chiến. Vì có một tù trưởng là Mtao Grư cũng từng cướp vợ Đăm Săn và bị Đăm Săn chém chết nên Mtao Mxây không tránh khỏi sự khiếp sợ trước Đăm Săn. Mặc dù đã được mặc áo sắt và cầm khiên tròn, nhưng Mtao Mxây vẫn không dám xuống đánh nhau. Đăm Săn phải đe dọa sẽ phá nhà Mtao Mxây, hắn mới chịu xuống. Trong phần thi múa khiên, Mtao Mxây múa lạch xạch như quả mướp khô, rất kém cỏi. Còn Đăm Săn múa khiên xuất thần, làm trời nổi gió, ba đồi tranh bật rễ bay tung ... Mtao Mxây bước thấp bước cao chạy trốn mũi giáo thần của Đăm Săn. Bằng tài năng, Đăm Săn đã đâm liên tiếp vào đùi, vào bụng Mtao Mxây. Nhưng do được áo giáp bảo vệ, hắn không sao. Đăm Săn thấm mệt, mơ màng thấy ông trời, ông trời bày cách cho Đăm Săn chiến thắng. Đăm Săn bừng tỉnh, chộp ngay cái chày mòn ném trúng vành tai kẻ địch. Bộ áo giáp của Mtao Mxây rơi loảng xoảng. Mtao Mxây tiêu đời, hắn không còn giáp để mà bảo vệ mình nữa. Hắn trốn quanh chuồng trâu, chuồng heo nhưng trốn ở đâu, Đăm Săn phá tan đó. Cuối cùng hắn ngã lăn quay ra đất và Đăm Săn kết liễu hắn bằng một nhát chém chí tử. Trước khi thua, hắn cầu xin Đăm Săn tha mạng, nhưng Đăm Săn cương quyết trừng phạt kẻ háo sắc. Chàng đâm phập thủng người Mtao Mxây và cắt đầu hắn đem bêu ngoài đường. Vậy là Mtao Mxây đã thất bại thê thảm dưới tay anh hùng Đăm Săn. Đó là cái kết thích đáng cho kẻ cướp vợ, không xứng mặt nam nhi.

Hiện nay, cuộc chiến này đã được đưa vào Sách giáo khoa Ngữ Văn 10 với tên gọi Chiến thắng Mtao Mxây.

Tham khảo

Người Ê Đê
Huyền sử Tây Nguyên
Sử thi Việt Nam
Người Việt Nam giả tưởng
Ngãi Giao

Ngãi Giao là xã thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Ngãi Giao ở phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Bà Rịa khoảng 22 km về phía Bắc và cách phường Sài Gòn khoảng 80 km về phía Đông Nam, thuộc khu vực Châu Đức của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp với xã Bình Giã
Phía Nam giáp với xã Nghĩa Thành
Phía Tây giáp với xã Châu Pha
Phía Tây Bắc giáp với phường Tân Thành với ranh giới là Hồ Đá Đen
Phía Bắc giáp với xã Kim Long

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Ngãi Giao sau sắp xếp có diện tích 69,30 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 49.065 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Lịch sử 
Sau năm 1975, Ngãi Giao là một xã thuộc huyện Châu Thành cũ.

Ngày 1 tháng 2 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 24-HĐBT. Theo đó, chia xã Ngãi Giao thành 4 xã: Ngãi Giao, Láng Lớn, Kim Long, Xà Bang.

Ngày 2 tháng 6 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định 45-CP. Theo đó, chuyển xã Ngãi Giao về huyện Châu Đức mới thành lập và thành lập thị trấn Ngãi Giao, thị trấn huyện lỵ huyện Châu Đức trên cơ sở toàn bộ 3.240 ha diện tích tự nhiên và 16.934 người của xã Ngãi Giao.

Ngày 22 tháng 10 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 83/2002/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 627 ha diện tích tự nhiên và 875 người của ấp Tân Giao thuộc thị trấn Ngãi Giao về xã Láng Lớn quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Ngãi Giao còn lại 2.490,6 ha diện tích tự nhiên và 14.823 người.

Ngày 24 tháng 12 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 212/2004/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Bàu Chinh trên cơ sở 1.134,46 ha diện tích tự nhiên và 3.544 người của thị trấn Ngãi Giao, 849,32 ha diện tích tự nhiên và 2.985 người của xã Kim Long.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Ngãi Giao còn lại 1.395,73 ha diện tích tự nhiên và 15.066 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của của thị trấn Ngãi Giao, xã Bình Ba và xã Suối Nghệ ( huyện Châu Đức) thành xã mới có tên gọi là xã Ngãi Giao.

Hành chính 
Xã Ngãi Giao được chia làm 15 ấp, gồm 6 ấp Ngãi Giao, La Vân, Hồng Lan, Hoàng Giao, Kim Giao, Phú Giao (vốn là khu phố thuộc thị trấn Ngãi Giao cũ), 4 ấp Đức Trung, Bình Đức, Bình Mỹ, Suối Lúp (xã Bình Ba cũ), và 5 ấp Suối Nghệ, Đức Mỹ, Trung Sơn, Gio An, và Hữu Phước (vốn là các thôn thuộc xã Suối Nghệ cũ).

Chú thích

Xem thêm
Muhammad Ali Jinnah

Muhammad Ali Jinnah (; ; sinh ngày 25 tháng 12 năm 1876 – mất ngày 11 tháng 9 năm 1948) là một luật sư và chính trị gia người Nam Á, được coi là người sáng lập Pakistan. Ở Pakistan, ông được biết đến với các danh xưng Quaid-i-Azam ( — "Lãnh tụ Vĩ đại") và Baba-i-Qaum ( — "Quốc phụ"). Theo một cuộc thăm dò của BBC năm 2004, Jinnah được nhiều người coi là một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất khu vực Nam Á.

Jinnah lãnh đạo Liên đoàn Hồi giáo toàn Ấn Độ từ năm 1913 cho đến khi Pakistan giành độc lập vào ngày 14 tháng 8 năm 1947, và là Toàn quyền đầu tiên của Pakistan từ ngày 15 tháng 8 năm 1947 đến khi ông qua đời vào ngày 11 tháng 9 năm 1948. Ban đầu ông hoạt động trong Đảng Quốc đại Ấn Độ và tham gia các nỗ lực hợp tác liên cộng đồng; ông góp phần định hình Hiệp ước Lucknow năm 1916 và đề xuất một kế hoạch 14 điểm nhằm bảo vệ quyền chính trị của người Hồi giáo trong Ấn Độ tự trị.

Về sau, Jinnah ủng hộ học thuyết hai quốc gia và mục tiêu thành lập một nhà nước riêng cho người Hồi giáo theo Nghị quyết Lahore. Sau khi các cuộc đàm phán không đạt thỏa thuận chia sẻ quyền lực, tiến trình chia tách dẫn tới việc thành lập hai quốc gia độc lập là Pakistan và Ấn Độ. Jinnah lãnh đạo việc xây dựng bộ máy nhà nước mới và hỗ trợ việc tái định cư cho hàng triệu người di cư sau phân chia; ông cũng được ghi nhận là người bảo vệ quyền lợi của các thiểu số trong bối cảnh bạo lực cộng đồng sau năm 1947.

Jinnah qua đời ở tuổi 71 vào tháng 9 năm 1948. Sau khi mất, ông để lại một di sản lớn và được tôn trọng tại Pakistan; theo Stanley Wolpert, Jinnah là một trong những nhà lãnh đạo quan trọng nhất của Pakistan kể từ khi nước này thành lập.

Xem thêm 
 Diễn văn ngày 11 tháng 8 của Muhammad Ali Jinnah, năm 1947

Chú thích

Tham khảo 

Chính khách Pakistan
Tử vong vì bệnh lao
Xa lộ không đèn

Xa lộ không đèn là một bộ phim tâm lý xã hội của đạo diễn Hoàng Anh Tuấn, ra mắt năm 1973.

Nội dung
Liễu là một cô gái con nhà lành tên Liễu do chiến tranh loạn lạc đã cùng với gia đình lên Sài Gòn sinh sống. Cha Liễu ban ngày là thầy giáo dạy học, buổi tối thì ông chạy xe ôm, còn mẹ Liễu đi gánh bán chè. Vì nhà nghèo không đủ tiền để đóng học phí cho nên Liễu đã bỏ học để đi làm kiếm tiền đỡ đần cho gia đình. Liễu đã làm nghề gái nhảy và trong một lần đi khách, cô đã đánh mất sự trinh tiết. Ông giáo biết Liễu hư hỏng nên ông đã từ con. Liễu ra đi khỏi nhà rồi tìm đến với những người bạn trong giới hippie ăn chơi.

Liễu hành nghề vũ sexy rồi bị một tay vũ sư đưa Liễu sa vào một nhóm xã hội đen cưỡng hiếp để trả thù. Sau đó, Liễu cùng với những người bạn hippie làm một cuộc đánh cắp hàng buôn lậu của nhóm xã hội đen đã hãm hiếp Liễu, rồi chia tiền cho từng thành viên trong giới hippie sau đó giải tán để trở về cuộc sống lương thiện tránh sự truy tìm của nhóm xã hội đen. Nhưng rồi cuối cùng bọn xã hội đen đã bắt được một thành viên và từ đó những người còn lại trong giới hippie của Liễu đều bị bọn xã hội đen thanh toán đẫm máu. Trong một lần chạy trốn sự truy bắt của bọn xã hội đen, Liễu đã bị thương tích đầy mình. Liễu bê bết máu tìm đường về nhà với gia đình, gia đình đã đưa Liễu đi nhà thương để giải phẫu cứu sống Liễu.

Diễn viên
 Thanh Nga vai Liễu
 Lệ Tuyền vai Liễu (đóng thế)
 Hoài Trung vai cha Liễu
 Năm Châu
 Kim Cúc vai mẹ Liễu
 Thiên Kim vai bạn Liễu
 Túy Hoa
 Trần Văn Trạch
 Phi Thoàn
 Xuân Dung
 Trang Thanh Lan vai Diễm
 Tâm Phan
 Dũng Thanh Lâm
 Huy Khanh
 Lê Hoàng Tú
 Hoàng Mai 
 Từ Hiếu
 Vân Hà
 Lê Khanh
 Lê Văn
 Anh Sơn
 Ánh Việt

Nhạc phim

Tham khảo

Đọc thêm 
 

Hoàng Anh Tuấn (đạo diễn)
Phim tâm lý Việt Nam
Phim năm 1972
Volvocales

Volvocales hay Chlamydomonadales là một bộ tảo lục có lông roi. Volvocales có thể tạo thành có nhóm cầu hoặc phẳng có khoảng từ Gonium (4 đển 32 tế bào) lên đến Volvox (lớn hơn hoặc bằng 500 tế bào).

Tham khảo 

Bộ tảo
Tảo lục
Lớp Tảo lục
Thiết bị gia dụng

Thiết bị gia dụng hay đồ gia dụng, hàng điện là tên gọi chỉ chung cho những vật dụng, mặt hàng, thiết bị được trang bị và sử dụng để phục vụ cho các tiện nghi, tiện ích nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng thường xuyên cho sinh hoạt hàng ngày đối với một gia đình, hộ gia đình. Thông thường thiết bị gia dụng được đề cập đến các thiết bị điện, điện lạnh gia dụng có công dụng phục vụ cho sinh hoạt và một số chức năng trong gia đình, chẳng hạn như nấu ăn hoặc làm lạnh, bảo quản thực phẩm, âm thanh, ánh sáng.

Phân loại
Thiết bị gia dụng bao gồm thiết bị điện gia dụng và thiết bị điện tử gia dụng (hay Hàng điện tử gia dụng):
Thiết bị giặt ủi: máy giặt, máy sấy khô quần áo, bàn ủi
Thiết bị nhà bếp: 
Nấu ăn và nướng: lò, lò nướng, lò vi ba, bếp điện hoặc các thiết bị chạy bằng than đá hoặc khí đốt
Rửa: Máy rửa bát
Làm mát và làm đông lạnh: tủ lạnh, tủ đông,...
Thiết bị điện nhỏ: máy trộn, máy pha cà phê, những máy chế biến thực phẩm, máy xay sinh tố, máy nướng bánh mì, ấm đun nước,...
Đồ dùng nhà bếp đơn giản như dao kéo, chậu và cả khăn lau chén.
Điều hòa phòng: quạt điện, quạt sưởi, độ ẩm, máy điều hòa không khí, máy lạnh
Thiết bị làm sạch: máy hút bụi, máy đánh bóng sàn,...
Thiết bị chiếu sáng: đèn điện, đèn bàn
Thiết bị chăm sóc cá nhân: máy sấy tóc, máy cạo râu, kẹp định hình tóc bằng nhiệt,...
Thiết bị tỏa nhiệt: lò sưởi, bàn ủi. 
Thiết bị khéo tay: máy may, máy khoan cầm tay
Thiết bị đo lường: cân, nhiệt kế kỹ thuật số
 Thiết bị giải trí (thiết bị điện tử tiêu dùng): Máy truyền hình, LCD và DVD, máy quay phim, máy ảnh, loa
 Thiết bị văn phòng: máy vi tính, máy hủy giấy tờ, máy huỷ giấy, máy huỷ tài liệu, máy huỷ giấy tự động, máy in nhỏ, máy fax...

Xem thêm
 Hàng gia dụng
 Hàng dân dụng
 Đồ nội thất
 Điện tử tiêu dùng

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 

Hàng gia dụng
Vật dụng trong nhà
Poa howellii

Poa howellii là một loài cỏ trong họ hòa thảo, thuộc chi poa.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Poa
Thực vật California
Thực vật Tây Duyên hải Hoa Kỳ
Thực vật British Columbia
Lịch sử tự nhiên Thung lũng Trung tâm (California)
Sơ khai Pooideae
Renan Rocha

Renan Nelson Rocha (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1987 tại Piracicaba, Brasil) thường gọi là Renan Rocha, chơi ở vị trí Thủ môn cho câu lạc bộ Atlético Paranaense

Sự nghiệp 
Anh từng chơi cho rất nhiều câu lạc bộ tại Brasil, năm 2004 anh chuyển đến chơi cho câu lạc bộ Atlético Paranaense.

Tham khảo

Người Brasil
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Santos
Thủ môn bóng đá nam
Tiệm bánh

Tiệm bánh hay Tiệm bánh mì, lò mì hay cửa hàng bánh mì là một cơ sở sản xuất bánh mì hoặc các sản phẩm bánh bột theo quy trình thực phẩm nướng trong một lò nướng (lò nướng bánh thủ công hoặc lò điện) như bánh mì, bánh ngọt và bánh nướng. Một số tiệm bánh bán lẻ là cũng kết hợp các quán cà phê, phục vụ cà phê và trà cho các khách hàng muốn thưởng thức bánh nước tại tiệm. Ngày nay, nhiều cửa hàng bánh mì cung cấp dịch vụ cho những dịp đặc biệt như đám cưới, tiệc sinh nhật, hoặc thậm chí cả công việc kinh doanh. Cửa hàng Bakery có thể cung cấp một loạt các thiết kế bánh như bánh ngọt tấm và bánh tầng.

Mặt hàng

Ở nhiều quốc gia, nhiều cửa hàng tạp hóa và siêu thị có bán "bánh mì cắt lát" (bánh mì đóng gói sẵn/bánh mì cắt lát sẵn), bánh ngọt và các loại bánh khác. Nhà kinh doanh cũng có thể cung cấp dịch vụ nướng tại cửa hàng, với các sản phẩm được nướng hoàn toàn tại chỗ hoặc nướng một phần trước khi giao đến cửa hàng và một số cung cấp dịch vụ trang trí bánh kem. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thích mua đồ nướng từ một tiệm bánh thủ công nhỏ, có thể vì yếu tố truyền thống, vì có nhiều loại đồ nướng hơn hoặc vì chất lượng sản phẩm cao hơn và hương vị đặc trưng của nghề làm bánh.
 Bánh mì
 Bánh mì cuộn
 Bánh mì dẹt
 Bánh mì vòng
 Bánh Donut
 Bánh Muffin
 Pizza các loại
 Bánh mì tròn nhỏ
 Bánh ngọt các loại
 Bánh xếp
 Bánh cuộn xúc xích
 Bánh nướng
 Bánh Crumpet
 Bánh Tart
 Bánh brownie sô-cô-la
 Bánh gato
 Bánh sừng bò
 Bánh cupcake
 Bánh quy
 Bánh Scone
 Bánh Barmbrack
 Bánh mì soda
 Bánh quy mềm kiểu Mỹ
 Bánh quy giòn
 Bánh quy
 Bánh quy xoắn
 Bánh Biscotti
 Bánh Kalakukko
 Bánh mì ngô
 Bánh mì Pandesal
 Bánh mì bí ngô
 Bánh mì Pita
 Bánh mì lên men tự nhiên
 Bánh quế
 Bánh ngàn lớp

Tham khảo

 Yogambal Ashokkumar (2009), Theory Of Bakery And Confectionary, ISBN 9788120339545

Cửa hàng
Nhà hàng theo loại