Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Natri phosphide

Natri phosphide, Na3P, là muối màu đen chứa kim loại kiềm natri và anion phosphide.  Na3P là một nguồn anion phosphide hoạt tính cao. Không nên nhầm lẫn với natri phosphat, Na3PO4.

Ngoài Na3P, 5 chất khác cũng có cấu tạo từ natri và phosphor đã được biết: NaP, Na3P7, Na3P11, NaP7, and NaP15.

Tính chất
Như K3P, Na3P rắn có nguyên tử trung tâm 5 phối tử. Ở thể khí, phân tử Na3P và Li3P đều có dạng tháp đáy tam giác tam phương với cặp electron tự do ở nguyên tử phosphor trung tâm. Đặc tính ion của Na3P là tương tự Li3P, được biết đến là một chất siêu dẫn ion. Cấu tạo năng lượng thấp nhất như nhau ở cả hai phân tử, đối xứng C3v không phẳng. Vì cấu trúc khác lạ đó, Na3P có khả năng hoán vị chính nó. Độ chắn hoán vị cho Na3P và Li3P được tính tương ứng là 7.5 kcal/mol và 4.9 kcal/mol.

Điều chế
Sự điều chế đầu tiên của Na3P được ghi nhận đầu tiên vào giữa thế kỉ 19. Nhà nghiên cứu người Pháp, Alexandre Baudrimont điều chế natri phosphide bằng cách cho natri nóng chảy phản ứng với phosphor pentachloride.
 8 Na(l)  +  PCl5  →  5 NaCl  +  Na3P

Nhiều đường khác nhau về Na3P được mô tả. Vì tính dễ cháy và độc, Na3P (và các muối liên quan) được điều chế đúng vị trí. Phosphor trắng được khử bởi hợp kim natri-kali để tạo muối phosphide.

Sự chuyển hóa phosphor trắng thành phosphide đang được nghiên cứu kĩ. Phosphor phản ứng với natri trong nồi hấp ở nhiệt độ 150 °C trong 5 giờ tạo ra Na3P.

 P4 + 12 Na  →  4 Na3P

Ngoài ra phản ứng có thể được dẫn tới áp suất thường nhưng dùng nhiệt độ chênh lệch để hình thành dạng không bay hơi NaxP (x < 3) rồi sau đó phản ứng tiếp với natri. trong một vài trường hợp, một chất chuyển electron, như naphtalen, được dùng. Trong ứng dụng này, naphtalen tạo ra các gốc tự do và khử phosphor nhanh hơn.

Sử dụng
Natri phosphide là một nguồn anion phosphide hoạt tính cao. Chất này không tan trong tất cả các dung môi nhưng phản ứng như một huyền phù với axit và các chất electrophin khác để tạo ra các dẫn xuất có dạng PM3:
  Na3P  +  3 M+5  →   M3P (M = H, Me3Si)
Dẫn xuất trimetylsilyl bay hơi (30-35 C & 0.001 mm Hg) và tan được. Nó hoạt động như một chất tương đương "P3-".

Inđi phosphide, một chất bán dẫn có mặt bằng xử lý "natri phosphide" với inđi(III) chloride. Trong quá trình này, tác nhân phosphide được tạo ra từ natri kim loại và phosphor trắng trong N,N'-đimetylformamit, DMF.

3Na + P → Na3P
Na3 + InCl3 → InP + 3NaCl

Natri phosphide được dùng trong thương mại như một chất xúc tác trong phản ứng trùng hợp giữa kẽm phosphide và nhôm phosphide cho việc sản xuất polyme. Khi Na3P bị loại khỏi chất xúc tác bậc ba phản ứng polyme hóa propilen và 4-metyl-1-penten thì không hiệu quả.

Thận trọng
Natri phosphide cực kì nguy hiểm khi giải phóng photphin trong thủy phân, một quá trình tỏa nhiều nhiệt đến mức phát lửa. USDOT cấm vận chuyển Na3P trên máy bay dân dụng, máy bay toàn hàng hóa, và tàu hỏa do nguy cơ hỏa hoạn và chất độc nguy hại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cơ sở dữ liệu hóa chất hóa học môi trường - thông tin an toàn cho natri photphua từ mã số quy định của Chính quyền liên bang Mỹ 

Hợp chất natri
Phosphide
VTV Cup 2007

Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2007 là giải đấu lần thứ tư với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu Phan Đình Phùng, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là lần đầu tiên giải đấu được tổ chức ở khu vực phía nam và có 10 đội tham dự - đông nhất trong lịch sử các kỳ VTV Cup.

Đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đã giành chức vô địch giải đấu dù không được đánh giá cao trước khi bước vào giải.

Các đội tham dự
 Việt Nam
 Myanmar
 Philippines
 Đại học hàng không Bắc Kinh (Beihang)
 Shikoku
 VTV Bình Điền Long An
 Banimiwittaya
 Zhetyssu
 Sri Lanka
 Đại học Saint Johns
 Học viện tài chính Bắc Kinh (Zhong Cai)
 Indonesia (Ngày 4/5/2007,  Indonesia xin rút lui không tham dự giải này)

Thể thức thi đấu
Các đội chia thành 2 bảng thi đấu vòng tròn một lượt chọn 2 đội đứng đầu mỗi bảng vào bán kết. Xác định vị trí các đội nếu bằng điểm theo thứ tự:
 Điểm (thắng một trận được 2 điểm, đội thua được 1 điểm).
 Tỷ số tổng số điểm thắng trên tổng số điểm thua.
 Tỷ số tổng ván thắng trên tổng ván thua.

Bảng A 
 Việt Nam
 Myanmar
 Philippines
 Shikoku
 Đại học hàng không Bắc Kinh

Bảng B 
 VTV Bình Điền Long An
 Banimiwittaya
 Zhetyssu
 Sri Lanka
 Đại học Saint Johns
 Học viện tài chính Bắc Kinh

Giai đoạn vòng bảng

Bảng A

Kết quả

|}

Bảng B

Kết quả

|}

Vòng tranh thứ hạng 1-4

Bán kết

|}

Tranh hạng 3

|}

Chung kết

|}

Xếp hạng chung cuộc

Các giải thưởng cá nhân
 Vận động viên xuất sắc toàn diện:  Zhetyssu Tatyana Pyurova
 Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:  Đại học Saint Johns Huang Hui-ping
 Vận động viên chắn bóng tốt nhất:  Việt Nam Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên chuyền hai tốt nhất:  Đại học Saint Johns Wioleta Leszczynska
 Vận động viên phát bóng tốt nhất:  Zhetyssu Olga Serebrennikova
 Vận động viên phòng thủ tốt nhất:  Đại học Saint Johns Yee Kathleen
 Vận động viên bắt bước một tốt nhất:  Đại học Saint Johns Yee Kathleen
 Vận động viên libero tốt nhất:  Đại học Saint Johns Yee Kathleen
 Hoa khôi VTV Cup 2007:  Shikoku Ida Ayana

Tham khảo

2007
Thể thao Việt Nam năm 2007
Lý Kỳ (nhà thơ)

Lý Kỳ (chữ Hán: 李頎, 690?-751?), là quan lại và là nhà thơ Trung Quốc thời Thịnh Đường.

Tiểu sử
Lý Kỳ là người quận Triệu (nay thuộc huyện Triệu, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc), về sau sống tại Dĩnh Dương (nay thuộc Đăng Phong, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc).

Năm 735 đời Đường Huyền Tông (ở ngôi: 712-756), ông thi đỗ Tiến sĩ, từng giữ chức Tân Hương úy, nhưng mãi về sau vẫn không được thăng chức.

Về già, ông từ quan trở về vườn cũ ở Đông Xuyên ẩn cư.

Lý Kỳ mất khoảng năm 751, thọ khoảng 61 tuổi.

Sinh thời, Lý Kỳ thường giao du với các thi nhân như Vương Xương Linh, Vương Duy, Cao Thích và các nhà sư nổi tiếng. Ngoài vai trò là một nhà thơ, ông còn là một "hiệp khách thích đạo thuật, học luyện đan, và hay bàn đạo lý nhà Phật (điểm này hơi giống Vương Duy)". Và dưới con mắt ông, "các nhân vật anh hùng thường là hiệp khách; và kẻ sĩ là người không bị gò bó, có phong cách khải khái, hào phóng (điểm này hơi giống Lý Bạch)".

Sự nghiệp văn chương
Do giao du với các nhà sư, nên Lý Kỳ hay bàn đạo lý nhà Phật trong thơ. Ông cũng có làm thơ về biên tái, tuy ít, nhưng rất được lưu truyền. Đó là vì thơ ông lưu loát, phóng túng, khẳng khái, thê lương, và phát huy được đặc điểm của thể ca hành. Đáng chú ý có bài "Cổ ý" (Ý xưa), "Cổ tòng quân hành" (Bài hành về việc tòng quân ngày xưa)...Lý Kỳ còn giỏi dùng cổ thi năm chữ và bảy chữ để gửi gắm tình cảm và xây dựng hình tượng nhân vật. Như các bài "Tặng Trương Húc", "Biệt Lương Hoàng", "Tống Trần Chương Phủ", "Tống Lưu Thập"... Trước khi tiểu thuyết Trung Quốc phát triển, những bài thơ phác họa nhân vật như thế, quả là rất đặc sắc và có ý nghĩa.

Giới thiệu thơ
Giới thiệu hai trong số bài thơ tiêu biểu của Lý Kỳ.

Sách tham khảo
 Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc biên soạn, Lịch sử văn học Trung Quốc (Tập II), Bản dịch từ tiếng Trung Quốc do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 1993.
 Dịch Quân Tả, (GS. Huỳnh Đức Đức dịch từ tiếng Trung Quốc), Văn học sử Trung Quốc (Quyển I). Nhà xuất bản Trẻ, 1992.
 Nhiều người dịch (Nam Trân giới thiệu), Thơ Đường (Tập I). Nhà xuất bản Văn học, 1987.

Chú thích 

Người Hà Bắc
Nhà thơ Trung Quốc thời Đường
Nhân vật chính trị nhà Đường
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Sinh năm 690
Mất năm 751
Tiến sĩ nhà Đường
Sinh thập niên 690
Danh sách tập phim Wizards of Waverly Place

Dưới đây là danh sách các tập phim của Disney Channel Original Series, Wizards of Waverly Place. Loạt phim ra mắt vào ngày 12 tháng 10 năm 2007 và kết thúc vào ngày 6 tháng 1 năm 2012 với 4 mùa phim, 106 tập phim cùng với một tập đặc biệt dài một tiếng đòng hồ phát sóng vào ngày 15 tháng 3 năm 2013.

Loạt phim xoay quanh Alex Russo (Selena Gomez), một nữ phù thủy thiếu niên đang phải cạnh tranh với hai anh em của mình là Justin (David Henrie) và Max (Jake T. Austin) để trở thành phù thủy duy nhất của gia đình có thể giữ được quyền năng của mình.

Tổng quan về loạt phim

Danh sách các tập phim

Mùa 1 (2007/08)

<onlyinclude>

Mùa 2 (2008/09)

Phim

Mùa 3 (2009–10)

<onlyinclude>

Mùa 4 (2010–12) 

<onlyinclude>

Đặc biệt

Tham khảo

Tham khảo chung

Liên kết ngoài
 

Wizards of Waverly Place

it:I maghi di Waverly#Episodi
Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers

Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1758 - mất ngày 02 tháng 3 năm 1840) là một bác sĩ và nhà thiên văn học người Đức.
Olbers sinh ra tại Arbergen, gần Bremen, và học y khoa tại Göttingen. Sau khi tốt nghiệp vào năm 1780, ông bắt đầu hành nghề bác sĩ ở Bremen, Đức. Vào ban đêm, ông dành thời gian của mình để quan sát thiên văn, biến tầng trên của nhà ông thành một đài quan sát. Ông cũng đã phát minh ra phương pháp đầu tiên đạt yêu cầu về tính toán quỹ đạo sao chổi.

Ngày 28 tháng 3 năm 1802, Olbers phát hiện và đặt tên tiểu hành tinh Pallas. Năm năm sau, vào ngày 29 tháng 3 năm 1807, ông phát hiện ra tiểu hành tinh Vesta, mà ông cho phép Carl Friedrich Gauss đặt tên. Do từ "tiểu hành tinh" vẫn chưa đặt ra, các tài liệu thời gian đề cập đến những hành tinh nhỏ như hành tinh ở theo quyền riêng của họ. Ông đề xuất rằng các vành đai tiểu hành tinh, nơi mà các đối tượng này nằm, là tàn dư của một hành tinh đã bị phá hủy. Quan điểm hiện nay của hầu hết các nhà khoa học là hiệu ứng thủy triều từ các hành tinh Sao Mộc phá vỡ sự hình thành của các hành tinh trong vành đai tiểu hành tinh.

Ngày 06 tháng 3 năm 1815, Olbers cũng phát hiện ra một sao chổi tuần hoàn, bây giờ mang tên ông (chính thức được chỉ định 13P/Olbers).

Năm 1827, ông được bầu là thành viên danh dự nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển.

Tham khảo

Nhà thiên văn học Đức
Mất năm 1840
Nhà vật lý Đức
Sinh năm 1758
Hội viên Hội Vương thất
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Vạn Xuân, Thanh Hóa

Vạn Xuân là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Vạn Xuân nằm ở vùng cao phía tây tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Thường Xuân
 Phía bắc giáp các xã Thường Xuân, Lương Sơn, Yên Nhân qua hồ Cửa Đạt
 Phía tây giáp tỉnh Nghệ An
 Phía nam giáp các xã Xuân Chinh, Thắng Lộc, Tân Thành.

Xã Vạn Xuân có diện tích tự nhiên 139,49 km², quy mô dân số năm 2024 là 6.125 người, mật độ dân số đạt 44 người/km².

Lịch sử 
Thời Trần - Hồ, địa bàn xã Vạn Xuân thuộc động Trịnh Vạn, huyện Thọ Xuân; thời Lê nhập vào châu Lang Chánh. Năm 1837, động Trịnh Vạn đổi thành xã Trịnh Vạn thuộc tổng Trịnh Vạn, châu Thường Xuân. Châu lỵ Thường Xuân đóng tại Trịnh Vạn.

Năm 1946, xã Trịnh Vạn sáp nhập với xã Lệ Khê (nay là vùng đất xã Xuân Chinh) thành xã Thanh Cao thuộc huyện Thường Xuân. Theo Quyết định số 121-NV ngày 25 tháng 6 năm 1963 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, các xã Thanh Cao, Hiệp Tháp được chia thành 6 xã thuộc huyện Thường Xuân, trong đó có xã Vạn Xuân.

Ngày 3 tháng 4 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 38/2008/NĐ-CP về việc giải thể 3 xã Xuân Khao, Xuân Liên, Xuân Mỹ nằm trong vùng lòng hồ chứa nước Cửa Đạt; xã Vạn Xuân tiếp nhận 5.201,02 ha của xã Xuân Mỹ và 1.849,42 ha của xã Xuân Liên. Sau khi điều chỉnh, xã Vạn Xuân có 14.115,97 ha và 5.316 người.

Năm 2018, xã Vạn Xuân có 11 thôn. Ngày 11 tháng 7 cùng năm, Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa khóa XVII thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó, sáp nhập thôn Ná Cộng vào thôn Ná Mén; xã Vạn Xuân còn 10 thôn.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Thường Xuân bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Vạn Xuân chính thức là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Hành chính 
Xã Vạn Xuân có 10 thôn: Bù Đồn, Cang Khèn, Công Thương, Hang Cáu, Khằm, Lùm Nưa, Ná Mén, Nhồng, Quạn, Thác Làng.

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích

Nguồn sách
Money In The Bank

Money In The Bank có thể là:

Trong Văn học:
 Money In The Bank (tiểu thuyết), cuốn tiểu thuyết của PG Wodehouse.
Phim ảnh, giải trí:
 Money in the Bank ladder match, trận đấu quyền anh kể từ năm 2005.
 WWE Money in the Bank, một sự kiện đấu vật chuyên nghiệp thường niên của WWE
 Money In The Bank, một bộ phim Úc của đạo diễn Tom Richards.
Trận sông Nil (47 TCN)

Trận sông Nil, năm 47 TCN là một trận đánh giữa lực lượng quân La Mã-Ai Cập dưới sự chỉ huy của Julius Caesar và Cleopatra VII đánh bại quân đội của nữ hoàng Arsinoe IV và Vua Ptolemaios XIII trong cuộc nội chiến Alexandrine.

Tham khảo

Năm 47 TCN
Đảo Cò Chi Lăng Nam

Đảo Cò Chi Lăng Nam là một khu du lịch sinh thái nổi tiếng ở Hải Dương. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên rộng mở, thoáng đãng, bình yên đậm chất nông thôn Bắc Bộ. Đến với Đảo cò Chi Lăng Nam du khách sẽ được ngồi thuyền thưởng ngoạn cảnh sắc cực kỳ ấn tượng. Một hòn đảo nhỏ nằm giữa mặt hồ mênh mông nước. Từng đàn cò trắng bay rợp trời ríu rít gọi nhau về tổ. Hồ nước rộng thênh thang xanh mát, trên đảo cò đậu san sát trên cây nhìn như những bông hoa trắng nổi bật trên cụm cây xanh tốt. Tất cả tạo nên một không gian vô cùng tuyệt vời để mỗi du khách sau khi thưởng ngoạn sẽ cảm thấy thêm quý, thêm yêu cuộc sống tươi đẹp mà tạo hóa đã ban tặng cho con người.

Vị trí địa lý

Đảo cò Chi Lăng Nam trực thuộc thôn An Dương, xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Khu du lịch sinh thái Đảo cò cách thành phố Hải Dương khoảng 30 km, cách thủ đô Hà Nội hơn 60 km về phía Nam.

Lịch sử 

Người dân trong vùng các thế hệ truyền lại rằng vùng hồ An Dương ngày xưa từng là cánh đồng chiêm trũng ở giữa có một gò đất nổi lên cao. Vào khoảng thế kỉ XV một trận đại hồng thủy đã làm vỡ đê sông Luộc nước tràn vào ngập trắng cả một vùng. Quanh gò đất cao giữa cánh đồng trũng xuất hiện những xoáy nước khổng lồ rồi tạo thành một hồ nước lớn. Đất lành chim đậu dần dần hòn đảo trở thành nơi trú ngụ của hàng trăm, hàng nghìn con cò.

Nhận thấy đây là cảnh quan thiên nhiên "độc nhất vô nhị" chính quyền địa phương và nhân dân huyện Chi Lăng Nam đã quyết định đề xuất xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên. Từ đây Đảo cò Chi Lăng Nam ra đời và dần trở thành khu du lịch sinh thái nổi tiếng trên địa bàn tỉnh Hải Dương

Hệ sinh thái Đảo cò 

Có tổng diện tích là 31,673 ha Khu sinh thái Đảo cò Chi Lăng Nam có hệ sinh thái động thực vật vô cùng đa dạng với hơn 170 loài ở cả trên đảo và dưới lòng hồ.

Đảo cò là nơi trú ngụ của rất nhiều loài cò, vạc, chim nước quý. Các loài vạc như vạc lưng xanh, vạc xám, vạc sao...Các loài chim nước như iệc xám, chim bói cá, chim trả, cú mèo, cuốc, bồng chanh...Và đặc biệt không thể kể đến cơ man các loại cò như cò ghềnh, cò trắng, cò bợ, cò lửa, có diệc, cò ruồi. Hiện nay ở Đảo cò Chi Lăng Nam thường có khoảng 16.000 con cò và 6.000 con vạc sinh sống.

Đảo là nơi trú ngụ của họ nhà cò vạc còn dưới hồ An Dương sâu và rộng lại là nơi sinh sống của rất nhiều loại cá quý như cá vược, cá chạch, cá bơn, cá nheo, cá chép, cá quả...hay các loại ba ba, rùa, tôm, cua...

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Thăm lại Đảo Cò Chi Lăng Nam
Thăm đảo cò và vạc "đổi ca" nhau
Đảo Cò - Nét thiên nhiên hoang sơ giữa đồng bằng Bắc Bộ

Hải Dương
Khu du lịch sinh thái Việt Nam
Du lịch Hải Dương
If I Never See Your Face Again

"If I Never See Your Face Again" bài hát của Maroon 5 từ album phòng thu thứ hai của nhóm It Won't Be Soon Before Long. Bài hát do chính hai thành viên của nhóm, Adam Levine và James Valentine sáng tác. Một bản remix của bài hát đã được thu âm cùng với nữ ca sĩ Rihanna, và đã được phát hành làm đĩa đơn thứ tư từ album thay cho phiên bản gốc. Remix này cũng có mặt trong bản phát hành lại album It Won't Be Soon Before Long của Maroon 5 và bản phát hành lại Good Girl Gone Bad của Rihanna.

Ca khúc do Mike Elizondo, Mark "Spike" Stent và Maroon 5 sản xuất. Nó nhận được một đề cử giải Grammy hạng mục Best Pop Collaboration with Vocals tại Giải Grammy lần thứ 51.

Thành tích xếp hạng
"If I Never See Your Face Again" xuất hiện lần đầu trên Billboard Hot 100 Mỹ tại vị trí 57, tuy nhiên lại không thành công trong việc lọt vào top 50. Ngày 8 tháng 6 năm 2008, tuần Good Girl Gone Bad: Reloaded được phát hành, bài hát xếp hạng trên UK Singles Chart tại vị trí 29. Vị trí cao nhất của nó trên bảng xếp hạng này là 28, đạt được 2 tuần sau đó. Đây cũng là đĩa đơn đạt vị trí xếp hạng thấp nhất của Rihanna cho đến nay và là đĩa đơn đầu tiên của cô không lọt vào được top 20.

Danh sách track

Bảng xếp hạng và doanh số chứng nhận

Xếp hạng tuần

Lượng tiêu thụ

Tham khảo

Bài hát của Maroon 5
Bài hát của Rihanna
Đĩa đơn năm 2008
Bài hát năm 2007
Bài hát do Mike Elizondo sản xuất
Bài hát do Adam Levine sáng tác
Drobeta-Turnu Severin

Drobeta-Turnu Severin là một thành phố România. Thành phố thuộc hạt Mehedinți. Đây là thành phố lớn thứ 25 quốc gia này. Thành phố Drobeta-Turnu Severin có dân số 104.035 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 65 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Danh sách đô thị România

Tham khảo

Thành phố của România
Khu dân cư ở hạt Mehedinți
Khu dân cư trên sông Danube
Thành phố cảng ở România
VTV Cup 2008

Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2008 là giải đấu lần thứ năm với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu đa năng thành phố Cần Thơ. Giải đấu được sự tài trợ chính của mạng điện thoại Mobifone, nên còn được gọi là giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Mobifone Cup 2008. Giải đấu được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 38 năm ngày phát sóng đầu tiên của Đài THVN và cũng là một trong những hoạt động chào mừng "Năm Du lịch Quốc gia Mekong - Cần Thơ 2008".

Các đội tham dự
 Việt Nam
 Zhetyssu
 Úc
 Thái Lan (Thực chất là trẻ Thái Lan)
 New Zealand
 CHDCND Triều Tiên

Truyền hình
Các trận đấu được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV3, Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Cần Thơ (THTPCT). Các buổi truyền hình trực tiếp do Ban Thể thao - Giải trí - Thông tin Kinh tế (VTV3) và Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Thành phố Cần Thơ (CVTV, sau này là VTV Cần Thơ) thực hiện.

Thể thức thi đấu
6 đội thi đấu vòng tròn một lượt. 4 đội đừng đầu sẽ xác định 2 trận bán kết, các đội thắng ở trận bán kết sẽ vào tranh trận chung kết, 2 đội thua sẽ vào trận tranh giải ba.

Giai đoạn vòng bảng

Bảng đấu

Kết quả 

 

|}

Vòng tranh thứ hạng

Bán kết

|}

Tranh hạng 3

|}

Chung kết

|}

Xếp hạng chung cuộc

Các giải thưởng cá nhân
 Vận động viên xuất sắc toàn diện: Jong Jin-sim
 Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:Kim Yong Mi
 Vận động viên chắn bóng tốt nhất:Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên chuyền hai tốt nhất:Svlenger
 Vận động viên phát bóng tốt nhất:Rotyttsikova
 Vận động viên phòng thủ tốt nhất:Tạ Diệu Linh
 Vận động viên bắt bước một tốt nhất:Pattunhasat
 Hoa khôi VTV Mobiphone Cup 2008: Phạm Thị Yến(Việt Nam)

Tham khảo

2008
Thể thao Việt Nam năm 2008
Tulcea

Tulcea [cách đọc: "Tul-chê-a"] là một thành phố của România. Thành phố thuộc hạt Tulcea. Đây là thành phố lớn thứ 28 quốc gia này. Thành phố Tulcea có dân số 73.707 người (theo điều tra dân số năm 2011), diện tích 177.24 km2. Thành phố có độ cao 30 mét trên mực nước biển.

Thành phố này có nhà máy đóng tàu Vard Tulcea SA của Rumani, nơi có hàng trăm công nhân Việt Nam làm việc theo hợp đồng xuất khẩu lao động, chủ yếu là thợ hàn (số liệu thống kê năm 2017).

Lịch sử 

Tulcea được thành lập vào thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, với tên ban đầu là Aegyssus.
Tulcea được đề cập tới lần đầu tiên với tên hiện tại của nó vào năm 1506, trong hồ sơ hải quan Ottoman. Khi đó, nó được miêu tả như là một "trung tâm giao thương quan trọng".

Dân cư
Theo điều tra dân số năm 2011, Tulcea có dân số 73.707 người, trong đó 93,2% là người gốc Rumani. Các nhóm thiểu số đáng kể bao gồm người Nga Lippovan (2,6%), người Di-gan (1,4%) và người Thổ (1,2%). Hầu hết người bản địa Bungary rời thị trấn vào năm 1941 theo Hiệp ước Craiova.

Kinh tế - Văn hóa - Du lịch
Tulcea hiện nay là thành phố công nghiệp với đóng tàu là một trong những ngành mũi nhọn.

Tulcea cũng là đầu mối giao thông, cửa ngõ để du khách có thể tới tham quan đồng bằng châu thổ sông Da-nuýp, một di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.

Tulcea và tỉnh Bến Tre của Việt Nam bắt đầu có sự hợp tác văn hóa và kinh tế từ năm 2014. Năm 2015 đoàn văn hóa nghệ thuật tỉnh Bến Tre đã sang tham gia lễ hội văn hóa truyền thống quốc tế được tổ chức tại Tulcea.

Notable people

Crin Antonescu, former President of the Senate of Romania
Georges Boulanger, violinist
Alexandru Ciucurencu, painter
Stefan Karadzha, Bulgarian revolutionary, studied in Tulcea and is associated with the town.
Grigore Moisil, mathematician
Dimitar Petkov, Bulgarian Prime Minister
Tora Vasilescu, actress

Thành phố kết nghĩa

Tulcea có kết nghĩa với các thành phố sau đây:

Tham khảo
Notes

Bibliography
 Brătianu, G. I. Les Bulgares à Cetatea Albă (Akkerman) au debut du XIVeme siècle-Byz, 2, 1926, 153-168
 Laiou, A. E. Constantinople and the Latins (Foreign Policy of Andronicus II, 1282–1328). Cambridge, Mass., 1972.
 Nicephorus, p. 34
 Theophanes, p. 357-358

Liên kết ngoài

 Tulcea City Hall
 Tulcea County Prefecture
 Tulcea County Council 

Cities in Romania
Capitals of Romanian counties
Populated places in Tulcea County
Port cities and towns in Romania
Turkish communities outside Turkey
Byzantine sites in Romania
Populated places established in the 7th century BC
Populated places on the Danube
Romania–Ukraine border crossings
Thành phố của România
Khu dân cư trên sông Danube
Thành phố cảng ở România
Tên lửa nước

Tên lửa nước là một loại mô hình tên lửa sử dụng nước làm nhiên liệu tạo lực đẩy. Vật liệu chính để chế tạo tên lửa nước thường là các chai nước giải khát. Khi trong chai xuất hiện áp suất lớn, nước sẽ bị ép xuống phía dưới và tác dụng lực trực tiếp lên mặt đất. Mặt đất lúc này sinh ra một lực phản lại hướng lên trên, đẩy tên lửa nước bay lên khỏi mặt đất.

Lực đẩy này được gọi là phản lực và xuất hiện do sự tác động qua lại giữa nước, không khí và môi trường bên ngoài. Theo định luật III Newton, lực tác dụng và phản lực luôn tồn tại đồng thời nên khi nước bị đẩy xuống càng mạnh thì tên lửa nước sẽ bay lên càng cao.

Bộ phận 
Các hệ thống tên lửa nước thông thường thường được chia làm 2 bộ phận chính: bệ phóng, và thân tên lửa.
Bệ phóng là bộ phận phía dưới của hệ thống, có tác dụng giữ phần thân tên lửa cố định, truyền không khí từ máy bơm vào tên lửa và định hướng tên lửa khi mới rời khỏi dàn phóng. Bộ phận dàn thường được làm bằng ống nước, để có khả năng thông khí, và nhôm dùng để làm phần định hướng. Ngoài ra, thân tên lửa là bộ phận phía trên của hê thống, là phần sẽ bay lên khi hệ thống được kích hoạt. Thân tên lửa có thể làm từ nhiều loại vật liệu, chủ yếu dùng chai nhựa có dung tích 1,5L hoặc cao hơn.

Nguyên lý hoạt động 
Tên lửa nước hoạt động theo nguyên tắc phản lực: không khí được bơm vào trong thân tên lửa làm gia tăng áp suất.Khi tên lửa được phóng,do áp suất trong thân tên lửa cao hơn bên ngoài nên không khí sẽ phun ra ngoài theo lỗ hổng ở đuôi tên lửa (miệng chai).

Tên lửa sẽ được đẩy về phía trước theo định luật bảo toàn động lượng: 

Trong đó:

 M: Là khối lượng của tên lửa.
 V: vận tốc của tên lửa.
 m: khối lượng của khí và nước phun ra.
 v: vận tốc của khí và nước.

Như vậy, nước được cho vào tên lửa nhằm tăng khối lượng và động lượng vật chất phun ra và sẽ làm tăng vận tốc của tên lửa. lượng nước chiếm 1/5 thể tích chai làm tên lửa là tối ưu. Sau đó tạo áp suất trong chai bằng không khí nén từ đồ bơm xe đạp, lên đến 125 N.

Nước và khí được nén bên trong quả tên lửa điều này tạo nên một dạng thế năng vì là bị nén và khi lực nén đó được giải phóng ra bên ngoài đẩy nước ra khỏi từ đuôi tên lửa nước tạo thành lực đẩy và đẩy tên lửa lên cao. Đôi khi những người chơi nghiệp dư sử dụng các chất phụ thêm khác vào nước để nâng cao hiệu suất bay cao và đẹp của tên lửa nước.

Áp suất sau khi được giải phóng ra ngoài thì kéo theo lượng nước phun ra từ đuôi tên lửa nước với một tốc độ rất nhanh cho đến khi lượng nước hết và áp suất bên trong tên lửa nước bằng với áp suất khí quyển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội Tên Lửa Nước Việt Nam (VNW) 

Đồ chơi giáo dục
Tên lửa
Jang Seo-hee

Jang Seo-hee (, sinh ngày 5 tháng 1 năm 1972) là một nữ diễn viên người Hàn Quốc. Cô được biết đến nhiều nhất qua vai chính trong các phim truyền hình ăn khách tại Hàn Quốc như Oh Soon Jin, Cô bé lọ lem, Sự quyến rũ của người vợ. Trong một cuộc khảo sát của Trung Quốc năm 2007 của các diễn viên Hàn Quốc có ảnh hưởng nhất, Seo Hee là nữ diễn viên xếp hạng cao nhất và đã được đứng thứ 7 trong xếp hạng tổng thể. Gần đây, cô vào vai bác sĩ Seo Hye Young trong phim truyền hình Obstetrics and Gynecology Doctors của đài SBS.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Giải thưởng
 1991 Giải thưởng nghệ thuật Baeksang: Nữ diễn viên mới xuất sắc
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Nữ diễn viên của năm do báo chí đề cử
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng lớn Dae Sang (Nàng tiên cá)
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thường nữ diễn viên xuất sắc (Nàng tiên cá)
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng nữ diễn viên được yêu thích nhất
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Giải thưởng được yêu thích của dân cư mạng
 2002 Giải thưởng phim truyền hình MBC: Cặp đôi đẹp nhất với Kim Sung Min
 2004 Giải thưởng Ngôi sao Hallyu của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch (Hàn Quốc)
 2006 Liên hoan phim Chun-Sa: Giải thưởng Văn hóa Hallyu
 2009 Ngôi sao, Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải
 2009 Giải thưởng phim truyền hình SBS: Giải thưởng ngôi sao mới
 2009 SBS Giải thưởng phim truyền hình SBS: Giải thưởng lớn Daesang (Sự quyến rũ của người vợ)
 2017: Nữ chủ Giao Thái Điện vai Cung Huệ vương hậu Hàn Tuệ Dung /Trinh Hiển vương hậu Trương Tuệ Liên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jang Seo Hee tại HanCinema

Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên từ Seoul
Tín đồ Phật giáo Hàn Quốc
Người tù khổ sai (phim 1973)

Papillon là bộ phim dựa theo cuốn tự truyện rất nổi tiếng của Henri Charrière, do Mỹ và Pháp sản xuất năm 1973, Franklin J. Schaffner đạo diễn. Phim được đề cử hai giải Oscar.

Nội dung

Diễn viên

Ê-kíp

Xem thêm

Phim tâm lý Mỹ
Phim tâm lý Pháp
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 1973
Phim dựa trên sự việc có thật
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1930
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim tiểu sử của Mỹ
Phim chính kịch Mỹ
Phim Mỹ
Phim về tội phạm
Phim sử thi của Mỹ
Phim độc lập Mỹ
Phim Columbia Pictures
Phim chính kịch dựa trên sự kiện có thật
Phim quay tại Hawaii
Phim quay tại Tây Ban Nha
Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 (Bảng A)

Bảng A của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 là một trong ba bảng đấu của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 bao gồm các đội tuyển Argentina, Bolivia, Colombia và Costa Rica. Bảng đấu thi đấu từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 11 tháng 7.

Kết quả chung cuộc là Colombia dẫn đầu bảng và gặp Peru, Argentina về nhì và gặp Uruguay— đội nhì bảng C ở tứ kết. Costa Rica và Bolivia bị loại sau vòng đấu bảng.

Bảng xếp hạng

Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (GMT -3).

Argentina - Bolivia

Colombia - Costa Rica

Argentina - Colombia

Bolivia - Costa Rica

Colombia - Bolivia

Argentina - Costa Rica

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức Cúp bóng đá Nam Mỹ 2011 

Bảng A
Alytus

Alytus là một thành phố Litva. Thành phố thuộc hạt Alytus, khu tự quản thành phố Alytus. Đây là thành phố lớn 6 thứ quốc gia này. Thành phố Alytus có dân số 71.491 người (theo điều tra dân số năm 2008, so với 68.304 người năm 2001), diện tích km2.

Xem thêm
Danh sách thành phố Litva

Tham khảo

Thành phố của Litva
Thủ phủ hạt của Litva
Địa điểm Holocaust ở Litva
Vũ Xuân Hồng

Vũ Xuân Hồng (sinh 4 tháng 1 năm 1950), quê quán tại xã Yên Mạc, huyện Yên Mô (nay là xã Yên Mô), tỉnh Ninh Bình; là một chính khách Việt Nam. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 27 tháng 2 năm 1968, Ông nguyên là Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Việt Nam; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Đại biểu Quốc hội Việt Nam (khóa X, XI, XII, XIII), Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội (khóa XII, XIII); Bí thư Trung ương đoàn thanh niên cộng sản Hồ chí minh

Trình độ
Cử nhân tiếng Nga, Anh, Italia;
Cử nhân chính trị.

Phong tặng
Huân chương Độc lập;
 Huân chương lao động hạng Nhì;
Huân chương hữu nghị của Nga, Lào, Cuba, Mông Cổ và một số nước khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiểu sử đại biểu quốc hội Vũ Xuân Hồng

Người Ninh Bình
Nhà ngoại giao Việt Nam
Huân chương Lao động
Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Phú Thọ
Zing Music Awards

Zing Music Awards là một giải thưởng âm nhạc trực tuyến được tổ chức thường niên bởi Zing từ năm 2010.

Các đợt trao giải 
 Lần thứ 1: Zing Music Awards 2010
 Lần thứ 2: Zing Music Awards 2011
 Lần thứ 3: Zing Music Awards 2012
 Lần thứ 4: Zing Music Awards 2013
 Lần thứ 5: Zing Music Awards 2014
 Lần thứ 6: Zing Music Awards 2015
 Lần thứ 7: Zing Music Awards 2016
 Lần thứ 8: Zing Music Awards 2017
 Lần thứ 9: Zing Music Awards 2018
 Lần thứ 10: Zing Music Awards 2019
 Lần thứ 11: Zing Music Awards 2020

Các giải thưởng và nghệ sĩ đoạt giải

Hạng mục giải thưởng của năm

2010-2011: Nghệ sĩ của năm

Nghệ sĩ của năm do Nhà báo đề cử và Hội đồng Nghệ thuật bình chọn, theo tiêu chí: nghệ sĩ có hoạt động nổi bật nhất trong năm (cả lĩnh vực nghệ thuật và xã hội...)

2012: Các hạng mục của năm
Do hội đồng nghệ thuật bình chọn

Do nhà báo và hội đồng nghệ thuật bình chọn

2013-2019: Các hạng mục của năm
Do hội đồng nghệ thuật bình chọn

Hạng mục giải thưởng theo thể loại nhạc 
Hạng mục giải thưởng theo thể loại nhạc do cộng đồng bình chọn.

Hạng mục giải thưởng do cộng đồng bình chọn

Hạng mục giải thưởng khác

2010-2011: Top 10 trên số lượt nghe, download, phản hồi cao nhất

2012: Hạng mục dựa vào chỉ số Z (căn cứ vào lượt nghe, xem, thích, bình luận, chia sẻ, đánh giá trên Zing Mp3)

2013-2016: Hạng mục dựa trên bảng xếp hạng Zing

10 nghệ sĩ và 10 ca khúc xuất sắc nhất năm 
Từ năm 2022, Zing MP3 – đơn vị tổ chức của Zing Music Awards – không còn tổ chức giải thưởng mà thay vào đó cùng với hội đồng chuyên gia âm nhạc trong nước và quốc tế xét chọn, công bố Top 10 nghệ sĩ và ca khúc xuất sắc của năm.

Ghi chú 
 Hội đồng nghệ thuật của giải đã quyết định không bầu chọn Top 1 Album của năm với lý do cả ba đề cử là Đêm tâm sự (Lệ Quyên), Không yêu cũng đừng làm bạn (Khắc Việt) và Tình khúc vượt thời gian 2 - Riêng một góc trời (Phan Đinh Tùng) đều không đáp ứng được tiêu chí của hạng mục này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức 
 
 

Zing Music Awards
Giải thưởng Việt Nam
Giải thưởng âm nhạc Việt Nam
Giải thưởng thành lập năm 2010
Khởi đầu năm 2010 ở Việt Nam
KwaZulu-Natal

KwaZulu-Natal (viết tắt là KZN hoặc Natal) là một tỉnh của Nam Phi. Trước năm 1994, lãnh thổ mà nay là tỉnh KwaZulu-Natal vốn là tỉnh Natal và bantustan (khu cách li chủng tộc) của người Zulu.

Vào những năm 1830, khu vực phía bắc của tỉnh từng tồn tại Vương quốc Zulu và phần phía nam trong một thời gian ngắn từng là một Cộng hòa Boer gọi là Natalia (1839–1843). Năm 1843, cộng hòa trở thành Thuộc địa Natal của Anh; người Zulu vẫn duy trì độc lập cho đến năm 1879.

KwaZulu-Natal là nơi sinh sống của người Zulu. Hai khu vực tự nhiên trong tỉnh là: Công viên đầm lầy iSimangaliso và Công viên uKhahlamba Drakensberg, và đã được công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO. Nằm ở đông nam của đất nước, tỉnh nằm bên bờ Ấn Độ Dương. Tỉnh có ranh giới với ba quốc gia khác là Mozambique (giáp tỉnh Maputo), Eswatini (giáp các vùng Shiselweni và Lubombo), và Lesotho. Thủ phủ của tỉnh là Pietermaritzburg, và thành phố lớn nhất là Durban.

Lịch sử

Địa lý

Chính quyền

Kinh tế

Nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 KwaZulu-Natal Provincial Government 
 KwaZulu-Natal Tourism Authority
 Ezemvelo KZN Wildlife

Tỉnh của Nam Phi
Proconsulidae

Proconsulidae là một họ thời kỳ đầu thuộc bộ Linh trưởng, sống trong thế Miocene ở Kenya, và phân bố hạn chế ở châu Phi. Họ này được chia thành 2 phân họ Proconsulinae và Nyanzapithecinae.

Phân loại
Liên họ Proconsuloidea hay Hominoidea
 Proconsulidae Leakey, 1963
 Proconsulinae Leakey, 1963
 Proconsul Hopwood, 1933
 Proconsul africanus Hopwood, 1933
 Proconsul heseloni Walker et al., 1993
 Proconsul major Le Gros Clark & Leakey, 1950
 Proconsul nyanzae Le Gros Clark & Leakey, 1950
 Nyanzapithecinae Harrison, 2002
 Nyanzapithecus Harrison, 1986
 Nyanzapithecus harrisoni Kunimatsu, 1997
 Nyanzapithecus pickfordi Harrison, 1986
 Nyanzapithecus vancouveringorum Andrews, 1974
 Mabokopithecus von Koenigswald, 1969
 Mabokopithecus clarki von Koenigswald, 1969
 Rangwapithecus Andrews, 1974
 Rangwapithecus gordoni Andrews, 1974
 Turkanapithecus Leakey & Leakey, 1986
 Turkanapithecus kalakolensis Leakey & Leakey, 1986

Chú thích

Tham khảo
 (A preview with excerpt)

Liên kết ngoài

 Harrison, T. 2005: The zoogeographic and phylogenetic relationships of early catarrhine primates in Asia. Anthropological science, 113: 43-51. PDF
 

Khỉ hình người tiền sử 
Linh trưởng tiền sử 
Thú Miocene

Thú kỷ Neogen
Hóa thạch
Người tiền sử
Pliopithecidae

Pliopithecidae là một họ khỉ mũi hẹp hóa thạch. Chúng có nguồn gốc ở châu Phi, và sau đó lan rộng sang châu Âu, trước khi tuyệt chủng vào khoảng thời gian cách đây 10 triệu năm. Giống như các loài vượn hiện đại, chúng đã thích nghi với môi trường sống trên các ngọn cây trong các khu rừng rậm. Đặc điểm giải phẫu học của chúng kết hợp các đặc trưng nguyên thủy như hộp sọ nhỏ, mõm dài, và một số loài có đuôi. Đồng thời, chúng cũng mang những đặc trưng tân tiến hơn như thị giác lập thể và răng cùng các quai hàm giống như vượn, là đặc điểm phân biệt rõ ràng chúng với khỉ.

Các phân họ và chi
 †Dionysopithecinae
 †Platodontopithecus
 †Dionysopithecus
 †Pliopithecinae
 †Egarapithecus
†Epipliopithecus
†Laccopithecus
†Pliopithecus (bao gồm cả Protopithecus, Epipliopithecus, Plesiopliopithecus, Anapithecus, Crouzelia, Krishnapithecus)

Tham khảo

 The Illustrated Encyclopedia of the Prehistoric World page 434.

Linh trưởng tiền sử
Động vật bốn chân kỷ Neogen
Thú Oligocen
Tuyệt chủng trong thế Miocen
Tiểu bộ Khỉ mũi hẹp
Động vật có vú tiền sử
Động vật thế Pliocen
Tuyệt chủng thế Miocen
Linh trưởng Miocen
Linh trưởng thế Pliocen
Người tiền sử
Đông Cape

Đông Cape (tiếng Anh: Eastern Cape) là một tỉnh của Nam Phi. Thủ phủ là Bhisho, nhưng hai thành phố lớn nhất là Port Elizabeth và East London. Tỉnh được thành lập vào năm 1994 trên các lãnh thổ cách li của người Xhosa là Transkei và Ciskei, cùng với phần phía đông của Tỉnh Cape. Khi 1820 người định cư châu Âu đến, phần trung tâm và đông của tỉnh là nơi cư trú truyền thống của người Xhosa. Khu vực là nơi sinh của nhiều chính trị gia Nam Phi nổi bật, như Nelson Mandela, Oliver Tambo, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Chris Hani, Thabo Mbeki, Steve Biko và Charles Coghlan.

Lịch sử 
Đông Cape trở thành một tỉnh của Nam Phi vào năm 1994 và hình thành bởi việc hợp nhất các khu vực xứ sở của người Xhosa là Transkei và Ciskei, cùng với phía đông tỉnh Cape. Kết quả của việc này dẫn đến một số việc bất thường như tỉnh có 4 tòa án cấp cao (tại Grahamstown, Port Elizabeth, Bhisho và Mthatha).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eastern Cape National Government information 
Eastern Cape Provincial Government
Eastern Cape Socio-Economic Consultative Council
Eastern Cape Tourism Board 
Eastern Cape Development Corporation

Tỉnh của Nam Phi
Tiếng Aragón

Tiếng Aragon (aragonés ) là một ngôn ngữ Rôman hiện diện tại vùng thung lũng Pyrénées của Aragon, Tây Ban Nha, tập trung tại Somontano de Barbastro, Jacetania, Alto Gállego, Sobrarbe, và Ribagorza/Ribagorça. Đây là ngôn ngữ duy nhất phát triển từ tiếng Navarra-Aragon còn tồn tại đến nay.

Hay được người bản ngữ gọi là fabla ("tiếng nói"), tiếng Aragon là có nhiều tên gọi riêng cho các phương ngữ, như cheso (ở Valle de Hecho) hay patués (ở thung lũng Benasque).

Chú thích

Liên kết

Academia de l'Aragonés, Cultural association.
Consello d'a Fabla Aragonesa, Cultural association and language academy.
Ligallo de Fablans de l'Aragonés , Cultural association and language academy.
A.C. Nogará, Cultural association and language academy.
Sociedat de Lingüistica Aragonesa, Cultural association.
Aragonese language
Ethnologue report for Aragonese
Aragonese Language Sample
Webster's Aragonese–English Dictionary

Nhóm ngôn ngữ Rôman
Ngôn ngữ tại Tây Ban Nha
Văn hóa Aragon
Ngôn ngữ Pyrénées-Mozarab
Ngôn ngữ chủ-động-tân
Tiếng Yoruba

Tiếng Yoruba ('''') là một ngôn ngữ được nói tại Tây Phi, chủ yếu tại Nigeria.
Số người nói tiếng Yoruba là gần 30 triệu. Đây là một ngôn ngữ đa tâm hiện diện tại Bénin, Nigeria, và một số cộng đồng người Yoruba tại nhiều nơi khác ở châu Phi, châu Mỹ, và châu Âu. Một dạng của ngôn ngữ này, Lucumi, là ngôn ngữ nghi lễ của tôn giáo Santería tại Caribe. Nhiều từ tiếng Yoruba được sử dụng trong Candomblé của người Phi-Brasil. Tiếng Yoruba có quan hệ gần gũi với tiếng Itsekiri (nói tại châu thổ Niger) và tiếng Igala (tại trung Nigeria).

Chú thích

Liên kết 

 Omniglot: Yoruba orthography
 Yoruba dictionary
 Yoruba Translation - Free online translation service instantly Yorùbá.
 kasahorow Yoruba Dictionary
 Ọrọ èdè Yorùbá 
 xLingua: Yoruba-Online-Dictionary English-Yoruba / Yoruba-English 
 Sabere d'owo Yoruba video drama series. Radio Abeokuta (2006).
 Yoruba Grammar
 Pan-African Localization page for Yoruba
 Yoruba in North America 
 Journal of West African Languages: Yoruba
 yorubaweb.com 
 Yoruba blog (features bilingual texts in Yoruba and English, including folklore)
 Abibitumi Kasa Yorùbá Language Resources 

Ngôn ngữ tại Bénin
Ngôn ngữ tại Nigeria
Ngôn ngữ tại Togo
Ngôn ngữ đơn lập
Ngôn ngữ phân tích
Ngôn ngữ chủ-động-tân
Ngôn ngữ tại Jamaica
Ngôn ngữ tại vùng Caribe
Ngôn ngữ tại Trinidad và Tobago
Tây Bắc (tỉnh Nam Phi)

Tây Bắc (tiếng Anh: North West) là một tỉnh của Nam Phi, giáp biên giới với các quận Kgalagadi, Nam, Đông Nam Botswana và Kgatleng của Botswana. Tỉnh lị là Mafikeng. Tỉnh nằm ở phía tây của tỉnh đông dân Gauteng.

Lịch sử
Tây Bắc được thành lập sau khi kết thúc thời kỳ Apartheid vào năm 1994, và gồm nhiều phần của Tỉnh Transvaal và Tỉnh Cape cũ, cũng như hầu hết Bantustan (khu cách li chủng tộc) Bophuthatswana. Tỉnh gần đây phải chứng kiến những vụ xung đột chính trị tại một số nơi như Khutsong, Merafong. (Merafong vì vậy đã được chuyển sang tỉnh Gauteng)

Tham khảo

Liên kết ngoài

North West Provincial Government
North West Parks and Tourism Board
Rustenburg SkyDiving Club 

Tỉnh của Nam Phi
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1994
MG 131

MG 131 (Maschinengewehr 131) là loại súng máy hạng nặng của Đức sử dụng loại đạn 13 mm thiết kế năm 1938 bởi Rheinmetall-Borsig và tiến hành sản xuất từ năm 1940 đến năm 1945. Nó được thiết kế để đặt cố định hay gắn trên các phương tiện cơ giới, loại súng này còn được trang bị đơn hay thành cặp trên các máy bay của Không quân Đức trong chiến tranh thế giới thứ hai.

Nó được gắn nhiều trên các loại máy bay như Messerschmitt Bf 109, Messerschmitt Me 410, Focke-Wulf Fw 190, Junkers Ju 88, Junkers Ju 388, Heinkel He 177 cùng nhiều loại máy bay chiến đấu khác.

Khi sử dụng trên máy bay thì đạn của loại súng này kích hỏa bằng điện có tính toán để đảm bảo tốc độ bắn cao cũng như việc bắn từ sau cách quạt máy bay mà không tự làm hỏng cánh quạt.

Liên kết ngoài 

Image
http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Waffen/Bilderseiten/bordwaffen-R.htm
http://prodocs.netfirms.com/ 
http://library.thinkquest.org/C006001/armament/mg131.html 
https://web.archive.org/web/20091027135418/http://geocities.com/Augusta/8172/panzerfaust5.htm

Súng máy
Súng Đức
Súng máy Thế chiến thứ hai
Tây Cape

Tây Cape (tiếng Anh: Western Cape) là một tỉnh ở tây nam của Nam Phi. Tỉnh lị là thành phố Cape Town. Trước năm 1994, khu vực mà nay là Tây Cape là một phần của Tỉnh Cape cũ. Trước khi hình thành Liên hiệp Nam Phi năm 1910, khu vực này được gọi là Thuộc địa Cape.

Địa lý
Tây Cape có ranh giới phía bắc với Bắc Cape, phía đông là Đông Cape, phía nam là Ấn Độ Dương, và phía tây là Đại Tây Dương. Lãnh thổ cận nam cực Quần đảo Prince Edward cũng thuộc về địa giới hành chính của tỉnh. Breede, Berg và Olifants là các dòng sông chính trong tỉnh. Thủ phủ Cape Town và các thành phố chính khác bao gồm Stellenbosch, Worcester, Paarl, và George, Garden Route và Overberg là những khu vực du lịch nổi tiếng.

Tây Cape có địa hình thay đổi. Hầu hết tỉnh nằm trong Vành đai nếp oằn Cape, một dãy núi sa thạch hình thành từ kỷ Permi tới kỷ Than đá với độc từ 1000m đến 2300m. Thung lũng giữa các dãy núi thường rất phì nhiêu và có nhiều mùn bồi tới đất sét. Vùng sâu trong nội địa là một phần của Lòng chảo Karoo và thường khô hạn cũng như có nhiều đồi núi với các dốc đứng ở phía bắc. Các dãy núi khu vực ven biển phủ đầy cát giữa các mũi đất, tới các đá dốc và núi ở khắp mọi nơi. Tây Cape cũng là khu vực cực nam của lục địa châu Phi và Mũi Agulhas là điểm cực nam, từ điểm này tới bờ biển Nam cực chỉ có 3800 km. Tổng diện tích của tỉnh là 129.370 km², chiếm khoảng 10,6% tổng diện tích cả nước. Kích cỡ của tỉnh rộng hơn Bắc Bộ Việt Nam một chút.

Thực vật trong tỉnh cũng khá đa dạng, là một trong 7 vương quốc cây cỏ của thế giới với hầu hết là thực vật đặc hữu của tỉnh, có tên là Cape Floral Kingdom. Khu vực vô cùng đa dạng về loài, với nhiều loài tìm thấy tại Núi Table hơn toàn bộ Anh Quốc. Khu vực được mô tả là có nhiều loại cây bụi, hàng nghìn loài hoa và một số cây cối nhỏ.

Đô thị
Số liệu dân số chỉ tính các khu vực đô thị hóa:

Dân số trên 1.000.000
Cape Town

Dân số trên 200.000
George
Somerset West

Dân số trên 50.000
Dân số trên 10.000
Dân số dưới 10.000

Tham khảo

 Municipal Demarcation Board

Liên kết ngoài 
Provincial Government of the Western Cape 
Western Cape Tourism 
Western Cape Investment and Trade Promotion Agency

Tỉnh của Nam Phi

Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1994
Bắc Cape

Bắc Cape (tiếng Anh: Northern Cape; Afrikaans: Noord-Kaap) là tỉnh rộng và thưa dân nhất của Nam Phi. Tỉnh được thành lập năm 1994 khi tỉnh Cape được chia tách. Tỉnh lị là Kimberley. Tỉnh có Vườn xuyên quốc gia Kgalagadi, cùng với Botswana (giáp quận Kgalagadi). Tỉnh cũng có Thác Augrabies và các khu mỏ kim cương tại Kimberley và Alexander Bay. Khu vực Namaqualand ở phía tây nổi tiếng với loài hoa cúc Namaqualand. Các đo thị phía nam như De Aar và Colesberg, thuộc Đại Karoo, là nút giao thông chính giữa Johannesburg, Cape Town và Port Elizabeth. Sông Da Cam chảy qua tỉnh, tạo thành ranh giới với tỉnh Free State ở phía đông nam và với các vùng Hardap và IlKadas của Namibia ở phái tây bắc. Sông cũng là nguồn cung cấp nước tưới cho những vườn nho trên khu vực khô hạn Upington.

Người dân bản địa chủ yếu nói tiếng Afrikaans và tỉ lệ người sử dụng ngôn ngữ này tại tỉnh Bắc Cape cao hơn bất kỳ tỉnh nào khác trong cả nước. Bốn ngôn ngữ chính thức của tỉnh Bắc Cape là Afrikaans, Tswana, Xhosa, và tiếng Anh Nam Phi. Một số người cũng sử dụng các ngôn ngữ chính thức khác của Nam Phi, và một số ít nói các ngôn ngữ Khoisan như Nama và Khwe.

Khẩu hiệu của tỉnh, Sa ||a !aĩsi 'uĩsi ("Chúng ta tiến đến một cuộc sống tốt đẹp hơn"), là bằng tiếng Nǀu của người Nǁnǂe (ǂKhomani). Khẩu hiệu được đặt vào năm 1997 bởi người cuối cùng sử dụng ngôn ngữ này, Elsie Vaalbooi tại Rietfontein. Đây là khẩu hiệu đầu tiên của Nam Phi được đặt bằng ngôn ngữ Khoisan. Sau đó, khẩu hiệu quốc gia của Nam Phi là, !Ke e /xarra //ke, đã được đặt theo một ngôn ngữ đã tuyệt chủng tại Bắc Cape là tiếng ǀXam.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Northern Cape Tourism 
NC Provincial Government

Tỉnh của Nam Phi
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1994
Tỉnh của Nam Phi

Nam Phi được chia thành 9 tỉnh. Trong một sự kiện quan trọng trước cuộc tổng tuyển cử năm 1994, các Bantustan được tái hợp nhất cùng với bốn tỉnh để rồi chia thành 9 tỉnh mới. Các tỉnh:

1. Quần đảo Prince Edward (diện tích (335 km², không có cư dân thường trú), một lãnh thổ của Nam Phi nằm ở khu vực cận Nam cực thuộc Ấn Độ Dương là một phần của Tây Cape vì mục đích pháp lý, nhưng không được gộp vào tỉnh này cho mục đích thống kê.

2. Pietermaritzburg và Ulundi từng là các thủ phủ chung của tỉnh KwaZulu-Natal từ năm 1994 tới năm 2004.

Danh sách

Ghi chú

Tham khảo

Nam Phi
Nam Phi
Danh sách địa lý Nam Phi
Phân cấp hành chính Nam Phi
Tân Linh

Tân Linh từng là một xã thuộc huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Từ năm 2025, địa bàn thuộc xã Phú Lạc, tỉnh Thái Nguyên.

Địa lý
Xã Tân Linh nằm ở phía đông huyện Đại Từ, cách thị trấn Hùng Sơn khoảng 7 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Phú Lương và xã Phục Linh
Phía tây giáp xã Bản Ngoại và xã Phú Lạc
Phía nam giáp thị trấn Hùng Sơn và xã Hà Thượng
Phía bắc giáp huyện Phú Lương.

Xã Tân Linh có diện tích 23,44 km², dân số năm 1999 là 3.270 người, mật độ dân số đạt 140 người/km².

Diện tích của xã chủ yếu là đồi nên người dân trong xã chủ yếu trồng chè, diện tích trồng lúa thì rất ít.

Lịch sử
Xã Tân Linh được thành lập vào ngày 10 tháng 4 năm 1999 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Phục Linh.

Hành chính
Xã Tân Linh được chia thành 14 xóm: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14.

Chú thích

Xem thêm
Nạn đói Đông Phi 2011

Nạn đói Đông Phi là một nạn đói diễn ra ở một số khu vực Sừng châu Phi do kết quả của một đợt hạn hán nghiêm trọng ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Đông châu Phi. Nạn hạn hán, được cho là "tồi tệ nhất trong 60 năm", đã gây ra một cuộc khủng hoảng lương thực trầm trọng trên khắp Somalia, Ethiopia và Kenya đe dọa đời sống của hơn 10 triệu người  các nước khác trong và xung quanh vùng Sừng châu Phi, bao gồm Djibouti, Sudan, Nam Sudan và một số khu vực của Uganda, cũng bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng lương thực.

Trong đầu tháng Bảy, Hệ thống mạng lưới cảnh báo sớm nạn đói (FEWS-Net) đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp cho các khu vực rộng lớn ở miền nam Somalia, phía đông nam Ethiopia, và đông bắc Kenya, nạn đói có thể lên đến đỉnh cao lan rộng nếu các điều kiện hiện tại không được giải quyết. Ngày 20 tháng 7, Liên Hợp Quốc chính thức tuyên bố một nạn đói trong một số bộ phận của miền nam Somalia, lần đầu tiên kể từ khi Nạn đói 1983–1985 ở Ethiopia, khi hơn một triệu người chết. Hàng chục ngàn người được cho là đã chết ở miền nam Somalia trước khi công bố bày được đưa ra. Việc thiếu nghiêm trọng của kinh phí viện trợ quốc tế, cùng với các vấn đề an ninh trong khu vực, đã cản trở phản ứng nhân đạo cho cuộc khủng hoảng.

Tham khảo 

Đông Phi
Thiên tai năm 2011
Đông Phi
Sừng châu Phi
Hạn hán ở châu Phi
Thiên tai tại Djibouti
Thiên tai tại Ethiopia
Thiên tai tại Kenya
Thiên tai tại Somalia
Thiên tai tại Sudan
Thiên tai tại Nam Sudan
Thiên tai tại Uganda
Sudan 2011
Khí tượng học năm 2011
Nạn đói

Nạn đói là sự thiếu thốn lương thực (hoặc nguồn thức ăn)  diện rộng do thiên tai, địch hoạ hoặc chiến tranh mang đến cho một cộng đồng người (hoặc có thể là bất kỳ loài động vật nào). Hiện tượng này thường đi kèm với sự suy dinh dưỡng, chết đói, dịch bệnh và tỷ lệ tử vong gia tăng khu vực.

Biện pháp khẩn cấp trong việc làm giảm nạn đói chủ yếu bao gồm cung cấp các vi chất dinh dưỡng thiếu, chẳng hạn như vitamin và khoáng chất, thông qua bột gói có bổ sung hoặc trực tiếp thông qua bổ sung dinh dưỡng qua thức ăn. Các mô hình cứu trợ nạn đói được sử dụng ngày càng tăng thông qua các kêu gọi nhóm viện trợ bằng cách cung cấp tiền mặt hoặc chứng từ tiền mặt hoặc tiền mặt cho những nông dân địa phương thay vì mua thực phẩm từ các nước tài trợ, thường được yêu cầu theo quy định của pháp luật, như lãng phí tiền vào chi phí vận chuyển.

Các biện pháp dài hạn bao gồm đầu tư kỹ thuật nông nghiệp hiện đại, chẳng hạn như phân bón và tưới tiêu, mà chủ yếu tận loại bỏ đói trên thế giới phát triển. Ngân hàng Thế giới nghiêm khắc hạn chế trợ cấp của chính phủ cho nông dân, và tăng cường sử dụng phân bón phản đối của một số nhóm môi trường. hậu quả ngoài ý muốn của nó: tác dụng phụ ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước và môi trường sống.

Tham khảo

Dân số
Nghèo
Trợ giúp phát triển
Suy dinh dưỡng
Utena

Utena (thị xã) là một thành phố ở đông bắc Litva. Thành phố là trung tâm hành chính của huyện Utena và hạt Utena, khu tự quản huyện Utena. Đây là thành phố lớn thứ quốc gia này. Thành phố Utena có dân số 33.860 người (theo điều tra dân số năm 2008, so với 32.572 người năm 2001), diện tích km2. Thị xã được lập năm 1599. Tên gọi của thành phố có lẽ xuất phát từ một hydronym Tên của khu định cư đã được biết đến từ năm 1261. Đây là một thành phố công nghiệp với ngành dệt may, đồ uống.

Xem thêm
Danh sách thành phố Litva

Tham khảo

Hạt Utena
Thành phố của Litva