Recep Tayyip Erdoğan

Recep Tayyip Erdoğan (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1954) là một chính trị gia người Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đang đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ từ năm 2014. Trước đó, ông từng là Thủ tướng thứ 25 của Thổ Nhĩ Kỳ từ năm 2003 đến 2014 và là Thị trưởng Istanbul giai đoạn 1994–1998. Ông là người đồng sáng lập Đảng Công lý và Phát triển (AKP) vào năm 2001. Có xuất thân từ phong trào Hồi giáo chính trị và theo đuổi các giá trị bảo thủ, chính quyền của Erdoğan bị cáo buộc dẫn dắt Thổ Nhĩ Kỳ theo hướng độc tài, gây ra tình trạng suy yếu dân chủ và trấn áp những tiếng nói đối lập.

Sinh ra tại Beyoğlu, Istanbul, Erdoğan từng theo học tại Học viện Khoa học Kinh tế và Thương mại Aksaray trước khi trở thành chuyên viên tư vấn và quản lý cấp cao tại khu vực tư nhân. Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị địa phương khi giữ chức chủ tịch quận Beyoğlu của Đảng Phúc lợi vào năm 1984 và thăng tiến lên chủ tịch chi hội Istanbul một năm sau đó. Sau cuộc bầu cử năm 1994, ông đắc cử Thị trưởng Istanbul. Năm 1998, ông bị kết án tù vì tội kích động hận thù tôn giáo và bị cấm hoạt động chính trị sau khi trích dẫn một bài thơ của Ziya Gökalp với những hình ảnh so sánh nhà thờ Hồi giáo như doanh trại và quân đội. Sau khi ra tù năm 1999, ông thành lập đảng AKP và tuyên bố từ bỏ các chính sách Hồi giáo cực đoan.

Erdoğan đã đưa AKP tới thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2002 và chính thức trở thành Thủ tướng sau khi thắng cuộc bầu cử bổ sung tại Siirt năm 2003. Dưới sự dẫn dắt của ông, AKP tiếp tục thắng lợi trong các kỳ bầu cử 2007 và 2011. Những năm đầu cầm quyền của ông chứng kiến sự hồi phục kinh tế sau khủng hoảng 2001, khởi động đàm phán gia nhập EU và hạn chế vai trò của quân đội trong chính trường. Cuối năm 2012, chính phủ của ông bắt đầu đàm phán hòa bình với Đảng Công nhân Kurdistan (PKK) nhằm chấm dứt xung đột vũ trang, dù tiến trình này đã đổ vỡ sau đó ba năm.

Năm 2014, Erdoğan đắc cử và trở thành tổng thống đầu tiên được bầu trực tiếp bởi cử tri. Nhiệm kỳ của ông đánh dấu bước ngoặt chuyển dịch sang chủ nghĩa độc tài. Hệ thống chính sách kinh tế của ông đã gây ra tình trạng lạm phát phi mã và sự sụt giá của đồng Lira Thổ Nhĩ Kỳ. Về đối ngoại, ông can thiệp sâu vào các cuộc nội chiến tại Syria và Libya, phát động các chiến dịch chống lại Nhà nước Hồi giáo, Lực lượng Dân chủ Syria và quân đội của Assad — góp phần dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Assad. Ông cũng thực hiện các bước chuyển đổi Thổ Nhĩ Kỳ từ chế độ đại nghị sang chế độ tổng thống, mở rộng quyền lực hành pháp và đối mặt với khủng hoảng di cư tại Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2022, Erdoğan từng ngăn cản Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO. Ông đóng vai trò trung gian trong cuộc chiến Nga–Ukraine qua việc môi giới Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen và trao đổi tù binh. Năm 2025, việc ông chỉ đạo bắt giữ Thị trưởng Istanbul Ekrem İmamoğlu — người vốn là ứng viên hàng đầu của phe đối lập cho cuộc bầu cử năm 2028 — đã gây ra làn sóng biểu tình dữ dội trên khắp cả nước.

Cuộc đời và học vấn 
Erdoğan sinh ra ở quận Kasımpaşa của Istanbul trong một gia đình di cư từ tỉnh Rize. Khi ông viếng thăm Gruzia ngày 11 tháng 8 năm 2004, ông đã nói ''

Tham khảo 

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ
Sinh năm 1954
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ
Nhân vật còn sống
Chính khách Thổ Nhĩ Kỳ
Người Istanbul
Recep Tayyip Erdoğan