Thạnh Phú, Đồng Tháp

Thạnh Phú là một xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý

= = Vị trí địa lý==  
Xã Thạnh Phú là một xã nằm ở phía Đông của tỉnh Đồng Tháp, cách phường Cao Lãnh khoảng 60 km về phía Đông và cách phường Mỹ Tho khoảng 40 km về phía Tây Bắc, thuộc khu vực huyện Cai Lậy trước đây, có vị trí địa lý:

 Phía Đông giáp với các phường Thanh Hòa, Mỹ Phước Tây và xã Tân Phước 2
 Phía Bắc giáp với xã Tân Thạnh của tỉnh Tây Ninh
 Phía Tây và phía Nam giáp với xã Mỹ Thành

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Thạnh Phú sau sắp xếp có diện tích 56,6 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 28.431 người, mật độ dân số đạt  người/km². (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

= = Địa lý tự nhiên==  
Xã có địa bàn mang hình dạng là một hình chữ nhật thẳng đứng, con kênh lớn nhất là kênh Nguyễn Văn Tiếp chảy theo hướng tây bắc - đông nam cắt ngang giữa xã gần như phân chia xã làm hai phần. Ở phần nam của xã thì có kênh Ban Dày tuy không phải là kênh thẳng nhưng chảy chủ yếu theo hướng bắc nam gần như cắt phần nam xã thành hai phần tây và đông. Đoạn kênh Ban Dày dài khoảng 5,5 km, đầu phía bắc đổ vào kênh Nguyễn Văn Tiếp, đầu phía nam tiếp tục chảy xuống các xã khác.

Các con kênh, rạch khác chảy trên địa bàn xã là: Kênh 1, Kênh 3, Kênh 6, Kênh 7, Kênh 8, Kênh 12, Kênh 500, kênh 26 Tháng 3, kênh Bà Hai Lung Xìn, kênh Ba Xã, kênh Bao Tràm, kênh Bồi Tường, kênh Cống Kho, kênh Đầu Ngàn, kênh Hai Hạt, kênh Kháng Chiến, kênh Mới, kênh Năm Giao, kênh Ranh Làng, kênh Ranh Tổng, kênh Ranh - Phú Cường, kênh Tấp Bèo, kênh Tư Đạt.

Về thổ nhưỡng và thủy văn thì đất đai trong xã nhiễm phèn và thường xuyên chịu lũ lụt hằng năm, do đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế của xã chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa.

= = Tài nguyên khoáng sản==  
Về tài nguyên khoáng sản thì xã có than bùn được phát hiện vào năm 1986.

Hành chính 
Xã Thạnh Phú được chia thành 13 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13.

Lịch sử

Từ 1945 - 1954, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đặt xã Thạnh Phú thuộc huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho, trong khi đó chính quyền Pháp và Quốc gia Việt Nam đặt xã Thạnh Phú, tổng Lợi Thuận, quận Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho.

Từ 1954 - 1975, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt xã Thạnh Phú, tổng Lợi Thuận, quận Cai Lậy, tỉnh Định Tường. Chính quyền Cộng hòa miền Nam Việt Nam lại đặt xã Thạnh Phú thuộc huyện Cai Lậy Bắc, tỉnh Mỹ Tho.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Tiền Giang trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho hợp nhất thành một tỉnh mới lấy tên là tỉnh Tiền Giang.

Khi này, địa bàn xã Thạnh Phú hiện nay vốn thuộc huyện Cai Lậy.

Ngày 12 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 152-CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Cai Lậy, huyện Cái Bè của tỉnh Tiền Giang. Theo đó, chia xã Thạnh Phú thành hai xã lấy tên là xã Thạnh Lộc và xã Phú Cường.

Ngày 11 tháng 7 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 68-CP thành lập huyện Tân Phước thuộc tỉnh Tiền Giang. Theo đó, thành lập huyện Tân Phước trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:

 6 xã của huyện Châu Thành: Tân Hòa Đông, Hưng Thạnh, Mỹ Phước, Phú Mỹ, Tân Lập và Tân Hòa Thành
 Xã Tân Hòa Tây của huyện Cai Lậy
 Sau khi điều chỉnh, huyện Cai Lậy còn lại 40.893,66 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 314.243 người.

Ngày 26 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 130/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Cai Lậy để thành lập thị xã Cai Lậy và huyện Cai Lậy còn lại; thành lập các phường thuộc thị xã Cai Lậy của tỉnh Tiền Giang. Theo đó:

 Thành lập thị xã Cai Lậy thuộc tỉnh Tiền Giang trên cơ sở điều chỉnh 14.018,95 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 123.775 người của huyện Cai Lậy của toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu của 12 xã, thị trấn sau: thị trấn Cai Lậy và các xã Mỹ Phước Tây, Mỹ Hạnh Đông, Mỹ Hạnh Trung, Tân Phú, Tân Bình, Tân Hội, Nhị Mỹ, Nhị Quý, Thanh Hòa, Phú Quý, Long Khánh.
 Sau khi điều chỉnh, huyện Cai Lậy còn lại 29.599,37 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 186.583 người.
 Khi này, các xã Thạnh Lộc và Phú Cường thuộc huyện Cai Lậy.
Trước khi sắp xếp:

 Xã Phú Cường được chia thành 7 ấp: 1, 2, 3, 4, 5A, 5B, 6.
 Xã Thạnh Lộc được chia thành 6 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Tháp.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Phú Cường và Thạnh Lộc (huyện Cai Lậy thành xã mới có tên gọi là xã Thạnh Phú.

Kinh tế – Xã hội

= = Giao thông==  
Phía bắc con kênh Nguyễn Văn Tiếp là Đường tỉnh 865 chạy cặp song song theo con kênh cách con kênh tầm 100m. Đây là tuyến đường nối dài Tây Ninh và Đồng Tháp.

Con đường quan trọng nhất xã này trước là đường trải đá đỏ, chỉ được trải nhựa vào năm 2012 hiện đang dự trù nâng cấp thành quốc lộ. Bờ nam con kênh là đường Nam Nguyễn Văn Tiếp, số hiệu là đường huyện 59B, đây là đường liên xã gồm nhiều đoạn không đồng nhất: lộ đá, lộ đan và lộ nhựa. Việc qua lại hai bờ kênh trên địa bàn xã Thạnh Phú chủ yếu bằng phà ở cuối đường Tây Ban Dày và qua cây cầu duy nhất là cầu Quảng Oai nằm ở phía đông. Ngoài ra, có thể chạy về hướng tây để qua kênh bằng cầu Thạnh Lộc của xã lân cận cách xã chừng 1 km.

Dọc kênh Ban Dày là đường huyện 65, là con đường nhựa chạy song song phía đông, cách kênh từ 100 đến 300m. Còn cặp sát bờ kênh Ban Dày có hai con đường nhỏ hơn, sát bờ tây là một lộ đan (đường Tây Ban Dày) chạy dọc theo kênh. Sát bờ đông cũng là một lộ đan nhưng trong tình trạng xuống cấp nhiều đoạn. Việc qua lại kênh này thuận tiện hơn do có 5 cây cầu.

Phần phía nam xã có đường nam kênh Kháng chiến chạy qua theo hướng tây đông, đây là đường đan trong tình trạng tốt, có một đoạn đường nhựa ở cuối đường hướng đông.

= = Kinh tế==  

Hầu hết dân cư của xã đều sống tập trung dọc theo 2 con kênh lớn nhất này, và một khu quy hoạch mới có vị trí nằm ngay cạnh khu vực chợ Mỹ Phước Tây thuộc phường Mỹ Phước Tây, ở phía đông của xã, trên bờ nam kênh Nguyễn Văn Tiếp.

Gần như toàn bộ diện tích xã canh tác lúa nước, có nhiều nhà máy xay xát lớn và tàu, ghe vận chuyển tập trung trên kênh Nguyễn Văn Tiếp. Sở Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang cũ cũng đã phổ biến mô hình kinh tế luân canh cho xã, lúa kết hợp dưa hấu, trồng luân canh. Thống kê vào tháng 2 năm 2013, xã Phú Cường (hiện là một phần xã Thạnh Phú) có diện tích trồng dưa hấu 110 ha (1,1 km²), là xã có diện tích trồng dưa hấu lớn nhất tỉnh Tiền Giang cũ. Đến tháng 8 năm 2013 xã có khoảng 100 hộ gia đình chuyên trồng dưa hấu, với tổng diện tích 150 ha (1,5 km²), trồng chủ yếu giống dưa hấu Hắc mỹ nhân. Đến năm 2016, diện tích trồng dưa hấu đã lên tới 300 ha, khoảng 1/10 so với 3.000 ha đất nông nghiệp, 200 hộ trồng dưa hấu áp dụng 'mô hình luân canh lúa - dưa hấu' theo: 2 lúa - 1 dưa hoặc 1 lúa - 1 dưa - 1 màu. Dưa hấu của xã và xã Thạnh Lộc lân cận được đánh giá cao nhất tỉnh về chất lượng, hàng cũng đã được xuất khẩu.

Xã cũng phổ biến mô hình kết hợp cá - lúa, các ruộng lúa nuôi cá rô, sặc rằn, chép, mè vinh,...vừa có lợi kinh tế thủy sản vừa giúp lúa tăng năng suất. Ngoài ra, xã cũng là địa bàn trồng rau nhút kinh tế nhiều bậc nhất tỉnh Đồng Tháp. Việc trồng thường tiến hành sau thu hoạch ruộng lúc, thường được gọi là "mô hình trồng rau nhút dưới chân ruộng".

Trung tâm Nông sản Phú Cường, nằm trên Đường tỉnh 865 là đầu mối tiêu thụ lúa gạo trong tỉnh và khu vực.

Năm 2018, thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng, hộ nghèo giảm còn 2,5%.

= = Chuyển đổi kinh tế==  

Dọc theo hai kênh lớn dân trong xã trồng chủ yếu là mít, một ít diện tích trồng sầu riêng, dừa, ổi, bưởi, đu đủ,... Ngoài canh tác trồng mít, nhiều nơi dân trong xã đào ao nuôi cá với những ao diện tích rất lớn. Tuy nhiên, đây là việc làm tự phát, theo thống kê từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cai Lậy, đến đầu tháng 4 năm 2019, Phú Cường cùng 5 xã lân cận đã chuyển đổi 557 ha (hơn 5,5 km²) đất trồng lúa sang mục đích canh tác khác, gồm trồng cây ăn trái trên 404 ha, chuyển sang đào ao nuôi cá trên 153 ha. Việc tự ý chuyển đổi này được xem là sẽ phá vỡ quy luật cung - cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa của địa phương. Theo Trần Kim Mai - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang cũ thì điều này là vi phạm Luật Đất đai về sử dụng đất không đúng mục đích, không được Nhà nước cho phép.

= = Xã hội==  
Y tế

Bệnh viện đa khoa Mỹ Phước Tây, nằm ở hướng đông của xã, gần cầu Quảng Oai, tại ấp 6. Đây là bệnh viện hạng 3, có quy mô 50 giường bệnh.

Giáo dục

Trường tiểu học Phú Cường 1, nằm tại ấp 5A.
Trường tiểu học Phú Cường 2, nằm tại ấp 3.
Trường THCS Phú Cường, tại cuối đường Tây Ban Dày, thuộc ấp 3.
Học sinh bậc THPT sẽ học tại trường THPT Mỹ Phước Tây ở phường lân cận, ngay khu vực giáp ranh xã Thạnh Phú và phường Mỹ Phước Tây. Năm 2014, Trường THPT Mỹ Phước Tây đổi tên thành Trường THPT Lê Văn Phẩm.

Địa điểm tôn giáo

Đàn Thông Linh Khiếu, tại ấp 6, trên tỉnh lộ 829, là nơi thờ tự của đạo Cao Đài.

= = Khác== 

Ở đông bắc địa bàn xã, trên tỉnh lộ 829 là một doanh trại quân đội lớn và Trường bắn 908.

Ảnh

Ghi chú

Chú thích

= = Sách==

Liên kết ngoài