Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Vòi rồng lửa

Vòi rồng lửa (tiếng Anh: fire whirl) hay xoáy lửa là một hiện tượng tự nhiên hiếm thường xảy ra nhưng rất hiếm hay ghi nhận lại, qua đó một ngọn lửa trong một điều kiện nhất định (tùy vào nhiệt độ không khí và sự đối lưu) sẽ tạo ra một sự đối lưu dạng xoáy theo chiều thẳng đứng giống như vòi rồng. Ngọn lửa bị cuốn và bốc lên cao trong dòng xoáy đó có thể là các ngọn lửa xung quanh ngọn lửa đã tạo ra nó, hay chính ngọn lửa đã tạo ra sự đối lưu này.

Hình thành 

Hầu hết các vòi rồng lửa hình thành trong các trận cháy rừng. Chúng được tạo ra khi luồng khí nóng hội tụ bốc lên trên khiến cho các vùng khí xung quanh tràn vào thế chỗ và bị va vào nhau tạo thành một vùng xoáy bốc lên trên (giống như khi kéo một vật lớn ra khỏi nước sẽ thấy một vùng xoáy khi nước xung quanh đổ vào thế chỗ) cuốn theo ngọn lửa bên dưới. Các vòi rồng lửa này thường cao khoảng chưa đến nửa mét trước khi bị tắt, nó giống như một ngọn lửa đang nhảy múa khắp nơi trong vùng đang bị cháy khiến nó còn được gọi là Quỷ lửa, các vòi rồng được ghi nhận thường cao từ 10 đến 50 mét rộng khoảng vài mét. Nhưng đôi khi các vòi rồng lửa này có thể cao đến hàng kilômét với sức gió xoáy khoảng 160 km/giờ và tồn tại trong hơn 20 phút. Các luồng lửa có thể bốc lên cao là do khi xoáy khí oxy sẽ được rút vào cung cấp cho lõi lửa của vòi rồng, lõi lửa này có thể có nhiệt độ đến hơn 1.000 độ với nhiệt độ này nó có thể đốt cháy gần như bất cứ thứ gì và bất cứ thứ gì bị cuốn vào bên trong đều sẽ trở thành nhiên liệu duy trì cho lõi lửa đang bốc lên cao.

Sức tàn phá 
Các vòi rồng lửa có thể nhổ bật gốc các cây cao đến 15 m (49 ft) và thiêu rụi nó. Các lốc xoáy lửa này có thể mang lửa từ chỗ này đến chỗ khác khiến cho các trận cháy rừng trở nên lớn hơn vì không thể dập tắt được cột lửa đang di chuyển ngoại trừ khi ngăn được nguồn cung cấp khí oxy cho nó.

Trận động đất lớn Kantō năm 1923 là một ví dụ về sức tàn phá của hiện tượng thiên nhiên này khi một cơn bão lửa quét qua thành phố với một vòi rồng lửa cực lớn đã giết chết 38.000 người trong vòng 15 phút tại khu vực Hifukusho-Ato của Tokyo.

Tham khảo 

 
 Fire Whirl Simulations

Liên kết ngoài 

Hiện tượng tự nhiên
Cháy rừng
Lửa
Nguy hiểm thời tiết
Gió

fr:Tourbillon de poussière#Tourbillon de feu
Đại công quốc Hessen

Đại công quốc Hessen và Rhein (tiếng Đức: Großherzogtum Hessen und bei Rhein), tên ban đầu từ giữa 1806 đến 1816 là Đại công quốc Hessen (tiếng Đức: Großherzogtum Hessen), là một cựu quốc gia tại châu Âu, từng là quốc gia thành viên của Bang liên Đức từ năm 1806. Sau năm 1918, đại công quốc bị chuyển đổi thành Dân quốc Hessen (Volksstaat Hessen). Đại công quốc Hessen và Dân quốc Hessen đều được biết đến với tên của nhà nước tiền thân, Hessen-Darmstadt.

Xem thêm 
Đại công của Hesse:
 Ludwig I: 1806 - 1830
 Ludwig II: 1830 - 1848
 Ludwig III: 1848 - 1877
 Ludwig IV: 1877 - 1892
 Ernest Louis: 1892 - 1918
Tể tướng (thủ tướng) của Hesse:
 Friedrich von Lichtenberg: 1805 - 1819
 Karl Grolman: 1821 - 1829
 Karl du Thil: 1829 - 1848
 Heinrich von Gagern: 1848
 Carl Zimmermann: 1848
 Heinrich Karl Jaup: 1848 - 1850
 Reinhard von Dalwigk: 1852 - 1871
 Friedrich Lindelof: 1871 - 1872
 Karl von Hofmann: 1872 - 1876
 Philipp von Starck: 1876 - 1879
 Jacob Finger: 1884 - 1898
 Karl Rothe: 1898 - 1906
 Karl Ewald: 1906 - 1918
Ngoại trưởng:
 Friedrich August Freiherr von Lichtenberg (1812)
 Karl du Thil (1820-1848)
 Heinrich von Gagern (3/1848 - 6/1848)
 Wilhelm Hallwachs (1848–1850)
 Reinhard Carl Friedrich von Dalwigk (1850-1871)
 Friedrich von Lindelof (1871-1872)
 Karl von Hofmann (1872-1876)
 Philipp Freiherr Rinck. V. Starck (1876-1884)
 Carl Rothe (1898-1906)
 Carl Ewald (1906-1918)
Bộ Nội vụ:
 Johann Friedrich Strecker (1812)
 Karl von Grolman (1821-1829)
 Heinrich von Gagern (tháng ba-Tháng Sáu 1848)
 Reinhard Carl Theodor Eigenbrodt tháng sáu / tháng 7 năm 1848
 Heinrich Karl Jaup (July 1848-1850)
 Reinhard Carl Friedrich von Dalwigk (1850-1871)
 Georg Friedrich Gustav von Bechtold (1871-1872)
 Philipp Freiherr Rinck. V. Starck (1872-1884)
 Jacob Finger (1884-1896)
 Carl Rothe (1898-1906)
 Ernst Albrecht Braun (1906-1910)
Bộ Chiến tranh:
 Georg Abraham Karl Freiherr von Falck (1821-1836)
 Friedrich Karl Christian Freiherr von Steinling (1836–März 1848)
 Philip Eugene Erwin Graf von Lehrbach (1848-1849)
 Friedrich Wilhelm Ferdinand Freiherr von Schaeffer Bernstein (1849-1861)
 Friedrich von Wachter (1862-1866)
 Eduard Eugen Aegid Friedrich von Grolman (1866-1868)
 Wilhelm Heinrich Dornseiff (1868-1871)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 http://www.deutsche-schutzgebiete.de/grossherzogtum_hessen.htm Das Großherzogtum Hessen 1806-1 918
 http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?hessen1900.htm Großherzogtum Hessen (Kreise und Gemeinden) 1910

Đại Công quốc Hessen
Quốc gia thuộc Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức
Cựu quốc gia châu Âu
Bang của Đế quốc Đức
Nhà nước của Liên bang Bắc Đức
Nhà nước của Liên bang Rhein
Cựu đại công quốc
Trận Lützen (1632)

Trận Lutzen (16 tháng 11 năm 1632) là một trong những trận đánh quan trọng nhất và đẫm máu nhất của Chiến tranh Ba Mươi Năm (1618 - 1648). Mặc dù cả hai bên đều chịu những tổn thất nặng nề, đây là Chiến thắng kiểu Pyrros của Thụy Điển và Liên minh Tin Lành. Tuy nhiên, họ lại mất vị chỉ huy xuất sắc nhất của họ: vua Gustav II Adolf của Đế quốc Thụy Điển.  Axel Oxenstierna sau đó lên thay nhà vua Thụy Điển tiếp tục các chiến dịch tại Đức.

Việc Gustav II Adolf của Thụy Điển qua đời trong trận Lutzen và thất bại của quân Tin lành trong trận Nördlingen 2 năm sau đó đồng nghĩa với việc Pháp trở thành thế lực mạnh nhất của Đạo Tin Lành, hay "Liên minh chống Nhà Habsburg."

Do trận đánh xảy ra trong thời tiết sương mù bao kín cả vùng Saxony ngày hôm đó, nên trong một số văn bản lịch sử của Thụy Điển ngày nay, vẫn còn câu thuật ngữ "Lutzendimma" (Trận Sương mù Lutzen) để miêu tả về thời tiết sương mù trong trận đánh này.

Diễn biến trước trận đánh 

2 ngày trước trận đánh, ngày 14 tháng 11 (Lịch Gregorius) hoặc 4 tháng 11 (Lịch Julius), Wallenstein, một vị tướng của quân đội Công giáo, quyết định chia quân ra và quay lại căn cứ ở Leipzig. Ông ta kì vọng quân Tin lành, chỉ huy bởi Gustav II Adolf của Thụy Điển, sẽ không còn truy sát mình nữa do thời tiết xấu khiến cho việc cắm quân ở nông thôn gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, quân đội của vua Gustav, một quân đội mà cả châu Âu đều biết tới, với một lực lượng toàn là lính đánh thuê nước ngoài, rời khỏi trại để tìm kiếm chút manh mối còn lại của Wallenstein và mở một cuộc truy sát để cho Wallenstein bị bất ngờ. Thế nhưng, Gustav lại bị một đạo quân nhỏ của Wallenstein chặn đường ở suối Rippach, cách Lutzen khoảng 5 – 6 km. Lực lượng nhỏ bé ấy đã chặn đứng Adolf (tên phổ biến của vua Gustav) trong suốt 2 - 3 tiếng đồng hồ. Khi đêm xuống, hai bên vẫn còn cách nhau khoảng 2 – 3 km (1 - 2 dặm).

Chiều ngày 15 tháng 11, Wallenstein nhận được tin quân của Adolf đã rời khỏi trại để truy sát mình. Nhận biết được mối nguy hiểm đến gần, ông gửi thư yêu cầu cho Pappenheim, một tướng quân của nhà Habsburg, đến hội quân cùng với mình. Vào nửa đêm, sau khi nhận được thư của ông, Pappenheim đã lập tức "nhận lời", và đi theo cùng với đa số quân lính của mình. Trong đêm, Wallenstein và Poppenheim dàn quân dọc theo con đường từ Lutzen tới Leipzig. Riêng Wallenstein, ông ta cho dừng lại cùng với đoàn pháo binh của mình trên một ngọn đồi thấp, để pháo binh có thể tấn công tốt nhất.

Chú thích

Tham khảo 

 

Trận đánh trong chiến tranh Ba muơi năm
Trận đánh liên quan tới Thụy Điển
Trận đánh liên quan tới Đế quốc La Mã Thần thánh
Xung đột năm 1632
Trận Kulm

Trận Kulm là một trận chiến gần thị trấn Kulm (Chlumec) và các làng Přestanov ở miền Bắc Bohemia. Đó là một trận chiến từ ngày 29 cho đến ngày 30 tháng 8 năm 1813, trong cuộc Chiến tranh của Liên minh thứ sáu. 32.000 quân Pháp dưới sự chỉ huy của Dominique Vandamme tấn công 4.000 quân Áo, Nga và Phổ do Barclay de Tolly thống lĩnh, và bị liên quân Nga - Phổ - Áo đập tan tác, cả hai bên đều phải hứng chịu tổn thất nặng nề.

Bối cảnh lịch sử 
Sau khi quân Pháp đánh tan tác liên quân Phổ - Nga trong trận Dresden, Vandamme truy kích liên quân đang rút lui. Hoàng đế Pháp là Napoléon Bonaparte phái cá Thống chế Gouvion Saint Cyr và Auguste Marmont đến họp binh với các quân đoàn Vandamme.

Tham khảo

Trận đánh trong chiến tranh Napoléon
1813 tại Áo
1813 tại Pháp
Trận đánh liên quan tới Phổ
Xung đột năm 1813
Pháp năm 1813
Doa cubana

Doa cubana là một loài bướm đêm thuộc họ Doidae. Loài này có ở Cuba.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Lepidoptera (Insecta) De Topes De Collantes, Sancti Spíritus, Cuba

Doa
Doidae
Động vật đặc hữu Cuba
Sơ khai bướm đêm
Bướm đêm được mô tả năm 1906
Doa raspa

Doa raspa là một loài bướm đêm thuộc họ Doidae. Loài này có ở Trung Mỹ, bao gồm Belize.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Moths of Belize

Doa
Doidae
Bướm đêm được mô tả năm 1894
Leuculodes lacteolaria

Leuculodes lacteolaria là một loài bướm đêm thuộc họ Doidae. Nó được tìm thấy ở neotropical Trung Mỹ, phía bắc đến Arizona.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Images
Butterflies và Moths of North America 
Moths of Southeastern Arizona 

Leuculodes
Doidae
Bướm đêm được mô tả năm 1896
Drepanidae

Drepanidae là một họ bướm đêm có khoảng 1000 loài được ghi nhận trên khắp thế giới. Họ này được chia thành 3 phân họ (Minet và Scoble, 1999) có cấu tạo ở tai giống nhau. Thyatirinae, trước đây được xếp là một họ có vẻ bề ngoài rất giống Noctuidae. Nhiều loài trong nhóm này có một chỏm dạng móc rõ ràng ở cánh trước.

Các loài điển hình
Có 15 loài sống ở Anh:
 Falcaria lacertinaria
 Drepana binaria
 Watsonalla cultraria
 Drepana falcataria
 Sabra harpagula
 Cilix glaucata
 Thyatira batis
 Habrosyne pyritoides
 Tethea ocularis
 Tethea or
 Tetheella fluctuosa
 Ochropacha duplaris
 Cymatophorima diluta
 Achlya flavicornis
 Polyploca ridens

Một loài sống ở Ấn Độ:
Oreta extensa

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (1986): Collins Guide to the Insects of Britain và Western Europe
  (1999): The Drepanoid/Geometroid Assemblage. In: Kristensen, N.P. (ed.): Lepidoptera, Moths và Butterflies Volume 1: Evolution, Systematics, và Biogeography, chapter 17. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. vol. IV: Arthropoda: Insecta. Part 35. Walter de Gruyter, Berlin & New York.
  (1984): Colour Identification Guide to Moths of the British Isles

Liên kết ngoài 
CSIRO  Images

*
Drepanoidea

Drepanoidea là một liên họ bướm đêm.

Hình ảnh

Tham khảo 

Minet, J và Scoble, M.J. (1999). The Drepanoid/Geometroid Assemblage. Ch. 17 in Kristensen, N.P. (Ed.). Lepidoptera, Moths và Butterflies. Volume 1: Evolution, Systematics, và Biogeography. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Band / Volume IV Arthropoda: Insecta Teilband / Part 35: 491 pp. Walter de Gruyter, Berlin, New York.

Sources
Firefly Encyclopedia of Insects và Spiders, edited by Christopher O'Toole, ISBN 1-55297-612-2, 2002

Macroheterocera
Epicopeiidae

Họ Ngài phượng phương đông (Epicopeiidae) là một họ bướm đêm thuộc bộ Lepidoptera. Chúng được gọi như vậy (tiếng Anh là oriental swallowtail moths) vì chúng trông giống với bướm phượng.

Phân loài 
Tính đến tháng 4/2017, họ Epicopeiidae hiện đang có 11 chi:
 Amana 
 Burmeia
 Chatamla
 Deuveia
 Epicopeia
 Epicopiopsis
 Mimaporia
 Nossa
 Parabraxas
 Psychostrophia
 Schistomitra

Tham khảo 

Natural History Museum Lepidoptera Chi Database
 Tree of Life 
 Minet, J. và M. J. Scoble. 1999. The drepanoid/geometroid assemblage. Pages 301-320 in: Lepidoptera: Moths và Butterflies. 1. Evolution, Systematics, và Biogeography. Handbook of Zoology Vol. IV, Part 35. N. P. Kristensen, ed. De Gruyter, Berlin và New York.
Galacticidae

Galacticidae là một họ bươm đêm kích thước trung bình thuộc bộ lepidoptera, trước đây được xếp vào các liên họ (Tineoidea: Psychidae, Urodoidea, Sesioidea và trong các họ của Yponomeutoidea), nhưng hiện tại Galacticidae cũng là họ duy nhất trong liên họ của nó dựa theo nhóm tự nhiên Apoditrysia (Dugdale et al., 1999 [1998]; Mey, 2004).

Chú ý:Liên họ này đã từng được gọi không chủ ý là "Galaticoidea" trong Dugdale et al. (1999) [1998].

Các quan hệ của Galacticidae cần được xem xét với những đặc điểm mới bao gồm dữ liệu DNA . Họ này phân bố ở Cựu Thế giới từ châu Phi và Madagascar đến châu Á, Úc và New Caledonia. Chi nhiều nhất là Homadaula có 8 loài. "Mimosa Webworm" Homadaula anisocentra là loài gây hại cho các cây cảnh, được du nhập vào miền đông Bắc Mỹ (Moriuti, 1963; Dugdale et al., 1999).

Tham khảo 

Dugdale, J.S., Kristensen, N.P., Robinson, G.S. và Scoble, M.J. (1999) [1998].
The smaller microlepidoptera grade superfamilies, Ch.13., các trang 217–232 in Kristensen, N.P. (Ed.). Lepidoptera, Moths và Butterflies. Volume 1: Evolution, Systematics, và Biogeography. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Band / Volume IV Arthropoda: Insecta Teilband / Part 35: 491 pp. Walter de Gruyter, Berlin, New York.
Mey, W. (2004). Galacticidae (Ditrysia incertae sedis). Esperiana 1: 91-102.
Minet, J. (1986). Ébauche d'une classification moderne de l'ordre des Lépidoptères. Alexanor 14(7): 291-313.
Moriuti, S. (1963). Remarks on the Paraprays anisocentra (Meyrick, 1922) (Plutellidae), with descriptions of its larva và pupa. Transactions of the Lepidopterological Society of Japan, 14(3): 52-59.

Liên kết ngoài 
CSIRO  Gallery. Six images.
Tree of Life
Natural History Museum hosts database 
Lepindex Available Names
Pheromones of Homadaula anisocentra Truy cập 13 tháng 3 năm 2007
Larval webs Truy cập 13 tháng 3 năm 2007 
Homadaula anisocentra resting posture from Bob Patterson's Entomology Hobby Page Truy cập 13 tháng 3 năm 2007 

Bướm đêm
Yponomeutoidea

Yponomeutoidea là một liên họ gồm các loài bướm đêm Ermine và các họ hàng của nó.

Các họ
Acrolepiidae
Bedelliidae
Glyphipterigidae
Heliodinidae
Lyonetiidae
Plutellidae
Yponomeutidae
Ypsolophidae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
Firefly Encyclopedia of Insects và Spiders, edited by Christopher O'Toole, ISBN 1-55297-612-2, 2002

Liên kết ngoài 
leptree

Bướm đêm
Kình địch Arsenal F.C. – Manchester United F.C.

Cuộc đối đầu giữa Arsenal và Manchester United là một cuộc đối đầu đáng chú ý trong làng bóng đá Anh khi cả hai câu lạc bộ có lịch sử và truyền thống vĩ đại.

Mặc dù 2 câu lạc bộ thường xuyên góp mặt ở giải đấu cao nhất nước Anh từ năm 1919 nhưng sự cạnh tranh chủ yếu đến từ sau những năm 1990. Vào cuối những năm 1990 và những năm 2000, những cuộc đối đầu khốc liệt giữa hai đội bóng này diễn ra ở ba giải Ngoại hạng Anh, FA Cup và Champions League.

Trong thời gian này, đã có mối thù giữa 2 huấn luyện viên phục vụ lâu nhất trong lịch sử Premier League, Arsene Wenger (1996–2018) của Arsenal và Sir Alex Ferguson (1986–2013) của MU, và 2 cựu đội trưởng, Patrick Vieira và Roy Keane. Sự căng thẳng giữa 2 câu lạc bộ là những lần đối đầu từ cuối những năm 1990 đến năm 2011 mà đỉnh cao trong năm 2003 và 2004.

Trong những năm gần đây, Arsenal và Man Utd ít cạnh tranh hơn trước sự trỗi dậy của Chelsea, Liverpool, Man City và Tottenham, sự cạnh tranh đã giảm bớt phần nào theo lời cựu cầu thủ Arsenal đó là Lee Dixon, trong khi Sir Alex Ferguson cũng đã tuyên bố rằng 2 đội đã hạ nhiệt từ những lần gặp gỡ "nóng bỏng" trước đây.

Chuyển nhượng giữa hai câu lạc bộ

Cầu thủ từ Arsenal sang Manchester United

Cầu thủ từ Manchester United sang Arsenal

Kết quả trận đấu giữa hai đội

Premier League
Đặng Tính

Đặng Tính (1920-1973), là một sỹ quan cao cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam, quân hàm Đại tá, Liệt sĩ tại Trường Sơn. Nguyên Chính ủy Đoàn 559; Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân (1963-1969), Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân (1967-1969); nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương năm 1946, Đại biểu Quốc hội Việt Nam các khóa III, IV.

Thân thế và sự nghiệp 

Ông tên thật Đặng Văn Ti, quê ở xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông nay là quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.

Tham gia cách mạng từ 1944 trong tổ chức thanh niên cứu quốc. Ông là một trong những người sáng lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (1945). Tham gia khởi nghĩa giành chính quyền tỉnh Bắc Giang.

Trong Kháng chiến chống Pháp, ông đã kinh qua nhiều chức vụ lãnh đạo và chỉ huy: bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương (1948-1950); Chính uỷ Mặt trận đường số 5 Hà Nội - Hải Phòng (1950-1951); Chính uỷ Liên khu III rồi Tư lệnh kiêm Phó Bí thư khu Tả Ngạn Sông Hồng (1951 -1953).

10/1953- 1954, Ông là Phó Cục trưởng Cục Dân quân và sau đó là Phụ trách Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu.

Năm 1955 - 1962, Cục trưởng Cục Không quân (tiền thân Bộ Tư lệnh Không quân); năm 1971 - 73, Chính uỷ Đoàn 559.

Ông hy sinh tháng 4.1973 tại Trường Sơn (trước khi ra Bắc nhận công tác mới).
Ông được phong quân hàm Đại tá Quân đội năm 1958. Ông là Đại biểu Quốc hội các khoá III, IV.

Phần thưởng cao quý
Ông được Nhà nước tặng thưởng:
 Huân chương Quân công hạng Nhất, Ba
 Huân chương Chiến thắng hạng Nhất
 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
Và nhiều Huân Huy chương cao quý khác.

Tham khảo

Sinh năm 1920
Mất năm 1973
Người Hà Nội
Người Hà Tây
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam
Chỉ huy quân sự Việt Nam trong Chiến tranh Đông Dương
Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Huân chương Quân công
Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Quân đội nhân dân Việt Nam
Pyotr Khristianovich Wittgenstein

Thân vương công (светлейший князь) Pyotr Khristianovich Wittgenstein (, 17 tháng 1 năm 1769 – 11 tháng 6 năm 1843), tên trong tiếng Đức là Ludwig Adolph Peter Fürst zu Sayn-Wittgenstein, là một quý tộc người Nga gốc Đức và một thống chế của quân đội Đế quốc Nga . Ông tham chiến trong cuộc chiến tranh Napoléon và chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, có công bảo vệ Sankt Petersburg trước sự tấn công của quân Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Kamenka, Wittgenstein's paradise

"Ludwig Adolf Peter zu Sayn-Wittgenstein", German Wikipedia
"Витгенштейн, Пётр Христианович", Russian Wikipedia

Thống chế Nga
Chiến tranh Ái quốc Nga
Bá tước Nga
Vương công Nga
Người Nga gốc Đức
Đắk Wil

Đắk Wil là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk Wil nằm ở phía tây bắc huyện Cư Jút, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Ea Pô
Phía tây giáp Campuchia
Phía nam giáp xã Đắk D'rông và huyện Đắk Mil
Phía bắc giáp tỉnh Đắk Lắk.

Xã Đắk Wil có diện tích 420,32 km², dân số năm 2019 là 9.234 người, mật độ dân số đạt 22 người/km².

Hành chính
Xã Đắk Wil được chia thành 13 thôn: 1, 2, 5, 6, 7, 8, 9, 18, Đoàn Kết, Đồi Mây, Hà Thông, Thái Học, Trung Tâm và 2 buôn: Knã, Trum.

Lịch sử
Xã Đắk Wil được thành lập vào ngày 15 tháng 8 năm 2001 trên cơ sở 42.140 ha diện tích tự nhiên và 5.159 người của xã Ea Pô.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập thôn 4 vào thôn 5
Sáp nhập một phần thôn 2 vào Buôn Knã
Sáp nhập thôn 3 vào phần còn lại thôn 2.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Ea Pô

Ea Pô là một xã thuộc huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Ea Pô nằm ở phía bắc huyện Cư Jút, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hoà Phú, thành phố Buôn Ma Thuột và xã Ea Nuôl và Tân Hoà, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk
Phía bắc giáp xã Ea Wer, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk
Phía tây giáp xã Đắk Wil
Phía nam giáp xã Nam Dong.

Xã Ea Pô có diện tích 94,84 km², dân số năm 2019 là 11.160 người, mật độ dân số đạt 118 người/km².

Hành chính
Xã Ea Pô được chia thành 21 thôn, làng: 1, Ba Tầng, Bằng Sơn, Bình Minh, Cao Lạng, Đắk Thanh, Hợp Tân, Hợp Thành, Nam Thanh, Nam Tiến, Nhà Đèn, Phú Sơn, Quyết Tâm, Suối Tre, Tân Sơn, Tân Tiến, Thanh Nam, Thanh Sơn, Thanh Tâm, Thanh Xuân, Trung Sơn.

Lịch sử
Trước đây, Ea Pô là một xã thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.

Ngày 26 tháng 1 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng đã có Quyết định số 09/QĐ-HĐBT về việc thành lập xã Ea Pô trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cư Jút cũ.

Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Ea Pô về huyện Cư Jút mới thành lập, đồng t3hời sáp nhập 35.100 ha diện tích tự nhiên của xã Đắk Lao thuộc huyện Đắk Mil vào xã Ea Pô.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Ea Pô có 49.845 ha diện tích tự nhiên và 1.800 người.

Ngày 15 tháng 8 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 49/2001/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Đắk Wil trên cơ sở 42.140 ha diện tích tự nhiên và 5.159 người của xã Ea Pô.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Ea Pô còn lại 10.010 ha diện tích tự nhiên và 9.189 người.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập một phần thôn Tân Thành vào thôn Phú Sơn
Sáp nhập phần còn lại thôn Tân Thành vào thôn Thanh Nam
Thành lập thôn Ba Tầng trên cơ sở cụm dân cư Ba Tầng.

Chú thích

Tham khảo
Nam Dong

Nam Dong là một xã thuộc huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nam Dong có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hoà Phú, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk với ranh giới là sông Srêpốk
Phía tây giáp xã Đắk D'rông
Phía nam giáp thị trấn Ea T'ling và các xã Cư Knia, Trúc Sơn, Tâm Thắng
Phía bắc giáp xã Ea Pô.

Xã Nam Dong có diện tích 43,73 km², dân số năm 2019 là 15.018 người, mật độ dân số đạt 343 người/km².

Hành chính
Xã Nam Dong được chia thành 19 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, Tân Bình, Tân Ninh, Trung Tâm.

Lịch sử
Trước đây, Nam Dong là một xã thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.

Ngày 26 tháng 1 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng đã có Quyết định số 09/QĐ-HĐBT về việc thành lập xã Nam Dong trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cư Jút cũ.

Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Nam Dong thuộc thị xã Buôn Ma Thuột về huyện Cư Jút mới thành lập.

Ngày 26 tháng 5 năm 1992, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 313-TCCP. Theo đó, thành lập xã Đắk D'rông trên cơ sở tách thôn 5, thôn 6, buôn Dier, buôn U của xã Nam Dong với 6.300 ha diện tích tự nhiên và 3.222 người.

Kinh tế
Nam Dong là đơn vị hành chính cấp xã có tốc độ phát triển kinh tế xã hội khá cao so với các địa phương khác ở huyện Cư Jút trong những năm gần đây và đóng góp nhiều trong phát triển kinh tế xã hội của huyện. Tốc độ đô thị hóa có xu hướng tăng. Đời sống của người dân được nâng lên rõ rệt. Tình hình xây dựng công trình công cộng và nhà ở trên địa bàn có nhiều thay đổi về cả quy mô và chất lượng cho thấy trung tâm xã Nam Dong đang có nhiều chuyển biến mạnh mẽ và mang diện mạo của khu vực đô thị.

Mức tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 – 2019 là 16%/năm; tổng thu ngân sách năm 2019 gần 11,25 tỷ đồng; tổng giá trị sản xuất của các ngành là 459,48 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế và tỷ trọng các ngành là:
Thương mại – dịch vụ chiếm 36%: Giá trị tăng bình quân hàng năm khỏang 15%.
Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng chiến 32%: Giá trị sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng tăng bình quân 11,5% giai đoạn 3 năm gần đây
Nông lâm nghiệp chiếm 32%.

Khu vực trung tâm xã Nam Dong là trung tâm dịch vụ của cụm các xã phía bắc huyện, do vậy có chợ trung tâm và một số hoạt động kinh doanh khá phát triển. Hoạt động thương mại ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu giao thương hàng hoá. Theo thống kê năm 2019, thu nhập của người dân trên địa bàn xã Nam Dong thu nhập bình quân đạt 42 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo giảm còn 2,4%.

Giao thông
Hệ thống giao thông trên địa bàn xã Nam Dong trong những năm qua đã được xây dựng với tổng vốn đầu tư rất lớn và làm thay đổi diện mạo của xã cũng như góp phần thúc đẩy mối liên hệ giữa xã và các vùng lân cận phát triển theo.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác như cấp điện, cấp nước, thông tin liên lạc giao thông đang được đầu tư xây cùng với hệ thống giao thông với yêu cầu quy chuẩn kỹ thuật phục vụ ở mức cao hơn tiêu chuẩn đối với quy hoạch xã nông thôn mới trước đây để đáp ứng các yêu cầu nâng loại lên đô thị loại V.

Chú thích

Tham khảo
Đắk Mil (thị trấn)

Đắk Mil là thị trấn huyện lỵ của huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Đắk Mil nằm ở trung tâm huyện Đắk Mil, cách thành phố Buôn Ma Thuột 60 km và thành phố Gia Nghĩa 65 km có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đắk Lao và xã Đức Mạnh
Phía tây giáp xã Đắk Lao và xã Thuận An
Phía nam giáp xã Đức Minh
Phía bắc giáp xã Đắk Lao.

Thị trấn Đắk Mil có diện tích 4,82 km², dân số năm 2019 là 11.487 người, mật độ dân số đạt 2.383 người/km².

Hành chính
Thị trấn Đắk Mil được chia thành 10 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.

Lịch sử
Thị trấn Đắk Mil được thành lập ngày 19 tháng 8 năm 1989.

Ngày 25 tháng 12 năm 2014, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 1534/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Đắk Mil là đô thị loại IV.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập toàn bộ ba TDP 2, 3, 6 vào một phần của TDP 1
Sáp nhập toàn bộ hai TDP 4 và 15 thành TDP 2
Sáp nhập một phần của hai TDP 12, 16 và toàn bộ TDP 11 thành TDP 3
Sáp nhập phần còn lại của hai TDP 12 và 16 thành TDP 4
Sáp nhập phần còn lại TDP 1 và toàn bộ TDP 9 thành TDP 9
Sáp nhập toàn bộ TDP 14 vào TDP 10
Đổi tên TDP 13 thành TDP 5
Đổi tên TDP 5 thành TDP 6.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam
Đắk Lao

Đắk Lao là một xã thuộc huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk Lao nằm phía bắc huyện Đắk Mil, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Đức Mạnh, Đắk N'Drót và Đắk R'La
Phía tây giáp Campuchia
Phía nam giáp thị trấn Đắk Mil và xã Thuận An
Phía bắc giáp huyện Cư Jút.

Xã Đắk Lao có diện tích 253,86 km², dân số năm 2019 là 7.729 người, mật độ dân số đạt 31 người/km².

Hành chính
Xã Đắk Lao được chia thành 10 thôn: Đắc An, Đắc Kim, Đắc Lộc, Đắc Lợi, Đắc Phúc, Đắc Quang, Đắc Tâm, Đắc Thọ, Đắc Thủy, Đắc Xuân.

Lịch sử
Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT. Theo đó, sáp nhập 35.100 ha diện tích tự nhiên của xã Đắk Lao vào xã Ea Pô thuộc huyện Cư Jút mới thành lập.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Đắk Lao còn lại 28.360 ha diện tích tự nhiên và 3.195 người.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập toàn bộ ba thôn 1, 2, 3 thành thôn Đắc Xuân
Sáp nhập toàn bộ hai thôn 4 và 6 thành thôn Đắc Phúc
Sáp nhập toàn bộ hai thôn 8A và 8B thành thôn Đắc Lộc
Sáp nhập toàn bộ hai thôn 9A và 9B thành thôn Đắc Thủy
Sáp nhập toàn bộ hai thôn 10A và 13 thành thôn Đắc Kim
Sáp nhập toàn bộ hai thôn 10B và 11A thành thôn Đắc Tâm
Đổi tên thôn 5 thành thôn Đắc Quang
Đổi tên thôn 7 thành thôn Đắc Lợi
Đổi tên thôn 11B thành thôn Đắc An
Đổi tên thôn 12 thành thôn Đắc Thọ.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Thuận An, Lâm Đồng

Thuận An là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thuận An nằm ở phía tây nam huyện Đắk Mil, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đức Minh
Phía tây giáp Campuchia
Phía nam giáp huyện Đắk Song
Phía bắc giáp xã Đắk Lao và thị trấn Đắk Mil.

Xã Thuận An có diện tích 61,95 km², dân số năm 2019 là 11.315 người, mật độ dân số đạt 183 người/km².

Phía tây xã có cửa khẩu Đăk Peur thông thương với Campuchia.

Hành chính
Xã Thuận An được chia thành 8 thôn: Đức An, Đức Hoà, Thuận Bắc, Thuận Hạnh, Thuận Hoà, Thuận Nam, Thuận Sơn, Thuận Thành và 2 bon: Bu Đắk, Sar Pa.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Đắk Mâm

Đắk Mâm là thị trấn huyện lỵ của huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Đắk Mâm nằm ở trung tâm huyện Krông Nô, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp xã Đắk Drô
Phía tây giáp các xã Tân Thành và Nam Xuân
Phía bắc giáp xã Nam Đà.

Thị trấn có diện tích 18,16 km², dân số năm 2020 là 7.525 người, mật độ dân số đạt 414 người/km².

Hành chính
Thị trấn Đắk Mâm được chia thành 4 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4; 2 thôn: Đắk Hà, Đắk Vượng và 3 bon: Bróih, Đru, Yôk Rlinh.

Lịch sử
Trước đây, Đắk Mâm là một xã thuộc huyện Krông Nô, được thành lập vào tháng 10 năm 1993 trên cơ sở 1.000 ha diện tích tự nhiên và 2.750 người của xã Đắk Rồ, 2.250 ha diện tích tự nhiên và 1.435 người của xã Nam Đà.

Sau khi thành lập, xã Đắk Mâm có 3.250 ha diện tích tự nhiên và 4.185 người.

Ngày 27 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 61/1999/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Đắk Mâm, thị trấn huyện lỵ huyện Krông Nô trên cơ sở toàn bộ 2.582 ha diện tích tự nhiên và 4.120 người của xã Đắk Mâm.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập TDP 2 và một phần TDP 3 vào một phần TDP 1
Sáp nhập phần còn lại của hai TDP 1, 3 và một phần TDP 4 thành TDP 2
Sáp nhập hai TDP 5, 6 và phần còn lại TDP 4 thành TDP 3
Đổi tên TDP 7 thành TDP 4.

Ngày 12 tháng 1 năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1190/NQ-UBTVQH14 về việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính cấp huyện, xã thuộc tỉnh Đắk Nông (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021). Theo đó:
Điều chỉnh 4,64 km² diện tích tự nhiên và 425 người của thôn Đắk Hưng thuộc thị trấn Đắk Mâm về xã Nam Xuân quản lý
Điều chỉnh 2,60 km² diện tích tự nhiên và 270 người của thôn Đắk Tân thuộc thị trấn Đắk Mâm về xã Tân Thành quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị trấn Đắk Mâm còn lại 18,16 km² diện tích tự nhiên và 7.525 người.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Huyện lỵ Việt Nam
Cuộc vây hãm Hamburg

Thành phố Hamburg là một trong những pháo đài mạnh nhất ở phía đông sông Rhine. Sau khi được quân Cossack và các đội quân Liên minh khác sau đó giải phóng khỏi ách thống trị của Napoleon, thành phố này lại một lần nữa bị Quân đoàn XIII của Pháp dưới quyền Thống chế Davout đánh chiếm vào ngày 28 tháng 5 năm 1813, trong giai đoạn cao trào của chiến dịch tại nước Đức thuộc chiến tranh Napoleon, hay còn gọi là cuộc chiến tranh của Liên minh thứ sáu chống lại ách cai trị và chiếm đóng của Pháp. Nhận được lệnh phải giữ cho được thành phố bằng mọi giá, Davout đã phát động một chiến dịch đặc biệt mạnh mẽ tấn công vào Đội quân phương Bắc có quân số ngang bằng ông ta, bao gồm các đạo quân Phổ và đồng minh, dưới sự chỉ huy của Bá tước von Wallmoden-Gimborn, và giành được chiến thắng trong một số trận giao tranh nhỏ. Không bên nào giành được ưu thế quyết định, cuộc chiến tạm ngưng và kết quả là hình thành một mặt trận khá ổn định giữa Lübeck và Lauenburg, kéo dài xuống phía nam dọc theo sông Elbe, đến tận sau khi cuộc ngừng bắn trong mùa hè 1813 kết thúc. Trong tháng 10 năm 1813, quân Pháp đã tiến về phía Dannenberg, dẫn đến cuộc giao tranh lớn duy nhất tại miền Bắc nước Đức, trận Göhrde. Quân Pháp bại trận và phải rút lui trở lại Hamburg.

Mặc dù quân số, tiếp tế lương thực và đạn dược liên tục suy giảm, lực lượng của Davout vẫn không có dấu hiệu sẽ từ bỏ Hamburg. Khi quân đội Pháp rút về phía tây sau thất bại trong trận Leipzig vào cuối năm đó, phe Liên minh đã triển khai một phần lớn quân đội Nga-Thụy Điển của Jean-Baptiste Bernadotte để trông chừng thành phố trong thời gian chiến dịch năm 1814 tại Pháp. Davout vẫn còn giữ được Hamburg tận đến khi Chiến tranh với Liên minh thứ sáu kết thúc vào tháng 4, và cuối cùng đầu hàng các lực lượng Nga dưới quyền tướng Bennigsen vào ngày 27 tháng 5 năm 1814, theo mệnh lệnh của Vua Louis XVIII được tướng Gérard chuyển đến.

Trong cuộc phòng thủ của Davout tại Hamburg, một loại đồng xu bạc đã được phát hành. Họ dùng lại thiết kế của đồng xu 32 schilling từ năm 1809, với ngày tháng không thay đổi, nhưng tên chủ sở đúc tiền ban đầu bị đổi từ HSK (Hans Schierven Knoph) sang CAIG (C. A. J. Ginquembre, giám đốc người Pháp của sở đúc tiền vào năm 1813). Những đồng xu này được ban hành vào năm 1813, và đã được liệt kê trong Danh mục Tiêu chuẩn Tiền xu Thế giới 1801-1900 (Standard Catalog of World Coins) của tập đoàn Krause Publications như loại tiền số KM242 của Hamburg.

Tham khảo

Trận đánh trong chiến tranh Napoléon
Xung đột năm 1813
Xung đột năm 1814
Cuộc vây hãm liên quan tới Pháp
Cuộc vây hãm liên quan tới Phổ
Thuận Hạnh

Thuận Hạnh là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thuận Hạnh nằm ở phía bắc huyện Đắk Song, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Nam Bình và Đắk Hòa
Phía tây giáp Campuchia
Phía nam giáp các xã Thuận Hà và Nam Bình
Phía bắc giáp huyện Đắk Mil và Campuchia.

Xã có diện tích 74,01 km², dân số năm 2007 là 6.321 người, mật độ dân số đạt 85 người/km².

Hành chính
Xã Thuận Hạnh được chia thành 11 thôn: Thuận Bắc, Thuận Bình, Thuận Hải, Thuận Hoà, Thuận Lợi, Thuận Nam, Thuận Nghĩa, Thuận Tân, Thuận Thành, Thuận Tình, Thuận Trung.

Lịch sử
Trước đây, Thuận Hạnh là một xã thuộc huyện Đắk Mil.

Ngày 24 tháng 3 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định 18/1998/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Đắk Song trên cơ sở 11.745 ha diện tích tự nhiên và 2.936 người của xã Thuận Hạnh.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Thuận Hạnh còn lại 9.537 ha diện tích tự nhiên và 3.000 người.

Ngày 21 tháng 6 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 30/2001/NĐ-CP. Theo đó, chuyển xã Thuận Hạnh về huyện Đắk Song mới thành lập.

Ngày 18 tháng 10 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 155/2007/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Thuận Hà trên cơ sở điều chỉnh 2.448 ha diện tích tự nhiên và 2.743 người của xã Đắk Song, 390 ha diện tích tự nhiên và 188 người của xã Đắk N'Drung, 2.805 ha diện tích tự nhiên và 722 người của xã Thuận Hạnh.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Thuận Hạnh còn lại 7.401 ha diện tích tự nhiên và 6.321 người.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập một phân thôn Thuận Tiến vào một phần thôn Thuận Tân
Sáp nhập phần còn lại của hai thôn Thuận Tiến và Thuận Tân vào một phần thôn Thuận Thành
Sáp nhập một phần của hai thôn Thuận Hưng và Thuận Đồng vào thôn Thuận Hải
Sáp nhập phần còn lại của hai thôn Thuận Hưng và Thuận Đồng vào thôn Thuận Tình
Sáp nhập phần còn lại của Thôn Thuận Thành vào thôn Thuận Hòa.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Trường Xuân, Lâm Đồng

Trường Xuân là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Trường Xuân nằm ở phía bắc tỉnh Lâm Đồng, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp các xã Đức An và Đắk Song
Phía nam giáp các phường Bắc Gia Nghĩa và Nam Gia Nghĩa
Phía đông giáp xã Quảng Sơn
Phía tây giáp các xã Quảng Tân và Tuy Đức.

Hành chính
Xã Trường Xuân được chia thành 4 thôn: 1, 2, 3,4,5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 6 bon: Bu Păh, Ding Plei, Jâng Plây 3, N'Jang Bơ, Păng Sim, Ta Mung, và bản Đắk Lép.

Lịch sử
Trước đây, Trường Xuân là một xã thuộc huyện Đắk Nông, tỉnh Đắk Lắk.

Ngày 21 tháng 6 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 30/2001/NĐ-CP. Theo đó, chuyển xã Trường Xuân về huyện Đắk Song mới thành lập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập bon Jâng Plây 2 vào bon Bu Păh
Sáp nhập bon Bu N’Jang và bon Bu Bơ thành bon N’Jang Bơ
Sáp nhập bon Boong Ding và bon Jâng Plây 1 thành bon Ding Plei
Sáp nhập một phần thôn 7 vào bon Jâng Plây 3
Sáp nhập phần còn lại thôn 7 vào thôn 10
Sáp nhập thôn 9 vào thôn 8
Sáp nhập thôn 11 vào bon Păng Sim.

Trên cơ sở Đề án số 399/ĐA-CP ngày 09 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng (mới) năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định sắp xếp để thành lập các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Nâm N’Jang và xã Trường Xuân thành xã mới có tên gọi là xã Trường Xuân.

Chú thích

Tham khảo
Kiến Đức (xã)

Kiến Đức là một xã của tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Kiến Đức nằm ở Tây Bắc tỉnh Lâm Đồng, cách trung tâm tỉnh Đắk Nông cũ là Gia Nghĩa khoảng 24 km về phía tây theo Quốc lộ 14, có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp xã Quảng Tân
Phía Bắc và phía Đông giáp xã Nhân Cơ
Phía Tây giáp xã Quảng Tín
Phía Nam giáp xã Bảo Lâm 5

Xã Kiến Đức có diện tích 164,55 km², dân số năm 2019 là 10.808 người, mật độ dân số đạt 675 người/km².

Hành chính
Thị trấn Kiến Đức có 8 tổ dân phố, bon được chia thành 7 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 và bon Đắk B'Lao.

Lịch sử
Trước đây, Kiến Đức là một xã thuộc huyện Đắk R'lấp.

Xã Kiến Đức được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 1988 có diện tích tự nhiên là 3.200 ha, dân số khoảng 710 hộ với 2.679 khẩu chia làm 4 thôn.

Ngày 27 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 61/1999/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập thị trấn Kiến Đức, thị trấn huyện lỵ huyện Đắk R'Lấp trên cơ sở 1.560 ha diện tích tự nhiên và 4.574 người của xã Kiến Đức
Đổi tên xã Kiến Đức thành xã Kiến Thành.

Ngày 30 tháng 6 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 799/QĐ-BXD về việc công nhận đô thị Kiến Đức là đô thị loại IV.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập TDP 9 vào TDP 1
Sáp nhập một phần TDP 7 vào TDP 6
Sáp nhập phần còn lại TDP 7 vào TDP 8.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khoá XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận thành tỉnh mới có tên là Lâm Đồng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025 (có hiệu lực từ 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Kiến Đức và các xã Đạo Nghĩa, Nghĩa Thắng và Kiến Thành thuộc huyện Đắk R'lấp cũ thành xã mới có tên gọi là xã Kiến Đức (khoản 25 điều 1).

Xem thêm
Danh sách xã tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam
Quảng Trực

Quảng Trực là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Quảng Trực nằm ở phía bắc tỉnh Lâm Đồng, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tuy Đức và xã Quảng Tân
Phía tây giáp xã Bù Gia Mập, tỉnh Đồng Nai
Phía nam giáp xã Đak Nhau, tỉnh Đồng Nai
Phía bắc giáp xã Dakdam và xã Senmonorom, huyện Ou Reang, tỉnh Mondulkiri, Campuchia.

Xã có diện tích 558,78 km², dân số năm 2025 là 11.168 người, mật độ dân số đạt 20 người/km².

Phía bắc xã có cửa khẩu Bu Prăng thông thương với Campuchia.

Hành chính 
Xã Quảng Trực được chia thành 11 bon: Bu Dăr, Bu Gia, Bu Krắk, Bu Lum, Bu Nung, Bu Prăng 1, Bu Prăng 1A, Bu Prăng 2, Bu Prăng 2A, Bu Sóp, Đắk Huýt.

Lịch sử
Sau năm 1975, Quảng Trực là một xã thuộc huyện Đắk Nông, tỉnh Đắk Lắk.

Ngày 22 tháng 2 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 19-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Quảng Trực về huyện Đắk R'lấp mới thành lập.

Ngày 22 tháng 11 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 142/2006/NĐ-CP. Theo đó, chuyển xã Quảng Trực về huyện Tuy Đức mới thành lập.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Trận Lübeck

Trận Lübeck diễn ra vào ngày 6 tháng 11 năm 1806 tại Lübeck, Đức giữa quân đội Vương quốc Phổ do Gebhard Leberecht von Blücher chỉ huy và quân của Đệ nhất Đế chế Pháp dưới quyền các Thống chế Joachim Murat, Jean-Baptiste Bernadotte, và Nicolas Soult, là một phần của cuộc chiến tranh với Liên minh thứ tư. Trong trận này, quân Pháp đã giáng cho quân Phổ một thất bại nghiêm trọng, đẩy lùi họ ra khỏi thành phố trung lập Lübeck - một cảng biển cũ trên bờ biển Baltic cách Hamburg khoảng 50 km về phía đông bắc.

Sau thất bại hoàn toàn trước quân đội Hoàng đế Napoléon I trong Trận Jena-Auerstedt, quân đội Phổ rút lui sang bờ đông sông Elbe và chạy theo hướng đông bắc trong một nỗ lực để tới được sông Oder. Nhằm tiêu diệt hoàn toàn lực lượng của đối phương, Napoleon đã tung Đại Quân của mình tiến hành gấp rút truy kích. Một phần lớn lực lượng Phổ đang trốn chạy đã rút vào pháo đài Magdeburg và bị bao vây tại đó. Một bộ phận lớn khác cũng bị chặn đánh và tiêu diệt trong trận Prenzlau. Sự kiện này mở đầu cho một loạt những sự đầu hàng của các cánh quân và pháo đài khác của Phổ.

Bị chặn đường đến Oder, tướng Blücher dẫn quân quay đầu chạy về phía tây, và bị các thống chế Murat, Bernadotte và Soult đuổi đánh. Sau một số trận đánh cản hậu khá thành công, quân của Blücher dùng vũ lực để tiến vào thành phố trung lập Lübeck, tại đó họ chiếm giữ các vị trí phòng thủ. Binh sĩ của Bernadotte đã đột phá qua tuyến phòng thủ phía Bắc của thành phố và đánh tan các cánh quân đối diện với quân của Murat và Soult. Blücher kịp chạy thoát khỏi thành phố, nhưng hầu hết các bộ tham mưu của ông bị bắt và quân Phổ đã chịu thương vong rất lớn. Người Pháp đã cướp phá tàn bạo thành phố Lübeck trong và sau trận chiến. Ngày hôm sau, quân Pháp đã chặn được số quân Phổ còn lại trước biên giới Đan Mạch và buộc Blücher phải đầu hàng.

Quân Pháp đã bắt sống một số lượng nhỏ lính Thụy Điển trong trận này. Cách đối xử tôn trọng của Bernadotte đối với các sĩ quan và binh lính Thụy Điển đã góp phần dẫn đến việc quốc gia Bắc Âu này trao vương miện cho vị Thống chế Pháp, vào khoảng gần bốn năm sau đó.

Xem thêm 

 Danh sách các trận đánh thời đại Napoléon

Tham khảo

Trận đánh trong chiến tranh Napoléon
Trận đánh liên quan tới Phổ
Pháp năm 1806
Xung đột năm 1806
Đắk Buk So

Đắk Buk So là một xã thuộc huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk Buk So nằm ở trung tâm huyện Tuy Đức và là nơi đặt trung tâm hành chính huyện, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Thuận Hà và Đắk N'Drung, huyện Đắk Song
Phía tây giáp xã Quảng Trực
Phía nam giáp các xã Quảng Tâm và Đắk R'Tih
Phía bắc giáp xã Thuận Hà, huyện Đắk Song và Campuchia.

Xã có diện tích 83,06 km², dân số năm 2006 là 4.706 người, mật độ dân số đạt 57 người/km².

Hành chính 
Xã Đắk Buk So được chia thành 10 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, Tuy Đức và 2 bon: Bu Boong và Bu N'Drung.

Lịch sử
Trước đây, Đắk Buk So là một xã thuộc huyện Đắk R'lấp.

Ngày 22 tháng 11 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 142/2006/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Quảng Tâm trên cơ sở 3.088 ha diện tích tự nhiên và 680 người của xã Đắk R'Tih, 3.907 ha diện tích tự nhiên và 2.348 người của xã Đắk Buk So
Chuyển các xã Đắk Buk So, Đắk R'Tih và Quảng Tâm về huyện Tuy Đức mới thành lập.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Đắk Búk So còn lại 8.306 ha diện tích tự nhiên và 4.706 người.

Chú thích

Tham khảo

Huyện lỵ Việt Nam
Xã, phường biên giới Việt Nam – Campuchia
Đắk R'Tih

Đắk R'Tih là một xã thuộc huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk R'Tih nằm ở phía nam huyện Tuy Đức, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các Trường Xuân, huyện Đắk Song và xã Đắk N'Drung
Phía tây giáp xã Đắk Ngo
Phía nam giáp xã Quảng Tân
Phía bắc giáp các xã Quảng Tâm và Đắk Buk So.

Xã có diện tích 112,44 km², dân số năm 2006 là 4.966 người, mật độ dân số đạt 44 người/km².

Hành chính 
Xã Đắk R'Tih được chia thành 10 bon: Bu Đách, Bu Dơng, Bu Koh, Bu M'Lanh A, Bu M'Lanh B, Bu N'Đơr A, Diêng Ngaih, Ja Lú, Me Ra, Rơ Muôn và thôn Doãn Văn.

Lịch sử
Trước đây, Đắk R'Tih là một xã thuộc huyện Đắk R'lấp.

Ngày 22 tháng 11 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 142/2006/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Quảng Tâm trên cơ sở 3.088 ha diện tích tự nhiên và 680 người của xã Đắk R'Tih, 3.907 ha diện tích tự nhiên và 2.348 người của xã Đắk Buk So
Chuyển các xã Đắk Buk So, Đắk R'Tih và Quảng Tâm về huyện Tuy Đức mới thành lập.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Đắk R'Tih còn lại 11.244 ha diện tích tự nhiên và 4.966 người.

Chú thích

Tham khảo
Quảng Tân, Lâm Đồng

Quảng Tân là một xã thuộc huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Quảng Tân nằm ở phía Nam huyện Tuy Đức, có vị trí địa lý:

Phía đông giáp xã Trường Xuân, huyện Đắk Song
Phía tây giáp xã Đắk Ngo, huyện Tuy Đức
Phía nam giáp thị trấn Kiến Đức, xã Đắk Wer, Kiến Thành, Quảng Tín, huyện Đắk R'lấp
Phía bắc giáp xã Đắk R'Tíh, huyện Tuy Đức

Xã có diện tích 128,23 km², dân số năm 2025 là 15.313 người với 4048 hộ.

Toàn xã có 18 dân tộc anh, em sinh sống, chủ yếu là dân tộc: Kinh, M'Nông, Tày, Hoa, Nùng...

Lãnh đạo Đảng ủy, chính quyền địa phương

1. Thường trực Đảng ủy xã

 Ông Kiều Quí Diện, HUV, Bí thư Đảng ủy xã
 Ông Nguyễn Thị Thanh Lan, Phó Bí thư Đảng ủy xã, Chủ tịch HĐND xã
 Ông Nguyễn Công Hoan, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã

2. Thường trực Hội đồng nhân dân xã

 Bà Nguyễn Thị Thanh Lan, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã
 Ông Phạm Đắc Trình: Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã

3. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã

 Ông Nguyễn Công Hoan, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã
 Ông Nguyễn Hải Lý, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã
 Ông Châu Phúc Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã

4. Lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã

 Bà Lê Thị Hồng Thúy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã
 Ông Điểu Lúc, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã
 Bà Nguyễn Thị Mỹ Tiên, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã

Hành chính 
Xã Quảng Tân được chia thành 7 bon: Bu N'Drong A, Bu N'Drong B, Đắk N'Jút, Ja Lú A, Ja Lú B, Jâng Kriêng, Mê Ra và 14 thôn: 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, Đắk K'Rung, Đắk M'Rang, Đắk M'Rê, Đắk Quoeng, Đắk R'Tăng, Đắk Suon.

Lịch sử
Sau năm 1975, Quảng Tân là một xã thuộc huyện Đắk Nông, tỉnh Đắk Lắk.

Ngày 22 tháng 2 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 19-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Quảng Tân về huyện Đắk R'lấp mới thành lập.

Ngày 22 tháng 11 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 142/2006/NĐ-CP. Theo đó, chuyển xã Quảng Tân về huyện Tuy Đức mới thành lập.

Chú thích

Tham khảo
Trận Dürenstein

Trận Dürenstein (còn được gọi là trận Dürrenstein,Trận Dürnstein,Trận Diernstein, và trong tiếng Đức,Gefecht bei Dürrenstein), diễn ra ngày 11 tháng 11, năm 1805, là một trận đánh của Chiến tranh Napoléon trong Chiến tranh với Liên minh thứ ba. Dürenstein (Dürnstein ngày nay) nằm trong Thung lũng Wachau, trên sông Danube, 73 km (45 dặm) về phía thượng lưu của Vienna, Áo. Con sông này tạo ra một đường cong hình lưỡi liềm giữa Dürnstein với Krems an der Donau gần đó và trận chiến đã được diễn ra trong vùng đồng bằng ngập lụt giữa dòng sông và các ngọn núi.

Tại Dürenstein, một lực lượng của quân đội Nga và Áo bị bắt giữ bởi một quân đoàn của chỉ huy người Pháp Théodore Maxime Gazan. Việc phân chia Pháp là một phần của quân đoàn VIII mới được tạo ra. Quân đoàn, được gọi là Quân đoàn Mortier, dưới sự chỉ huy của Édouard Mortier. Trong việc truy đuổi rút lui của Áo từ Bavaria, Mortier đã có hơn-ba sư đoàn mở rộng dọc theo bờ bắc của sông Danube. Mikhail Illarionovich Kutuzov, chỉ huy của lực lượng Liên minh, đã dụ Mortier để làm cho quân đoàn của Gazan vào bẫy và quân đội Pháp đã bị bắt trong một thung lũng. Họ đã được cứu sống bởi sự có mặt kịp thời của một quân đoàn thứ hai, dưới sự chỉ huy của Pierre Dupont de l'Etang. Trận chiến cũng mở rộng vào ban đêm. Cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng. Người Pháp đã mất hơn một phần ba số người đã tham gia. Người Áo và Nga cũng đã thiệt hại gần 16 phần trăm, nhưng quan trọng nhất là cái chết của Johann Heinrich von Schmitt.

Trận chiến đã diễn ra ba tuần sau khi Áo đầu hàng tại Ulm và ba tuần trước khi Pháp đánh bại liên quân Nga-Áo tại Trận Austerlitz.Sau trận Austerlitz, Áo rút lui khỏi cuộc chiến. Người Pháp đã yêu cầu một khoản bồi thường cao và Franz II phải thoái vị Hoàng đế.

Xem thêm 

 Danh sách các trận đánh thời đại Napoléon

Tham khảo 

Trận đánh trong chiến tranh Napoléon
1805 tại Áo
Xung đột năm 1805
1805 tại Pháp
Pháp năm 1805
Quảng Khê, Lâm Đồng

Quảng Khê là một xã thuộc huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Quảng Khê nằm ở trung tâm huyện Đắk Glong và là nơi đặt trung tâm hành chính huyện, có vị trí địa lý:

Độ cao: 720m
Phía đông giáp xã Đắk Som
Phía tây giáp thành phố Gia Nghĩa và tỉnh Lâm Đồng
Phía nam giáp tỉnh Lâm Đồng
Phía bắc giáp xã Đắk Plao.

Xã Quảng Khê có diện tích 115,23 km², dân số năm 2019 là 12.062 người, mật độ dân số đạt 105 người/km².

Trên địa bàn xã có Quốc lộ 28 đi qua.

Hành chính
Xã Quảng Khê được chia thành 3 thôn: Đắk Lang, Quảng Long, Tân Tiến và 9 bon: B'Dơng, Ka La Dạ, Ka La Dơng, Ka La Yu, Ka Nur, Phi Mur, R'Dạ, Sa Diêng, Sa Ú – Dru.

Lịch sử
Sau năm 1975, Quảng Khê là một xã thuộc huyện Đắk Nông, tỉnh Đắk Lắk.

Ngày 17 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 13-HĐBT. Theo đó, chia xã Quảng Khê thành hai xã Quảng Khê và Đắk Plao.

Ngày 27 tháng 6 năm 2005, huyện Đắk Nông được chia thành hai đơn vị hành chính là thị xã Gia Nghĩa và huyện Đắk Glong, xã Quảng Khê thuộc huyện Đắk Glong và trở thành huyện lỵ huyện này.

Ngày 6 tháng 7 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 28/NQ-CP. Theo đó, điều chỉnh 10.480 ha diện tích tự nhiên của xã Quảng Khê để thành lập xã Đắk Plao mới.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Quảng Khê còn lại 11.936 ha diện tích tự nhiên và 6.609 người.

Chú thích

Tham khảo

Huyện lỵ Việt Nam