Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Họ Thập xỉ hoa

Họ Thập xỉ hoa (từ tiếng Trung: 十齿花科, nghĩa là hoa mười răng) hay họ Đi pen tô (phiên âm từ tên khoa học) là tên gọi trong tiếng Việt của một họ thực vật hạt kín với danh pháp Dipentodontaceae.

Lịch sử
Chi Dipentodon được Stephen Troyte Dunn đặt tên và miêu tả lần đầu tiên và năm 1911 trong cái mà ngày nay người ta gọi là Kew Bulletin (Tập san Kew). Vào thời kỳ đó, Dunn đã viết:

Chi Dipentodon được Elmer Drew Merrill đặt trong họ của chính nó vào năm 1941, nhưng việc sắp xếp như vậy nói chung ít được công nhận. Thay vì thế, phần lớn các nhà thực vật học xếp Dipentodon vào trong họ được định nghĩa khá tệ hại và hỗn tạp có danh pháp là Flacourtiaceae (họ Mùng quân). Trong thế kỷ 21, họ Flacourtiaceae chỉ còn được một ít các nhà phân loại học công nhận cũng như có định nghĩa hẹp hơn. Chi Dipentodon không có quan hệ họ hàng với Flacourtiaceae sensu stricto, một đơn vị phân loại tách biệt của họ Salicaceae. Các nghiên cứu phát sinh chủng loài ở cấp độ phân tử đã dẫn tới sự chấp nhận rộng rãi đối với họ Dipentodontaceae và vị trí của nó trong bộ Huerteales. Một vài tác giả đã định nghĩa họ này như là chỉ bao gồm mỗi chi Dipentodon. Các tác giả khác, theo khuyến cáo từ nghiên cứu năm 2006 lại gộp thêm cả chi Perrottetia.

Phân loại
Hệ thống Cronquist năm 1981 xếp họ này trong bộ Đàn hương (Santalales). Khi phân loại của hệ thống APG II được công bố năm 2003, vị trí phân loại của chi Dipentodon vẫn chưa rõ và người ta đặt nó ở vị trí incertae sedis trong thực vật hạt kín. Nó được liệt kê trong phụ lục TAXA OF UNCERTAIN POSITION (CÁC ĐƠN VỊ PHÂN LOẠI CÓ VỊ TRÍ KHÔNG CHẮC CHẮN). Tuy nhiên, hệ thống APG III năm 2009 lại gộp cả hai chi Dipentodon (1 loài) và Perrottetia (15 loài) vào trong họ Dipentodontaceae. Như thế theo APG III, họ này chứa 2 chi với khoảng 16 loài, phân bố trong khu vực Đông Nam Á tới Malesia và từ México tới Peru.

Chú thích

Tham khảo
 Dipentodontaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Version: 20-5-2010.

Thực vật Ấn Độ
Ivars de Noguera

Ivars de Noguera là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Catalonia Tây Ban Nha. Đô thị Ivars de Noguera có diện tích là 14,62 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 360 người với mật độ 24,12 người/km². Đô thị Ivars de Noguera có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Tarroja de Segarra

Tarroja de Segarra là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Catalonia Tây Ban Nha. Đô thị Tarroja de Segarra có diện tích là 7,6 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 178 người với mật độ 23,42 người/km². Đô thị Tarroja de Segarra có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
Sarroca de Lleida

Sarroca de Lleida là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Sarroca de Lleida có diện tích là 41,24 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 423 người với mật độ 10,5 người/km². Đô thị Sarroca de Lleida có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segrià
Granyena de Segarra

Grañena, tên chính thức trong tiếng Catalan Granyena de Segarra Granyena de Segarra là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Granyena de Segarra có diện tích là 16,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 139 người với mật độ 8,53 người/km². Đô thị Granyena de Segarra có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
Sant Guim de la Plana

Sant Guim de la Plana là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Sant Guim de la Plana có diện tích là 12,5 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 192 người với mật độ 15,36 người/km². Đô thị Sant Guim de la Plana có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
Granyanella

Granyanella là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Granyanella có diện tích là 24,4 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 156 người với mật độ 6,39 người/km². Đô thị Granyanella có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
Prats i Sansor

Prats i Sansor là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Prats i Sansor có diện tích là 9,64 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 245 người với mật độ 25,41 người/km². Đô thị Prats i Sansor có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở tỉnh Lérida
Els Alamús

Alamús, tiếng Catalan: Els Alamús là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Els Alamús có diện tích là 20,21 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 759 người với mật độ 36,57 người/km². Đô thị Els Alamús có cự ly 10,8 km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Els Omellons

Omellóns hay Els Omellons là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Els Omellons có diện tích là 11,19 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2018 là 212 người với mật độ 23,7 người/km². Đô thị Els Omellons có cự ly 6 km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Àger

Àger là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Àger có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Àger có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Albatàrrec

Albatàrrec là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Albatàrrec có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Albatàrrec có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Đô thị ở Segrià
Albesa

Albesa là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Albesa có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Albesa có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Alfarràs

Alfarràs là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Alfarràs có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Alfarràs có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Alfés

Alfés là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Alfés có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Alfés có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segrià
Alguaire

Alguaire là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Alguaire có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Alguaire có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Almatret

Almatret là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Almatret có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Almatret có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Kagema

Kagema là một thuật ngữ dùng để chỉ một dạng mại dâm nam ở Nhật Bản và thường là những người đồng tính luyến ái. Họ phục vụ các khách hàng hỗn hợp nam và nữ các hoạt động tình dục và được trả tiền giống gái mại dâm.

Tham khảo

Kabuki
Mại dâm ở Nhật Bản
Lịch sử tính dục người
Thuật ngữ tiếng Nhật
Lleida

Lleida (, ;  ) là một thành phố nằm ở miền tây Catalunya, Tây Ban Nha. Đây là thủ phủ và thành phố lớn nhất của tỉnh Lleida và cũng là trung tâm của comarca Segrià.

Về địa lý, nó nằm ở vùng lún Trung Catalunya. Thành phố có 137.387 dân , bao gồm tính cả vùng phụ cận Raimat và Sucs.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức Lleida 
Video of the Seu Vella of Lleida 

Lleida
Segrià
Đô thị ở Lérida
Liên họ Người

Liên họ Người (danh pháp khoa học: Hominoidea) là một liên họ gồm hai họ "khỉ không đuôi dạng người" hay "vượn dạng người" (tiếng Anh: ape còn được gọi là khỉ hay khỉ không đuôi) đang tồn tại là Hominidae (họ Người) và Hylobatidae (họ Vượn), và có thể bao gồm cả bốn họ tuyệt chủng trong tiểu bộ Catarrhini, bộ Linh trưởng.

Phân loại 
Tiểu bộ Khỉ mũi hẹp
 Liên họ Cercopithecoidea
 Họ †Afropithecidae
 Chi †Afropithecus
 Họ Cercopithecidae: Khỉ Cựu thế giới
 Liên họ Hominoidea
 Họ †Chororapithecus cũng được cho là thuộc họ Hominidae
 Họ Hylobatidae: vượn
 Chi †Bunopithecus: †Bunopithecus sericus
 Chi Hylobates
 Hylobates agilis: Vượn tay đen
 Hylobates albibarbis: Vượn râu trắng Borneo
 Hylobates klossii: Vượn Kloss, vượn Mentawai hay Bilou
 Hylobates lar: Vượn tay trắng
 Hylobates moloch: Vượn bạc
 H. moloch moloch: Vượn bạc miền tây hay vượn Java miền tây
 H. moloch pongoalsoni: Vượn bạc miền đông hay vượn Trung Java
 Hylobates muelleri: Vượn Borneo Müller
 H. muelleri muelleri: Vượn xám Müller
 H. muelleri abbotti: Vượn xám Abbott
 H. muelleri funereus: Vượn xám miền bắc
 Hylobates pileatus: Vượn pilê
 Chi Hoolock
 Hoolock hoolock: Vượn mày trắng miền tây
 Hoolock leuconedys: Vượn mày trắng miền đông
 Chi Nomascus: Vượn mào
 Nomascus annamensis: Vượn mào đen má hung Trung bộ
 Nomascus concolor: Vượn đen tuyền tây bắc
 N. concolor concolor: Bắc Bộ, Việt Nam
 N. concolor lu: Lào
 N. concolor jingdongensis: Trung Vân Nam
 N. concolor furvogaster: Tây Vân Nam
 Nomascus nasutus: Vượn đen Đông Bắc
 N. nasutus hainanus: Vượn mào đen Hải Nam
 N. nasutus nasutus: Vượn Cao Vít
 Nomascus siki: Vượn Siki hay vượn má trắng phương nam
 Nomascus leucogenys: Vượn đen má trắng
 Nomascus gabriellae: Vượn đen má hung
 Chi Symphalangus
 Symphalangus syndactylus: Vượn ngón chân hợp
 Họ Hominidae: khỉ dạng người loại lớn
 Chi Pongo: đười ươi
 Pongo pygmaeus: Đười ươi Borneo
 Pongo abelii: Đười ươi Sumatra
 Chi Gorilla: gôrila, khỉ đột, đại tinh tinh
 Gorilla gorilla
 Gorilla beringei
 Chi Homo: người
 Homo sapiens: người
 Chi Pan: tinh tinh, hắc tinh tinh
 Pan troglodytes: Tinh tinh thông thường
 Pan paniscus: Tinh tinh lùn
 Vượn Bili, mới phát hiện, chưa phân loại
 Họ †Proconsulidae 
 Họ †Pliobatidae
 Chưa rõ ràng

Xem thêm

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Hominoid systematics: The soft evidence  by David Pilbeam . Agreement between cladograms based on molecular and anatomical data.
 Dirtpage: Apes
Đường sắt Nghi Xương – Vạn Châu

Đường sắt Nghi Xương-Vạn Châu, hay Đường sắt Nghi-Vạn (  bính âm: Yíwàn Tiělù) là tuyến đường sắt hoàn thành vào năm 2010 nối giữa hai thành phố Nghi Xương (tỉnh Hồ Bắc) và Vạn Châu (đô thị Trùng Khánh) qua thành phố Lợi Xuyên. Nó sẽ là một phần trong tuyến đường vận tải hành khách chuyên dụng Thượng Hải-Hán Khẩu-Thành Đô trong tương lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Yichang-Wanzhou Railway Project, Peoples Republic of China (2003) , at Asian Development Bank site. Discusses both technical and social issues.

Đường sắt Trung Quốc
Hồ Bắc
Trùng Khánh
Đại học Lleida

Đại học Lleida, gọi tắt là UdL (tiếng Catalan: Universitat de Lleida), là một trường đại học có trụ sở tại Lérida (Catalonia), Tây Ban Nha. Đây là trường đại học đầu tiên tại Catalonia và toàn bộ Crown Aragon. Được thành lập giữa 1297 và 1301, có lẽ với tên Estudi General (Studium Generale) trong phong cách của trường Đại học khác được thành lập vào thời gian đó (chẳng hạn như Đại học Valencia), và bị đóng cửa thông qua một đạo luật của hoàng gia hoặc "Real Cédula" trong năm 1717 cùng với việc cấm đoán của phần còn lại của trường Đại học Catalan và các tổ chức chính trị ban đầu của Catalonia. Felipe V thành lập một trường đại học ở Cervera, một thị trấn 70 km. phía đông Lleida nơi có chính quyền đã hỗ trợ phe của ông trong cuộc Chiến tranh thừa kế Tây Ban Nha năm 1713, thay thế tất cả các trường đại học Catalan.
Trường được

Trường được lập lại vào ngày 12 tháng 12 năm 1991 sau khi vài trăm năm theo một đạo luật được thông qua bởi Quốc hội Catalan.

Trường đại học và cao đẳng Tây Ban Nha
Khởi đầu thập niên 1290
Khởi đầu năm 1300 ở châu Âu
Khởi đầu năm 1991 ở Tây Ban Nha
Alòs de Balaguer

Alòs de Balaguer là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Alòs de Balaguer có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Alòs de Balaguer có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Artesa de Lleida

Artesa de Lleida là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Artesa de Lleida có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Artesa de Lleida có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segrià
Bellcaire d'Urgell

Bellcaire d'Urgell là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Bellcaire d'Urgell có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Bellcaire d'Urgell có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Noguera
Bellmunt d'Urgell

Bellmunt d'Urgell là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Bellmunt d'Urgell có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Bellmunt d'Urgell có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Noguera
Bellver de Cerdanya

Bellver de Cerdanya là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Bellver de Cerdanya có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Bellver de Cerdanya có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở tỉnh Lérida
Bellvís

Bellvís là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Bellvís có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Bellvís có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Pla d'Urgell
Cabanabona

Cabanabona là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Cabanabona có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Cabanabona có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo 

Đô thị ở Noguera
Guissona

Guissona là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Guissona có diện tích là 18,1 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 6267 người với mật độ 346,24 người/km². Đô thị Guissona có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
La Granja d'Escarp

La Granja d'Escarp là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị La Granja d'Escarp có diện tích là 38,67 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 986 người với mật độ 25,5 người/km². Đô thị La Granja d'Escarp có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Khu dân cư ở Segrià
Llimiana

Llimiana là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña, Tây Ban Nha. Đô thị có diện tích 41,03 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 173 người với mật độ 4,22 người/km². Đô thị Llimiana có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Menàrguens

Menàrguens là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Menàrguens có diện tích là 20,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 867 người với mật độ 42,71 người/km². Đô thị Menàrguens có cự ly 17 km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Mollerussa

Mollerussa là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Catalunya Tây Ban Nha. Đô thị Mollerussa có diện tích là 7,05 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 14.733 người với mật độ 2089,79 người/km². Đô thị Mollerussa có cự ly 23,5 km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Preixens

Preixens là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Preixens có diện tích là 28,9 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 506 người với mật độ 17,51 người/km². Đô thị Preixens có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Noguera
Rialp

Rialp là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Rialp có diện tích là 56 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 653 người với mật độ 11,68 người/km². Đô thị Rialp có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Talavera, Lleida

Talavera là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Talavera (Lleida) có diện tích là 30,1 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 302 người với mật độ 10,3 người/km². Đô thị Talavera (Lleida) có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segarra
Torrefarrera

Torrefarrera là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Torrefarrera có diện tích là 23,48 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 4151 người với mật độ 176,79 người/km². Đô thị Torrefarrera có cự ly 6,9 km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida
Đô thị ở Segrià
Tarazona de la Mancha

Tarazona de la Mancha là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Vilagrassa có diện tích là 212,58 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 6746 người với mật độ 31,73 người/km². Đô thị Vilagrassa có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete
Khởi đầu năm 1564 ở Tây Ban Nha
Đười ươi Borneo

Đười ươi Borneo, (danh pháp hai phần: Pongo pygmaeus), là một loài đười ươi trong họ Hominidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Linnaeus mô tả năm 1760. Chúng là loài bản địa của đảo Borneo. Cùng với đười ươi Sumatra có kích thước nhỏ hơn một chút, nó thuộc về chi duy nhất của khỉ không đuôi lớn có nguồn gốc ở châu Á.

Đười ươi Borneao có vòng đời của khoảng 35 đến 40 năm trong tự nhiên, trong điều kiện nuôi nhốt nó có thể sống được 60 . Một cuộc khảo sát của đười ươi hoang dã tìm thấy những con đực nặng trên 75 kg trung bình (165 lb), từ. 50–100 kg (110-200 lb), và 1,2-1,4 m (4-4,7 ft); nữ trung bình 38,5 kg (82 lb), dao động 30–50 kg (66-110 lb), và 1-1,2 m (3,3–4 ft).

Môi trường sống và phân bố
Đười ươi Borneo sống trong rừng lá rộng ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới ở vùng đất thấp Borneo, cũng như khu vực miền núi lên đến 1.500 mét (4.900 ft) trên mực nước biển. Loài này sống trên khắp tán rừng nguyên sinh và thứ sinh, và di chuyển khoảng cách lớn để tìm trái cây.

Đười ươi Borneo có thể được tìm thấy trong hai tiểu bang của Malaysia Sabah và Sarawak, và ba trong bốn tỉnh Indonesia của Kalimantan. Do sự phá hủy môi trường sống, sự phân bố loài này bây giờ là rất loan lổ khắp hòn đảo, các loài trở nên hiếm hoi tại phía đông nam đảo, cũng như trong các khu rừng giữa sông Rejang ở trung tâm Sarawak và sông Padas ở phía Tây Sabah.

Bảo tồn 
Loài này đang được nuôi bảo tồn do bị mất môi trường sống và để lấy lông. Tuy nhiên, khả năng sinh sản của loài này rất thấp dẫn những khó khăn trong việc nuôi bảo tồn loài này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1760
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Malaysia
Kalimantan
Động vật có vú Borneo
Đông Kalimantan
Động vật đặc hữu Borneo
Sabah
Sarawak
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Montealegre del Castillo

Montealegre del Castillo là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị có diện tích 177,79 kilômét vuông, dân số năm 2023 là 2040 người với mật độ 11,57 người/km².

Tham khảo 

Đô thị ở Albacete
Cung Trầm Tưởng

Cung Trầm Tưởng (1932 - 9 Tháng Mười, 2022), tên thật là Cung Thức Cần, là một nhà thơ hiện đại Việt Nam sau định cư ở Hoa Kỳ.

Tiểu sử
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28 tháng 2 năm 1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi (1947), ông bắt đầu làm thơ, và có tập thơ đầu tay tên là Sóng đầu dòng (chưa in).

Năm 1949, ông rời Hà Nội vào Sài Gòn, học tiếp trung học tại trường Chasseloup Laubat (nay là Trường Trung học phổ thông Lê Quý Đôn, Thành phố Hồ Chí Minh).

Năm 1952, sau một năm học đại học, ông sang Pháp du học tại Trường Kỹ sư không quân ở Salon-de-Provence.

Năm 1957, ông tốt nghiệp trở về nước làm trong ngành không quân của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trong năm này, hai bài thơ của ông là "Mùa thu Paris" và "Vô đề" (thơ trường thiên) xuất hiện trong tuyển tập Đất đứng của nhóm Quan Điểm (gồm Mặc Đỗ, Vũ Khắc Khoan, Nghiêm Xuân Hồng), và đã làm người đọc chú ý.

Năm 1958, ông đứng ra chủ trương tờ Văn nghệ mới và cộng tác thường xuyên cho các tạp chí Sáng tạo, Hiện đại, Nghệ thuật, Văn, Khởi hành...

Trong khoảng thời gian này, nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc một số bài thơ của ông, đó là những bài "Mùa thu Paris", "Chưa bao giờ buồn thế"  (Phạm Duy gộp lại và lấy tên là "Tiễn em", "Bên ni bên nớ", "Khoác kín" (Phạm Duy lấy tên "Chiều đông"), "Kiếp sau", "Về đây"... Tổng cộng trong 13 bài thơ trong tập Tình ca của ông thì 6 bài Phạm Duy chọn phổ nhạc.

Năm 1962, ông sang Hoa Kỳ học về khí tượng, đậu Tiến sĩ khí tượng học tại Đại học Saint Louis. Sau đó, ông trở về Sài Gòn tiếp tục làm trong binh chủng Không quân Việt Nam Cộng hòa với cấp bực cuối cùng là Trung tá (1975). Dưới chế độ cộng sản, ông bị bắt đưa đi cải tạo 10 năm trong 8 trại giam và thả về với thêm 3 năm quản chế.

Năm 1993, ông sang Hoa Kỳ định cư ở Eagan, tiểu bang Minnesota. Ông mất ngày 9 Tháng Mười, 2022 tại Saint Paul, Minnesota, thọ 90 tuổi.

Tác phẩm
Tác phẩm của Cung Trầm Tưởng đã in:
Tình ca (Sài Gòn: Công đàn, 1959)
Lục bát Cung Trầm Tưởng (Sài Gòn: Con đuông, 1970)
Lời viết hai tay thơ tù cải tạo (Bonn: Imn, 1994)
Bài ca níu quan tài thơ tù cải tạo (tác giả tự xuất bản, Minnesota, Hoa Kỳ, 2001)
Một hành trình thơ (Falls Church, Virginia: Tiếng Quê Hương, 2012)

Theo nhà nghiên cứu T. Khuê thì thơ Cung Trầm Tưởng thường có giọng buồn. Nhưng là giọng buồn nguyên thủy, gợi nỗi cô đơn hiện sinh, khi con người nhận thức lại chính mình...

Thơ Cung Trầm Tưởng
Trích giới thiệu:

Chú thích

Sách tham khảo
T. Khuê, mục từ Cung Trầm Tưởng trong Từ điển văn học (bộ mới, tr. 334). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.

Người Hà Nội
Cựu học sinh Collège Chasseloup-Laubat
Nhà thơ Việt Nam
Nhà thơ gốc Việt
K-liên thông

Đồ thị G được gọi là k - liên thông (tiếng Anh: k-connected) hay đầy đủ hơn là k - đỉnh liên thông (tiếng Anh: k-vertex-connected) nếu ta xóa đi không quá k-1 đỉnh bất kì và các cạnh liên thuộc với các đỉnh đó thì đồ thị còn lại vẫn liên thông.

Nhận xét: 
 Mọi đồ thị (không rỗng) đều là 0 - liên thông.
 Mọi đồ thị liên thông đều là 1 - liên thông.
 Đồ thị đầy đủ  là (n-1) - liên thông.
 Một đồ thị là k - liên thông thì cũng là h - liên thông với h<k, 0<k.

Số k lớn nhất sao cho G là k - liên thông được gọi là độ liên thông (tiếng Anh: connectivity), ký hiệu là κ(G).

Ví dụ:

Đồ thị H trong hình vẽ có 6 đỉnh, nếu ta xóa đi 3 đỉnh bất kì và các cạnh liên thuộc với chúng, đồ thị còn lại vẫn liên thông, do đó H là 3 - liên thông, và tất nhiên cũng là 2 - liên thông và 1 - liên thông. Nếu như ta xóa 4 đỉnh màu đỏ thì đồ thị không còn liên thông nữa, do đó κ(H) = 4.

Định lý về đồ thị k - liên thông

Định lý Mader (1972) 
Mọi đồ thị có bậc trung bình (tiếng Anh: avergae degree) lớn hơn hoặc bằng 4k thì có ít nhất một đồ thị con là k - liên thông.

Xem thêm
k - cạnh liên thông

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lý thuyết đồ thị
Họ đồ thị
Rigel

Rigel (β Ori, β Orionis, Beta Orionis) là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Lạp Hộ, là ngôi sao sáng thứ 7 trên bầu trời đêm, là ngôi sao siêu khổng lồ xanh trắng, với cấp sao biểu kiến 0,18. Mặc dù theo định danh Bayer nó có ký hiệu "beta", sao Rigel luôn luôn sáng hơn ngôi sao Alpha Orionis (Betelgeuse). Người Trung Hoa cổ đại gọi nó với tên là Sâm Tú Thất (參宿七), tức sao Sâm số 7.

Tính chất vật lý
Rigel đã được nghiên cứu khá kĩ bằng các đo đạc chính xác nhờ phương pháp thị sai: ước lượng qua quang phổ các nhà thiên văn thu được giá trị khoảng cách từ Trái Đất đến nó vào khoảng , và dữ liệu từ vệ tinh Hipparcos với giá trị "tin cậy nhất" là , với sai số biên khoảng 19%. Rigel là sao siêu khổng lồ xanh, có khối lượng 21 lần khối lượng Mặt Trời, độ sáng lớn gấp 120.000 lần độ sáng của Mặt Trời. Rigel là ngôi sao sáng nhất trong vùng lân cận với Mặt Trời; ngôi sao gần nhất mạnh hơn nó là Naos, cách Trái Đất 1.100 năm ánh sáng trong chòm sao Thuyền Vĩ. Ngôi sao Rigel rất sáng khi ở vị trí cách nó 1 đơn vị thiên văn, nó là một quả cầu chiếu sáng không thể tưởng tượng được với đường kính góc là 35° với cấp sao -38. Công suất thông lượng bằng 100 MW / m² hay 10 kW / cm², trong khi của Mặt Trời bằng 1,4 kW / m². Công suất thông lượng ở khoảng cách này bằng với công suất thông lượng từ một que hàn ở khoảng cách chỉ vài milimét; bất kì vật nào nằm gần ngôi sao trong khoảng cách này sẽ bị bốc hơi và thổi ra xa bởi gió sao cực mạnh.

Với độ sáng và sự di chuyển của mình trong vùng tinh vân, Rigel làm sáng lên một số đám mây bụi trong vùng lân cận chung của nó, nổi bật nhất là IC 2118 (tinh vân Đầu Phù thủy - the Witch Head Nebula). Rigel cũng kết hợp với tinh vân Lạp Hộ, mặc dù khoảng cách từ Trái Đất đến tinh vân gấp hai lần khoảng cách đến Rigel nhưng hai thiên thể nằm khá gần nhau trong chòm sao Lạp Hộ nếu nhìn từ Trái Đất. Tuy có khoảng cách khác nhau như vậy, quỹ đạo chuyển động của Rigel trong không gian trong tương lai có thể sẽ gần lại với tinh vân khi nhìn từ Trái Đất. Từ đó có thể phân loại Rigel là thành viên bên ngoài thuộc tập hợp Orion OB1 (Orion OB1 Association), cùng với nhiều thiên thể sáng khác trên bầu trời; cụ thể hơn, nó là thành viên của tập hợp Taurus-Orion (Taurus-Orion R1 Association), với nhóm OB1 là những ngôi sao nằm gần tinh vân và hình thành gần đây.

Rigel là một biến tinh, một sao siêu khổng lồ biến đổi bất thường, với độ sáng thay đổi từ 0,03 đến 0,3 of trong khoảng 22-25 ngày. Hệ Rigel thường chứa 3 ngôi sao. Một số người đề xuất thêm ngôi sao thứ 4, nhưng nói chung đây là một sự nhầm lẫn về các sao biến quang chính, mà nguyên nhân là ở sự co giãn mang tính vật lý của bề mặt sao.

Xem thêm

 Sao cực siêu khổng lồ
 Sao khổng lồ
 Sao khổng lồ xanh
 Danh sách các sao lớn nhất
 Danh sách các sao sáng nhất
 Danh sách các sao nặng nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rigel 
Image of Rigel from APOD

Sao
Chòm sao Lạp Hộ
Sao biến quang
Từ ngữ Ả Rập
Nhánh Lạp Hộ
Sao dãy chính nhóm B
Thiên thể Bayer
Thiên thể Durchmusterung
Thiên thể Flamsteed
Thiên thể HD
Thiên thể Hipparcos
Hệ đa sao
Danh sách thiên hà

Danh sách này liệt kê các thiên hà tiêu biểu đã quan sát thấy, đã được ghi nhận. Hiện khoa học ghi nhận khoảng 50 thiên hà trong nhóm thiên hà địa phương, khoảng 100.000 thiên hà trong siêu nhóm địa phương và khoảng 170 tỷ thiên hà trong vũ trụ quan sát được.

Thiên hà có tên
Danh sách này gồm những thiên hà được biết đến nhiều nhất thay vì lựa chọn những thiên hà dựa vào danh mục hoặc danh sách, hoặc hệ tọa độ, hoặc sự chọn lựa có hệ thống.

Thiên hà nhìn được bằng mắt thường
Các thiên hà nhìn được bằng mắt thường, đối với bầu trời rất tối, đứng ở trên cao quan sát với thời tiết trong và ổn định.

 Thiên hà elip lùn Nhân Mã (Sagittarius Dwarf Elliptical Galaxy) không được liệt kê vì đang có những tranh luận xung quanh vấn đề đây có phải là thiên hà hay không.

Danh sách

Đứng nhất

Theo khoảng cách

Theo khối lượng

Chú thích

Liên kết ngoài

 Wolfram Research: Scientific nhà thiên văn học Documentations - thiên văn học/Atlas/BrightestGalaxies.html Brightest Galaxies
 1956 Catalogue of Galaxy Redshifts: Redshifts and magnitudes of extragalactic nebulae by Milton L. Humason, Nicholas U. Mayall, Allan Sandage
 1936 Catalogue of Galaxy Redshifts: The Apparent Radial Velocities of 100 Extra-Galactic Nebulae by Milton L. Humason
 1925 Catalogue of Galaxy Redshifts: [ ] by Vesto Slipher
 (1917) First Catalogue of Galaxy Redshifts: Nebulae by Vesto Slipher

Xem thêm
 Thiên hà
 Ngân Hà
 Siêu đám địa phương
 Siêu đám thiên hà

Thiên hà
New Rockford, North Dakota

New Rockford, Bắc Dakota là một thành phố thuộc quận Eddy tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Thành phố này có diện tích km2, dân số là 1463 người theo điều tra năm 2000.

Tham khảo

Thành phố của North Dakota
Khu dân cư thành lập năm 1883
Carrington, North Dakota

Carrington là một thành phố quận lỵ quận Foster tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Thành phố này có diện tích km2, dân số theo điều tran năm 2000 là 2268 là người.

Tham khảo

Thành phố của North Dakota
Khu dân cư thành lập năm 1882
Messier 35

Messier 35 (còn gọi là M 35, hay NGC 2168) là cụm sao phân tán trong chòm sao Song Tử. Philippe Loys de Chéseaux phát hiện ra nó vào năm 1745 và John Bevis cũng độc lập phát hiện ra trước năm 1750. Cụm sao phân bố trên vùng bầu trời với kích cỡ bằng Trăng tròn. Nó nằm cách Trái Đất 850 parsec (2.800 năm ánh sáng).

Khối lượng của M35 đã được tính toán bằng kĩ thuật thống kê trên cơ sở vận tốc chuyển động riêng của các sao bên trong nó. Khối lượng của vùng trung tâm kích thước 3,75 parsec vào khoảng 1.600 đến 3.200 khối lượng Mặt Trời (độ tin cậy 95%), phù hợp với khối lượng thực của các sao bên trong bán kính này.

Xem thêm
 NGC 2158
 Đại Danh lục Mới
 Thiên thể Messier
 Danh sách thiên hà

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Messier 35, SEDS Messier pages
 

Messier 035
Messier 035
035
Messier 035
Nhánh Lạp Hộ
Cụm sao mở
Thiên thể phát hiện năm 1745
Sony Ericsson W995

Chiếc điện thoại dáng trượt Sony Ericsson W995 được thiết kế bởi Sony Ericsson là đầu tàu trong dòng Walkman, còn được biết đến với tên mã Hikaru. W995 được ra mắt vào ngày 4 tháng 6 năm 2009 và sử dụng phiên bản 'Walkman Player' thứ 4. Đây cũng là chiếc điện thoại Walkman đầu tiên được trang bị jack cắm chuẩn 3.5mm. Chiếc điện thoại còn sở hữu camera 8.1MP như Sony Ericsson C905, là camera tốt nhất trong số các điện thoại dòng Walkman.

W995 có mặt trên thị trường với 3 màu: Progressive Black, Cosmic Silver và Energetic Red. Ngoài ra nó còn đi kèm thẻ nhớ ngoài 8GB.

Vào ngày 21 tháng 8, 2009, W995 đã thắng giải Điện thoại nghe nhạc hay nhất EISA (EISA Best Music Phone Award).

Chức năng
jack 3.5mm 
Pin 
Giờ thoại - 9 giờ
Nghe nhạc - 20 giờ
Xem Video - 5 giờ
Điều khiển rung (Ổn định hình ảnh)
Camera 8.1MP Camera với autofocus, đèn LED, nhận dạng khuôn mặt, nhận dạng nụ cười và các chức năng hình ảnh tốt nhất
Bluetooth 2.0 với A2DP
Stereo Speakers
TrackID
SensMe
Walkman Player 4.0
MMS
SMS
Hiển thị hình ảnh - 240 x 320 pixels (2.6 in.)
Truy cập Internet
WAP
3G / HSPA
GPS với chức năng a-GPS 
Wi-Fi 
Bộ giao thức SIP 
Quad band
đài FM
Biên tập Hình Ảnh/Video
Tương thích BBC iPlayer và YouTube.

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của W995 
Tính năng và thông số kỹ thuật

Tham khảo

W995
Sony Ericsson W910i

Chiếc điện thoại Sony Ericsson W910i là một chiếc điện thoại nghe nhạc dáng trượt. W910i được ra mắt vào ngày 14 tháng 6 năm 2007, mang thương hiệu "điện thoại Walkman" và sở hữu trình phát  Walkman 3.0. Chiếc điện thoại còn được trang bị tính năng cảm ứng chuyển động, trước đó đã có mặt trên chiếc W580, cho phép người dùng có thể chuyển qua bài hát khác trong danh sách nhạc chỉ bằng một cái lắc tay và đồng thời cho các game Java ME và các ứng dụng chạy trên nền tảng Sony Ericsson Java (JP-8)

W910i có mặt trên thị trường với 6 màu khác nhau như được quảng cáo, đó là: "Hearty Red", "Noble Black", "Havana Bronze", "Prime Silver", "Lipstick Pink" và "Silky White". Kèm theo máy là thẻ nhớ ngoài 1GB hoặc 2GB. Cùng với việc là một máy chơi nhạc số Walkman, W910 còn có đài FM.

14 tháng 2 năm 2008, W910 được trao tặng giải thưởng "Máy thu phát cầm tay tốt nhất năm 2008" của hội đồng GSM.

Thông số kỹ thuật
 Trình phát Walkman 3.0 (MP3/AAC/WMA/WAV), SensMe
 Java MIDP 2.0 với OpenGL ES và hỗ trợ Cảm ứng Chuyển động (Motion Sensor)
 Trình phát Video có thể tua nhanh và quay chậm
 3 phím chức năng mới trên giao diện với nút Gọi/Tắt (nền tảng A200), softkey interface layout with Call/End keys (A200 Platform), một phần mềm chức năng của hệ điều hành Java 8

Pin
 400giờ chờ
 9giờ thoại

Camera đằng sau
 2 megapixel
 Độ phân giải tối đa: 1600x1200 pixels
 zoom số 2.5x
 Định dạng thu Video:.MP4 (AAC audio)
 Độ phân giải của Video thu: 320x240@15fps
 Không có đèn flash

Camera đằng trước
 Độ phân giải của Video thoại: 176x144 or 128x96

Liên kết ngoài 
 Official Webpage 
 Sony Ericsson W910 announced GSMArena
 Sony Ericsson W910i review - SEfanatics 
 http://www.mobile-phones-uk.org.uk/sony-ericsson-w910i.htm

Chú thích 

W910i
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2007

pt:Sony Ericsson W910i
Ossa de Montiel

Ossa de Montiel là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị có diện tích là 243,71 kilômét vuông, dân số năm 2023 là 2.209 người với mật độ 9,1 người/km².

Tham khảo 

Đô thị ở Albacete
Leucospilapteryx anaphalidis

Leucospilapteryx anaphalidis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Chúng sinh sống ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū) và Viễn Đông Nga.
Sải cánh dài 6-7.1 mm.
Ấu trùng ăn Anaphalis margaritacea.Chúng cuộn lá cây làm tổ.

Chú thích

Tham khảo
 

Leucospilapteryx
Bướm đêm Nhật Bản
Acrocercopinae
Messier 66

Messier 66 (hay NGC 3627) là thiên hà xoắn ốc trung gian (intermediate spiral galaxy) cách Trái Đất 36 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Sư Tử. Charles Messier phát hiện ra nó vào năm 1780.  M66 có đường kính khoảng 95.000 năm ánh sáng với những làn bụi nổi bật và các cụm sao sáng dọc theo những nhánh xoắn ốc.   
M66 là một thành viên của nhóm 3 thiên hà nổi tiếng, Leo Triplet, một nhóm thiên hà nhỏ cũng gồm M65 và NGC 3628.

Lịch sử
Tương tác hấp dẫn từ quá khứ với thiên hà lân cận NGC 3628 tạo ra:

 Vùng trung tâm tập trung khối lượng cực lớn;
 Tỉ số khối lượng phân tử trên khối lượng nguyên tử lớn;
 Một đám vật chất của vùng H I hiện lên mạnh mẽ cho thấy chúng đang bị đẩy ra ngoài từ các nhánh xoắn ốc.
Ba kết quả này chỉ ra rõ ràng nhánh xoắn ốc nổi bật và bất thường cùng với cấu trúc làn bụi là đặc điểm điển hình trong Atlas các thiên hà dị thường.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SEDS: Spiral Galaxy M66
 Spiral Galaxy M66
Astronomy Picture of the Day - Unusual Spiral Galaxy M66 from Hubble - 2010 April 13
 

Messier 066
Messier 066
Messier 066
066
Messier 066
06346
34695
016
Thiên thể phát hiện năm 1780
Được phát hiện bởi Charles Messier
Thiên hà xoắn ốc trung gian
Melanocercops cyclopa

Melanocercops cyclopa là một loài bướm đêm thuộc chi Melanocercops, một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở Ấn Độ (Tây Bengal).

Chú thích

Tham khảo

Cyclopa
Bướm đêm châu Á
Salta (tỉnh)

Salta là một tỉnh nằm ở tây bắc Argentina. Tỉnh này giáp ranh với các tỉnh: Formosa, Chaco, Santiago del Estero, Tucumán, Catamarca và Jujuy. Tỉnh Salta tiếp giáp khu Tarija của Bolivia, tỉnh Boquerón của Paraguay về phía bắc và tiếp giáp vùng Tarapacá của Chile về phía tây.

Lịch sử

Địa lý 
Tổng diện tích đất của Salta là , là tỉnh lớn thứ sáu tại Argentina. Những dòng sông lớn của Salta là Sông Pilcomayo, Sông Bermejo và Sông Juramento, sau này trở thành Sông Salado. Tỉnh Salta nằm trên vùng hoạt động địa chất và đôi khi xảy ra động đất. Đã có bốn trận động đất lớn tại Salta:

Khí hậu 

Tỉnh Salta nằm gần chí tuyến Nam, nhưng có khí hậu đa dạng tùy theo độ cao và địa hình. Hướng của Dãy Andes ảnh hưởng đến sự phân bổ lượng mưa trong tỉnh.

Nhân khẩu 
Năm 2010, dân số của Tỉnh Salta là 1.214.441 người, chiếm 3,0% tổng dân số của Argentina, tăng 12,5% so với năm 2001. 6,5% dân số của Salta tự nhận là có gốc dân tộc bản địa, một trong những tỷ lệ dân số dân tộc bản địa cao nhất tại Argentina, sau các tỉnh Chubut, Neuquén, Jujuy và Río Negro. Dân tộc bản địa lớn nhất tại Salta là người Wichí, chiếm 24,9% tổng dân số dân tộc bản địa, sau đó là người Kolla (21.6%) và người Guaraní (13.7%). Chỉ 4.189 người tự xác định là người Argentina gốc Phi.

Tham khảo

Liên kết

Official Page (Spanish)
Tourist Secretary (Spanish)
Salta  (Spanish)
Nuevo Diario de Salta (Spanish)
Universidad Nacional de Salta (Spanish)
Welcome Salta 

Tỉnh của Argentina
Khởi đầu năm 1814 ở Argentina
San Juan (tỉnh Argentina)

San Juan là một tỉnh nằm ở phía tây Argentina. Tỉnh này giáp ranh với các tỉnh: La Rioja, San Luis và Mendoza. Tỉnh này cũng giáp với các vùng Coquimbo và Atacama của Chile về phía tây.

Chú thích

Liên kết 

 Official page (Spanish)
 Tourist office  (Spanish)
 San Juan Tourist guide (English - Spanish - Deutsch)
 Universidad Nacional de San Juan  (Spanish)
 Diario de Cuyo (Newspaper - Spanish)
 CuyoNoticias (digital newspaper - Spanish-English)

Tỉnh của Argentina
Santa Cruz (tỉnh Argentina)

Santa Cruz (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [santa kɾuθ]) là một tỉnh của Argentina, nằm ở phần phía nam của đất nước, thuộc khu vực Patagonia. Tỉnh này giáp tỉnh Chubut ở phía bắc, và các vùng Aysén, Magellan và Địa Cực Chile của Chile về phía tây và phía nam. Về phía đông là Đại Tây Dương. Đây là tỉnh lớn thứ hai (sau tỉnh Buenos Aires), và là một tỉnh có dân số thưa thớt nhất ở Argentina lục địa.

Tham khảo

Liên kết 
  Official site
 El Calafate Official Site 
 Information about El Chaltén  (English/Spanish)
 El Chaltén
 Santa Cruz Sub Secretary Of Tourism
 Santa Cruz News
 Santa Cruz Province in Argentour 

Tỉnh của Argentina
Santa Fe (tỉnh)

Santa Fe, tên chính thức là Tỉnh Santa Fe (, , lit. "Holy Faith"), là một tỉnh của Argentina, nằm ở trung tâm của đất nước về phía đông. Các tỉnh giáp ranh từ phía bắc theo chiều kim đồng gồm: Chaco, Corrientes, Entre Ríos, Buenos Aires, Córdoba, và Santiago del Estero. Cùng với Córdoba và Entre Ríos, tỉnh này là một phần của hiệp hội kinh tế-chính trị được biết đến là Vùng trung tâm.

Tham khảo

Liên kết 

 Official portal of the province . 
 Constitution of Santa Fe . 
 Tourism in Santa Fe, Argentina

Tỉnh của Argentina
Núi tuyết Mai Lý

Núi tuyết Mai Lý (梅里雪山 - Mai Lý tuyết sơn / Meili Xue Shan) là một dãy núi ở Khu tự trị dân tộc Tạng Địch Khánh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Đỉnh núi cao nhất trên dãy núi này là đỉnh Kawagebo (tiếng Trung Quốc 卡瓦格博, tiếng Tạng: Khawakarpo; phiên âm Tây Tạng: kha ba dkar po, hoặc Moirigkawagarbo, Khawa Karpo, Kha-Kar-Po), cao 6.740 mét, hiện vẫn chưa có ai leo tới đỉnh.

Núi tuyết Mai Lý là điểm hành hương của cư dân địa phương và là điểm leo núi hấp dẫn. Kawagebo là ngọn núi cao nhất ở Vân Nam. Ngọn núi này nằm ở huyên lỵ Đức Khâm trên biên giới với Tây Tạng, và gần biên giới với Myanmar, gần quốc lộ 214 thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Địch Khánh.

Địa lý

Kawagebo là điểm cao của Mai Lý Sơn (梅里 雪山 hoặc Meili Snow Mountain), một đoạn nhỏ của Hoành Đoạn Sơn, khu phức hợp lớn theo hướng Bắc-Nam của dãy núi bao gồm các khu vực nơi Tây Tạng, Vân Nam, Tứ Xuyên, và Myanmar hội tụ. Núi tuyết Mai Lý bị chia cắt bởi hai con sông lớn là Nộ Giang (Nujiang) và Mekong (tên là Lan Thương trên tỉnh Vân Nam)

Núi tuyết Mai Lý có hơn 20 đỉnh núi với tuyết bao phủ vĩnh cửu, bao gồm sáu đỉnh cao trên 6.000 m (19.700 ft). Phần cao nhất của dãy là ở phía Bắc, mặc dù Kawagebo là nằm ở trung tâm. Núi tuyết chịu ảnh hưởng bởi gió mùa, dẫn đến các kiện đặc biệt là tuyết không ổn định.

Núi nằm gần biên giới Myanmar,vốn sở hữu lớp tuyết dày nhưng có thể sụp đổ bất kỳ lúc nào.Kết hợp với nhiều vách núi dốc đến 60-70 độ và chịu ảnh hưởng của nhiều tàn dư các cơn bão nhiệt đới từ Ấn Độ dương kéo vào là nguyên nhân đã vùi lấp đoàn leo núi năm 1991.Đây cũng là một trong những nơi được đánh giá là có tỉ lệ dự báo thời tiết sai,bởi thời tiết trên núi thay đổi đột ngột.

Kawagebo là một trong những ngọn núi thiêng nhất của Phật giáo Tây Tạng như là ngôi nhà của các vị thần của Phật giáo ở Tây Tạng trú ngụ. Nó được 20.000 khách hành hương mỗi năm thăm viếng.

Thảm họa leo núi
Núi tuyết Mai Lý là ước mơ của các nhà leo núi mạo hiểm vì chưa ai chinh phục được nó. 

Năm 1991, thảm họa tuyết lở đã vùi lấp 17 thành viên của đoàn thám hiểm liên hợp đại học Kyoto Nhật Bản và Trung Quốc, là tai nạn leo núi có số người tử nạn cao nhất.

Năm 2001, chính quyền địa phương thông qua luật cấm tất cả leo núi tuyết Mai Lý vì tôn giáo và tín ngưỡng của người Tạng không cho phép người leo núi mạo phạm thần thánh của họ và nó quá nguy hiểm cho người leo núi.

Hình ảnh

Tham khảo
 Núi Tuyết Mai Lý -Tr.326 - sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
 Tập 10: Mai Lý Tuyết Sơn - Mêkong ký sự - Đài truyền hình T.p Hồ Chí Minh.

Xem thêm
 Tam Giang Tịnh Lưu địa phận Vân Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

Du lịch Trung Quốc
M
Phật giáo Tây Tạng
Dãy núi Trung Quốc
Núi linh thiêng
Tỉnh (Argentina)

Argentina được chia ra làm 23 tỉnh (tiếng Tây Ban Nha: provincias, số ít: provincia) và một thành phố tự trị (Ciudad autónoma de Buenos Aires). Thành phố và các tỉnh của Argentina đều có hiến pháp riêng nhưng đều tồn tại dưới một hệ thống liên bang.

Danh sách

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết 
 Argentine provinces
  Information of Argentine provinces 
  Provincias Argentinas
  Territorial Division 
 Provinces' Flags and Governors since 1983

Argentina
Phân cấp hành chính Argentina
Danh sách phân cấp hành chính Argentina
Danh sách (Argentina)
Zutphen

Zutphen là một đô thị thuộc tỉnh Gelderland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích  km², dân số là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland
Thành viên Liên minh Hanse
Thành phố của Hà Lan
Achterhoek
Khu dân cư thành lập thiên niên kỷ 1
Khu dân cư ở Gelderland
Voorst

Voorst là một đô thị thuộc tỉnh Gelderland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích  km², dân số là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland
Khu dân cư ở Gelderland
Duiven

Duiven là một đô thị thuộc tỉnh Gelderland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích 35,15  km², dân số thời điểm tháng 1 năm 2021 là 25.066 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland
Amazonas (bang Brasil)

Amazonas là một bang nằm ở góc phía tây bắc Brasil. Đây là bang lớn nhất của Brasil về diện tích và là phân vùng hành chính lớn thứ 9 trên thế giới. Bang này giáp ranh với các bang (theo chiều kim đồng hồ): Roraima, Pará, Mato Grosso, Rondônia, và Acre. Nó cũng giáp ranh với Peru (giáp vùng Loreto), Colombia (giáp tỉnh Guainía, Vaupés và Amazonas) và Venezuela (giáp bang Amazonas).

Amazonas được đặt theo tên của sông Amazon, nơi đây có ngọn núi cao nhất Brasil là núi Pico da Neblina, cao 2.994 mét so với mặt nước biển.

Chú thích

Liên kết 

 Official Website Brasil 
 Official Website Venezuela 

*
Khởi đầu năm 1850
Eo biển Magellan

Eo biển Magellan là một tuyến đường biển nằm xen phía nam lục địa Nam Mỹ và phía bắc Đất Lửa. Đây là tuyến hàng hải quan trọng nhất nối liền Thái Bình Dương và Đại Tây Dương nhưng cũng lại là tuyến đường biển khó đi vì hướng gió khó lường, hải lưu mạnh và lạch biển hẹp. Ngày nay Eo biển Magellan nằm hoàn toàn trong lãnh thổ Chile, nhưng cửa vào phía đông lại thuộc lãnh hải của Argentina.

Eo biển có chiều dài 570 km. Độ sâu chênh lệch nhiều, đoạn nông nhất chỉ khoảng 20 mét. Eo biển Magellan rộng hẹp cũng thất thường: chỗ rộng nhất là 33 km, chỗ hẹp nhất chỉ khoảng 3 km.

Thuyền trưởng Ferdinand Magellan là người Châu Âu đầu tiên tới đây ngày 1 tháng 11 năm 1520. Ông đặt tên cho eo biển này là "Estrecho de Todos los Santos" tức "eo biển các thánh". Magellan sau đó đi thông eo biển từ Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương rồi vượt sang tận Viễn Đông nhưng khi hải thuyền của Magellan tới Philippine năm 1521 thì ông bị giết, số thủy thủ và thuyền viên còn lại mãi sang năm 1522 mới về tới Tây Ban Nha. Từ đó hải tuyến này mang tên Magellan.

Lịch sử tìm kiếm 
Chuyến đi của Magellan (1519-1522) với tư cách là người chỉ huy đoàn tàu của Tây Ban Nha là chuyến thám hiểm đầu tiên từ Đại Tây Dương đi vào Thái Bình Dương (được Magellan gọi là "Biển bình yên – Peaceful sea"), qua eo biển Magellan (eo biển sau này được mang tên ông) và cũng là chuyến đi đầu tiên vượt Thái Bình Dương, đồng thời là chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế giới, dù rằng bản thân Magellan không hoàn thành được toàn bộ hành trình, do bị giết chết trong trận phục kích của thổ dân tại Mactan, Philippines.

Khí tượng

Hiện tượng thời tiết 
Eo biển Magellan nằm ở phía tây chân gió, vì vậy gió hướng Tây là chủ yếu. Phía Đông eo biển, mỗi năm vào giữa tháng chín, gió tây bắc thổi mạnh.Từ tháng Mười đến tháng Mười Một, gió lớn hơn, mà thường là buổi sáng gió mạnh, buổi chiều, hoàng hôn với gió dần dần suy yếu. Trong mùa đông, gió trong eo biển cao nhất ở cấp 7-8.

Tầm nhìn 
Eo biển không có mùa sương mù và mùa quang rõ rệt, Tầm nhìn quanh năm gần như là tốt, tuy nhiên, trong mùa đông, tầm nhìn có thể bị ảnh hưởng và suy giảm mạnh do sương mù. Các khu vực phía đông vào mùa thu và mùa đông, tức là từ Tháng Tư-Tháng năm sương mù tạo ra một phần của cuộc hành trình.

Hình

Tham khảo

Eo biển Chile
Thủy vực Magallanes và Địa Cực Chile
Pakxan

Pakxan hay Pakxane (tiếng Lào: ປາກຊັນ; IPA: pȁːk sán; chữ Lào Latin hóa: Pakxan) là một thi xã ở miền Trung Lào, tỉnh lỵ của tỉnh Bolikhamsai.

Trung tâm thị xã nằm trên quốc lộ 13 Nam, sát biên giới Thái Lan-Lào.

Pakxan ở vị trí (sông) Nam Xan đổ vào sông Mekong, và là nguồn hình thành tên này: Pak Xan có nghĩa là cửa (của) Nam Xan.

Tham khảo

Tỉnh lỵ Lào
Borikhamxay
Patagonia

Patagonia là một khu vực địa lý bao gồm phần cực nam của Nam Mỹ. Khu vực này nằm ở Argentina và Chile, bao gồm phần phía nam của dãy núi Andes chạy dọc phía tây nam tới Thái Bình Dương và chạy dọc phía đông nam qua sông Corolado tới Carmen de Patagones ra Đại Tây Dương. Về phía tây, nó bao gồm lãnh thổ Valdivia thông qua quần đảo Tierra del Fuego.

Tên Patagonia bắt nguồn từ tên patagón, cái tên được Ferdinand Magellan mô tả những người bản xứ mà đoàn viễn chinh của ông tưởng nhầm là những người khổng lồ. Ngày nay người ta tin rằng Patagon thực ra là tộc người Tehuelches với chiều cao trung bình 180 cm (~5′11″) so với chiều cao 155 cm (~5′1″) của người Tây Ban Nha thời đó.

Phần Argentina thuộc Patagonia bao gồm các tỉnh Neuquén, Río Negro, Chubut và Santa Cruz, phần phía đông quần đảo Tierra del Fuego.

Phần Chile thuộc Patagonia bao gồm phần phía nam của Valdivia, Los Lagos ở hồ Llanquihue, Chiloé, Puerto Montt, khu vực khảo cổ của Monte Verde, các vịnh nhỏ và quần đảo phía nam của Aisén và Magallanes, bao gồm phần phía tây của Tierra del Fuego và Cape Horn.

Đặc điểm môi trường tự nhiên 
-Lượng mưa hàng năm tại đây rất thấp.

-Bán hoang mạc ôn đới phát triển.

Liên kết 

 Patagon Journal, magazine about Patagonia
 Virtual Classroom:Patagonia
 Mountaineer history of Patagonia 
 Aborigines of Patagonia
 Santa Cruz Sub Secretary Of Tourism 
 Patagonia SinRepresas  
 The Singular Patagonia hotel

Chú thích 

Vùng của Nam Mỹ
Kvinnherad

Kvinnherad là một đô thị ở hạt Hordaland, Na Uy.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị Hordaland
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Đô thị Vestland
Khu dân cư thành lập năm 1838
Fusa

Fusa là một đô thị ở hạt Hordaland, Na Uy. Fusa đã được tách ra từ Os năm 1856. Hålandsdal và Strandvik đã được tách ra từ Fusa ngày 1/1/1903, nhưng cả hai đã được nhập lại vào Fusa ngày 1/1/1964.

Thông tin chung
Huyện Fusa được tách khỏi đô thị Os vào năm 1856 để trở thành một đô thị độc lập. Ban đầu, Fusa có 3.173 cư dân. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1903, đô thị Fusa được chia thành ba đô thị riêng biệt: Hålandsdal ở phía đông (dân số: 647), Strandvik ở phía nam (dân số: 1.876) và Fusa nhỏ hơn nhiều ở phía tây (dân số: 1.072).

Trong những năm 1960, đã có nhiều vụ sáp nhập đô thị trên khắp Na Uy do hoạt động của Ủy ban Schei. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1964, đã có hai thay đổi đối với đô thị Fusa. Khu vực Bogstrand của Fusa, nằm ở phía tây của vịnh Fusafjorden (dân số: 28) được chuyển giao cho đô thị Os. Cũng vào ngày đó, các đô thị Hålandsdal (dân số: 528) và Strandvik (dân số: 2.053) được sáp nhập với Fusa (dân số: 1.466) để tạo thành một đô thị Fusa lớn hơn nhiều.

Vào ngày 1 tháng 1 năm 2020, các đô thị lân cận Os và Fusa được sáp nhập để tạo thành Đô thị Bjørnafjorden mới.

Tên gọi

Đô thị (ban đầu là giáo xứ) được đặt tên theo trang trại Fusa cũ (tiếng Na Uy cổ: Fúsar) vì nhà thờ Fusa đầu tiên được xây dựng ở đó. Ý nghĩa của tên gọi này không chắc chắn. Tên gọi này có thể là dạng số nhiều của từ fúss, có nghĩa là "háo hức" hoặc "khao khát". Một khả năng khác là nó xuất phát từ động từ fusa hoặc cách viết khác của nó là fuse, cả hai đều có nghĩa là "chảy ào ào" (như nước chảy xiết). Trong lịch sử, tên của đô thị được viết là Fuse. Vào ngày 3 tháng 11 năm 1917, một nghị quyết hoàng gia đã thay đổi cách viết tên của đô thị thành Fusa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị Hordaland
Pará

Pará là một bang nằm ở phía bắc của Brasil. Pará là bang có diện tích lớn thứ hai của Brasil sau Amazonas và là bang có dân số lớn nhất vùng phía bắc Brasil. Bang này giáp ranh với các bang Amapá, Maranhão, Tocantins, Mato Grosso, Amazonas Roraima, quận Sipaliwini của Suriname và các vùng Demerara-Mahaica, Thượng Demerara-Berbice của Guyana.

Liên kết 

  Brasil
  Trang chủ
  Brazilian Tourism Portal 
  Brazilian Embassy in London 
  Portal Paraense
  Invest Para 

Bang của Brasil

*
Khởi đầu năm 1772