Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Vườn quốc gia Endeavour River

Vườn quốc gia Endeavour River là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Vườn quốc gia này được thành lập để bảo vệ và bảo tồn một số tài nguyên tự nhiên và văn hoá trong và xung quanh miệng của con sông Endeavour ngay phía bắc thị trấn Cooktown. Công viên có cự ly 1.561 ki lô mét (970 dặm) về phía tây bắc của Brisbane.

Các nhà tự nhiên học Joseph Banks và Daniel Solander đã thu thập các mẫu vật của hệ thực vật 'Úc' địa phương vào năm 1770 từ khu vực này đã được đưa trở lại Vườn Bách Thảo Hoàng Gia ở Anh. Sydney Parkinson lần đầu tiên mô tả những người Thổ dân địa phương Úc gặp phải ở gần đó, cộng với thực vật được thu thập và động vật; Và kangaroo được đặt tên tiếng Anh hiện đại (vay từ tiếng Guugu Yimithirr địa phương).

HM Bark Endeavour, dưới sự chỉ huy của Trung tá James Cook, đã tấn công các rạn san hô và được kéo lên bờ để sửa chữa dọc theo con sông nổi tiếng trong Guugu Yimithirr như Wabalumbaal, có thể gần khu vực hiện tại của Cooktown. Dòng sông được đổi tên thành các bảng xếp hạng của James Cook khi sông Endeavour, sau khi Endeavour, và Vườn Quốc gia hiện tại xuất hiện, được đặt tên theo con sông (mặc dù tên này không phải là tên địa điểm đăng ký chính thức).

Vườn quốc gia hiện nay có các đụn cát ven biển, đất ngập nước ngọt, rừng ngập mặn, rừng nhiệt đới, vùng rừng nhiệt đới và cửa sông cùng với các phần của lưu vực sông Endeavour. Hầu hết thuyền có thể tiếp cận bằng thuyền, và vẫn có các loài thực vật và động vật thuộc loại đã được thu thập và minh hoạ vào năm 1770.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Vườn quốc gia Family Islands

Vườn quốc gia Family Islands (Quần đảo Gia đình) là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Quần đảo Family là một nhóm các hòn đảo lục địa nằm cách bờ biển không xa, khoảng giữa Cairns và Townsville, ở Far North Queensland, Úc. Hầu hết diện tích đã được chỉ định là một vườn quốc gia. Các hòn đảo được đặt tên tập thể và tên tiếng Anh của thuyền trưởng Cook khi ông đi qua khu vực năm 1770.

Nhóm hòn đảo là hòn đảo lục địa s. Họ đã là một phần của lục địa cho đến khoảng 8000 năm trước khi mực nước biển tăng lên.

Quần đảo 
Quần đảo lớn nhất, tên thổ dân của họ, và vị trí của họ trong "gia đình" là:
 Đảo Dunk (Coonanglebah) - người cha
 Đảo Richards (Bedarra) - người mẹ
Đảo Wheeler (Đảo Toolkbar) và Đảo Coombe (Coomba) - cặp song sinh
 Đảo Smith (Kurrumbah), Đảo Bowden (Budjoo) và Đảo Hudson (Coolah) - những cây ba lá.

Ngoài ra còn có một số hòn đảo nhỏ hơn:
 Kumboola, được nối với Đảo Dunk vào lúc thủy triều thấp đặc biệt
 Đảo Mound (Purtaboi), được bảo vệ như là một môi trường sống chim chim làm tổ
 Woln Garin, một hòn đảo nhỏ nằm phía nam nam đảo Dunk Island, được biết đến là "40ft Rock"
 Đá Battleship (Pee-Rahm-Ah), được đặt tên bởi vì hình dáng đặc biệt của nó khi nhìn từ phía bắc.
 Thorpe Island (Ti mana), thuộc sở hữu tư nhân với một nơi ở. Đây là hòn đảo duy nhất của Úc được sở hữu Freehold.

Cơ sở vật chất 
Khu cắm trại có sẵn trên đảo Dunk, Coombe và Wheeler, với giấy phép có sẵn từ Công viên và Động vật Hoang dã Queensland

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Khởi đầu năm 1994 ở Úc
IUCN Loại II
Vườn quốc gia Green Island

Vườn quốc gia Green Island là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Vườn quốc gia này là một khu vực được bảo vệ đã tuyên bố trên một khu vực san hô nhỏ (12 ha) mà người địa phương Gungganyji gọi là Dabuukji. Người Gungganyji sử dụng hòn đảo này như là một điểm khởi đầu. 
Nó cách bờ biển 27 km từ Cairns (1394 km về phía tây bắc của Brisbane), Queensland, có thể được truy cập bằng cách chọn lựa những chiếc thuyền rời hàng ngày từ Cairns và được biết đến là hòn đảo quốc gia được truy cập nhiều nhất trong Great Barrier Reef, di sản thế giới.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Vườn quốc gia Hann Tableland

Vườn quốc gia Hann Tableland là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc, cách Brisbane Brisbane 1.436 km. Nó nằm ở phía bắc của Paddys Green, một địa phương trong khu vực chính quyền địa phương vùng Tablelands. Nó đã được dành trước tiên là công viên quốc gia vào năm 1989 và gần gấp đôi về quy mô với sự mở rộng vào năm 2004.

Công viên này nằm trong khu vực sinh học Einasleigh Uplands và vùng lưu vực sông Mitchell.

Vườn quốc gia này được thành lập để bảo tồn các khu rừng của dãy núi Hann Tableland [1]. Ba loài thực vật quý hiếm hoặc bị đe dọa đã được xác định trong Vườn Quốc gia Hann Tableland. Nó thiếu cơ sở du lịch với ngoại lệ của Bicentennial National Trail.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Khởi đầu năm 1989 ở Úc
IUCN Loại II
Vườn quốc gia Hinchinbrook Island

Vườn quốc gia Hinchinbrook Island là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Vườn Quốc gia Đảo Hinchinbrook nằm dọc theo bờ biển Cassowary Queensland, Úc. Thành phố gần thủ đô nhất là Brisbane khoảng 1240 km về phía Nam. Cardwell cách thành phố Townsville hai giờ lái xe là thành phố gần nhất của thành phố Bắc Queensland. Thành phố Cairns thuộc thành phố Far North Queensland của bang Cardwell có hai tiếng rưỡi lái xe về phía Bắc. Các đặc điểm địa lý chính trong công viên là đảo Hinchinbrook gồ ghề, bao gồm cả núi Bowen.

Vườn quốc gia Đảo Hinchinbrook gồm có diện tích 393 km² của đảo Hinchinbrook, là vườn quốc gia lớn nhất của Úc. Hòn đảo lục địa có nội thất miền núi cung cấp nhiều nơi ẩn náu cho các loài đặc hữu và nguy cấp.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Vườn quốc gia Hope Islands

Vườn quốc gia Hope Islands là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc, cách Brisbane Brisbane 1.521 km về phía tây bắc. Công viên bao gồm bốn hòn đảo: Đông Hope và West Hope, Snapper Island và Đảo Struck.

Các hòn đảo Hope nằm cách Cooktown 37 km về phía đông nam và cách bờ biển khoảng 8 km
Đảo Struck là một mỏm đá nổi bật ngay bên cạnh Thornton Beach và phía Nam Cape Tribulation
Đảo Snapper dài khoảng 2 km và nằm ở cửa sông Daintree. Cách Port Douglas khoảng 20 km về phía bắc
Truy cập thông qua tàu cá hoặc bởi các nhà khai thác thương mại được phép.

Các hòn đảo Hope được đặt tên bởi Lt James Cook vào tháng 6 năm 1770, khi chiếc tàu HMS Endeavor của ông tiến về phía bắc dọc theo bờ biển phía đông nước Úc trong chuyến đi đầu tiên của mình ở Thái Bình Dương. Cook đã hy vọng đưa lên bờ vào những hòn đảo khi họ lần đầu tiên nhìn thấy vào ngày 10 tháng 6 năm 1770, nhưng thấy nước xung quanh quá cạn để mang Endeavour đến gần. Vào cuối đêm đó Endeavour tấn công một bãi đá ngầm và tránh chìm dần; Cook sau đó đứng cô ra nước ngoài trong khi ông tìm kiếm một điểm trên đất liền trên đó để bãi biển của cô để sửa chữa. Cook đã đặt tên cho họ vào ngày 12 tháng 6 khi Endeavour tiến lên phía bắc, bởi vì "chúng tôi luôn có hy vọng có thể tiếp cận được những hòn đảo này".

Tham khảo 
 

Vườn quốc gia Queensland
Khởi đầu năm 1939 ở Úc
IUCN Loại II
Vườn quốc gia Lama Lama

Vườn quốc gia Lama Lama là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.

Vườn quốc gia Lama Lama là một công viên quốc gia trên bán đảo Cape York ở Far Bắc Queensland, Úc. Tên này đến từ những người Lama Lama, những người chủ đất truyền thống. Công viên bảo vệ đồng bằng ven biển, dải bãi biển và đồi cát của lưu vực sông Annie. Sông đánh dấu biên giới phía Nam của công viên. 
Vườn Quốc gia Lama Lama là công viên quốc gia đầu tiên ở Queensland được quản lý chung giữa các chủ sở hữu truyền thống và Chính phủ Queensland. Lễ ký kết đánh dấu việc thành lập Vườn quốc gia mới được tổ chức tại Coen vào ngày 10 tháng 7 năm 2008. Nó có chứa một loài thực vật quan trọng Eucalyptus tetrodonta còn được gọi là Darwin stringybark. Nó cũng bảo vệ môi trường sống của chim ưng đỏ nguy cấp đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Trận Neretva (phim)

Trận đánh Neretva (tiếng Serb: Битка на Неретви) là một bộ phim chiến tranh của đạo diễn Veljko Bulajić, ra mắt lần đầu năm 1969.

Nội dung

Diễn viên
Lữ đoàn du kích
 Radko Polič... Vuko
 Ljubiša Samardžić... Novak
 Sylva Koscina... Quân y Danica
 Boris Dvornik... Stipe
 Kole Angelovski... Žika
 Stole Aranđelović... Šumadinac
 Sergey Bondarchuk... Chỉ huy pháo binh Martin
 Yul Brynner... Chỉ huy tổ  công binh Vlado
 Milena Dravić... Nada
 Franco Nero... Đại úy Michele Riva
 Howard Ross... Trung sĩ Mario
 Lojze Rozman... Lữ đoàn trưởng lữ đoàn độc lập Ivan
 Oleg Vidov... Nikola
 Bata Živojinović... Sư đoàn trưởng Stole
 Hajrudin Hadžikarić... nhà thơ Vladimir Nazor
 Fabijan Šovagović... Boško

Liên quân phát xít
 Faruk Begolli... Trung úy Horst
 Demeter Bitenc... Đại úy Schroeder
 Hardy Krüger... Đại tá Kranzer
 Miha Baloh... Chỉ huy quân Ustaše Pera
 Curt Jürgens... Tướng Lohring
 Anthony Dawson... Tướng Morelli
 Dušan Bulajić... Trung tá chỉ huy quân Chetnik
 Orson Welles... Thượng nghị sĩ Chetnik

Hậu trường

Xem thêm

 Bosna-Portland 

Phim năm 1969
Phim của Jadran Film
Phim Nam Tư
Phim Ý
Phim Đức
Phim Mỹ
Phim về Thế chiến II
Phim tiếng Anh
Vườn quốc gia Michaelmas and Upolu Cays

Vườn quốc gia Michaelmas and Upolu Cays là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc, cách Brisbane 1.409 km (876 mi) phía tây bắc và cách Cairns 33 km (21 dặm). Nó bao gồm hai hẻm nhỏ trên Michaelmas Reef, tạo thành phần phía đông bắc của phức hợp rạn san hô Arlington, trong rạn san hô Great Barrier Reef.

Thực vật và động vật

Thực vật
Thảm thực vật trên Michaelmas Cay là đặc trưng của cồn tìm thấy trên rạn san hô ngoài beach spinifex, stalky grass, goatsfoot, bulls-head vine, sea purslane và tar vine.. Cây Upolu nhỏ nhỏ hơn không có thực vật.

Động vật
Michaelmas Cay rất quan trọng vì đây là nơi sinh sản của một số loài cá mú. Nó đã được BirdLife International xác định là một trong những khu vực chim quan trọng (IBA) bởi vì nó hỗ trợ hơn 1% dân số thế giới của những loài nhàn mào và nhàn mào nhỏ. Nhàn nâu và nhạn đầu xám cũng sinh sản ở đó. Các loài nhàn khác đã từng làm tổ ở các cồn cát ở đây bao gồm những nhà hồng và nhà đầu đen.

Đồi mồi dứa đôi khi làm tổ trên cays. Các rạn san hô xung quanh có một động vật biển phong phú, bao gồm sò tai tượng.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Vườn quốc gia Mitchell-Alice Rivers

Errk Oykangand (tên cũ là Mitchell-Alice Rivers cho đến năm 2009) là một vườn quốc gia ở Queensland, Australia, 1748 km về phía tây bắc Brisbane. Diện tích vườn quốc gia rộng 382 km2 trên bán đảo Cape York ở Queensland, Australia. Nó là một vườn quốc gia bảo tồn các thổ dân được quản lý cùng với Quản lý Vườn Quốc gia Queensland dưới tình trạng của Cape York Peninsula của thổ dân Đất đai.

Vườn quốc gia nằm ở khu vực Viễn Bắc Queensland tại hợp lưu của Mitchell và sông Alice. Nó nằm khoảng 335 km về phía tây Cooktown và 270 km về phía đông bắc của Normanton. Truy cập vào công viên là chỉ có sẵn với xe 4x4 từ Kowanyama-Pompuraaw Road, trong khi Sông Mitchell phải được gạch chéo ở Shelfo Crossing, một tấm rộng của gạch. Trong mùa mưa giữa tháng mười một và tháng bảy công viên là không thể tiếp cận. Có một số di tích văn hóa của thổ dân trong công viên đã không thể đến được.
Giữa hai con sông nằm cảnh quan xavan, mặt đất là cứng và nứt trong mùa khô, thường được trở thành một hồ nước lớn trong những tháng ẩm ướt hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mitchell and Alice Rivers National Park, Mitchell River via Kowanyama - Australian Heritage Database
 About Errk Oykangand National Park  The State of Queensland Department of National Parks, Sport and Racing.
Vườn quốc gia Mungkan Kandju

Vườn quốc gia Mungkan Kandju là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.

Oyala Thumotang, trước đây là Vườn quốc gia Mungkan Kandju (và trước nữa là Vườn Quốc gia Archer Bend), là một công viên quốc gia ở Queensland, Úc, cách 1.914 km (1.189 dặm) phía tây bắc của Brisbane.

Lịch sử 
Vườn quốc gia Oyala Thumotang bao gồm những gì trước kia là vùng đất của các tộc Wik Mungkan, Nam Kaanju và Ayapathu Aboriginal [1]. Sự hình thành vườn quốc gia ban đầu liên quan chặt chẽ đến vụ kiện quan trọng của Toà án Koowarta v Bjelke-Petersen đã quyết định tại Toà án Tối cao Úc.

Địa điểm 
Vườn quốc gia này nằm ở bán đảo Cape York ở trung tâm. Nó cách là khoảng 25 km về phía bắc của Coen. Đến 12 giờ bằng đường Bắc Cairns. Công viên chiếm 381.000 ha từ chân núi McIlwraith ở phía đông tới sông Archer ở phía tây. Con sông Archer và Coen chảy qua công viên. [2]

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland

en:Oyala Thumotang National Park
Vườn quốc gia Russell River

Vườn quốc gia Russell River là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Vườn quốc gia này nằm ở Bắc Queensland, Úc, cách Brisbane 1352 km về phía tây bắc. Công viên bảo vệ dải ven biển giữa biển và sông Russell. Đây là một phần của Vùng Chim Quan trọng của Vùng Núi Khí hậu ven biển, do BirdLife International xác định vì tầm quan trọng của nó đối với việc bảo tồn các loài chim rừng nhiệt đới vùng đất thấp. 
Cắm trại được cho phép với giấy phép cắm trại, nhưng công viên tự nó không có tiện nghi du khách.

Tham khảo  
 

Vườn quốc gia Queensland
Khởi đầu năm 1969 ở Úc
IUCN Loại II
Vườn quốc gia Staaten River

Vườn quốc gia Staaten River là một vườn quốc gia ở Queensland, Úc.
Vườn quốc gia này lấy tên theo sông Staaten chảy qua đây

Môi trường
Vườn quốc gia bao gồm một phần rộng lớn của xavan nhiệt đới cải tạo ít nhất ở Queensland. Thảm thực vật là khu rừng nhiệt đới hoang vu được cắt xén bởi những dòng chảy tạm thời với một số lượng nhỏ hố nước thường trú hoặc bán kiên cố. Nó có ít cỏ dại kỳ lạ hoặc động vật du nhập.

VQG đã được BirdLife International xác định là VQG Quan trọng (IBA) bởi vì nó hỗ trợ một số lượng lớn đến một ngàn vẹt vàng có nguy cơ tuyệt chủng. Heo rừng hoang dã phá hủy các đống làm tổ của con vẹt và làm giảm nguồn thức ăn của chim. Khi điều kiện cho phép quần thể lợn phát triển đáng kể, động vật được Công viên Công viên và Động vật hoang dã Queensland tuyển chọn.

Tham khảo 
 
 

Vườn quốc gia Queensland
Thế vận hội Mùa hè 1916

Thế vận hội Mùa hè 1916 (), tên gọi chính thức là Thế vận hội Mùa hè lần thứ VI (German: Spiele der VI. Olympiade), dự kiến được tổ chức tại Berlin, Đức. Tuy nhiên, kỳ Thế vận hội này đã bị hủy bỏ do sự bùng nổ của Chiến tranh Thế giới thứ nhất, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử 20 năm của Thế vận hội mà một kỳ tổ chức bị hủy. Berlin đã được chọn làm thành phố đăng cai tại phiên họp lần thứ 14 của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) ở Stockholm vào ngày 4 tháng 7 năm 1912, vượt qua các ứng cử viên gồm Alexandria, Amsterdam, Brussels, Budapest và Cleveland. Sau khi Thế vận hội 1916 bị hủy, Berlin cuối cùng đã đăng cai Thế vận hội Mùa hè 1936, tức 20 năm sau đó.

Lịch sử 
Việc xây dựng sân vận động, gọi là Deutsches Stadion ("Sân vận động Đức"), bắt đầu từ năm 1912 tại khu vực trước đây là trường đua Grunewald. Sân vận động này dự kiến có sức chứa hơn 18.000 khán giả. Vào ngày 8 tháng 6 năm 1913, sân được khánh thành bằng nghi thức thả 10.000 con bồ câu. Có khoảng 60.000 người tham dự buổi lễ. Khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất bùng nổ vào năm 1914, công tác tổ chức Thế vận hội vẫn tiếp tục vì người ta không nghĩ rằng cuộc chiến sẽ kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, cuối cùng Thế vận hội đã bị hủy bỏ.

Một tuần lễ thể thao mùa đông với các môn trượt băng tốc độ, trượt băng nghệ thuật, khúc côn cầu trên băng và trượt tuyết Bắc Âu từng được lên kế hoạch; ý tưởng về tuần lễ này sau đó đã trở thành nền tảng cho Thế vận hội Mùa đông đầu tiên vào năm 1924. Địa điểm trung tâm dự kiến là Deutsches Stadion. 

Nếu Thế vận hội năm đó được tổ chức, Phần Lan (với tư cách là Đại công quốc Phần Lan) sẽ không được phép tham gia với tư cách là một đoàn độc lập (như các lần trước) do Nga đã thu hồi quyền tự chủ của Phần Lan trong việc tham gia thể thao quốc tế vào năm 1914. Berlin quay trở lại cuộc đua đăng cai Olympic vào năm 1931, khi họ vượt qua Barcelona (Tây Ban Nha) để giành quyền tổ chức Thế vận hội Mùa hè 1936 – kỳ Olympic cuối cùng trước khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ.

Chú thích 

1916
1916
Thế vận hội ở Đức
Sự kiện bị hủy do Thế chiến thứ nhất
Sự kiện thể thao đa môn năm 1916
Đức năm 1916
Thế vận hội Mùa hè 1940

Thế vận hội Mùa hè 1940, tên chính thức là Thế vận hội Mùa hè lần thứ XII, là một sự kiện thể thao đa môn quốc tế dự kiến được tổ chức từ ngày 21 tháng 9 đến ngày 6 tháng 10 năm 1940 tại thành phố Tokyo, Nhật Bản. Sau đó, do chiến tranh Trung - Nhật bùng nổ vào năm 1937, sự kiện được dời lại sang ngày 20 tháng 7 đến ngày 4 tháng 8 năm 1940 tại Helsinki, Phần Lan. Tuy nhiên, Thế vận hội đã bị hủy bỏ do Chiến tranh thế giới thứ hai, cùng với Thế vận hội Mùa đông 1940 dự kiến diễn ra tại Sapporo, Nhật Bản. Đây là lần thứ ba Thế vận hội bị hủy bỏ do chiến tranh.

Helsinki sau đó đã đăng cai tổ chức Thế vận hội Mùa hè 1952. Tokyo cũng tổ chức Thế vận hội Mùa hè vào các năm 1964 và 2020, trong đó kỳ Thế vận hội năm 2020 bị hoãn sang năm 2021 do đại dịch COVID-19.

Chú thích

Đọc thêm
International Journal of the History of Sport, vol. 24, 2007, No. 8, Special Issue: The Missing Olympics: The 1940 Tokyo Games, Japan, Asia and the Olympic Movement

1940
Giải đấu thể thao Tokyo
Thế vận hội ở Nhật Bản
1940
Sự kiện bị hủy do Thế chiến thứ hai
Tokyo thế kỷ 20
Sự kiện thể thao đa môn năm 1940
Thế vận hội ở Phần Lan
Thể thao Nhật Bản năm 1940
Thể thao Phần Lan năm 1940
Giải đấu thể thao Helsinki
Helsinki thập niên 1940
Nguyễn Danh Nho

Nguyễn Danh Nho (1638 - 1699), hiệu là Sằn Hiên, là danh sĩ và là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Ông là người xã Nghĩa Phú (tục gọi là làng Xưa); hiện nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.

Năm Canh Tuất (1670), đời vua Lê Huyền Tông, Nguyễn Danh Nho thi đỗ Tiến sĩ, được giữ chức Tả ti giám, Hiến sát sứ; sau thăng đến Bồi Tụng hữu thị lang, tước Nam.

Năm Tân Mùi (1691) đời vua Lê Hy Tông, ông được sung vào sứ bộ đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc). Khi đi đến Giang Nam, ông đã sao lục văn bia Tuệ Tĩnh (1330-?), là người cùng làng, là thiền sư và là ông tổ ngành dược Việt Nam) rồi cho khắc lên đá mang về nước. Song đến địa phận giáp giới giữa Văn Thai và Nghĩa Phú thì thuyền chở bia bị đắm. Mọi người cho là đắc địa nên dựng bia tại nơi bia bị chìm, nay là đền Bia, xã Cẩm Văm (Cẩm Giàng).

Năm Kỷ Mão (1699), Nguyễn Danh Nho mất lúc 61 tuổi, được truy tặng chức Công bộ Tả thị lang, tước Tử.

Sinh thời, ông nổi tiếng là người thông minh, nhớ dai, văn hay, chữ đẹp; được suy tôn là Dật tiên (ông tiên cao siêu), Quyển lòng (con rồng uốn khúc). Hiện nay nhà thờ và bia ký về Nguyễn Danh Nho vẫn còn tại xã Nghĩa Phú.

Tác phẩm
Tác phẩm của ông hiện còn 12 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục do Lê Quý Đôn biên tập. Thơ ông chủ yếu là thơ vịnh cảnh vật, thù tạc trên đường đi sứ. Dưới đây tuyển một bài:

Trùng tên
Trong lịch sử Việt Nam có một người cùng mang tên là Nguyễn Danh Nho (1650 - 1680). Ông là người xã Lũng Sơn, huyện Tiên Du (nay thuộc thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh); làm quan trải đến chức Đông các Đại học sĩ. Có tài liệu ghi sau này ông đổi tên là Nguyễn Nho Tông.

Nguồn tham khảo
Trần Thị Băng Thanh, Văn học thế kỷ XV-XVII. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2004.
Địa chí Hải Dương (bản điện tử)

Chú thích

Người Hải Dương
Quan lại nhà Lê trung hưng
Nhà thơ Việt Nam thời Lê trung hưng
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Tử tước truy phong Việt Nam
Nam tước nhà Lê trung hưng
Nguyễn Đình Hoàn (võ tướng)

Nguyễn Đình Hoàn (? -1765), tên chữ là Linh Thuyên; là võ quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Đình Hoàn là người làng Hương Duệ, huyện Kỳ Hoa (nay là hai huyện Kỳ Anh và Cẩm Xuyên), tỉnh Hà Tĩnh. Ông thuộc dòng họ Nguyễn Đình ở làng Lam Vĩ, xã Thiệu Vũ, huyện Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hóa. Cha ông là Nguyễn Đình Quế, cũng là người lỗi lạc, có sức mạnh và chí lớn.

Năm 1740, Nguyễn Đình Hoàn làm Thị vệ trong phủ chúa Trịnh Giang. Lúc bấy giờ, chúa bị bệnh nặng phải ở một chỗ kín, hoạn quan Hiệp quận công Hoàng Công Phụ nhân đó mà chuyên quyền, khiến triều chính rối nát. Thấy vậy, Nguyễn Đình Hoàn cùng các quan là Nguyễn Quý Cảnh, Trương Khuông và Vũ Liễu bí mật bàn mưu lập em chúa là Trịnh Doanh lên làm chúa mới.

Ngày lập Trịnh Doanh, Nguyễn Đình Hoàn rước chúa mới lên triều, đốc các đạo quân hộ vệ làm lễ. Khi ngôi chúa đã định, ông nhận lệnh đem quân bảo vệ cung Thưởng Trì (nơi an trí Thái thượng vương Trịnh Giang), đồng thời đi bắt quyền thần Hoàng Công Phụ. Khi bàn đến công phò lập, ông được phong làm Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân, rồi Tuyên lực Kiệt tiết công thần.

Cuối năm ấy (1740), chúa Trịnh Doanh và Nguyễn Đình Hoàn đem đại quân đi dẹp quân nổi dậy của Vũ Đình Dung ở Ngân Già thuộc Sơn Nam Hạ (nay là Nam Định). 
Sách Lịch triều hiến chương loại chí (mục Nhân vật chí) kể:
...Ngân Già là giặc hiệt kiệt nhất ở vùng Nam. Chúng đều hung tợn, không sợ chết, tiến lui không có trận pháp, gặp quân là vác đao xông vào chém bừa chân người, chân ngựa. Các tướng đã nhiều lần bị thua. Đến nay chúa (Trịnh Doanh) thân đi đánh. Giữa lúc các quân hợp sức đánh chưa hạ được giặc, ông (Nguyễn Đình Hoàn) đem quân bản bộ đi đường tắt, bắn vào phía hữu trại giặc rồi phóng lửa đốt, khói mù trời, quân giặc tan vỡ cả. Quan quân thừa thắng giáp công, giặc chết nằm gối lên nhau, bắt tù được đầu sỏ đem chém... Bàn đến chiến công dẹp giặc thì trận thắng này của ông (Nguyễn Đình Hoàn) là hơn hết....

Sau đó (1741), ông được thăng làm Đô đốc, rồi Phụng thị Thư tả, nắm quyền Phủ sự trong phủ chúa. Trong đời vua Lê Hiển Tông, ông lại được gia phong làm Thái phó, vẫn nắm quyền Phủ sự trong phủ chúa cho đến khi về hưu. Sau lại được triệu ra làm Ngũ lão hầu chúa, tước Hoán Quận công, gia tặng Thái bảo.

Nguyễn Đình Hoàn mất năm Ất Dậu (1765), được an táng tại xứ Đồng Nhuệ, thôn Kiến Trung, xã Vạn Hà, phủ Thiệu Hóa (nay là thôn Kiến Trung, thị trấn Vạn Hà, huyện Thiệu Hóa), tỉnh Thanh Hóa.

Nghe tin ông mất, triều đình cử quan đến lo việc tang, ban tên thuỵ cho ông là Trung Nghị, và phong làm phúc thần (Cung ý Anh liệt Nghĩa khái Đại vương).

 Nhận định
Danh sĩ Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí đã nhận xét về ông như sau: Ông là người mưu lược, quyết đoán, phò chúa lên ngôi lớn, giúp việc quân, công lao danh vọng long trọng, chúa rất quyến luyến chú trọng, tin cậy.

 Xem thêm 
 Trịnh Giang
 Trịnh Doanh

Sách tham khảo chính
Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 1, bản dịch). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992.

Chú thích

Người Hà Tĩnh
Võ tướng nhà Lê trung hưng
Lũ lụt Trung Quốc 2011

Lũ lụt Trung Quốc năm 2011 là một loạt các trận lụt xảy ra ở miền Trung và miền Nam của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Những trận lũ lụt này xảy ra do mưa lớn làm ngập 12 tỉnh, để lại các tỉnh khác vẫn còn bị hạn hán kéo dài. Có tổng cộng hơn 10 triệu người đã bị ảnh hưởng, ít nhất 178 người thiệt mạng với thiệt hại kinh tế trực tiếp gần 3,3 tỷ đô la Mỹ.

Ảnh hưởng 

Các báo cáo mâu thuẫn cho biết có 12 hoặc 13 tỉnh, khu tự trị có bị ảnh hưởng bởi lũ lụt nặng.
Dự báo thời tiết dự báo mưa sẽ tiếp tục và chính phủ cảnh báo nguy cơ lở đất.

Ngày 10 tháng 6 Cục phòng kiểm soát lũ của Trung Quốc thông báo rằng cơn bão nhiệt đới Sarika sẽ đổ bộ đâu đó giữa thành phố Sán Vĩ ở Quảng Đông và Chương Phố trong tỉnh Phúc Kiến ở gần đó vào ngày 11 tháng 6 với mức độ lũ lụt nghiêm trọng hơn.

Ngày 12 tháng 6, Cục Khí tượng Trung Quốc đã đưa ra báo động khẩn cấp mức 3 đối với sông Dương Tử. Tính đến ngày 17 tháng 6, cảnh báo lũ lụt đã được nâng lên cấp độ 4 (tối đa mức độ cảnh báo) - với 555.000 người được sơ tán trên lưu vực sông Dương Tử.

Thương vong 

Ngày 09 tháng 6, ít nhất 54 người đã thiệt mạng do lũ lụt. Báo cáo vào ngày 10 tháng 6 thống kê 41 người thiệt mạng, nâng tổng số người chết ít nhất lên 97 người. Đến 13 tháng 6, tổng số báo cáo chính thức ít nhất 105 người chết 63 người bị mất tích.

Các phương tiện truyền thông nhà nước thông báo rằng giữa 13 và 17 tháng 6, thêm 19 người thiệt mạng, với thêm 7 người nữa mất tích ở các tỉnh An Huy, Chiết Giang, Giang Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam, Tứ Xuyên, Quý Châu và thành phố Trùng Khánh. Sau đó, số liệu cập nhật cho biết có 25 chết và 25 mất tích giữa những ngày này.

Tuy nhiên tổng số không chính thức thống kê ngày 17 tháng 6 (dựa trên báo cáo từ các tỉnh khác nhau) đưa ra con số tử vong ở mức 178 người và 68 người mất tích.

Thiệt hại kinh tế 
Đến ngày 14 tháng 6, ước tính tổng cộng hơn 10 triệu người bị ảnh hưởng và thiệt hại kinh tế trực tiếp là 8,7 tỷ nhân dân tệ (1,3 tỷ đô la Mỹ).

Ngày 17 tháng 6, báo cáo chính thức về thiệt hại kinh tế trực tiếp từ đợt mưa bão lên tới 12,85 tỷ nhân dân tệ (1,98 triệu đô la Mỹ), nhiều hơn tổng thiệt hại kinh tế trực tiếp trực tiếp từ hai đợt mưa lớn trước, nâng tổng số thiệt hại lên tới gần 3,3 tỷ đô la Mỹ.

Chính phủ Trung Quốc dư trù kế hoạch chi ra 35 triệu nhân dân tệ (5,39 triệu đô la Mỹ) để cứu trợ những người ở Quý Châu.

Vấn đề khác

Hạn hán vẫn diễn ra ở một số nơi 

 Đến ngày 7 Tháng 6: vẫn còn 2,15 triệu người trong tình trạng thiếu nước do đợt hạn hán trước đó.
 Đến ngày 18 tháng 6: Mặc dù lũ lụt ở nhiều tỉnh, hạn hán vẫn còn ảnh hưởng đến các vùng thuộc miền bắc tỉnh Cam Túc và Ninh Hạ.
 Đến ngày 20 tháng 6: Hạn hán vẫn còn ảnh hưởng đến một vùng diện tích 4,81 triệu hécta ở các vùng không bị lũ lụt của tỉnh Hồ Bắc, An Huy, Giang Tô và một số tỉnh phía Bắc.

Tham khảo 

Trung Quốc năm 2011
Lũ lụt tại Trung Quốc
Thiên tai tại Trung Quốc
Lũ lụt năm 2011
Lịch sử Vân Nam
Lịch sử An Huy
Lịch sử Trùng Khánh
Lịch sử Phúc Kiến
Lịch sử Cam Túc
Lịch sử Quý Châu
Lịch sử Hà Nam (Trung Quốc)
Lịch sử Hồ Bắc
Lịch sử Hồ Nam
Lịch sử Nội Mông
Lịch sử Giang Tây
Lịch sử Tứ Xuyên
Lịch sử Chiết Giang
Thảm họa tại Trung Quốc năm 2011
Montemaggiore Belsito

Montemaggiore Belsito (tiếng Sicilia: Muntimaiuri) là một đô thị comune có cự ly 50 km về phía đông nam Palermo, vùng Sicilia, Ý, Ý. Đô thị này có diện tích 31 km2, dân số theo điều tra năm của Cục thống kê quốc gia Ý là 3866 người.

Tham khảo

Đô thị của Palermo
Thành phố và thị trấn ở Sicilia
Palazzo Adriano

Palazzo Adriano là một đô thị trong tỉnh Palermo, vùng Sicilia, Ý. Đô thị này có diện tích 129 km2, dân số theo điều tra năm 2009 của Cục thống kê quốc gia Ý là 2331 người.

Tham khảo 

Đô thị của Palermo
Thành phố và thị trấn ở Sicilia
Castellana Sicula

Castellana Sicula (tiếng Sicilia: Castiddana) là một đô thị (comune) là một đô thị trong tỉnh Palermo, vùng Sicilia, 70 km về phía đông nam Palermo, Ý. Đô thị này có diện tích 72 km2, dân số theo điều tra ngày 31/12/2004 của Cục thống kê quốc gia Ý là 3738 người. Đô thị Castellana Sicula có các frazioni (đơn vị dân cư, chủ yếu là các làng) Nociazzi, Calcarelli, và Catalani.

Castellana Sicula giáp các đô thị sau: Petralia Sottana, Polizzi Generosa, Villalba.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị của Palermo
Thành phố và thị trấn ở Sicilia
Fulgurit

Fulgurite (tiếng Latin: fulgur có nghĩa là lưỡi tầm sét) nó còn được gọi là Búa trời, Sét hóa đá hay Đá hóa thủy tinh, là một loại thủy tinh tự nhiên thường có dạng hình ống được hình thành từ thạch anh, cát, silicon hoặc đất khi sét đánh xuống và di chuyển vào trong lòng đất. Chúng được hình thành do nhiệt độ của sét quá cao tối thiểu khoảng  làm nóng chảy bất cứ thứ gì trên đường đi tạo thành thủy tinh trộn lẫn vào nhau khi nguội sẽ tạo thành fulgurite. Quá trình hình thành này rất nhanh chỉ diễn ra trong khoảng một giây và nó là dấu vết của đường di chuyển của sét vào lòng đất. Fulgurite cũng có thể được tạo ra khi dòng điện cao thế bị đứt rơi xuống mặt đất và nung chảy bất cứ thứ gì xung quanh. Các fulgurite có thể rất dài, đôi khi nó có thể dài đến  từ mặt đất đi xuống.

Nó có màu sắc thay đổi khác nhau tùy vào thành phần của đất mà nó được tạo ra như đen,nâu, xanh lá hay trắng đục... Hình dáng của fulgurite khi hình thành thường khá giống rễ cây với nhiều nhánh lớn và nhỏ do sét khi di chuyển vào lòng đất sẽ bắt đầu tản ra xung quanh. Bên trong của fulgurite rất mịn, đôi khi có các bong bóng xếp thành hàng, bề ngoài của fulgurite rất nhám với các hạt cát nóng chảy dính vào thân của fulgurite.

Sử dụng 
Do có nhiều màu sắc và hình dáng khác nhau nên fulgurite có thể được dùng để trang trí, sưu tập hay làm đồ trang sức.

Chú thích

Liên kết ngoài 
Fulgurites in New Scientist  (subscription required)
Glossary of Meteorology definitions (including Fulgurite). 
Petrified Lightning by Peter E. Viemeister (pdf)
Mindat with location data
W. M. Myers and Albert B. Peck, A Fulgurite from South Amboy, New Jersey, American Mineralogist, Volume 10, pages 152-155, 1925
Vladimir A. Rakov, Lightning Makes Glass,  29th Annual Conference of the Glass Art Society, Tampa, Florida, 1999
Interview (The Event: Petrified Lightning from Central Florida) with artist Allan McCollum along with an historical archive of sixty-six downloadable PDF's on the subject of fulgurites.
Yale Bulletin and Calendar  Yale's Peabody Museum of Natural History displays the longest known preserved fulgurite.

Đá biến chất
Khoáng vật học
Thủy tinh trong tự nhiên
Tia sét
Cổ khí hậu học
Người Sami

Người Sami (cũng gọi là người Sámi, người Saami, từng được gọi là người Lapp hay người Lapland) là một dân tộc Finn-Ugria cư ngụ tại vùng Bắc Cực thuộc Sápmi, ngày nay bao gồm phần miền bắc của Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, và bán đảo Kola (Nga).

Người Sami là dân tộc bản địa duy nhất tại Scandinavia được công nhận và bảo hộ dưới hiệp định quốc tế về người bản xứ, và là tộc người bản địa sinh sống xa nhất về phía bắc tại châu Âu. Vùng "đất tổ" Sami không được xác định rõ ràng.

Theo Joshua Project người Saami có 10 nhóm chính, trong đó nhóm lớn nhất là Finnish Tornedalen có 71 ngàn người, và Saami Bắc (Northern Saami) có 43 ngàn người.

Ngôn ngữ truyền thống của người Sami là các ngôn ngữ Sami, một nhánh trong hệ ngôn ngữ Ural.

Theo truyền thống người Sami có thể đánh bắt cá tại vùng duyên hải, bẫy thú, hay chăn cừu, nhưng họ được biết đến nhiều nhất như những người bán du mục chăn tuần lộc. Hiện nay chỉ khoảng 10% người Sami còn liên hệ với việc chăn tuần lộc, một công việc cung cấp cho họ thịt, lông, và cả sự chuyên chở. Chỉ 2.800 người Sami làm công việc chăn tuần lộc hằng ngày. Vì lý do tập quán, môi trường, văn hóa, và chính trị, nghề chăn tuần lộc được bảo vệ hợp pháp chỉ đối với người Sami ở một số vùng thuộc các nước Bắc Âu.

Xem thêm
 Người Scandinavia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Saami Council

*
Nhóm sắc tộc ở Na Uy
Nhóm sắc tộc ở Nga
Nhóm sắc tộc ở Thụy Điển
Nhóm sắc tộc ở Phần Lan
Người bản địa Châu Âu
Biển Trắng
Dân tộc bản địa Bắc Cực
Scandinavia
Du mục hiện đại
Bộ lạc du mục Á-Âu
Sami
Các dân tộc Phần Lan-Ugria
Sápmi

</div>
Sápmi là tên của vùng văn hóa là nơi sinh sống truyền thông của những người Sami. Sápmi nằm ở Bắc Âu và bao gồm các phần phía bắc của Fennoscandia. Khu vực này trải dài qua bốn quốc gia: Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, và Nga. Sápmi là tên ở Bắc Sami, trong khi Julev Sámi có tên là Sábme và miền Nam Sámi tên là Saemie. Trong tiếng Na Uy và tiếng Thụy Điển thuật ngữ Sameland thường được sử dụng.

Với sự sụp đổ của Liên Xô và quá trình quốc tế ngày càng gia tăng, sự hợp tác xuyên biên giới ngày càng trở nên quan trọng hơn, biên giới các quốc gia trở nên ít quan trọng hơn đối với cả dân bản xứ Sami và cư dân không phải người Sami - sau này tạo thành nhóm dân số chính của vùng. Người Nga và người Na Uy là những nhóm dân đông nhất, và người Sami chỉ chiếm thiểu số khoảng 5%. Không một tổ chức chính trị nào ủng hộ ly khai, mặc dù một số nhóm mong muốn có sự tự chủ hơn lãnh thổ và / quyền tự quyết định cho nhóm dân số bản địa của vùng.

Chú thích

Liên kết
A Norwegian Government report
Swedish sami parliament web page 

Sami
Vùng lịch sử Nga
Địa lý Phần Lan

Vùng của Na Uy
Địa lý Scandinavia
Vùng của Bắc Cực
Vùng văn hóa
Vùng của Thụy Điển
Địa lý Bắc Âu
Vùng phân chia
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Phần Lan-Ugria
Địa lý châu Âu
Vùng đất của người bản địa
Người Nga

Người Nga () là một sắc tộc Đông Slav, sống chủ yếu ở Nga và các nước láng giềng. Theo điều tra dân số năm 2002, người Nga bản địa chiếm khoảng 80% dân số của Nga.
Phần lớn người Nga sinh sống ở Liên bang Nga, các nhóm thiểu số đáng chú ý tồn tại ở các quốc gia Liên Xô cũ khác như Belarus, Kazakhstan, Moldova, Ukraina và các nước Baltic. Một nhóm Nga kiều lớn (đôi khi bao gồm cả người nói tiếng Nga, tức là những người nói tiếng Nga không phải là người Nga) cũng tồn tại trên khắp thế giới, với những con số đáng chú ý trong Hoa Kỳ, Đức, Brasil và Canada. Văn hóa của dân tộc Nga có truyền thống lâu đời và là nền tảng cho văn hóa hiện đại của toàn nước Nga. Tiếng Nga là ngôn ngữ của người Nga. Về mặt lịch sử, họ theo Chính thống giáo Đông phương.

Dân tộc Nga được hình thành từ bộ lạc Đông Slav và tổ tiên văn hóa của họ là từ Rus' Kiev. Từ tiếng Nga của người dân tộc Nga có nguồn gốc từ người Rus' và lãnh thổ của Rus'. Người Nga có chung nhiều đặc điểm lịch sử và văn hóa với các dân tộc châu Âu khác và đặc biệt là với các nhóm dân tộc Đông Slav khác, đặc biệt là người Belarus và người Ukraina. Nhiều nhóm dân tộc có một lịch sử chung trong Liên Xô cũ và Đế quốc Nga, có ảnh hưởng trong việc truyền bá văn hóa và tiếng Nga. Tiếng Nga là chính thức ở Nga, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan, và cũng được nói ngôn ngữ ở nhiều quốc gia thuộc Liên Xô cũ.

Xem thêm 
Rossiyane: Thuật từ dùng để chỉ công dân Nga nói chung bất kể sắc tộc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Prominent Russians: faces of Russia - Russia Today
  4.1. Population by nationality
  "People and Cultures: Russians" book published by Russian Academy of Sciences
  China Internet Information Center – The Russian Ethnic Group 
Russkiy Mir Foundation 
 Russian folk costumes (female) 
 Pre-Revolutionary photos of women in Russian folk costumes

Nhóm sắc tộc ở Azerbaijan
Nhóm sắc tộc ở Krym
Nhóm sắc tộc ở Dagestan
Nhóm sắc tộc ở Gruzia
Nhóm sắc tộc ở Kazakhstan
Nhóm sắc tộc ở Kyrgyzstan
Nhóm sắc tộc ở Latvia
Nhóm sắc tộc ở Nga
Nhóm sắc tộc ở Tajikistan
Nhóm sắc tộc ở Turkmenistan
Nhóm sắc tộc ở Ukraina
Nhóm sắc tộc ở Uzbekistan
Nhóm sắc tộc Slav
Đạm Phương

Đạm Phương (1881–1947) tên thật là Công Nữ Đồng Canh, thường gọi là Đạm Phương nữ sử, là nhà thơ, nhà hoạt động văn hóa, xã hội nổi tiếng, một nhà báo nữ ở giai đoạn đầu tiên của nền báo chí Việt Nam đầu thế kỷ XX, một trong những cây bút hàng đầu của làng báo Việt Nam thuở ấy; bà là cháu nội của Vua Minh Mạng, con của Hoằng Hóa quận vương Nguyễn Phúc Miên Triện.

Bà sinh ngày 3 tháng 6 năm 1881 tại Huế, mất ngày 10 tháng 12 năm 1947 tại Thanh Hóa. Năm 1901, lúc 20 tuổi, bà được mời vào cung vua để dạy các công chúa và cung nữ học tập. Bài báo đầu tiên của bà được đăng trên Nam Phong tạp chí vào tháng 7 năm 1918; từ năm 1918 tới 1929, bà đã viết hơn 200 bài báo cho những tờ báo hiếm hoi lúc đó như Trung Bắc tân văn, Thực nghiệp dân báo, Hữu Thanh, Lục tỉnh tân văn.

Năm 1926, bà tham gia thành lập và làm Hội trưởng Nữ công học Hội Huế, tổ chức giáo dục tư nhân đầu tiên ở Việt Nam dành cho các em gái. Năm 1928, bà bị thực dân Pháp bắt giam vì bị nghi bà có liên quan đến Đảng Tân Việt. Từ cuối năm 1930 trở đi bà giã từ báo chí, vắng hẳn bút danh Đạm Phương trên các phương tiện truyền thông, tập trung vào việc làm sách. 
 
Con trai thứ của bà là Hải Triều (1908–1954), một nhà báo, nhà lý luận Marxist, nhà phê bình văn học Việt Nam.

Tác phẩm
Kim tú cầu (1928)
Hồng phấn tương tri (1929)
"Năm mươi năm về trước" (1940)
Giáo dục nhi đồng (1942)

Quan điểm
Thay đổi "quan niệm hủ lậu"

Công, dung, ngôn, hạnh

Đánh giá

Tháng 12 năm 2020, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội quyết định gắn biển "Phố Đạm Phương" cho một con phố ở Quận Hoàng Mai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phan Quang, Đạm Phương nữ sử - "ký giả" tâm huyết, tài hoa, Báo điện tử Dân trí, ngày 31/05/2011, truy cập ngày 19/6/2011.

Người Huế
Nhà báo Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc
Nữ nhà văn Việt Nam
Hoàng tộc nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thế kỷ 20
Người Anh

Người Anh (, tiếng Anh cổ: Ænglisc) là một dân tộc và là nhóm dân tộc bản địa Anh (England), có nguồn gốc từ bán đảo Jutland (Đan Mạch) cùng khu vực miền Bắc nước Đức ngày nay, với ngôn ngữ chính là tiếng Anh. Danh tính của người Anh bắt nguồn từ thời đầu Trung Cổ, khi họ đã được biết đến trong tiếng Anh cổ là Anglecynn. Anh bây giờ là một quốc gia thuộc Vương quốc Anh, và đa số người dân Anh ở Anh là công dân của Vương quốc Anh. Tên dân tộc England bắt nguồn từ người Angles, một nhóm người German đến từ miền Bắc Đức.

Trong lịch sử, dân số Anh có nguồn gốc từ một số nhóm người gần giống nhau về mặt di truyền - ban đầu là người Briton (hoặc Brython), các bộ tộc German tới định cư tại khu vực, bao gồm cả người Angles, người Saxon và người Jute, gọi chung là người Anglo-Saxon, những người đã sáng lập ra nước Anh (từ tiếng Anh cổ: Englaland), và sau này là người Đan Mạch, người Norman và các nhóm dân tộc khác. Theo Đạo luật Liên minh năm 1707, trong đó Vương quốc Anh đã trở thành một phần của Vương quốc Anh.

Người Anh đóng vai trò trung tâm trong sự hình thành của Đế quốc Anh, nguồn gốc của tiếng Anh, người Anh có những ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của thế giới hiện đại với những phát minh, sáng kiến đóng góp cho thế giới. Nước Anh là khởi nguồn của cuộc Cách mạng Công nghiệp đã thay đổi lịch sử thế giới hiện đại.

Tham khảo 

Nhóm sắc tộc ở Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhóm sắc tộc ở Anh
Người Thụy Điển

Người Thụy Điển () là dân tộc đa số tại Thụy Điển trong số 9 triệu dân Thụy Điển cũng như ở Các nước Bắc Âu và một số quốc gia khác.
Ngôn ngữ phổ thông gần khắp mọi nơi là tiếng Thụy Điển. Tiếng Na Uy cũng được hiểu gần như khắp mọi nơi vì rất tương tự như tiếng Thụy Điển. Một số vùng nói tiếng Phần Lan và tiếng Sami.

Tại Thụy Điển, tiếng Phần Lan, tiếng Meänkieli, tiếng Yiddish, tiếng Romani và tiếng Sami có địa vị là các ngôn ngữ thiểu số được công nhận. Gần 80% người Thụy Điển nói tiếng Anh như là ngoại ngữ vì một phần tiếng Anh là ngoại ngữ đầu tiên trong trường học và phần khác là vì tiếng Anh có rất nhiều trong chương trình truyền hình. Đa số học sinh chọn tiếng Đức là ngoại ngữ thứ nhì, nhưng gần đây tiếng Tây Ban Nha đang được ưa chuộng và đã vượt qua tiếng Đức tại một số trường. Thật ra tiếng Đức là ngoại ngữ đầu tiên tại Thụy Điển cho đến năm 1950 cũng như trong phần còn lại của Bắc Âu.
75% người dân Thụy Điển thuộc về Giáo hội Luther, từ 1527 cho đến 1999 đã là tôn giáo quốc gia. Số người của nhóm lớn thứ nhì, những người theo Hồi giáo, rất khó được đoán chính xác. Tổng số những thành viên là vào khoảng 250.000 người. Công giáo La Mã có vào khoảng 150.000 người và Chính Thống giáo Đông phương 100.000 người. Bên cạnh đó tại Thụy Điển có khoảng 23.000 người của Nhân chứng Jehova vào khoảng 10.000 người theo đạo Do Thái. Tuy nhiên theo thống kê cho thấy Thụy Điển là một trong những nước vô thần nhất thế giới vì 85 phần trăm người dân không tin vào tôn giáo, vì có một số lượng thành viên rất đông trong giáo hội Luther.

Xem thêm 
 Scandinavia

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 The Global Etiquette Guide: Sweden 
 VisitSweden—Sweden's official website for tourism and travel information 

Nhóm sắc tộc ở Thụy Điển
Nhóm sắc tộc German
Dân tộc Bắc German
Người Hy Lạp

Người Hy Lạp hay Người Hellene (; ,  ) là một nhóm sắc tộc và dân tộc có nguồn gốc từ Hy Lạp, Síp, nam Albania, Tiểu Á, một phần Ý và Ai Cập, và có thể tính thêm các quốc gia xung quanh Đông Địa Trung Hải và Biển Đen. Họ cũng hình thành một cộng đồng kiều dân () lớn, với nhiều cộng đồng người Hy Lạp được thành lập trên khắp thế giới.

Trong lịch sử, các thuộc địa và cộng đồng Hy Lạp đã được thành lập bên bờ Địa Trung Hải và Biển Đen, nhưng người Hy Lạp lại luôn tập trung quanh các vùng biển Aegea và Ionia, nơi tiếng Hy Lạp được sử dụng phổ biến từ Thời đại đồ đồng. Tới đầu thế kỷ 20, cư dân Hy Lạp phân bố trải dài từ bán đảo Hy Lạp, bờ tây Tiểu Á, bờ Biển Đen, dãy Kavkaz ở trung tâm Tiểu Á, Ai Cập, bán đảo Balkans, Síp, và Constantinoplolis. Các trung tâm văn hóa của người Hy Lạp bao gồm Athens, Thessaloniki, Alexandria, İzmir, và Constantinopolis.

Tính tới thời điểm hiện tại, hầu hết người Hy Lạp sống trong phạm vi biên giới của quốc gia Hy Lạp hiện đại hoặc ở Síp. Cuộc diệt chủng Hy Lạp và di chuyển dân cư giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã gần như xóa sạch sự hiện diện kéo dài ba thiên niên kỷ của người Hy Lạp ở Tiểu Á. Một số cộng đồng Hy Lạp lâu đời khác có thể được tìm thấy ở miền nam nước Ý, dãy Kavkaz, miền nam Nga và Ukraine, cũng như các cộng đồng kiều dân Hy Lạp ở một số quốc gia. Ngày nay, đa phần người Hy Lạp là thành viên chính thức của Giáo hội Chính thống giáo Hy Lạp.

Người Hy Lạp có ảnh hưởng và đóng góp lớn đối với nền văn hóa, nghệ thuật thị giác, thám hiểm, sân khấu kịch, văn học, triết học, đạo đức học, chính trị, kiến trúc, âm nhạc, toán học, y tế, khoa học, công nghệ, thương mại, ẩm thực và thể thao của nhân loại. Tiếng Hy Lạp được ghi nhận là ngôn ngữ còn tồn tại lâu đời nhất thế giới, và bộ từ vựng của ngôn ngữ này trở thành nền tảng cho nhiều ngôn ngữ khác, bao gồm tiếng Anh và từ vựng khoa học quốc tế. Tiếng Hy Lạp là lingua franca phổ biến nhất ở vùng Địa Trung Hải kể từ thế kỷ thứ tư. Đồng thời, Tân Ước của Kinh Thánh ban đầu cũng được viết bằng tiếng Hy Lạp.

Lịch sử

Nguồn gốc

Văn minh Mycenae

Hy Lạp cổ điển

Thời kỳ Hy Lạp hóa

Đế quốc La mã

Thời kỳ Trung Cổ

Đế quốc Ottoman

Thời kỳ hiện đại

Bản sắc

Tên gọi

Từ nguyên

Tính liên tục

Nhân khẩu học

Kiều dân

Cổ đại

Hiện đại

Văn hóa

Ngôn ngữ

Tôn giáo

Nghệ thuật

Khoa học

Biểu tượng

Chính trị

Họ và tên cá nhân

Biển: thám hiểm và thương mại

Di truyền

Ngoại hình

Dòng thời gian

Tham khảo

Người Hy Lạp
Vương Sư Bá

Vương Sư Bá, tự Trọng Khuông, hiệu Nham Khê, là quan lại và là nhà thơ Việt Nam thời Lê sơ.

Tiểu sử
Ông là người huyện Đông An, phủ Khoái Châu, trấn Hải Dương; nay thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Theo Lê Quý Đôn trong Đại Việt thông sử, trong khoảng niên hiệu Diên Ninh (1454-1459 đời vua Lê Nhân Tông) đến niên hiệu Quang Thuận (1460-1469 đời vua Lê Thánh Tông), Vương Sư Bá từng làm quan tới chức Tri phủ.

Đến tháng 12 (âm lịch) năm Nhâm Thìn (1472), ông được cử làm Giáo thụ Quốc Tử Giám.

Vương Sư Bá mất năm nào không rõ.

Tác phẩm
Vương Sư Bá có Nham Khê thi tập gồm 8 quyển, nhưng nay đã thất lạc; hiện chỉ còn lại ít bài chép trong Lịch triều hiến chương loại chí (Văn tịch chí) và Toàn Việt thi lục.

Theo Phan Huy Chú, khi sáng tác, ông "chuộng thể cách Vãn Đường, lời thơ xinh đẹp, tế nhị, dồi dào, đại để có phong khí họ Ôn (Ôn Đình Quân), họ Lý (Lý Thương Ẩn)". 
Đối với Lê Quý Đôn thì "thơ Sư Bá vui vẻ, nói về đạo Thiền một cách tự nhiên dễ dàng, người ngoài không biết rõ trong lòng ông vui mừng hay giận dữ".

Gần đây, khi giới thiệu về ông, trong Từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam cũng có đoạn viết: 
"Số ít bài thơ trong "Toàn Việt thi lục" thể hiện cảm xúc dồi dào, tình điệu thâm trầm, thích nói về lẽ nhiệm màu của tạo vật, cõi u ẩn của lòng người. Phong cách nặng về suy tư triết lý này sẽ phát triển mạnh ở thế kỷ sau, tiêu biểu là Nguyễn Bỉnh Khiêm".

Giới thiệu thơ
Trích giới thiệu thơ Vương Sư Bá.

Chú thích

Sách tham khảo
 Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1978.
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (Tập 3). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1985.
 Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 3). Nhà xuất bản Khoa học xã hội 1992.
 Bùi Duy Tân, mục từ "Vương Sư Bá" trong Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Người Hưng Yên
Quan lại nhà Lê sơ
Nhà thơ Việt Nam thời Lê sơ
Phong Mỹ (định hướng)

Phong Mỹ có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Phong Mỹ, tỉnh Đồng Tháp.

 Địa danh cũ
 Xã Phong Mỹ (thị xã Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế); nay là một phần phường Phong Điền, thành phố Huế
 Xã Phong Mỹ (huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre); nay là một phần xã Phong Nẫm (huyện Giồng Trôm).
 Xã Phong Mỹ (huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp); nay là một phần xã Phong Mỹ thuộc tỉnh
Phong Mỹ

Phong Mỹ là một xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý 

Xã Phong Mỹ có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phương Thịnh.
Phía tây giáp tỉnh An Giang và xã Bình Thành.
Phía nam giáp phường Mỹ Ngãi.
Phía bắc giáp xã Phú Cường.

Xã có diện tích 78,58 km², dân số năm 2025 là 31.182 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính 
Xã Phong Mỹ được chia thành 11 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.

Lịch sử 
Sau năm 1975, Phong Mỹ là một xã thuộc huyện Cao Lãnh.

Ngày 5 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 4-CP về việc chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện lấy tên là huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười. Xã Phong Mỹ thuộc huyện Cao Lãnh.

Ngày 23 tháng 2 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 13-HĐBT về việc thành lập thị xã Cao Lãnh trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của huyện Cao Lãnh. Xã Phong Mỹ thuộc huyện Cao Lãnh.

Ngày 16 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng Quyết định 36-HĐBT về việc tách một phần ấp 5 của xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh để sáp nhập vào thị xã Cao Lãnh quản lý.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Phong Mỹ và một phần xã Gáo Giồng thành xã mới có tên gọi là xã Phong Mỹ.

Sau khi sáp nhập, xã Phong Mỹ có 78,58 km² diện tích tự nhiên và dân số 31.182 người.

Chú thích

Tham khảo
Phương Thịnh (định hướng)

Phương Thịnh có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Phương Thịnh, tỉnh Đồng Tháp.

 Địa danh cũ
 Xã Phương Thịnh (huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp); nay là một phần xã Phương Thịnh thuộc tỉnh
 Xã Phương Thịnh (huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ); nay là một phần xã Lam Sơn (huyện Tam Nông)
Phương Thịnh

Phương Thịnh là một xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý 

Xã Phương Thịnh có vị trí địa lý: 
Phía bắc giáp xã Phú Cường.
Phía nam giáp xã Ba Sao.
Phía đông giáp xã Trường Xuân.
Phía tây giáp xã Phong Mỹ.

Xã có diện tích 104,65 km², dân số năm 2025 là 21.031 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính 
Xã Phương Thịnh được chia thành 12 ấp: 1, 1A, 2, 2A, 2B, 3, 3A, 4, 4A, 5, 6, 7.

Lịch sử 
Ngày 27 tháng 12 năm 1980, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 382-CP về việc:
Chia xã Phương Thịnh thành hai xã lấy tên là xã Phương Thịnh và xã Ba Sao.
Thành lập xã Phương Trà trên cơ sở sáp nhập ấp Một của xã Phương Thịnh.

Ngày 5 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 4-CP về việc chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện lấy tên là huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười. Xã Phương Thịnh thuộc huyện Cao Lãnh.

Ngày 23 tháng 2 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 13-HĐBT về việc thành lập thị xã Cao Lãnh trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của huyện Cao Lãnh. Xã Phương Thịnh thuộc huyện Cao Lãnh.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Hưng Thạnh (huyện Tháp Mười) và Phương Thịnh (huyện Cao Lãnh) thành xã mới có tên gọi là xã Phương Thịnh.

Sau khi sáp nhập, xã Phương Thịnh có 104,65 km² diện tích tự nhiên và dân số 21.675 người.

Chú thích

Tham khảo
Nhị Mỹ (định hướng)

Nhị Mỹ có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau đây:

 Địa danh cũ
 Phường Nhị Mỹ, thị xã Cai Lậy, Tiền Giang.
 Xã Nhị Mỹ, huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp.
Mỹ Long (định hướng)

Mỹ Long có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Mỹ Long, tỉnh Vĩnh Long

 Địa danh cũ
 Phường Mỹ Long (thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang); nay là một phần phường Long Xuyên thuộc tỉnh
 Thị trấn Mỹ Long, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh; nay là một phần xã Mỹ Long, tỉnh Vĩnh Long
 Xã Mỹ Long (huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp); nay là một phần xã Mỹ Hiệp thuộc tỉnh
 Xã Mỹ Long, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã Mỹ Long (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang); nay là một phần xã Long Tiên, tỉnh Đồng Tháp
 Xã Mỹ Long Bắc, Mỹ Long Nam (huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh); nay là một phần xã Mỹ Long, tỉnh Vĩnh Long