Cầu Đan Dương – Côn Sơn

Cầu Đơn Dương - Côn Sơn (tiếng Trung: 丹阳－昆山大桥, bính âm: Dānyáng-Kūnshān Dàqiáo), còn được gọi là Cầu cạn Đơn Dương - Côn Sơn hay Cầu Đan Côn, là một cầu cạn đường sắt cao tốc trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải tại tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc. Đây là cây cầu dài nhất thế giới với tổng chiều dài 164,8 km (102,4 dặm), nắm giữ kỷ lục này kể từ khi được Sách Kỷ lục Guinness công nhận vào tháng 6 năm 2011. Cây cầu bắc qua địa hình đa dạng bao gồm đồng bằng sông Dương Tử, các kênh rạch, sông hồ và các cánh đồng lúa trũng thấp, với một đoạn dài 9 km (5,6 dặm) vượt qua mặt nước của hồ Dương Trừng thuộc địa phận Tô Châu. Công trình hoàn thành vào năm 2010 và chính thức đi vào hoạt động cùng với toàn tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào ngày 30 tháng 6 năm 2011.

Lịch sử

Bối cảnh và quy hoạch 
Tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải, một trong những dự án cơ sở hạ tầng lớn nhất của Trung Quốc, được thiết kế để kết nối hai trung tâm kinh tế quan trọng nhất của đất nước. Đoạn chạy qua tỉnh Giang Tô dài khoảng 358 km, với đặc điểm địa chất phức tạp thuộc khu vực đồng bằng trầm tích của sông Dương Tử. Nền đất tại đây chủ yếu là đất yếu và bùn, dễ gây ra hiện tượng sụt lún không đồng đều nếu xây dựng nền đường ray trên mặt đất. Bên cạnh đó, khu vực tam giác Dương Tử là một trong những vùng kinh tế sầm uất và có mật độ dân số cao nhất thế giới, với mạng lưới giao thông đường bộ và đường thủy dày đặc.

Trước những thách thức này, các kỹ sư của Tập đoàn Xây dựng Giao thông Trung Quốc (thuộc sở hữu nhà nước) đã quyết định thiết kế một cây cầu cạn (cầu vượt) liên tục để thay thế cho việc xây dựng đường ray trên mặt đất. Giải pháp này không chỉ kiểm soát hiệu quả tình trạng sụt lún nền đất yếu mà còn giúp hạn chế tối đa việc chiếm dụng đất nông nghiệp và giảm thiểu sự giao cắt với hệ thống đường sá và sông ngòi hiện hữu. Ông Tĩnh Sỹ Nguyên, kỹ sư trưởng phụ trách thiết kế đoạn Từ Châu - Thượng Hải, cho biết cây cầu được xây dựng để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và bảo vệ môi trường, không phải để phá kỷ lục.

Thi công 
Dự án chính thức khởi công vào năm 2006. Cột mốc quan trọng đầu tiên diễn ra vào ngày 7 tháng 4 năm 2008 với việc đổ cọc bê tông đầu tiên. Công tác lắp đặt dầm hộp (box girder) hoàn thành vào ngày 24 tháng 5 năm 2009. Đến ngày 6 tháng 11 năm 2010, công việc đặt đường ray hoàn tất, đánh dấu sự hoàn thành về mặt kết cấu của cây cầu. Công trường đã huy động một lực lượng lao động khổng lồ lên đến 10.000 công nhân và kỹ sư làm việc trong suốt 4 năm. Tổng chi phí xây dựng cho toàn bộ cây cầu vào khoảng 8,5 tỷ đô la Mỹ (tương đương 6,9 tỷ bảng Anh). Cầu chính thức được khánh thành và đưa vào vận hành cùng với tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào ngày 30 tháng 6 năm 2011.

Thiết kế và kỹ thuật

Cấu trúc 
Cầu Đơn Dương - Côn Sơn là một công trình cầu cạn (viaduct) quy mô lớn, được cấu thành từ hơn 4.500 phiến dầm hộp bê tông dự ứng lực, mỗi phiến có trọng lượng khoảng 900 tấn. Đây là phương pháp thi công lắp ghép điển hình cho các tuyến đường sắt cao tốc tại Trung Quốc, cho phép đảm bảo chất lượng đồng đều và đẩy nhanh tiến độ thi công. Nhịp chính của cầu có chiều dài lên đến 80 mét, đủ không gian cho các tuyến đường bộ và đường thủy bên dưới lưu thông an toàn. Toàn bộ cây cầu được chia thành hai phân đoạn chính: đoạn Đơn Dương dài khoảng 52,3 km (32,5 dặm) và đoạn Côn Sơn dài khoảng 112,5 km (69,9 dặm).

Đặc điểm kỹ thuật nổi bật 
Cầu được thiết kế với tuổi thọ dự kiến 100 năm và có khả năng chống chịu các điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, bao gồm bão, lốc xoáy và động đất cường độ lên đến 8 độ Richter. Để đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn, các kỹ sư đã tính toán để cây cầu có thể chịu được lực va chạm trực tiếp từ tàu thuyền có trọng tải lên đến 300.000 tấn tại các khu vực bắc qua luồng hàng hải. Tại một số đoạn cho phép tàu bè qua lại, tĩnh không thông thuyền đạt 150 mét.

Đoạn vượt hồ Dương Trừng 
Một trong những phần việc phức tạp nhất của dự án là đoạn bắc qua hồ Dương Trừng dài 5,9 km (khoảng 3,7 dặm) tại thành phố Tô Châu. Để bảo vệ môi trường sinh thái của hồ và hệ thủy sinh, đặc biệt là ngành nuôi cấy cua lông Dương Trừng nổi tiếng, các kỹ sư đã áp dụng công nghệ "khoan cọc nhồi không gây ô nhiễm", với toàn bộ bùn khoan được vận chuyển ra khỏi khu vực thi công để xử lý, không xả thải trực tiếp xuống hồ. Các trụ cầu trong lòng hồ được gia cố bằng 2.000 cột chống và hệ thống cáp dây văng để đảm bảo sự ổn định. Công trình hoàn thành xuất sắc và vinh dự nhận Giải thưởng Lỗ Ban, giải thưởng cao nhất về chất lượng công trình xây dựng tại Trung Quốc.

Tác động và ý nghĩa 
Cầu Đơn Dương - Côn Sơn đóng vai trò then chốt trong việc rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai thành phố Thượng Hải và Nam Kinh từ hơn 4 giờ xuống chỉ còn hơn 1 giờ. Sự cải thiện về hạ tầng giao thông này đã thúc đẩy đáng kể sự hội nhập kinh tế và giao lưu văn hóa trong khu vực đồng bằng sông Dương Tử, một trong những đầu tàu tăng trưởng kinh tế năng động nhất của Trung Quốc. Bằng cách chạy dọc trên cao, cây cầu giảm thiểu đáng kể diện tích đất canh tác bị chiếm dụng so với việc xây dựng nền đường ray truyền thống, góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên đất đai quý giá tại một trong những khu vực có mật độ dân cư đông đúc nhất cả nước.

Kỷ lục thế giới 
Ngay sau khi đi vào hoạt động vào tháng 6 năm 2011, Cầu Đơn Dương - Côn Sơn đã chính thức được Sách Kỷ lục Guinness công nhận là "Cây cầu dài nhất thế giới" ở mọi hạng mục, vượt xa cầu giữ kỷ lục trước đó là Cầu vượt đầm lầy Manchac (Hoa Kỳ) với chiều dài 36,7 km. Kỷ lục này đã củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực kỹ thuật cầu đường, khi 7 trong số 10 cây cầu dài nhất thế giới đều nằm tại quốc gia này. Cây cầu cũng thường xuyên được báo chí quốc tế điểm danh trong các danh sách những kỳ quan kỹ thuật hiện đại của thế giới.

Xem thêm 
 Danh sách cầu dài nhất thế giới
 Đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải
 Cầu cạn

Chú thích

Liên kết ngoài 
 

Cầu tại Giang Tô
Cầu cạn tại Trung Quốc
Cầu đường sắt tại Trung Quốc
Cầu hoàn thành năm 2010
Khởi đầu năm 2011
Đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải