Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Thập niên 1760

Thập niên 1760 là thập niên diễn ra từ năm 1760 đến 1769.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1765 — Nguyễn Phúc Khoát mất, Trương Phúc Loan chuyên quyền.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1740

Thập niên 1740 là thập niên diễn ra từ năm 1740 đến 1749.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1744 — Nguyễn Phúc Khoát lập dinh định phủ.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1730

Thập niên 1730 là thập niên diễn ra từ năm 1730 đến 1739.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
Chiến tranh Nga-Thổ (1735—1739).

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1710

Thập niên 1710 là thập niên diễn ra từ năm 1710 đến 1719.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
Chiến tranh Ottoman–Venezia (1714—1718).

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1690

Thập niên 1690 hay thập kỉ 1690 là thập niên diễn ra từ năm 1690 đến 1699.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
Năm 1693:
Nguyễn Phúc Chu diệt Chiêm Thành.

Xung đột 

 Năm 1690:
 Xung đột Jacobite ở Anh/Ireland.
 Năm 1697:
 Cuộc xung đột giữa các cường quốc châu Âu (Chiến tranh Chín năm).

Thuộc địa hóa 

 Năm 1698:
 Scotland nỗ lực thiết lập thuộc địa tại Panama để kiểm soát giao thương giữa hai đại dương nhưng thất bại.

 Năm 1699:
 Pháp thiết lập pháo đài Maurepas (gần Biloxi ngày nay), chính thức hóa quyền kiểm soát vùng Louisiana.

Thiên tai 

 Năm 1692:
 Động đất Port Royal, Jamaica.
 Năm 1693:
 Động đất Sicily, Ý.

Hiệp hội 

 Năm 1690:
 Giáo hội Ireland (Church of Ireland): Dưới thời trị vì của William III, Giáo hội Ireland đã có những thay đổi tổ chức quan trọng sau Trận Boyne.
 Năm 1691:
 Hiệp hội Cải thiện Phong hóa (Society for the Reformation of Manners): Thành lập tại London với mục tiêu ngăn chặn các hành vi vô đạo đức, tệ nạn xã hội và mại dâm.

 Năm 1696:
 Hiệp hội năm 1696 (Association of 1696): Một hiệp hội mang tính chính trị - tôn giáo được thành lập tại Anh nhằm bảo vệ Vua William III sau khi một âm mưu ám sát ông bị phát giác.
 Năm 1698:
 Hiệp hội Truyền bá Kiến thức Kitô giáo (Society for Promoting Christian Knowledge - SPCK): Được thành lập tại London. Đây là một trong những tổ chức truyền giáo và giáo dục lâu đời nhất thế giới, tập trung vào việc xuất bản tài liệu tôn giáo và thành lập các trường học cho người nghèo.

Công nghệ 

 Năm 1690:
 Kèn Clarinet, phát triển bởi Johann Christoph Denner.
 Thiết bị đánh bóng thủy tinh và hệ thống chèo thuyền sử dụng bánh guồng bởi Thomas Savery.

 Năm 1695:
 Denis Papin lần đầu tiên giới thiệu chiếc nồi hầm.

 Năm 1698:
 Động cơ hơi nước, phát minh bởi Thomas Savery.
 Bartolomeo Cristofori tạo ra chiếc đàn piano.

Khoa học

Vật lý & Thiên văn 

 Phát triển các kính thiên văn và kính hiển vi mới, cho phép quan sát chi tiết hơn về vũ trụ và thế giới vi mô.
 Nghiên cứu về chuyển động của các hành tinh và mặt trăng ngày càng chính xác hơn.

Toán học 

 Sự phát triển mạnh mẽ của vi tích phân (Calculus) bởi Newton và Leibniz.
 Các nghiên cứu về xác suất, số học, và hình học tiếp tục tiến bộ.

Sinh học & Y học 

 Sử dụng kính hiển vi tiết lộ cấu trúc tế bào và các sinh vật nhỏ bé, dù kiến thức còn sơ khai.
 Bắt đầu ghi chép chi tiết hơn về thực vật học và động vật học.

Kinh tế 

 Năm 1690:
 Khủng hoảng 1690 ở Anh (lạm phát, đói kém, khủng hoảng ngân hàng).
 Năm 1697:
 Nạn đói lớn ở Estonia và Phần Lan.
 Năm 1699:
 Nạn đói tại Scotland.

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1680

Thập niên 1680 là thập niên diễn ra từ năm 1680 đến 1689.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1687 — Nguyễn Phúc Thái dời phủ về làng Phú Xuân.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1660

Thập niên 1660 là thập niên diễn ra từ năm 1660 đến 1669.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
1667 — Trịnh Tạc đánh chiếm Cao Bằng, Mạc Kính Vũ chạy sang Tàu.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1650

Thập niên 1650 là thập niên diễn ra từ năm 1650 đến 1659.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1658 — Nguyễn Phúc Tần cho 3.000 quân đánh Chân Lạp, bắt được Nặc Ông Chân.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1590

Thập niên 1590 là thập niên diễn ra từ năm 1590 đến 1599.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1599 — Trịnh Tùng giữ đại quyền, khởi đầu thế tập Chúa Trịnh.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1580

Thập niên 1580 là thập niên diễn ra từ năm 1580 đến 1589.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
1583 — Trịnh Tùng đánh trấn Sơn Nam, khởi đầu giai đoạn nhà Mạc chuyển công sang thủ.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1570

Thập niên 1570 là thập niên diễn ra từ năm 1570 đến 1579.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1570 — Trịnh Kiểm mất, Trịnh Cối kế vị nhưng bị em là Trịnh Tùng cướp quyền sau đó.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1560

Thập niên 1560 là thập niên diễn ra từ năm 1560 đến 1569.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1561 — Mạc Phúc Nguyên băng hà, Mạc Mậu Hợp nối ngôi.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1550

Thập niên 1550 là thập niên diễn ra từ năm 1550 đến 1559.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
1559 — Trịnh Kiểm đem 6 vạn quân sắp lấy được đất Bắc thì bị Mạc Kính Điển tập kích Thanh Hóa, đành phải quay về giữ.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1540

Thập niên 1540 là thập niên diễn ra từ năm 1540 đến 1549.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1540 — Mạc Đăng Dung hàng nhà Minh.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1530

Thập niên 1530 là thập niên diễn ra từ năm 1530 đến 1539.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1530 — Mạc Đăng Doanh lên ngôi nhưng thực quyền trong tay Mạc Đăng Dung quyết hết.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1520

Thập niên 1520 là thập niên diễn ra từ năm 1520 đến 1529.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1527 — Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê, khởi đầu nhà Mạc.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1490

Thập niên 1490 là thập niên diễn ra từ năm 1490 đến 1499.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1497 — Lê Thánh Tông băng hà, Lê Hiến Tông nối ngôi.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1480

Thập niên 1480 là thập niên diễn ra từ năm 1480 đến 1489.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
 1485 — Chiến tranh Hoa Hồng: Trận Bosworth, Richard III tử trận, Henry VII lên ngôi vua Anh mở ra triều đại Tudor.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1470

Thập niên 1470 là thập niên diễn ra từ năm 1470 đến 1479.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1470 — Lê Thánh Tông đem 20 vạn quân đánh Chiêm Thành.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1460

Thập niên 1460 là thập niên diễn ra từ năm 1460 đến 1469.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1460 — Lê Nghi Dân bị Nguyễn Xí phế truất, Lê Thánh Tông lên ngôi.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1440

Thập niên 1440 là thập niên diễn ra từ năm 1440 đến 1449.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1442 — Lê Thái Tông chết trong vụ án Lệ Chi viên, Lê Nhân Tông nối ngôi.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1430

Thập niên 1430 là thập niên diễn ra từ năm 1430 đến 1439.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh và xung đột

Năm 1430 

 Tháng 3, quân Ottoman đánh chiếm Thessalonica
 Giữa năm, Chalandritsa và thành trì Patras đầu hàng Đế chế Byzantine của Morea, Công quốc Achaea đã chấm dứt.

Năm 1431 

 Tháng 6, quân Venice bị Milan đánh cho đại bại ở trong trận thủy chiến sông Po
 Ngày 25 tháng 6, quân đội Ba Lan xâm lược Công quốc Volhynia (ngày nay thuộc Ukraina)
 Tháng 7, quân Castille giành được chiến thắng quan trọng trước quân Moor tại La Higueruela, bắt đầu công cuộc Tái chiếm
 Tháng 8, quân Venice giành chiến thắng trước quân Genova ở trận thủy chiến Rapallo
 Tháng 10, Hiệp ước Medina del Campo được ký kết, củng cố hòa bình giữa Bồ Đào Nha và Castille
 Tháng 11, Hiệp ước ở Suceava chấm dứt cuộc tấn công vào Ba Lan, được Alexander I của Moldavia phát động trong năm nay trong Nội chiến Litva.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Năm 1430 

 Tháng 1, Philip "Người tốt bụng" (công tước Burgundy) thành lập Huân chương Lông cừu vàng
 Tháng 7, 15 người dân Do Thái bị thiêu sống vì họ giết một đứa trẻ ở Bavaria
 Tháng 8, Giáo hoàng La Mã ban bố Ad statum (văn bản tóm tắt của Giáo hoàng), công nhận Dòng Anh em Hèn mọn
 Tháng 10, sau khi Vytautas qua đời, hội đồng quý tộc Litva (không có Ba Lan tham dự) nhất trí bầu Švitrigaila làm Đại công tước Litva tiếp theo

Năm 1431 

 Tháng 3, Mật nghị Hồng y đã bầu Hồng y Gabriele Condulmer làm người kế nhiệm Giáo hoàng Martin V và lấy tên là Giáo hoàng Eugene IV.
 Cuối tháng 3, Alexander I Aldea lên ngôi vua Wallachia với sự ủng hộ của Alexander I của Moldavia .
 Tháng 12, Henry VI của Anh được trao vương miện làm Vua nước Pháp tại Nhà thờ Đức Bà Paris

Thiên tai

Hiệp hội/Liên minh 

 Tháng 6 năm 1431, Hiệp sĩ Teutonic và Švitrigaila ký Hiệp ước Christmemel, tạo ra một liên minh chống Ba Lan.

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc 

 Năm 1430, lâu đài Bratislava được chuyển đổi thành pháo đài dưới quyền Sigismund của Luxembourg .

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1290

Thập niên 1290 là thập niên diễn ra từ năm 1290 đến 1299.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
1290 — Trần Nhân Tông ngự giá đánh Lào.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1280

Thập niên 1280 là thập niên diễn ra từ năm 1280 đến 1289.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1285 — Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 2.
1287-1288 — Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 3.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1270

Thập niên 1270 là thập niên diễn ra từ năm 1270 đến 1279.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học 
1272 — Lê Văn Hưu hoàn thành Đại Việt sử ký, bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam.

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1260

Thập niên 1260 là thập niên diễn ra từ năm 1260 đến 1269.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1485 — Hốt Tất Liệt ưng việc Trần Thánh Tông xin bỏ cống người, nhưng đặt ra 6 điều khác, bắt vua phải thân sang chầu.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1250

Thập niên 1250 là thập niên diễn ra từ năm 1250 đến 1259.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1257-1258 — Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 1.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1240

Thập niên 1240 là thập niên diễn ra từ năm 1240 đến 1249.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1242 — Trần Thái Tông chia nước Nam làm 12 lộ.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1220

Thập niên 1220 là thập niên diễn ra từ năm 1220 đến 1229.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1225 — Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh, nhà Lý mất, nhà Trần cai trị.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1210

Thập niên 1210 là thập niên diễn ra từ năm 1210 đến 1219.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1213 — Trần Tự Khánh dẫn quân vào kinh sư, xin rước vua Lý Huệ Tông.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1190

Thập niên 1190 là thập niên diễn ra từ năm 1190 đến 1199.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1192 — Richard I và Saladin lập hòa ước Jaffa, kết thúc Thập tự chinh thứ ba.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1180

Thập niên 1180 là thập niên diễn ra từ năm 1180 đến 1189.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1180-1185 — Chiến tranh Genpei.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1170

Thập niên 1170 là thập niên diễn ra từ năm 1170 đến 1179.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật 
1179 — Tô Hiến Thành mất.

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1160

Thập niên 1160 là thập niên diễn ra từ năm 1160 đến 1169.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
1164 — Tống Hiếu Tông đổi Giao Chỉ quận thành An Nam quốc và phong Lý Anh Tông làm An Nam quốc vương.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1150

Thập niên 1150 là thập niên diễn ra từ năm 1150 đến 1159.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1157 — Trận Ewloe: Henry II thua trận, nhưng sau đó Owain Gwynedd vẫn chịu quy thuận.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1120

Thập niên 1120 là thập niên diễn ra từ năm 1120 đến 1129.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1127 — Lý Nhân Tông băng hà, Lý Thần Tông kế vị.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1090

Thập niên 1090 là thập niên diễn ra từ năm 1090 đến 1099.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1093 — Trận chiến sông Stugna: Quân Cuman đánh bại quân Kiev Rus'.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1080

Thập niên 1080 là thập niên diễn ra từ năm 1080 đến 1089.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
1084 — Lê Văn Thịnh bàn nghị cương giới thành công, nhà Tống trả lại đất cho An Nam.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1070

Thập niên 1070 là thập niên diễn ra từ năm 1070 đến 1079.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1075 — Lý Thường Kiệt đem quân đánh Khâm Châu và Liêm Châu của nhà Tống.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1060

Thập niên 1060 là thập niên diễn ra từ năm 1060 đến 1069.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1066 — Trận Stamford Bridge: Harold Godwinson đánh bại quân Viking của Harald Hardrada và em trai mình Tostig Godwinson.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1030

Thập niên 1030 là thập niên diễn ra từ năm 1030 đến 1039.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột 
1039 — Lý Thái Tông thân chinh bắt được cha con Nùng Tồn Phúc, lệnh xử trảm.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1020

Thập niên 1020 là thập niên diễn ra từ năm 1020 đến 1029.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1028 — Lý Thái Tổ băng hà, Lý Thái Tông nối ngôi.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1000

Thập niên 1000 là thập niên diễn ra từ năm 1000 đến 1009.

Chính trị và chiến tranh 
Sweyn I của Đan Mạch xâm chiếm Anh.

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa 
1000 – Leif Ericson đặt chân đến Bắc Mỹ, gọi nó là Vinland.

Các sự kiện chính trị nổi bật 
1001 — Stephen I trở thành vua đầu tiên của Hungary.
1005 — Lê Đại Hành băng hà, Lê Trung Tông lên ngôi được 3 ngày thì bị em là Lê Long Đĩnh ám sát cướp ngôi.
1009 — Nhà Lý, tuyên bố thành lập triều đại độc lập đầu tiên của Việt Nam.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật 
1001–1008 – nữ văn sĩ Nhật Bản Murasaki Shikibu viết quyển tiểu thuyết đầu tiên,  truyện kể Genji

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật 
 Abd al-Rahman Ibn Yunus
 Abu al-Qasim (Abulcasis)
 Abu-Mahmud al-Khujandi
 Abu Nasr Mansur
 Abu Rayhan al-Biruni
 Alhacen (Ibn al-Haytham)
 Avicenna (Ibn Sina)
 Basil II
 Boleslaus I of Poland
 Brian Boru
 Bruno của Querfurt
 Robert II của Pháp
 Robert Guiscard
 Roger I của Sicilia
 Sancho III của Navarre
 Stephen I của Hungary
 Sweyn I của Đan Mạch
 Tsar Samuil của Bulgaria

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1100

Thập niên 1100 là thập niên diễn ra từ năm 1100 đến 1109.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 
1104 — Lý Thường Kiệt đánh Chiêm Thành.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 1200

Thập niên 1200 là thập niên diễn ra từ năm 1200 đến 1209.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh 

 Năm 1204, Thập tự chinh thứ tư: quân Thập tự chiếm được Zadar cho Venice và cướp phá Constantinople của Đế quốc Byzantine , tạo ra Đế chế Latinh.
 Năm 1205, diễn ra trận Adrianople giữa người Bulgaria với Đế quốc Latinh
 Năm 1210, Giáo hoàng Innocent III tuyên bố cuộc Thập tự chinh Albigensian .

Xung đột 

 Năm 1202, diễn ra trận Mirebeau giữa Arthur I của Brittany và John của Anh .
 Năm 1204, Normandy rơi vào tay vua Pháp Philip Augustus , từ tay nhà Angevin , chấm dứt sự thống trị của người Norman tại Pháp.

Thuộc địa hóa 

 Năm 1204, quá trình Hồi giáo hóa Bengal do Bakhtiyar Khalji thực hiện và sự đàn áp Phật giáo ở Đông Ấn Độ .

Các sự kiện chính trị nổi bật 

 Năm 1206, Vương quốc Hồi giáo Delhi được thành lập ở Bắc Ấn Độ dưới triều đại Mamluk .
 Năm 1209, Thánh Phanxicô Assisi thành lập Dòng Phanxicô .

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật 

 Năm 1202, giới thiệu cuốn Liber Abaci của Fibonacci .

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Cộng hưởng sắt từ

Cộng hưởng sắt từ (tiếng Anh: Ferromagnetic resonance, viết tắt: FMR), là một kỹ thuật quang phổ để thăm dò từ hóa của vật liệu sắt từ. Nó là một công cụ tiêu chuẩn để thăm dò sóng spin và spin động. FRM nói chung tương tự với cộng hưởng thuận từ electron (EPR), và hơi giống cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) chỉ khác là FMR thăm dò mẫu từ hóa từ mô men từ của cặp lưỡng cực ngoại trừ electron lẽ cặp, trái lại NMR lại đo mô men từ của hạt nhân nguyên tử che bởi nguyên tử hoặc quỹ đạo phân tử xung quanh như hạt nhân của spin nhân không-zero.

Lịch sử 
Cộng hưởng sắt từ được vô tình phát hiện bởi V. K. Arkad'yev khi ông quan sát sự hấp thụ bức xạ UHF bởi vật liệu sắt từ vào năm 1911. Giải thích định tính của FMR cùng với giải thích của các kết quả của Arkad'yev được trình bày bởi Ya. G. Dorfman vào năm 1923 khi ông đề xuất rằng quá trình dịch chuyển quang theo phép tách Zeeman có thể là cách thức để nghiên cứu cấu trúc của sắt từ.

Mô tả
FMR xuất hiện từ chuyển động tuế sai Từ cảm  (thường khá lớn) của một vật liệu sắt từ trong từ trường ngoài . Từ trường này gây ra một mô men xoắn lên vật mang từ tính sẽ gây ra mô men Từ trong vật này làm nó chuyển động tuế sai. Tần số tuế sai của từ hóa này phụ thuộc vào hướng đặt vật liệu, cường độ của trường từ, cũng như độ từ hóa vĩ mô của vật; tần số tuế sai hiệu dụng của sắt từ thấp hơn nhiều so với tần số tuế sai quan sát được đối với electron tự do trong EPR. Hơn nữa, chiều dài của đỉnh hấp thụ  có thể tác động lớn đến cả hiệu ứng lưỡng cực-hẹp và trao đổi mở rộng (lượng tử). Ngoài ra, không phải tất cả đỉnh hấp thụ quan sát trong FMR đều được gây ra bởi chuyển động tuế sai của mô men Từ của electron trong sắt từ. Do đó, phân tích lý thuyết của phổ FMR sẽ phức tạp hơn nhiều so với phổ EPR hoặc phổ NMR.

Thiết lập cơ bản cho một thí nghiệm FMR là một hốc cộng hưởng với một nam châm điện. Hốc cộng hưởng được cố định tại một dãi vi ba siêu cao tần. Một cảm biến được đặt tại phía cuối hốc này để phát hiện các vi ba. Mẫu sắt từ được đặt giữa hai cực của nam châm điện và trường từ sẽ quét qua trong khi cường độ hấp thụ cộng hưởng của vi ba được phát hiện. Khi tần số tuế sai từ hóa và tần số hốc cộng hưởng bằng nhau, việc hấp thụ sẽ tăng rõ ràng và được chỉ thị bởi sự giảm cường độ chuyển động tuế sai trong bộ cảm biến.

Tham khảo

Xem thêm
 Electron paramagnetic resonance
 Nuclear magnetic resonance

Liên kết ngoài
 Calculation of some important resonance fields 

Vật liệu ngưng tụ
Trường điện từ
Từ trường
Vật lý vật chất ngưng tụ
Phổ học

ro:Rezonanță electronică de spin
Arahal

Arahal là một đô thị tại tỉnh Sevilla ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 201,09 kilômét vuông, dân số năm 2018 là 19.565 người với mật độ 97 người/km².

Tham khảo 

Đô thị ở Sevilla
Dos Hermanas

Dos Hermanas là một đô thị tại tỉnh Sevilla ở phía tây của cộng đồng tự trị Andalusia, phía nam Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Sevilla.

Tham khảo

Đô thị ở Sevilla
Khởi đầu năm 1248
Khởi đầu năm 1248 ở châu Âu
Phòng Xuyên

Phòng Xuyên (Tiếng Hoa: 防川), hay Khu thắng cảnh du lịch Phòng Xuyên nằm ở vùng tiếp giáp giữa 3 nước Trung Quốc - Nga và Triều Tiên. Đây là vùng "Tam Giác vàng" của khu vực Đông Bắc Á nổi tiếng thế giới, cách Hồn Xuân 70 km, cao 3m, so với mặt nước biển. Đây là điểm thấp nhất của tỉnh Cát Lâm. Phong cảnh của khu du lịch này rất đẹp và có một bầu không khí trong lành là điểm thu hút khách du lịch khi du khách đến với thành phố Cát Lâm.

Tham khảo

Làng của Trung Quốc
Du lịch Trung Quốc
Địa lý Cát Lâm
Biên giới Bắc Triều Tiên-Trung Quốc
Biên giới Nga-Trung Quốc
Tarragona

Tarragona là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 456.042 người với mật độ người/km². Đây là tỉnh lỵ của tỉnh Tarragona.
Quần thể khảo cổ Tarraco, một di tích La Mã cổ đại được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới năm 2000.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona
Di sản thế giới tại Tây Ban Nha
Du lịch Tây Ban Nha
Địa điểm khảo cổ ở Tây Ban Nha
Tarragona
Thuộc địa La Mã
Thành phố cảng Địa Trung Hải ở Tây Ban Nha
Thuộc địa Phoenicia ở Tây Ban Nha
Thành phố ven biển ở Tây Ban Nha
Gaetano Scirea

Gaetano Scirea (sinh ngày 25 tháng 5 năm 1953 - mất ngày 3 tháng 9 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá Ý. Ông được xem là một trong những hậu vệ vĩ đại nhất mọi thời đại. Ông là một trong những nhà vô địch World Cup 1982.

Gaetano Scirea sinh ngày 25 tháng 5 năm 1953 tại Cernusco sul Naviglio, một đô thị nhỏ gần thành phố Milan. Tuy nhiên, ông lại bắt đầu sự nghiệp tại Atalanta. Ông đã ra sân lần đầu tiên trong trận gặp Cagliari vào ngày 24 tháng 9 năm 1972. Ông đã chuyển tới Juventus F.C. vào mùa giải 1974 - 1975 và đeo áo số 6, nơi ông đã có 552 lần xuất trận (lần đầu năm 1975 và lần cuối cùng vào năm 1986), hai cúp Coppa Italia (1979 và 1983), một cúp C1 (1985) và một cúp cúp bóng đá liên lục địa (1985).

Gaetano Scirea qua đời ở tuổi 36 trong một tai nạn bất đắc kỳ tử không lâu sau khi giải nghệ.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Ý
Cầu thủ bóng đá Juventus
Sinh năm 1953
Mất năm 1989
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1986
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Cầu thủ bóng đá Atalanta B.C.
Cầu thủ vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới
Cầu thủ bóng đá nam Ý
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý
Người gốc Sicilia
Cầu thủ bóng đá Serie B
Cầu thủ vô địch UEFA Champions League
Cầu thủ vô địch UEFA Europa League
Alessandro Costacurta

Alessandro Costacurta (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1966) là một hậu vệ bóng đá người Ý sau này chuyển qua làm huấn luyện viên.

Costacurta đã trải qua khoảng 20 năm tại Milan, với một giai đoạn ngắn ở AC Monza dưới hợp đồng mượn. Anh nổi tiếng với vai trò của mình cùng với Franco Baresi, Paolo Maldini và Mauro Tassotti, tạo nên bộ tứ hậu vệ huyền thoại của lịch sử Serie A và bóng đá châu Âu thập niên 1980-1990. Anh chủ yếu chơi vị trí trung vệ nhưng có thể chơi ở vị trí sườn phải nếu cần.

Ngày 24/8/1986, lần đầu tiên Costacurta xuất hiện trong đội hình 1 của Milan trong cuộc đối đầu với Sambenedettese ở Cúp Italia. Khi đó Nils Liedholm là HLV, còn Franco Baresi là đội trưởng của Rossoneri. Trận đấu đầu tiên của ngôi sao này đã không thành công như mong muốn và chỉ một tháng sau, Billy (biệt danh của Costacurta) bị đẩy sang Monza (Serie C1). Chỉ một năm sau, Costacurta trở lại Milan với mục tiêu chinh phục châu Âu, và ngay lập tức anh được HLV tin dùng. Trận đầu tiên của anh ở Serie A là trận thắng Verona 1-0 năm 1987, dù chỉ được vào sân từ băng ghế dự bị (thay Donadoni). đó cũng là trận derby đầu tiên trong sự nghiệp của "thượng nghị sĩ", khi ấy anh mới 21 tuổi.

Sau bước ngoặt quan trọng đó, Baresi và Costacurta trở thành bộ đôi trung vệ xuất sắc nhất trong lịch sử Serie A suốt 10 năm liên tiếp. Ở Italia, hiếm có cầu thủ nào trung thành với một CLB như Costacurta. 20 năm ở Milan và 23 danh hiệu, anh cùng với Maldini là cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất vào thời điểm hiện tại. Trong mắt những đồng nghiệp trẻ, cựu danh thủ Milan là một thủ lĩnh trong phòng thay đồ, luôn bảo vệ đồng đội trong mọi tình huống.

Sự nghiệp của Costacurta cũng trải qua biết bao thăng trầm, sóng gió và nuối tiếc. Chỉ trong tháng 5-7/1994, Billy vắng mặt trong 2 trận chung kết liên tiếp lớn nhất trong sự nghiệp là Champions League và World Cup 1994 đều vì thẻ phạt. Chín năm sau, "thượng nghị sĩ" lại sút hỏng một quả penalty trong trận tranh Cúp Liên lục địa với Boca Juniors.

Cựu trung vệ của Milan đã có 20 năm phục vụ đội bóng áo sọc Đỏ-Đen (1987-2007), với 3 bàn thắng sau 458 trận tại Serie A. Trong màu áo ĐT Italia, Costacurta đã ghi được 2 bàn/59 lần khoác áo Thiên thanh.

Cũng như bao cầu thủ khác sau khi chia tay sân cỏ, Costacurta theo nghiệp HLV. Sau hơn 1 năm làm trợ lý cho HLV Ancelotti, Billy quyết định rời Milan để dẫn dắt Mantova đang thi đấu tại Serie B từ năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin tại ACMilan.com
 European Champions Cup/UEFA Champions League Winning Squads
 View from America – BBC Sport, 8/3/04
 
 Costacurta signs off at San Siro – UEFA.com, 5/20/07
 
 
 Thông tin tại FIGC  

Sinh năm 1966
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá Ý
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994
Huấn luyện viên bóng đá Ý
Cầu thủ vô địch UEFA Champions League
Iqbal Athas

Iqbal Athas (1944/45 – 13 tháng 1 năm 2026) là nhà báo người Sri Lanka, thỉnh thoảng cũng đóng góp cho đài truyền hình CNN. Athas là người viết mục quốc phòng cho tờ Sunday Times và tờ Jane's Defence Weekly. Ông đã bị đe dọa tính mạng vì viết bài điều tra phát hiện các vụ bê bối tham nhũng của bộ máy quốc phòng Sri Lanka trong việc mua vũ khí, đặc biệt là Không lực Sri Lanka.

Ông qua đời ở tuổi 81 vào ngày 13 tháng 1 năm 2026.

Sự nghiệp nhà báo 
Iqbal Athas là phóng viên điều tra về các vấn đề quốc phòng và vì vậy đã đối mặt với nhiều cuộc đe dọa đến tính mạng. Tháng 2 năm 1998 các người vũ trang đã đột nhập vào nhà và đe dọa ông cùng gia đình, vì ông viết về vụ tham nhũng trong quân đội. Năm 2002 trong thời gian ngừng bắn 2 viên sĩ quan của Không lực Sri Lanka đã bị kết án về hành động đe dọa nói trên.

Bài báo về thỏa thuận mua bán ở Bộ quốc phòng
Iqbal Athas đã vạch trần sự tham nhũng trong việc mua lại các máy bay MiG-27 cũ của Ukraina. Sri Lanka đã ra lệnh mở cuộc điều tra vụ mua bán này. Việc bảo vệ an ninh cho Iqbal Athas đã bị rút lại sau khi bài báo nói trên được xuất bản.

Đảng Tự do Sri Lanka đang cầm quyền đã tổ chức một cuộc biểu tình phản đối ở gần nhà ông đòi ông không được tiết lộ những thông tin nhạy cảm. Các phương tiện truyền thông đại chúng quốc tế đã kêu gọi chính quyền tái lập việc bảo vệ an ninh cho ông.

Nhà báo W. G. Gunaratne, người dịch các bài viết của Iqbal Athas sang tiếng Sinhala cho báo Lankadeepa, cũng đã bị hăm dọa.

Gần đây có các lời cáo giác là Athas làm gián điệp cho chính quyền Sri Lanka và chuyển các thông tin về cộng đồng ngoại giao ở Colombo, các nhà báo khác và tiết lộ bí mật của các tổ chức phi chính phủ.

Trốn khỏi Sri Lanka
Tháng Giêng năm 2009, có tin cho biết là Athas đã rời Sri Lanka, vì sợ nguy hiểm tới tính mạng. Tuy nhiên, năm 2010 ông đã trở lại Sri Lanka và viết cho đài truyền hình CNN.

Giải thưởng
 Năm 1994 Athas đã được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sri Lanka mission report 
 Nine recommendations for improving media freedom in Sri Lanka – RSF
Media in Sri Lanka 
Free Speech in Sri Lanka 

Năm sinh thiếu
Nhà báo Sri Lanka
Mất năm 2026
Giải thưởng tự do báo chí
Sinh năm 1944
Feliz Navidad (bài hát)

"Feliz Navidad" là một bài hát dịp lễ Giáng sinh do nhạc sĩ kiêm ca sĩ người Puerto Rico José Feliciano sáng tác năm 1970. Bằng những đoạn tiếng Tây Ban Nha đơn giản (lời chúc mừng Giáng sinh/Năm mới truyền thống, "Feliz Navidad, próspero año y felicidad" hay "Merry Christmas, and a happy New Year" và một điệp khúc bằng tiếng Anh "I wanna wish you a Merry Christmas from the bottom of my heart", bài hát đã trở thành một bản nhạc pop phổ biến ở Mỹ, Canada và trên toàn các nước nói tiếng Tây Ban Nha.

Bài "Feliz Navidad" mà Feliciano trình bày (trong đó ông chơi bằng guitar và cuatro của người Puerto Rico) thuộc top những bài hát được download nhiều nhất trong dịp lễ Giáng sinh ở Mỹ và Canada. ASCAP xếp nó vào top 25 bài hát Giáng sinh được biểu diễn và nghe trên toàn thế giới.

"Feliz Navidad" cũng đã được nhiều ca sĩ biểu diễn như Celine Dion, David Hasselhoff, Moby, El Vez, Jon Secada, Fenix TX, Home Grown, và ban nhạc ska-punk Voodoo Glow Skulls, The Wiggles và Julianne Hough với phiên bản nổi tiếng ở Anh và châu Âu được in ở bìa album Christmas của nhóm nhạc Boney M. phát hành năm 1981.

Lời bài hát:

Feliz Navidad
Feliz Navidad
Feliz Navidad
Prospero Año y Felicidad.

Feliz Navidad
Feliz Navidad
Feliz Navidad
Prospero Año y Felicidad.

(chorus)
I wanna wish you a Merry Christmas
I wanna wish you a Merry Christmas
I wanna wish you a Merry Christmas
From the bottom of my heart.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jose Feliciano - Feliz Navidad trên Youtube

Ca khúc Giáng sinh
Bài hát năm 1970
Bài hát tiếng Tây Ban Nha
Đĩa đơn năm 1970
Bài hát của Gwen Stefani
Đĩa đơn của RCA Victor
Hachimantai, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 24.023 người và mật độ dân số là 28 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 862,30 km2.

Địa lý
Hachimantai nằm ở dãy núi Ōu, giáp với tỉnh Aomori ở phía bắc và tỉnh Akita ở phía tây. Một phần của Núi Hachimantai và Núi Iwate nằm trong ranh giới của nó. Các bộ phận của thành phố nằm trong ranh giới của Vườn quốc gia Towada-Hachimantai. Núi Iwate, ngọn núi cao nhất ở Tỉnh Iwate, nằm trên ranh giới của Hachimantai với Shizukuishi và Takizawa.

Khí hậu
Thành phố Hachimantai có khí hậu lục địa ẩm ướt đặc trưng, mùa hè ấm áp đến nóng bức và mùa đông lạnh giá với tuyết rơi dày. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở Hachimantai là 9,3 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.387 mm. Nhiệt độ trung bình cao nhất vào tháng 8 khoảng 22,9 °C và thấp nhất vào tháng 1 khoảng -3,4 °C.

Notes

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Iwate
Hanamaki, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 93.193 người và mật độ dân số là 100 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 908,32 km2.

Địa lý

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Iwate
Ichinoseki, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10, dân số ước tính thành phố là 111.932 người và mật độ dân số là 89 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 1.256 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Tỉnh Iwate
Ōshū
Rikuzentakata
Sumita
Hiraizumi
Tỉnh Miyagi
Kesennuma
Kurihara
Tome
Tỉnh Akita
Higashinaruse

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Iwate
Waga, Iwate

là huyện thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính của huyện là 5.134 người và mật độ dân số là 8,7 người/km2. Tổng diện tích của huyện là 590,7 km2.

Tham khảo 

Huyện của Iwate
Kamaishi, Iwate

là một thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2020, thành phố có dân số ước tính là 32.609 người, mật độ dân số là 74 người/km² trong tổng số 16.230 hộ gia đình.  Tổng diện tích của thành phố là 441,43 km².

Lịch sử

Địa lý 
Kamaishi gần dãy núi Kitakami ở phía nam trung tâm tỉnh Iwate, giáp với Thái Bình Dương ở phía đông. Bờ biển Kamaishi hoàn toàn nằm trong Vườn quốc gia Sanriku Fukkō. Kamaíhi có bốn vịnh lớn: Ōtsuchi, Ryōishi, Kamaishi và Tōni. Mỗi nơi được ngăn cách bởi những bán đảo lớn nhô ra bờ biển Thái Bình Dương. Các vách đá phát triển thành những ngọn đồi cao tới 400 hoặc 500 m dọc theo bờ biển và 1.200 hoặc 1.300 m xa hơn trong đất liền.

Điểm cao nhất ở Kamaishi là Núi Goyōzan ở phía tây nam với độ cao 1.341,3 m. Hầu hết đất đai chủ yếu là đồi núi. Các con sông chính là sông Kasshigawa đổ vào vịnh Kamaishi, sông Unosumai đổ vào vịnh Ōtsuchi. Cả hai đều có vùng đồng bằng ô trũng, ở đó có thể phát triển và nông nghiệp.

Khí hậu 
Kamaishi có khí hậu cận nhiệt đới ẩm đặc trưng, mùa hè ôn hòa và mùa đông lạnh giá. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở Kamaishi là 10,1 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.453 mm. Nhiệt độ trung bình cao nhất vào tháng 8 khoảng 27.5 °C và thấp nhất vào tháng 1 khoảng -2.4 °C.

Dân số 
Theo dữ liệu điều tra dân số Nhật Bản, dân số thành phố Kamaishi đạt đỉnh vào khoảng năm 1960. Nhưng sau đó đã giảm dần trong 60 năm qua.

Kinh tế

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Iwate
Khu định cư cảng Nhật Bản
Thành phố ven biển ở Nhật Bản
Benissanet

Benissanet là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 23,1 kilômét vuông, dân số năm 2018 là 1.142 người với mật độ 49 người/km².

Tham khảo 

Đô thị ở Tarragona
Ōshū, Iwate

là thành phố thuộc tỉnh Iwate, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 112.937 người và mật độ dân số là 110 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 993,30 km2.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Iwate
Cá heo gai mắt myers

Cá heo gai mắt myers (danh pháp hai phần: Pangio myersi) là loài cá thuộc chi Pangio.

Tháng 12 năm 2010, Tổ chức Bảo vệ Động vật hoang (WAR) công bố phát hiện thêm 12 loài cá nước ngọt tại đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam, trong đó có cá heo gai mắt myers.

Hình ảnh

Chú thích

M
Động vật được mô tả năm 1949
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Masllorenç

Masllorenç là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona
Khu dân cư ở Baix Penedès
Cá lòng tong chỉ vàng

Cá lòng tong chỉ vàng (danh pháp hai phần: Trigonopoma pauciperforatum) là loài cá thuộc chi Trigonopoma.

Phân bố
Loài này sinh sống tại Thái Lan, Campuchia, bán đảo Mã Lai tới Indonesia.

Tháng 12 năm 2010, Tổ chức Bảo vệ Động vật hoang (WAR) công bố phát hiện thêm 12 loài cá nước ngọt tại đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam, trong đó có cá lòng tong chỉ vàng. Loài cá này sống ở nơi nước chảy.

Chú thích

Tham khảo
 

Cá lòng tong
P
Động vật được mô tả năm 1916
P
Cá Thái Lan
Loài ít quan tâm
Aizuwakamatsu, Fukushima

là thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 117.376 người và mật độ dân số là 310 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 383 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Fukushima
Kitakata
Aizubange
Yugawa
Bandai
Koriyama, 
Inawashiro
Aizumisato
Shimogo
Ten'ei

Khí hậu

Giao thông

Đường sắt 
 JR East – Tuyến Tây Banetsu
  –  –  –  
 JR East – Tuyến Tadami
Aizu-Wakamatsu –  –  – 
 Aizu – Tuyến Aizu
Nishi-Wakamatsu – Minami-Wakamatsu – Monden – Amaya – Ashinomaki-Onsen – Ōkawa-Dam-Kōen – Ashinomaki-Onsen-Minami

Cao tốc/Xa lộ 
 – Bandai-Kawahigashi IC – Aizu-Wakamatsu IC

Tham khảo 

Thành phố của Fukushima
Thành phố tỉnh Fukushima
Date, Fukushima

là thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Tính đên ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 58.240 người và mật độ dân số là 220 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 265,1 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Fukushima
Sōma
Fukushima
Kunimi
Kawamata
Koori
Iitate
Miyagi
Shiroishi
Marumori

Khí hậu

Giao thông

Cao tốc/Xa lộ

Tham khảo 

Thành phố của Fukushima
Date, Fukushima
Khu dân cư thành lập năm 2006
Thành phố tỉnh Fukushima
Kitakata, Fukushima

là thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Tính đên ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 44.760 người và mật độ dân số là 81 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 554,6 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Fukushima
Aizuwakamatsu
Nishiaizu
Kitashiobara
Bandai
Aizubange
Yugawa
Yamagata
Yonezawa
Iide
Oguni
Niigata
Shibata
Aga

Khí hậu

Giao thông

Đường sắt 
 JR East – Tuyến Tây Ban'etsu
 -  -  -  -  -

Cao tốc/Xa lộ

Tham khảo 

Thành phố của Fukushima
Kitakata, Fukushima
Khu dân cư thành lập năm 1954
Thành phố tỉnh Fukushima
Minamisōma, Fukushima

là thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 59.005 người và mật độ dân số là 150 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 398,6 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Fukushima
Sōma
Iitate
Namie

Giao thông

Đường sắt 
 JR East - Tuyến Jōban
 -  -  -  -

Cao tốc/Xa lộ 
 - Nút giao Minamisoma, Minamisoma-Kashima Service Area and Smart Interchange

Văn hóa

Thành phố kết nghĩa 
Pendleton, Oregon,

Chú thích và sách tham khảo

Chú thích

Sách tham khảo 

Thành phố của Fukushima
Nihonmatsu, Fukushima

là một thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản.

Địa lý 
Nihonmatsu nằm trong khu Nakadōri thuộc quận Fukushima, giữa các thành phố Fukushima và Kōriyama. Biên giới phía Tây của Nihonmatsu bao gồm dãy núi Adatara. Sông Abukuma chảy qua phần phía đông (tạo thành biên giới giữa các thị trấn cũ của Adachi và Tōwa), chảy từ Nam sang Bắc.

Dãy núi: Mount Adatara (1.728 m), Hiyama (1.054 m), Kohatayama (666.3 m)
Sông: Sông Abukuma

Các đô thị lân cận
Fukushima, Fukushima
Koriyama, Fukushima
Tamura, Fukushima
Motomiya, Fukushima
Namie, Fukushima
Katsurao, Fukushima 
Kawamata, Fukushima
Ōtama, Fukushima 
Inawashiro, Fukushima

Lịch sử
Khu vực của Nihonmatsu ngày nay là một phần của tỉnh Mutsu cổ. Nó được phát triển thành thị trấn lâu đài vùng Nihonmatsu, một hòn đảo koko han, được cai quản bởi tộc Niwa dưới thời Tokugawa) vào thời Edo. Sau khi phục hồi Meiji, nó được tổ chức như là một phần của huyện Adachi trong khu vực Nakadōri của tỉnh Iwaki.

Nihonmatsu sáp nhập làng Shiozawa, Dakeshita, Sugita, Ishii và Ohdaira vào ngày 1 tháng 1 năm 1955 và được nâng lên thành phố vào ngày 1 tháng 10 năm 1958 Thành phố đã sáp nhập các thị trấn Adachi, Iwashiro và Tōwa (tất cả từ tỉnh Adach vào ngày 1 tháng 12 năm 2005.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố của Fukushima
Thành phố tỉnh Fukushima
Hirosaki, Aomori

là thành phố thuộc tỉnh Aomori, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 168.466 người và mật độ dân số là 320 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 524,12 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
tỉnh Aomori
Ajigasawa
Fujisaki
Hirakawa
Inakadate
Itayanagi
Nishimeya
Ōwani
Tsugaru
Tsuruta
Tỉnh Akita
Ōdate

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thành phố tỉnh Aomori
Milo Đukanović

Milo Đukanović (Cyrillic Montenegro: Мило Ђукановић, phát âm ; sinh ngày 15 tháng 2 năm 1962) là một chính khách Montenegro và là tổng thống thứ hai của Montenegro.

Đukanović đã làm thủ tướng ba nhiệm kỳ liên tục từ năm 1991 đến 1998; ông là tổng thống Montenegro từ 1998-2002 và sau đó là 2003-2006 và từ chức cuối năm 2006, ông đã trở lại làm thủ tướng tháng 2 năm 2008. Liên minh của ông đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2009 với đa số tuyệt đối, đảm bảo chắc chắn nhiệm kỳ thứ sáu của ông. Ông từ chức thủ tướng vào tháng 12 năm 2010.

Djukanovic cũng là chủ tịch của Đảng Dân chủ Xã hội Montenegro trong thời gian dài, đàng này ban đầu là một phân nhánh tại Montenegro của Đảng Cộng sản Nam Tư, ông là nguyên thủ của Montenegro kể từ khi nền chính trị quốc gia này chuyển sang đa đảng.

Khi Djukanovic xuất hiện trên trường chính trị như là một thanh niên và là một đồng minh thân cận của Slobodan Milošević. Năm 1996, ông quay lưng lại với Milošević, từ bỏ các truyền thống giữa Serbia và Montenegro về liên bang giữa hai quốc gia. Ông giám sát việc chuyển đổi của nước Cộng hoà Liên bang Nam Tư vào Liên minh Nhà nước Serbia và Montenegro và sự ly khai gia tăng của Montenegro khỏi Serbia, mà đỉnh cao là chiến thắng tại cuộc trưng cầu độc lập năm 2006.

Tham khảo

Sinh năm 1962
Tổng thống Montenegro
Thủ tướng Montenegro
Nhân vật còn sống
Nhà hoạt động độc lập