Phú An (phường)

Phú An là một phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.Trước đó là một xã thuộc tỉnh Bình Dương. Đây là một trong 168 phường, xã và đặc khu mới ở Thành phố Hồ Chí Minh sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

Địa lý 
Phường Phú An nằm ở phía Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Thủ Dầu Một hơn 6 km và phường Sài Gòn khoảng 36 km về phía Bắc, đồng thời cách phường Bình Dương khoảng 8 km về phía Tây Nam, có vị trí địa lý như sau:

 Phía Bắc giáp với các phường Long Nguyên và Thới Hòa
 Phía Đông giáp với phường Hòa Lợi
 Phía Nam giáp với phường Chánh Hiệp
 Phía Tây giáp với các xã Bình Mỹ và Phú Hòa Đông với ranh giới là sông Sài Gòn
 Phía Tây Bắc giáp với phường Tây Nam

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Hiệp Bình sau sắp xếp có diện tích là 34,97 km², dân số tính tới ngày 31 tháng 12 năm 2024 là 46.142 người, mật độ dân số đạt  người/km² (Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Lịch sử 
Địa bàn Phú An xưa kia thuộc một thôn của tổng Bình Thạnh Thượng (BTT), tỉnh Gia Định. Tổng BTT bao gồm 12 thôn: An Sơn, An Thành Tây, An Thuận, An Thành, Định Thành, Kiến An, Kiến Điền, Phú Thứ, Phú Thuận, Thanh Điền, Thanh An, Thành Trị (Bến Súc). Thôn Định Thành sau này trở thành thị trấn Dầu Tiếng, thị trấn huyện lỵ của huyện Dầu Tiếng như hiện nay.

Năm 1867 Pháp chia Nam Kỳ thành 24 hạt thanh tra, tổng BTT thuộc về hạt thanh tra Sài Gòn (bao gồm 12 thôn như cũ).

Năm 1871 Thống đốc Nam Kỳ ban nghị định điều chỉnh 24 hạt thanh tra xuống còn 18 hạt, hạt Thủ Dầu Một vẫn tồn tại và được nhận thêm tổng BTT được tách ra từ hạt Sài Gòn.

Năm 1916 trên địa bàn tỉnh Thủ Dầu Một, thành lập quận Tương An gồm 4 tổng người Kinh ở xa tỉnh lỵ, trong đó có tổng BTT gồm có 11 làng: An Sơn, Kiến Điền, An Thành Tây, Định Thành, Phú Thứ, An Thành thôn, Kiến An, Phú Thuận, Thanh An, Thanh Điền (không có làng Thành Trị tức Bến Súc).

Ngày 30 tháng 07 năm 1926 quận Tương An giải thể và thành lập hai quận mới là Châu Thành và Bến Cát. Quận lỵ Châu Thành đặt ở làng Phú Cường, tỉnh Thủ Dầu Một. Quận lỵ Bến Cát đặt ở xã Mỹ Phước gồm có hai tổng là Bình Hưng và BTT. Ở tổng BTT có một số thay đổi như sau: Nhập làng Phú Thuận với làng Phú Thứ thành làng An Tây Thôn. Nhập làng An Sơn với làng Kiến Điền thành làng An Điền xã. Nhập làng Thanh Điền và làng Thanh Trì thành làng Thanh Tuyền. Các làng Định Thành, Kiến An, Thanh Sơn vẫn giữ nguyên không thay đổi.

Từ năm 1955 - 1975 chính phủ Việt Nam Cộng Hoà chia tỉnh Thủ Dầu Một ra làm 3 tỉnh Phước Long, Bình Long & Bình Dương, tổng BTT thuộc về tỉnh Bình Dương, trong tỉnh chia ra làm 6 quận, trong đó có quận Bến Cát và quận Dầu Tiếng. Quận Dầu Tiếng gồm một phần tổng BTT với 4 thôn: Định Thành, Thanh An, Thanh Tuyền, Kiến An. Phần còn lại của tổng BTT thuộc về quận Bến Cát gồm có: xã An Điền, thôn An Tây và thôn Phú An.

Tháng 02 năm 1976 hợp nhất 3 tỉnh Bình Dương, Bình Long và Phước Long thành tỉnh Sông Bé, sáp nhập 3 xã An Điền, An Tây và Phú An thuộc quận Bến Cát cũ thành xã Tây Nam thuộc huyện Bến Cát, tỉnh Sông Bé.

Xã Phú An cùng với các xã An Điền và An Tây, được thành lập vào năm 1979 trên cơ sở chia tách từ xã Tây Nam.

Trước năm 1975, xã Phú An nằm trong vùng Tam Giác Sắt, là vùng có chiến tranh ác liệt bậc nhất miền Nam Việt Nam.

Ngày 19 tháng 3 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1012/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 2024) về việc thành lập thành phố Bến Cát thuộc tỉnh Bình Dương. Theo đó, xã Phú An thuộc thành phố Bến Cát.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Tân An, xã Phú An và phần còn lại của phường Hiệp An sau khi sắp xếp theo quy định tại khoản 89 Điều 1 thành phường mới có tên gọi là phường Phú An (Khoản 92 Điều 1)..

Kinh tế - xã hội

= = Giao thông==  
Phường Phú An có  Quốc lộ 13, Đường tỉnh 744 và Đường tỉnh 748 chạy qua theo hướng Bắc - Nam.

= = Kinh tế==  
Phường có địa hình đồng bằng thích hợp với việc trồng lúa, cây ăn quả, mía, sắn; chăn nuôi các loại gia súc như heo, bò.

Phú An nguyên cũng nổi tiếng với làng nghề bánh tráng.

Viện Nghiên cứu Mía Đường đóng trụ sở trên địa bàn phường, là trung tâm nghiên cứu có quy mô lớn nhất nước về cây mía.

= = = Thương mại== =  
 Chợ Phú Thứ
 Chợ Bến Thế
 Chợ Bưng Cầu

= = Xã hội==

= = = Giáo dục== =  
 Trường MN Mầm Xanh
 Trường MG Phú An
 Trường TH Hồ Hảo Hớn
 Trường TH Tân An
 Trường TH Lê Thị Hồng Gấm
 Trường TH Nguyễn Hiền
 Trường THCS Phú An
 Trường THCS Hiệp An
 Trường THCS Trần Bình Trọng
 Trường THPT Tây Nam.

Du lịch 

 Khu bảo tồn vườn tre Phú An (liên kết với Pháp)
 Địa đạo Tây Nam
 Di tích Xe tăng cháy,...
 Đình Bến Thế
 Lạc Cảnh Đại Nam Văn Hiến

Nhân vật nổi bật 
 Nguyễn Minh Triết.

Chú thích

Tham khảo