Ia Krái

Ia Krăi đôi lúc được viết thành Ia Krai và Ia Krái là một xã thuộc tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Ia Krăi là một xã vùng cao nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Gia Lai, cách phường Quy Nhơn khoảng 215 km và cách phường Pleiku khoảng 45 km về phía Tây, thuộc huyện Ia Grai trước đây, có vị trí địa lý:

 Phía Bắc giáp với xã Ia Ly
 Phía Đông giáp với các xã Ia Phí và Ia Grai
 Phía Đông Nam giáp với xã Gào
 Phía Nam giáp với các xã Ia Krêl, Ia Dơk và Ia Chia
 Phía Tây giáp với xã Ia O
 Phía Tây Bắc giáp với xã Ia Tơi thuộc tỉnh Quảng Ngãi với ranh giới là sông Sê San (qua Nhà máy Thủy điện Sê San 3A và Nhà máy Thủy điện Sê San 4)

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Ia Krăi sau sắp xếp có diện tích 307,83 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 28.889 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Hành chính 
Xã Ia Krăi được chia thành các làng gồm: Ếch, Jrăng Blo, Jrăng Krăi, Nú, Tung Chrúc, Yom, Bi De , Bi Ia Nách, Bi Ia Yom, Doch Ia Krót, Doch Kuế, Doch Tung, Kăm, Myah, Ó, Tung Breng, Del, Dlung 1, Dlung 2, Kmông, Krung, Nang, Te và các thôn gồm: Ia Krăi 1, Ia Krăi 2, Ia Krăi 3, Ia Krăi 4, Ia Krăi 5, Ia Tô 1, Ia Tô 2, Ia Tô 3, Ia Tô 4, Ia Tô 5, Ia Tô 6, Ia Tô 7, Ia Tô 8.

Lịch sử 
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ba tỉnh Kon Tum, Pleiku và Phú Bổn hợp nhất thành tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Khi này, địa bàn các xã Ia Krăi và Ia Grai thuộc huyện Chư Păh của tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Quốc hội ban hành. Theo đó, chia tỉnh Gia Lai - Kon Tum thành 2 tỉnh với:

 Tỉnh Gia Lai gồm thị xã Pleiku và 9 huyện: An Khê, Ayun Pa, Chư Păh, Chư Prông, Chư Sê, K'bang, Kông Chro, Krông Pa, Mang Yang
 Tỉnh Kon Tum gồm thị xã Kon Tum và 4 huyện: Đắk Tô, Đắk Glei, Sa Thầy, Kon Plông
 Khi này, các xã Ia Krăi và Ia Grai thuộc huyện Chư Păh của tỉnh Gia Lai.

Ngày 11 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 70/CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập một số xã, thị trấn và huyện Ia Grai thuộc tỉnh Gia Lai. Theo đó:

 Thành lập huyện Ia Grai trên cơ sở 115.720,5 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số 50.431 người của 9 xã thuộc huyện Chư Păh trước đây: Ia Sao, Ia Hrung, Ia Krai, Ia Grai, Ia Kênh, Ia O, Ia Dêr, Ia Chia, Ia Pếch và thị trấn Chư Păh.
 Đổi tên xã Ia Grai thành xã Ia Tô.
 Từ đây, các xã Ia Krăi và Ia Tô thuộc huyện Ia Grai của tỉnh Gia Lai.
Ngày 26 tháng 12 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 100-NĐ/CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành lập xã thuộc các huyện Ia Grai, Chư Păh của tỉnh Gia Lai. Theo đó:

 Thành lập xã Ia Khai cơ sở 16.518,5 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.475 người của xã Ia Krăi.
 Sau khi điều chỉnh, xã Ia Krăi còn lại 6.321,5 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.878 người.

Ngày 16 tháng 2 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 17/2005/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc các huyện Chư Sê, Kông Chro, Đăk Đoa, Ia Grai của tỉnh Gia Lai. Theo đó:

 Thành lập xã Ia Grăng trên cơ sở:
 1.914 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 908 người của thị trấn Ia Kha
 9.801 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.155 người của xã Ia Tô.
 Sau khi thành lập, xã Ia Grăng có 11.715 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.063 người.
 Sau khi điều chỉnh:
 Thị trấn Ia Kha còn lại 3.109 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 8.031 người.
 Xã Ia Tô còn lại 5.843 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 9.180 người.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Gia Lai.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Ia Tô, Ia Khai và Ia Krăi (huyện Ia Grai) thành xã mới có tên gọi là xã Ia Krăi.

Thắng cảnh 
Tại xã có Thác Mơ Ia Khai là thác trên suối Ia Khai ở vùng đất làng Ếch, cách trung tâm hành chính xã về hướng tây theo đường liên xã cỡ 6 km.

Thác cách cửa suối Ia Khai đổ ra sông Sê San cỡ 1 km. Cửa suối và sông nay là lòng hồ của Thủy điện Sê San 4.

Chú thích

Tham khảo