Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Vùng đô thị Đài Bắc

Vùng đô thị Đài Bắc (, Đài Bắc đô hội khu), đôi khi còn gọi là (大臺北地區, Đại Đài Bắc địa khu) hay (大臺北都會區, Đại Đài Bắc đô hội khu) là vùng đô thị đông dân cư nhất tại Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Vùng đô thị này bao gồm các thành phố Đài Bắc, Tân Bắc và Cơ Long và về mặt địa lý thì trung khớp với bồn địa Đài Bắc. Tuy nhiên, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc dã chính thức bãi bỏ khái niệm vùng đô thị này sau khi huyện Đài Bắc được chuyển thành thành phố Tân Bắc.

Tính đến tháng 4 năm 2011, tổng dân cư của vùng đô thị là 6.913.035 người. Tổng diện tích vùng đô thị là 2.457,13 km². Ngoài ra, một số quan niệm còn tính thêm cả huyện Đào Viên, nơi có sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan và vùng đô thị Đài Bắc. Theo đó thì vào tháng 4 năm 2011, tổng dân số của vùng là 8,916,653 và tổng diện tích là 3.678,1 km².

Dân cư

Phân cấp hành chính

Xem thêm 
Danh sách vùng đô thị châu Á

Tham khảo

Đài Loan
Địa lý Cơ Long
Địa lý Tân Bắc
Địa lý Đài Bắc
Ngô Đôn Nghĩa

Ngô Đôn Nghĩa (; sinh ngày 30 tháng 1 năm 1948) là một chính trị gia người Đài Loan. Ông là đảng viên của Quốc Dân đảng và đã được bầu làm phó Tổng thống trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2012 với 51,5% số phiếu.

Tiểu sử
Ngô Đôn Nghĩa sinh ra tại trấn Thảo Đồn, huyện Nam Đầu, Đài Loan. Ông đã tốt nghiệp Đại học Quốc lập Đài Loan và có bằng cử nhân lịch sử vào năm 1970. Ông đã kết hôn với bà Thái Linh Di và có ba con trai và một con gái.

Chính trị
Ngô Đôn Nghĩa được cử làm thị trưởng Cao Hùng, thành phố quan trọng thứ hai tại Đài Loan từ năm 1990 đến năm 1994, sau đó thông qua bầu cử, ông tiếp tục nắm giữ cương vị này trong nhiệm kỳ 1994-1998. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử thị trưởng năm 1998, ông đã bị Tạ Trường Đình của Đảng Dân Tiến đánh bại. Ông từng giữ chức vụ bí thư trưởng của Quốc Dân đảng từ đầu năm 2007 đến cuối năm 2009.

Ngô Đôn Nghĩa được tổng thống Mã Anh Cửu chỉ định kế nhiệm Lưu Triệu Huyền giữ chức Viện trưởng Hành chính viện vào ngày 8 tháng 9 năm 2009. Lưu Triệu Huyền cùng nội các đã từ chức đồng loạt vào ngày 10 tháng 9, và ông đảm nhiệm vị trí này từ đó đến tháng 5 năm 2012. Ngày 19 tháng 6 năm 2011, ông đã chấp nhận lời đề nghị của tổng thống Mã Anh Cửu về việc sẽ trở thành ứng cử viên phó Tổng thống trong cuộc bầu cử vào năm 2012.

Tham khảo

Người Nam Đầu
Thị trưởng Cao Hùng
Chính khách Đài Loan
Thủ tướng Trung Hoa Dân Quốc
Bí thư trưởng Trung Quốc Quốc dân Đảng
Người Đài Loan gốc Mân Nam
Họ Ngô
Sở Liêm phóng Đông Dương

Sở Liêm phóng Đông Dương hay Sở Mật thám Đông Dương (tiếng Pháp: Sûreté général indochinoise) là một cơ quan tình báo, mật thám và an ninh của chính quyền Liên bang Đông Dương, hoạt động từ năm 1917 đến hết thời Pháp thuộc.

Tiếng Việt bình dân còn gọi Sở Liêm phóng là xắc tê, tức nhại âm "Sûreté".

Lịch sử
Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut là người cho thành lập Sở Liêm phóng Đông Dương vào ngày 28 Tháng Sáu năm 1917 để chống lại phong trào chủ nghĩa quốc gia ở Đông Dương. Tiền thân của Sở Liêm phóng là Nha Chính trị vụ (Bureau des affaires politiques).
 
Ngay từ năm 1897 ở Nam Kỳ chính quyền Pháp đã cho lập Căn cước sở vụ (services d'identité), thu thập hồ sơ theo cách thức của Bertillon cho các nghi phạm và phạm nhân. Năm 1908 thì bắt đầu áp dụng ở Bắc Kỳ rồi lan rộng sang Cao Miên (1913), Trung Kỳ (1922) và Lào (1930). Năm 1920 thành lập thêm lực lượng cảnh sát đặc biệt với tên Police spéciale de sûreté chủ yếu là hoạt động tình báo chính trị. Tính đến đầu thập niên 1940 thì Sở Liêm phóng có 237.000 hồ sơ theo dõi nhiều cá nhân trên toàn cõi Đông Dương.

Sở Liêm phóng Đông Dương còn điều hành một số tòa án đặc biệt, hội đồng đề hình và hệ thống nhà giam.

Tháng 3 năm 1945 khi Đế quốc Nhật Bản đảo chánh chính quyền Đông Pháp trao độc lập cho Đế quốc Việt Nam thì cơ chế Sở Liêm phóng bị triệt hạ. Tháng 9 năm đó khi người Pháp mở cuộc tái chiếm Nam Kỳ thì họ mới lập lại Sở Liêm phóng dưới sự điều khiển của Georges Buis, sau giao cho Pierre Perrier. André Moret làm chủ sự Bắc Kỳ.

Năm 1949 khi Pháp chuyển nhượng quyền cho Quốc gia Việt Nam thì sở Liêm phóng ở ba kỳ cũng giao cho chính quyền mới (Nam Kỳ chuyển giao tháng 3 năm 1950; Bắc Kỳ tháng 6 năm 1950; và Trung Kỳ tháng 7 năm 1950). Tuy nhiên một bộ phận nhạy cảm thì họ vẫn giữ kín và lập riêng Cao ủy Đông Dương An ninh Vụ Services de Sécurité du Haut-Commissariat en Indochine. Cơ quan này giải thể năm 1953 khi chính phủ Quốc gia Việt Nam đòi thực thi chủ quyền. Cao ủy Đông Dương An ninh Vụ nhập thành Service de Protection du Corps expéditionnaire cho đến khi người Pháp rút hẳn khỏi Việt Nam.

Ngục thất
Tính đến năm 1933 thì trên toàn cõi Đông Dương có 89 trại giam cấp tỉnh, 5 trại giam trung ương và 10 trại ngục thất (bagnes) từ Lai Châu đến Côn Lôn và cả ngục Inini ở Guy An. Cũng năm đó có 27.751 tù nhân bị giam giữ không phân biệt thường phạm hay tù nhân chính trị. Tính bình quân thì mỗi 100.000 dân thì có 160 tù nhân. Tỷ số này hơn gấp đôi tỷ số tù nhân ở xứ Đông Ấn thuộc Hà Lan đương thời.

Nhân vật liên quan
 Paul Arnoux: Tổng giám đốc mật thám Nam Kỳ 1922-27
Louis Marty: Giám đốc lâm thời Sở Liêm phóng Đông Dương, người chủ trương Nam Phong tạp chí

Tham khảo
Pierre Brocheux và Daniel Hémery. Indochina. Berkeley, CA: University of California Press. 2009.

Liên bang Đông Dương
Cựu cơ quan tình báo
Bangka

Bangka (đôi khi viết là Banka) là một hòn đảo nằm phía đông đảo lớn Sumatra, Indonesia. Cũng có một hòn đảo nhỏ cùng tên nằm ở phía bắc của tỉnh Sulawesi, Indonesia.

Địa lý
Bangka cùng với đảo Belitung tạo thành tỉnh Bangka-Belitung. Bangka nằm ở phía đông Sumatra, cách biệt qua eo biển Bangka; phía bắc là Biển Đông, phía đông, qua eo biển Gaspar, là đảo Belitung, và phí nam là biển Java. Diện tích hòn đảo là 12.000 km². Đại hình chiếm ưu thế trên đảo là các đồng bằng, đầm lầy, đồi thấp xe lẫn với các bãi biển và vườn tiêu cùng các mỏ thiếc.

Đô thị lớn nhất trên đảo là Pangkalpinang, đây cũng là tỉnh lị của Bangka-Belitung. Sungailiat là thành phố lớn thứ hai trên đảo Bangka. Muntok Mentok là cảng chính ở phía tây. Các đô thị quan trọng khác là Toboali ở miền nam, Koba là một thị trấn khai mỏ quặng thiếc quan trọng, cũng nằm ở phía nam của đảo, Belinyu là một đô thị nổi tiếng với hải sản. Có 4 hải cảng trên đảo Bangka; Muntok ở cực tây, Belinyu ở cực bắc, Sadai ở cực nam, và Pangkal Balam là hải cảng gần tỉnh lị Pangkalpinang nhất.

Nhân khẩu

Phần lớn cư dân trên đảo là người Mã Lai và người Indonesia gốc Hoa, chủ yếu là nhóm Khách Gia. Dân cư phân tán tại các mỏ thiếc, các đồn điền cọ dầu, đồn điền cao su, ngành đánh cá và trong các trang trại trồng tiêu.

Lịch sử

Bangka được quốc vương Palembang nhượng cho Anh Quốc vào năm 1812, nhưng đến năm 1814 đảo được người Anh đổi cho người Hà Lan để lấy Cochin tại Ấn Độ. Hòn đảo đã bị Nhật Bản xâm chiếm từ tháng 2 năm 1942 đến tháng 8 năm 1945. Nơi đây trở thành một phần của nước Indonesia độc lập vào năm 1949. Đảo Bangka, cùng với đảo Belitung lân cận, nguyên là một phần của tỉnh Nam Sumatra (Sumatera Selatan), nhưng vào năm 2000 hai hòn đảo được tách ra để thành lập tỉnh Bangka-Belitung.

Bangka cũng được biết đến với hai sự kiện khác: Thảm sát đảo Bangka trong Thế Chiến II, do Đế quốc Nhật Bản gây ra cho các y tá người Úc cùng các quân nhân và dân thường người Anh và Úc, diễn biến của việc này được ghi trong quyển sách Lord Jim  của Joseph Conrad.

Năm 1930 Bangka có tổng dân số 205.363.

Tham khảo

Bangka Belitung
Đảo Sumatra
Địa mạo quần đảo Bangka Belitung
Khu dân cư ở Indonesia
Jambi (thành phố)

Jambi là một thành phố ở Indonesia, thủ phủ của tỉnh Jambi trên đảo Sumatra, Indonesia. Thành phố là một cảng bận rộn trên sông Batang Hari và là một trung tâm dầu mỏ và sản xuất cao su. Thành phố này nằm cách 26 km từ những tàn tích của Muaro Jambi, một thành phố quan trọng trong vương quốc Srivijaya cổ đại.

Thị trấn và làng mạc gần đó bao gồm Mendalo (5.1 nm), Kinati (4.1 nm), Padang (4.5 nm), Tanjungjohor (3,2 nm), Paalmerah (2,8 nm), và Muarakumpe (3,6 nm). Jambi được phục vụ bởi sân bay Sultan Thaha.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chủ
Tỉnh Jambi 

Thành phố của Indonesia
Khu dân cư ở Jambi
Sumatra
Thành phố cảng Indonesia
Tỉnh lỵ Indonesia
Indonesia năm 1956
Khởi đầu năm 1956
Nghĩa Tịnh

Nghĩa Tịnh (; 635-713 CE) là một tăng sĩ, nhà du hành và dịch giả kinh Phật của Trung Quốc thời nhà Đường. Thế danh của ông Trương Văn Minh (张文明). Các ghi chép về các chuyến đi của ông đã góp phần vào sự hiểu biết thế giới của vương quốc cổ xưa Srivijaya, cũng như cung cấp thông tin về các vương quốc khác nằm trên tuyến đường giữa Trung Quốc và học viện Phật giáo Nālandā ở Ấn Độ. Ông cũng là người thực hiện một số bản dịch của một số lượng lớn các kinh Phật từ tiếng Phạn sang tiếng Trung Quốc. Vì là một dịch giả có công trình phiên dịch đồ sộ và công trình nghiên cứu uyên thâm nên đương thời ông được phong tặng danh hiệu "Tam tạng Pháp sư" (tương tự các ngài Cưu Ma La Thập, Thật Xoa Nan Đà, Huyền Trang,...). Pháp danh đầy đủ của ông là "Tam Tạng Pháp sư Nghĩa Tịnh" (三藏法师义净).

Trong một số ấn phẩm thế kỷ 19 của phương Tây, tên của Nghĩa Tịnh có thể xuất hiện như là I Tsing, theo một phương pháp cổ chuyển ngữ cổ tiếng Trung Quốc.

Tham khảo

Đại sư Phật giáo
Aleksey Andreyevich Tupolev

Aleksey Andreyevich Tupolev (tiếng Nga: Алексей Андреевич Туполев, 20 tháng 5 năm 1925-ngày 12 tháng 5 năm 2001) là một nhà thiết kế máy bay của Liên Xô chỉ huy sự phát triển của máy bay phản lực chở khách đầu tiên siêu âm, Tupolev Tu-144. Ông cũng đã giúp thiết kế tàu con thoi Buran và Tu-2000, đã bị đình chỉ vì thiếu vốn.

Tupolev là con trai của máy bay tiên phong nổi tiếng của Liên Xô, Andrei Tupolev. Ông tốt nghiệp Học viện Hàng không Moskva năm 1949 và bắt đầu làm việc với cha mình tại Cục thiết kế Tupolev. Ông trở thành nhà thiết kế vào năm 1963 và thiết kế chung vào năm 1973.
Danh sách (một phần) của hãng hàng không đã nghỉ hưu hoặc hoạt động thiết kế hoặc được thực hiện bởi nhà thiết kế hàng không / kỹ sư Andrei Tupolev; bao gồm. cả hai máy bay quân sự và dân sự, máy bay và máy bay khác: Tupolev Tu-104, Tupolev Tu-16, Tupolev Tu-114, Tupolev Tu-116, Tupolev Tu-126, Tupolev Tu-134, Tupolev 124, Tupolev Tu-95.

Chú thích

Tham khảo

Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Nhà phát minh Nga
Tupolev
Nhà phát minh Liên Xô
Minangkabau

Minangkabau cũng được gọi là Minang (Urang Minang trong tiếng Minangkabau), là người dân bản địa tại cao nguyên Minangkabau ở tỉnh Tây Sumatra, Indonesia. Ngày nay có hơn 4 triệu người Minangkabau sinh sống tại tỉnh Tây Sumatra, trong khi có hơn 3 triệu người khác sinh sống rải rác tại nhiều thành thị của Indonesia và bán đảo Mã Lai. Người Minangkabau nói tiếng Minangkabau (Baso Minang(kabau); tiếng Indonesia: Bahasa Minangkabau), một ngôn ngữ trong ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Austronesia. Văn hóa Minangkabau theo chế độ mẫu hệ, theo đó của cải và đất đai sẽ được truyền từ mẹ sang con gái, trong khi các vấn đề tôn giáo và chính trị và trách nhiệm của người đàn ông.

Người Minangkabau có tính Hồi giáo mạnh mẽ, song họ cũng theo các truyền thống của dân tộc mình, hay adat. Adat Minangkabau bắt nguồn từ niềm tin thuyết vật linh trước khi Hồi giáo được truyền đến, và nhiều tàn dư của tín ngưỡng vật linh vẫn tồn tại thậm chí cả trong một số người Hồi giáo khi hành lễ. Quê hương Tây Sumatra của người Minangkabau đã xảy ra chiến tranh Padri từ năm 1821 đến 1837.

Các nhà khảo cổ học Indonesia cho rằng người Minang Kabau có nguồn gốc từ người Kinh (Việt Nam). Nhưng chiếu theo ngôn ngữ thì tiếng Minangkabau rất gần gũi với tiếng Chăm của người Chăm tại Vietnam và người Aceh ở Malaysia và Indonesia, đặt ra nghi vấn về mối liên hệ về nguồn gốc của người Minang Kabau và người Chăm, người Kinh và người Aceh trong quá khứ. Dẫn chứng dễ thấy nhất (kabau - đọc là "kap'àu" trong tiếng Chăm, tiếng Malay và nhiều ngôn ngữ Đông Nam Á khác có nghĩa là trâu, và "Urang" hay "Orang" có nghĩa là người hay dân tộc. Từ "atat" đề cập ở trên đọc là "a-t'ạch" có nghĩa là phong tục, tục lệ và cũng có nghĩa và cách đọc như vậy trong tiếng Chăm.

Tham khảo

Thông tin chung

Liên kết ngoài 
 On Culture's Loom 
 The Carvers of Bukittinggi 

Tây Sumatra
Cộng đồng người Hồi giáo Indonesia
Nhóm sắc tộc ở Indonesia
Nhóm sắc tộc ở Singapore

Nhóm sắc tộc ở Sumatra
Nhóm sắc tộc ở Malaysia
Nhóm sắc tộc ở Hà Lan
Chế độ mẫu quyền
Mứt hạt bàng

Mứt hạt bàng hay hạt bàng rang hay mứt hột bàng là một thức ăn đặc sản ở huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Ria-Vũng Tàu được nhiều du khách khi đến du lịch ở Côn Đảo thường mua về làm quà. Đây là một món quà đặc sản mang đậm dấu ấn Côn Đảo, món ăn này còn là thức quà vặt của học sinh ở vùng Côn Đảo. Từ nhiều năm qua, sản phẩm từ hạt bàng đã góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân ở Côn Đảo.

Đặc điểm
Mứt hạt bàng được làm từ nguyên liệu là hạt của cây bàng là loại cây cho địa phương một sản phẩm phục vụ du lịch ở Côn Đảo nên nhiều hộ dân làm mứt hạt bàng bán để có thêm thu nhập và tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng, ý nghĩa ở Côn Đảo. Loại mứt được làm từ nguyên liệu là hạt bàng với phương pháp rang, hạt bàng ở Côn Đảo có độ săn chắc và đầy thịt hơn hẳn. Có hai loại mứt hạt bàng là mứt hạt bàng vị ngọt và vị mặn.

Gọi là mứt nhưng thực chất món này chính là hạt bàng rang với muối hoặc với đường như đậu phộng rang muối hay rang đường Loại mứt rang với muối không mặn, chỉ đậm đà hơn hạt bàng tươi và gần như giữ được vị bùi bùi nguyên gốc của hạt bàng tươi. Loại rang với đường thì  ngọt và không còn giữ được vị gốc của hạt bàng. Hạt bàng rang muối nhìn mập, vỏ hơi thâm nâu, khi cắn vào thì thấy các lớp màu trắng ngà của hạt bàng xếp cuộn khít vào nhau, rất đều đặn. Mứt có vị ngọt của đường hay vị mặn của muối hoà lẫn vị bùi và béo của hạt bàng ở đầu lưỡi.

Chế biến
Để chế biến mứt hạt bàng, người dân phải chờ quả bàng rụng rồi nhặt về đem phơi chừng nửa tháng. Sau khi phơi khô, hạt bàng được tách làm đôi để lấy hạt bên trong. Với 50 kg quả bàng khô sẽ được 1 kg hạt bàng nên để làm ra được 1 kg mứt hạt bàng là cả một quá trình nhọc nhằn. Mứt hạt bàng được chế biến tự loại bàng ở Côn Đảo, đây là loại cây rừng, lá và quả khá lớn. Quả bàng chín nhiều nhất là vào mùa hè, khoảng tháng 7, tháng 8. Khi đó quả bàng rụng đầy trên đường. Người dân Côn Đảo thu hoạch quả bàng đem phơi cho dốt vỏ, rồi đem ra chẻ lấy hạt. Hạt bàng mới tách ra có màu nâu giống như màu gỗ được đánh vẹc-ni. Thao tác mất vài tiếng đồng hồ, vừa chẻ vừa tách chỉ được chừng vài trăm gram hạt. Sau đó đem rang muối hoặc rang đường.

Công đoạn chế biến chỉ là phơi khô, dùng dao chẻ từng quả một lấy nhân ra, rồi rang sao cho khéo léo, hạt được phơi qua nhiều lần nắng cho thật khô rồi mới đem đi tẩm ướp thành món ngon để có những sản phẩm thơm ngon bán cho người dân địa phương và du khách tuy nhiên cũng rất công phu, phơi khô chừng bốn năm nắng rồi dùng dao đập vỏ tách lấy hạt. Mất vài giờ đồng hồ vừa chẻ vừa vừa tách trái bàng, dùng tăm khều lấy hạt ra cũng chỉ được vài trăm gam hạt. Sau đó đem rang lên cho khéo để có được những hạt bàng mập mạp đều nhau. Mứt nhân trái bàng có màu trắng đục, ăn bùi và ngậy

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Mứt
Tình cảm

Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm ổn định của con người đối với sự vật hiện tượng có liên quan đến nhu cầu và động cơ của họ.

Đặc trưng
 Tính nhận thức: nhận thức được đối tượng và nguyên nhân gây ra tâm lý, biểu hiện tình cảm qua các yếu tố: nhận thức, rung động, xúc cảm,...
 Tính xã hội: thực hiện chức năng xã hội.
 Khái quát, tổng hợp, động hình hóa xúc cảm.
 Ổn định bền vững khó hình thành và khó mất đi.
 Chân thực chính xác nội tâm con người.
 Đối cực, tính chất 2 mặt đối lập của tình cảm.

Các quy luật 
 Quy luật thích ứng.
 Quy luật lây lan.
 Quy luật di chuyển.
 Quy luật pha trộn.
 Quy luật tương phản.
 Quy luật sự hình thành tình cảm.

So sánh với xúc cảm

Giống nhau 
 Đều do hiện thực khách quan tác động vào tác nhân mà có, đều biểu thị thái độ của con người đối với hiện thực. Ví dụ: Khi ta đứng trước 1 khung cảnh thiên nhiên đẹp, nhờ vào những giác quan mà ta cảm nhận được khung cảnh đẹp, thoáng mát, trong lành gây cho ta cảm xúc thích ngắm nhìn và hít thở không khí trong lành. Khung cảnh thiên nhiên là hiện thực khách quan tác động vào cá nhân. 
 Đều mang đậm màu sắc cá nhân. Ví dụ: Mỗi người có mỗi cảm xúc, tình cảm khác nhau, không ai giống ai.

Khác nhau 
Có 3 đặc điểm quan trọng để phân biệt tình cảm với cảm xúc đó là: Tính đối tượng, tính ổn định và tính nhận thức.

Mối liên hệ 
Xúc cảm là cơ sở của tình cảm. Tình cảm được hình thành từ quá trình tổng hợp hóa, động hình hóa, khái quát hóa những xúc cảm đồng loại (cùng một phạm trù, cùng một phạm vi đối tượng). Ví dụ: tình cảm của con cái đối với cha mẹ là xúc cảm (dương tính) thường xuyên xuất hiện do liên tục được cha mẹ chăm sóc thoả mãn nhu cầu, dần dần được tổng hợp hoá, động hình hoá, khái quát hoá mà thành.

Tình cảm được xây dựng từ những xúc cảm, nhưng khi đã được hình thành thì tình cảm lại thể hiện qua xúc cảm phong phú đa dạng và chi phối xúc cảm.

Ý nghĩa, vai trò 
 Với nhận thức: là động lực mạnh mẽ kích thích con người tìm tòi chân lý, ngược lại nhận thức là cơ sở, là cái "lý" cho tình cảm => lý và tình là hai mặt của vấn đề nhân sinh quan thống nhất của con người.
 Với hoạt động: tình cảm nảy sinh và biểu tượng cho hoạt động, đồng thời đó cũng là động lực thúc đẩy con người.
 Với đời sống: có vai trò to lớn, vì không có tình cảm thì con người không thể tồn tại và thiếu đi tình cảm thì hoạt động cuộc sống không thể bình thường. 
 Với công tác giáo dục: vừa là điều kiện, vừa là nội dung, đồng thời cũng là nội dung, mục đích của giáo dục.

Các Loại Tình Cảm Của Con người
Tình cảm trong Gia đình (Gia đình lo lắng giúp đỡ nhau không vị lợi)

Tình Cảm anh chị em trong Gia đình

Tình Cảm Bạn bè

Tình Cảm Trai Gái

Tình Cảm Xã Hội con người với nhau (Tương thân, tương ái, Giúp đỡ nhau khi khó khăn)

Tình Làng Nghĩa Xóm (tình cảm giữa những người sống chung 1 khu vực, dù có thể im lặng, nhưng khi có chuyện gì xẩy ra thì hàng xóm và những người gọi là hàng xóm sẽ giúp đỡ nhau)

Xem thêm 
 Cảm xúc

Liên kết ngoài 
 Tình cảm là gì? So sánh tình cảm và xúc cảm? 

Trạng thái cảm xúc
Tình yêu
Sinh hoạt
Oliver Smithies

Oliver Smithies (23 tháng 6 năm 1925 – 10 tháng 1 năm 2017) là một nhà di truyền học người Mỹ sinh ra ở Anh. Ông đã phát hiện ra điện di gel vào năm 1955. Oliver Smithies được trao Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2007, cùng với Mario R. Capecchi và Sir Martin Evans vì họ đã đồng thời "đã khám phá ra kỹ thuật định hướng gene gây biến đổi gene ở chuột bằng cách sử dụng các tế bào nguồn tạo phôi (ES cells)", họ đã phát hiện ra kỹ thuật tái tổ hợp tương đồng của DNA biến đổi gen với gen DNA, một phương pháp đáng tin cậy hơn rất nhiều thay đổi hệ gen của động vật so với trước đây được sử dụng, và kỹ thuật đằng sau định hướng gen và các con chuột bị gây mê.

Smithies sinh ra ở Halifax, West Yorkshire, Anh. Ông nói rằng tình yêu của ông về khoa học đến từ một niềm đam mê đầu với radio và kính thiên văn.

Ông học Sinh lý học và có bằng cử nhân hạng nhất năm 1946 và sau đó nhận được bằng cử nhân thứ hai về hóa học. Ông cũng nhận bằng thạc sĩ năm 1951 và một tiến sĩ hóa sinh học năm 1951 tại Balliol College, Oxford. Học bổng cho học Oxford, Smithies đã bỏ trường y khoa để nghiên cứu hóa học.

Chú thích 

Nhà di truyền học Mỹ
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Người Anh đoạt giải Nobel
Cựu sinh viên Đại học Oxford
Martin Evans

Martin Evans (sinh ngày 1 tháng 1 năm 1941) là một nhà di truyền học người Anh sinh ra ở Anh. Ông đã phát hiện ra điện di gel vào năm 1955. Martin Evans được trao Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2007, cùng với Mario Capecchi và Oliver Smithies vì họ đã đồng thời "đã khám phá ra kỹ thuật định hướng gene gây biến đổi gene ở chuột bằng cách sử dụng các tế bào nguồn tạo phôi (ES cells)", họ đã phát hiện ra kỹ thuật tái tổ hợp tương đồng của DNA biến đổi gen với gen DNA, một phương pháp đáng tin cậy hơn rất nhiều thay đổi hệ gen của động vật so với trước đây được sử dụng, và kỹ thuật đằng sau định hướng gen và các con chuột knockout.
các nhà khoa học trên được vinh danh nhờ phát hiện ra cách thức điều khiển về mặt di truyền tế bào mầm phôi thai chuột, mở đường cho việc tạo ra chuột trong phòng thí nghiệm mang các bệnh của người, phục vụ cho các công trình nghiên cứu y sinh học.

Các khám phá của họ mang tính đột phá này liên quan đến tế bào mầm phôi thai và sự tái tổ hợp DNA ở động vật có vú… dẫn tới việc tạo ra một kỹ thuật trong nghiên cứu y sinh có ảnh hưởng rất lớn.
Kỹ thuật này được gọi là kỹ thuật tiếp cận gene, thường được gọi là "khuất phục gene". Nó cung cấp cho các nhà khoa học một mô hình thí nghiệm giúp họ khám phá nguồn gốc các căn bệnh từ Alzheimer cho đến ung thư và có thể giúp tạo ra những loại thuốc mới điều trị hiệu quả hơn các căn bệnh này.

Ông nhận bằng tiến sĩ sinh hoá học năm 1951 tại Viện Đại học Oxford (Anh), giáo sư di truyền học tại Viện Đại học Cardiff (Anh).

Chú thích 

Sinh năm 1941
Nhà di truyền học Anh
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Anh đoạt giải Nobel
Hội viên Hội Vương thất
Nhân vật còn sống
Ngày Nhà giáo Thế giới

Ngày Nhà giáo thế giới, viết tắt là WTD (World Teachers' Day) là ngày lễ quốc tế do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc đề xướng năm 1994, được tổ chức hàng năm vào ngày 5 tháng 10, dành để thu hút sự chú ý của xã hội đến tình trạng của các nhà giáo, vai trò của họ trong việc hình thành và phát triển xã hội, đồng thời huy động sự hỗ trợ cho các giáo viên và để đảm bảo rằng các nhu cầu của các thế hệ tương lai sẽ tiếp tục được các giáo viên đáp ứng.

Lịch sử
Ngày 5 tháng 10 năm 1966 Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc và Tổ chức Lao động Quốc tế đã triệu tập một Hội nghị liên chính phủ tại Paris, thông qua một "Khuyến nghị về cương vị các giáo viên" (Recommendation concerning the Status of Teachers – tài liệu quốc tế đầu tiên xác định các điều kiện làm việc của giáo viên.

Hoạt động 
Theo UNESCO, Ngày Nhà giáo thế giới thể hiện một bằng chứng vô cùng quan trọng về nhận thức, sự cảm thông và việc đánh giá cao sự đóng góp quan trọng mà các giáo viên thực hiện cho việc giáo dục và sự phát triển xã hội.

Liên đoàn Quốc tế Giáo dục (Liên đoàn quốc tế các nghiệp đoàn nhà áo, tiếng Anh: EI, Education International) tin tưởng mãnh liệt rằng Ngày Nhà giáo thế giới sẽ được quốc tế công nhận và cử hành trên khắp thế giới. Tổ chức này cũng tin rằng các nguyên tắc của khuyến nghị năm 1966 và những khuyến nghị năm 1997 cần được xem xét để thực hiện trong mọi quốc gia.

Hơn 100 quốc gia cử hành Ngày Nhà giáo thế giới. Các nỗ lực của Liên đoàn Quốc tế Giáo dục và 401 tổ chức thành viên của Liên đoàn đã góp phần vào sự công nhận rộng rãi này. Hàng năm, Liên đoàn đều phát động một chiến dịch nâng cao nhận thức của công chúng để làm nổi bật những đóng góp của nghề giảng dạy.

Xem thêm
 Ngày Nhà giáo
 Quốc tế Giáo dục 
 Ngày lễ quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Education International World Teachers' Day website 
 UNESCO: World Teachers' Day website

Ngày Liên Hợp Quốc
Ngày Nhà giáo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười
Ngày Hành động
UNESCO
Giảng dạy
Tháng mười
Sanatruces của Parthia

Sanatruces của Parthia (Sinatruces hoặc Sanatruk, khoảng năm 157 TCN - 70 TCN) trị vì đế chế Parthia từ khoảng năm 77 đến khoảng năm 70 trước Công nguyên. Ông là một thành viên của nhà Arsaces, theo một tác phẩm được cho là của Lucian, trong thời điểm khó khăn sau cái chết của vua Mithridates II trong khoảng năm 88 trước Công nguyên. Ông đã được tôn làm vua bởi người Sacaraucae Scythia hoặc Saka, một bộ tộc Ấn-Âu, giống như người Parthia, những người đã xâm lược Iran trong khoảng năm 77 TCN.

"Sinatroces, vua Parthia, đã khôi phục lại được đất nước của mình vào năm ông ta tám mươi tuổi bởi dân Sacauracae Scyth, lên ngôi và giữ nó trong bảy năm." Makrobioi, 15.

Ông qua đời vào khoảng năm 70 trước Công nguyên và đã được kế vị bởi con trai của ông Phraates III.

Sanatruces trong truyền thuyết Byzantine
Một Sanatruces (Sanatrucius) khác, con trai của Mithridates IV được nhắc đến như một vị vua Parthia mất sớm vào năm 115 bởi John Malalas, trong tác phẩm Chronographia của ông.

Chú thích

Tham khảo

Lucian, Macrobii, 15;
Phlegon of Tralles, The Olympiads, preserved in Photius, Bibliotheca, 97.
Appian, Mithridates, 104.
Dio Cassius, xxxvi. 45.

Sinh năm 157 TCN
Mất năm 70 TCN
Vua Parthia
Năm 157 TCN
Năm 70 TCN
Mất thập niên 70 TCN
Gây hấn

Trong tâm lý học, khoa học hành vi và khoa học xã hội, gây hấn là hành vi giữa những cá thể trong cùng một loài với mục đích sỉ nhục, gây đau đớn và tổn hại. Ferguson và Beaver (2009) định nghĩa "gây hấn là hành vi với ý định gia tăng sự thống trị xã hội của sinh vật liên quan tới vị trí thống trị của những sinh vật khác". Hành vi săn mồi và bảo vệ không được xem là gây hấn. Gây hấn tồn tại dưới nhiều hình thức: thể chất, tinh thần hay lời nói.

Chú thích

Liên kết ngoài 

 WHEN FAMILY LIFE HURTS: Family experience of aggression in children – Parentline plus ngày 31 tháng 10 năm 2010

Hành vi có vấn đề
Giải quyết tranh chấp
Tâm lý học bất thường
Rối loạn tâm thần và hành vi
Adam Riess

Adam G. Riess (sinh năm 1969, Washington, D.C., Hoa Kỳ) là một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins và Viện Khoa học Kính thiên văn vũ trụ và được biết đến với nghiên cứu của mình trong việc sử dụng siêu tân tinh như đầu dò vũ trụ. Ông và Brian P. Schmidt và Saul Perlmutter được trao giải Nobel Vật lý năm 2011 nhờ phát hiện vũ trụ đang giãn nở với tốc độ tăng dần. 
Adam Guy Riess (sinh năm 1969, Washington, DC) là một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins và Viện Khoa học Kính thiên văn vũ trụ và được biết đến với nghiên cứu của mình trong việc sử dụng siêu tân tinh như đầu dò vũ trụ. Riess chia sẻ cả năm 2006 Shaw giải thưởng Thiên văn học và giải Nobel Vật lý với Saul Perlmutter và Brian P. Schmidt năm 2011 để cung cấp bằng chứng cho thấy sự mở rộng của vũ trụ đang tăng tốc.

Giáo dục 
Riess tốt nghiệp Viện Công nghệ Massachusetts vào năm 1992, nơi ông là thành viên của Fraternity Phi Delta Theta. Ông nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Harvard vào năm 1996. Luận án tiến sĩ Riess đã được giám sát bởi Robert Kirshner và kết quả trong các phép đo trên hai mươi loại Ia siêu tân tinh mới và một phương pháp để làm cho siêu tân tinh loại Ia vào chỉ số khoảng cách chính xác bằng cách điều chỉnh để can thiệp bụi và không đồng nhất nội tại.

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Sinh năm 1969
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà thiên văn học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Giải thưởng MacArthur Fellows
Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Đức
Nhà thiên văn học Hoa Kỳ thế kỷ 20
Nhà thiên văn học Hoa Kỳ thế kỷ 21
Người nhận huy chương Albert Einstein
Người Mỹ gốc Đức-Do Thái
Luis Alvarez

Luis W. Alvarez (13/11/1911 - 1/9/1988) là một nhà vật lý thực nghiệm và nhà phát minh Hoa Kỳ. Ông được trao giải Nobel Vật lý năm 1968 cho "đóng góp vào Vật lý hạt cơ bản, tìm ra các trạng thái cộng hưởng góp phần phát triển kỹ thuật sử dụng buồng bọt hydrogen và phân tích dữ liệu".
Ông đã dành gần như tất cả trong sự nghiệp chuyên nghiệp của mình trên các giảng viên của Đại học California, Berkeley. Tạp chí vật lý Hoa Kỳ nhận xét, "Luis Alvarez (1911-1988) là một trong những nhà vật lý thực nghiệm có thu hoạch nhiều và rực rỡ nhất của thế kỷ hai mươi." Ông đã được trao giải Nobel Vật lý năm 1968, và đã có hơn 40 bằng sáng chế, một số trong đó đã dẫn đến sản phẩm thương mại.

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Sinh năm 1911
Mất năm 1988
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà vật lý Mỹ
Giáo sư Đại học California tại Berkeley
Nhà phát minh Mỹ
Người Mỹ gốc Tây Ban Nha
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia
Người San Francisco
Nhà phát minh Mỹ thế kỷ 20
Nhà vật lý Mỹ thế kỷ 20
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Louis Eugène Félix Néel

Louis Eugène Félix Néel (22/11/1904 - 17/11/2000) là một nhà vật lý học Pháp. Louis Eugène Félix Néel được trao Giải Nobel Vật lý năm 1970 cho "Nghiên cứu cơ bản và khám phá những tính chất sắt từ và phản sắt từ dẫn đến các ứng dụng quan trọng trong Vật lý chất rắn".
Louis Eugène Félix Néel sinh ở Lyon. Ông học tại Lycée du Parc ở Lyon và đã được nhận vào École Normale Supérieure ở Paris. Ông là người cùng nhận giải (với các nhà vật lý thiên văn Thụy Điển Hannes Alfvén) của giải Nobel Vật lý năm 1970 cho các nghiên cứu tiên phong của ông về các tính chất từ của chất rắn. Những đóng góp của ông vật lý chất rắn đã tìm thấy nhiều ứng dụng hữu ích, đặc biệt trong sự phát triển của các đơn vị bộ nhớ máy tính được cải thiện. Năm 1930, ông cho rằng một hình thức mới của hành vi từ tính có thể tồn tại, được gọi là hiện tượng phản sắt từ, như trái ngược với sắt từ. Trên một nhiệt độ nhất định (nhiệt độ Néel) hành vi này dừng lại. Néel chỉ ra (1947) rằng các tài liệu cũng có thể tồn tại hiển thị ferrimagnetism. Néel cũng đã đưa ra một lời giải thích của từ trường yếu của các loại đá nhất định, có thể nghiên cứu về lịch sử của từ trường của Trái Đất.

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Pháp đoạt giải Nobel
Sinh năm 1922
Mất năm 2000
Nhà vật lý thực nghiệm
Sinh năm 1904
Người Lyon
Nhà vật lý Pháp
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Cecil Frank Powell

Cecil Frank Powell (5 tháng 12 năm 1903 – 9 tháng 8 năm 1969) là một nhà vật lý Anh. Ông đã được trao giải Nobel Vật lý năm 1950 cho "Phát triển phương pháp chụp ảnh hạt nhân để nghiên cứu hạt nhân và các nghiên cứu về hạt meson thu được từ phương pháp này".

Powell sinh ra ở Tonbridge, Kent, Anh. Ông là con trai của một người thợ súng địa phương và học tại một trường tiểu học địa phương trước khi được một học bổng cho các trường học Judd, Tonbridge. Sau này ông theo học Sidney Sussex College, Cambridge, tốt nghiệp vào năm 1925 ngành khoa học tự nhiên. Sau khi hoàn thành bằng cử nhân, ông làm việc tại Phòng thí nghiệm Cavendish, Cambridge, theo CTR Wilson và Lord Rutherford, tiến hành nghiên cứu các hiện tượng ngưng tụ, và đạt được bằng tiến sĩ của mình Vật lý vào năm 1927.

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Anh đoạt giải Nobel
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà vật lý Anh
Hội viên Hội Vương thất
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Mất năm 1969
Hủ tiếu gõ

Hủ tiếu gõ là một loại hình bán hủ tiếu phổ biến ở Việt Nam. Theo đó, người nấu bán có một xe đẩy (hoặc quầy) được đậu ở nơi cố định, thường là trên hè phố và có thêm một hay một vài người sẽ đi bộ hoặc dùng các phương tiện di chuyển như xe đạp, xe máy để len lỏi vào các ngỏ hẻm, từng căn hộ chung cư nhằm tìm thực khách và nhận gọi món. Thường thì những người này có một bộ dụng cụ gồm hai thanh gỗ hoặc kim loại gõ vào nhau để phát ra âm thanh đặc trưng, dễ nhận biết thay cho tiếng rao. Những người đi gõ thường là các trẻ em, con cái hoặc người thân trong gia đình của người nấu, họ kiêm luôn cả việc chạy bàn, bưng bê, nhận tiền. Mỗi xe hủ tiếu sẽ có từng tiếng gõ, nhịp điệu gõ đặc trưng. Thực khách khi có nhu cầu thì gọi người gõ vào, sau đó người này sẽ quay về vị trí đặt xe đẩy hủ tiếu để báo chế biến rồi lại đem đến tận nhà thực khách. Thực tế, đây chính là một loại hình đơn giản của kiểu kinh doanh giao hàng tận nơi. Hủ tiếu gõ là món ăn bình dân đã tồn tại, gắn liền với người dân đô thị, dần trở thành một phần của ẩm thực của những thành phố và nó cũng là loại ẩm thực bình dân và đại trà nhất đại diện cho ẩm thực vỉa hè trong đêm, đặc biệt là tại Sài Gòn.

Đặc điểm

Quán hủ tiếu thường nằm ở một vỉa hè trống, mọi thứ cũng chỉ gói gọn trong một chiếc xe nhỏ, phía bên dưới chứa được thùng nước lèo, người chế biến tận dụng tối đa chiếc xe kéo chất những bàn ghế, tô, đũa, thau, xô, nước...và những gia vị dùng trong việc làm ra tô hủ tiếu. Thực tế, họ còn bán thêm các món khác như hoành thánh, mì gói, mì sợi. Hủ tiếu gõ ít khi bán buổi sáng mà thường từ khoảng 14-15 giờ chiều cho đến tận khuya. Nghề bán hủ tiếu gõ tuy không quá nặng nhọc nhưng cũng không nhẹ nhàng, người bán phải đi chợ từ sớm, chuẩn bị mọi thứ cho việc bán buổi chiều, rồi thức đêm bởi đây là món ăn khuya. Để có một gánh hủ tiếu bán đêm thì ngay sáng sớm họ phải len lỏi qua các chợ đầu mối để mua nguyên vật liệu từ thịt, giá, hẹ, tương, ớt, chanh... tất bật từ sáng đến trưa để chuẩn bị đầy đủ mọi thứ.

Bán hủ tiếu gõ không cần khéo tay, cũng không cần nhiều vốn. Đa số những người bán hủ tiếu gõ là người từ miền Trung, nhất là ở các tỉnh xứ Quảng như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định. Hủ tiếu gõ thường có thành phần ít hơn một tô hủ tiếu trong quán, mỗi thứ một chút, một nắm hủ tiếu (sợi trắng mịn, nhỏ như sợi mì vằn thắn nhưng mềm hơn nhiều), ít giá trụng, vài lát thịt thăn thái mỏng, vài lát chả lợn thái mỏng, trứng cút, bò viên, rau, hẹ, hành khô và vài viên tóp mỡ béo, bùi, thơm bé bằng hạt đậu. Đa số những người ăn hủ tiếu là giải quyết cơn đói bụng tạm thời trong lúc gấp gáp hoặc những người đi chơi, đi làm về khuya tìm chút gì lót dạ cho dễ ngủ khi những hàng quán khác đã dọn hết. Ít ai lại chọn hủ tiếu gõ làm bữa ăn chính. Nó trở thành một thói quen ăn đêm của nhiều người vì vừa đơn giản, vừa vừa bình dân lại phù hợp với mọi túi tiền.

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Sài Gòn
Ẩm thực đường phố
Truyền thống truyền miệng

Truyền thống truyền miệng là những truyền thống và tư liệu văn hóa được truyền miệng từ đời này sang đời khác. Theo cách này, trong một xã hội có thể lưu truyền lịch sử truyền miệng, văn học truyền miệng, luật truyền miệng và các tri thức khác qua các thế hệ mà không cần một hệ thống chữ viết.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Back to the Oral Tradition 
 The Center for Studies in Oral Tradition
 The Milman Parry Collection of Oral Literature Online 
 Oral Tradition Journal
 The World Oral Literature Project
 Post-Gutenberg Galaxy 
 Dédalo Project. Open Software for Management of Intangible Cultural Heritage 
 Archive of Turkish Oral Narrative at Texas Tech University

Truyện truyền thống

Nhân văn học
Rạch Cầu Lầu

Rạch Cầu Lầu ở tại thành phố Vĩnh Long thuộc tỉnh Vĩnh Long (Việt Nam). Khi xưa, rạch nhỏ hẹp, đến khi nhà Nguyễn cho xây dựng thành Vĩnh Long (còn gọi là thành Long Hồ) vào năm Quý Dậu (1813), liền cho nạo vét và nới rộng con rạch, và xem đó là một hào thành ở mặt trước của tòa thành.

Giới thiệu
 
Có nguồn cho rằng khi xưa con rạch có tên là kinh Huỳnh Tá, nhưng từ khi quan trấn thủ cho lập một cây cầu bắc qua con rạch, đồng thời cho lập một "vọng gác" ở trên cầu (nên có tên là Cầu Lầu), thì con rạch được gọi là rạch Cầu Lầu.

Rạch có chiều dài khoảng 2600m, rộng khoảng 40m, độ sâu trung bình là 4,5m. Đầu vàm rạch là sông Long Hồ, bên trái rạch nay là khóm 2 (phường 4), bên phải rạch nay là khóm Hùng Vương (phường 1). Con rạch chạy dài hướng về phía tây, nhỏ hẹp dần, rồi nối liền với rạch Cái Trê (thuộc địa phận phường 3).

Khi xưa, rạch Cầu Lầu là một thủy lộ quan trọng để ra vào thành Vĩnh Long; nhưng nay con rạch đã bị cạn và hẹp dần, nên chỉ có các phương tiện tàu ghe vừa và nhỏ là lưu thông được.

Thông tin liên quan

Lúc bấy giờ Cầu Lầu là một cầu gỗ căm xe, lát ván, giữa có vọng gác dựng trên 4 cây cột cao, rộng độ 6-7 m, lợp ngói âm dương, bốn bên đều có lỗ châu mai. Ở đầu cầu phía bên kia (chỗ có chợ Cầu Lầu hiện nay) khi xưa là xóm Lò Rèn chuyên làm đồ binh khí cho quân lính đóng trong tòa thành. Cầu Lầu và Cầu Lộ (bắc qua rạch Ngư Câu, tức Cái Cá), vốn là hai nơi quan yếu nhất của thành Vĩnh Long, nên đã được đặc biệt bố phòng. Ở Cầu Lầu, quan quân có nhiệm vụ canh phòng mặt sông Long Hồ; còn ở Cầu Lộ, quan quân có nhiệm vụ canh phòng mặt sông Cổ Chiên. Nhưng đến khi quân Pháp đến chiếm thành Vĩnh Long ít lâu, Cầu Lầu bị phá đi, và cho làm lại bằng bê tông cốt thép.
Ở phường 15 và phường 17, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh trước đây cũng có con rạch tên là rạch Cầu Lầu, và tên rạch cũng do tên cầu mà ra. Rạch chảy từ rạch Cầu Bông đến rạch Văn Thánh, dài độ 800 m, nhưng đã bị lấp từ lâu.

Xem thêm
Thành Vĩnh Long
Trận Vĩnh Long

Sách tham khảo chính
Huỳnh Minh, Vĩnh Long xưa. Nhà xuất bản Thanh Niên in lại năm 2002.

Chú thích 

Sông tại Vĩnh Long
Di tích tại Vĩnh Long
Plantation, Florida

Plantation là một thành phố thuộc quận Broward trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích  km², trong đó diện tích đất là  km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 84.955 người.
Plantation là một phần của vùng thống kê đô thị Miami-Fort Lauderdale-Pompano Beach, với tổng dân số 5.546.635 người theo cuộc điều tra dân số 2010.

Tên của thành phố xuất phát từ chủ sở hữu trước đó của đất, Công ty trang trại Everglades. Phương châm chính thức của rừng trồng là "cỏ xanh hơn". Plantation bị thiệt hại nặng nề từ cơn bão Wilma 24 tháng 10 năm 2005.

Tòa thị chính Plantation là bối cảnh cho một phần của bộ phim, Something About Mary. Ngôi nhà thời thơ ấu của Đức Maria đã được quay một vài dặm từ tòa thị chính.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 21,93 dặm vuông (57  km²). 21,74 dặm vuông (56  km²) của nó là đất và 0,19 dặm vuông (0  km²) của nó (0,87%) là nước.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố của Florida
Plantation, Florida
Thành phố ở quận Broward, Florida
Boca Raton, Florida

Boca Raton, Florida là một thành phố thuộc quận Palm Beach trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.Đây cũng là nơi đặt mộ của rapper trẻ tiềm năng XXXTENTACION.

Tham khảo 

Thành phố của Florida

Khởi đầu năm 1895 ở Florida
Do Thái ở Florida
Bãi biển Florida
Bãi biển quận Palm Beach, Florida
Thành phố ở quận Palm Beach, Florida
Khu dân cư thành lập năm 1895
West Palm Beach, Florida

West Palm Beach, Florida là một thành phố quận lỵ quận Palm Beach trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích  km², trong đó diện tích đất là  km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 99.919 người và là một trong những thành phố chính của vùng đô thị Nam Florida có dân số 5.564.635 người. Khu vực này được biết đến với tên gọi West Palm Beach-Boca Raton-Boynton Beach Metropolitan Division, bao gồm toàn bộ quận Palm Beach County.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Florida
West Palm Beach, Florida
Thành phố ở quận Palm Beach, Florida
Địa lý Florida
Khu dân cư thành lập năm 1894
Miami Beach, Florida

Miami Beach, Florida là một thành phố thuộc quận quận trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Florida
Miami Beach, Florida
Bãi biển Florida
Đảo của Florida
Khu dân cư thành lập năm 1915
Lakeland, Florida

Lakeland, Florida là một thành phố thuộc quận quận trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố của Florida
Lakeland, Florida
Địa lý Florida
Khu dân cư thành lập năm 1884
Rèn tự do

Rèn tự do hay rèn khuôn hở là phương pháp gia công kim loại bằng áp lực. Đây là một trong 2 phương pháp rèn dập cơ bản (ngoài rèn khuôn kín).

Nguyên lý
Nguyên lý cơ bản của rèn là: Lợi dụng tính dẻo của kim loại, làm biến dạng kim loại ở thể rắn dưới tác dụng của ngoại lực 
để tạo ra thành phẩm, bán thành phẩm có kích thước nhất định tuỳ theo thiết kế. 
Đây cũng là bước chuẩn bị phôi cho gia công cơ khí.

Đặc điểm 
- Biến dạng kim loại ở thể rắn có khả năng khử được các khuyết tật đúc như ổ khí, rổ 
co, tổ chức kim loại mịn chặt, cơ tính của sản phẩm nâng cao. 
- Có khả năng biến tổ chức hạt thành tổ chức thớ, làm tăng cơ tính của sản phẩm. 
- Chất lượng cơ lý lớp bề ngoài tốt, độ bóng, độ chính xác của chi tiết cao hơn các chi 
tiết đúc. 
Tuy nhiên có những hạn chế như: 
- Không gia công được các chi tiết phức tạp. 
- Các hợp kim sử dụng trong rèn hạn chế hơn, không rèn được các kim loại dòn. 
- Rèn là một trong những phương pháp cơ bản để chế tạo phôi cho gia công cắt gọt 
những chi tiết quan trọng cần chịu lực lớn thường phải qua rèn.

Các nguyên công cơ bản 

Nguyên công cơ bản để rèn tự do bao gồm hai phần: 
- Nguyên công phụ: nung nóng, làm sạch, là phẳng, sấn bậc, sửa chữa, nắn thẳng. 
- Nguyên công chính: vuốt, chồn, xoắn, uốn, đột lỗ, hàn rèn, cắt, ép vết...

Vuốt 
Vuốt là nguyên công làm giảm tiết diện ngang và tăng chiều dài của phôi. 
Vuốt để rèn các chi tiết dạng trục, ống, dát mỏng.

Chồn 
Là nguyên công làm giảm chiều cao và tăng tiết diện ngang của phôi. Nó thường là 
nguyên công chính cho chuẩn bị đột lỗ, thay đổi hình dạng thớ trong tổ chức kim loại, 
chuyển đổi kích thước phôi

Đột lỗ 
Là nguyên công tạo lỗ suốt hoặc không suốt cho phôi liệu có các hình dạng khác nhau.

Xoắn (vặn) 

Xoắn là nguyên công làm cho tiết diện tại chỗ xoắn xoay tương đối với nhau một góc nào 
đó theo thứ tự và quanh trục của nó. Xoắn nhằm tạo thớ xoắn nhằm tăng bền cho sản phẩm 
để chế tạo những chi tiết chịu lực phức tạp. Sau khi xoắn cần tiến hành ủ.

Hàn rèn 

Là nguyên công nối hai hay nhiều chi tiết lại với nhau có kết cấu đơn giản và yêu cầu sức 
bền không lớn.

Uốn 

Uốn là nguyên công làm thay đổi hướng trục, h ướng thớ của vật rèn. 
phôi có tiết diện tròn uốn cong sẽ thành hình ô van, phôi tiết diện vuông khi uốn cong sẽ 
thành hình thang.

Dịch trượt 
Dịch trượt là nguyên công làm dịch chuyển một bộ phận của phôi tương đối với một bộ 
phận khác mà phương, thế vẫn đảm bảo song song với nhau. Dịch trượt được dùng nhiều để 
chế tạo các loại trục khuỷu và trục bậc.

Liên kết ngoài
Tạp chí rèn dập (tiếng Anh)  - Sử dụng online miễn phí.
The ERC/NSM: A metal forming research organization at The Ohio State University,USA 
Glossary of Forging Terms and Definitions
Benefits of the Forging Process
Brigham Young University - Drop Forging
Animation of Forging Firetongs 
Pictures of a large forge at work
Video of a ring being forged by a silversmith — With permission from The Devil's Workshop
The "Historical Field Forge" of the Thirty Years' War from Rothenburg ob der Tauber

Chú thích

Công nghệ rèn
Khoa học vật liệu
Cơ khí
Nhiệt luyện
Gia công cơ khí
Cape Coral, Florida

Cape Coral, Florida là một thành phố nằm bên vịnh Mexico thuộc quận Lee trong bang Florida, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 310 km², trong đó diện tích đất liền là 285.1km² và diện tích nước là 25.7 km2. Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2020, thành phố có dân số khoảng 194.016 người.

Cape Coral được thành lập vào năm 1957 và phát triển như là một cộng đồng có quy hoạch tổng thể. Cape Coral là thành phố lớn nhất nằm giữa trục đô thị từ Tampa đến Miami. Đó là một thành phố chính ở khu vực thống kê đô thị Cape Coral-Fort Myers, Florida có tổng dân số 645.899 người vào năm 2009. Thành phố này có hơn 400 dặm (640 km) đường thủy, biến Cape Coral là thành phố có hệ thống kênh đào dài hơn so với bất kỳ thành phố nào khác trên thế giới.

Cape Coral là một bán đảo lớn, giáp với sông Caloosahatchee ở phía nam và phía đông, và eo biển Matlacha ở phía tây. Fort Myers nằm bên kia sông Caloosahatchee về phía đông, còn Matlacha và Pine Island nằm bên kia eo biển Matlacha về phía tây. Eo biển Matlacha là nơi có Khu Bảo tồn Động vật Hoang dã Quốc gia Matlacha Pass và Khu Bảo tồn Thủy sinh Matlacha Pass. 

Các kênh đào nước ngọt ở Cape Coral chủ yếu là các vùng nước kín, không có đường thông trực tiếp ra Vịnh Mexico. Những kênh đào này rất lý tưởng cho những người thích các hoạt động nước ngọt như chèo thuyền kayak, ca-nô hoặc câu cá. Những ngôi nhà trên các kênh đào dẫn ra Vịnh Mexico thường có giá thấp hơn so với nhà ở các kênh đào khác, khiến chúng trở thành lựa chọn hấp dẫn cho những người mua nhà có ngân sách hạn chế. Các kênh đào dẫn ra Vịnh Mexico kết nối trực tiếp với sông Caloosahatchee hoặc phân nhánh thành các mạng lưới phức tạp dẫn ra Vịnh Mexico. Những kênh đào này thích hợp dành cho những người đam mê chèo thuyền, cung cấp những tuyến đường không bị cản trở đến vùng biển rộng lớn của Vịnh. Bất động sản trên các kênh đào này rất được săn đón, có giá trị thị trường cao và tiềm năng bán lại lớn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Florida
Cape Coral, Florida
Adityawarman

Adityawarman (cũng Adityavarman), một nhà quý tộc sinh ra ở phía đông Java, từ thơ Pararaton mẹ là Dara Jingga, công chúa Dharmasraya, cha là Adwayawarman từ ghi chép Kuburajo xung quanh Limo Kaum ở Tây Sumatra. Ông có thể đã đi Trung Quốc trên một chuyến ngoại giao trong năm 1325 nếu như một số nhà sử học tin rằng, ông là phái viên mà một nguồn Trung Quốc gọi là Sengk'ia-lie-yu-lan.

Thời trẻ
Adityawarman sinh ra vào khoảng năm 1294-1310 tại Trowulan, thủ đô của vương quốc Majapahit. Ông là em họ của Jayanegara, vua của Majapahit năm 1309-1328, và cháu trai của Tribhuwanaraja, vua của Vương quốc Melayu.

Tên của ông xuất hiện tại Java từ năm 1343 trên một hình ảnh của Bồ Tát Văn Thù đã được ban đầu trong Candi Jago, thánh địa được xây dựng bởi Kertanegara cho cha của mình Visnuvardhana.

Adityawarman được cho là người đã thành lập vương quốc và chủ trì các khu vực trung tâm Sumatra giữa 1347 và 1375, nhiều khả năng để kiểm soát việc buôn bán vàng địa phương. Các hiện vật được thu hồi từ triều đại Adityawarman bao gồm một số lượng đá có chứa chữ viết, và các bức tượng. Một số các mặt hàng này đã được tìm thấy tại Bukit Gombak, một ngọn đồi gần Pagarruyung hiện đại, và nó là một cung điện hoàng gia được đặt ở đây.

Tham khảo

Vua Indonesia
Sinh năm 1294
Mất năm 1375
Tây Sumatra
Trowulan

Trowulan là một ngôi làng trong Mojokerto, tỉnh Đông Java của Indonesia. Nó được bao quanh bởi một địa điểm khảo cổ bao gồm khoảng 100 km vuông. Nó đã được cho là nơi đóng kinh đô của đế chế Majapahit, được mô tả bằng Mpu Prapanca trong bài thơ thế kỷ 14 Nagarakretagama và một nguồn ghi chép của Trung Hoa thế kỷ 15. Nó đã được san bằng do cuộc xâm lược của Girindrawardhana để đánh bại Kertabhumi năm 1478, sau khi sự kiện này kinh đô của Majapahit chuyển đến Daha.

Nagarakretagama chứa các ghi chép thơ văn về cung điện của Majapahit và môi trường xung quanh của nó, nhưng được giới hạn trong khu vực hoàng gia và tôn giáo. Một số chi tiết mơ hồ, và các học giả đã cố gắng lập kế hoạch vốn đã đi đến kết luận khác nhau.

Các nghiên cứu cũ hơn tại Trowulan đã tập trung vào các tàn tích: ngôi đền, ngôi mộ, và một nơi tắm. Các cuộc điều tra và khai quật khảo cổ học gần đây đã tìm thấy phần còn lại của hoạt động công nghiệp, thương mại và tôn giáo, các khu vực cư trú và hệ thống cấp nước, tất cả đều là bằng chứng về dân số dày đặc trong thời gian 14 đến thế kỷ 15. Tháng 10 năm 2009 Bộ Văn hóa và Du lịch Indonesia đã đề xuất Trowulan vào danh sách di sản thế giới UNESCO.

Tham khảo

Địa điểm khảo cổ Indonesia
Thành phố cổ
Địa điểm khảo cổ ở Indonesia
Nhà công cộng

Nhà công cộng là loại nhà dân dụng được thiết kế xây dựng nhằm phục vụ các hoạt động chuyên môn nghề nghiệp, hay để thoả mãn các nhu cầu sinh hoạt văn hoá, tinh thần cũng như vui chơi, giải trí của con người. Đó là các loại nhà trẻ, trường học, cửa hàng, trung tâm công cộng, bên cạnh các công trình còn có một hệ thống không gian công cộng quan hệ rất mật thiết với các công trình cho quần chúng, văn phòng, cơ quan hành chính, bệnh viện, nhà ga, rạp chiếu phim... Các loại hình nhà công cộng bao gồm: cơ quan hành chính và văn phòng; công trình giáo dục và đào tạo, y tế, giao thông, cừa hàng, xí nghiệp ăn uống, thương mại, văn hoá và biểu diễn nghệ thuật, thể thao, dịch vụ đời sống, giao liên, thị chính, các công trình tôn giáo và công trình kỉ niệm.

Xem thêm
 Nhà tập thể
 Nhà công vụ
 Nhà ở xã hội
 Chung cư

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 

Công trình công cộng
Công cộng