Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Aciagrion occidentale

Aciagrion occidentale là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae. Nó phân bố ở Ấn Độ, Sri Lanka, Maldives, Việt Nam và Thái Lan. Loài này được xếp vào nhóm loài ít quan tâm trong sách đỏ của IUCN năm 2010. Aciagrion occidentale được Laidlaw miêu tả khoa học năm 1919.

Mô tả 
Đây là một loài chuồn chuồn kim với một đốm đen màu xanh lam ở đoạn thứ 8 của bụng. Ngực của nó có màu đen với các sọc màu xanh ở hai bên. Bụng của nó rất mảnh với màu đen trên lưng của các đoạn từ 1 đến 7 và màu xanh nhạt ở hai bên. Đoạn 8 có màu xanh lam với đốm đen hình tam giác hẹp ở lưng, đoạn 9 có màu xanh lam. Đoạn 10 có màu đen ở mặt lưng và màu xanh lam ở hai bên. Con cái tương tự như con đực ngoại trừ ba đoạn bụng cuối cùng. Phân đoạn 8 có một vết đen rộng trên lưng, 9 với một vết nhỏ ở lưng và 10 là hoàn toàn màu xanh lam.

Môi trường sống 
Nó bay sát mặt đất và được tìm thấy ở những vùng đất ngập nước có cây bụi chiếm ưu thế. Mặc dù có cấu tạo mỏng manh, nó thích di chuyển bằng cách bay lên cao trong không khí và tận dụng lợi thế nhẹ của các dòng không khí.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Aciagrion
Động vật được mô tả năm 1922
Côn trùng Ấn Độ
Côn trùng Sri Lanka
Côn trùng Việt Nam
Côn trùng Thái Lan
Loài ít quan tâm của IUCN
Agriocnemis argentea

Agriocnemis argentea là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Agriocnemis argentea được Tillyard miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo
 

Agriocnemis
Coenagrionidae
Phân bộ Chuồn chuồn kim
Động vật đặc hữu Úc
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1906
Côn trùng Úc
Agriocnemis falcifera

Agriocnemis falcifera là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Agriocnemis falcifera được Pinhey miêu tả khoa học năm 1959.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Agriocnemis
Coenagrionidae
Agriocnemis femina

Agriocnemis femina là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2009.

Agriocnemis femina is in 1868 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Brauer.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Agriocnemis
Côn trùng Úc
Côn trùng Ấn Độ
Côn trùng Sri Lanka
Côn trùng Việt Nam
Coenagrionidae
Phân bộ Chuồn chuồn kim
Côn trùng được mô tả năm 1868
Côn trùng Thái Lan
Agriocnemis pieris

Agriocnemis pieris là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2010.

Agriocnemis pieris được Laidlaw miêu tả khoa học năm 1919.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Agriocnemis
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1919
Côn trùng Ấn Độ
Agriocnemis thoracalis

Agriocnemis thoracalis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Agriocnemis thoracalis được Sjöstedt miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo
 

Agriocnemis
Coenagrionidae
Phân bộ Chuồn chuồn kim
Côn trùng được mô tả năm 1917
Côn trùng Úc
Lúa gié hoang

Lúa gié hoang, lúa hạt đỏ, lúa tẻ, gạo đỏ, lúa bánh mì nâu hay còn gọi là lúa ma, lúa trời (danh pháp hai phần: Oryza rufipogon là một loài thực vật thuộc chi Lúa. Nó có quan hệ tiến hóa gần gũi với lúa (Oryza sativa), một trong những loại cây lương thực quan trọng nhất trên thế giới.

Lúa gié hoang thuộc loại hình đa niên, ưa sáng, thân mập, lá tỏa rộng, sinh sống ở đầm lầy và hồ ao của miền nhiệt đới. Tại Việt Nam, chúng được tìm thấy rải rác khắp từ Bắc đến Nam, có liên hệ gần với các giống lúa nổi ở Đồng Tháp và Tứ Giác Long Xuyên. Đây là nguồn cung cấp gen kháng phèn, vượt nước trong điều kiện lũ lụt ở đồng bằng sông Cửu Long. Loài này phân bổ ở thung lũng Điện Biên Phủ, cao nguyên Trung bộ, vùng bờ biển Nam Trung bộ, đồng bằng sông Cửu Long.

O. rufipogon là một trong các loài lúa hoang tiến hóa và phát triển thành lúa trồng O. sativa.

Loài xâm lấn

Lúa gié hoang bị chính phủ Hoa Kỳ xếp vào loại "cỏ dại có hại", cụ thể nó bị liệt vào "danh sách các loài cỏ dại độc hại" ở Alabama, Florida, California, Massachusetts, Minnesota, Bắc Carolina, Oregon, Nam Carolina và Vermont. Theo Hiệp hội Bảo vệ Thực vật Bắc Mỹ, lúa gié hoang mọc lẫn vào trong quần thể cây lúa và gần như không thể được nhận thấy bằng mắt thường. Chúng tranh giành nguồn dinh dưỡng cũng như không gian sinh sống của lúa trồng. Hầu hết hạt của lúa gié hoang kết và rụng trước lúc thu hoạch lúa trồng, vì thế chúng gần như không có giá trị gì trong việc thu hoạch. Thêm vào đó, người tiêu dùng cũng thường loại bỏ các hạt gạo gié hoang nằm lẫn trong phần gạo mua về khi thấy hột của nó có màu sắc đỏ so với hạt gạo màu trắng.

Hạt mầm quý giá
Tuy nhiên, một bài nghiên cứu khoa học gần đây về lúa hoang đăng trên tạp chí Molecular Ecology cho rằng lúa gié hoang thật ra là một loài lúa hoang cực kì quan trọng trong nông nghiệp và nó đang bị đe dọa tuyệt chủng bởi con người.

Ở Ấn Độ, vùng đầm lầy Pallikaranai là nơi sinh sống của loại lúa gié hoang này. Lúa gié hoang được Trung tâm Điểu cầm học và Lịch sử tự nhiên Salim Ali (Salim Ali Centre for Ornithology and Natural History - SACON) đánh giá là "một hạt mầm quý giá" (a precious germ plasm).

Chú thích 

Rufipogon
R
Anh hùng du kích

Anh hùng du kích (tiếng Tây Ban Nha: Guerrillero Heroico) là một bức ảnh trắng đen chụp chân dung của Che Guevara do nhiếp ảnh gia Alberto Korda thực hiện bấm máy chụp vào đầu tháng 3 năm 1960, ghi lại hình ảnh Che Guevara trong một khoảnh khắc khi ông đội chiếc mũ nồi đen đính sao với đôi mắt đen ngời sáng và ánh mắt cương nghị đang tập trung vào một điểm nhìn xa xăm. Tác phẩm này về sau trở thành một trong những biểu tượng của giới trẻ khắp thế giới và là một trong những bức ảnh được in nhiều nhất hành tinh. Theo thời gian, bức ảnh này đã trở thành một biểu tượng văn hóa trên thế giới. Khi được chụp, lúc này Che đang ở tuổi 31.

Quá trình chụp
Vào ngày 4 tháng 3 năm 1960, hai tiếng nổ đã gây chấn động bến cảng La Habana làm khoảng 80 công nhân bốc vác bị chết và 200 người khác bị thương. Sáng hôm sau, trong đám tang của các nạn nhân, trong một bài diễn văn nảy lửa, Fidel Castro tố giác CIA, Mỹ là thủ phạm. Khi đó Che Guevara xuất hiện thoáng qua trên lễ đài. Chỉ có mấy giây nhưng nó đã trở thành bất tử, bởi bức ảnh Che đã được lưu hành khắp thế giới.

Tác giả Alberto Korda là đặc phái viên của nhật báo Revolución, đã có mặt ở Cuba, ông cho biết rằng "Tôi chụp một loạt ảnh của Fidel và những người đứng gần ông bằng khẩu độ 90mm. Bất ngờ Che xuất hiện trong ống ngắm chiếc Leica của tôi. Do phản xạ, tôi bấm máy hai lần: một bức nằm ngang, một bức thẳng đứng. Không có đủ thời gian để bấm đến lần thứ ba. Trở về phòng rửa ảnh, tôi muốn lấy bức nằm ngang. Nhưng có cái đầu của ai đó che khuất vai của Che ở phía trên. Phải nhanh chóng giao ảnh cho tòa soạn. Tôi đành đóng khung bức ảnh thẳng đứng lại, dù rằng nó hơi bị mờ"

Sau đó Tổng biên tập của Báo đã không chọn bức ảnh của Che, mà là Fidel. Chỉ một năm sau, tháng 4 năm 1961, tờ báo mới công bố chân dung của Che lần đầu tiên, nhằm giới thiệu khi ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng công nghiệp.

Ảnh hưởng

Bức chân dung này được sử dụng nhiều nhất của mọi thời đại trong sách báo, các phiên bản, poster, huy hiệu, in trên áo, mũ, balô..., bích chương nhạc rock, nón thể thao, y phục phụ nữ, đồng hồ, quảng cáo rượu vodka, hộp quẹt zippo và móc khóa cho đến các sản phẩm như đồ lót hoặc giày dép.

Không chỉ được sử dụng nhiều nhất, bức ảnh chân dung Che của Korda còn là nguồn cảm hứng cho nhiều họa sĩ và nhà điêu khắc ở nhiều nước. Hình ảnh của Che với cái nhìn chằm chằm, tóc dài và đội mũ nồi đính sao này là một biểu tượng phổ biến một thời gian dài trong thế kỷ 20 và ánh mắt huyền thoại vẫn là một biểu tượng của sự tranh đấu vì công lý. Bức ảnh này sau đó được nhà phát hành Giangiacomo Feltrinelli ở Ý in thành bích chương năm 1967 lúc Che Guevara bị bắn chết tại Bolivia và bán ngay được 1 triệu bản copy bức ảnh khổ lớn.

Chú thích

Ảnh đen trắng
Che Guevara
Nghệ thuật chính trị
Ảnh năm 1960
Ảnh chân dung
Chân dung nhân vật lịch sử
Mười bốn Điểm của Woodrow Wilson

Mười bốn điểm (nguyên văn tiếng Anh: Fourteen Points) là một giải pháp hòa bình cho Chiến tranh thế giới thứ nhất do Tổng thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson đề ra và trình bày trước Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 1 năm 1918. Tóm tắt lại, những nguyên tắc cơ bản được đề nghị là:
 Đưa ra những hiệp định rõ ràng, không bí mật.
 Tự do thông thương của các đại dương.
 Bãi bỏ các rào cản kinh tế.
 Cắt giảm vũ khí.
 Dàn xếp các yêu sách của thuộc địa theo quyền lợi của các dân tộc bị trị.
 Quân Đức rút khỏi Nga, quyền tự do về chính sách quốc gia cho Nga.
 Quân Đức rút khỏi Bỉ, Bỉ là nước độc lập.
 Quân Đức rút khỏi Pháp, Alsace-Loraine thuộc về Pháp.
 Điều chỉnh biên giới Ý.
 Các dân tộc của đế quốc Áo có quyền tự quyết.
 Quân Đức rời khỏi Rumani, Serbia và Montenegro, Serbia có một lối đi ra biển.
 Các dân tộc của đế quốc Ottoman có quyền tự quyết, eo biển Dardanéllia cho phép tàu của mọi quốc gia.
 Ba Lan độc lập, có một lối đi ra biển.
 Thành lập một tổ chức quốc tế giữ gìn hòa bình.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Text and commentary  from John Jay College of Criminal Justice
 Text and commentary from ourdocuments.gov
 Interpretation of President Wilson's Fourteen Points  by Colonel House
 "President Wilson's Fourteen Points" from the World War I Document Archive
Wilson's shorthand notes from the Library of Congress

Thế chiến thứ nhất
Chính trị năm 1918
Tác phẩm năm 1918
Quan hệ quốc tế năm 1918
Hoa Kỳ năm 1918
Hiệp ước Versailles
Argia agrioides

Argia agrioides là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia agrioides is in 1895 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Calvert.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Côn trùng được mô tả năm 1895
Argia alberta

Argia alberta là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Argia alberta được Kennedy miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1918
Argia apicalis

Argia apicalis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, do IUCN nhận thấy số lượng loài này ổn định.

Argia apicalis được mô tả năm 1840 bởi Say.

Miêu tả
Loài chuồn chuồn kim này có chiều dài dao động trong khoảng giữa 33 và 40 mm. Hầu hết con đực có ngực màu xanh, mình có một vài đường màu đen, và cũng có một màu nghiêng bụng, đoạn tám, chín và mười là màu xanh sáng. Các đoạn còn lại có màu nâu sẫm. Tuy nhiên với màu sắc của ngực của argia apicalis là thay đổi và một số con đực có thể là xám-đen hơn là màu xanh.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Loài ít quan tâm
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Chuồn chuồn Bắc Mỹ
Argia bipunctulata

Argia bipunctulata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia bipunctulata is in 1861 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Argia emma

Argia emma là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia emma được Kennedy miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1915
Argia fumipennis

Argia fumipennis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia fumipennis is in 1839 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Burmeister.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Chuồn chuồn Bắc Mỹ
Coenagrionidae
Argia immunda

Argia immunda là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia immunda is in 1861 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Argia leonorae

Argia leonorae là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stijgend.

Argia leonorae được miêu tả khoa học năm 1994 bởi Garrison.

Chú thích

Tham khảo
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1994
Argia nahuana

Argia nahuana là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia nahuana được Calvert miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Côn trùng được mô tả năm 1902
Argia tarascana

Argia tarascana là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Argia tarascana được Calvert miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1902
Argia tibialis

Argia tibialis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Argia tibialis is in 1842 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Rambur.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1842
Argia translata

Argia translata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia translata is in 1865 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen in Selys.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Côn trùng được mô tả năm 1865
Argia vivida

Argia vivida là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia vivida is in 1865 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen in Selys.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Argia
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1865
Ceriagrion auranticum

Ceriagrion auranticum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2009.

Ceriagrion auranticum được miêu tả khoa học năm 1922 bởi Fraser.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Ceriagrion
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1922
Ceriagrion cerinorubellum

Ceriagrion cerinorubellum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2010, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Ceriagrion cerinorubellum is in 1865 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Brauer.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Ceriagrion
Coenagrionidae
Sơ khai Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Côn trùng được mô tả năm 1865
Ceriagrion coromandelianum

Ceriagrion coromandelianum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Ceriagrion coromandelianum is in 1798 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Fabricius.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

Ceriagrion
Coenagrionidae
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Qom

Qom (; ) là một thành phố ở Iran và là thủ phủ của tỉnh Qom, cách 156 km (97 dặm) bằng đường bộ về phía tây nam Tehran. Theo điều tra dân số năm 2006, dân số của thành phố là 957.496 người, 241.827 gia đình. Thành phố nằm trên bờ sông Qom.Qom được coi là thánh bởi Hồi giáo Shia, vì nó là nơi có ngôi đền của Fatema Mæ'sume, em gái của Imam `Ali ibn Musa Rida (Imam Reza Ba Tư, năm 789-816). Thành phố là trung tâm lớn nhất cho Shi'a học bổng trong thế giới, và là một điểm đến quan trọng của cuộc hành hương. Qom được tính là một trong những trung tâm đầu mối của các Shi'a ở Iran và khắp nơi trên thế giới. Kể từ khi cuộc cách mạng, dân số tăng lữ đã tăng từ khoảng 25.000 đến hơn 45.000 và dân số không tăng lữ đã tăng hơn ba lần khoảng 700.000. Số lượng các trường học chủng viện ở Qom bây giờ là trên 50, và số lượng các viện nghiên cứu, thư viện một nơi nào đó gần 250.

Trung tâm thần học của nó và đền thờ Fatima al-Masumeh là công trình nổi bật của tỉnh lỵ của tỉnh Qom. Một tôn giáo rất phổ biến trang web của cuộc hành hương trước đây là bên ngoài thành phố Qom, nhưng bây giờ nhiều hơn một vùng ngoại ô được gọi là Jamkaran.

Qom của gần Tehran, thủ đô của Iran.
Đông Nam Qom là thành phố cổ xưa của Kashan. Trực tiếp phía nam của Qom nằm thị trấn của Delijan, Mahallat, Naraq, Kahak, và Jasb. Các khu vực xung quanh phía đông của Qom được phổ biến bởi Tafresh, Saveh, và Ashtian và Jafarieh.
Qom có cơ sở làm giàu urani. Tháng 1 năm 2012, chính phủ Iran tuyên bố tiền hành làm giàu urani ở đây.

Tên gọi

Lịch sử

Địa lý

Khí hậu

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục 

 
 
 
 
 
  via Google Books
 
 
 
  (About city history written in 10th century)
 
  (Includes bibliography)

Liên kết ngoài 

 
 Sādeq Sabā, Visiting Iran's ayatollahs at Qom, Tuesday, 17 June 2008, BBC

Thành phố của Iran
Thành phố thánh địa
Thành phố thánh địa Shia
Côn Minh (xã)

Côn Minh là một xã ở phía bắc của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Côn Minh có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Trần Phú và tỉnh Lạng Sơn 
Phía tây giáp xã Tân Kỳ, xã Cẩm Giàng và xã Vĩnh Thông
Phía nam giáp xã Xuân Dương
Phía bắc giáp xã Vĩnh Thông và xã Văn Lang.

Xã Côn Minh có diện tích 146,26 km², dân số năm 2025 là 6.635 người. Trên địa bàn xã có Quốc lộ 3B chạy qua.

Lịch sử
Tháng 6 năm 2025, xã Côn Minh được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Côn Minh (diện tích tự nhiên là 63,72 km², dân số là 2.890 người), xã Quang Phong (diện tích tự nhiên là 45,04 km², dân số là 1.825 người) và xã Dương Sơn (diện tích tự nhiên là 37,50 km², dân số là 1.920 người) của huyện Na Rì. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Quang Phong cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Côn Minh có 14 thôn là Chợ A, Bản Lài, Chợ B, Nà Cằm, Chè Cọ, Bản Cào, Lùng Vạng, Nà Thỏa, Nà Ngoàn, Lùng Pảng, Lùng Vai, Nà Làng, Bản Cuôn, Áng Hin.

Xã Quang Phong có chín thôn là Tham Không, Nà Vả, Quan Làng, Khuổi Phầy, Nà Tha, Nà Rầy, Khuổi Căng, Nà Buốc, Khuổi Can.

Xã Dương Sơn có 13 thôn là Nà Giàng, Khuổi Kheo, Nà Nen, Nà Khoa, Nà Phai, Nà Ngăm, Nà Mình, Rầy Ỏi, Khuổi Chang, Khuổi Sluôn, Nà Giàu, Khung Xa, Nà Cà.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Văn Vũ

Văn Vũ từng là một xã thuộc huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Cường Lợi, tỉnh Thái Nguyên.

Địa lý
Xã Văn Vũ nằm ở phía bắc huyện Na Rì, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Lạng Sơn
Phía tây giáp huyện Ngân Sơn và xã Văn Lang
Phía nam giáp thị trấn Yến Lạc và xã Cường Lợi
Phía bắc giáp huyện Ngân Sơn.

Xã Văn Vũ có diện tích 90,19 km², dân số năm 2019 là 2.680 người, mật độ dân số đạt 30 người/km².

Văn Vũ có tuyến đường liên xã nối đến quốc lộ 3B ở xã Cường Lợi. Trên địa bàn xã có khá nhiều khe suối lớn nhỏ như Bản Poi, Khuổi Rịa, khuổi Tàn, khuổi Hủ, khuổi Mụ.

Lịch sử
Địa bàn xã Văn Vũ hiện nay trước đây vốn là xã Vũ Loan và phần lớn xã Văn Học cũ.

Xã Vũ Loan được đổi tên từ xã Văn Vũ và xã Văn Học được đổi tên từ xã Tân Thành vào ngày 12 tháng 5 năm 1964 theo Quyết định số 150-NV của Bộ Nội vụ.

Trước khi sáp nhập, xã Vũ Loan có diện tích 79,63 km², dân số là 1.828 người, mật độ dân số đạt 23 người/km², có 15 thôn: Thôm Eng, Nặm Slặc, Khuổi Tàn, Khuổi Phầy, Pác Thôm, Thôm Khon, Chang Ngoà, Nà Chia, Nà Deng, Thôm Khinh, Khuổi Vạc, Đăng, Pò Duốc, Nà Quáng, Khuổi Mụ. Xã Văn Học có diện tích 14,50 km², dân số là 1.011 người, mật độ dân số đạt 70 người/km², có 8 thôn: Nà Ca, Pò Phjeo, Thôm Bả, Pò Slản, Pò Lái, Pò Cạu, Nà Tát, Nà Cằm.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 10,56 km² diện tích tự nhiên và 852 người thuộc 7 thôn: Nà Ca, Pò Pheo, Thôm Bả, Pò Rản, Pò Lải, Pò Cạu, Nà Cằm của xã Văn Học vừa giải thể và xã Vũ Loan thành xã Văn Vũ.

Chú thích

Tham khảo
Xuân Dương, Thái Nguyên

Xuân Dương là một xã ở phía đông của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Xuân Dương có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Lạng Sơn
Phía tây giáp xã Tân Kỳ, xã Yên Bình
Phía nam giáp xã Yên Bình, xã Sảng Mộc và xã Nghinh Tường
Phía bắc giáp xã Côn Minh.

Xã Xuân Dương có diện tích 160,15 km², dân số năm 2025 là 7.012 người.

Trên địa bàn xã Xuân Dương có tuyến đường DT256, quốc lộ 3B và sông Na Rì.

Lịch sử
Tháng 6 năm 2025, xã Xuân Dương được thành lập trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Xuân Dương (diện tích tự nhiên là 35,69 km², dân số là 2.508 người), xã Đổng Xá (diện tích tự nhiên là 78,79 km², dân số là 3.029 người) và xã Liêm Thủy (diện tích tự nhiên là 45,67 km², dân số là 1.475 người) của huyện Na Rì. Trụ sở làm việc của xã nằm tại xã Xuân Dương cũ.

Hành chính
Đến năm 2019, xã Xuân Dương có chín thôn là Nà Chang, Nà Tuồng, Bắc Sen, Cốc Càng, Nà Dăm, Thôm Chản, Nà Nhạc, Nà Cai, Khu Chợ.

Xã Đổng Xá có 13 thôn là Nà Thác, Chợ, Chợ Chùa, Khuổi Nà, Nà Quản, Nà Khanh, Nà Cà, Khuổi Cáy, Nặm Giàng, Nà Vạng, Kẹn Cò, Lũng Tao, Khuổi Nạc.

Xã Liêm Thủy có sáu thôn là Bản Cải, Nà Bó, Nà Pì, Lũng Danh, Khuổi Tấy A, Khuổi Tấy B.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Trường Sa (nhạc sĩ)

Trường Sa (sinh 1940) là cựu Thiếu tá Hải quân Việt Nam Cộng hòa, đồng thời là một nhạc sĩ với nhiều bài tình ca nổi tiếng.

Tiểu sử 
Ông tên thật là Nguyễn Thìn, sinh năm 1940 tại Ninh Bình. Do cha là quân nhân, năm 1954 gia đình ông di cư vào Nha Trang, rồi đến năm 1957 thì định cư tại Thủ Đức.

Sau khi tốt nghiệp Sĩ quan khóa 12 Hải quân Việt Nam Cộng Hòa, ông giữ chức Hạm Phó tàu tuần duyên Trường Sa, bút hiệu Trường Sa được ông chọn trong thời điểm này. Đơn vị phục vụ cuối cùng của ông là Giang đoàn 63 Tuần Thám.

Trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến 1966, ông viết các ca khúc đại chúng Mây trên đỉnh núi (Sáng tác đầu tay), Hành trang giã từ, Chuyện người đan áo, Một lần xa bến, Trên đường về thăm em... Từ năm 1966, ông chuyển hướng sang viết những tình ca buồn như Xin còn gọi tên nhau, Rồi mai tôi đưa em, Mùa thu trong mưa, Một mai em đi... Nữ ca sĩ Lệ Thu là người biểu diễn thành công nhất và đưa tên tuổi của Trường Sa đến với khán giả.

Trường Sa có một số bài viết về người lính biển như Hành trang giã từ, Chờ em trên bến, Sầu biển. Riêng bài Sầu biển được phổ biến rộng rãi trong hàng ngũ Hải Quân để gom tiền ủy lạo gia đình Trung tá Ngụy Văn Thà tử trận trong trận hải chiến Hoàng Sa 1974.

Khi sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 xảy ra, ông theo một chiến hạm đến đảo Guam. Tại đây ông không tìm thấy gia đình nên xin Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn can thiệp cho ông trở về Việt Nam bằng tàu Việt Nam Thương Tín. Dù vậy, khi về tới quê nhà, ông vẫn bị chính quyền mới đưa đi cải tạo lao động tại Phú Khánh và Nghệ Tĩnh trong 9 năm. Năm 1986, ông vượt biên và tiếp tục bị bắt giam 2 năm.

Đến năm 1989, ông vượt biển lần thứ hai thành công, tị nạn tại trại Pulau Bidong, Malaysia rồi định cư tại Tillsonburg, Ontario, Canada kể từ năm 1991 đến nay.

Năm 2003, trung tâm Thúy Nga vinh danh ông cùng với hai nhạc sĩ Lê Dinh và Phạm Mạnh Cương trong Paris By Night 70 - Thu Ca.

Nhận xét
Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên viết:

Sáng tác
 
5 năm viễn xứ
Bài ca tiếc nhớ
Bài tình ca cho kỷ niệm
Chuyện tình người đan áo (1967)
Còn mãi xa người
Cơn nắng hạ
Đôi mắt em tôi
Giấc mơ tiên
Giọt sầu
Hạnh phúc hôm nay 1 & 2
Hành trang giã từ (1967)
Khi chuyện tình đã cuối
Khúc xa người
Lệ hồng
Mây trên đỉnh núi
Một lần xa bến (1966)
Một mai em đi
Một thoáng mơ phai
Mùa thu trong mưa (1968)
Mùa xuân sao chưa về hỡi em
Mùa xuân và tình yêu
Ngày nào tình tôi
Nghìn khuya
Như hoa rồi tàn
Những mùa thu qua trên cuộc tình tôi
Nụ cười tím (1970)
Paris em về
Rồi mai tôi đưa em (1969)
Ru em một đời
Ru giấc tàn phai
Vùng tuổi mây trời
Sài Gòn ơi, tôi còn em đó
Sầu biển 
Sầu muộn
Tàn tạ
Tâm sự người yêu lính thủy
Thu vẫn qua đây mình ta
Tình người Tôn Nữ
Trên đường về thăm em
Trong giấc mơ em
Từ một ước mơ
Xin còn gọi tên nhau (1969)
Xin yêu nhau dù mai nữa
Yêu em giữa đời quên lãng

Chú thích

Sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ tình khúc 1954–1975
Nhạc sĩ nhạc vàng
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Người Canada gốc Việt
Người Ninh Bình
Nguyễn Thìn
Rùa Galápagos

Rùa Galápagos hoặc Rùa khổng lồ Galápagos (danh pháp hai phần: Chelonoidis nigra) là một loài rùa thuộc Họ Rùa cạn, là loài rùa cạn còn sống lớn nhất và là một trong 10 loài bò sát còn sống nặng nhất, đạt trọng lượng khoảng 400 kg (880 lb) và chiều dài mai khoảng 1,8 m (5,9 ft). Với tuổi thọ trong tự nhiên là hơn 100 năm, nó là một trong các loài động vật có xương sống sống lâu nhất. Một cá thể được nuôi nhốt sống ít nhất 170 năm.

Rùa có nguồn gốc bảy đảo của quần đảo Galápagos, một quần đảo núi lửa khoảng 1.000 km (620 dặm) về phía tây của đại lục Ecuador. Nhà thám hiểm Tây Ban Nha đã phát hiện ra hòn đảo vào thế kỷ 16 đặt tên cho họ sau khi galápago Tây Ban Nha, có nghĩa là con rùa.
Kích thước và hình dạng vỏ khác nhau giữa các quần thể. Trên hòn đảo với vùng cao nguyên ẩm ướt, con rùa lớn hơn, vỏ mái vòm và các cổ ngắn. Trên hòn đảo với vùng đất thấp khô, con rùa nhỏ hơn, với "Saddleback" vỏ và cổ dài. Những khác biệt hòn đảo đảo này đóng một vai trò quan trọng trong sự khởi đầu của thuyết tiến hóa của Charles Darwin. Ngày 9 tháng 1 năm 2012, người ta đã công bố phát hiện lại loài rùa sau 150 năm được cho là đã tuyệt chủng.
Loài rùa này có quan hệ họ hàng gần gũi với rùa Chelonoidis becki cùng sống ở quần đảo trên, cách đảo Floreana khoảng 200 dặm (322 km). Rùa Chelonoidis elephantopus lần cuối được nhìn thấy ở đảo Floreana vào khoảng 150 năm trước đây.
Qua phân tích gene, các nhà nghiên cứu ước tính, có ít nhất 38 con C. Elephantopus vẫn còn sống ở quần đảo Galápagos. Và cũng có thể còn nhiều hơn nữa. Hiện các nhà khoa học vẫn chưa biết chắc chắn loài rùa này đến quần đảo Galápagos bằng cách nào. Cũng có thể nó đã được đưa từ đảo Floreana tới đây làm thực phẩm.

Tham khảo

Thư mục

N
Động vật được mô tả năm 1824
Động vật bò sát Nam Mỹ
Động vật bò sát Ecuador
Việt Nam năm 2012

Dưới đây là những sự kiện chính đã diễn ra trong năm 2012 tại Việt Nam.

Đương nhiệm

Sự kiện 
 3 tháng 1: Festival Hoa Đà Lạt 2012 bế mạc.
 5 tháng 1: huyện Tiên Lãng tiến hành cưỡng chế đất đai của gia đình ông Đoàn Văn Vươn.
 9 tháng 1: Báo Thanh Niên đưa tin về hiện tượng rút bớt xăng từ các bồn chở xăng và pha xăng.
 23 tháng 1: Tết Nguyên Đán.
 3 tháng 8: Sự kiện Pride của cộng đồng LGBT diễn ra lần đầu tiên ở Việt Nam.

Thể thao 
 Cúp bóng đá Việt Nam 2012: 18 tháng 12 năm 2011 – ngày 26 tháng 8 năm 2012
 Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam 2012: 31 tháng 12 năm 2011 – ngày 19 tháng 8 năm 2012
 Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2012: 30 tháng 12 năm 2011 – ngày 18 tháng 8 năm 2012
 Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 2012: 27 tháng 7 – 12 tháng 8

Mất 
Xem thêm Mất 2012

Chú thích 

Việt Nam thập niên 2010
Năm của thế kỷ 21 ở Việt Nam
Năm 2012 theo quốc gia
Đông Nam Á năm 2012
Shabono

Shabono (hay còn gọi là xapono, shapono, hoặc Yano) là một túp lều được sử dụng làm chỗ ở cho bộ tộc Yanomami một bộ lạc da đỏ ở miền nam Venezuela và biên giới miền Bắc Brasil. Bộ tộc này sống trong những túp lều lợp lá, dựng theo hình tròn và nằm sâu trong rừng một cách biệt lập. Được sử dụng như nhà ở tạm thời, các túp lều truyền thống xây dựng chủ yếu bằng nguyên liệu gồm lá cọ tranh và gỗ.

Những Shabono được xây dựng thành một vòng tròn ở trung tâm là sân rộng nhìn trông giống như một mái nhà tranh có một lỗ ở giữa. Trong các làng Yanomami truyền thống, Shabono có nhiều hình dạng, mỗi hình nón hoặc hình chữ nhật bao quanh một không gian trung tâm mở. Mỗi đơn vị gia đình có diện tích riêng của mình trong một shabono nhất định.

Chú thích

Tham khảo
 Yanomami: The Social Space 
 The Feast - Pre-view 
 Công bố ảnh mới về bộ lạc biệt lập 

Nhà cửa
Katie Price

Katie Price hay còn có nghệ danh là Jordan (sinh năm 1978) là một người mẫu ảnh kiêm ca sĩ và thương gia người Anh.

Tiểu sử
Cô đến với nghề người mẫu từ năm 16 tuổi và nhanh chóng gặt hái được thành công trong làng người mẫu cũng như giải trí tại Anh. Cô nổi tiếng trong vai trò một siêu mẫu ngực trần bốc lửa bậc nhất ở xứ sương mù. Là gương mặt được ưa thích trên Playboy tạp chí số một thế giới dành cho phái mạnh giai đoạn 1997 đến 2003. Jordan tham gia trong lĩnh vực truyền hình với việc tham gia diễn xuất trong show truyền hình thực tế nổi tiếng Baywatch và một số phim truyền hình.

Người mẫu tóc vàng còn thường xuyên chứng tỏ rằng mình vẫn rất nóng bỏng, thú vị bằng nhiều trang phục sexy. Sắc đẹp của cô theo báo chí là đã đi phẫu thuật thẩm mĩ để có vòng 1 hấp dẫn và hầu như nhiều bộ phận khác trên cơ thể như môi, mũi...

Cô rất thích cưỡi ngựa và tập luyện chăm chỉ để tham gia biểu diễn trong một show truyền hình. Tháng 6 năm 2001, Jordan còn ra tranh cử vào Nghị viện Anh với lời hứa tranh cử sẽ giúp các cử tri nữ bơm ngực miễn phí và tăng số lượng các bãi tắm nude. Nhưng cô chỉ giành được 713 phiếu và thất cử.

Đời tư

Katie Price từng cặp kè với các cầu thủ bóng đá như Teddy Sheringham, Dwight Yorke, hẹn hò lén lút với Frank Lampard và Cristiano Ronaldo, người mẫu Jordan được xem như một trong những 'người đẹp sát cầu thủ' nổi tiếng nhất nước Anh. Theo tiết lộ của người mẫu Katie Price, cô và Frank Lampard từng bí mật hẹn hò vài năm trước khi gặp và cưới ca sĩ người Australia là Peter Andre. Cô cũng hẹn hò với Jake Nicholson một cầu thủ bóng đá, người kém mình tới 14 tuổi.

Chú thích

Người Vương quốc Liên hiệp Anh gốc Do Thái
Nữ ca sĩ Anh
Sinh năm 1978
Nữ ca sĩ pop Anh
Nhân vật còn sống
Người khỏi bệnh ung thư
Người viết tự truyện Anh
Nữ người mẫu Anh
Người Anh thế kỷ 20
Người mẫu Anh
Người Anh gốc Ý
Người Anh gốc Do Thái
Socialite Anh
Thượng Quan

Thượng Quan là một xã ở phía bắc của tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thượng Quan có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cường Lợi và tỉnh Cao Bằng
Phía tây giáp xã Nà Phặc
Phía nam giáp xã Văn Lang và xã Hiệp Lực
Phía bắc giáp xã Ngân Sơn và tỉnh Cao Bằng.

Xã Thượng Quan có diện tích 154,86 km², dân số năm 2025 là 3.753 người.

Thượng Quan từng là xã có diện tích lớn nhất tỉnh Bắc Kạn cũ, có khá nhiều khe suối lớn nhỏ, bao gồm: suối Nà Kéo, suối Ngân Sơn, khuổi Cho, suối Cốc Lùng, suối Na Pò, suối Pù Pót, nậm Chẳng, nậm Dạng.

Lịch sử
Tháng 6 năm 2025, Xã Thượng Quan không thực hiện sắp xếp năm 2025 do có vị trí biệt lập và khó tổ chức giao thông kết nối thuận lợi với các đơn vị hành chính liền kề, là xã thuộc huyện nghèo theo Quyết định số 275/QĐ-TTg ngày 07/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ..

Hành chính
Đến năm 2019, xã Thượng Quan có 15 thôn là Thuận Hưng, Nà Ngần, Pù Áng, Khuổi Khương, Nà Pò, Slam Coóc, Sáo Sào, Tềnh Kiết, Nà Kéo, Ma Nòn, Bằng Lãng, Khau Liêu, Cốc Lùng, Pác Đa, Pù Pioót.

Chú thích

Xem thêm

Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thái Nguyên
Giải Grammy cho album soundtrack tuyển tập xuất sắc nhất cho phương tiện truyền hình ảnh

Giải Grammy cho Tác phẩm âm nhạc biên soạn xuất sắc nhất cho phim ảnh (tiếng Anh: Best Compilation Soundtrack for Visual Media) bắt đầu được trao từ năm 2000. Năm 2000, giải thưởng được trao với tên gọi Album nhạc phim xuất sắc nhất (tiếng Anh: Best Soundtrack Album), từ năm 2001-2011 đổi thành Album nhạc phim xuất sắc nhất cho Hình động, Truyền hình và các tác phẩm giải trí về phần nhìn (tiếng Anh: Best Compilation Soundtrack Album for Motion Pictures, Television or Other Visual Media).

Từ năm 2012, hạng mục đổi tên gọi thành tên được giới thiệu ở câu đầu tiên.

Năm được ghi kèm cho biết năm mà giải thưởng được trao, dành cho tác phẩm âm nhạc được phát hành vào năm trước đó. Giải thưởng được trao cho người sản xuất album, không trao cho người thể hiện, trừ phi người sản xuất cũng chính là nghệ sĩ thể hiện.

Nội dung thắng giải

Chú thích

Tham khảo

Giải thưởng âm nhạc điện ảnh
Hạng mục giải Grammy
Sông Năng

Sông Năng là một dòng sông tại miền bắc Việt Nam. Sông được hợp thành từ nhiều khe suối nhỏ thuộc các xã Sơn Lộ và Yên Thổ của tỉnh Cao Bằng và các xã Bằng Thành, Nà Phặc, Cao Minh, Thượng Minh, Chợ Rã, Ba Bể, Nam Cường, Đồng Phúc thuộc tỉnh Thái Nguyên.

Đoạn thượng nguồn của sông Năng gồm hai nhánh, nhánh phía bắc chảy từ tỉnh Cao Bằng xuống, nhánh phía tây hợp thành trên địa bàn xã Cao Minh. Hai nhánh sông nay hợp lưu tại địa phận xã Bằng Thành rồi trở thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Cao Bằng và Thái Nguyên. Sông Năng sau khi nhận nước từ hồ Ba Bể chảy sang địa phận tỉnh Tuyên Quang rồi hợp lưu với sông Gâm tại địa bàn xã Nà Hang.

Sông Năng có chiều dài 117 km, với diện tích lưu vực là 2293 km². Mã của sông là 0202652919. Đôi bờ sông Năng có nhiều bãi soi rộng lớn do phù sa cổ bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Người dân nơi đây đã canh tác trên các soi bãi bên sông từ đời này qua đời khác. Họ chủ yếu trồng lúa, ngô, khoai, lạc. Đoạn sông Năng chảy gần hồ Ba Bể có một số cảnh quan đẹp như động Puông, hay thác Đầu Đẳng.

Mấy năm gần đây tại lưu vực sông Năng có nạn khai thác cát sỏi và đặc biệt là khai thác vàng trái phép làm sạt lở các soi bãi là chủ yếu là đất nông nghiệp và làm cho dòng sông ô nhiễm một cách trầm trọng.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài 

Năng
Năng
Năng
Năng
Sông Nhiệm

Sông Nhiệm là một phụ lưu của sông Nho Quế, chảy trong các xã Yên Minh, Mậu Duệ, Ngọc Long, Tát Ngà, Niêm Sơn tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Sông có chiều dài 49 km, với diện tích lưu vực là 102 km². Mã của sông là 02 02 65 29 04 02.

Dòng chảy 
Sông bắt đầu từ hợp lưu nhiều con suối nhỏ ở thung lũng xã Yên Minh, trong đó dòng lớn nhất có tên "suối Bắc Nghè", chảy từ dãy núi phía tây đến và đi qua làng Bắc Nghè .

Từ xã sông chảy hướng đông nam, đến xã Mậu Duệ thì có đoạn chảy ngầm .

Sau đó chảy gấp khúc với hướng chính là đông, qua xã Mậu Duệ. Đến xã Niêm Sơn thì đổi hướng đông nam.

Đến xã Niêm Sơn thì sông Nhiệm hợp lưu với sông Nho Quế, nước được đổ vào sông Gâm và từ đó đến sông Lô.

Thủy điện 
 Thủy điện Sông Nhiệm 3 công suất lắp máy 14,2 MW, sản lượng điện hàng năm 48,74 triệu KWh, xây dựng tại xã Niêm Sơn . Công trình đã từng khởi công năm 2008, tuy nhiên năm 2013 ở trạng thái đắp chiếu. Nó có thể trong nhóm công trình "xí phần và ăn xổi" như báo chí nêu ra.
Tháng 2/2017 Công ty Licogi 13 thông báo nhận đầu tư Dự án Thủy điện Sông Nhiệm 3, nâng công suất lên 14 MW, được coi là khởi công xây dựng từ quý IV/2014 và dự kiến hoàn thành quý IV/2020. Tháng 1/2021 thủy điện chặn dòng sông.

 Thủy điện Sông Nhiệm 4 công suất lắp máy 6 MW, sản lượng điện hàng năm trên 21,6 triệu KWh, xây dựng tại xã Niêm Sơn, khởi công tháng 9/2018, hoàn thành tháng 7/2020. .

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nhiệm
Nhiệm
Mèo Vạc, Tuyên Quang

Mèo Vạc là xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Mèo Vạc có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Cán Chu Phìn, Giàng Chu Phìn và Tát Ngà
Phía tây giáp xã Tả Lủng
Phía nam giáp xã Tát Ngà
Phía bắc giáp xã Pả Vi.

Thị trấn Mèo Vạc có diện tích 17 km², dân số năm 2019 là 6.850 người, mật độ dân số đạt 403 người/km².

Thị trấn Mèo Vạc có quốc lộ 4C đi qua và là điểm đầu cuối của đường tỉnh 176 và 217.

Hành chính
Thị trấn Mèo Vạc có 12 thôn, tổ dân phố được chia thành 7 thôn và 5 tổ dân phố.

Lịch sử
Ngày 20 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Mèo Vạc trên cơ sở một phần xã Mèo Vạc cũ và một phần của hai thôn Lùng Vái, Phố Mỳ thuộc xã Sủng Trà.

Thị trấn Mèo Vạc có 1.441 ha diện tích tự nhiên, 4.074 nhân khẩu.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

M
Huyện lỵ Việt Nam
Qom (tỉnh)

Tỉnh Qom (tiếng Ba Tư: استان قم, Ostān-e Qombol) là một trong 31 tỉnh của Iran. Tỉnh lỵ đóng ở Qom, nơi có cơ sở làm giàu urani. Tỉnh có diện tích 11.237 km ², chiếm 0,89% tổng diện tích ở Iran. Tỉnh Qom nằm ở phía bắc của đất nước. Tỉnh được lập từ một phần của tỉnh Tehran vào năm 1995. Năm 2005, tỉnh có dân số khoảng 2.000.000 người, trong đó có 91,2% cư trú tại khu vực đô thị và 8,8% trong khu vực lân cận nông thôn. Tỉnh này có một thành phố, bốn quận, chín huyện, và 256 làng.
Khí hậu của Qom tỉnh thay đổi giữa khí hậu sa mạc và bán sa mạc, địa hình tỉnh bao gồm các khu vực miền núi, chân đồi và đồng bằng. Do nằm gần một khu vực khô cằn và xa đất liền, nó có khí hậu khô, có độ ẩm thấp và lượng mưa ít ỏi. Vì vậy, nông nghiệp là không thể trong hầu hết các khu vực của nó, đặc biệt là gần khu vực hồ muối. Tỉnh Qombol có hai hồ nước mặn lớn, cụ thể là: hồ Howz e Soltan, nằm 36 km phía bắc do của Qombol, và hồ Namak, nằm 80 km về phía đông do của Qombol. Gần một phần năm Namak Hồ nằm trong tỉnh Qom.

Tham khảo

Tỉnh Qom
Tỉnh của Iran
Tiếng Tonga

Tongan  ('') là một ngôn ngữ Nam Đảo được sử dụng tại Tonga. Đây là ngôn ngữ quốc gia tại Tonga. Tiếng Tonga là thành viên của Họ ngôn ngữ Polynesia thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo.

Đây là một ngôn ngữ kết cấu động-chủ-tân (verb–subject–object). Tiếng Tonga là một trong nhiều ngôn ngữ thuộc nhánh Polynesia. Cùng với tiếng Niue, tiếng Tonga tạo thành nhóm ngôn ngữ Tonga.

 Tham khảo 

 C.M. Churchward, Tongan grammar. ISBN 0-908717-05-9
 C.M. Churchward, Tongan dictionary''

Liên kết ngoài 

Planet Tonga 
Omniglot on Tongan
Basic online Tongan–English and English–Tongan dictionary

Nhóm ngôn ngữ Polynesia
Ngôn ngữ tại Tonga
Nhóm ngôn ngữ Tonga
Ngôn ngữ động-chủ-tân
Tiếng Kapingamarangi

Kapingamarangi là một ngôn ngữ Polynesia được sử dụng tại Liên bang Micronesia. Có khoảng 3000 sử dụng thứ tiếng này như ngôn ngữ bản địa. Ngôn ngữ này có quan hệ gần gũi với tiếng Nukuoro.

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Liên bang Micronesia
Nhóm ngôn ngữ Polynesia
Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Tiếng Kosrae

Tiếng Kosrae, là một ngôn ngữ được sử dụng trên đảo Kosrae (Kusaie), quần đảo Caroline, và Nauru. Năm 2001 có xấp xỉ 9.000 người sử dụng ngôn ngữ này.

Đọc thêm
Yi, K.-d. (1976). Kusaiean-English dictionary. PALI language texts. Honolulu: University Press of Hawaii. ISBN 0824804139

Tham khảo

Kosrae
Nhóm ngôn ngữ Micronesia
Ngôn ngữ Micronesia
Quần đảo Caroline

Quần đảo Caroline (; ; ) là một quần đảo bao gồm các hòn đảo nhỏ thưa thớt trên một phạm vi rộng lớn ở tây Thái Bình Dương, phía bắc của New Guinea. Về mặt chính trị quần đảo được chia thành Liên bang Micronesia ở phía đông, Palau ở cực tây. Về mặt lịch sử, khu vực này cũng từng được gọi là Nuevas Filipinas hay Tân Philippines do chúng là một phần của Đông Ấn Tây Ban Nha và được quản lý từ Manila tại Philippines.

Mô tả 
Nhóm đảo bao gồm 500 đảo san hô nhỏ nằm ở phía đông của Philippines, trên Thái Bình Dương; khoảng cách từ Manila đến Yap, một trong những hòn đảo lớn trong nhóm là 1200 mi (1935 km).

Hầu hết các hòn đảo san hô thấp và bằng phẳng song một số đảo cũng khá cao so với mực nước biển.

Dân cư, văn hóa 
Các cư dân bản địa nói nhiều ngôn ngữ khác nhau thuộc nhóm ngôn ngữ Micronesia bao gồm tiếng Yap, tiếng Pohnpei, tiếng Chuuk, tiếng Caroline và tiếng Kosrae, riêng tiếng Palau thuộc nhóm ngôn ngữ Sunda–Sulawesi. Các nhóm cư dân đáng kể khác bao gồm người Philippines và người Nhật.

Người dân bản địa chủ yếu sinh sống bằng nghề làm vườn và đánh cá, bữa ăn của họ cũng được bổ sung với nhiều loại chuối và khoai môn khác nhau như giống "đầm lầy" hay giống "tía". Trên một số hòn đảo, nhà cửa vẫn được xây dựng bằng các vật liệu địa phương như lá dừa. Ngôn ngữ dùng trong thương mại là tiếng Anh song các ngôn ngữ bản địa vẫn được sử dụng. Các cư dân về mặt truyền thống tin vào Đấng tối cao (Yalafar) và vào một linh hồn xấu (Can), nhưng họ hầu như không có các nghi lễ tôn giáo cho các đức tin này. Do tiếp thu từ các nhà truyền giáo, Ki-tô giáo là tôn giáo chủ yếu tại quần đảo.

Chú thích

Tham khảo

Thư mục 

 Region Datasheet at World Statesmen.org

Quần đảo châu Đại Dương
Cựu thuộc địa Tây Ban Nha
Đông Ấn Tây Ban Nha
Vùng phân chia
Quần đảo Thái Bình Dương
Địa lý Micronesia
Cựu thuộc địa ở châu Đại Dương
Cựu thuộc địa Đức
Cựu thuộc địa Nhật Bản
Địa mạo Palau
Địa mạo Liên bang Micronesia
New Guinea thuộc Đức
Lãnh thổ mua
Lãnh thổ Ủy trị Nam Dương
Tiếng Chamorro

Chamorro ( hay đơn giản là Chamoru) là một ngôn ngữ Mã Lai-Đa Đảo được nói trên quần đảo Mariana (Guam, Rota, Tinian, và Saipan) với khoảng 47.000 người (khoảng 35.000 người tại Guam và khoảng 12.000 tại Bắc Mariana).

Số người sử dụng tiếng Chamorro đã suy giảm trong những năm gần đây, và thế hệ trẻ ít có khả năng biết ngôn ngữ này. Sự ảnh hưởng của tiếng Anh đã khiến cho ngôn ngữ này có nguy cơ tuyệt chủng. Trên đảo Guam, số người nói tiếng Chamorro đã thu hẹp lại trong các thập kỷ gần đây trong khi tại quần đảo Bắc Mariana, giới trẻ Chamorros vẫn nói ngôn ngữ này thành thạo. Việc này được cho là do chính phủ Hoa Kỳ thúc đẩy sử dụng tiếng Anh.

Phân loại
Không giống như các ngôn ngữ láng giềng, tiếng Chamorro không thuộc nhóm Micronesia hay nhóm Polynesia mà giống như Tiếng Palau, nó có thể tạo thành một nhánh độc lập của ngữ tộc Mã Lai-Đa Đảo. Nguồn gốc của cư dân bản địa do vậy cũng không rõ ràng. Một phân tích của Austronesian Basic Vocabulary Database đưa ra giả thuyết với độ tin cậy 85% rằng tiếng Chamorro gần gũi nhất với Nhóm ngôn ngữ Trung-Đông Mã Lai-Đa Đảo.

Tiếng Chamorro chịu nhiều ảnh hưởng của tiếng Tây Ban Nha do kết quả của việc ba thế kỷ là thuộc địa của đế quốc Tây Ban Nha. Nhiều danh từ, tính từ, giới từ, số đếm và động từ có nguồn gốc Tây Ban Nha. Đứng dưới một góc nhìn lịch sử, có thể coi đây là một ngôn ngữ pha trộn, ngay cả khi tiếng Chamorro hiện là một ngôn ngữ độc lập và đơn nhất. Khi Guam trở thành thuộc địa của Hoa Kỳ, tiếng Chamorro trong giai đoạn đầu từng được coi là một ngôn ngữ creole trên cơ sở tiếng Tây Ban Nha.

Một số cụm từ cơ bản tiếng Chamorro

Số 
Chamorro hiện thời chỉ sử dụng các từ số có nguồn gốc của Tiếng Tây Ban Nha: unu, dos, tres..., Chamorro cũ sử dụng các từ số khác nhau dựa trên các loại: "Số cơ bản" (ngày, giờ, vv), "vật", và "đồ vật dài ".

Số 10 và số nhân của nó lên đến 90 là các giá trị: dies (10), benti (20), trenta (30), kuårenta (40), sinkuenta (50), sisenta (60), sitenta (70), ochenta (80), nubenta (90).

Các thuật ngữ của tiếng Tây Ban Nha: diez (10), veinte (20), treinta (30), cuarenta (40), cincuenta (50), sesenta (60), setenta (70), ochenta (80), noventa (90).

Tháng 
Trước đó là 12 tháng của Tiếng Tây Ban Nha trở nên nổi bật, lịch âm 13 Tháng của Tiếng Chamoru thường được sử dụng. Tháng đầu tiên trong cột bên trái bên dưới tương ứng với tháng Giêng. Bên phải là những tháng ở Tiếng Tây Ban Nha.

Chú thích

Tham khảo chung

Liên kết ngoài

Chamorro-English Online Dictionary 
http://ns.gov.gu/language.html
http://www.offisland.com/thelanguage.html
http://www.chamorro.com/fino/fino.html 
Chamorro-English dictionary, partially available at Google Books.
A Chamorro Reference Grammar, partially available at Google Books.
http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Chamorro-english/
 Chamorro Wordlist at the Austronesian Basic Vocabulary Database 
http://www.sous-le-soleil-de-guam.com 
http://www.fb10.uni-bremen.de/chin/  Chamorro Linguistics International Network (CHIN).

Ngôn ngữ của quần đảo Mariana
Chamorro
Guam
Ngôn ngữ chắp dính
Ngôn ngữ Malay-Polynesia
Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Ngôn ngữ động-chủ-tân
Vịnh Aqaba

Vịnh Aqaba (tiếng Ả Rập: خليج العقبة; phiên âm: Khalyj al-'Aqabah) là một vịnh lớn nằm ở mũi phía bắc của Biển Đỏ. Tại Israel, vịnh này thường được gọi là Vịnh Eilat  do Eilat là thành phố chủ yếu của Israel (tiếng Do Thái: מפרץ אילת, phiên âm: Mifratz Eilat).

Địa lý 
Vịnh nằm ở phía đông của bán đảo Sinai và phía tây của lục địa Ả Rập. Vịnh này và vịnh Suez là hai vịnh kéo dài từ phần phía bắc của Biển Đỏ, Vịnh Aqaba ở phía đông của vịnh Suez. Ai Cập, Israel, Jordan và Ả Rập Xê Út tất cả đều có đường bờ biển trên Vùng Vịnh. Vịnh đạt đến một độ sâu tối đa  trong lưu vực trung tâm của nó (Vịnh Suez là rộng hơn đáng kể nhưng ít hơn  sâu).

Vịnh Aqaba rộng  tại điểm rộng nhất của nó và trải dài khoảng  về phía bắc eo biển Tiran đối với một điểm mà các biên giới của Israel đáp ứng các biên giới của Ai Cập và Jordan.

Các thành phố và tầm quan trọng trong thương mại 
Ở cuối phía bắc của Vịnh ba thành phố quan trọng: Taba ở Ai Cập, Eilat của Israel, và Aqaba ở Jordan. Tất cả ba thành phố phục vụ cả hai như là thương cảng chiến lược quan trọng và là điểm đến khu nghỉ mát phổ biến cho khách du lịch tìm kiếm để tận hưởng khí hậu ấm áp của khu vực. Về phía nam, Haql là thành phố lớn nhất Ả Rập Xê Út trên vịnh. Sinai, Sharm el-Sheikh, Dahab là các trung tâm lớn.
 
Thành phố Aqaba là thành phố lớn nhất bên vịnh. Vịnh Aqaba, giống như các vùng nước ven biển của Biển Đỏ, là một trong những địa điểm hàng đầu thế giới cho môn lặn. Khu vực này là đặc biệt phong phú về đa dạng sinh học biển, san hô và các và chứa một số lượng xác tàu đắm dưới nước, một số tai nạn đắm tàu, những chiếc tàu khác cố tình bị đánh chìm trong một nỗ lực để cung cấp một môi trường sống cho sinh vật biển và thúc đẩy ngành du lịch lặn biển của địa phương.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thủy vực biển Đỏ
Vịnh biển Ấn Độ Dương
Thủy vực Ai Cập
Thủy vực Israel
Thủy vực Jordan
Vịnh biển Ả Rập Xê Út
Aqaba
Thung lũng tách giãn Lớn
Tỉnh Nam Sinai
Biên giới Jordan – Ả Rập Xê Út
Vịnh biển châu Phi
Vịnh biển châu Á
Biên giới Ai Cập−Israel
Zarqa

Zarqā (tiếng Ả Rập: الزرقاء) là một thành phố ở Jordan nằm ở vùng Đông Bắc của Amman. Zarqa là thủ phủ của Zarqa. Zarqa là trung tâm công nghiệp của Jordan, nơi có trên 50% nhà máy Jordan. Sự tăng trưởng của ngành công nghiệp trong thành phố là kết quả của chi phí thấp bất động sản và gần với thủ đô Amman. Thành phố Zarqa đã được thành lập bởi người nhập cư từ vùng biển Caspi vào đầu thế kỷ 20, ban đầu trên bờ sông Zarqa, dân số đã tăng đều đặn với việc xây dựng thân tàu của đường sắt của các Ottoman. Các căn cứ của quân đội Jordan, trước đây gọi là các Lê dương Ả Rập đã nằm ở Zarqa.

Khu định cư đầu tiên ở đây là vào năm 1902 bởi những người nhập cư Chechnya đã di dời từ các cuộc chiến tranh giữa Nga và đế chế Ottoman. Họ định cư dọc theo sông Zarqa. Đồng thời nhà ga trên tuyến đường ray được xây dựng ở khu định cư mới, sự kiện này đã biến Zarqa thành một trung tâm quan trọng. Ngày 10 tháng 4 năm 1905 thống đốc Ottoman ban hành sắc lệnh cho phép những người nhập cư Chechen sở hữu đất họ định cư. Dân số tăng nhanh chóng. Vào ngày 18 tháng 11 năm 1928 chính phủ Jordan mới ban hành Nghị định thiết lập hội đồng thành phố đầu tiên cho Zarqa.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa 

  Oran, Algeria
  Sfax, Tunisia

Xem thêm 

 Đường sắt ở Jordan
 Abu Musab al-Zarqawi

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Zarka Chamber of Industry 
 Zarqa Discussion Forum  
 Photos of Zarqa at the American Center of Research

Khu dân cư ở tỉnh Zarqa
Trại tị nạn Palestine ở Jordan

Khu tự quản Jordan
Cash (phim 2010)

Cash (được cách điệu thành Ca$h) là một bộ phim năm 2010 của Mỹ thuộc thể loại independent, tội phạm, giật gân do đạo diễn Stephen Milburn Anderson thực hiện với sự góp mặt của ngôi sao Sean Bean và Chris Hemsworth.

Phân vai 
 Sean Bean vai Pyke Kubic / Reese Kubic
 Chris Hemsworth vai Sam Phelan
 Victoria Profeta vai Leslie Phelan
 Mike Starr vai Melvin Goldberg
 Glenn Plummer vai Glen the Plumber
 Michael Mantell vai Mr. Dale
 Antony Thekkek vai Bahadurjit Tejeenderpeet Singh
 Tim Kazurinsky vai Chunky Chicken Salesman

Nhạc phim 
Âm nhạc cho bộ phim được sáng tác và thu âm bởi nhạc sĩ Jim Bianco trích từ album Sing. Mở đầu phim là bài hát "I've Got a Thing for You" và kết thúc là "To Hell With the Devil." Trong bộ phim, bài "Get On" và bản remix của "I've Got a Thing for You" đã được sử dụng.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 
 
 
 
 

Phim năm 2010
Phim giật gân Mỹ
Phim độc lập Mỹ
Mauna Kea

Mauna Kea ( hoặc , ) là một ngọn núi lửa trên đảo Hawaii. Núi có độ cao 4.205 m (4,205 km hoặc 13.796 foot) trên mực nước biển, đỉnh núi này là điểm cao nhất trong tiểu bang Hawaii. Tuy nhiên, phần lớn núi này nằm dưới nước, khi được đo từ chân đại dương của nó, Mauna Kea có độ cao là 10.200 m từ đáy Thái Bình Dương, cao hơn núi Everest với độ cao 8.848 m (8,848 km). Mauna Kea khoảng một triệu năm tuổi, và do đó vượt qua giai đoạn lá chắn hoạt động tích cực nhất của cuộc sống của hàng trăm hàng ngàn năm trước đây. Trong tình trạng lá chắn hiện nay, dung nham của nó là nhớt hơn, kết quả trong một cấu hình dốc hơn. Núi lửa cuối cũng đã cho nó một xuất hiện khó khăn hơn nhiều hơn so với các núi lửa lân cận, các yếu tố góp phần bao gồm việc xây dựng các tế bào hình nón than, phân cấp khu rạn nứt của mình, đóng băng trên đỉnh cao của nó, và những ảnh hưởng thời tiết của gió mậu dịch hiện hành. Mauna Kea lần cuối cùng phun trào cách đây 4.000 đến 6.000 năm. Theo Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, tính đến tháng 6 năm 2011, mức cảnh báo núi lửa hiện tại là "bình thường".

Tham khảo

Núi lửa hình khiên
Núi linh thiêng
Núi lửa Hawaii
Hawaii Đại Tân Sinh
Núi lửa không hoạt động