Trương Hựu Hiệp

Trương Hựu Hiệp (; sinh năm 1950) là Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Ông hiện là Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX, hiện là Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương; nguyên Chủ nhiệm Bộ Phát triển Trang bị Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Tiểu sử
Trương Hựu Hiệp nguyên quán là người huyện Vị Nam, tỉnh Thiểm Tây, sinh năm 1950 tại Bắc Kinh. Thân phụ là Trương Tông Tốn, nguyên Bộ trưởng Bộ Tổng hậu cần Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc.

Trương Hựu Hiệp gia nhập vào Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc vào năm 1968. Năm 1976，Trương được bổ nhiệm làm đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 118, Sư đoàn 40, Quân đoàn 14 đồn trú tại Vân Nam. Trong Chiến tranh biên giới Việt-Trung, 1979, Trương được công nhận thành tích và được thăng làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 119. Năm 1984, Trương tham gia trận Lão Sơn. Sau trận này, Trương được thăng Phó tư lệnh Sư đoàn 40. Cuối năm 1990, được thăng Phó tư lệnh rồi Tư lệnh Tập đoàn quân 13, Quân khu Thành Đô. Năm 1997, được phong hàm Thiếu tướng.

Tháng 12 năm 2005, Trương Hựu Hiệp được bổ nhiệm giữ chức Phó tư lệnh Quân khu Bắc Kinh. Tháng 9 năm 2007; được bổ nhiệm là Tư lệnh Quân khu Thẩm Dương, hàm Trung tướng. Tháng 7 năm 2011, được thăng quân hàm Thượng tướng. Tháng 10 năm 2012, được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Tổng bộ Trang bị.

Tháng 1 năm 2016, Trương Hựu Hiệp được bổ nhiệm giữ chức vụ Chủ nhiệm đầu tiên của Bộ Phát triển Trang bị Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Tháng 9 năm 2017, Trương Hựu Hiệp được miễn nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Bộ Phát triển Trang bị, thay thế ông là Trung tướng Lý Thượng Phúc.

Ngày 24 tháng 10 năm 2017, tại phiên bế mạc Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XIX, Trương Hựu Hiệp được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX. Sáng ngày 25 tháng 10 năm 2017, phiên họp toàn thể đầu tiên của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX đã bầu Trương Hựu Hiệp giữ chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Ngày 22 tháng 10 năm 2022, tại Hội nghị toàn thể lần thứ nhất khóa XX, sau khi Tập Cận Bình tái đắc cử Tổng Bí thư và Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Trương Hữu Hiệp ở tuổi 72 tiếp tục đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương; tuy nhiên do vị trí của Hứa Kỳ Lượng đã bị Hà Vệ Đông thay thế, nên Trương trở thành Phó Chủ tịch xếp hạng nhất dựa theo thâm niên.

Bắt giữ 
Trương đã biến mất khỏi tầm nhìn của công chúng sau tháng 11 năm 2025. Vào ngày 24 tháng 1 năm 2026, Bộ Quốc phòng thông báo rằng Trương Hựu Hiệp và Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập đã bị điều tra theo quyết định của Ban Chấp hành Trung ương ĐCS Trung Quốc vì nghi ngờ "vi phạm kỷ luật nghiêm trọng". Tờ South China Morning Post đưa tin Trương đã bị bắt vào ngày 19 tháng 1. Tờ báo cũng đưa tin rằng các quan chức cấp cao của ĐCS Trung Quốc đã được thông báo về vụ việc của Trương vào ngày 23 tháng 1, và Trương bị nghi ngờ tham nhũng, buông lỏng quản lý các cộng sự thân cận, thành viên gia đình và người thân, cũng như không báo cáo kịp thời các vấn đề cho lãnh đạo đảng. Tờ Giải phóng quân Nhật báo đã đăng một bài xã luận nói rằng Trương và Lưu đã "chà đạp và phá hoại nghiêm trọng chế độ Chủ tịch Quân ủy phụ trách". 

Có suy đoán rằng sự thất thế của Trương có thể liên quan đến , liên quan đến nhiệm kỳ của ông với tư cách là người đứng đầu Bộ Phát triển Trang bị (cơ quan kế nhiệm Tổng bộ Trang bị) từ năm 2016–2017. Trương là một trong sáu tướng lĩnh quân đội được Tập Cận Bình bổ nhiệm vào Quân ủy Trung ương tại Hội nghị toàn thể lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương khóa 20; tất cả sáu tướng lĩnh này, ngoại trừ Trương Thăng Dân, kể từ đó đã bị loại bỏ trong chiến dịch chống tham nhũng của Tập bao gồm Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập, Hà Vệ Đông, Miêu Hoa và Lý Thượng Phúc. Sự thất thế của Trương đánh dấu sự kiện quan trọng nhất tác động đến giới lãnh đạo quân sự Trung Quốc kể từ Sự kiện Lâm Bưu năm 1971, với động thái này được coi là có hệ quả quan trọng trong việc tập trung quyền lực của Tập tại đất nước này.

Nhật báo Phố Wall đưa tin vào ngày 25 tháng 1 rằng đã có một cuộc họp thông báo tình hình cho các quan chức quân sự cấp cao liên quan đến Trương vào ngày 24 tháng 1, trong đó nói rằng Trương đã bị đặt dưới sự điều tra vì cáo buộc thành lập bè phái chính trị, khi ông ta đề bạt Lý Thượng Phúc (Li Shangfu) làm Bộ trưởng Quốc phòng để đổi lấy các khoản hối lộ lớn, và tiết lộ dữ liệu kỹ thuật cốt lõi về Vũ khí hạt nhân Trung Quốc cho Hoa Kỳ. Tờ Journal nói thêm rằng một số bằng chứng chống lại Trương đến từ Cố Quân (Gu Jun), cựu tổng giám đốc của Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC), người cũng đã bị điều tra. Tờ báo cũng cho biết thêm rằng các nhà chức trách đang điều tra thời gian lãnh đạo trước đây của Trương tại Tổng bộ Trang bị Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, và Tập đã phái một lực lượng đặc nhiệm đến Thẩm Dương để điều tra nhiệm kỳ của Trương tại Quân khu Thẩm Dương.

K. Tristan Tang, một Nghiên cứu viên tại Secure Taiwan Associate Corporation và Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Đại học Quốc gia Đài Loan, đã công bố một bài phân tích cho tạp chí China Brief của Quỹ Jamestown. Phân tích các ấn phẩm nguồn mở và báo cáo từ Bộ Quốc phòng, Tân Hoa Xã, Nhân Dân nhật báo, và Quân Giải phóng nhật báo, Tang cho rằng các cáo buộc tham nhũng nhắm vào Trương và Lưu khó có khả năng là sự thực, mà thay vào đó nó bắt nguồn từ các cáo buộc chính trị liên quan đến sự bất đồng hoặc thách thức công khai của họ đối với Chế độ trách nhiệm Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Theo Tang, Trương và Lưu ưu tiên hiệu quả quân sự hơn là sự kiểm soát chính trị quá mức đối với quân đội và chống lại các chỉ thị mà họ đánh giá là không thực tế, đặc biệt là yêu cầu của Tập rằng Quân Giải phóng phải có khả năng xâm lược Đài Loan vào năm 2027, một mốc thời gian mà Trương được cho là sẽ thực tế hơn nếu xảy ra vào năm 2035. Tang nhận định rằng có sự kháng cự ngày càng tăng trong toàn Quân Giải phóng đối với sự can thiệp chính trị của Tập, điều này đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với quyền lực của Tập. Thực tế là sự bất hòa nội bộ như vậy trở nên rõ ràng trong Quân Giải phóng và thậm chí được ám chỉ trong các tuyên bố chính thức, đã nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của nó và có khả năng đóng vai trò trong sự sụp đổ của Trương.

Trương trước đây có mối quan hệ gắn bó với Tập, cha của họ từng là đồng chí dưới thời Mao. Tuy nhiên, những khác biệt bắt đầu xuất hiện giữa Tập và Trương. Trương là một phần của "Bang Thiểm Tây" (Shaanxi clique), nhóm về sau được Hồ Cẩm Đào ủng hộ, trong khi Tập được xem là gần gũi hơn với "Bang Phúc Kiến" (Fujian clique).

Đánh giá 

Trương Hựu Hiệp từng tham gia tác chiến và lập công trong Chiến tranh biên giới Việt–Trung và xung đột biên giới Việt–Trung, ông được coi là một trong số ít tướng lĩnh Trung Quốc trong thời đại Tập Cận Bình sở hữu kinh nghiệm thực chiến.

Trương Hựu Hiệp là một kênh liên lạc quan trọng giữa quân đội Hoa Kỳ và Trung Quốc. Cựu tướng Không quân Hoa Kỳ Stilwell đánh giá Trương Hựu Hiệp hoàn toàn khác biệt so với các tướng lĩnh khác của PLA, ông hoàn toàn có thể hòa nhập vào môi trường quân đội Mỹ; ông giống một quân nhân chuyên nghiệp hơn là một sĩ quan chính trị.

Cựu quan chức quốc phòng Hoa Kỳ Drew Thompson đánh giá rằng Trương Hựu Hiệp là tướng lĩnh cao cấp tại ngũ duy nhất của Quân Giải phóng Nhân dân có khả năng phản ánh khách quan với Tập Cận Bình về sức mạnh quân sự, những hạn chế của Trung Quốc cũng như cái giá phải trả về nhân lực khi xảy ra chiến tranh.

Xem thêm 

 Danh sách Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX

Chú thích 

Người Bắc Kinh
Người họ Trương
Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVIII
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII