Châu Phong

Châu Phong là một xã thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý 

Xã Châu Phong có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Long Phú
Phía tây giáp phường Châu Đốc
Phía nam giáp xã Hòa Lạc
Phía bắc giáp xã Tân An và xã Vĩnh Hậu.

Xã Châu Phong có diện tích 49,28 km², dân số năm 2024 là 56.322 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Lịch sử 
Thời Tự Đức, đất Châu Phong thuộc thôn Vĩnh Hậu, huyện Đông Xuyên, phủ Tân Thành, tỉnh An Giang. Sau khi thực dân Pháp chiếm Nam Kỳ, đã tổ chức lại hành chính vùng đất thuộc địa.

Năm 1868, thành lập hạt thanh tra Châu Đốc thuộc Nam Kỳ.

Năm 1900, nâng hạt thanh tra Châu Đốc lên thành tỉnh Châu Đốc. Địa bàn Châu Phong ngày nay khi đó nằm trên vùng giáp ranh của tổng An Lương và tổng An Thành thuộc tỉnh Châu Đốc.

Năm 1903, chính quyền thực dân Pháp thành lập quận Tân Châu thuộc tỉnh Châu Đốc.

Năm 1917, thành lập quận Châu Thành thuộc tỉnh Châu Đốc.

Năm 1919, đổi tên quận Châu Thành thuộc tỉnh Châu Đốc thành quận Châu Phú.

Năm 1939, lại đổi quận Châu Phú thuộc tỉnh Châu Đốc thành quận Châu Thành.

Suốt thời kỳ Pháp thuộc, đất Châu Phong ngày nay nằm chồng lấn trên cả quận Tân Châu và quận Châu Thành/Châu Phú, tỉnh Châu Đốc.

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143/VN. Theo đó, hợp nhất tỉnh Châu Đốc và tỉnh Long Xuyên thành tỉnh An Giang.

Ngày 8 tháng 9 năm 1964, Thủ tướng chính quyền mới của Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 246/NV về việc quy định kể từ ngày 1 tháng 10 năm 1964 về việc tái lập tỉnh Châu Đốc trên cơ sở các quận An Phú, Châu Phú, Tân Châu, Tịnh Biên, Tri Tôn của tỉnh An Giang trước đó. Địa bàn xã Châu Phong ngày nay gần tương ứng với địa phận xã Châu Phong thuộc quận Châu Phú và xã Phú Vĩnh thuộc quận Tân Châu thuộc tỉnh Châu Đốc.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
 Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc, tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt của tỉnh Long Xuyên), tỉnh Sóc Trăng thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm tỉnh Long Xuyên (trừ huyện Thốt Nốt và tỉnh Châu Đốc) và phía Tây tỉnh Long Châu Tiền.
 Tỉnh Rạch Giá (bao gồm 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, huyện Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Hậu Giang.
 Hợp nhất tỉnh Kiến Phong và tỉnh Sa Đéc (trừ huyện Chợ Mới) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp.
 Hợp nhất 5 huyện: Châu Phú, Châu Thành X, Huệ Đức Tịnh Biên, Tri Tôn và 3 thị xã: Châu Đốc, Long Xuyên, Tân Châu của tỉnh Long Châu Hà; 2 huyện: An Phú, Phú Tân của tỉnh Long Châu Tiền; huyện Chợ Mới của tỉnh Sa Đéc và tỉnh An Giang (trừ huyện Thốt Nốt) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh An Giang.
 Thành lập huyện Phú Châu thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở hợp nhất thị xã Tân Châu và huyện An Phú thuộc tỉnh Long Châu Tiền.
 Xã Châu Phong và xã Phú Vĩnh thuộc huyện Phú Châu.
 Hợp tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Châu Thành A, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Ngày 12 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 8-HĐBT về việc thành lập xã Lê Chánh thuộc huyện Phú Châu trên cơ sở tách ấp Vĩnh Thạnh của xã Châu Phong và ấp Phú Hữu của xã Phú Vĩnh.

Ngày 13 tháng 11 năm 1991, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 373-HĐBT về việc:
 Chia huyện Phú Châu thuộc tỉnh An Giang thành hai huyện An Phú và Tân Châu.
 Các xã Châu Phong, Lê Chánh, Phú Vĩnh thuộc huyện Tân Châu.

Ngày 24 tháng 8 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 40/NQ-CP về việc:
 Điều chỉnh 364 ha diện tích tự nhiên và 9.072 nhân khẩu của xã Phú Hiệp thuộc huyện Phú Tân vào xã Châu Phong thuộc huyện Tân Châu quản lý.
 Xã Châu Phong có 2.143 ha diện tích tự nhiên và 26.351 nhân khẩu.
 Điều chỉnh 182 ha diện tích tự nhiên và 152 nhân khẩu của xã Lê Chánh thuộc huyện Tân Châu vào xã Phú Hiệp thuộc huyện Phú Tân quản lý.
 Xã Lê Chánh còn lại 1.503 ha diện tích tự nhiên và 9.245 nhân khẩu.
 Điều chỉnh 319 ha diện tích tự nhiên và 455 nhân khẩu của xã Phú Vĩnh thuộc huyện Tân Châu vào xã Phú Long thuộc huyện Phú Tân quản lý.
 Xã Phú Vĩnh còn lại 1.452 ha diện tích tự nhiên và 12.466 nhân khẩu.
 Thành lập thị xã Tân Châu thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ huyện Tân Châu.
 Các xã Châu Phong, Lê Chánh, Phú Vĩnh thuộc thị xã Tân Châu.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sáp nhập tỉnh Kiên Giang vào tỉnh An Giang.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025. Theo đó, thành lập phường, xã thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số người của xã Châu Phong, xã Lê Chánh, xã Phú Vĩnh thuộc thị xã Tân Châu.

Xã Châu Phong có 49,28 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 56.322 người.

Xã hội 
Ngoài người Kinh, xã Châu Phong có đông đảo người Chăm sinh sống tại các ấp Phũm Xoài, Châu Giang.

Văn hóa 
 Đình thần Châu Phong (đình Vĩnh Hậu)
 Làng Chăm Châu Giang.

Chú thích

Tham khảo