Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Hút mật bụng vạch

Hút mật bụng vạch (tên khoa học Hypogramma hypogrammicum) là loài chim thuộc họ Hút mật. Nó được xếp vào chi đơn loài Hypogramma. Trong bài báo công bố năm 2011, Moyle và ctv lại cho rằng loài này nên được hợp nhất lại trong chi Arachnothera, với danh pháp Arachnothera hypogrammica

Chim hút mật bụng vạch phân bố ở Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanma, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Môi trường sống tự nhiên của chim này là các khu rừng ẩm thấp nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Phân loài 
Loài này bao gồm các phân loài sau:
 H. h. lisettae: Bắc Myanma, tây nam Trung Quốc, bắc Thái Lan, bắc và trung Đông Dương.
 H. h. mariae: nam Đông Dương
 H. h. nuchale: Bán đảo Mã Lai
 H. h. hypogrammicum: Sumatra và Borneo
 H. h. natunense: Quần đảo Natuna (tây bắc đảo Borneo).

Chú thích

Tham khảo
 
 BirdLife International 2004. Hypogramma hypogrammicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Tra cứu ngày 26 tháng 7 năm 2007.
Hình ảnh tại ADW 

H
Chim Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1843
Chim Đông Nam Á
Họ Hút mật
Nam Dương (vùng địa lý)

Nam Dương đối với người Việt là phần Đông Nam Á hải đảo gồm Singapore, Malaysia, Indonesia và Đông Timo

Đối với Trung Hoa thì () là tên chung của cả vùng Đông Nam Á gồm các nước Việt Nam, Singapore, Philippines, Malaysia, Thái Lan và Indonesia. Tiếng Hoa còn dùng danh từ "Tây Dương" để chỉ các nước Âu châu, "Đông Dương" chỉ Nhật Bản và "Bắc Dương" chỉ nước Nga.

Xem thêm
Biển Đông
Nusantara

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Urban dimension of the political economy of Nanyang ethnicity

Địa lý Đông Nam Á
Lịch sử Đông Nam Á
Quan hệ đối ngoại của Trung Quốc
Đơn vị hành chính tự trị của Trung Quốc

Tương tự như mô hình của Liên Xô cũ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cũng lập ra các khu tự trị dành cho một số khu vực có quan hệ với một hoặc một số dân tộc thiểu số. Các khu vực này được Hiến pháp Trung Quốc công nhận và trên danh nghĩa có một số quyền mà các đơn vị hành chính tương đồng khác không có. Tuy nhiên mức độ tự trị trên thực tế được cho là thấp

Trong hệ thống Phân cấp hành chính Trung Quốc, có 3 cấp hành chính tự trị:

Mặc dù không có tên gọi tự trị, một vài đơn vị hành chính cấp ba như quận và huyện cũng được hưởng một số quyền tự trị. Ở cấp hành chính thứ tư, cấp ("trấn"), 1 tô mộc dân tộc (của người Evenk) và 270 hương dân tộc cũng tồn tại, nhưng không có nhiều quyền tự trị như các cấp lớn hơn.

Thuật ngữ

Các khu vực tự trị tại Trung Quốc được đặt tên theo tiếng Hán như sau:
 tên của một khu vực địa lý;
 tên của một hoặc các dân tộc thiểu số chiếm ưu thế;
 từ "tự trị";
 cấp tự trị.
Thí dụ:

Trong tên tiếng Hán của các khu vực tự trị, tên các dân tộc luôn đi cùng với hậu tố -族 ("tộc"), trừ một số trường hợp như: Tân Cương; hay tên dân tộc nhiều hơn một âm tiết. Một số khu vực tự trị có hơn một dân tộc chiếm ưu thế, và các dân tộc này đều được liệt kê trong tên của khư vực tự trị khiến cho tên chính thức trở nên dài. Thí dụ:

Một số ít các khu vực tự trị không theo cách đặt tên chuẩn, bởi tên dân tộc cũng bao gồm cả tên địa danh hay khu vực đó không có tên địa danh:

Nhân khẩu

Trong số năm khu tự trị, chỉ có Khu tự trị Tây Tạng là có một dân tộc chiếm đa số (>50%) là người Tạng. Dân tộc được chỉ định tại Tân Cương chiếm chưa quá bán (<50%) là người Uyghur, tuy nhiên một số nguồn thông tin của một số tổ chức cho rằng hiện người Hán chiếm quá bán tại Tân Cương. Ba khu tự trị còn lại có đa số cư dân là người Hán.

Lịch sử 

Khu, châu, huyện và kỳ tự trị được thành lập sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc giành được chính quyền và học tập theo mô hình của Liên Xô. Đầu tiên, danh pháp của các khu vực tự trị này còn chưa thống nhất, và tên gọi khu tự trị xuất hiện cả ở cấp tỉnh, địa khu, huyện và hương. Cuối cùng tên gọi thống nhất như ngày nay.

Khu tự trị đầu tiên được thành lập là Nội Mông Cổ, được tổ chức trên các khu vực do đảng cộng sản kiểm soát vào năm 1947, hai năm trước khi thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tân Cương được chuyển đổi từ một tỉnh thành một khu tự trị vào năm 1955. Quảng Tây và Ninh Hạ vào năm 1957, và Khu tự trị Tây Tạng chính thức thành lập vào năm 1965.

Tham khảo 

Tự trị
Tự trị
Trung Quốc
Tự trị
Đơn vị hành chính tự trị ở Trung Quốc
Qamdo

Qamdo (; , Hán Việt:Xương Đô địa khu) là một đơn vị hành chính tại miền đông Khu tự trị Tây Tạng, bao gồm trấn Qamdo. Thủ phủ của địa khu là huyện Qamdo.

Hành chính

Địa khu có Sân bay Qamdo Bangda.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.changdu.gov.cn  (Trang thông tin chính thức)

Qamdo
Văn hóa Trung Hoa
Ngari

Ngari (Tạng: ; Wylie: mnga' ris sa khul; Trung văn giản thể: 阿里地区; bính âm: Ālǐ Dìqū) là một khu hành chính cấp địa của Khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Thủ phủ là huyện Gar. Trung tâm hành chính của địa khu đặt tại trấn Purang. Trấn lớn nhất là Ali. Địa khu Ngari bao gồm một số phần ciủa khu vực Aksai Chin là nơi mà Ấn Độ cũng tuyên bố chủ quyền nhưng hiện do Trung Quốc quản lý. Quốc lộ Thanh Tạng (新藏公路) đi qua địa bàn địa khu. Địa khu có một di cỉ văn hóa từ thời tiền sử gần Rutog.

Ngari từng là trung tâm của vương quốc Tạng cổ Guge. Sau đó Ngari, cùng với Ü và Tsang tạo thành Ü-Tsang, một tỉnh truyền thống của Tây Tạng, các tỉnh khác là Amdo và Kham.

Ngari có cao độ 4.500 mét so với mực nước biển và nằm ở tây bắc của Tây Tạng, cách Lhasa 1.600 km. Sân bay Gunsa bắt đầu hoạt động từ ngày tháng 7 năm 2010, và trở thành sân bay nội địa thứ tư tại khu tự trị. Các sân bay khác là Gonggar tại Lhasa, Bamda tại Qamdo và sân bay Nyingchi Airport.

Hành chính

Đọc thêm
 Bellezza, John Vincent: Zhang Zhung. Foundations of Civilization in Tibet. A Historical and Ethnoarchaeological Study of the Monuments, Rock Art, Texts, and Oral Tradition of the Ancient Tibetan Upland. Denkschriften der phil.-hist. Klasse 368. Beitraege zur Kultur- und Geistesgeschichte Asiens 61, Verlag der Oesterreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2008.
 Zeisler, Bettina. (2010). "East of the Moon and West of the Sun? Approaches to a Land with Many Names, North of Ancient India and South of Khotan." In: The Tibet Journal, Special issue. Autumn 2009 vol XXXIV n. 3-Summer 2010 vol XXXV n. 2. "The Earth Ox Papers", edited by Roberto Vitali, pp. 371–463.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nagri 

Ngari
Himalaya
Tây Tạng
Đèn kéo quân

Đèn kéo quân, hay còn gọi là đèn cù, là một loại đồ chơi bằng giấy có nguồn gốc từ Trung Quốc (; Hán-Việt: tẩu mã đăng), ngày xưa phổ biến trong nhiều dịp lễ tết, nay chỉ còn xuất hiện trong dịp Tết Trung Thu. Đèn có đặc điểm khi thắp nến thì những hình ảnh được thiết kế bên trong sẽ hiện ra trên mặt đèn giống như rối bóng và xoay vòng theo cùng một chiều liên tục không dừng lại.

Nội dung

Cây đèn kéo quân có mục đích ban đầu là để trẻ em nhớ về lịch sử cũng như giáo dục lòng yêu nước, nên hình ảnh trên cây đèn thường nói về việc nghĩa, về những đoàn quân lính xung trận (nguồn gốc của tên gọi "kéo quân"). Về sau người ta mở rộng nhiều đề tài khác như thêm ông quan trạng vinh quy bái tổ, cảnh tứ linh nhảy múa, bác nông dân làm ruộng, mục đồng chăn trâu,... và đến nay là các yếu tố hiện đại hoặc giải trí như Tôn Ngộ Không, mèo máy Đôrêmon, thủy thủ Mặt Trăng...

Cách chế tạo và nguyên lý hoạt động
Loại đèn này làm theo quy cách ngoài vuông trong tròn.
 Bốn mặt ngoài của đèn được dán giấy bóng kính như bốn màn ảnh.
 Bên trong:
 Chính giữa là một cái trục thẳng đứng làm bằng một thanh tre thẳng, vót tròn (chỉ nhỉnh hơn chiếc xe điếu), chốt bằng hai kim nhọn hai đầu. Trục dài ngắn tùy thuộc kích thước đèn cao thấp, có thể từ năm, sáu mươi phân, đến nhiều mét.
 Xung quanh trục đèn, những vòng trụ giấy dán nội dung của chiếc đèn như hình người, thú, cảnh vật,... được sắp xếp, gá buộc thành nhiều tầng gọi là các tầng đèn. Để cho có nhiều hình phong phú, người ta lồng và cắt dán đến bốn, năm tầng.

Do trục trơn và các hình nhẹ nên khi đốt đèn, lửa sẽ làm nóng không khí bên trong khiến không khí giãn nở và tăng thể tích, khiến trọng lượng riêng của khí giảm. Khí nóng nhẹ bay lên va vào vòng trụ sẽ làm cho đèn quay. Luồng không khí bên ngoài nặng hơn luồng vào tiếp tục được đốt nóng, bay lên tạo thành dòng đối lưu trong không khí làm đèn tiếp tục quay.

Màu sắc
Những đèn màu trắng sẽ như một tấm màn chiếu những hình ảnh bên trong. Ví dụ: trên trục quay gắn một con ngựa màu đỏ, thì trên mặt giấy trắng sẽ hiện hình một con ngựa đỏ; một bà quan mặc xiêm áo xanh, đỏ, tím, vàng cũng hiện lên xanh,đỏ,tím,vàng, từ mắt mũi, tóc tai, cúc áo, đồ vật kèm theo,... cũng thấy rõ.

Nếu đèn dán giấy màu, các hình sẽ nhạt màu hơn hoặc đen thẫm.

Một cây đèn kéo quân là một màn diễn rối bóng tự động, không cần người điều khiển.

Sự tích

Có nhiều phiên bản về sự tích cây đèn kéo quân, văn bản sau chỉ là ví dụ:

Văn học nghệ thuật

Trong dân ca Việt Nam
Khen ai khéo xếp (ô í a) cái đèn cù
Voi giấy (ới a) ngựa giấy (ơ) tít mù nó (ới) lại vòng quanh,
(ơ) Bao giờ em bén (ới) duyên ạ anh,
Voi giấy (ới à) ngựa giấy (ơ) vòng quanh (ới a) cái tít mù tít mù, là
Khen ai khéo xếp (ô í a) cái đèn cù

Trong âm nhạc
Nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác bài hát "Đèn cù" dựa theo bài dân ca trên.
Nhạc sĩ Song Ngọc dựa trên nền tảng bài ca dao trên để viết bài hát "Yêu cái đèn cù".

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đèn kéo quân khổng lồ được ghi vào sách Guinness Việt Nam
 Trưng bày đèn kéo quân khổng lồ tại lễ hội Trung thu
 40 năm làm đèn kéo quân 

Đồ chơi Trung Quốc
Đồ chơi Việt Nam
Đồ chơi truyền thống
Sả dịu

Sả, sả dịu hay sả chanh (danh pháp hai phần: Cymbopogon flexuosus) là loài thực vật thuộc chi Sả, bản địa của Ấn Độ, Sri Lanka, Myanmar và Thái Lan.

Từ lá tươi của cây sả chanh, người ta chưng cất tinh dầu sả, hoặc có thể chiết bằng cồn. Tinh dầu sả chanh chứa 70% đến 80% citral.

Tinh dầu sả chanh giúp giảm stress, đặc biệt có tính kháng khuẩn, kháng nấm.

Một số giống cây trồng
 I cauvery 
 Krishna

Chú thích

Tham khảo
 

F
Thực vật Myanmar
Thực vật Thái Lan
Danh sách thành phố Venezuela

Danh sách thành phố Venezuela, theo thứ tự dân số giảm dần. Dân số không tính khu vực thành thị. Ước tính theo năm 2005.

Các thành phố lớn ở Venezuela

Các thành phố khác
Các thành phố sau không lớn nhưng có tầm quan trọng về lịch sử, văn hóa, du lịch.

Caripe
Cumaná
La Asunción
La Guaira
La Victoria
Los Teques
Ocumare del Tuy
Puerto Ayacucho
San Carlos
San Joaquín
San Juan de Los Morros
San Felipe
San Fernando de Apure
Tucupita
Trujillo
Valle de la Pascua
Ciudad Ojeda

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Danh sách thành phố lớn Venezuela

Venezuela
Venezuela
Thành phố
Venezuela
Ốc bươu

Ốc bươu hay ốc bưu, là tên thông thường cho các động vật thân mềm chân bụng có vỏ tròn, có kích thước trung bình, đáy tròn, có vỏ màu nâu đen cho đến đen tuyền, và thường dùng làm đồ ăn.

Môi trường sống
Ốc bươu sinh sống ở nơi ẩm thấp ao hồ, ruộng nước. Ốc bươu ăn lá non, bùn non (các vi sinh vật trong bùn non). Chúng phát triển mạnh vào đầu mùa mưa, nhất là sau cơn mưa khi trời ửng nắng ốc bươu bò lên bờ ruộng rất nhiều. Ở Việt Nam, mùa khô ốc thường vùi sâu vào đồng ruộng nứt nẻ. khi mưa xuống mới mò ra và sinh sôi nảy nở trên mương ruộng.Ốc sinh sản chủ yếu vào tháng năm. Ốc bươu là một trong ba loại ốc đồng phổ biến ở Nam bộ Việt Nam.

Một số loài ốc bươu điển hình
 Pila conica (Gray, 1828): Ốc bươu đen, ốc lác, ốc nhồi 
 Pila polita (Deshayes, 1830): Ốc bươu, ốc nhồi miền Bắc
 Bellamya chinensis (Gray, 1834): Ốc đá, ốc Campuchia
 Pomacea canaliculata (Lamarck, 1819): Ốc bươu vàng

Cấu tạo
Ốc bưu vỏ mỏng, phần đuôi xoắn nhọn và lớn hơn ốc lác. Thành phần thịt của ốc có khoảng 50% là nước, 4% protid mà chủ yếu là keratin và collagen. Đông y cho rằng ốc có tính hàn nên dùng để giải nhiệt, giải độc, giải rượu.

Giá trị

Ốc bươu là món ăn dân dã, quen thuộc và rất ngon miệng ở Việt Nam. Ở khu vực phía Bắc có món bún riêu ốc, ốc chuối đậu, ốc luộc lá chanh.... ở vùng Nam Bộ có món ốc hấp tiêu, ốc bươu hấp chấm với nước mắm gừng, ốc bươu nhồi... Ốc bưu nhồi thịt là món ngon mang hương vị đặc trưng của miền Bắc và được cải tiến tại Miền Nam. Ở Việt Nam, ốc bươu vàng là một loại ốc bươu gây hại nhiều cho nông nghiệp vì tốc độ sinh sản và khả năng phàm ăn của chúng, đã có thời ốc bươu vàng được coi là một đại dịch ở nước này. Ốc bươu cũng là tác nhân truyền bệnh dịch tả, năm 2014, tại Thành phố Hồ Chí Minh, phát hiện mẫu ốc bươu lấy ở chợ có kết quả dương tính với phẩy khuẩn tả.

Chú thích

Tham khảo
 

Ốc
Yên Khương

Yên Khương là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Yên Khương nằm ở vùng cao phía tây tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Yên Thắng
 Phía bắc giáp xã Văn Phú
 Phía tây giáp xã Tam Lư
 Phía nam giáp xã Bát Mọt và nước Lào, với chiều dài đường biên là 7 km.

Xã Yên Khương có diện tích tự nhiên 97,89 km², quy mô dân số năm 2024 là 5.572 người, mật độ dân số đạt 57 người/km².

Đến tháng 8 năm 2009, dân số của xã Yên Khương là 4.818 người. Thành phần dân tộc gồm: người Thái chiếm 98%, người Mường chiếm 0,15%, người Kinh chiếm 0,05%.

Quốc lộ 16 chạy qua địa bàn xã Yên Khương.

Lịch sử 
Vùng đất thuộc xã Yên Khương ngày nay, vào thời Lê thuộc động An Khương; đến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 thuộc mường Đeng (Tày Đeng), tổng Yên Thọ, châu Lang Chánh. Xã Yên Khương được thành lập sau năm 1945.

Ngày 5 tháng 7 năm 1977, huyện Lang Chánh sáp nhập với huyện Ngọc Lặc thành huyện Lương Ngọc, xã Yên Khương thuộc huyện Lương Ngọc.

Ngày 2 tháng 10 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 102-HĐBT. Theo đó, tách phần phía đông của xã Yên Khương để thành lập xã Yên Thắng.

Ngày 30 tháng 8 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 149/HĐBT (có hiệu lực từ ngày 14 tháng 9 cùng năm), huyện Lang Chánh được tái lập. Xã Yên Khương trở lại trực thuộc huyện Lang Chánh.

Trước năm 2018, xã Yên Khương có 13 bản: Xắng, Hằng, Khon (Pùng Chạng) (là nơi voi hay ăn cỏ), Muỗng, Yên Phong (Chiềng Nưa), Tứ Chiềng (Chiềng Quyn, Chiềng Kẽm), Yên Lập (Chiềng Nóc), Bôn, Chí Lý, Nặm Đanh, Mè, Giàng, Xã. Ngày 11 tháng 7 năm 2018, Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa khóa XVII thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó:

 Sáp nhập bản Xắng và bản Hằng thành bản Xắng Hằng
 Sáp nhập bản Khon và bản Muỗng thành bản Yên Bình
 Sáp nhập bản Yên Phong và bản Yên Lập thành bản Chiềng Nưa
 Sáp nhập bản Chí Lý và bản Nặm Đanh thành bản Chí Lý Nặm Đanh.

Sau sắp xếp, xã Yên Khương còn 9 bản.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Lang Chánh bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Yên Khương chính thức là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Hành chính 
Xã Yên Khương có 9 bản: Bôn, Chí Lý Nặm Đanh, Chiềng Nưa, Giàng, Mè, Tứ Chiềng, Xã, Xắng Hằng, Yên Bình.

Tham khảo

Chú thích

Nguồn sách 

 

Xã, phường biên giới Việt Nam – Lào
Yên Thắng (xã)

Yên Thắng là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Yên Thắng nằm ở vùng cao phía tây tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Linh Sơn
 Phía bắc giáp xã Văn Phú
 Phía tây giáp xã Yên Khương
 Phía nam giáp các xã Yên Nhân, Bát Mọt.

Xã Yên Thắng có diện tích tự nhiên 95,22 km², quy mô dân số năm 2024 là 6.652 người, mật độ dân số đạt 70 người/km².

Đến tháng 8 năm 2009, dân số của xã Yên Thắng là 5.366 người. Thành phần dân tộc gồm: người Thái chiếm 97,6%, người Mường chiếm 0,7%, người Kinh chiếm 1,7%.

Quốc lộ 16 chạy qua địa bàn xã Yên Thắng.

Lịch sử 
Vùng đất thuộc xã Yên Thắng ngày nay, vào thời Lê thuộc động An Khương; đến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 thuộc mường Đeng (Tày Đeng), tổng Yên Thọ, châu Lang Chánh. Sau năm 1945, địa bàn xã Yên Thắng thuộc xã Yên Khương; xã Yên Khương thuộc huyện Lang Chánh, từ cuối năm 1977 trực thuộc huyện Lương Ngọc.

Ngày 2 tháng 10 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 102-HĐBT. Theo đó, xã Yên Thắng được thành lập trên cơ sở tách phần phía đông của xã Yên Khương.

Ngày 30 tháng 8 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 149/HĐBT (có hiệu lực từ ngày 14 tháng 9 cùng năm), huyện Lang Chánh được tái lập. Xã Yên Thắng trực thuộc huyện Lang Chánh.

Năm 2018, xã Yên Thắng có 10 bản. Ngày 11 tháng 7 cùng năm, Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa khóa XVII thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó, sáp nhập bản Ngàm và bản Pốc thành bản Ngàm Pốc; xã Yên Thắng còn 9 bản.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Lang Chánh bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Yên Thắng chính thức là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Hành chính 
Xã Yên Thắng có 9 bản: Cơn, Ngàm Pốc, Peo, Tráng, Vặn, Vần Ngoài, Vần Trong, Vịn, Yên Thành.

Tham khảo

Chú thích

Nguồn sách
Christopher Polhem

Christopher Polhammar (18 tháng 12 năm 1661 - 30 tháng 8 năm 1751), được biết đến nhều hơn với tên như Christopher Polhem, tên sau khi được phong tước, là một nhà khoa học, nhà phát minh và nhà công nghiệp người Thụy Điển. Ông đã có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế và công nghiệp của Thụy Điển, đặc biệt là khai thác mỏ.

Polhem sinh ra trên đảo Gotland. Ngày sinh của ông không thể tìm thấy trong bất kỳ hồ sơ chính thức, chẳng hạn như hồ sơ nhà thờ, vì vậy địa điểm chính xác của sinh là không rõ, nhưng giả định là Visby. 
Ban đầu gia đình Polheim đến từ Áo Pomerania, Đức, từ nơi mà cha của ông, Wolf Christoph Polhammer giao dịch với Visby, nơi ông cuối cùng sẽ định cư để trở thành một đội trưởng. Khi Polhem lên 8 tuổi, cha ông qua đời và mẹ của ông, Christina Eriksdotter Schening từ Vadstena, Östergötland tái hôn. Do của các cuộc xung đột với cha dượng của mình, học phí của mình không còn được trả và Polhem đã được gửi đến sống với người chú của mình ở Stockholm. Trong Stockholm, anh đã học một trường học Đức cho đến khi 12 tuổi khi người chú của ông qua đời, một lần nữa Polhem còn lại mà không có khả năng trả học phí. 
Anh làm việc như một farmhand Vansta, một khu ở Södertörn, Stockholm. Anh nhanh chóng được thăng lên vị trí giám sát, chịu trách nhiệm giám sát và kế toán, mà ông rất thích hợp bởi mối quan hệ của ông đối với toán học. Ông làm việc tại Vansta mười năm, trong khoảng thời gian mà ông đã xây dựng một cuộc hội thảo, nơi ông đã thực hiện các công cụ, sửa chữa và xây dựng máy móc đơn giản để kiếm tiền.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pohlem featured on the 500 Swedish Kroner banknote. 
 "Kanalbyggare" (Swedish) 
 Biography at Tekniska museet (Swedish) 
 Biography on the site of the town Stjärnsund 
 History of watchmaking at Stjärnsund 
 Numericana entry on Polhem's coat of arms which features the Pythagorean theorem.

Nhà phát minh Thụy Điển
Nhà vật lý Thụy Điển
Nhà kinh doanh Thụy Điển
Doanh nhân Thụy Điển
Mất năm 1751
Sinh năm 1661
Quý tộc Thụy Điển
Landsknecht

Landsknechte (Số nhiều tiếng Đức, số ít là Landsknecht) là một lực lượng đánh thuê người Đức xuất hiện từ thế kỷ 15 đến 16, vũ khí chính là cây thương hoặc kiếm Zweihänder. Mặc dù quân lính trong đế quốc La Mã Thần thánh dân tộc Đức ban đầu chủ yếu được tuyển dụng làm lính đánh thuê cho triều đình Habsburg nhưng họ vẫn chiến đấu cho một số Tuyển hầu tước khác.

Tham khảo

Từ và cụm từ tiếng Đức
Lịch sử quân sự Đế quốc La Mã Thần thánh
Trung Nam Trung Quốc

Trung Nam (tiếng Trung: 中南; bính âm: Zhōngnán) là một vùng của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa được xác định bởi quốc vụ viện bao gồm các tỉnh Quảng Đông, Hải Nam, Hà Nam, Hồ Bắc và Hồ Nam, và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Tuy nhiên không bao gồm đặc khu hành chính: Hồng Kông và Ma Cao.

Tham khảo

Hoa Trung
Khu vực địa lý của Trung Quốc
Hoa Nam
Turmero

Turmero là một thành phố của Venezuela. Thành phố này là thủ phủ bang Aragua. Thành phố có diện tích kilômét vuông, dân số thời điểm năm 2010 ước tính khoảng 344.746 người. Đây là thành phố lớn 9 thứ Venezuela.

Tham khảo

Thủ phủ bang Venezuela
Thành phố bang Turmero
Turmero
Thành phố Venezuela
Công Đảng (Na Uy)

Công đảng (; , A or Ap; ), nguyên là Công đảng Na Uy (, DNA), là một chính đảng dân chủ xã hội với khuynh hướng trung tả tại Na Uy. Lãnh đạo đảng hiện tại là Jonas Gahr Støre, thủ tướng Na Uy đương nhiệm.

Hệ tư tưởng chính thức của Công đảng là dân chủ xã hội. Công đảng chủ trương một nhà nước phúc lợi dựa trên thuế. Trước bối cảnh làn sóng tự do hóa kinh tế vào thập niên 1980, Công đảng bổ sung các nguyên tắc kinh tế thị trường xã hội vào cương lĩnh đảng, cho phép tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước và giảm thuế thu nhập lũy tiến. Chính phủ Stoltenberg lần 1 của Công đảng thực hiện làn sóng tư nhân hóa lớn nhất trong lịch sử Na Uy cho đến thời điểm đó, lấy cảm hứng từ triết lý Công đảng mới của Thủ tướng Anh Tony Blair. Các nhà khoa học chính trị và đối thủ trong cánh tả đánh giá rằng Công đảng có xu hướng tân tự do từ thập niên 1980. Công đảng tự xác định là một chính đảng tiến bộ, ủng hộ hợp tác trong nước và trên trường quốc tế.

Kể từ khi thành lập vào cuối thế kỷ 19, đảng liên tục tăng hỗ trợ cho đến khi nó trở thành đảng lớn nhất ở Na Uy vào năm 1927 -một vị trí đã này đã được từ đó. Năm đó cũng chứng kiến sự củng cố các cuộc xung đột xung quanh đảng trong thập niên 1920 sau khi đảng trở thành thành viên của Quốc tế cộng sản 1919-1923. Từ năm 1945 đến 1961, đảng đã chiếm một đa số tuyệt đối trong Quốc hội Na Uy, một khoảng thời gian có biệt danh là "nhà nước một đảng". Từ năm 1935, đã có mười sáu năm trong đó đảng đã không nẵm giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Sự thống trị của Công Đảng, trong những năm 1960 và đầu những năm 1970, ban đầu bị phá vỡ bởi sự cạnh tranh từ phe cánh tả, chủ yếu là đảng Nhân dân xã hội. Từ cuối những năm 1970, tuy nhiên, đảng bắt đầu để mất cử tri về cánh hữu, dẫn đến một chuyển sang cánh hữu trong Gro Harlem Brundtland trong những năm 1980. Năm 2001, đảng này đã đạt kết quả bầu cử tồi tệ nhất của năm 1924, buộc phải cam kết một thỏa thuận hợp tác với các đảng khác để thành lập một chính phủ đa số.

Lịch sử

Thành lập 
Công đảng được thành lập vào năm 1887 tại Arendal và tham gia bầu cử Quốc hội lần đầu tiên vào năm 1894. Công đảng trúng cử vào Quốc hội vào năm 1903 và tăng đều đặn số ghế cho đến năm 1927, khi đảng trở thành chính đảng lớn nhất tại Na Uy. Công đảng là một thành viên Đệ Tam Quốc tế từ năm 1918 đến năm 1923.

Thế kỷ 21

Hệ tư tưởng

Tổ chức

Kết quả bầu cử

Quốc hội Na Uy

Tổng quan tỷ lệ phiếu bầu

Tham khảo

Đảng phái chính trị Na Uy
Quốc tế xã hội chủ nghĩa
Đệ Nhị Quốc tế
Đảng Dân chủ Xã hội
Na Uy
Ili

Châu tự trị dân tộc Kazakh Ili (, Hán Việt: Y Lê Cát Táp Khắc Tự trị châu, Kazakh: ىله قازاق اۆتونومىيالى وبلىسى, Іле Қазақ аутономиялық облысы, İle Qazaq awtonomïyalıq oblısı, Uyghur: ئىلى قازاق ئاپتونوم ۋىلايىتى, Ili Qazaq aptonom wilayiti, Ili Ķazaķ aptonom vilayiti), là một châu tự trị nằm ở phía bắc Tân Cương. Đây là châu tự trị duy nhất của người Kazakh tại Trung Quốc. Châu tự trị này có diện tích tổng cộng là 268.591 km² (chiếm 16,18% diện tích toàn khu tự trị), dân số năm 2020 là 6.582.500 người, mật độ dân số đạt 116,75 người/km².

Châu tự trị dân tộc Kazakh Ili nằm ở phía tây của Mông Cổ, phía nam của Nga và phía đông của Kazakhstan. Biên giới với nước ngoài của châu dài 2.019 km. Châu nằm trên thượng nguồn của Sông Ili và Irtysh (sông sa mạc) cũng chảy qua địa bàn.

Ili cũng là đơn vị hành chính duy nhất được chia thành các địa khu (Tháp Thành và Altay) trực thuộc. Thuật ngữ “châu tự trị cấp phó tỉnh” (副省级自治州) thường được dùng để chỉ Ili, nhưng thuật ngữ này không có cơ sở pháp lý theo luật pháp Trung Quốc và là một cách gọi sai.

Hành chính
Châu tự trị dân tộc Kazakh Ili là một châu tự trị cấp phó tỉnh và bao gồm hai địa khu là Tháp Thành (Qoqek, 塔城地区) và Altay (阿勒泰地区), cả hai đều nằm ở phía đông bắc của thủ phủ. 
Các đơn vị hành chính của địa khu Tháp Thành:
Các đơn vị hành chính của địa khu Altay:
Ngoài ra, Ili còn có 2 thành phố cấp huyện, 7 huyện và 1 huyện tự trị được châu tự trị quản lý trực tiếp:

Nhân khẩu
Người Hán: 45,2%
Người Kazakh: 25,4%
Người Duy Ngô Nhĩ: 15,9%
Người Hồi: 8,3%
Người Mông Cổ: 1,69%
Người Xibe: 0,83%

Tham khảo
Henry Lansdell, "Russian Central Asia: Including Kuldja, Bokhara, Khiva and Merv". Full text available at Google Books; there is also a 2001 facsimile reprint of the 1885 edition, ISBN 1402177623. (Chapters XIV-XVI describe Lansdell visit to the area in the early 1880s, soon after the Russian withdrawal).

Liên kết ngoài
Trang chính thức (giản thể)
Thông tin hành chính (giản thể)
A TALE OF TWO CITIES: NEW MUSEUMS FOR YINING AND URUMQI  "CHINA HERITAGE NEWSLETTER", China Heritage Project, The Australian National University. ISSN 1833-8461. No. 3, September 2005. (Talks about Ili Kazak Autonomous Prefecture Museum in Yining).

Ili
Châu tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
La Plata

La Plata là thành phố tỉnh lị của tỉnh Buenos Aires, Argentina, và La Plata partido. Theo năm điều tra dân số năm 2001, thành phố có dân số 574.369 và khu vực đô thị có 694.253 dân.

La Plata đã được quy hoạch và phát triển để phục vụ như là thủ phủ của tỉnh sau khi thành phố Buenos Aires được chuyển thành thủ đô liên bang vào năm 1880, và nó đã được chính thức thành lập bởi các Thống đốc Dardo Rocha ngày 19 tháng 11 năm 1882. La Plata đã được đổi tên thành Thành phố Eva Perón giữa giai đoạn 1952 và 1955.

Thành phố này có hai cây lạc bộ bóng đá chơi trong sự phân nhóm đầu tiên: Estudiantes de La Plata và Gimnasia y Esgrima La Plata.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố của Argentina
Tỉnh Buenos Aires
Khu dân cư thành lập năm 1882
Lim vàng

Lim vàng hay hoàng linh (danh pháp hai phần: Peltophorum dasyrhachis) là loài thực vật có hoa thuộc phân họ Vang, họ Đậu. Loài này được (Miq.) Kurz miêu tả khoa học đầu tiên.

Chúng có thể cao đến 30 m. Đây là loài bản địa của Đông Nam Á (Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam), đã được di thực đến châu Phi (Bờ Biển Ngà, Sierra Leone, Tanzania, Uganda). Ở Thái Lan, cây lim vàng nở rộ hoa màu vàng vào đầu tháng 3.

Thân cây tròn, thẳng, đường kính 60 cm đến 90 cm. Gỗ lõi của cây có màu nâu.gỗ bền tự nhiên không sợ mối mọt

Chú thích

Tham khảo

Báo cáo khảo sát các loại gỗ ít được biết đến ở Việt Nam. Hợp phần Chế biến thương mại và tiếp thị lâm sản. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2011.
Gardner, S.; Sidisunthorn, P.; Anusarnsunthorn, V: A Field Guide to Forest Trees of Northern Thailand. October 2007, pg. 174. Kobfai Publishing Project, Bangkok, Thailand. ISBN 9-7897-4836-7
International Legume Database & Information Service retrieved on ngày 9 tháng 3 năm 2009

D
Thực vật Việt Nam
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Đông Dương
Thực vật Thái Lan
Thực vật Malesia
Cây Đông Dương
Cây Malesia
San Juan, Argentina

San Juan, Argentina  là một thành phố nằm trong tỉnh San Juan của Argentina. Thành phố San Juan, Argentina có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2009 là 453.000 người. Đây là thành phố lớn thứ 10 tại Argentina. San Juan nằm trong thung lũng Tulum, phía tây của sông San Juan, với độ cao trung bình 650 m (2.133 foot) trên mực nước biển, dân số trong vùng đô thị khoảng 500.000 người.

Đó là một thành phố hiện đại với đường phố rộng và con đường được vẽ với vỉa hè rộng và cây xây gồm các loài khác nhau được tưới bằng hệ thống kênh, mà từ đó nó bắt nguồn thị trấn ốc đảo biệt danh của nó.

Nó có một cơ sở hạ tầng nhà ở và giao thông vận tải quan trọng. Nó làm nổi bật các tòa nhà hiện đại và môi trường xung quanh, đập hồ chứa và Ullum, spa, viện bảo tàng, các đồn điền lớn của cây nho, và các loại khác nhau của nông nghiệp, với rượu vang là quan trọng nhất.

Tham khảo

Thành phố của Argentina
Tỉnh San Juan, Argentina
Corrientes

Corrientes là một thành phố nằm trong tỉnh Corrientes của Argentina. Thành phố Corrientes có diện tích km², dân số theo ước tính năm 2009 là 345.000 người. Đây là thành phố lớn thứ 13 tại Argentina.

Khí hậu
 Giáo dục 

 Đại học Quốc gia Đông Bắc
 Đại học Cuenca del Plata

 Thể thao 
Các đội bóng đá chính của thành phố là: Huracán Corrientes, Boca Unidos và Deportivo Mandiyú.

 Thành phố kết nghĩa 

  Encarnación, Paraguay
  Estepa, Tây Ban Nha

 Xem thêm 

 Barrio Esperanza

Tham khảo

Liên kết ngoài 

  MCC 
 Sights  (English)
 Map

Thành phố của Argentina
Tỉnh Corrientes
Nguyễn Bảo

Nguyễn Bảo (1452-1503?), hiệu Châu Khê, là quan nhà Lê sơ và là nhà thơ Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Bảo là người xã Phượng Lai, huyện Vũ Tiên, phủ Kiến Xương, trấn Sơn Nam (nay thuộc xã Vũ Tiên, tỉnh Hưng Yên).

Năm Nhâm Thìn (1472) dưới triều Lê Thánh Tông(ở ngôi: 1460-1497), Nguyễn Bảo thi đỗ Tiến sĩ lúc mới 20 tuổi, được cử làm Học sĩ tòa Đông các giúp các Thái tử học tập.
 
Năm 1490, ông được cử làm Tư giảng chính thức, giảng dạy cho Thái tử chức Tăng (tên húy là Lê Tranh, sau nối ngôi là Lê Hiển Tông) ở Tả Xuân đường. Ít lâu sau, ông ra làm Tham nghị ở Hải Dương.

Năm 1495, ông lại về triều làm Tả thuyết thư, tiếp tục giảng dạy cho Thái tử Tăng. Khi Thái tử lên ngôi, tức vua Lê Hiến Tông (ở ngôi: 1497-1504), Nguyễn Bảo được cử làm Tả Thị lang bộ Lễ, tham dự và coi công việc ở viện Hàn lâm. Vào thời gian này ông vâng sắc soạn bài minh để khắc vào bia ở am Hiển Thụy trên núi Phật Tích (núi Thầy ở Sài Sơn, Quốc Oai, Hà Nội).

Năm 1501, thăng ông àm Thượng thư bộ Lễ, kiêm Thị độc viện Hàn lâm, sau vài năm thì mất, được truy tặng tước Thiếu bảo.

Sự nghiệp văn chương
Tác phẩm Nguyễn Bảo có Châu Khê thi tập gồm 8 quyển. Đây là tập thơ chữ Hán, do học trò ông là Tiến sĩ Trần Củng Uyên sưu tầm, viết tựa và biên tập. Sau được Lê Quý Đôn tuyển giới thiệu 160 bài trong Toàn Việt thi lục.

Nhận xét thơ ông, Phan Huy Chú viết:
"Lời thơ (ông) giản dị, trọng hậu, có khí cốt".

Sách Văn học thế kỷ XV-XVII viết:
"Thơ ông bình dị, giàu cảm xúc, đặc biệt thơ thiên nhiên có nhiều hình ảnh độc đáo.
Giới thiệu một bài:
Sách tham khảo
 Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập I, phần Nhân vật chí) và Tập III (phần Văn tịch chí). Nhà xuất bản khoa học xã hội, 1992.
 Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam (mục từ "Nguyễn Bảo"). Nhà xuất bản khoa học xã hội, 1992.
 Trần Thị Băng Thanh (chủ biên), Văn học thế kỷ XV-XVII'' (mục từ Nguyễn Bảo). Nhà xuất bản khoa học xã hội, 2004.

Chú thích 

Người Thái Bình
Quan lại nhà Lê sơ
Nhà thơ Việt Nam thời Lê sơ
Sinh năm 1452
Năm mất thiếu
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Oan hồn Hứa thị

Oan hồn Hứa thị là một giai thoại truyền miệng nổi tiếng đã tồn tại hơn 50 năm tại Sài Gòn về hồn ma cô con gái út của chú Hỏa và được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể thành bộ phim kinh dị Con ma nhà họ Hứa vào năm 1973.

Bối cảnh

Hứa Bổn Hòa hay còn gọi là chú Hỏa là người Việt gốc Hoa khởi nghiệp từ nghề bán phế liệu và trở thành một trong những doanh nhân giàu nhất (một trong 4 đại gia đương thời là: nhất Sỹ (Huyện Sỹ, tức Lê Phát Đạt, ông ngoại Nam Phương), nhì Phương (Tổng đốc Phương tức Đỗ Hữu Phương), tam Xường (bá hộ Xường tức Lý Tường Quán), tứ Hỏa (Hứa Bổn Hòa). Ngoài 4 nhân vật kể trên, còn có chú Hỷ (chủ nhân hãng vận tải đường biển, có lẽ là Vĩnh Sanh Chung?), Quách Đàm (chủ thầu chợ Bình Tây cũ, nay là Chợ Lớn), Tạ Mã Điền, v.v ở Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20. Ông sở hữu khoảng 20.000 căn nhà và biệt thự ở khu vực Nam Kỳ. Chú Hỏa có một người con gái út bị bệnh phong cùi và bị nhốt cách ly sau đó thì chết.

Nội dung tin đồn
Người dân Sài Gòn đọc một mẩu tin do chú Hỏa đăng cáo phó trên báo cho biết do con gái bị bạo bệnh đã chết vào giờ trùng nên tang lễ chỉ làm sơ sài, từ đó bắt đầu xuất hiện nhiều tin đồn về "hồn ma" của người con gái này xuất hiện gào rú, than khóc, có người còn kể lại thấy bóng người mặc áo trắng, xõa tóc đi trong đêm dọc hành lang trong khu biệt thự của chú Hỏa.

Ảnh hưởng
 Năm 1973, bộ phim kinh dị "Con ma nhà họ Hứa" được đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể từ giai thoại này.
 Các biệt thự của chú Hỏa tại Long Hải, Đà Lạt và Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay bị bỏ hoang do nhiều người sợ ma không dám ở.
"Con ma nhà họ Hứa" đã thành một ngữ trong tiếng Việt để chỉ những người thất hứa.

Xem thêm
Truyền thuyết đô thị Việt Nam

Tham khảo
 Đất Việt trời Nam: Thái văn Kiểm.
 Ngôi mộ cổ nhà họ Hứa, Phạm phong Dinh.
 Saigon năm xưa: Vương Hồng Sển, 1960.
"Making and Unmaking the asylum: Leprosy and Modernity in Singapore and Malaysia", Loh Seng Kah, 2009.
"Viêt-nam expose: French and scholarship on twentieh century Viêtnamese society". Gisele L. Bousquet and Pierre Brocheux, Éd, University of Michigan Press Publisher, 2002.
"Chinese Politics in Colonial Saigon (1919-1936) ", 116 pages, Chinese Southern Diaspora Studies, vol 4, school of Culture, History and Language, ANU, college of Asia and the Pacific, 2010.(Notes: 19,20,21 page 97, and 105 page 114). Theo thống kê, vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, dân số người Hoa ở Nam kỳ là: 1886, 50,176 (2.8% tổng dân số),1911, 136,781 (4.13%), 1921, 206,882 (5.7%), 1928, 237,944 (5.6%), 1943, 396,955 (7.1%), sau tăng dần lên đến một triệu, có lúc nhỉnh hơn chút xíu, hiện nay dao động giữa 800,000 và 1,000,000 (>1.3%-1.5%< dân số). Riêng dân số Nam bộ hiện nay (Đông Nam bộ: 14 triệu, Tây Nam bộ (Đồng bằng Cửu long): 17 triệu) là 31 triệu, thì tỷ lệ dân số người Hoa sẽ vào khoảng 3%.
"Surveillance des identites et régime coloniale en Indochine (1890-1912)" Centre des Archives d'Outre-Mer (CAOM), Fonds Indochine, dossier 39.896, note sur la réglementation sur l'immigration des Chinois en Cochinchine (avant 1914), 15 pages.

Chú thích

Giai thoại
Người họ Hứa tại Việt Nam
Truyền thuyết đô thị Việt Nam
Truyền thuyết đô thị
Truyền thuyết Việt Nam
Vũ Quý (xã)

Vũ Quý là một xã thuộc tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vũ Quý nằm ở phía đông nam tỉnh Hưng Yên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Quang Lịch và xã Kiến Xương.
Phía tây giáp xã Thư Vũ.
Phía nam giáp xã Hồng Vũ.
Phía bắc giáp phường Trần Lãm.

Lịch sử
Địa bàn xã Vũ Quý trước đây thuộc huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình cũ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Vũ An, Vũ Ninh, Vũ Trung và Vũ Quý thành xã mới có tên gọi là xã Vũ Quý.

Di tích - Danh thắng
Xã có 1 đền thờ tên gọi Đền Vua rộc tại thôn An Vinh, một chùa chùa Đông tại thôn Phụng Thượng, có 2 nhà thờ đạo thiên chúa (Nhà thời giáo xứ Đồng Quan tại thôn Đồng Tâm, và Nhà thờ họ Phụng Thượng tại thôn Phụng Thượng)

Chú thích
Xuân Thành (định hướng)

Xuân Thành có thể có những ý nghĩa sau:

Địa danh 
 Xã Xuân Thành, thành phố Đồng Nai.

 Địa danh cũ
 Phường Xuân Thành, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.
 Xã Xuân Thành, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.
 Xã Xuân Thành, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
 Xã Xuân Thành, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.
 Xã Xuân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.
 Xã cũ Xuân Thành thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Xuân Hồng cùng huyện.

Doanh nghiệp 
 Tập đoàn Xuân Thành, có trụ sở chính tại Ninh Bình

Xem thêm
 Xuân Thanh
City Without Baseball

City Without Baseball (tạm dịch: Thành phố Không Bóng Chày; ) là một bộ phim Hồng Kông năm 2008 được đạo diễn bởi nhà làm phim Hồng Kông Lawrence Ah Mon, kể về một thành phố không biết môn bóng chày là gì và luôn luôn có sự trống vắng tại những sân vận động được xây dựng gần thành phố ấy.

Nội dung 
Những diễn viên trong phim thực chất chính là Đội bóng chày Quốc gia Hồng Kông. Trong bộ phim, họ đã đóng vai của mình và kể lại câu chuyện của đội năm 2004. Sự cô lập của mỗi thành viên đã khiến cả đội không thể lựa chọn giữa tình yêu và tình bạn, vì vậy họ đã trở nên đơn côi và không kết nối với thế giới bên ngoài.

Giải thưởng
2008
 Giải thưởng Hong Kong Film Critics Society Awards cho hạng mục Top 7 Bộ phim Được Yêu thích.
 Giải thưởng Taiwan Film Critics Society Awards cho Top 10 Bộ phim Trung Quốc Xuất sắc Nhất.

DVD và VCD 
Bộ phim sau đó đã được phát hành dưới dạng VCD vào ngày 3 tháng 10 năm 2008 và sau đó là đĩa DVD Region 3 được phát hành vào ngày 10 tháng 10 năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức 
 Internet Movie Database (IMDB)
 Chinese Movie Database - Bản Tiếng Anh 
 'Mike Reviews' film entry
 'Love HK' film entry
 'HK cinemagic' film entry 

Phim năm 2008
Phim Hồng Kông
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim tiếng Quảng Đông
Phim Hồng Kông liên quan đến LGBT
Phim Trung Quốc
Phim lấy bối cảnh năm 2004
Phim chính kịch liên quan đến LGBT
Phim liên quan đến đồng tính nam
Con ma nhà họ Hứa

Con ma nhà họ Hứa là một bộ phim kinh dị của đạo diễn Lê Hoàng Hoa, trình chiếu năm 1973.

Nội dung
Cớ sự từ khi đứa con gái của chú Hỏa mắc bệnh phong cùi, lở loét khắp người, móng tay, móng chân tróc ra, máu mủ chảy tùm lum. Vì con gái bị bệnh như vậy, nên chú cho con gái sống cách ly trong một căn phòng kín, hằng ngày cho quản gia đem đồ ăn, áo quần đến chăm sóc.

Lúc đầu, người quản gia không thắc mắc gì cho lắm (vì đối với người Hoa, quản gia là người rất trung thành, chủ bảo gì làm nấy). Nhưng sau đó một thời gian, ông ta mới thắc mắc không hiểu vì sao cô con gái bị bệnh đến bây giờ vẫn còn sống (theo như y học thì những bệnh như vậy không sống được lâu) và mỗi ngày ông vẫn phải đem cơm, quần áo đến phòng rồi lấy đi những bộ quần áo dính đầy máu.

Người quản gia quyết định thực hiện cuộc điều tra thực hư...

Kĩ thuật
Truyện phim phỏng theo giai thoại Oan hồn Hứa thị đã tồn tại lâu đời ở Chợ Lớn và kịch phẩm Con tinh xuất hiện giữa thủ đô năm 1963 của soạn giả Năm Châu.

Sản xuất
 Hòa âm: Trung tâm Quốc gia Điện ảnh

Diễn xuất

 Bạch Tuyết... Thúy Hồng
 Thanh Tú
 Dũng Thanh Lâm
 Tư Rọm
 Năm Sa Đéc
 Ba Vân
 Năm Châu
 Tâm Phan
 Khả Năng
 Thanh Việt
 Minh Ngọc
 Tùng Lâm
 Bé Thy Mai

Hậu trường
 Bộ phim ra đời trùng hợp với dịp kỷ niệm 100 năm phát hiện nấm khuẩn Mycobacterium leprea và Mycobacterium lepromatosis, tác nhân bệnh phong cùi, một trong bốn ác tật xưa, "tứ đại nan y" - phong, lao, cổ, lại - bởi bác sĩ Gerhard Armauer Hansen (1841-1912).
 Con ma nhà họ Hứa đã thành một khẩu ngữ trong tiếng Việt để chỉ những người hứa mà không giữ lời.
 Tuy khá đơn giản về kỹ xảo nhưng bộ phim đã hoàn thành tốt mục tiêu của mình khi làm khán giả phát run lên vì sợ.
 Trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam Cộng hòa đang lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng vì chiến tranh, bộ phim ra đời đã gây nên cơn sốt vé khủng khiếp tại Sài Gòn.
 Kết thúc thời gian công chiếu, bộ phim đạt doanh thu cao ngất và đạo diễn Lê Hoàng Hoa trở thành triệu phú, sau này được cải lương chuyển soạn rồi ghi hình.
 Sau Ngày Thống Nhất, băng gốc phim tưởng chừng mất tích trong cuộc Bài trừ văn hóa phẩm đồi trụy năm 1977-1978. Mãi đến năm 2016, nhà báo Lê Quang Thanh Tâm mới công bố trên Facebook và YouTube đoạn video mở đầu Con ma nhà họ Hứa, trích từ bản sao băng gốc hiện bảo quản tại Viện phim Quốc gia. Ông hóm hỉnh tuyên bố trên Facebook cá nhân rằng sẵn sàng công khai hóa toàn phim nếu status của mình được 1000 lượt thích trong vòng 1 tháng, tuy nhiên, do yêu cầu này không được đáp ứng đủ nên ý tưởng không thành hiện thực.
 Năm 2007, đạo diễn Lê Hoàng Hoa nảy ý định làm lại bộ phim này nhưng chưa thực hiện được vì thiếu tài trợ.

Xem thêm
 Oan hồn Hứa thị

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Điểm mặt phim kinh dị Việt Nam dọa được khán giả

Phim do Lê Hoàng Hoa đạo diễn
Phim tâm lý Việt Nam
Phim kinh dị Việt Nam
Phim năm 1973
Người họ Hứa tại Việt Nam
Phim dựa trên truyền thuyết đô thị
Truyền thuyết đô thị
Truyền thuyết đô thị Việt Nam
Viana do Castelo (tỉnh)

Viana do Castelo (tỉnh) (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [viɐnɐ du kɐʃtɛlu, tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Viana do Castelo) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Tỉnh Viana do Castelo nằm ở phía tây bắc của Bồ Đào Nha, giáp với vùng Galicia của Tây Ban Nha ở phía bắc và tỉnh Braga ở phía nam. Tỉnh có diện tích 2.255 km ² và dân số 252.011 người (2006), mật độ 111,8 người / km ². Thủ phủ tỉnh là thành phố Viana do Castelo.

Các khu tự quản 
Tỉnh gồm 10 Huyện:
 Arcos de Valdevez
 Caminha
 Melgaço
 Monção
 Paredes de Coura
 Ponte da Barca
 Ponte de Lima
 Valença
 Viana do Castelo
 Vila Nova de Cerveira

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha
Tỉnh Viana do Castelo (tỉnh)
Vùng rượu vang Bồ Đào Nha
Portalegre (tỉnh)

Tỉnh Portalegre (, ) là một tỉnh ở phía nam của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với vùng Extremadura của Tây Ban Nha. Thủ phủ đóng tại thành phố Portalegre.

Các khu tự quản
Tỉnh gồm 15 khu tự quản:

 Alter do Chão
 Arronches
 Avis
 Campo Maior
 Castelo de Vide
 Crato
 Elvas
 Fronteira
 Gavião
 Marvão
 Monforte
 Nisa
 Ponte de Sor
 Portalegre
 Sousel

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha
Tỉnh của Alentejo
Vũ Hòa (định hướng)

Vũ Hòa có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau:

 Địa danh cũ
 Xã Vũ Hòa (huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận);
 Xã Vũ Hòa (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình); nay là một phần xã Hồng Vũ, tỉnh Hưng Yên.
Chi Đước bầu rượu cạn

Chi Đước bầu rượu cạn (tên khoa học Pellacalyx) là một chi thực vật thuộc họ Đước.

Tên gọi tiếng Việt của chi Pellacalyx được nhóm tác giả điều tra phát hiện ở Việt Nam đặt cấu thành từ pella khi chúng cùng với carallia thuộc nhóm cây họ đước sống trên cạn và calyx mang nghĩa đài hoa có dạng bình rượu, hay nói cách đầy đủ đây là chi đước sống trên cạn có đặc điểm đài hoa dạng bình.

Danh sách loài
Chi này gồm các loài:
 Pellacalyx axillaris
 Pellacalyx cristatus
 Pellacalyx lobbii
 Pellacalyx parkinsonii
 Pellacalyx pustulata
 Pellacalyx saccardianus, Scortech.
 Pellacalyx symphiodiscus
 Pellacalyx yunnanensis, Hu: Đước bầu rượu cạn

Chú thích

Tham khảo

P
Thuật toán luật μ

Thuật toán luật μ là một thuật toán nén-giản tín hiệu, chủ yếu được sử dụng trong các hệ thống viễn thông kỹ thuật số của Bắc Mỹ và Nhật Bản. Các thuật toán nén-giản tín hiệu làm giảm phạm vi dải động của một tín hiệu âm thanh. Trong các hệ thống tương tự, điều này có thể làm tăng tỷ lệ tín hiệu -nhiễu (SNR) đạt được trong quá trình truyền, và trong lĩnh vực kỹ thuật số, nó có thể làm giảm lỗi lượng tử hóa (do đó tăng tín hiệu để tỷ lệ tiếng ồn quantization). Các tăng SNR có thể được giao dịch thay vì giảm băng thông cho tương đương với SNR. 
Nó tương tự như các thuật toán luật A được sử dụng trong vùng có tín hiệu viễn thông kỹ thuật số được thực hiện trên E-1 mạch, ví dụ như châu Âu.

+ Có hai hình thức của thuật toán này là phiên bản tín hiệu tương tự, và một phiên bản lượng tử kỹ thuật số. 
 Liên tục 
Đối với đầu vào x, phương trình mã hóa luật μ là:

với sgn(x) là hàm dấu của x.

μ = 255 (8 bit) tại Bắc Mỹ và các tiêu chuẩn Nhật Bản. Điều quan trọng là cần lưu ý là giới hạn của phương trình này là -1 đến 1.

Mở rộng luật μ được đưa ra bởi phương trình ngược:

 Rời rạc
Điều này được quy định tại Khuyến nghị ITU- T G.711

Cách thực hiện

- Có ba cách thực hiện một thuật toán luật μ

+ Tương tự: Sử dụng một bộ khuếch đại phi tuyến tính được để đạt được companding hoàn toàn trong lĩnh vực tương tự.

+ Tuyến tính ADC: Sử dụng một Analog để chuyển đổi kỹ thuật số với mức lượng tử hóa không đồng đều khoảng cách để phù hợp với thuật toán luật μ

+ Kỹ thuật số: Sử dụng phiên bản lượng tử kỹ thuật số của thuật toán luật μ để chuyển đổi dữ liệu khi nó được trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Các thuật toán luật μ cung cấp một phạm vi lớn hơn một chút năng động hơn so với luật A với chi phí biến dạng tỷ lệ tồi tệ hơn cho các tín hiệu nhỏ.Theo quy ước, luật A được sử dụng cho một kết nối quốc tế nếu có ít nhất một nước sử dụng nó.

Xem thêm
 Thuật toán luật A
 Nén mức âm thanh
 Nén tín hiệu
 Nén-giãn tín hiệu
 G.711
 DS0

Tham khảo

Mã hóa âm thanh
Codec âm thanh
Nén dữ liệu
Kobzar

Kobzar (tiếng Ukraina: кобзар) là người hát rong ở Ukraina, thường là người lính Cô-dắc bị mù hát những bài hát tự sáng tác và sử dụng các nhạc cụ dân tộc như kobza hoặc bandura. Những người hát rong dân gian có một ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển con người và văn hóa dân tộc, đặc biệt là thời kỳ chưa có chữ viết. Họ bảo tồn và truyền lại cho thế hệ tương lai những kiến thức quan trọng về quá khứ của tổ tiên bằng hình thức dễ thuộc dễ nhớ nhất là những câu chuyện qua những bài hát.

Những người hát rong rất phổ biến ở Ukraina từ năm 1930 trở về trước. Từ xưa những người hát rong thường tập hợp theo hội, gắn liền với phong trào Cô-dắc. Họ tham gia vào các cuộc khởi nghĩa của nông dân trên lãnh thổ Ukraina, đôi khi cả ở nước ngoài. Họ đứng ngoài vòng pháp luật, không tuân thủ chính quyền của Nga hoàng cũng như Liên Xô sau này, bởi thế họ bị coi là mối đe dọa cho quyền lực tập trung và thường bị đàn áp.

Xem thêm
Thơ viết trong tù
Lời di chúc
Người hát rong
Vườn nhỏ anh đào bên mái tranh
Ngày ấy tôi lên mười ba tuổi

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Kobzar  at Encyclopedia of Ukraine
 National Union of the Ukrainian Kobzars official site (in Ukrainian)
 Kobzari Music on Monitor Records at Smithsonian Folkways
 Національна спілка кобзарів України Офіційний сайт Національної спілки кобзарів України
 Київський кобзарський цех 
 Харківський кобзарський цех 
 Дорогами українського кобзарства

Người Ukraina
Âm nhạc Ukraina
Văn hóa Ukraina
Nghề nghiệp trong ngành giải trí
Nghề nghiệp trong công nghiệp âm nhạc
Hoàng Việt thi tuyển

Hoàng Việt thi tuyển là tuyển tập thơ Việt Nam viết bằng chữ Hán do danh sĩ Bùi Huy Bích biên soạn. Tập thơ này và tập Hoàng Việt văn tuyển (cùng soạn giả) là tài liệu quý cho việc nghiên cứu khái quát về văn học cổ Việt Nam.

Giới thiệu sơ lược
Hoàng Việt thi tuyển có tên lúc đầu là Thi sao hay Hoàng Việt thi sao, được làm xong vào mùa thu năm Mậu Thân (1788) dưới triều Lê Chiêu Thống. Năm 1825 dưới triều Minh Mạng, học trò Bùi Huy Bích là Phạm Hy Văn đem khắc in, mới lấy tên là Hoàng Việt thi tuyển.

Theo bài tựa và bài tiễu dẫn in trong sách, thì đây là một tuyển tập thơ chữ Hán của các thi gia Việt Nam từ đời Lý, Trần đến cuối đời Lê (tức từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 18) do Bùi Huy Bích tuyển chọn trong các tập thơ cổ, trong đó có các sách là Việt âm thi tập của Phan Phu Tiên, Thi gia tinh tuyển của Dương Đức Nhan, Trích diễm thi tập của Hoàng Đức Lương và Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn. Ngoài ra, trong sách còn có phụ thêm thơ riêng của người biên tập là Bùi Huy Bích.

Bố cục
Hoàng Việt thi tuyển có cả thảy 6 quyển, sắp xếp theo niên đại, riêng thơ các nhà vua Lý, Trần, Lê thì chép ở quyển I. Mỗi tác gia đều có ghi họ tên, quê quán, lý lịch và tác phẩm của họ. Sách có bài tựa của Nguyễn Tập (tước Tập Trung bá) đề năm Minh Mạng thứ 6 (1825), thứ đến là bài tiễu dẫn của người soạn là Bùi Huy Bích viết năm Mậu Thân (1788), và cuối cùng là phần Mục lục.

Bản lần đầu (1825) in khắc ván, giấy bản xơ (khổ 25 cm x 15 cm) hiện còn lưu giữ tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (Hà Nội), mang ký hiệu số R.292 và R. 968-969.

Dưới đây là phần Mục lục:

Giá trị
Đây là một bộ sách quý trong kho tàng thơ ca Việt Nam. Đóng góp lớn của Bùi Huy Bích là đã bổ sung thêm được những phần mà các nhà biên soạn trước ông chưa có điều kiện sưu tập. Tuy nhiên, Bùi Huy Bích không nêu rõ những tiêu chuẩn cụ thể mà ông đã dùng làm căn cứ khi tuyển chọn.

Sách tham khảo
Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 3, phần "Văn tịch chí"). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Trần Thị Băng Thanh, mục từ "Hoàng Việt thi tuyển" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều người soạn, Theo Từ điển bách khoa Việt Nam mục từ "Hoàng Việt thi tuyển", bản điện tử

Chú thích 

Tuyển tập thơ văn Việt Nam
Tập thơ Việt Nam
Setúbal (tỉnh)

Tỉnh Setúbal ( or , ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Setúbal.

Các khu tự quản
Tỉnh gồm 13 khu tự quản:
 Alcochete
 Almada
 Barreiro
 Moita
 Montijo
 Palmela
 Seixal
 Sesimbra
 Setúbal
 Alcácer do Sal
 Grândola
 Santiago do Cacém
 Sines

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha
Tỉnh Setúbal
Tỉnh của Alentejo
Tỉnh của vùng Lisboa
Braga (tỉnh)

Braga (tỉnh) (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Braga. Tỉnh có diện tích 2.673 km² và dân số 831.368 người. Tỉnh giáp Viana do Castelo về phía bắc, Vila Real về phía đông, Porto về phía nam và một đoạn biên giới ngắn với vùng Galicia của Tây Ban Nha ở phía đông bắc.

Các khu tự quản
Tỉnh gồm 14 khu tự quản:
 Amares
 Barcelos
 Braga
 Cabeceiras de Basto
 Celorico de Basto
 Esposende
 Fafe
 Guimarães
 Póvoa de Lanhoso
 Terras de Bouro
 Vieira do Minho
 Vila Nova de Famalicão
 Vila Verde
 Vizela

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha
Quận Braga
Faro (tỉnh)

Tỉnh Faro (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha, giáp biên giới với vùng Andalucía của Tây Ban Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Faro.

Các khu tự quản 
Tỉnh gồm 16 huyện:
 Albufeira
 Alcoutim
 Aljezur
 Castro Marim
 Faro
 Lagoa
 Lagos
 Loulé
 Monchique
 Olhão
 Portimão
 São Brás de Alportel
 Silves
 Tavira
 Vila do Bispo
 Vila Real de Santo António

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha

Tỉnh của Algarve
Lisboa (tỉnh)

Tỉnh Lisboa (, ) là một tỉnh của Bồ Đào Nha. Thủ phủ tỉnh đóng tại thành phố Lisboa, đồng thời cũng là thủ đô quốc gia.

Các khu tự quản 
Tỉnh gồm 16 khu tự quản:

 Alenquer
 Amadora
 Arruda dos Vinhos
 Azambuja
 Cadaval
 Cascais
 Lisboa
 Loures
 Lourinhã
 Sobral de Monte Agraço
 Mafra
 Odivelas
 Oeiras
 Sintra
 Torres Vedras
 Vila Franca de Xira

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha

Tỉnh của Alentejo