Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Nemophora degeerella

Bướm đêm sừng dài (Nemophora degeerella) là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Sải cánh của con bướm từ 16 đến 23 cm. Loài bướm đêm sừng dài con đực có râu dài đến gấp 5 lần chiều dài thân chúng, còn con cái có râu ngắn hớn. Nơi sinh sống của chúng là các rừng ngập nước. Loài bướm này khá phổ biến ở Tây Âu.
Mùa bay của chúng từ tháng 5 đến tháng 7. Sâu bướm ăn lá thối cây bạch dương. Con bướm trưởng thành ăn Persicaria bistorta, Leucanthemum vulgare.

Hình ảnh

Tham khảo 

Nemophora
Bướm đêm được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu
Ceromitia systelitis

Ceromitia systelitis là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Cộng hòa Congo và Mozambique.

Chú thích

Tham khảo

Ceromitia
Động vật Cộng hòa Congo
Động vật Mozambique
Bướm đêm được mô tả năm 1921
Jordanita anatolica

Jordanita anatolica là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Loài này có ở Nakhchivan, miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hòa Síp, Syria, Liban, Israel, Jordan, Ai Cập và đông bắc Libya. Về phía đông, chúng phân bố tới Iraq và Iran.

Chiều dài cánh trước khoảng 8,8-10,5 mm đối với con đực và 7,9-9,2 mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn các loài Echinops spinosus. Chúng ăn lá cây nơi chúng sống.

Phân loài
Jordanita anatolica anatolica
Jordanita anatolica kruegeri (Turati, 1930) (Libya, Egypt)

Chú thích

Tham khảo
C. M. Naumann, W. G. Tremewan: The Western Palaearctic Zygaenidae. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

Liên kết ngoài
Fauna Europaea 

Jordanita
Procridinae
Tiếng Palawano

Tiếng Palawano là một ngôn ngữ được nói tại tỉnh Palawan của Philippines. Trên thực tế ngôn ngữ này gồm 3 phương ngữ không thể hiểu lần nhau
Phương ngữ Palawano Brooke's Point: 14.367 người
Phương ngữ Trung Palawano: 12.000 người
Phương ngữ đông nam Palawano: 12.000 người

Chú thích

Liên kết ngoài
Họ ngôn ngữ Palawano trên Ethnologue
 Palawano.com Mission Site 
 Gospel Recordings
 Ethnolog entry
 Word List 

Ngôn ngữ tại Palawan
Nhóm ngôn ngữ Philippines
Barbasphecia hephaistos

Barbasphecia hephaistos là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Ghana.

Ấu trùng ăn các loài Loranthus.

Chú thích

Tham khảo

Barbasphecia
Côn trùng Tây Phi
Động vật đặc hữu Ghana
Bướm đêm được mô tả năm 2011
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Callisphecia bicincta

Callisphecia bicincta là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon.

Chú thích

Tham khảo

Callisphecia
Côn trùng Cameroon
Động vật đặc hữu Cameroon
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Batrachedra heliota

Batrachedra heliota là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Batrachedra
Batrachedridae
Bướm đêm được mô tả năm 1913
Bướm đêm Châu Phi
Batrachedra microbias

Batrachedra microbias là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Batrachedra
Batrachedridae
Bướm đêm được mô tả năm 1914
Bướm đêm Châu Phi
Tiếng Hawaii

Tiếng Hawaii () là một ngôn ngữ thuộc nhóm Polynesia của Ngữ tộc Malay-Polynesia trong Ngữ hệ Nam Đảo. Tên của ngôn ngữ này được gọi theo tên của Hawaiʻi, hòn đảo lớn nhất quần đảo Hawaii và cả Hoa Kỳ. Tiếng Hawaii cùng với tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của tiểu bang Hawaii. Vua Kamehameha III đã ban hành Hiến pháp đầu tiên bằng tiếng Hawaii vào năm 1839 và 1840.

Vì nhiều nguyên nhân, bao gồm việc từng bị cấm xuất hiện trong trường học, số người nói tiếng Hawaii bản địa đã giảm dần từ những năm 1830 đến những năm 1950. Tiếng Hawaii về cơ bản bị thay thế bởi tiếng Anh tại 6 trong số 7 hòn đảo có người sinh sống (trừ đảo Niʻihau). Năm 2001, số người nói tiếng Hawaii bản địa là dưới 0,1% dân số toàn bang. Các nhà ngôn ngữ học lo ngại về sự tuyệt chủng của ngôn ngữ này 

Tuy thế, từ năm 1949 đến nay, ngôn ngữ này đang dần dần được chú ý và khuyến khích. Một ngôn ngữ khác được nói tại Hawaii nói chung được gọi là "Hawaii Creole English". Ngôn ngữ này được phát triển từ tiếng Anh bồi và thường được gọi là "Pidgin"(tiếng bồi). Chỉ có 12 chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Hawaii, cộng thêm dấu ʻ(okina) cho âm tắc hầu, được coi là một phụ âm.

Tham khảo

Xem thêm 
 Danh sách ngôn ngữ
 Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói

Liên kết ngoài 

 Ulukau - the Hawaiian electronic library , includes English to/from Hawaiian dictionary
 Hawaiian Vocabulary List  (from the World Loanword Database)
 Ka Haka ʻUla O Keʻelikōlani, College of Hawaiian Language 
 Kulaiwi  — learn Hawaiian through distance learning courses
 Was Hawaiian outlawed?
 Examples of published claims that Hawaiian was outlawed
 
 Hawaiian.saivus.org  — Detailed Hawaiian Language Pronunciation Guide
 Hawaiian and Indonesian with Japanese translation incl. sound file
 Traditional and Neo Hawaiian: The Emergence of a New Form of Hawaiian Language as a Result of Hawaiian Language Regeneration 
 "Hale Pa'i"  Article about Hawaiian language newspapers printed at Lahainaluna on Maui. Maui No Ka 'Oi Magazine Vol.12 No.3 (May 2008).
 "Speak Hawaiian" Article about Hawaiian language resource on iPhone.'' (May 2010).
 A Hawaiian Glossary 
 How to Pronounce "Hawai'i", Kelley L. Ross, Ph.D, 2008
 OLAC Resources in and about the Hawaiian language

Ngôn ngữ động-chủ-tân

Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ
Ngôn ngữ phân tích
Idioglossa bigemma

Idioglossa bigemma là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Mauritius và Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Idioglossa
Động vật được mô tả năm 1881
Batrachedridae
Bướm đêm được mô tả năm 1881
Bướm đêm Châu Phi
Enscepastra lathraea

Enscepastra lathraea là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Sải cánh dài 8–9 mm.

Chú thích

Tham khảo

Enscepastra
Coleophoridae
Bướm đêm Châu Phi
Homogyna alluaudi

Homogyna alluaudi là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya.

Chú thích

Tham khảo

Homogyna
Bướm đêm được mô tả năm 1911
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Agriomelissa amblyphaea

Agriomelissa aethiopica là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya.

Chú thích

Tham khảo

Agriomelissa
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Agriomelissa victrix

Agriomelissa victrix là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon.

Chú thích

Tham khảo

Agriomelissa
Côn trùng Cameroon
Động vật đặc hữu Cameroon
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Afromelittia occidentalis

Afromelittia occidentalis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo, Nam Phi và Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Afromelittia
Động vật Cộng hòa Congo
Côn trùng Uganda
Bướm đêm được mô tả năm 1917
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Afromelittia natalensis

Afromelittia natalensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Afromelittia
Côn trùng Malawi
Bướm đêm được mô tả năm 1874
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Melittia pyropis

Melittia pyropis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Malawi, Somalia và Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Côn trùng Malawi
Động vật Somalia
Sesiidae
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Melittia acosmetes

Melittia acosmetes là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Động vật đặc hữu Uganda
Côn trùng Uganda
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Malgassesia ankaratralis

Malgassesia ankaratralis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Malgassesia
Bướm đêm được mô tả năm 1957
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Madagascar
Sesiidae
Macrotarsipus microthyris

Macrotarsipus microthyris là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya và Malawi.

Chú thích

Tham khảo

Macrotarsipus
Côn trùng Malawi
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Thần thoại Maya

Thần thoại Maya là một phần của thần thoại Trung Mỹ và bao gồm tất cả các câu chuyện cổ của người Maya, trong đó nhân cách hóa các lực lượng của tự nhiên, thần thánh, và những anh hùng tương tác với họ. Các phần khác của truyền thống Maya truyền miệng (chẳng hạn như chuyện về động vật và những câu chuyện răn dạy đạo đức) không hẳn thuộc về lĩnh vực thần thoại, mà thiên về truyền thuyết và truyện dân gian hơn.

Tham khảo

Nền văn minh Maya
Thần thoại
Thần thoại và tôn giáo Maya
Tôn giáo ở châu Mỹ
Tôn giáo Maya

Tôn giáo Maya ở Tây Honduras, Guatemala, Belize, và Mexico (Chiapas và Yucatan) là một biến thể của tôn giáo đông nam Trung Mỹ. Như là trường hợp với nhiều tôn giáo khác đương đại Trung Mỹ, này là kết quả của nhiều thế kỷ của sự cộng sinh với đạo Công giáo La Mã. Khi các tiền thân của nó trước Tây Ban Nha được đưa vào đây, tuy nhiên, tôn giáo Maya truyền thống đã tồn tại hơn hai thiên niên kỷ như một hiện tượng thể nhận ra khác biệt. Trước sự ra đời của Kitô giáo, này đã được lan truyền trên nhiều vương quốc bản xứ, tất cả đều có truyền thống riêng của địa phương. Ngày nay, cùng tồn tại và tương tác với dung hợp pan-Maya, các tái phát minh của truyền thống của Phong trào Maya, và Kitô giáo trong các giáo phái khác nhau của nó.

Tham khảo

Tôn giáo
Nền văn minh Maya
Thần thoại và tôn giáo Maya
Tôn giáo ở Bắc Mỹ
Harem (thể loại)

Harem là một thể loại của anime và manga, trong đó tập trung vào nhân vật chính, thường là tình yêu, gắn kết với 2 hoặc nhiều hơn nhân vật khác giới hoặc cùng giới Dạng phổ biến nhất của harem là một nhân vật nam chính và một nhóm nhân vật nữ Một số biến thể gần đây của harem cho phép cả mối quan hệ thân mật giữa nhiều nhân vật cùng giới là yuri harem và yaoi harem. Thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Ả Rập, trong đó "harem" được hiểu là chốn riêng tư của phụ nữ mà đàn ông không được xâm phạm, tuy nhiên ngày nay nó được hiểu khác xa so với nghĩa nguyên thủy: "một nhóm phụ nữ có liên quan bằng bất kì cách nào với một người". Thường là tình cảm từ một hoặc cả hai hay nhiều phía.

Những chuyện tình cảm trong harem khá mơ hồ. Cách phân biệt rõ rệt giữa harem với các thể loại khác được cho là sự thân thiết, hoặc nói chung là ảnh hưởng đến cuộc sống, giữa một nhóm nhân vật nữ và một nhân vật nam. Harem tối thiểu cần phải có hai cô gái trở lên, khi đó được tính là một chuyện tình tay ba (hoặc nhiều cô gái, lớn hơn 2). Ngoài ra, cần phải duy nhất một nhân vật nam ảnh hưởng đến toàn bộ cốt truyện; một số nhân vật nam khác có thể xuất hiện miễn là họ không gây được nhiều sự chú ý. Mặc dù mang khái niệm như trên, kết quả cuối cùng của harem thường không đúng theo tên gọi của nó, tức là nhân vật chính đa số không phát sinh tình cảm lâu dài với toàn bộ những nhân vật được thiết lập. Trong một số trường hợp, đó là khi nhân vật nam chính yêu thương thật sự một nhân vật nữ trong số đó.

Do tính chất của harem, thể loại này đa phần bị chỉ trích ở hầu hết các nước Phương Tây, mặc dù không dính vào nội dung sex nếu chỉ đứng riêng một mình. Fanservice thường được gắn kèm với harem, khi đó tác phẩm có thể xuất hiện nhiều yếu tố kích thích bản năng tự nhiên của con người.

Một số tác phẩm nổi tiếng 

 Gotoubun no Hanayome
Samurai Harem: Asu no Yoichi
 Hyakka Ryouran Samurai Girls
 Kore wa Zombie Desu ka?
 Highschool DxD
 Love Hina
 School Days
 Princess Lover!
 Boku wa Tomodachi ga Sukunai
 Ai Yori Aoshi
 Mahō Sensei Negima!
 Kanon
 Koi Koi Seven
 Maburaho
 Kimi ga Aruji de Shitsuji ga Ore de
 NiseKoi
 Sekirei
 Omamori Himari
 Shuffle!
 Yosuga No Sora
 Rosario to Vampire
 Girls Bravo
 Ichiban Ushiro no Dai Maō
 To Love-Ru
 Ichigo 100%
 Date A Live
 Nyan Koi!
 Seitokai Yakuindomo
 IS (Infinite Stratos)
 CLANNAD
 Mayoi Neko Overrun!
 Futakoi
 Kami nomi zo Shiru Sekai
 Sora no Otoshimono
 Trinity Seven
 Death March Kara Hajimaru Isekai Kyousou Kyoku
 Shokugeki no Soma
 Kawaikereba Hentai demo Suki ni Natte Kuremasuka?
 Bokutachi wa Benkyō ga Dekinai
Hentai Ōji to warawanai Neko

Chú thích 

Anime và manga harem
Anime
Manga
Thuật ngữ anime và manga
Anime và manga ecchi
Chamanthedon leucopleura

Chamanthedon leucopleura là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chamanthedon
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Chamanthedon chalypsa

Chamanthedon chalypsa là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.
Cánh sau có màu nâu đen, cánh trước có màu nâu đen với các sọc xanh lá cây.

Chú thích

Tham khảo

Chamanthedon
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Chamanthedon brillians

Chamanthedon brillians là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon và Sierra Leone.

Chú thích

Tham khảo

Chamanthedon
Động vật Cộng hòa Congo
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Chamanthedon fulvipes

Chamanthedon fulvipes là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Chamanthedon
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo
Bướm đêm được mô tả năm 1910
Sesiidae
Melittia chrysobapta

Melittia chrysobapta là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Zambia.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Động vật Zambia
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Melittia rufodorsa

Melittia rufodorsa là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Bướm đêm được mô tả năm 1910
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Melittia hyaloxantha

Melittia hyaloxantha là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo
Bướm đêm được mô tả năm 1928
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Episannina chalybea

Episannina chalybea là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon.

Chú thích

Tham khảo

Episannina
Côn trùng Cameroon
Bướm đêm được mô tả năm 1905
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Episannina flavicincta

Episannina flavicincta là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Ghana.

Chú thích

Tham khảo

Episannina
Côn trùng Tây Phi
Động vật đặc hữu Ghana
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Episannina perlucida

Episannina perlucida là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Gabon.

Chú thích

Tham khảo

Episannina
Động vật Gabon
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Synanthedon gabuna

Synanthedon gabuna là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Gabon.

Chú thích

Tham khảo

Synanthedon
Động vật Gabon
Động vật đặc hữu Gabon
Bướm đêm được mô tả năm 1899
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Synanthedon ferox

Synanthedon ferox là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Synanthedon
Động vật đặc hữu Uganda
Côn trùng Uganda
Bướm đêm được mô tả năm 1929
Bướm đêm Châu Phi
Aenigmina tiresa

Aenigmina tiresa là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Mozambique.

Chú thích

Tham khảo

Aenigmina
Động vật Mozambique
Động vật đặc hữu Mozambique
Bướm đêm được mô tả năm 1899
Sesiidae
Crinipus leucozonipus

Crinipus leucozonipus là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Yemen.

Chú thích

Tham khảo

Crinipus
Côn trùng bán đảo Ả Rập
Bướm đêm được mô tả năm 1896
Sesiidae
Lophoceps quinquepuncta

Lophoceps quinquepuncta là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Sierra Leone.

Chú thích

Tham khảo

Lophoceps
Bướm đêm Châu Phi
Sesiidae
Bướm đêm được mô tả năm 1919
Arcoptilia pongola

Arcoptilia pongola là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo
 

Arcoptilia
Exelastini
Bướm đêm được mô tả năm 2010
Bướm đêm Châu Phi
Capperia celeusi

Capperia celeusi là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, Ukraina, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Liban, Turkmenistan và the Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Sải cánh dài 14–17 mm.

Ấu trùng ăn Teucrium chamaedrys and probably Teucrium stocksianum.

Chú thích

Tham khảo
 

Capperia
Côn trùng châu Âu
Bướm đêm được mô tả năm 1886
Oxyptilini
Crassuncus orophilus

Crassuncus orophilus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo
 

Crassuncus
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Madagascar
Oidaematophorini
Stenoptilia johnistella

Stenoptilia johnistella là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo
 

Stenoptilia
Bướm đêm được mô tả năm 2010
Bướm đêm Châu Phi
Stenoptilia aethiopica

Stenoptilia aethiopica là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ethiopia.

Chú thích

Tham khảo
 

Stenoptilia
Côn trùng Ethiopia
Động vật đặc hữu Ethiopia
Bướm đêm Châu Phi
Stenoptilia amseli

Stenoptilia amseli là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ả Rập Xê Út và Yemen.

Chú thích

Tham khảo
 

Stenoptilia
Côn trùng bán đảo Ả Rập
Bướm đêm châu Á
Agrionympha kroonella

Agrionympha kroonella là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được mô tả bởi Gibbs năm 2011. Loài này có ở Nam Phi, nơi nó chỉ được biết đến từ các dãy núi Drakensberg ở tỉnh Mpumalanga.
Chiều dài cánh trước từ 3,1–3,3 mm đối với con đực và con cái.

Chú thích

Tham khảo
 

Agrionympha
Micropterigidae
Bướm đêm Châu Phi
Agrionympha jansella

Agrionympha jansella là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được Gibbs miêu tả năm 2011. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, ở đó nó chỉ được biết tại thác Karkloof ở mũi Đông

Chiều dài cánh trước khoảng 3.2 mm đối với con cái.

Tên gọi
Loài này được đặt tên theo Anthonie Johannes Theodorus Janse, người phát hiện sự tồn tại của loài micropterigids ở miền nam châu Phi khi ông thu thập Agrionympha pseliacma ở cùng vùng với as A. jansella (Thác Karkloof) năm 1917.

Chú thích

Tham khảo
 

Agrionympha
Micropterigidae
Bướm đêm Châu Phi
Pselnophorus pachyceros

Pselnophorus pachyceros là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Mozambique và Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo
 

Pselnophorus
Côn trùng châu Phi
Động vật Mozambique
Bướm đêm được mô tả năm 1921
Oidaematophorini
Pselnophorus ducis

Pselnophorus ducis là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo
 

Pselnophorus
Động vật đặc hữu Madagascar
Côn trùng châu Phi
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Madagascar
Oidaematophorini
Pselnophorus laudatus

Pselnophorus laudatus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo
 

Động vật được mô tả năm 1964
Pselnophorus
Động vật đặc hữu Madagascar
Côn trùng châu Phi
Bướm đêm được mô tả năm 1964
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Madagascar
Oidaematophorini
Inferuncus pentheres

Inferuncus pentheres là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 

Inferuncus
Côn trùng châu Phi
Côn trùng Tanzania
Bướm đêm Châu Phi
Platyptiliini
Inferuncus stoltzei

Inferuncus stoltzei là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 

Inferuncus
Động vật đặc hữu Tanzania
Côn trùng Tanzania
Bướm đêm Châu Phi
Platyptiliini
Pterophorus lampra

Pterophorus lampra là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Cameroon, Gabon và Bờ Biển Ngà.
Cánh trước màu trắng tinh khiết với vài vảy đen gần rìa cánh và cuống cánh.

Chú thích

Pterophorus
Động vật Gabon
Côn trùng Cameroon
Côn trùng Tây Phi
Bướm đêm Châu Phi
Pterophorus legrandi

Pterophorus legrandi là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Guinea Xích Đạo.

Chú thích

Tham khảo
 

Pterophorus
Côn trùng Tây Phi
Bướm đêm Châu Phi
Sơ khai Pterophoridae
Pterophorus virgo

Pterophorus virgo là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Cameroon và Guinea Xích Đạo.

Chú thích

Tham khảo
 

Pterophorus
Bướm đêm được mô tả năm 1913
Bướm đêm Châu Phi
Pterophorus ischnodactyla

Pterophorus ischnodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, Bahrain, Oman, Yemen, Iraq, Israel, Liban, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Mông Cổ, Libya, Algérie, Ukraina và miền nam châu Âu.
Ấu trùng ăn Convolvulus cantabrica.

Chú thích

Tham khảo
 

Pterophorus
Bướm đêm châu Âu
Bướm đêm châu Á
Côn trùng bán đảo Ả Rập
Bướm đêm Châu Phi
Người cá (tiểu thuyết)

Người cá (tiếng Nga: Человек-амфибия) là tên gọi cuốn tiểu thuyết viễn tưởng của nhà văn Alexander Romanovich Belyaev về một chàng trai có khả năng sống được dưới nước, phát hành lần đầu năm 1927.

Nội dung
Bác sĩ người Argentina Salvator, một nhà khoa học và nhà phẫu thuật chưa có giấy phép, đã tạo cho con trai ông, Ichthyander (, Ichtiandr) (từ nguyên tiếng Hy Lạp: "người cá") ca cấy ghép cứu sống - một bộ mang cá mập. Thí nghiệm này thành công nhưng nó hạn chế khả năng tương tác bên ngoài môi trường nước của cậu trai trẻ. Cậu phải sống phần lớn thời gian trong nước. Một thợ kiếm ngọc trai ở địa phương là Pedro Surita đã biết được khả năng đặc biệt của Ichthyander và tìm cách lợi dụng cậu bé.

Cũng như những tác phẩm khác của Beliaev, cuốn sách này nghiên cứu khả năng sinh tồn về mặt thể chất trong điều kiện khắc nghiệt, cũng như tính chính trực về mặt đạo đức của các thí nghiệm khoa học. Nó cũng đề cập đến những ý tưởng xã hội chủ nghĩa về việc cải thiện điều kiện sống cho người nghèo trên thế giới.

Chuyển thể
 1961 - Người cá (phim)
 2004 - Quỷ biển (phim truyền hình)
 2009 - Người cá 2

Bản dịch tiếng Việt 
Tác phẩm này có một bản dịch tiếng Việt với nhan đề Người cá, do Lê Phương dịch, Nhà xuất bản Kim Đồng, 1972, Đỗ Ca Sơn dịch, xuất bản 2016.

Xem thêm
 Văn bản tác phẩm: tiếng Nga, tiếng Việt

Chú thích 

Aleksandr Belyaev
Tiểu thuyết Liên Xô
Tiểu thuyết năm 1928
Nhà Antigonos

Nhà Antigonos (tiếng Hy Lạp: Δυναστεία των Αντιγονιδών) là một triều đại của các vị vua Hy Lạp có nguồn gốc từ vị tướng của Alexandros Đại đế, Antigonos I Monophthalmos ("Độc nhãn").

Lịch sử
Khác với triều đại Antipatros thừa hưởng phần lớn Macedonia, Antigonos cai trị chủ yếu là ở Tiểu Á và miền bắc Syria. Những cố gắng của ông nhằm để kiểm soát toàn bộ đế chế của Alexandros đã dẫn đến thất bại và cái chết của ông tại trận Ipsus vào năm 301 TCN. Demetrios I Poliorcetes con trai của Antigonos sống sót sau trận chiến, và đã tham gia vào cuộc chiến tranh giành quyền cai trị Macedonia cho bản thân ông ta một vài năm sau đó, nhưng cuối cùng ông ta cũng bị mất ngôi, rồi qua đời trong tù đày ở Syria. Sau một thời gian hỗn loạn, con trai của Demetrios là Antigonos II Gonatas đã có thể thiết lập sự kiểm soát của gia đình ở Vương quốc Macedonia cổ, cũng như đối với hầu hết các thành bang Hy Lạp vào năm 276 TCN.

Triều đại này tiếp tục tồn tại trải qua nhiều cuộc chiến tranh và biến động cho tới giai đoạn trị vì của Perseus của Macedonia, ông trị vì giữa giai đoạn từ 179-168 TCN, được công nhận là người vô địch của người Hy Lạp tự do chống lại Rome. Tuy nhiên ông đã chứng minh là không thể ngăn chặn sự tiến quân của người La Mã và thất bại của người Hy Lạp trong trận Pydna báo hiệu sự kết thúc của triều đại.

Triều đại này là một trong bốn triều đại được thành lập bởi những người thừa kế của Alexandros, những triều đại khác là Triều đại Seleukos, triều đại Ptolemaios và triều đại Attalos.

Triều đại

Các thành viên của trều đại:

Tham khảo

Triều đại Macedonia cổ đại
Vương quốc Macedonia thế kỷ 3 TCN
Vương quốc Macedonia thế kỷ 2 TCN
Khởi đầu thập niên 300 TCN
Năm 306 TCN
Khởi đầu thế kỷ 4 TCN
Chấm dứt thế kỷ 2 TCN
Năm 168 TCN
Mẫu Sơn (định hướng)

Mẫu Sơn là tên một dãy núi nằm ở phía đông bắc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam. Một số đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lạng Sơn được đặt theo danh xưng này, bao gồm:
 Xã Mẫu Sơn, huyện Cao Lộc
 Xã Mẫu Sơn, huyện Lộc Bình.
 Tên của một loài nhái trong chi Philautus, Họ Ếch cây
 Rượu Mẫu Sơn
 

Lạng Sơn
Lê Lợi (định hướng)

Lê Lợi là vị vua đầu tiên của nhà Hậu Lê. Tên của ông đã được đặt cho các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên
 Xã Lê Lợi, tỉnh Lai Châu

 Địa danh cũ
 Phường Lê Lợi (quận An Dương, thành phố Hải Phòng); nay là một phần các phường An Dương, An Phong và An Hải thuộc thành phố
 Phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng); nay là một phần của phường Gia Viên thuộc thành phố
 Phường Lê Lợi (thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang), sau là một phần của phường Trần Phú (thành phố Bắc Giang); nay là một phần phường Trần Phú, tỉnh Bắc Ninh
 Phường Lê Lợi (thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định); sau là một phần của phường Thị Nại (thành phố Quy Nhơn); nay là một phần của phường Thị Nại, tỉnh Gia Lai. 
 Phường Lê Lợi (thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên);
 Phường Lê Lợi (thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum);
 Phường Lê Lợi (thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An);
 Phường Lê Lợi (thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội); nay là một phần của phường Sơn Tây thuộc thành phố
 Xã Lê Lợi (huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Chương Dương thuộc thành phố
 Xã Lê Lợi (thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng
 Xã Lê Lợi (thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh);
 Xã Lê Lợi (huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng); nay là một phần xã Đức Long thuộc tỉnh
 Xã Lê Lợi (huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương); nay là một phần các xã Gia Lộc và Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng.
 Xã Lê Lợi (huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu);
 Xã Lê Lợi (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình); nay là một phần xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên

Xem thêm
Đường Lê Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh
Tiếng Nam Thái

Tiếng Nam Thái hay Tiếng miền Nam Thái hay Tiếng Dambro (Tiếng Thái: ภาษาไทยใต้, phát âm tiếng Thái: [pʰaːsaː tʰajɗaj]; tiếng Thái: ภาษาตามโพร, Phát âm: [pʰaːsaː ɗaːmpʰro]) là một ngôn ngữ Thái được nói tại miền Nam Thái Lan cũng như trong một cộng đồng nhỏ tại cực bắc của Malaysia. Ngôn ngữ này được xấp xỉ 5 triệu người nói và là ngôn ngữ thứ hai của 1,5 triệu người Mã Lai Pattani và các nhóm dân tộc khác như cộng đồng người Thái gốc Hoa, người Negritos và các nhóm bộ tộc khác. Hầu hết những người nói ngôn ngữ này cũng thành thạo tiếng Thái chuẩn.

Lịch sử 
Các vương quốc Mã Lai đã kiểm soát phần lớn bán đảo Mã Lai, như Vương quốc Pattani và Tambralinga, nhưng hầu hết các khu vực này đã rơi vào tay của Srivijaya. Khu vực này chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa của các thương nhân Ấn Độ, và một số đền chùa Phật giáo và Ấn Độ giáo đã khuếch trương ảnh hưởng đến văn hóa. Sự sụp đổ của Srivijaya trước sự lớn mạnh của Vương quốc Nakhon Sri Thammarat, vương quốc này sau đó trở thành chư hầu của Sukhothai. Khu vực trở thành biên giới giữa những người Thái ở miền bắc và người Mã Lai ở miền nam cũng như giữa Phật giáo và Hồi giáo. Các căng thẳng được châm ngòi bởi chính sách Thái hóa một cách hung bạo, cấm đoán văn hóa bản địa, và sự nghèo đói ở vùng này.

Phân bổ 
Tại Thái Lan, những người nói tiếng Nam Thái có thể sinh sống xa về phía bắc đến tỉnh Prachuap Khiri Khan xuống tới biên giới với Malaysia. Một bộ phận nhỏ cũng hiện diện tại các bang gần biên giới của Malaysia như Kelantan, Penang, Perlis, Kedah và Perak. Đây là ngôn ngữ chính của những người Thái cũng như của sắc tộc Mã Lai tại cả hai bên biên giới ở tỉnh Satun và Songkhla. Vì lý do kinh tế, nhiều người nói tiếng Nam Thái cũng đã di cư ra thủ đô Bangkok và các thành phố lớn khác trong nước cũng như ra nước ngoài.

Tham khảo 

 Bradley, David. (1992). "Southwestern Dai as a lingua franca." Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas. Vol. II.I:13, pp. 780–781.
 Levinson, David. Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook. Greenwood Publishing Group. ISPN:1573560197.
 Miyaoka, Osahito. (2007). The Vanishing Languages of the Pacific Rim. Oxford University Press. ISBN 019926662X.
 Taher, Mohamed. (1998). Encylopaedic Survey of Islamic Culture. Anmol Publications Pvt. Ltd. ISBN 8126104031.
 Yegar, Moshe. Between Inegration and Secession: The Muslim Communities of the Southern Philippines,
Southern Thailand, and Western Burma/Myanmar. Lexington Books. ISBN 0739103563.
 Diller, A. Van Nostrand. (1976). Toward a Model of Southern Thai Diglossic Speech Variation. Cornell Uniiversity Publishers.
 Li, Fang Kuei. (1977). A Handbook of Comparative Tai. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-0540-2.

Liên kết ngoài 
 Tiếng Nam Thái trên Ethnologue 

Nhóm ngôn ngữ Thái
Ngôn ngữ tại Malaysia
Ngôn ngữ tại Myanmar
Ngôn ngữ tại Thái Lan
Bán đảo Mã Lai
Malaysia bán đảo
Nam Thái Lan
Tiếng Shan

Tiếng Shan (tiếng Shan:, IPA: [lɪ̀k tɑ́ɪ] hay ၽႃႇသႃႇတႆး, [pʰàː sʰàː tái]; tiếng Myanmar: ရှမ်းဘာသာ, Phát âm: [ʃáɴ bàðà]; tiếng Thái: ภาษาไทใหญ่) là ngôn ngữ bản địa của người Shan và chủ yếu được nói tại bang Shan, Myanmar. Ngoài ra, cũng có những nhóm biệt lập nói ngôn ngữ này tại bang Kachin, tại miền bắc Thái Lan và Châu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp tại Vân Nam, Trung Quốc. Tiếng Shan là một ngôn ngữ thuộc nhóm Thái-Kadai và có quan hệ với tiếng Thái. Ngôn ngữ này có 5 thanh điệu, không tương ứng với các thanh điệu trong tiếng Thái, cộng thêm thanh thứ 6 khi dùng để nhấn mạnh. Ngôn ngữ này được gọi là Thái-Yai, hay Thái Long trong nhóm ngôn ngữ Thái. Tên "Shan" được cho là bắt nguồn từ từ "Xiêm" trong tiếng Myanmar.

Hiện không có số liệu về số người nói tiếng Shan vì vẫn chưa có thống kê số lượng người Shan. Một số ước tính cho rằng người Shan có 4 triệu người hay nhiều hơn, nhưng con số chính xác có thể là 6 triệu người, và khoảng một nửa trong số đó nói tiếng Shan. Nhiều người Shan nói các phương ngữ bản địa cũng như ngôn ngữ của ngững người mau bán với họ. Vì tình trạng nội chiến tại Myanmar, rất ít người Shan ngày nay có thể đọc hay viết chữ Shan, vốn có nguồn gốc từ chữ Myanmar.

Tham khảo 

 The Major Languages of East and South-East Asia. Bernard Comrie (London, 1990).
 A Guide to the World's Languages. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).
 Shan for English Speakers. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).
 Shan - English Dictionary. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).
 An English and Shan Dictionary. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).
 Grammar of the Shan Language. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).

Liên kết ngoài
 Sai Kam Mong. The History and Development of the Shan Scripts. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. ISBN 9749575504
Ethnologue entry
Shan language Swadesh vocabulary list of basic words (from Wiktionary's Swadesh list appendix)
Shan Alphabet 
The New Testament written in Shan 
SIL Padauk Font (Shan Unicode)
SEAlang Library Shan Dictionary

Nhóm ngôn ngữ Thái
Ngôn ngữ tại Thái Lan
Ngôn ngữ tại Myanmar
Ngôn ngữ có thanh điệu
Tiếng Hmông

Tiếng Hmông hay Mông là ngôn ngữ của người Hmông hay người Miêu, một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là nam Trung Quốc, miền bắc Việt Nam, Lào và Thái Lan.

Tổng số người nói ngôn ngữ này trên toàn thế giới ước tính khoảng 10-12 triệu người. Tại Trung Quốc dân số người Miêu cỡ 9 triệu, sống tại các vùng Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu, Quảng Tây. Tại Hoa Kỳ có khoảng 200.000 người Mỹ gốc H’mông.

Tiếng Hmông gồm có những phương ngữ có thể hiểu lẫn nhau của nhóm ngôn ngữ Tây H’mông trong ngữ hệ Hmông-Miền (Miêu-Dao).

Chữ viết Hmông truyền thuyết được coi là đã mất do sự xâm lược của người Hoa Hạ. Sang thế kỷ 20 có nhiều nỗ lực tạo ra bộ chữ để ghi tiếng Hmông.

Khái niệm
Bên ngoài Trung Quốc, khái niệm "tiếng H’mông" có thể dùng để chỉ phương ngữ Xuyên–Kiềm–Điền. Tất cả các người H’mông ngoài Trung Quốc (trừ một số tại Việt Nam) đều nói phương ngữ này. Tuy thế, các phương ngữ khác nhau của tiếng H’mông không phải đều hiểu lẫn nhau và có thể coi là các ngôn ngữ riêng.

Từ những năm 1950, một dạng tiêu chuẩn hóa tiếng Miêu dựa trên cơ sở phó phương ngữ Xuyên–Kiềm–Điền tại Đại Nam Sơn đã được thống nhất. Và tất cả các phó-phó-phó phương ngữ của tiếng H’mông ngày nay tại Trung Quốc có thể hiểu lẫn nhau.

Âm vị
Tiếng Hmông gồm có 8 thanh điệu, nhiều hơn tiếng Việt 2 thanh điệu,

Gồm: g, s, v, j, b, d, m và thanh ngang (Chữ Hmông Việt: l, s, r, x, z, k, v, ngang).

Xem thêm 
 Chữ viết Hmông

Chú thích

Tham khảo 
 Cooper, Robert, Editor. The Hmong: A Guide to Traditional Lifestyles. Singapore: Times Editions. 1998. các trang 35–41.
 Finck, John. "Clan Leadership in the Hmong Community of Providence, Rhode Island." In The Hmong in the West, Editors, Bruce T. Downing and Douglas P. Olney. Minneapolis, MN: Southeast Asian Refugee Studies Project, Center for Urban and Regional Affairs, University of Minnesota, 1982, các trang 22–25.
 Thao, Paoze, Mong Education at the Crossroads, New York: University Press of America, 1999, các trang 12–13.
 Xiong Yuyou, Diana Cohen (2005). Student's Practical Miao-Chinese-English Handbook / Npout Ndeud Xof Geuf Lol Hmongb Lol Shuad Lol Yenb. Yunnan Nationalities Publishing House, 539 pp. ISBN 7536732872.
 Enwall, Joakim. Hmong Writing Systems in Vietnam: A Case Study of Vietnam's Minority Language Policy. Stockholm, Sweden: Center for Pacific Asian Studies, 1995.

Liên kết ngoài

Danh sách từ vựng Mông Trắng  (from the World Loanword Database)
Danh sách Swadesh của Mông Trắng tại Wiktionary
Lomation's Hmong Text Reader  - free online program that can read Hmong words/text.
Entry for Hmong at Ethnologue
Online Hmong dictionary  (including audio clips)
The Hmong Language: An Oral Memory 
Mong Literacy - consonants, vowels, tones for both Mong Leng and Hmong Der
Comparison of Hmong and English grammar  from the University of Minnesota
Hmong Resources

Ngữ hệ H'Mông-Miền
Ngôn ngữ tại Việt Nam
Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Ngôn ngữ tại Lào
Ngôn ngữ tại Thái Lan
Ngôn ngữ Tây H'Mông
H'Mông
Phương ngữ Khmer Bắc

Phương ngữ Khmer Bắc hay còn gọi là Khmer Surin, là một phương ngữ được những người Khmer bản địa tại các tỉnh Surin, Roi Et và Buriram của Thái Lan sử dụng.

Phương ngữ Khmer Bắc không giống với tiếng Khmer chuẩn về số lượng và tính đa dạng của âm vị nguyên âm, sự phân bổ phụ âm, từ vựng và ngữ pháp, khiến cho phương ngữ Khmer Bắc dễ được những người nói các phương ngữ khác của tiếng Khmer nhận ra. Một số người nói tiếng Khmer Bắc có thể hiểu các phương ngữ Khmer khác nhưng những người nói tiếng Khmer chuẩn sẽ gặp khó khăn để hiểu phương ngữ này. Thực tế này đã khiến một số nhà ngôn ngữ học ủng hộ coi Khmer Bắc là một ngôn ngữ riêng nhưng có quan hệ gần gũi với tiếng Khmer

Đọc thêm
 Thanan Čhanthrupant, and Chātchāi Phromčhakkarin. Photčhanānukrom Khamen (Surin)-Thai-Angkrit = Khmer (Surin)-Thai-English Dictionary. [Bangkok, Thailand]: Indigenous Languages of Thailand Research project, Chulalongkorn University Language Institute, 1978.
 Suwilai Prēmsīrat, and Sōphanā Sīčhampā. Kānphatthanā rabop kānkhīan Phāsā Khamēn Thin Thai Khrōngkān Phatthanā Phāsā Phư̄nbān phư̄a ʻAnurak Sinlapawatthanatham Phư̄nbān læ Phalit Sư̄ Tāng Tāng = Formulating Thai-based northern Khmer orthography: for the recording and preservation of local culture and for the producing of educational materials. [Bangkok]: Sathāban Wičhai Phāsā læ Watthanatham phư̄a Phatthanā Chonnabot, Mahāwitthayālai Mahidon, 1990. ISBN 9745868302

Tham khảo

Description of Khmer: Lecture by Paul Sidwell of Australian National University 
Ethnologue Report for Norther Khmer, ISO 639-3 code kxm
Khmer Unicode Fonts

Nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer
Ngôn ngữ tại Campuchia
Tiếng Tahiti

Tiếng Tahiti (Reo Tahiti) hoặc (Reo Mā'ohi) là một ngôn ngữ bản địa chủ yếu được sử dụng tại Quần đảo Société tại Polynésie thuộc Pháp tại Châu Đại Dương.

Đây là một ngôn ngữ thuộc nhóm Đông Polynesia, có quan hệ gần gũi với các ngôn ngữ bản địa khác tại Polynésie thuộc Pháp và cũng có qun hệ với các ngôn ngữ như tiếng Rarotonga, tiếng Maori và tiếng Hawaii.

Tiếng Tahiti được sao chép lần đầu bởi những người truyền giáo của Hội Truyền giáo Luân Đôn vào đầu thế kỷ 19. Tại Polynésie thuộc Pháp, đây là ngôn ngữ nổi bật nhất của người Polynesi bản địa, bao gồm:
Tiếng Pa'umotu (reo Pa'umotu), gồm 7 phương ngữ nói ở Quần đảo Tuamotu
Tiếng Marquesas, nói ở Quần đảo Marquesas
Tiếng Austral tại Quần đảo Austral
Tiếng Mangavera tại Quần đảo Gambier

Chỉ dẫn

Một số cụm từ cơ bản tiếng Tahiti

Số 
Tahiti hiện thời chỉ sử dụng các từ số có nguồn gốc của Tiếng Pháp: Un, Deux, Trois...,.

Tháng

Tham khảo 

Y. Lemaître, Lexique du tahitien contemporain, 1973. ISBN 2-7099-0228-1
 same; 2nd, reviewed edition, 1995. ISBN 2-7099-1247-3
T. Henry, Ancient Tahiti – Tahiti aux temps anciens
D.T. Tryon, Conversational Tahitian; ANU 1970
Tahitian–English dictionary
Tahitian Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh list appendix)
Académie Tahitienne — Fare Vāna’a 
Puna Reo — Cultural Association, English section too

Liên kết ngoài 

Nhóm ngôn ngữ Tahitic
Ngôn ngữ tại châu Đại Dương
Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Ngôn ngữ động-chủ-tân
Ngôn ngữ tại Polynésie thuộc Pháp
Quần đảo Société
Danh sách tập phim Blood+

Đây là một danh sách cá tập hoàn chỉnh cho anime Blood+ của Production I.G. Được công chiếu tại Nhật Bản vào ngày 8 tháng 10 năm 2005 trên MBS/TBS với một tập phim mới phát sóng hàng tuần cho đến tập cuối cùng phát sóng ngày 23 tháng 9 năm 2006, tổng cộng là 50 tập. Xê-ri được đạo diễn bởi Junichi Fujisaku và các thiết kế nhân vật gốc bởi Hashii Chizu. Mỗi mùa phim có nhạc mở đầu và kết thúc riêng biệt từ nhiều nghệ sĩ, với tập cuối cùng sử dụng nhạc kết thúc của mùa một. Xê-ri cũng đồng thời được phát sóng trên Animax, vệ tinh kênh tiếng Nhật của Sony, và mạng lưới của họ tại khu vực Đông Nam Á và Nam Á.

Thông qua bộ phận quốc tế của Sony, Blood + đã được cấp phép để phân phối tại nhiều khu vực. Bản phụ đề tiếng Anh của xê-ri, được phát sóng tại Hoa Kỳ qua kênh Cartoon Network Adult Swim  từ ngày 11 tháng 3 năm 2007 cho đến ngày 23 tháng 3 năm 2008. Region 1 DVD đầu tiên được phát hành tại Bắc Mỹ vào ngày 4 tháng 3 năm 2008, với một bản phát hành đồng thời một khối lượng năm tập phim duy nhất và một bộ 25 tập Blood+ Part One.

Xê-ri được phát hành với Region 2 DVD ở Nhật Bản bởi Aniplex trong 13 tập cá nhân với bốn tập phim mỗi đĩa, trừ vol đầu tiên chỉ có hai tập. Vol đầu tiên đầu tiên được phát hành ngày 21 tháng 12 năm 2005 và cuối cùng vào ngày 29 tháng 11 năm 2006. Tất cả các vol có các bài hát tiếng Nhật không có phụ đề. Sony Entertainment đã bắt đầu phát hành bản tiếng Anh của xê-ri từ ngày 4 tháng 3 năm 2008. Sony ra mắt hai phiên bản đồng thời: một vol có chứa 5 tập đầu tiên và 6 đĩa phiên bản đặc biệt chứa 25 tập đầu tiên với một vài extra đặc biệt. Một bộ thứ, mà sẽ có 25 tập còn lại và phần mở rộng hơn, phát hành ngày 20 tháng 10 năm 2009.

Anime sử dụng 8 nhạc nền, 4 bài mở và 4 bài kết thúc. Đối với mùa đầu tiên của Blood +, nhạc mở đầu là  bởi Takahashi Hitomi và nhạc kết thúc là  bởi Hajime Chitose. "Seasons’ Call" của Hyde là mở đầu của mùa 2 và "Cry No More" của Nakashima Mika là nhạc kết thúc. Đối với mùa 3, nhạc mở đầu là "Colors of the Heart" của Uverworld và kết thúc là bài "This Love" của Angela Aki. Mùa 4 sử dụng  của Jinn là nhạc mở đầu cùng với "Brand New Map" của K là nhạc kết thúc. Tuy nhiên tập cuối cùng lại dùng "The Things I Pass Down" cho đoạn kết thúc.

Tập

Mùa 1

Mùa 2

Mùa 3

Mùa 4

Chú thích

Liên kết ngoài
 Official website  
 MBS Blood+ website 
 Production I.G official English website
 Official Sony web site 
 Official Adult Swim Blood+ website 
 

Danh sách tập phim anime
Hồng Hy Quan

Hồng Hy Quan 洪熙官 (chữ Hán: 洪熙官, phiên âm: Hung Hei-Gun, sinh 1745- mất 1825; sinh tại Hoa Đô, Quảng Đông, Trung Quốc) là một cao thủ võ thuật xuất thân từ nam Thiếu Lâm dưới thời nhà Thanh. Ông người đã sáng lập ra môn tuyệt kỹ võ thuật Hồng Gia quyền.

Tiểu sử 
Hồng Hy Quan xuất thân từ một gia đình buôn trà. Sau khi người Mãn Châu chiếm được Trung nguyên, ông đi tu và là một đệ tử tục gia của Chí Thiện thiền sư (至善 - Jee Sin) trụ trì tại chùa Nam Thiếu Lâm ở tỉnh Phúc Kiến vào đầu thời kỳ vua Càn Long nhà Thanh. Tại đây ông có dịp trao đổi, trau dồi thêm võ nghệ với Phương Thế Ngọc để hoàn thiện các kỹ năng của mình. Sau khi chùa Thiếu Lâm Nam Phái Phúc Kiến bị quân nhà Thanh đốt phá, Hồng Hy Quan đã rời chùa Nam Thiếu Lâm trở về thành phố Phật Sơn quê ông thuộc tỉnh Quảng Đông và mở võ quán truyền bá Thiếu Lâm quyền. Nhưng để giấu tung tích ông đã gọi môn võ này là Hồng Quyền (Hung Kuen) hay Hồng Gia Quyền (Hung Gar Kuen). Ông cũng là một lãnh tụ của Thiên Địa hội tức Hồng Hoa hội.

Hồng Gia Quyền 

Ông đã sáng tạo ra môn võ Hồng Gia quyền trên căn bản của võ học Thiếu Lâm công với những điều ông ngộ ra được từ thiên nhiên như bài hổ hình quyền sau khi quan sát con hổ đánh nhau, bắt mồi. Sau đó võ công này được truyền bá đặc biệt là nhờ công lao của Hoàng Phi Hồng và Lâm Thế Vinh sau này.

Trong văn hóa 
Hình ảnh của ông được tái hiện trong bộ phim truyền hình của ATV Hồng Kông mang tên: Hồng Hy Quan do diễn viên Chân Tử Đan thủ vai. Trong lĩnh vực điện ảnh, Lý Liên Kiệt cũng từng vào vai Hồng Hy Quan cùng với Tạ Miêu.

Tham khảo 

 Beginning Shaolin Hung-Gar Kung Fu - John Leong
 Hung Gar Kung Fu: Chinese art of self defense - Bucksam Kong and Eugene H. Ho, copyright 1973 Ohara Publications Inc.
 The Tiger/Crane Form of Hung Gar Kung Fu - Bucksam Kong, copyright 1983 Ohara Publications Inc.
 Kung Fu Magazine - Sept.1999, Pacific Rim publications, Arnaldo Ty Nunez

Võ sư Trung Quốc
Văn hóa dân gian Trung Hoa
Nhân vật văn học Trung Quốc
Người Trung Quốc giả tưởng
Bože Pravde

Bože Pravde (tiếng Serbia Kiril: Боже правде, tiếng Việt: Chúa của công lý) là quốc ca Serbia. Nó được sáng tác năm 1872 bởi 2 nhạc sĩ Davorin Jenko & Jovan Đorđević.

Lời

Tiếng Serbia

La tinh hóa 
I

Bozhe pravde, ti shto spase

od propasti dosad nas,

chui i odsad nashe glase

i od sad nam budi spas.

Motshnom rukom vodi, brani

budutshnosti srpske brod,

𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani,

srpske zemlye, srpski rod! 𝄇

II

Slozhi srpsku bratshu dragu

na svak dichan slavan rad,

sloga bitshe poraz vragu

a nayyachi srpstvu grad.

Nek na srpskoi blista grani

bratske sloge zlatan plod,

𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani

srpske zemlye, srpski rod! 𝄇

III

Nek na srpsko vedro chelo

tvog ne padne gneva grom

Blagoslovi Srbu selo

polye, nyivu, grad i dom!

Kad nastupe borbe dani

k pobedi mu vodi hod

𝄆 Bozhe spasi, Bozhe hrani

srpske zemlye, srpski rod! 𝄇

IV

Iz mrachnoga sinu groba

srpske slave novi syai

nastalo ye novo doba

Novu sretshu, Bozhe dai!

Otadzhbinu srpsku brani

petvekovne borbe plod

𝄆 Bozhe spasi, Bozhe brani

moli ti se srpski rod! 𝄇

Dịch sang tiếng Việt

Chúa của công lý, ơn Người đã cứu chúng con

Từ trong vực thẳm nô lệ sâu nhất,

Lắng nghe tiếng nói của những người con nơi đây

Giúp đỡ chúng con trong quá khứ.

Bằng bàn tay mạnh mẽ của Người

Người vẫn bảo vệ chúng con trên con đường gập ghềnh,

𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,

Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆

II

Mong sao anh em ta đoàn kết bình yên

Tình yêu thương sẽ không bao giờ thất bại,

Mong sao bọn thù địch đáng ghét kia

Đừng chiến thắng quân đội chúng ta.

Hãy để cho những quả ngọt của tình thống nhất

Kết trên những ngọn cây của ân sủng tự do,

𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,

Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆

III

Ôi Thượng đế! Bọn địch hãy tránh xa sự báo thù của Người

Cơn bão mà Người giáng xuống

Xin Người hãy phù hộ từng ngôi làng Serbia

Từng ngọn núi, cánh đồng, thành phố và ngôi nhà!

Khi người chỉ huy của chúng con xông pha trận mạc

Và chiến thắng dẫn đường cho ông ấy

𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,

Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆

IV

Những người con từ trong nấm mồ trỗi dậy

Và vinh quang mới của Serbia được sinh ra

Kỷ nguyên mới mở ra trên đất nước này

Mong đất nước được Chúa phù hộ!

Người đã bảo vệ quê hương Serbia này

Đây là thành quả năm trăm năm đấu tranh

𝄆 Xin Chúa hãy cứu rỗi và nuôi dưỡng,

Đất nước Serbia, con đường Serbia! 𝄆

Tham khảo

Quốc ca
Quốc ca châu Âu
Biểu tượng quốc gia Serbia
Văn hóa Cộng hòa Srpska
Bài hát năm 1872
Nhạc khúc Si giáng trưởng
Văn hóa Serbia
Vương quốc Serbia
¿Dónde Estás Corazón?

"¿Dónde Estás Corazón?" (trong Tiếng Việt là Tình yêu, ngươi ở đâu?) là ca khúc của ca sĩ người Colombia Shakira được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1994.

Thông tin bên lề
Ca khúc này lần đầu tiên xuất hiện trong một album tuyển tập mang tên Nuestro Rock (Nhạc Rock của chúng tôi), được phát hành ở quê hương của cô, Colombia. Ca khúc này chính là bài hát nổi bật nhất trong album, và nhất là video được quay cho bài hát do đạo diễn Oscar Azula & Julian Torres. Khiến ca khúc trở thành một cú "hit" ở Colombia. Nhờ thành công của ca khúc quá lớn, hãng đĩa Sony Music cho cô một cơ hội để thu âm và phát hành album mới. Cuối cùng, bài hát đã được nằm trong album Pies Descalzos, và trở thành đĩa đơn thứ năm khi được phát hành lại vào năm 1996 tại Mĩ Latin. Ca khúc được hòa âm lại trong album The Remixes (1997) và được có mặt trong album tuyển tập ca khúc hay nhất của Shakira mang tên Grandes Éxitos (2002).

Video ca nhạc
Video ca nhạc đầu tiên của ca khúc được thực hiện dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Oscar Azula & Julian Torres. Trong video, Shakira trình diễn ca khúc trong nền màu trắng và đen, sau đó cô nhảy trong chiếc đầm bạc với khung cảnh đầy màu sắc. Video này chỉ được trình chiếu riêng tại Colombia.

Video ca nhạc thứ hai được đạo diễn bởi Gustavo Garzón, trong video này, Shkira đang cầm một vài tấm ảnh, ngồi trên một chiếc ghế màu đỏ, hát trong mưa và một số diễn viên trong một số cảnh khác.

Vị trí
Phiên bản hòa âm lại

Tham khảo

Ca khúc năm 1996
Bài hát của Shakira
Ca khúc Tây Ban Nha
Bài hát năm 1995
Đĩa đơn năm 1996
Đĩa đơn đầu tay
Bài hát tiếng Tây Ban Nha
Đĩa đơn của Sony Music Entertainment
Cá voi trắng

Cá voi trắng (danh pháp hai phần: Delphinapterus leucas) là một loài cá voi, là một trong hai thành viên của họ Monodontidae. Kích cỡ của chúng dài đến . Chúng phân bố không liên tục quanh cực ở Bắc Cực và tiểu vùng biển Bắc Cực từ 50 ° đến 80 ° Bắc, đặc biệt dọc theo bờ biển của Alaska, Canada, Greenland, và Nga. Phạm vi phân bố cực nam của phạm vi của chúng bao gồm quần thể cô lập ở cửa sông St Lawrence sông và vịnh hẹp Saguenay, xung quanh làng Tadoussac, Quebec, ở Đại Tây Dương và Đồng bằng sông Amur, quần đảo Shantar và các vùng biển xung quanh đảo Sakhalin trong vùng biển Okhotsk.

Trong văn học của Mỹ có hư cấu về một con cá voi trắng khổng lồ Moby Dick làm kinh hoàng đoàn người đi săn cá voi.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 
 
 Beluga Delphinapterus leucas trên Encyclopædia Britannica

L
Động vật được mô tả năm 1776
Động vật có vú châu Á
Động vật có vú Canada
Động vật có vú châu Âu
Động vật có vú Bắc Mỹ
Động vật có vú Nga
Động vật có vú Mỹ
Họ Kỳ lân biển
Thiên niên kiện lá lớn

Thiên niên kiện lá lớn hay thiên niên kiện to (danh pháp hai phần: Homalomena gigantea) là loài thực vật thuộc họ Ráy.

Một số tài liệu cho rằng Homalomena gigantea là tên đồng nghĩa của Homalomena pendula.

Đặc điểm nhận dạng 
Cây thảo sống nhiều năm, thân rễ thường nằm sát mặt đất hoặc mọc thẳng, cao tới 1 m hoặc hơn; vỏ màu nâu hay nâu đen; đường kính 2,5 - 3,5 cm. Lá có cuống, mọc tập trung ở ngọn; cuống dài 30 – 40 cm; phiến lá hình tim rộng, 30 - 40 x 20 – 30 cm. Cụm hoa bông mo gồm 1 - 2 cái, mọc ở kẽ lá; cuống dài 20 – 23 cm; mo dài 12 cm; buồng dài 6 – 12 cm; phần mang hoa cái 2,5 – 4 cm, bầu có nhiều no•n; phần mang hoa đực 3,5 – 8 cm, nhị nhóm 4, nhị lép tạo thành đầu tròn. Quả mọng, khi chín màu đỏ. Thân rễ khi bẻ ra thấy nhiều xơ (cứng), có mùi thơm đặc biệt.

Sinh học và sinh thái 
Mùa hoa quả tháng 7 - 12. Nhân giống tự nhiên chủ yếu từ hạt, có khả năng tái sinh dinh dưỡng khoẻ. Cây đặc biệt ưa ẩm và ưa bóng, thường mọc dưới tán rừng kín thường xanh - dọc theo các bờ khe suối hay trên đất lầy thụt trong rừng, ở độ cao tới 700 m.

Phân bố 
Trong nước: Lâm Đồng (Di Linh: Đinh Trang Hoà, Đinh Trang Thượng, Đạ H'uoai, Đạ Têh), Phú Yên (Tuy Hoà: Rừng Suối Lạnh, x• Hoà Thịnh), Đồng Nai.

Thế giới: Ấn Độ, Nêpan, Trung Quốc.

Giá trị 
Là loài tương đối hiếm đối với Việt Nam. Thân rễ được sử dụng như loài Homalomena occulta (Lour.) Schott làm thuốc chữa đau nhức xương khớp, kích thích tiêu hoá, chống nôn. Thân rễ và lá tươi dùng ngoài chữa tụ máu (do ng•), bong gân, sai khớp...; tinh dầu làm hương liệu.

Tình trạng 
Đang bị khai thác, nạn phá rừng trực tiếp xâm hại nơi sống.

Phân hạng: VU A1c, B1+2b,c

Biện pháp bảo vệ 
Khoanh bảo vệ khu vực rừng Suối Lạnh (x• Hoà Thịnh - Tuy Hoà - Phú Yên) có thiên niên kiện lá to mọc tập trung. Chỉ khai thác cây có chiều dài trên 30 cm; chừa lại phần gốc cho cây tái sinh. Trồng được dưới tán rừng ẩm; trồng bằng thân rễ.

Chú thích

G
Thực vật Việt Nam