Sắn dây rừng

Sắn dây rừng hay sắn dây, đậu ma núi, sắn rừng (danh pháp: Pueraria montana) là một loài thực vật thuộc họ Đậu.

Loài này có quan hệ gần với 2 loài khác trong chi Sắn dây Pueraria nghĩa rộng (P. edulis, P. phaseoloides). Sự khác biệt về hình thái học giữa chúng là rất ít.

Lịch sử phân loại
Loài này được Carl LInnaeus mô tả năm 1753 như là Glycine javanica. Năm 1790, João de Loureiro mô tả nó như là Dolichos montanus trong quyển 2 sách Flora Cochinchinensis. Năm 1935, Elmer Drew Merrill chuyển nó sang chi Pueraria với danh pháp Pueraria montana.

Các chủng
Dưới đây liệt kê các chủng hiện tại được công nhận, danh pháp đồng nghĩa tương ứng cũng như khu vực phân bố của chúng.

Pueraria montana var. lobata
Pueraria montana var. lobata (Willd.) Maesen & S.M.Almeida ex Sanjappa & Predeep, 1992 có các danh pháp đồng nghĩa như sau:
 Dolichos hirsutus Thunb., 1794
 Dolichos lobatus Willd., 1802
 Dolichos stipulaceus Lam., 1786
 Neustanthus chinensis Benth., 1861
 Pachyrhizus thunbergianus Siebold & Zucc., 1846 nom. illeg.
 Phaseolus aconitifolius Roxb., 1832 nom. illeg.
 Phaseolus cornutus Blume ex Miq., 1855
 Phaseolus ficifolius Schrank, 1822
 Phaseolus lobatus (Willd.) Roxb. ex Wight & Arn., 1834
 Phaseolus trilobus (L.) Aiton, 1789
 Pueraria argyi H.Lév. & Vaniot, 1908
 Pueraria bodinieri H.Lév & Vaniot, 1908
 Pueraria caerulea H.Lév & Vaniot, 1908
 Pueraria chinensis (Benth.) Ohwi, 1936
 Pueraria harmsii Rech., 1910
 Pueraria hirsuta (Thunb.) Matsum., 1902 nom. illeg.
 Pueraria koten H.Lév & Vaniot, 1908
 Pueraria lobata (Willd.) Ohwi, 1947
 Pueraria montana var. chinensis (Ohwi) Maesen & S.M.Almeida ex Sanjappa & Predeep, 1902
 Pueraria novoguineensis Warb., 1891
 Pueraria thunbergiana (Siebold & Zucc.) Benth., 1865 nom. illeg.
 Pueraria triloba (Houtt.) Makino, 1912
 Pueraria triloba var. leucostachya Honda, 1931
 Pueraria volkensii Hosok., 1938
 Vigna lobata (Willd.) Endl. ex Miq., 1855
 Vigna stipulacea (Lam.) Kuntze, 1891

Khu vực phân bố: Trung Quốc, Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên ở phía bắc tới Ấn Độ, Đông Nam Á (nhưng sự có mặt tại Thái Lan và Việt Nam dường như không chắc chắn), New Guinea, Australia ở phía nam. Du nhập vào đông nam Hoa Kỳ, đông bắc Argentina, một số khu vực tại Trung Mỹ, Caribe, châu Phi nhiệt đới, đông nam châu Âu, Pakistan, mọt số đảo trên Thái Bình Dương.

Pueraria montana var. montana
Dạng nguyên chủng có các danh pháp đồng nghĩa sau: 
 Bujacia anonychia E. Mey., 1836
 Glycine javanica L., 1753
 Pueraria tonkinensis Gagnep., 1916
 Shuteria vestita Benth., 1865 nom. inval.
 Soja javanica (L.) Graham ex Wall., 1831
 Zeydora agrestis Lour. ex Gomes Mach., 1868

Khu vực phân bố: Từ Ấn Độ về phía đông tới miền bắc Trung Quốc, Thái Lan, Đông Dương, Philippines, Đài Loan, Lưu Cầu.

Pueraria montana var. thomsonii
Pueraria montana var. thomsonii (Benth.) M.R.Almeida, 1998:Tên thường gọi: Cát căn, sắn dây, sắn dây củ, cam cát căn. Nó có các danh pháp đồng nghĩa sau:
 Dolichos grandifolius Graham ex Wall., 1831 nom. inval.
 Pueraria lobata subsp. thomsonii (Benth.) H.Ohashi & Tateishi, 1988
 Pueraria lobata var. thomsonii (Benth.) Maesen, 1985
 Pueraria thomsonii Benth., 1867

Khu vực phân bố: Nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, từ Ấn Độ về phía đông tới miền nam Trung Quốc, Thái Lan, Đông Dương, Philippines, Đài Loan, Lưu Cầu. Du nhập vào Hawaii.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

M