Bắc Lũng

Bắc Lũng là một xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Bắc Lũng cách trung tâm tỉnh Bắc Ninh 12 km về phía đông, nằm trên trục đường tâm linh kết nối Vĩnh Nghiêm - Yên Tử -Côn Sơn - Kiếp Bạc (TL293), có vụ trí:
Phía đông giáp xã Nghĩa Phương
Phía tây giáp phường Tân An
Phía nam giáp xã Cẩm Lý
Phía bắc giáp các xã Lục Nam và Tân Dĩnh.

Xã Bắc Lũng có diện tích 53,72 km², dân số 38.118 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Lịch sử 
Bắc Lũng là xã có lịch sử lâu đời, nằm chạy dọc bên bờ sông Lục Nam, Có cây cầu Cẩm Lý bắc qua, là cửa ngõ kết nối theo tuyến đường sắt Kép - Hạ Long, không chỉ thuận tiện cho giao thông mà còn tạo ra cảnh quan đẹp.

Theo sử sách ghi lại thì thời Hùng Vương phần lớn vùng đất Bắc Lũng ngày nay thuộc tổng Lan Mẫu, châu Lạng Giang, bộ Vũ Ninh của quốc gia Văn Lang. Đến thời Thời Lý – Trần nằm trong lộ Bắc Giang. Năm 1469 thuộc trấn Kinh Bắc. Năm Minh Mệnh thứ 3 (1822) thuộc trấn Bắc Ninh.

Từ ngày 5 tháng 11 năm 1889 đến ngày 9 tháng 9 năm 1891, Tổng Lan Mẫu thuộc tỉnh Lục Nam, sau đó lại quay lại thuộc tỉnh Bắc Ninh. Từ Năm 1895, thuộc tỉnh Bắc Giang. đến năm 1924 thì đổi thành xã Lan Mẫu, huyện Phượng Nhãn, tỉnh Bắc Giang.

Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, hình thành xã Lan Mẫu thuộc huyện Lạng Giang và hai xã Yên Sơn, Bắc Lũng thuộc huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

Ngày 06 tháng 9 năm 1952, Tỉnh ủy Bắc Giang đã ra Nghị quyết số 06/NQBB/BG, sáp nhập các xã Lan Mẫu, Yên Sơn, Bắc Lũng về huyện Yên Dũng.

Ngày 21 tháng 1 năm 1957, Chính phủ ban hành Nghị định số 24-TTg về việc thành lập huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, theo đó:

 Cắt một phần diện tích của xã Lan Mẫu, huyện Yên Dũng để thành lập xã Thanh Sơn, huyện Lục Nam.
 Chuyển 2 xã Bắc Lũng, Yên Sơn thuộc huyện Yên Dũng về thuộc huyện Lục Nam. Ngày 6 tháng 9 năm 1957, theo Nghị định số 535-TC/CQNT/NĐ, chia xã Bắc Lũng thành hai xã Bắc Lũng và Khám Lạng.

Ngày 17 tháng 5 năm 1958, Bộ Nội vụ ra Quyết định số 172-NV. Theo đó, chia xã Lan Mẫu của huyện Yên Dũng để thành lập 3 xã mới là Lan Mẫu, Lão Hộ, Đại Lâm. Chuyển xã Đại Lâm về huyện Lạng Giang, chuyển xã Lan Mẫu về thuộc huyện Lục Nam.

Ngày 27 tháng 10 năm 1962, tỉnh Bắc Giang hợp nhất với tỉnh Bắc Ninh thành tỉnh Hà Bắc, 4 xã Lan Mẫu, Yên Sơn, Khám Lạng, Bắc Lũng thuộc huyện Lục Nam, tỉnh Hà Bắc.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, 4 xã Lan Mẫu, Yên Sơn, Khám Lạng và Bắc Lũng thuộc huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang vừa được tái lập.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Yên Sơn, Lan Mẫu, Khám Lạng và Bắc Lũng (cũ) thành xã mới có tên gọi là xã Bắc Lũng.

Văn hóa - Xã hội 
Bắc Lũng là một vùng quê có nhiều di tích lịch sử văn hoá - lịch sử gắn với thiền phái Trúc Lâm - Yên Tử, đậm đà bản sắc Kinh Bắc, được kết tinh trong những di sản văn hoá, các lễ hội dân gian, nổi bật nhất là cụm công trình Cổng Tam Quan Chùa Vĩnh Nghiêm (tại thôn Muối), các di tích đình chùa các Làng Muối, Nội, Yên Thịnh,...; Lễ hội xuân của các làng Lan Mẫu, Nội Đông, Yên Thịnh được biết đến là những hội làng lớn nhất Việt Nam, thu hút được nhiều du khách trong và ngoài nước tham gia.

Xã Bắc Lũng là xã Anh Hùng lực lượng vũ trang nhân dân, có vị trí chiến lược về Quốc phòng - An Ninh, có chiến thắng Cầu Lồ đi vào lịch sử cùng dân tộc, là một trong những xã đầu tiên đạt chuẩn Nông thôn mới nâng cao của tỉnh Bắc Ninh.

Giao thông 
Bắc Lũng là xã có hệ thống giao thông đa dạng, gồm cả đường bộ, đường sắt và đường sông. Trong đó, hệ thống đường bộ được đánh giá là tương đối đồng bộ so với các địa phương khác trong tỉnh.

Giao thông đường bộ, Bắc Lũng có mạng lưới giao thông phát triển với nhiều tuyến đường huyết mạch đi qua như Quốc lộ 37, tỉnh Lộ 293, vành đai 5 vùng thủ đô. Ngoài ra, xã Bắc Lũng còn có hệ thống đường bộ đấu nối với tuyến đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang - Lạng Sơn và Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Bắc Lũng tới các địa phương và tỉnh, thành lân cận. Hệ thống giao thông thường xuyên được đầu tư, nâng cấp mở rộng, thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa, nông sản và giao thương của địa phương với thủ đô Hà Nội hay các cảng biển lớn như Hải Phòng, Cái Lân, Lạng Sơn, Quảng Ninh nhanh chóng và thuận tiện.
[liên kết = Tập_tin:Viet_Nam_VNR_B.41002.jpg| nhỏ|Toa xe lửa dừng tại Ga Lan Mẫu]
Về đường sắt, Bắc Lũng có tuyến đường sắt Kép - Hạ Long chạy dọc qua địa bàn xã. Trong đó có Ga Lan Mẫu là nhà Ga lớn nhất trên tuyến đường Sắt này, có vai trò quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn, đặc biệt là kết nối giao thương qua cửa khẩu quốc tế với Trung Quốc khi ga Kép được nâng cấp thành ga liên vận quốc tế vào đầu năm 2023.

Giao thông đường thủy nội địa của Bắc Lũng cũng là một thế mạnh lớn nhờ được bao bọc và chia cắt bởi Sông Lục Nam, trên địa bàn xã có nhiều bến bãi đang hoạt động hiệu quả giúp giảm tải đáng kể cho hệ thống giao thông đường bộ.

Chú thích

Tham khảo