Soyuz TMA-22

Soyuz TMA-22 là một chuyến bay tàu vũ trụ Soyuz lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), vận chuyển ba thành viên của phi hành đoàn Expedition 29 tới trạm. Đây là chuyến bay thứ 111 của tàu vũ trụ Soyuz. Phi thuyền cập vào ISS ngày 16 tháng 11 năm 2011 và ở lại vị trí cập vào Trạm vũ trụ quốc tế trong suốt thời gian của Expedition 29 để đóng vai trò làm tàu thoát hiểm trong trường hợp khẩn cấp.

Soyuz TMA-22 là chuyến bay cuối cùng của tàu vũ trụ Soyuz TMA, thay thế bằng dòng Soyuz TMA-M được hiện đại hóa. Việc phóng Soyuz TMA-22 ban đầu được lên kế hoạch vào ngày 30 tháng 9 năm 2011, nhưng đã bị trì hoãn cho đến ngày 14 tháng 11 năm 2011 vì vụ phóng thất bại của phi thuyền tiếp tế Progress M-12M vào ngày 24 tháng 8 năm 2011. Soyuz TMA-22 là phi vụ có người đầu tiên cập vào ISS sau khi phi đội tàu con thoi của Mỹ nghỉ hưu vào tháng 7 năm 2011 sau sứ mệnh STS-135.

Phi hành đoàn

Phi hành đoàn dự phòng

Hồ sơ sứ mệnh

Hoãn và sắp xếp lại lịch phóng
Vụ phóng Soyuz TMA-22 được dời từ cuối tháng 9 năm 2011 sang ngày 14 tháng 11 do vụ phóng thất bại của tàu chở hàng không người lái Progress M-12M ngày 24 tháng 8 năm 2011. Sự cố xảy ra do một đường ống dẫn nhiên liệu dẫn đến bộ tạo khí của động cơ tầng ba RD-0110 trên tên lửa đẩy Soyuz-U mang theo tàu bị tắc. Sau khi mất Progress M-12M, toàn bộ các chuyến bay vũ trụ có người lái của Nga tạm thời bị đình chỉ, vì động cơ gặp trục trặc có cấu hình tương tự động cơ tầng ba được sử dụng trên tên lửa đẩy Soyuz-FG phục vụ các chuyến bay có người lái. Một ủy ban điều tra của Nga kết luận vụ thất bại của Progress M-12M bắt nguồn từ một sai sót cá nhân, và đã ban hành thêm các quy trình bổ sung để ngăn chặn sự cố tương tự tái diễn. Ngày 30 tháng 10 năm 2011, Nga phóng thành công tàu chở hàng không người lái Progress M-13M bằng tên lửa Soyuz-U, qua đó “mở đường” cho vụ phóng Soyuz TMA-22.

Vụ phóng

Soyuz TMA-22 được phóng đúng kế hoạch từ bệ phóng Gagarin's Start tại sân bay vũ trụ Baikonur, Kazakhstan, lúc 04:14:03 UTC ngày 14 tháng 11 năm 2011. Chỉ huy tàu Soyuz, Shkaplerov, ngồi ở ghế giữa; kỹ sư bay Ivanishin ngồi bên trái, còn phi hành gia NASA Burbank ngồi bên phải. Tên lửa Soyuz-FG mang tàu Soyuz TMA-22 được phóng trong điều kiện thời tiết gần như bão tuyết, gió mạnh và nhiệt độ xuống tới −5 °C (23 °F). Tuy vậy, các điều kiện vẫn được đánh giá là nằm trong giới hạn cho phép để phóng.

Tên lửa bay theo quỹ đạo lên chuẩn và đưa Soyuz TMA-22 vào quỹ đạo thành công khoảng chín phút sau khi rời bệ phóng. Khi vào quỹ đạo, tàu vũ trụ đã triển khai hai tấm pin Mặt Trời và các ăng-ten liên lạc đúng như kế hoạch.

Ghép nối 
Soyuz TMA-22 ghép nối với ISS lúc 05:24 GMT ngày 16 tháng 11 năm 2011, sớm hơn khoảng chín phút so với kế hoạch. Tàu ghép vào mô-đun MRM-2 Poisk khi Soyuz TMA-22 và ISS đang bay ở độ cao khoảng 400 km (250 mi) phía trên khu vực nam Thái Bình Dương. Phi hành đoàn Soyuz vào bên trong ISS vào khoảng 6:39 GMT, và được chào đón bởi các thành viên Expedition 29 gồm Mike Fossum, Sergei Volkov và Satoshi Furukawa. Burbank, Shkaplerov và Ivanishin nhận các cuộc gọi chúc mừng qua vệ tinh từ các quan chức Nga và gia đình, trước khi tham gia buổi hướng dẫn an toàn do chỉ huy Expedition 29, Fossum, chủ trì.

Hạ quỹ đạo và hạ cánh
Soyuz TMA-22 tách khỏi ISS lúc 8:15 sáng (GMT) ngày 27 tháng 4 năm 2012, mang theo Burbank, Shkaplerov và Ivanishin, và hạ cánh an toàn gần Arkalyk, Kazakhstan, lúc 11:45 sáng cùng ngày. Việc con tàu rời trạm đánh dấu kết thúc Expedition 30, và để lại các phi hành gia Oleg Kononenko, André Kuipers và Don Pettit tiếp tục ở lại trạm để bắt đầu Expedition 31.

Tham khảo

Nhiệm vụ Soyuz có người lái
Tàu vũ trụ được phóng bởi tên lửa Soyuz-FG