Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chương Khởi Nguyệt

Chương Khởi Nguyệt (Giản thể: 章启月, Phồn thể:章啟月, Bính âm:Zhāng Qǐyuè) (tháng 10 năm 1959), là một nhà ngoại giao Trung Quốc. Bà từng là phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và hiện tại bà giữ chức vụ Đại sứ Trung Quốc tại Indonesia.

Tiểu sử
Chương Khởi Nguyệt sinh ra tại Bắc Kinh trong một gia đình ngoại giao, cha bà là Chương Thự, đã từng là Đại sứ Trung Quốc tại Bỉ và Nhật Bản, Đại sứ, Tham tán chính trị phái đoàn thường trực Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc. Sau khi Mao Trạch Đông đồng ý vào năm 1974 về việc lần đầu tiên đưa học sinh sang Mỹ du học kể từ năm 1949, bà cùng với bốn học sinh khác đã được lựa chọn và được gửi sang Hoa Kỳ để học tiếng Anh. Một phần lý do bà được chọn là vì bố bà là Chương Thự lúc đó đang làm việc tại Liên Hợp Quốc trong một năm. Con của nhân viên quốc tế sẽ được Liên Hợp Quốc hoàn trả chi phí giáo dục và chi phí đi lại. Bà sang học tại Hoa Kỳ trong ba năm, đến năm 1977, bà trở lại và bước vào Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh và tốt nghiệp năm 1982. Sau đó bà làm việc tại Trụ sở chính của Liên Hợp Quốc tại Genève và Bộ phận văn phòng Quốc tế thuộc Ban Thư ký Bộ Ngoại giao.

Từ 1998 đến 2004, bà được giao nhiệm vụ là phát ngôn viên Bộ Ngoại giao, Phó Giám đốc Văn phòng Thông tin, bà là nữ phát ngôn viên thứ ba của Bộ Ngoại giao. Năm 2004, bà được bổ nhiệm làm Đại sứ Trung Quốc tại Vương quốc Bỉ. Tháng 7 năm 2008, bà được bổ nhiệm làm đặc mệnh toàn quyền của Đại sứ quán Trung Quốc tại Indonesia (ngày 19/8/2008 Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, tiếp theo Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc đã quyết định rút đại sứ của mình tại Bỉ). Bà đã kết hôn với ông Lưu Kết Nhất và có một con trai.

Chú thích

Người Bắc Kinh
Phát ngôn viên Trung Quốc
Đinh Tất Miễn

Đinh Tất Miễn (1891-1940), là bí thư đầu tiên của tỉnh Ninh Bình đồng thời là lãnh đạo cách mạng được trao tặng huân chương Hồ Chí Minh.

Đinh Tất Miễn sinh ra trong một gia đình nông dân ở xóm Lầu, làng Sầy, nay thuộc xã Thanh Sơn, tỉnh Ninh Bình. Đinh Tất Miễn rất hiếu học, khi còn nhỏ đã từng cùng với anh trai của mình là ông đồ Lộc sang Hà Nam theo học Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến. Cùng với việc học chữ Hán, ông còn học làm thuốc từ chính Lương Văn Thăng, người anh rể trong gia đình. Đinh Tất Miễn gia nhập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội đầu tiên ở Ninh Bình.

Ngày 24/6/1929, chi bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí hội ở Lũ Phong chuyển sang thành chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng do Lương Văn Thăng làm Bí thư, Đinh Tất Miễn được kết nạp vào và sinh hoạt tại chi bộ Lũ Phong rồi về xây dựng cơ sở Đảng ở làng Sầy. Đinh Tất Miễn đã gây dựng nên một hệ thống cơ sở vững chắc từ chính ngôi nhà của mình.

Ngày 15/8/1930, chi bộ Đảng đầu tiên của làng Sầy được thành lập dưới sự chỉ đạo của Đinh Tất Miễn. Để việc hoạt động cách mạng được thuận lợi, ông đã thôi nghề dạy học mà chuyển sang làm thầy lang. Khi đi chữa bệnh cho dân, ông thường bỏ truyền đơn lẫn vào trong thuốc nhằm tuyên truyền tư tưởng cộng sản cho cả vùng Nho Quan.

Tháng 8/1938, Đảng bộ tỉnh Ninh Bình họp Đại hội đại biểu lần thứ nhất tại thôn Đồi Dâu (Sơn Lai, Nho Quan) với sự tham dự của đại biểu cơ sở Đảng ở các huyện Gia Viễn, Nho Quan, Gia Khánh và Yên Mô. Đại hội bầu Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh gồm 3 uỷ viên. Đồng chí Đinh Tất Miễn được bầu làm Bí thư Tỉnh uỷ.

Tháng 1-1940, Đinh Tất Miễn đã hy sinh tại nhà lao tỉnh Nam Định. Đinh Tất Miễn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là liệt sĩ ngày 1-6-1959. Ngày 6-8-2008, Chủ tịch nước Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1024-QĐ/CTN truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh cho đồng chí Đinh Tất Miễn, nguyên Bí thư Tỉnh uỷ Ninh Bình.

Đinh Tất Miễn cùng với người anh rể Lương Văn Thăng và cháu là anh hùng Lương Văn Tụy đều được đặt tên cho những đường phố ở trung tâm thành phố Ninh Bình. Đường Đinh Tất Miễn nằm ở phường Đông Thành, bên đường có nhà thi đấu Ninh Bình và trụ sở tỉnh ủy Ninh Bình.

Chú thích

Người Ninh Bình
Huân chương Hồ Chí Minh
Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình
Red Bull

Red Bull, còn được gọi phổ biến trong tiếng Việt là Bò Húc hay Bò Cụng, là loại nước uống tăng lực sở hữu bởi công ty Red Bull GmbH của Áo. Nước uống này được doanh nhân người Áo Dietrich Mateschitz phát minh ra vào năm 1987 và thị phần của Red Bull chiếm phần lớn trong thị trường đồ uống tăng lực trên thế giới, với khoảng 3 tỷ lon được bán mỗi năm. Dietrich Mateschitz đã sáng chế ra Red Bull từ cảm hứng loại đồ uống tăng lực Krating Daeng mà ông đã phát hiện ra trước đó tại Thái Lan. Dựa vào nó, ông thay đổi thành phần cho hợp hương vị đối với người phương Tây, và thành lập công ty Red Bull GmbH tại Áo với đối tác là công ty Chaleo Yoovidhya. Chaleo Yoovidhya phát minh ra đồ uống tăng lực Krating Daeng tại Thái Lan; trong tiếng Thái daeng nghĩa là đỏ, và krating nghĩa là trâu, bò tót. Krating Daeng được bán ở Thái Lan và một số nước ở châu Á với lon có vỏ màu vàng với tên Krating Daeng hay Red Bull Classic. Hai sản phẩm này được sản xuất độc lập với nhau bởi những công ty riêng biệt.

Red Bull cũng được xem là một trong những nhãn hiệu nước uống tăng lực hàng đầu tại thị trường Việt Nam. Người dùng Việt Nam thường gọi Red Bull với tên gọi phổ biến hơn là "bò húc" hoặc "bò cụng" do logo của sản phẩm có hình tượng 2 chú bò đang "húc" (hoặc "cụng") nhau.

Red Bull là nhãn hiệu đầu tiên được đưa vào bộ nhớ của người tiêu dùng với tên gọi "nước tăng lực". Đây là một loại nước uống có ga nhẹ, có pha thêm một ít cafein với dược thảo, vitamin nhóm B và các amino acid.

Việc đặt một cái tên thật lạ cho sản phẩm luôn được chú trọng. Chính vì thế nên Mateschitz đã không mua lại quyền sử dụng nhãn hiệu Krating Daeng. Ông cũng không gọi sản phẩm mới của mình là Thailand Tea (trà Thái Lan).

Điều mà Mateschitz đã làm là gọi hợp chất pha chế có xuất xứ Á Đông của mình bằng cái tên "nước tăng lực". Kết quả là loại nước tăng lực đầu tiên đã ra đời vào năm 1987. Red Bull sau đó đã đi ra thế giới với tên chủng loại "nước tăng lực", điều đã giúp nó thành công dù nhãn hiệu "Krating Daeng" (đã có mặt ở Thái Lan trước đó hàng thập kỷ vào năm 1976).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Red Bull's Total Marketing - slideshow by Der Spiegel
 Hiểu và dùng đúng nước tăng lực - dantri.com.vn

Nước uống tăng lực
Công ty Thái Lan
Công ty Áo
Red Bull
Nhãn hiệu Thái Lan
Ẩm thực Áo
Sản phẩm được giới thiệu năm 1987
Nước ngọt có ga
Shumshu

Shumshu (, Shumushu;  Shumushu-tō), là đảo cự bắc của chuỗi Quần đảo Kuril ở Okhotsk ở tây bắc Thái Bình Dương. Tên của đảo xuất phát từ tiếng Ainu có nghĩa là "hòn đảo tốt". Đảo tách rờ khỏi Paramushir qua một eo biển hẹp ở hướng tây bắc rộng , mũi phía bắc của đảo cách mũi phía nam của Bán đảo Kamchatka là 11 km. Hòn đảo có dân số theo mùa với khoảng 100 người. Shumshu là đảo thấp nhất trong nhóm Kuril với điểm cao nhất là 189 mét (620 ft). Địa hình thấp, cộng với có nhiều hồ và đầm lầy. Đảo có hình bầu dục, và có diện tích 388 km² (150 mi²)

Liên kết ngoài
 Shumshu Island — Oceandots. 
 Pictures

Tham khảo 
 Gorshkov, G. S. Volcanism and the Upper Mantle Investigations in the Kurile Island Arc. Monographs in geoscience. New York: Plenum Press, 1970. ISBN 0-306-30407-4
 Krasheninnikov, Stepan Petrovich, and James Greive. The History of Kamtschatka and the Kurilski Islands, with the Countries Adjacent. Chicago: Quadrangle Books, 1963.
 Rees, David. The Soviet Seizure of the Kuriles. New York: Praeger, 1985. ISBN 0-03-002552-4
 Takahashi, Hideki, and Masahiro Ōhara. Biodiversity and Biogeography of the Kuril Islands and Sakhalin. Bulletin of the Hokkaido University Museum, no. 2-. Sapporo, Japan: Hokkaido University Museum, 2004.

Chú thích

Đảo Nga
Đảo Viễn Đông Nga
Đảo biển Okhotsk
Paramushir

Paramushir ();  Paramushiru-tō) là một hòn đảo núi lửa ở phần phía bắc của chuỗi quần đảo Kuril trong biển Okhotsk ở phía tây bắc Thái Bình Dương. Đảo được tách với đảo Shumshu một Eo biển Kuril Thứ Hai ở phía đông bắc rộng , cách đảo Antsiferov qua eo biển Luzhin (15 km) về phía tây nam, cách đảo Atlasov ở phía tây bắc khoảng , và cách đảo Onnekotan ở phía nam 40 km qua Eo biển Kuril Thứ Tư. Mũi phía bắc của đảo cách Mũi Lopatka của Bán đảo Kamchatka là . Tên của đảo có nguồn gốc từ tiếng Ainu, có nghĩa là "hòn đảo rộng" hoặc "đảo đông dân". Severo-Kurilsk, trung tâm hành chính của Kurilsky-Severo, là điểm định cư duy nhất trên đảo Paramushir.

Chú thích

Tham khảo 
 Gorshkov, G. S. Volcanism and the Upper Mantle Investigations in the Kurile Island Arc. Monographs in geoscience. New York: Plenum Press, 1970. ISBN 0-306-30407-4
 Krasheninnikov, Stepan Petrovich, and James Greive. The History of Kamtschatka and the Kurilski Islands, with the Countries Adjacent. Chicago: Quadrangle Books, 1963.
 Rees, David. The Soviet Seizure of the Kuriles. New York: Praeger, 1985. ISBN 0-03-002552-4
 Takahashi, Hideki, and Masahiro Ōhara. Biodiversity and Biogeography of the Kuril Islands and Sakhalin. Bulletin of the Hokkaido University Museum, no. 2-. Sapporo, Japan: Hokkaido University Museum, 2004.

Liên kết ngoài
 Paramushir Island — Oceandots.
Images of Paramushir from the International Kuril Island Project (IKIP) 
 
 
 
 
 
 

Đảo Nga
Núi lửa còn hoạt động
Núi lửa dạng tầng
Đảo Viễn Đông Nga
Đảo biển Okhotsk
Núi lửa dạng tầng Nga
Simushir

Simushir(, ) là một hoang đảo núi lửa gần trung tâm của Quần đảo Kuril trong Biển Okhotsk ở tây bắc Thái Bình Dương. Tên của đảo xuất phát từ tiếng Ainu có nghĩa là "đảo dài".

Địa lý
Simushir là một đảo khá dài, gồm có các ngọn núi lửa. Chiều dài của đảo là  và chiều rộng là , diện tích khoảng . Ở cực bắc đảo là một hồ nước trên miệng núi lửa, Brouton Bay, độ sâu trung bình ven bờ chỉ là 2,5 mét, nhưng lên tớito 240 métở giữa hồ. Cạnh Brouton Bay là Urataman (, , với cao độ . Các núi lửa xa hơn về phía nam là:
 Prevo (, ; Shimushiro-Fuji, cao độ .
 Zavaritzki (, , Midori-kokaru-dake), cao độ ,
Milna (, , Shimushiro-dake, cao độ ,
 Goriaschaia Sopka (, ; Yakeyama}, cao độ

Tham khảo
Gorshkov, G. S. Volcanism and the Upper Mantle Investigations in the Kurile Island Arc. Monographs in geoscience. New York: Plenum Press, 1970. ISBN 0-306-30407-4
 Krasheninnikov, Stepan Petrovich, and James Greive. The History of Kamtschatka and the Kurilski Islands, with the Countries Adjacent. Chicago: Quadrangle Books, 1963.
 Rees, David. The Soviet Seizure of the Kuriles. New York: Praeger, 1985. ISBN 0-03-002552-4
 Takahashi, Hideki, and Masahiro Ōhara. Biodiversity and Biogeography of the Kuril Islands and Sakhalin. Bulletin of the Hokkaido University Museum, no. 2-. Sapporo, Japan: Hokkaido University Museum, 2004.

Liên kết ngoài
Prevo Peak on Global Volcanism Program 
Zavaritzki Caldera on Global Volcanism Program 
Milna on Global Volcanism Program 
Oceandots. 
Global Volcanism Program
Simushir submarine base
Russians Said to Have Built Submarine Base Near Japan - New York Times:REUTERS Published: ngày 24 tháng 10 năm 1982

Chú thích

Đảo Nga
Đảo Viễn Đông Nga
Đảo biển Okhotsk
Núi lửa dạng tầng Nga
Đảo không người ở Nga
Đảo không người ở Thái Bình Dương
Phú Thuận (định hướng)

Phú Thuận có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam 
 Phường Phú Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Phú Thuận, thành phố Đà Nẵng
 Xã Phú Thuận, tỉnh Vĩnh Long

 Địa danh cũ
 Phường Phú Thuận (thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế), sau là một phần các phường Tây Lộc và Thuận Hòa (quận Phú Xuân, thành phố Huế); nay là một phần phường Phú Xuân, thành phố Huế
 Xã Phú Thuận (huyện Phú Vang, thành phố Huế); nay là một phần của phường Thuận An thuộc thành phố
 Xã Phú Thuận (huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; nay là một phần xã Phú Hòa thuộc tỉnh
 Xã Phú Thuận (huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của xã Phú Mỹ thuộc tỉnh
 Xã Phú Thuận (huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp), năm 1983 tách thành các xã xã Phú Thuận và xã Phú Trung, năm 1989 điều chỉnh lại thành lập 2 xã Phú Thuận A và Phú Thuận B; nay là một phần các xã Long Phú Thuận và Tân Long thuộc tỉnh
 Xã Phú Thuận A (huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp); nay là một phần xã Long Phú Thuận thuộc tỉnh
 Xã Phú Thuận B (huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp); nay là một phần các xã Long Phú Thuận và Tân Long thuộc tỉnh

Trung Quốc 
 Huyện Phú Thuận, thuộc địa cấp thị Tự Cống, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Thừa Đức (định hướng)

Thừa Đức có thể là một trong số các địa danh sau đây:

Việt Nam 
 Địa danh cũ
 Xã Thừa Đức, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre.
 Xã Thừa Đức, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai.

Trung Quốc 
 Thừa Đức là một địa cấp thị của tỉnh Hà Bắc
M'Sila (tỉnh)

M'Sila (cũng viết Msila, M'sila hay MSila) () là một tỉnh ở phía bắc Algérie. Tỉnh lỵ là thành phố M'Sila, có Đại học M'Sila. Tỉnh lỵ có dân số 100.000 người. Các đô thị khác trong tỉnh gồm Bou Saada và Maadid. Chott El Hodna, một hồ nước mặn, có một phần nằm ở tỉnh M'Sila. Tuy nhiên, phần lớn vùng này gần như khô cằn và kém phát triển.

Các đơn vị hành chính
Tỉnh này gồm 15 huyện và 47 đô thị. Các huyện bao gồm:
Hammam Dhalaâ
Ouled Derradj
Sidi Aïssa
Aïn El Melh
Ben S'Rour
Bou Saâda
Ouled Sidi Brahim
Sidi Ameur
Magra
Chellal
Khoubana
Medjedel
Aïn El Hadjel
Djebel Messaâd
Đô thị cấp huyện: M'Sila

Tham khảo

Liên kết ngoài
City Directory
Encycloepaedia of the Orient - mô tả ngắn về M'Sila, chủ yếu tập trung tỉnh lỵ
BBC – bài báo về một vài cuộc bạo động gần đây ở M'Sila

Tỉnh của Algérie
Tỉnh M'Sila
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1974
Isla de la Juventud

Isla de la Juventud () hay Đảo Thanh niên là đảo lớn thứ hai của Cuba và là đảo lớn thứ bảy tại Vùng Caribe (sau Cuba, Hispaniola, Jamaica, Puerto Rico, Trinidad và Andros). Hòn đảo này có diện tích 3056 km² (1180 dặm vuông) và cách 100 km về phía nam của hòn đảo chính Cuba, thuộc Vịnh Batabanó. Hòn đảo này nằm gần như chính diện về phía nam của La Habana và Pinar del Río. Do dân số hạn chế và lý do kinh tế, đảo được coi là một khu tự quản, không phải là một phần của tỉnh nào. Đảo được quản lý trực tiếp từ chính phủ Trung ương Cuba. Trước đây, hòn đảo được gọi là Đảo Thông (Isla de Pinos) cho đến khi được đổi tên vào năm 1978.

Là một trong số 350 hòn đảo trong quần đảo Canarreos, đảo có dân số ước tính khoảng 100.000 người. Thành phố lớn nhất và thủ phủ là Nueva Gerona ở phía bắc, và lớn thứ hai và lâu đời nhất là thành phố Santa Fe ở phía trong đảo. các đô thị khác bao gồm Columbia, Mac Kinley, Santa Bárbara, Cuchilla Alta, Punta del Este, Sierra de Caballos và Sierra de Casas.

Chú thích

Liên kết ngoài 

 
 Supreme Court decision of 1907
 Municipality page  (Spanish)
 www.isla-de-juventud.com/ English Version 
 La Isla: The Secret Side of Cuba  by Times Online

Tỉnh của Cuba
Đảo tranh chấp cũ
Tranh chấp lãnh thổ quốc tế của Hoa Kỳ
Artemisa (tỉnh)

Tỉnh Artemisa là một trong 2 tỉnh mới của Cuba, được thành lập vào 1/8/2010 với việc phân chia Tỉnh La Habana. Lưu ý tỉnh La Habana không bao gồm La Habana

Artemisalà thành phố lớn nhất và là một khu tự quản của tỉnh Habana cũ. Tỉnh được thành lập trên cơ sở 8 khu tự quản phía tây của tỉnh La Habana, và 3 khu tự quản cự đông của tỉnh láng giềng Pinar del Río (Bahía Honda, Candelaria và San Cristóbal). Thủ phủ và thành phố lớn nhất của tỉnh là Artemisa (44.000 người). Tỉnh hiện chỉ lớn hơn thủ đô La Habana và Mayabeque nhưng lại là tỉnh đông dân nhất nước, chỉ sau 2 thành phố Trung ương là La Habana và Santiago de Cuba

Khu tự quản

Chú thích 

Tỉnh của Cuba
Quốc tịch

Quốc tịch (chữ Hán: 國籍) là mối quan hệ pháp lý giữa một cá nhân và một quốc gia có chủ quyền. Nếu một người có quốc tịch của một quốc gia thì người đó được gọi là công dân của quốc gia đó. Quốc tịch ban cho quốc gia thẩm quyền pháp lý đối với cá nhân và cho phép cá nhân nhận được sự bảo vệ của quốc gia mà họ có quốc tịch. Các quyền lợi và nghĩa vụ cụ thể khác nhau tùy theo quốc gia.

Quyền công dân thì được quyết định bởi jus soli, jus sanguinis hay sự nhập tịch. Ở một vài nơi trên thế giới, quốc tịch của một người được quyết định bởi dân tộc của người đó hơn là quyền công dân. Quốc tịch cho phép nhà nước có quyền lực pháp lý với một cá nhân và cũng cho phép cá nhân quyền được bảo vệ bởi nhà nước.

Điều 15 Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền chỉ rõ "Mọi người đều có quyền với một quốc tịch" và "Không ai đáng bị tước quốc tịch một cách tùy tiện hay bị từ chối quyền đổi quốc tịch". Các quốc gia có quyền quyết định công dân của nước đó. Những việc quyết định này là một phần của luật quốc tịch. Trong một vài trường hợp, việc quyết định quốc tịch được dựa theo luật pháp quốc tế.

Từ quyền công dân thường được sử dụng khác với quốc tịch, khác biệt cơ bản nhất của quyền công dân là công dân có quyền được tham gia vào đời sống chính trị của một nhà nước, như việc bầu cử hoặc ứng cử. Trong khi thuật ngữ quốc tịch có thể bao gồm những người là công dân và những người không phải là công dân.

Ngoài ra, quốc tịch còn có thể là quyền thành viên của một dân tộc (một nhóm người có cùng mối quan hệ về dân tộc và văn hóa) dù dân tộc đó không có nhà nước, ví dụ như người Basque, người Kurd, người Tamil, người Scotland.

Trong trường hợp ngược lại, một cá nhân có thể là Không quốc tịch, là người mà xét về mặt luật pháp không được coi là công dân của bất kỳ quốc gia nào.

Xem thêm
jus soli ("Quyền của đất")
jus sanguinis ("Quyền của máu")
Chủ nghĩa dân tộc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Grossman, Andrew. Gender and National Inclusion
Trott, Philip D A. Dual Nationality 
 White, Philip L. "Globalization and the Mythology of the Nation State," In A.G.Hopkins, ed. Global History: Interactions Between the Universal and the Local Palgrave Macmillan, 2006, pp. 257–284.  
Lord Acton, Nationality (1862)

*
*
Chủ nghĩa dân tộc
Di cư
Quyền
Khái niệm pháp lý
Mayabeque (tỉnh)

Tỉnh Mayabeque là một trong 2 tỉnh mới của Cuba, được thành lập vào ngày 1/8/2010 theo sau sự chia tách tỉnh La Habana.
Mayabeque bao gồm 11 khu tự quản phía đông của tỉnh La Habana cũ cùng với thủ phủ San José de las Lajas. Tên tỉnh Mayabeque xuất phát từ sông Mayabeque  (là sông lớn nhất trong tỉnh) và Bãi biển Mayabeque ở bờ phía nam, một nơi được tin nguyên là làng La Habana được phát hiện năm 1514.

Khu tự quản 

Nguồn: Oficina Nacional de Estadísticas e Instituto de Planificación Física/2010

Chú thích 

Tỉnh của Cuba
Camagüey (tỉnh)

Camagüey là tỉnh có diện tích lớn nhất Cuba.  Thủ phủ là thành phố Camagüey.  Các đô thị khác trong tỉnh là Florida và Nuevitas.

Địa lý 
Địa hình tỉnh Camagüey chủ yếu là thấp, không có đồi cao hoặc các dãy núi đi trên địa bàn tỉnh. Nhiều cồn lớn (bao gồm cả cồn từng là một nơi dành cho sở thích cá cảnh của Fidel Castro); Quần đảo Jardines de la Reina tiêu biểu cho vùng ven biển miền nam, trong khi bờ biển phía bắc khúc khuỷu bởi Jardines del Rey của quần đảo Sabana-Camagüey. Các bãi biển đều có trên cả hai mặt biển và có một tiềm năng lớn cho ngành du lịch, nhưng tỉnh chưa có những phát triển trong lĩnh vực này ngoại trừ bãi biển Santa Lucia, trên bờ biển phía Bắc của tỉnh.

Kinh tế 
Kinh tế của Camagüey chủ yếu là chăn nuôi và trồng mía, tỉnh được biết đến với văn hóa cao bồi với các đua tài của các anh chàng chăn bò thường xuyên được tổ chức. Ngoài ra, tỉnh cũng phát triển chăn nuôi gia súc và trồng lúa gạo.

Khu tự quản 
Nguồn: Thống kê dân số năm 2004. Area from 1976 municipal re-distribution.

Chú thích

Liên kết ngoài 
  Portal Camagüey 

Tỉnh của Cuba
Holguín (tỉnh)

Holguín là một tỉnh của Cuba, là tỉnh đông dân thứ ba trong cả nước sau thủ đô La Habana và Santiago de Cuba. Tỉnh nằm ở phía "đông bắc" của đất nước. Các thành phố chính của tỉnh gồm thủ phủ Holguín, Banes, Antilla, Mayarí, và Moa. 25% diện tích của tỉnh có rừng che phủ.

Lịch sử

Cristoforo Colombo đã đặt chân tại nơi mà được tin rằng nay là tỉnh Holguín vào ngày 27/10/1492.

Kinh tế
Giống như các tỉnh khác tại Cuba, kinh tế của tỉnh chủ yếu phụ thuộc vào ngành mía đường, nhưng các loại ngũ cốc như ngô và cà phê hay ngành khai mỏ cũng được phát triển

Du lịch chỉ mới phát triển trong thời gian gần đây, cùng với các khu nghỉ dưỡng ở các vùng ngoại ô, có nhiều khách sạn quanh khu vực Guardalavaca, Playa Pesquero, và Cayo Saetia. The Cuchillas del Toa Khu Dự trữ sinh quyển Công viên quốc gia Sierra Cristal và Công viên quốc gia Alejandro de Humboldt cũng năm một phần trên địa bàn tỉnh.

Khu tự quản
Nguồn: Thống kê dân số năm. Area from 1976 municipal re-distribution.

Nhân khẩu
Năm 2004, tỉnh Holguin có tổng dân số là 1.029.083 người. với diện tích là .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Holguín.cu 
Ciudad de Holguin

Bản mẫu:Tỉnh Cuba

Tỉnh của Cuba
Hoàng Bật Đạt

Hoàng Bật Đạt (1827 - 1887), hiệu Tắc Trai, là quan nhà Nguyễn đã tham gia Khởi nghĩa Ba Đình trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Ông là người làng Bộ Đầu, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Năm Tự Đức thứ 21 (1868), ông thi đỗ Cử nhân, được bổ làm Giáo thụ huyện Phong Doanh (nay là huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Sau, ông được cử làm Tri huyện Lang Tài (nay là huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh).

Tháng 4 năm 1882, quân Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ hai, Hoàng Bật Đạt đề nghị Tổng đốc Bắc Ninh tổ chức kháng chiến nhưng bị khước từ. Bất mãn, ông tự chiêu binh ngăn quân xâm lược. Bị quan trên ra lệnh giải tán, ông bèn bỏ nhiệm sở trở về quê.

Sau trận kinh thành Huế (tháng 7 năm 1885), phe chủ chiến thất bại khiến vua Hàm Nghi phải chạy ra Sơn phòng Tân Sở (Cam Lộ, Quảng Trị) ban bố dụ Cần Vương. Hưởng ứng, Hoàng Bật Đạt cùng với Phạm Bành mộ quân, rồi hiệp cùng lực lượng của Đinh Công Tráng, Nguyễn Đôn Tiết, v.v... đi đánh quân Pháp.

Tháng 2 năm 1886, để có chỗ kháng chiến lâu dài, các ông cùng đến cánh đồng chiêm trũng nằm giữa ba làng Mỹ Khê, Mậu Thịnh, Thượng Thọ thuộc huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa lập căn cứ Ba Đình (vì mỗi làng có một ngôi đình, từ làng này có thể nhìn thấy đình hai làng kia nên gọi vậy).
 
Ngày 21 tháng 1 năm 1887, căn cứ Ba Đình bị quân Pháp phá hủy, Hoàng Bật Đạt tạm lánh về quê, rồi tìm đường sang Trung Quốc với tùy tướng là Lãnh binh Lê Văn Cộc, định củng cố lại lực lượng. Nhưng vì bị một thuộc hạ phản bội mật báo với Pháp, ông bị bắt ở Chi Nê (nay thuộc huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình), đưa về giam ở nhà lao Thanh Hóa.
 
Không chịu khuất, Hoàng Bật Đạt bị quân Pháp giết chết vào năm đó (1887, hưởng dương 50 tuổi), và đưa đầu về bêu ở quê ông để uy hiếp những người chống lại họ. Trước khi bị hành hình tại pháp trường Mật Sơn (phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hóa ngày nay) ông đã để lại bài thơ như sau:

Thằng Đạt hôm nay bị chém đầu

Trần gian ngoảnh lại nhắn đôi câu

Tấm thân bảy thước sao còn ngắn

Mà chí ngàn thu mãi sống lâu

Vết máu tô hoen trò đế bá

Nét son sổ toẹt mộng công hầu

Thằng nào chém tớ chém cho đứt

Có lấy công thời tớ trả cho.

Khi ông khởi nghĩa có làm một đôi câu đối để nói chí mình: 
Cố ý cứu sinh ư phục Việt;
Cam tâm thệ tử bất thần Tây.

Nghĩa là 
Chí cứu muôn dân nên phục ViệtLòng thề một chết chẳng hàng Tây.

Thủ lĩnh Hoàng Bật Đạt có người con trai tên là Hoàng Xuân Viễn, sau tham gia phong trào Đông Du của nhà yêu nước Phan Bội Châu.

Hiện nay ở quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên Hoàng Bật Đạt. Tên ông cũng được vinh danh cho một tuyến đường tại thành phố Thanh Hóa, một tuyến phố ở thị trấn Hậu Lộc (Thanh Hóa), quê hương ông. Tại Đà Nẵng có một con đường mang tên ông tại phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn.

Xem thêm
 Khởi nghĩa Ba Đình

Sách tham khảo
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Hoàng Huyên, Tống Duy Tân, cuộc đời và thơ văn. Nhà xuất bản Văn hóa, 2007.
Nguyễn Văn Kinh: Bố Vệ dấu xưa còn lại. Nhà xuất bản Thanh Hóa năm 2017.

Chú thích 

Người Thanh Hóa
Quan lại nhà Nguyễn
Nghĩa quân chống Pháp
Lịch sử Thanh Hóa
Khởi nghĩa Ba Đình
Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
An Xuyên (định hướng)

An Xuyên có thể là một số địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau

 Địa danh cũ
 Tỉnh An Xuyên, một tỉnh ở Nam Bộ Việt Nam thời Việt Nam Cộng hòa.
 Huyện An Xuyên, phủ Tân Thành, tỉnh An Giang thời nhà Nguyễn.
 Xã An Xuyên (thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau); nay là một phần của phường An Xuyên thuộc tỉnh
Cây móng tay

Cây móng tay, tên khoa học là Lawsonia inermis, là một loài thực vật được Carl von Linné mô tả khoa học lần đầu vào năm 1753. Chúng còn có tên là cây lá móng tay, cây thuốc mọi, móng tay nhuộm, lá móng, lựu mọi, thuốc mọi lá lựu, chỉ giáp hoa, phương tiên hoa, tán mạt hoa, khau thiên (Tày), kok khau khao youak, khoa thiên (Lào).
Cây có thân nhỏ (đường kính 3 cm), cao từ 50–100 cm, da nhẵn (mọc hoang có gai ở đầu cành, không nhọn sắc). Lá mọc đối, cuống ngắn, phiến lá đơn, nhỏ, hình trứng bầu dục nhưng đầu, cuống hơi dẹp, lá dài từ 3–7 cm, rộng 2–4 cm. Cụm hoa hình chùy mọc ở đầu cành, gồm nhiều hoa nhỏ màu trắng, đỏ hay vàng, thơm. Quả mang hình cầu to bằng quả hạt tiêu, không nứt, phía cuống có đài bao bọc, có 4 cạnh dọc, 4 ngăn, trong chứa nhiều hạt nhỏ, có cạnh góc, vỏ hạt dai, rất dày, phía dưới xốp.

Cây mọc hoang và được trồng khắp nơi làm cảnh, hoặc làm bờ rào. Bộ phận dùng: lá, vỏ, thân, rễ.
Trước đây ở Việt Nam, nhân dân thường dùng lá móng tay để nhuộm đỏ móng tay, móng chân cho dịp tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5), hiện nay ít trồng và sử dụng.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

I
Thực vật được mô tả năm 1753
Làm tóc
Cây nhuộm
Cải biến thân thể
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Họ Bằng lăng
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Lý Na

Lý Na (chữ Hán: 李娜; ngày sinh 26 tháng 2 năm 1982) hoặc Li Na là một vận động viên quần vợt chuyên nghiệp Trung Quốc. Cô vô địch giải Pháp mở rộng năm 2011 và trở thành người châu Á đầu tiên thắng giải đơn Grand Slam quần vợt, và vô địch giải Úc mở rộng năm 2014. Cô đạt thứ hạng cao nhất trong sự nghiệp là hạng 2 thế giới.

Năm 2013, Li Na cũng lần đầu tiên lọt vào bán kết giải Mỹ mở rộng, thua Serena Williams, lập kỷ lục là tay vợt châu Á cũng như Trung Quốc đầu tiên từng lọt vào bán kết giải Mỹ mở rộng.

Năm 2014, Li Na vô địch giải Úc mở rộng sau khi vượt qua Dominika Cibulkova trong trận chung kết và có được Grand Slam thứ 2 trong sự nghiệp (sau giải Pháp mở rộng). Sau chức vô địch này Li Na đã vươn lên vị trí số 2 thế giới, thứ hạng cao nhất đối với 1 tay vợt Trung Quốc cũng như 1 tay vợt châu Á từng đạt được.

Sau chấn thương đầu gối dai dẳng, Li Na đã quyết định giải nghệ vào năm 2014.

Chung kết Grand Slam đơn

Vô địch (2)

Á quân (2)

Thế vận hội

WTA Championships

Chung kết WTA đơn đã tham dự

Thua trong trận chung kết WTA

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 
 
 Li Na trên Sina Weibo

Vận động viên quần vợt Trung Quốc
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2012
Người Vũ Hán
Nữ nhà văn tự truyện
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2000
Vô địch Úc Mở rộng
Vô địch Grand Slam (quần vợt) đơn nữ
Huy chương quần vợt Đại hội Thể thao châu Á
Vận động viên quần vợt Đại hội Thể thao châu Á 2006
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2008
Vô địch Pháp Mở rộng
Cựu sinh viên Đại học Khoa học và Kỹ thuật Hoa Trung
Huy chương Đại hội Thể thao châu Á 2006
Huy chương quần vợt Universiade
Tân Xuyên (định hướng)

Tân Xuyên có thể là một trong số các địa danh sau đây:

Việt Nam
 Địa danh cũ
 Phường Tân Xuyên (thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau); nay là một phần phường An Xuyên thuộc tỉnh

Trung Quốc
 Huyện Tân Xuyên, Châu tự trị dân tộc Bạch Đại Lý, tỉnh Vân Nam
Định Bình (định hướng)

Định Bình có thể là một trong số các địa danh sau:

 Hồ Định Bình, một hồ nước ngọt nhân tạo nằm trên địa bàn xã Vĩnh Thạnh, tỉnh Gia Lai.

 Địa danh cũ
 Xã Định Bình (thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau); nay là một phần phường Hòa Thành thuộc tỉnh
 Xã Định Bình (huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa); nay là một phần xã Định Hòa thuộc tỉnh
Hòa Tân (định hướng)

Hòa Tân có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau:

 Địa danh cũ
 Xã Hòa Tân (thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau); nay là một phần phường Hòa Thành thuộc tỉnh
 Xã Hòa Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp
 Xã Hòa Tân, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh
 Xã Hòa Tân Đông, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Tân Tây, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Tân thuộc huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk; nay là một phần của xã Hòa Thành.
Lý Văn Lâm

Lý Văn Lâm (1941–1969) là một Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Thân thế cuộc đời
Ông còn có tên là Lý Ngọc Báu, sinh năm 1941 (có tài liệu ghi năm 1938), là con của ông Lý Văn Kiển (Mười Kiển) và bà Nguyễn Thị Tài ở tổng Quảng Xuyên, quận Cà Mau, tỉnh Bạc Liêu, nay thuộc ấp Giồng Kè, phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau. Gia đình ông là một gia đình nông dân nghèo, không có ruộng đất để cày cấy, vì vậy ngoài việc đi làm tá điền cho các địa chủ, còn phải đi làm mướn, làm thuê để sinh sống.

Khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 nổ ra, gia đình ông được chính quyền Việt Minh chia cho một khoảng ruộng tịch thu từ địa chủ để làm ăn. Tuy nhiên, sau cuộc Cải cách điền địa năm 1955–1956 của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, gia đình ông bị thu hồi khoảng ruộng được cấp. Điều này gây ra tác động lớn đến việc ông tham gia các hoạt động của những người Cộng sản chống lại chính quyền Việt Nam Cộng hòa từ tháng 7 năm 1959.

Tháng 11 năm 1959, ông gia nhập đội du kích xã Tân Lợi. Ngày 15 tháng 7 năm 1961, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam và được đề bạt làm Trung đội phó du kích xã Lợi An. Tháng 11 năm 1961, ông bị thương do tai nạn bị lựu đạn gài nổ làm mất bàn tay phải, bị thương nặng ở tay trái và thị lực mắt bị ảnh hưởng nặng. Do thương tích này, ông được đặt hỗn danh là Hai Cụt. Dù vậy, ông vẫn nổi danh là một thiện xạ, tiêu diệt nhiều binh sĩ Việt Nam Cộng hòa, thậm chí được cho là từng bắn hạ được một máy bay trinh sát L-19 Bird Dog bằng súng trường Mosin, bị chính quyền Việt Nam treo giải thưởng cao nếu tiêu diệt được ông.

Do thành tích chiến đấu cao, ông được tổ chức cử đi dự Đại đội anh hùng chiến sĩ thi đua miền Tây Nam Bộ ngày 17 tháng 9 năm 1967. Tại Đại hội này, ông được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Bộ chỉ huy các lực lượng võ trang nhân dân giải phóng Miền Nam tặng danh hiệu Anh hùng Quân giải phóng Miền Nam và thưởng một Huân chương Quân công hạng ba; một huy hiệu anh hùng; một bằng dũng sĩ quyết thắng cấp I; một huy hiệu Bắc – Nam; một khẩu súng K54 và một khẩu K1.

Ngày 3 tháng 9 năm 1969, ông một lần nữa được chọn đi dự Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua lần thứ hai ở Tây Nam Bộ. Tuy nhiên, trên đường đi vừa đến xã Kháng Bình Đông, ông cùng người em trai duy nhất bị lọt vào vòng phục kích của một đơn vị quân đội Việt Nam Cộng hòa. Ông cùng em trai chống trả quyết liệt cho đến khi cả hai cùng tử thương.

Sau khi ông tử trận, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã đặt tên ông cho một con lộ chính dẫn từ Thị xã Cà Mau về quê ông. Bên cạnh đó, một xã do chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập cũng được mang tên ông: xã Lý Văn Lâm thuộc thành phố Cà Mau (nay là phường Lý Văn Lâm) tỉnh Cà Mau. Nơi đây, nổi danh có một loại dưa hấu rất ngon, được nhiều người biết đấn.

Chú thích

Tham khảo
 Lý Văn Lâm (1941 - 1969)

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Cà Mau
Cồn (thị trấn)

Cồn là một thị trấn thuộc huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Cồn nằm ở phía nam huyện Hải Hậu, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp vịnh Bắc Bộ
Phía đông bắc giáp xã Hải Đông
Phía tây giáp xã Hải Sơn
Phía tây nam giáp xã Hải Xuân
Phía nam giáp xã Hải Xuân
Phía bắc giáp các xã Hải Tân và Hải Tây.

Thị trấn Cồn có diện tích 11,58 km², dân số năm 2022 là 27.896 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính
Thị trấn Cồn được chia thành 7 tổ dân phố số: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.

Lịch sử
Cồn là thị trấn đầu tiên của tỉnh Nam Định, được thành lập vào năm 1958 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và dân số của các xã Hải Tiến, Hải Tân và Hải Lý.

Ngày 18 tháng 12 năm 1976, Chính phủ ban hành Quyết định số 1506-CP sáp nhập xã Hải Tiến vào thị trấn Cồn.

Ngày 2 tháng 12 năm 2021, HĐND tỉnh Nam Định ban hành Nghị quyết số 61/2021/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập TDP số 2 vào TDP Số 1.
Sáp nhập 3 TDP: Hùng Uyển, Nguyễn Thọ, Vũ Đức thành TDP Số 2.
Sáp nhập TDP Số 4A vào TDP Số 3.
Đổi tên TDP Số 4B thành TDP Số 4.
Sáp nhập TDP Cao An vào TDP Số 5.
Sáp nhập TDP Nguyễn Tảo và TDP Thị Lý thành TDP Số 6.
Sáp nhập 4 TDP: Đỗ Bá, Nguyễn Chẩm A, Nguyễn Chẩm B, Nam Thịnh thành TDP Số 7.

Ngày 23 tháng 7 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1104/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh Nam Định (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2024). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên là 3,47 km², quy mô dân số là 6.279 người của xã Hải Chính và toàn bộ diện tích tự nhiên là 5,94 km², quy mô dân số là 12.773 người của xã Hải Lý vào thị trấn Cồn.

Sau khi nhập, thị trấn Cồn có diện tích tự nhiên là 11,58 km² và quy mô dân số là 27.896 người.

Kinh tế - xã hội
Thị trấn Cồn từ xưa đã nổi tiếng với chợ Cồn – trung tâm thương mại của cả vùng phía nam huyện Hải Hậu.

Thị trấn Cồn có Trường THPT C Hải Hậu, Trường THCS Thị trấn Cồn và Trường Tiểu học Thị trấn Cồn.

Văn hóa
Chùa Cồn là ngôi chùa nổi tiếng của huyện với lễ hội được tổ chức vào ngày 4 tháng 2 âm lịch hàng năm. Chùa nằm tại TDP số 5, cách ủy ban nhân dân thị trấn khoảng 100 m về phía Tây. Chùa Cồn đã được Bộ Văn hóa – Thông tin trao bằng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia năm 1995. Thị trấn Cồn còn có đền thờ Trần Hưng Đạo tại TDP 4A được xây dựng hàng trăm năm có cây đa cổ thụ là nơi nuôi giấu Công an Nam Định trong thời kỳ kháng chiến. Thị trấn cũng có gần 40% dân số theo đạo Thiên Chúa, tập trung chủ yếu quanh khu vực Nhà thờ An Bài. Nơi đây có nhà thờ đổ Hải Lý.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo
Sidney Altman

Sidney Altman (sinh ngày 7 tháng 5 năm 1939 - mất ngày 5 tháng 4 năm 2022) là nhà Sinh học phân tử người Canada Mỹ đã đoạt giải Nobel Hóa học năm 1989 chung với Thomas Cech cho công trình nghiên cứu của họ về các đặc tính xúc tác của RNA.

Tiểu sử
Altman sinh tại Montréal, Québec, Canada, là con thứ hai của một gia đình nhập cư nghèo. Mẹ ông làm việc trong một xưởng dệt vải, còn người cha trông nom một tiệm bán hàng tạp hóa, trước khi họ kết hôn.

Sau khi tốt nghiệp trung học, ban đầu ông định vào học ở Đại học McGill ở Montréal, nhưng một loạt sự việc bất ngờ xảy ra đã dẫn ông sang Hoa Kỳ học Vật lý học ở Học viện Công nghệ Massachusetts. Ông đậu bằng cử nhân vật lý ở trường này năm 1960, sau đó sang học 18 tháng vật lý học ở Đại học Columbia, chờ cơ hội được vào phòng thí nghiệm nghiên cứu, nhưng vô vọng. Tám tháng sau khi rời Đại học Columbia ông theo học vật lý trong một khóa mùa hè và làm việc ở Đại học Colorado, nơi ông xin vào học ngành lý sinh học như một sinh viên đã tốt nghiệp. Năm 1967 ông đậu bằng tiến sĩ ngành lý sinh học ở Trung tâm Y học Đại học Colorado.

Sự nghiệp
Ở phòng thí nghiệm, Altman bắt đầu ông trình nghiên cứu đã dẫn đến việc phát hiện ra RNase P và các đặc tính enzym của tiểu đơn vị RNA của enzym đó. Ông và nhóm nghiên cứu của ông đã khám phá ra là chỉ một mình phân tử RNA là đủ cho hoạt động xúc tác quan sát được, nghĩa là RNA tự nó có các đặc tính xúc tác. Chính phát hiện này đã mang lại cho ông giải Nobel.

Năm 1971 ông làm giáo sư phụ tá ở Đại học Yale và năm 1980 ông trở thành giáo sư. Từ năm 1983 tới 1985 ông làm trưởng phân ban và từ năm 1985, ông làm khoa trưởng của Yale College trong 4 năm. Altman nhập quốc tịch Mỹ năm 1984. nhưng vẫn giữ quốc tịch Canada. Ông được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ năm 1988. Ngày 1.7.1989 ông trở lại làm giáo sư toàn thời gian. Hiện nay ông làm giáo sư môn sinh học phân tử, tế bào, sinh học phát triển và hóa học ở Đại học Yale.

Qua đời
Ông qua đời vào ngày 5 tháng 4 năm 2022 tại Rockleigh, New Jersey, sau một thời gian dài căn bệnh Ung thư, hưởng thọ 82 tuổi, khoảng 1 tháng không lâu sinh nhật thứ 83 tuổi của ông.

Giải thưởng
 Giải Nobel Hóa học năm 1989 (chung với Thomas Cech)
 Giải Rosenstiel năm 1989 (chung với Thomas Cech)

Tác phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Hóa học 1989
 Nobelprize.org, Sidney Altman - Tự truyện
Sidney Altman Nobel Lecture: Enzymatic Cleavage of RNA by RNA
 Mô tả công trình nghiên cứu đoạt giải Nobel của ông
 Homepage của ông ở Đại học Yale 
 Altman S Author Profile Page on Pubget

Nhân vật còn sống
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Nhà lý sinh học
Nhà sinh học Canada
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Canada đoạt giải Nobel
Nhà sinh học phân tử
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Montréal
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Tân Lợi (định hướng)

Tân Lợi có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Xã Tân Lợi, thành phố Đồng Nai

 Địa danh cũ
 Phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
 Xã Tân Lợi (thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang; nay là một phần phường Chi Lăng, tỉnh An Giang
 Xã Tân Lợi, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước
 Xã Tân Lợi, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước
 Xã Tân Lợi, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
 Xã Tân Lợi, thuộc huyện Cà Mau, tỉnh Minh Hải, thành lập năm 1979 trên cơ sở tách ra từ xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình. Năm 1983 sáp nhập trở lại xã Hồ Thị Kỷ.
Kim Loan (định hướng)

Kim Loan có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Địa danh cũ
 Xã Kim Loan (huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng); nay là một phần xã Vinh Quý thuộc tỉnh

Trung Quốc
 Quận Kim Loan (tiếng Trung: 金湾区) thuộc địa cấp thị Chu Hải (珠海市), tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tên người
 Kim Loan (sinh 1949), một nữ ca sĩ tại miền Nam Việt Nam trước 1975, được biết nhiều với ca khúc "Căn nhà ngoại ô".
Tân Định (định hướng)

Tân Định có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Tân Định, tỉnh Khánh Hòa
 Nhà thờ Tân Định
 Chợ Tân Định

 Địa danh cũ
 Phường Tân Định (Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh); nay là một phần phường Tân Định
 Phường Tân Định (thành phố Bến Cát, tỉnh Bình Dương); nay là một phần phường Hòa Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Tân Định (huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương); nay là một phần xã Bắc Tân Uyên, Thành phố Hồ Chí Minh.
An Lộc (định hướng)

An Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:
 Phường An Lộc, thành phố Đồng Nai.

 Địa danh cũ
 Quận An Lộc thuộc tỉnh Bình Long trong phân cấp hành chính của Việt Nam Cộng hòa.
 Thị xã An Lộc, tỉnh lỵ tỉnh Bình Long và quận lỵ quận An Lộc trong phân cấp hành chính của Việt Nam Cộng hòa, gần tương ứng với vùng trung tâm thị xã Bình Long về sau này
 Phường An Lộc, thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp; nay là một phần phường An Bình
 Phường An Lộc (thị xã Bình Long, Bình Phước); nay là một phần phường Bình Long, tỉnh Đồng Nai
 Thị trấn An Lộc, huyện lỵ huyện Bình Long, tỉnh Bình Phước đến năm 2009; nay gần tương ứng với địa bàn 2 phường Bình Long và An Lộc, tỉnh Đồng Nai
 Xã An Lộc thuộc huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh; sau là một phần xã Bình An cùng huyện; nay là một phần của xã Lộc Hà.
Ngũ quái Sài Gòn

Ngũ quái Sài Gòn là bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Nguyễn Trọng Nghĩa làm đạo diễn. Phim được chuyển thể từ tiểu thuyết Năm Sài Gòn của nhà văn Bùi Chí Vinh. Phim phát sóng vào lúc 18h00 từ thứ 2 đến Chủ Nhật hàng tuần bắt đầu từ ngày 17 tháng 7 năm 2006 và kết thúc vào ngày 2 tháng 8 năm 2006 trên kênh HTV9.

Nội dung
Ngũ quái Sài Gòn nói về một nhóm thành viên gồm 5 người: Sơn Đại ca, Quyên Tiểu muội, Hoàng Lãng tử, Thúy Bụi, Thạch Sầu đời. Nhóm được thành lập trước sự chứng kiến của công an đại diện là thiếu tá Lý Thạch Sanh nhằm giúp đỡ những người gặp khó khăn. Tuy nhiên, sau đó có những chuyện đã xảy ra giữa các thành viên: Thúy Bụi tìm thấy cha mẹ ruột của mình; bố mẹ gia đình Quyên Tiểu muội "suýt" ly hôn vì bố cô bị dụ gia nhập giao phái Thiên sứ; Thạch Sầu đời phá ổ buôn lậu của Thái Trượng Phu...

Diễn viên

 Xuân Vy trong vai Sơn Đại ca
 Kim Hiền trong vai Thúy Bụi
 Quốc Huy trong vai Hoàng Lãng tử
 Đinh Yến trong vai Quyên Tiểu muội
 Thế Vũ trong vai Thạch Sầu đời
 Diễm My 6x trong vai Bà Mận Hoa Kỳ
 Quyền Linh trong vai Thiếu tá Lý Thạch Sanh
 Hoài An trong vai Bà Vĩ Dạ
 Thành Lũy trong vai Ông Tám Lục
 Thương Tín trong vai Thái Trượng Phu
 Hạnh Thuý trong vai Hồ Ly Cô Cô
 Long Hải trong vai Ông già Bo
Và một số diễn viên khác...

Ca khúc trong phim 
Bài hát trong phim là ca khúc "Giấc mơ phiêu lãng" do Nguyễn Nhất Huy sáng tác và Lê Kiều Như – Hoàng Thiên Long thể hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngũ quái Sài Gòn trên HPLUS Films
Ngũ quái Sài Gòn trên HTVC Phim

Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Phim trinh thám
Phim dựa trên tiểu thuyết Việt Nam
Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2006
Ngũ quái Sài Gòn
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9
Phim do Xuân Cường đạo diễn
Lệ Trung

Lệ Trung là một địa danh hành chính cũ cấp quận thuộc tỉnh Pleiku thời Việt Nam Cộng hòa. Địa bàn quận Lệ Trung tương ứng một địa bàn rộng lớn gồm một phần hoặc toàn phần các huyện Đak Đoa, Chư Păh, Mang Yang, thuộc tỉnh Gia Lai.

Lịch sử
Ngày 25 tháng 6 năm 1958, Bộ trưởng Nội vụ Việt Nam cộng hoà ban hành Nghị định số 340-BNV/HC/NĐ về việc chia quận Pleiku thành 2 quận mới là Lệ Trung và Thuận Đức (thì hầu hết phần đất đai của huyện Đức Cơ ngày nay thuộc tổng Plei Brel Dor, quận Lệ Trung).

Ngày 3 tháng 2 năm 1959, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 33-NV về việc thành lập quận Lệ Thanh, trụ sở đặt tại xã Đức Hưng (nay là Ia Krêl) (thì vùng đất nay là Đức Cơ thuộc quận Lệ Thanh).

Ngày 22 tháng 2 năm 1966, Chủ tịch Ủy ban hành pháp Trung ương Việt Nam cộng hòa ban hành Nghị định số 273-NĐ/NV về việc đổi tên quận Lệ Thanh thành quận Thanh An, vùng đất nay là Đức Cơ thuộc quận Thanh An cho đến năm 1975.

Dân số của quận Lệ Trung vào năm 1967 là 117.875 người, là quận có dân số cao nhất trong các quận còn lại (Phú Nhơn: 16.735 người, Thanh An: 32.063 người).

Địa bàn quận Lệ Trung bao gồm các xã Lệ Chí (nay là xã Nam Yang, huyện Đak Đoa), Lệ Cần (nay là xã Tân Bình, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai),...

Chú thích

Tham khảo

Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Hành chính Gia Lai
In the Name Of

In the Name Of là một hãng thu âm được lập ra bởi ca sĩ người Anh Lily Allen.

Tổng quan
Lily Allen đã bắt tay vào việc thành lập một hãng thu âm từ năm 2009, thời điểm mà cô thông báo là sẽ tạm rút khỏi âm nhạc và công việc thu âm của mình. Cô nói cô muốn thành lập một hãng thu âm riêng bởi cô đã chán chường ngành công nghiệp âm nhạc. "Hiện tại tôi đang lập một hãng thu âm, và tham gia vào nhiều công việc khác nhau. Nền công nghiệp âm nhạc cần thay đổi và chúng ta cần phải suy nghĩ lại về nhiều điều."

Tháng 1 năm 2011, người đại diện của Allen xác nhận cô đang mở hãng thu âm có tên In the Name Of. Nghệ sĩ đầu tiên ký hợp đồng với hãng là một ban nhạc noise pop đến từ New York, Cults. Sony hỗ trợ cho công ty và họ đã cho Allen 100.000£ để thuê nhân công và mở một văn phòng, theo tạp chí The Sun.

Nghệ sĩ trước đây
 Cults
 Tom Odell

Tham khảo

Hãng ghi âm Anh
Lily Allen
Khởi đầu năm 2011
Sony Music Entertainment
Hãng thu âm Vương quốc Liên hiệp Anh
Nguyễn Bá Địch

Nguyễn Bá Địch (1937-1967) sinh ra tại thôn Ngọc Tỉnh, xã Tân Trào, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng; nguyên phi công thuộc Đại đội 1, Trung đoàn 923, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không - Không quân; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Ngày 25 tháng 6 năm 1966, với chiến công hạ 1 máy bay A4 của Không lực Hoa Kỳ trên bầu trời Hải Phòng, ông trở thành phi công đầu tiên bắn rơi máy bay Mỹ tại Hải Phòng. Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của Hoa Kỳ, liệt sĩ Nguyễn Bá Địch đã tham gia nhiều trận đánh, bắn rơi 3 máy bay địch. Ngày 2 tháng 5 năm 1967, sau khi bắn hạ 1 chiếc F4 khác của Không lực Hoa Kỳ, máy bay của Nguyễn Bá Địch bị trúng tên lửa và ông đã anh dũng hi sinh.

Khen thưởng 
Nguyễn Bá Địch được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng 3 Huy hiệu Bác Hồ; Ngày 30 tháng 1 năm 2011, Chủ tịch nước Việt Nam đã quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Chú thích

Người Hải Phòng
Thiếu úy Quân đội nhân dân Việt Nam
Phi công Quân đội nhân dân Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Huân chương Quân công hạng Ba
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Chi Tỳ bà

Chi Tì bà (danh pháp khoa học: Eriobotrya) là một chi của khoảng 10-17 loài cây bụi thường xanh lớn hay cây gỗ nhỏ, thuộc họ Rosaceae, bản địa của khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Loài được biết đến nhiều nhất là nhót tây (E. japonica), còn gọi là tì bà hay lô quất, được trồng để lấy quả ăn được.

Các loài tì bà bị ấu trùng của một số loài cánh vẩy (Lepidoptera) phá hại, như Hypercompe hambletoni.

Các loài
 Eriobotrya acuminatissima: Tì bà lá nhọn
 Eriobotrya bengalensis: Tì bà Nam Á
 Eriobotrya cavaleriei (đồng nghĩa: Eriobotrya grandiflora): Tì bà hoa lớn
 Eriobotrya deflexa: Tì bà Đài Loan
 Eriobotrya elliptica: Tì bà lá trứng
 Eriobotrya fragrans: Tì bà hoa thơm
 Eriobotrya henryi: Tì bà lá hẹp
 Eriobotrya japonica: Tì bà, lô quất, nhót tây
 Eriobotrya luzoniensis: Tì bà Luzon
 Eriobotrya malipoensis: Tì bà Ma Lật Pha
 Eriobotrya oblonga
 Eriobotrya obovata: Tì bà lá trứng ngược
 Eriobotrya prinoides: Tì bà lá sồi
 Eriobotrya salwinensis: Tì bà Nộ Giang
 Eriobotrya seguinii: Tì bà lá nhỏ
 Eriobotrya serrata: Tì bà lá răng cưa
 Eriobotrya tengyuehensis: Tì bà Đằng Việt

Hình ảnh

Ghi chú

 

Cây thuốc
Biển Bạch (định hướng)

Biển Bạch có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau

 Địa danh cũ
 Xã Biển Bạch, Biển Bạch Đông (huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau); nay một phần xã Biển Bạch mới thuộc tỉnh
Hồ Thị Kỷ (xã)

Hồ Thị Kỷ là một xã thuộc tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Hồ Thị Kỷ có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường An Xuyên và xã Tân Lộc
Phía tây giáp xã Khánh An
Phía nam giáp phường Lý Văn Lâm
Phía bắc giáp xã Thới Bình.

Xã Hồ Thị Kỷ có diện tích 93,60 km², dân số năm 2024 là 27.283 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính 
Xã Hồ Thị Kỷ được chia thành 11 ấp: 1, 2, Bào Nhàn, Bến Gỗ, Cái Bát, Cây Khô, Cây Sộp, Đường Đào, Tắc Thủ, Xóm Lá, Xóm Sở.

Lịch sử 
Sau năm 1975, xã Hồ Thị Kỷ thuộc huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau.

Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Minh Hải trên cơ sở đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau.

Ngày 25 tháng 7 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 275-CP về việc:
 Thành lập xã Tân Lợi thuộc huyện Cà Mau trên cơ sở phần nửa đất của xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình.
 Xác định ranh giới của xã Hồ Thị Kỷ sau khi chuyển giao 1/2 xã sang cho huyện Cà Mau theo Quyết định số 326-CP như sau:
Phía đông giáp xã Tân Hải
Phía tây giáp sông Trèm Trẹm, xã Khánh Thới
Phía nam giáp huyện Cà Mau
Phía bắc giáp xã Thới Hòa.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Bạc Liêu vào tỉnh Cà Mau.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1655/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cà Mau năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Hồ Thị Kỷ thuộc tỉnh Cà Mau trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ 93,60 km² diện tích tự nhiên và dân số là 27.283 người của xã Hồ Thị Kỷ thuộc huyện Thới Bình.

Chú thích

Tham khảo 

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người
Tân Lộc (định hướng)

Tân Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Tân Lộc, thành phố Cần Thơ
 Xã Tân Lộc, tỉnh Cà Mau.

 Địa danh cũ
 Phường Tân Lộc (quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ); nay là phường Tân Lộc thuộc thành phố
 Xã Tân Lộc, Tân Lộc Bắc, Tân Lộc Đông (huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau); nay là một phần xã Tân Lộc mới thuộc tỉnh
 Xã Tân Lộc (huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh), sau thuộc huyện Thạch Hà; nay là một phần của xã Hồng Lộc thuộc tỉnh
 Xã Tân Lộc (huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long); nay là một phần xã Cái Ngang thuộc tỉnh