Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chăn nuôi

Chăn nuôi là một ngành quan trọng của nông nghiệp hiện đại, nuôi lớn vật nuôi để sản xuất những sản phẩm như: thực phẩm, lông, và sức lao động. Sản phẩm từ chăn nuôi nhằm cung cấp lợi nhuận và phục vụ cho đời sống sinh hoạt của con người. Chăn nuôi xuất hiện lâu đời trong nhiều nền văn hóa khác nhau kể từ khi loài người chuyển đổi từ lối sống săn bắn hái lượm sang định canh định cư.

Lịch sử
Việc chăn nuôi các loài vật bắt nguồn từ quá trình chuyển đổi lối sống của loài người sang định canh định cư chứ không còn sinh sống kiểu săn bắt hái lượm. Con người đã biết thuần hóa động vật và kiểm soát các điều kiện sống của vật nuôi. Dần theo thời gian, các hành vi tập thể, vòng đời, và sinh lý của vật nuôi đã thay đổi hoàn toàn. Nhiều động vật trong trang trại hiện đại không còn thích hợp với cuộc sống nơi hoang dã nữa. Chó đã được thuần hóa ở Đông Á khoảng 15.000 năm, dê và cừu đã được thuần hóa khoảng 8000 trước Công nguyên ở châu Á. Lợn được thuần từ 7000 trước Công nguyên ở Trung Đông và Trung Quốc. Bằng chứng sớm nhất của ngựa thuần là khoảng năm 4000 TCN.

Từ gia súc (en:cattle) có nguồn gốc từ tiếng Anh cổ là "chatel", có nghĩa là tất cả các loại tài sản cá nhân di động (động sản, en:chattel), được phân biệt với các bất động sản không di chuyển được .

Các giống vật nuôi

Vai trò của chăn nuôi
 Cung cấp thực phẩm (thịt, trứng, sữa).
 Cung cấp phân bón.
 Cung cấp sức kéo.
 Cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp,y học...
 Có giá trị xuất khẩu
 Cung cấp nguồn hàng xuất khẩu.
 Tận dụng phế phẩm cho các ngành công nghiệp, nông nghiệp.
 Gắn với nhiều hoạt động văn hóa: chọi trâu, đua ngựa...

Các lĩnh vực chăn nuôi chính
 Chăn nuôi gia súc (Trâu, bò, dê, cừu, lừa, ngựa, lạc đà...), chăn nuôi bò sữa.
 Nuôi lợn.
 Chăn nuôi gia cầm
 Chăn nuôi các loài vật khác.

Xem thêm
 Chăn thả
 Chăn nuôi thả vườn
 Chăn nuôi dưới tán rừng
 Chăn thả bảo tồn
 Chăn thả luân canh
 Chăn thả quá mức
 Đồng cỏ chăn thả gia súc
 Đồng cỏ
 Trang trại
 Đất nông nghiệp

Chú thích

Tham khảo
 Saltini Antonio, Storia delle scienze agrarie, 4 vols, Bologna 1984-89, ISBN 88-206-2412-5, ISBN 88-206-2413-3, ISBN 88-206-2414-1, ISBN 88-206-2415-X
 Clutton Brock Juliet, The walking larder. Patterns of domestication, pastoralism and predation, Unwin Hyman, London 1988
 Clutton Brock Juliet, Horse power: a history of the horse and donkey in human societies, National history Museum publications, London 1992
 Fleming G., Guzzoni M., Storia cronologica delle epizoozie dal 1409 av. Cristo sino al 1800, in Gazzetta medico-veterinaria, I-II, Milano 1871-72
 Hall S, Clutton Brock Juliet, Two hundred years of British farm livestock, Natural History Museum Publications, London 1988
 Janick Jules, Noller Carl H., Rhykerd Charles L., The Cycles of Plant and Animal Nutrition, in Food and Agriculture, Scientific American Books, San Francisco 1976
 Manger Louis N., A History of the Life Sciences, M. Dekker, New York, Basel 2002

sinh học
Chăn nuôi
Động vật và con người
Gia súc
Cầu Nguyễn Hoàng (định hướng)

Cầu Nguyễn Hoàng là cây cầu bắc qua sông Hương tại thành phố Huế, Việt Nam. Ngoài ra, đây còn là tên gọi cũ của một số cây cầu khác tại Việt Nam như:

Cầu Trường Tiền tại Huế
Cầu Nguyễn Văn Trỗi tại Đà Nẵng

Cầu tại Việt Nam
Cầu Mống

Cầu Mống hay cầu Arc-en-ciel là một cây cầu bắc qua kênh Bến Nghé, nối liền giữa Quận 1 và Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây được coi là một trong những cây cầu cổ xưa nhất tại thành phố này.

Cầu do Công ty vận chuyển hàng hải Messageries Maritimes của Pháp bỏ vốn xây dựng vào năm 1893-1894, dài 128 mét, rộng 5,2 mét, lề bộ hành rộng 0,5 mét, xây bằng thép kiên cố. Cầu làm theo kiểu vồng mống nên cho nên dân gian gọi là cầu Mống và tên tiếng Pháp là Arc-en-ciel nghĩa cầu vồng.

Trong giai đoạn thi công Đại lộ Đông - Tây và Đường hầm sông Sài Gòn, cầu Mống được tháo dỡ hoàn toàn, sau khi công trình này hoàn tất thì cầu Mống đã được lắp ghép lại theo nguyên bản và gia cố thêm phần trụ móng kèm trang bị chiếu sáng mỹ thuật.

Chú thích

Mống
Quận 1
Quận 4
Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh
Pin quả chanh

Pin quả chanh là một thiết bị dùng trong thí nghiệm được trình bày trong nhiều quyển sách về khoa học trên khắp thế giới. Nó bao gồm hai vật bằng kim loại, như cây đinh tráng kẽm và đồng xu bằng đồng, ghim vào một quả chanh. Đồng xu đóng vai trò điện cực dương (cathode) còn cây đinh thì đóng vai trò điện cực âm (anode). Hai điện cực này tạo ra một phản ứng điện hóa dẫn đến hình thành một hiệu điện thế.

Mục đích của thí nghiệm này là giúp cho sinh viên hiểu được cách hoạt động của pin điện hóa. Sau khi mẫu pin đã được gắn kết, một máy đo điện sẽ được dùng để đo đạc hiệu điện thế sinh ra. Để có một hiệu ứng trực quan hơn, vài quả chanh được mắc nối tiếp có thể được dùng để thắp sáng một bóng đèn LED tiêu chuẩn. Đèn dây tóc thường không được sử dụng bởi vì pin quả chanh không thể tạo ra được cường độ dòng điện đủ lớn cho bóng đèn loại này. Đồng hồ điện tử cũng hoạt động tốt, và một số nhà sản xuất đồ chơi cũng cung cấp các bộ đồ chơi có đồng hồ chạy bằng hai viên pin quả chanh hay pin khoai tây.

Năng lượng cung cấp cho mạch điện có từ việc khử các ion kim loại trên điện cực. Một cách đơn giản, trái chanh đã cung cấp điều kiện cho phản ứng xảy ra. Trong pin trái chanh, cả hai quá trình oxy hóa và khử đều diễn ra. Ta xét ví dụ về pin chạy bằng đồng và kẽm. Ở anode, kẽm bị oxy hóa như sau:
Zn → Zn2+ + 2 e-.

Ở cathode, hydro bị khử:
2H++ 2e- → H2.

Khoai tây, táo, hay bất kỳ loại hoa quả nào có chứa acid hay chất điện phân đều có thể dùng được, nhưng thường nhất là chanh vì nó chứa nhiều acid hơn hết. Một số cặp kim loại khác, như magnesi-đồng, có hiệu năng cao hơn: ví dụ, dùng một mảnh magnesi thay cho kẽm sẽ giúp tăng điện áp từ 1.1 V lên 1.6 V. (Mức điện áp còn tùy thuộc vào loại chanh.) Song, kẽm và đồng được dùng nhiều hơn cả vì chúng an toàn hơn và dễ kiếm hơn.

Mô tả bằng video 
Lemon Battery
Orange Battery 
Potato Battery

Xem thêm 
Pin điện hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài 
EduMation 
 Potato battery 

Pin
Electron
Nguyễn Thành Nam (doanh nhân)

Nguyễn Thành Nam (sinh 17 tháng 8 năm 1961 tại Nam Định) là một doanh nhân Việt Nam, cựu Tổng Giám đốc FPT và hiện là Phó Chủ tịch HĐQT trường Đại học FPT. Ông có học vị tiến sĩ toán tại Liên Xô.

Tiểu sử
Ông sinh tại Nam Định nhưng quê ở huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông là anh cả trong một gia đình có 3 anh em trai.

Học vấn 
Ông từng là học sinh trường THCS Trần Đăng Ninh Thành phố Nam Định. Ông còn là cựu học sinh Khối chuyên Toán, Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên khóa 11 (1976-1979). Năm 1988, ông bảo vệ luận án tiến sĩ toán tại trường Đại học Lomonosov, Liên Xô.

Sự nghiệp 
Ngày 13 tháng 9 năm 1988 sau khi ông về nước và đã cùng với 12 người khác, đứng đầu là Trương Gia Bình, sáng lập ra FPT.

Từ 1988 đến 1994, ông là giám đốc dự án. Từ 1995 đến 1999, Nguyễn Thành Nam là giám đốc Trung tâm Giải pháp Phần mềm của FPT. Từ 2000 đến 2004, ông là giám đốc Trung tâm Xuất khẩu Phần mềm của FPT. Từ 2005, ông trở thành thành viên Hội đồng quản trị của FPT, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Phần mềm FPT (FSOFT) hiện nay là Công ty TNHH Phần mềm FPT (FPT Software).

Từ 13 tháng 4 năm 2009 đến 23 tháng 2 năm 2011, Nguyễn Thành Nam giữ chức Tổng giám Đốc FPT. Người kế nhiệm ông là Trương Đình Anh.

Hiện tại ông Nguyễn Thành Nam là Cố vấn Sáng tạo của Tập đoàn FPT đồng thời là Phó Chủ tịch HĐQT trường Đại học FPT.

Với biệt danh "Nam già", ông còn được coi là thủ lĩnh phong trào của Tập đoàn FPT đồng thời là nhân vật nối tiếng, biểu trưng cho văn hóa STCo FPT.

Xem thêm 
FPT
Trương Gia Bình

Tham khảo

Liên kết ngoài
FPT thay Tổng Giám đốc 

Sinh năm 1961
Người Nam Định
Người Quảng Nam
Tập đoàn FPT
Doanh nhân Việt Nam
Lãnh đạo doanh nghiệp
Học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Albbruck

Albbruck là một village in the district of Waldshut ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 39,69 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 7323 người.

Thành phố kết nghĩa 
  Carmignano di Brenta, Ý (1965)

Tham khảo

Cửa khẩu Đức-Thụy Sĩ
Họ Mây nước

Họ Mây nước (danh pháp khoa học: Flagellariaceae) là một họ nhỏ trong thực vật có hoa. Họ này ít được các nhà phân loại học công nhận.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998), công nhận họ này và gán nó vào bộ Poales trong nhánh Thài lài (commelinids) của nhóm thực vật một lá mầm (monocots). Họ này chỉ chứa 1 chi duy nhất, với 4 loài, được tìm thấy trong các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của Cựu thế giới và Australia.

Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt họ này trong bộ Restionales.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Ghi chú

Liên kết ngoài
Flagellariaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: 10-4-2009. http://delta-intkey.com .
Monocot families (USDA)
Flagellariaceae trong Quần thực vật Trung Hoa
Florabase (Tây Australia) 
Phân loại trên NCBI
Liên kết tại CSDL 

Bộ Hòa thảo
Rapu-Rapu

Rapu-rapu là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 36.920 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Rapu-rapu được chia thành 34 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Santo Domingo, Albay

Santo Domingo là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số của Philipin năm 2015, đô thị này có dân số 34.967 người trong. 
Đô thị này có các bãi biển và các khu nghỉ dưỡng.

Các khu phố (barangay) 

Santo Domingo được chia thành 23 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Polangui

Polangui đô thị loại 1 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 88.221 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Polangui được chia thành 44 khu phố (barangay).

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Tiwi

Tiwi là đô thị hạng 2 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015 của NSO, đô thị này có dân số 53.120 people người trong.
Tại đô thị này có các suối nước nóng. Gần đó có nhà máy điện địa nhiệt.

Các khu phố (barangay) 

Tiwi được chia thành 25 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Pio Duran

Pio Duran là đô thị hạng 3 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 46.693 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Pio Duran được chia thành 33 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Oas

Oas là đô thị hạng 2 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 67.960 người trong.
Kinh tế của đô thị này chủ yếu là nông nghiệp. Các sản phẩm chính gồm gạo, khoai lang, dừa và các loại rau quản.

Các khu phố (barangay) 
Oas được chia thành 53 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Đô thị Oas 
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
Oasnon Forum

Đô thị của Albay
Manito

Manito là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 24.707 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Manito được chia thành 15 khu phố (barangay).

 Balabagon
 Balasbas Fabricante Estate
 Bamban Fabricante Estate
 Buyo Fabricante Estate
 Cabacongan
 Cabit
 Cawayan Fabricante Estate
 Cawit
 Holugan
 It-Ba (Pob.)
 Malobago
 Manumbalay
 Nagotgot Fabricante Estate
 Pawa
 Tinapian

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Malinao, Albay

Malinao là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 45,301 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Malinao được chia thành 29 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Malilipot

Malilipot là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 37.785 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Malilipot được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Libon

Libon là đô thị hạng 2 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 75.172 người trong. Libon được coi như là "Vựa lúa của Albay".
Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, nông sản chính là lúa gạo. Libon có một cảng khu vực đang được xây dựng.

Các khu phố (barangay) 

Libon được chia thành 47 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
 Official Municipal Website of Libon 

Đô thị của Albay
Camalig

Camalig là đô thị hạng 2 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 66.904 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Camalig được chia thành 50 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Albay
Numancia

Numancia là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 31.934 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Numancia được chia thành 17 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
 Numancia Municipal Library

Đô thị của Aklan
Khăn rằn

Khăn rằn là hình ảnh quen thuộc của người Việt sống ở đất Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Chiếc khăn rằn cùng chiếc áo bà ba đã trở thành hình ảnh gần gũi với mọi người, như là một biểu tượng cho người phụ nữ đồng bằng sông Cửu Long cần cù, đáng yêu. Hình ảnh chiếc khăn rằn còn xuất hiện trong hình ảnh quân du kích Việt Nam.

Lịch sử
Chiếc khăn đặc biệt được các chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam đeo để nhận diện.

Khăn rằn có nguồn gốc từ người Khmer,nó đã được chuyển thành thứ trang phục được sử dụng thường xuyên của người Việt ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Chiếc khăn rằn thường có màu đen,trắng;xanh trắng và đôi khi là đỏ trắng. Hai màu này đan chéo nhau, tạo thành ô vuông nhỏ, trải dài khắp mặt khăn và có lẽ các lằn ngang dọc ấy là gốc gác của tên gọi "khăn rằn". Chiếc khăn rằn có chiều dài khoảng 1,2m, rộng chừng 40–50 cm, không cầu kỳ, sặc sỡ mà bình dị, đơn giản.

Bộ phận không rõ nó ra đời từ bao giờ, nhưng nó đã đồng hành cùng những con người thời khai hoang mở cõi phía Nam của Việt Nam.

Trước khi có sự du nhập của các loại trang phục từ phương Tây thì chiếc khăn rằn đóng vai trò chủ chốt trong lối ăn mặc của những người dân xứ này. Không chỉ người lao động lam lũ, mà cả những điền chủ, người giàu có cũng sử dụng nó. Không chỉ có phụ nữ, mà nam giới cũng sử dụng loại khăn này. Phụ nữ vắt gọn khăn trên đầu, còn đàn ông cột ngang trán, chừa hai đuôi khăn nhô lên đầu, nút khăn nằm ở phía trước. Khăn cũng được quàng trên cổ, một đầu thả trước ngực, một đầu thả sau lưng. Đôi khi hai đầu được buông xuôi xuống phía trước, đi với bộ quần áo bà ba làm nên nét đặc trưng rất duyên của cư dân Nam bộ.

Sử dụng

 Nam giới khi làm việc đồng thường lấy khăn buộc ngang trán, lật ngửa hai đầu khăn đưa lên trời để ngăn mồ hôi không chảy xuống mặt mà cản trở công việc. Đến khi mệt, họ bước lên bờ đê, tìm gốc cây tựa lưng nghỉ mệt. Lúc này khăn mới được lột xuống để lau mồ hôi ở trán, ở mặt, ở cổ...
 Các cô gái trong khi cày cấy, hay gánh mạ trên đồng cũng thường quấn khăn ở cổ, nếu đổ mồ hôi thì sẵn có khăn lau ngay.
 Những người lớn tuổi thì sử dụng chiếc khăn rằn như là chiếc khăn không thể thiếu của mình trong mọi việc.

Giá trị
Chiếc khăn rằn là nét đặc trưng riêng cho bản sắc văn hóa của người dân vùng Đông - Tây Nam Bộ ở Việt Nam.

Ngày nay, chiếc khăn rằn còn được sử dụng rộng rãi trong đời sống giới trẻ, trở thành một biểu tượng của những chuyến đi, của sự xê dịch.

Tham khảo

 Vương Hồng Sển - Đất và người Nam Bộ - Nhà xuất bản Phương Nam.

Trang phục Việt Nam
Trang phục nữ Việt Nam
Quân đội nhân dân Việt Nam
Khăn quàng
New Washington

New Washington là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 45.007 người trong. New Washington là nơi sinh của Hồng y Jaime Sin. New Washington có Vườn Sampaguita.

Các khu phố (barangay) 

New Washington được chia thành 16 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Makato

Makato là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 27.262 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Makato được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Madalag

Madalag là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 18.389 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Madalag được chia thành 25 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Libacao

Libacao là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 28.241 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Libacao được chia thành 24 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Aklan

Aklan là một tỉnh của Philippines thuộc Vùng Tây Visayas. Thủ phủ là Kalibo. Tỉnh giáp với Panay về hướng đông nam, Antique về hướng tây nam và Capiz về hướng đông. Aklan đối mặt với tỉnh Romblon về phía bắc qua biến Sibuyan.

Địa lý
Aklan chiếm 1/3 phần phía bắc của hòn đảo Panay. Tỉnh cũng bao gồm đảo Boracay ở đỉnh phía tây bắc. Tỉnh có sự đa dạng về địa lý, từ các bãi cát trắng trên bờ biển, cây đước đến các phong cảnh rừng núi. Aklan có sông Akean với đặc điểm chỉ "sôi hoặc sủi bọt"

Lịch sử
Aklan được cho là tỉnh cổ nhất của đất nước và được tin là được thành lập vào thế kỷ 12 bởi những người định cư từ đảo Kalimantan được dẫn đầu bởi tù trưởng Datu Dinagandan thông qua trao đổi buôn bán với các hòn đảo láng giềng của tỉnh

Người Tây Ban Nha đã thám hiểm khu vực vào năm 1565 và tuyên bố chủ quyền của Tây Ban Nha. Năm 1942, Nhật Bản xâm chiếm Aklan trong Thế chiến II và chiếm đóng cho đến khi bị đánh bại năm 1945 bởi liên quân Philippines và Hoa Kỳ

Aklan trở thành một tỉnh riêng biệt ngày 25/04/1956 khi được tách ra từ tỉnh Capiz

Kinh tế

Tỉnh Aklan được chỉ rõ là tỉnh hạng nhất. Aklan nổi tiếng với Boracay, một hòn đảo nghỉ dưỡng cách 1 km ở phía bắc đỉnh Panay. Nó được biết đến bởi các bãi biển cát trắng và được cho là một trong những điểm đến nổi bật ở Philippines.

Nông nghiệp là nguồn sống chủ yếu ở vùng nội địa trong khi ngư nghiệp là công việc chủ yếu của những người dân ven biển. Những người nghèo cũng thường di cư tới các tỉnh khác, đặc biệt là đến Negros để làm việc trong các đồn điền. Một vài nơi sử dụng cả lao động trẻ em.

Mặc dù có ngành du lịch phát triển mạnh và ngành nông nghiệp khá lớn, tỉnh vẫn còn là một trong những tỉnh nghèo nhất nước với 30% dân cư sống dưới ngưỡng nghèo quốc gia.

Hành chính
Tỉnh gồm có 17 khu đô thị tự trị:

Nhân khẩu

Dân cư
Dân cư chủ yếu trong tỉnh là người Aklanon, thuộc nhóm dân tộc Visayan. Những cư dân khác gồm có người Negrito và một số bộ tộc sống trong vùng sâu. Những người Visayan khác cũng sinh sống ở đây như người Karay-a, Hiligaynon và Capiznon.

Ngôn gnữ
Hầu hết người dân đều nói tiếng Akeanon (hay chính thức được gọi là Aklanon) và một số nói tiếng Mã Lai. Các ngôn ngữ khác là 
Tiếng Ati
Tiếng Hiligaynon
Tiếng Kinaray-a
Tiếng Capiznon

Tôn giáo
Công giáo La Mã là tôn giáo chủ yếu trong tỉnh, tôn giáo này có ảnh hưởng lớn đến. Tuy nhiên, người Ati vẫn theo thuyết vật linh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Chính quyền Aklan 
Aklan News Online 

Tỉnh của Philippines
Lezo, Aklan

Lezo là đô thị hạng 5 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 15224 người trong.

Các khu phố (barangay) 

In the Philippines, Lezo được chia thành 12 khu phố (barangay).

 Agcawilan
 Bagto
 Bugasongan
 Carugdog
 Cogon
 Ibao
 Mina
 Poblacion
 Sta. Cruz
 Sta. Cruz Biga-a
 Silakat-Nonok
 Tayhawan

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Buruanga

Buruanga đô thị hạng 5 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 19.003 người trong.
Đô thị này bị cơn bão Seniang tàn phá nặng nề vào ngày 9-10 tháng 12 năm 2006.

Các khu phố (barangay) 

Buruanga được chia thành 15 khu phố (barangay).

 Alegria
 Bagongbayan
 Balusbos
 Bel-is
 Cabugan
 El Progreso
 Habana
 Katipunan
 Mayapay
 Nazareth
 Panilongan
 Poblacion
 Santander
 Tag-osip
 Tigum

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Batan

Batan là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 32.032 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Batan được chia thành 20 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Banga, Aklan

Banga là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 39.505 người trong. Thị xã này có Aklan State University.

Các khu phố (barangay) 

Banga được chia thành 30 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
 Aklan State University

Đô thị của Aklan
Chi Đỗ quyên

Chi Đỗ quyên, danh pháp khoa học: Rhododendron (từ tiếng Hy Lạp: rhodos, "hoa hồng", và dendron, "cây"), là một chi thực vật có hoa thuộc họ Thạch nam (Ericaceae). Đây là một chi lớn với khoảng 850-1.000 loài và hầu hết các loài đều có hoa rực rỡ. Đỗ quyên là quốc hoa của Nepal. Nhiều loài đỗ quyên được trồng làm cây cảnh. Một số loài có tác dụng chữa bệnh.

Chi Đỗ quyên có đặc điểm là cây bụi và lớn (hiếm), những loài nhỏ nhất cao chừng 10–100 cm, loài lớn nhất, R. giganteum, được ghi nhận là cao tới 30 m. Lá cây xếp theo hình xoắn ốc; kích thước lá có thể từ 1–2 cm tới hơn 50 cm, ngoại lệ là R. sinogrande có lá dài 100 cm. Đỗ quyên có thể là cây thường xanh hoặc cây rụng lá theo mùa. Ở một số loài, mặt dưới lá có phủ vảy hoặc lông tơ. Một số loài nổi tiếng vì hoa nở thành chùm lớn. Có các loài vùng núi có hoa và lá nhỏ, và một số loài nhiệt đới sống bám ở dạng tầm gửi.

Phân bố 
Đỗ quyên là chi có phân bố rất rộng, xuất hiện ở hầu khắp Bắc bán cầu ngoại trừ các vùng khô hạn, và trải dài xuống Nam bán cầu ở Đông Nam Á và vùng bắc Australasia. Độ đa dạng loài cao nhất được tìm thấy ở vùng núi Himalaya từ Uttarakhand, Nepal và Sikkim tới Vân Nam và Tứ Xuyên, ở các vùng núi khác cũng có độ đa dạng cao như ở Đông Dương, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. Ngoài ra, có rất nhiều loài đỗ quyên nhiệt đới gốc Đông Nam Á và Bắc Úc. Người ta đã ghi nhận 55 loài ở Borneo và 164 loài ở New Guinea. Tương đối ít loài hơn có tại Bắc Mỹ và châu Âu. Người ta chưa tìm thấy đỗ quyên ở Nam Mỹ hay châu Phi.
Ở Việt Nam chỉ có vùng núi Sa Pa (tỉnh Lào Cai), Bạch Mã (thành phố Huế), Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc), Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng), Tây Giang (tỉnh Quảng Nam) là những nơi có cây hoa Đỗ Quyên mọc tự nhiên. Riêng trong Vườn quốc gia Hoàng Liên đã có tới 30 loài hoa Đỗ Quyên được phát hiện.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài 

Phân loại bộ Đỗ quyên trên trang Sinh vật rừng Việt Nam

Đỗ quyên
Đỗ quyên

Thực vật Nepal
Thực vật Thái Lan
Thực vật Indomalesia
Cây độc
Thực vật châu Á
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Balete, Aklan

Balete là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 28.920 người trong.

Các khu phố (barangay)

Balete được chia thành 10 khu phố (barangay).

 Aranas
 Arcangel
 Calizo
 Cortes
 Feliciano
 Fulgencio
 Guanko
 Morales
 Oquendo
 Poblacion

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Altavas

Altavas là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Aklan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 24.619 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Altavas được chia thành 14 khu phố (barangay).

 Cabangila
 Cabugao
 Catmon
 Dalipdip
 Ginictan
 Linayasan
 Lumaynay
 Lupo
 Man-up
 Odiong
 Poblacion
 Quinasay-an
 Talon
 Tibiao

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Aklan
Veruela

Veruela là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 43.706 người trong.

Các khu phố (barangay)

Veruela được chia thành 21 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Trento, Agusan del Sur

Trento là đô thị hạng 2 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 51.565 người trong. Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, lâm sản và một số ngành khai mỏ.

Các khu phố (barangay)

Trento được chia thành 16 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Sơ khai địa lý Philippines
Talacogon

Talacogon là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 38.374 người trong.

Các khu phố (barangay)

Talacogon được chia thành 16 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Sibagat

Sibagat là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 30.442 người trong. Thị xã có cự ly 29 km so với Thành phố Butuan. Kinh tế đô thị này chủ yếu là nông nghiệp.

Các khu phố (barangay)

Sibagat được chia thành 24 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
 Sibagat website

Đô thị của Agusan del Sur
Santa Josefa

Santa Josefa là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 26.729 người trong.

Các khu phố (barangay)

Santa Josefa được chia thành 11 khu phố (barangay).

 Angas
 Aurora
 Awao
 Tapaz
 Patrocinio
 Poblacion
 San Jose
 Santa Isabel
 Sayon
 Concepcion
 Pag-asa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
San Luis, Agusan del Sur

San Luis là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 32.109 người trong.

Các khu phố (barangay)

San Luis được chia thành 25 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Rosario, Agusan del Sur

Rosario là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 46.683 người trong.

Các khu phố (barangay)

Rosario được chia thành 11 khu phố (barangay).

 Bayugan 3
 Cabantao
 Cabawan
 Marfil
 Novele
 Poblacion
 Santa Cruz
 Tagbayagan
 Wasi-an
 Libuac
 Maligaya

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Loreto, Agusan del Sur

Loreto là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 42.501 người trong.

Các khu phố (barangay)

Loreto được chia thành 17 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
La Paz, Agusan del Sur

La Paz là đô thị loại 1 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 28.217 người trong.

Các khu phố (barangay)

La Paz được chia thành 15 khu phố (barangay).

 Bataan
 Comota
 Halapitan
 Langasian
 Osmeña, Sr.
 Poblacion
 Sagunto
 Villa Paz
 Angeles
 Kasapa II
 Lydia
 Panagangan
 Sabang Adgawan
 San Patricio
 Valentina

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Esperanza, Agusan del Sur

Esperanza is a 1st class đô thị ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 54.801 người trong.

Các khu phố (barangay)

Esperanza được chia thành 47 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Bunawan

Bunawan là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Agusan del Sur, Philippines. Theo điển tra dân số năm 2008, đô thị này có dân số 32.233 người trong 5.372 hộ.

Các khu phố (barangay)

Bunawan được chia thành 10 khu phố (barangay).

 Bunawan Brook- Rosana Saril.-RHM
 Consuelo- Evelyn Mordeno-RHM
 Libertad- Evelyn Garabato-RHM
 Mambalili- Jean Azarcon-RHM
 Poblacion- Emelia Barrios-RHM
 San Andres- Jean Mordeno-RHM
 San Marcos- Jean Mordeno-RHM
 Imelda- Marilou Manzano-RHM
 Nueva Era- Emelia Barrios- RHM
 San Teodoro- Jessie Mosquera-RHM & Jeannette Nuer-RHM

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Sur
Ngữ hệ Ural

Ngữ hệ Ural là một ngữ hệ gồm khoảng 38 ngôn ngữ được sử dụng bởi chừng 25 triệu người, phần lớn ở miền Bắc lục địa Á-Âu. Những ngôn ngữ Ural với số người nói bản ngữ lớn nhất là tiếng Hungary, tiếng Phần, và tiếng Estonia, lần lượt là ngôn ngữ chính thức của Hungary, Phần Lan, và Estonia, và của Liên minh châu Âu. Những ngôn ngữ Ural khác với số người nói đáng kể là tiếng Erzya, tiếng Moksha, tiếng Mari, tiếng Udmurt, và tiếng Komi, đều là những ngôn ngữ được công nhận chính thức tại nhiều vùng thuộc Nga.

Tên "Ural" xuất phát từ sự thật rằng những khu vực nơi các ngôn ngữ này được sử dụng mở rộng ra từ hai mặt của dãy núi Ural.

Nhóm ngôn ngữ Phần - Ugria đôi khi được dùng như một thuật ngữ đồng nghĩa với ngữ hệ Ural, dù Phần - Ugria thường được hiểu là đã loại đi nhóm ngôn ngữ Samoyed. Những học giả, như Tapani Salminen, không chấp nhận quan điểm truyền thống rằng nhánh Samoyed tách ra khỏi phần còn lại của hệ Ural thường xem Ural và Phần - Ugria là hai thuật ngữ đồng nghĩa.

Lịch sử nghiên cứu

Vấn đề Urheimat
Hiện tại vẫn chưa có sự thống nhất trong giới ngôn ngữ học về quê nhà (Urheimat) cũng như chiều sâu lịch đại của ngữ hệ Ural.

Phân loại

Chữ in nghiêng là những ngôn ngữ không dùng nữa hoặc tên bản địa.
 Finn
 Hungary (Magyar)
 Khanty
 Mansi
 Mari
 Mordvin
 Perm
 Sami
 Samoyed

Có một số bằng chứng về những ngôn ngữ đã tuyệt chủng với phân loại không chắc chắn:
 Merya
 Muromia
 Meshcheria (tới thế kỷ XVI?)

Theo cơ sở Phần - Ugria, phần phía bắc của Nga thuộc châu Âu có thể từng tồn tại nhiều ngôn ngữ tuyệt chủng hơn nữa.

Phân loại truyền thống

Một phân loại truyền thống của ngữ hệ Ural đã tồn tại từ cuối thế kỷ XIX, bởi Donner (1879).

 Yugra
 Hungary
 Ob-Yugra 
 Khanty
 Mansi
 Phần - Perm 
 Perm
 Phần - Volga
 Volga
 Mari
 Mordvin
 Phần - Lapp
 Sami
 Finn

Vào thời của Donner, nhóm ngôn ngữ Samoyed vẫn chưa được biết đến nhiều, và ông không thể xác định vị trí của chúng. Vào đầu thế kỷ XX, khi đã có được nhiều hiểu biết hơn, người ta thống nhất rằng nhóm Samoyed khá tách biệt. Thuật ngữ "Ural" được dùng cho cả họ, "Phần - Ugria" cho những ngôn ngữ nằm ngoài Samoyed. Phần - Ugria và Samoyed được ISO 639-5 liệt kê như những nhánh chính của Ural.

 Hajdú mô tả nhóm Yugra và Volga như những đơn vị thuộc khu vực.
 Austerlitz chấp nhận những nhóm Phần - Ugria và Phần - Perm nông hơn truyền thống, loại bỏ Sami.

Tham khảo 

  The Tenacity of Ethnicity By Marjorie Mandelstam BalzerISBN 978-0-691-00673-4
  Tìm kiếm trên Google Books
 "expression+same-edne"&btnG=Search+Books| Tìm kiếm trên Google Books

Ngôn ngữ tại Nga
Ngôn ngữ chắp dính
Ngữ hệ
Ngôn ngữ tại Estonia
Ngôn ngữ tại Phần Lan
Ngôn ngữ tại Hungary
Tubay

Tubay là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 24.932 người trong.

Các khu phố (barangay)

Tubay được chia thành 13 khu phố (barangay).

 Binuangan
 Cabayawa
 Doña Rosario
 La Fraternidad
 Lawigan
 Poblacion 1
 Poblacion 2
 Santa Ana
 Tagmamarkay
 Tagpangahoy
 Tinigbasan
 Victory
 Doña Telesfora

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Remedios T. Romualdez

Remedios T. Romualdez is a 5th class đô thị ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 16.058 người trong.

Các khu phố (barangay)

Remedios T. Romualdez được chia thành 8 khu phố (barangay).

 Poblacion I (Agay)
 Balangbalang
 Basilisa
 Humilog
 Panaytayon
 San Antonio
 Tagbongabong
 Poblacion II

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Las Nieves

Las Nieves là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 28.414 người trong.

Các khu phố (barangay)

Las Nieves được chia thành 20 khu phố (barangay).

Lịch sử
Barangay Casiklan được lập năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin: Las Nieves, Agusan del Norte 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Kitcharao

Kitcharao là đô thị hạng 3 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 18.659 người trong.

Các khu phố (barangay)

Kitcharao được chia thành 11 khu phố (barangay).

 Bangayan
 Canaway
 Hinimbangan
 Jaliobong
 Mahayahay
 Poblacion
 San Isidro
 San Roque
 Sangay
 Crossing
 Songkoy
Năm 2005, các khu phố Crossing và Songkoy được thành lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Jabonga

Jabonga là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 23.184 người trong.

Các khu phố (barangay)

Jabonga được chia thành 15 khu phố (barangay).

 Baleguian
 Bangonay
 A. Beltran (Camalig)
 Bunga
 Colorado
 Cuyago
 Libas
 Magdagooc
 Magsaysay
 Maraiging
 Poblacion (Jabonga)
 San Jose
 San Pablo
 San Vicente
 Santo Niño

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Carmen, Agusan del Norte

Carmen là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 20.839 người trong.

Các khu phố (barangay)

Carmen được chia thành 8 khu phố (barangay).

 Cahayagan
 Gosoon
 Manoligao
 Poblacion (Carmen)
 Rojales
 San Agustin
 Tagcatong
 Vinapor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Agusan del Norte
Cabadbaran

Cabadbaran là một đô thị ở tỉnh Agusan del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 73.639 người trong.

Các khu phố (barangay) 

Cabadbaran được chia thành 32 khu phố (barangay).

 Antonio Luna
 Bay-ang
 Bayabas
 Caasinan
 Cabinet
 Calamba
 Calibunan
 Comagascas
 Cambisay
 Concepcion
 Del Pilar
 Katugasan
 Kauswagan
 La Union
 Mabini
 Mahaba
 Poblacion 1
 Poblacion 2
 Poblacion 3
 Poblacion 4
 Poblacion 5
 Poblacion 6
 Poblacion 7
 Poblacion 8
 Poblacion 9
 Poblacion 10
 Poblacion 11
 Poblacion 12
 Puting Bato
 Sanghan
 Soriano
 Tolosa

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 The Cabadbaranon Network 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 
 The Philippine Information Agency
 Office of The Philippine President 

Đô thị của Agusan del Norte
Khu dân cư thành lập năm 1894
Ballesteros

Ballesteros là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 27.534 người trong 2.270 hộ.

Các khu phố (barangay) 

Ballesteros được chia thành 19 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Baggao

Baggao là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 66.264 người trong 13.039 hộ.

Các khu phố (barangay)

Baggao được chia thành 48 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Enrile

Enrile là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 29.062 người trong 5.223 hộ.

Các khu phố (barangay)

Enrile được chia thành 22 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Gattaran

Gattaran là đô thị hạng 2 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 47.804 người trong 9.376 hộ.

Các khu phố (barangay)

Gattaran được chia thành 50 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Gonzaga, Cagayan

Gonzaga là đô thị hạng 2 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 32.079 người trong 6.039 hộ.

Các khu phố (barangay)

Gonzaga được chia thành 25 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Website of Gonzaga, Cagayan
Gonzaga SB Website 
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Iguig

Iguig là một đô thị đô thị hạng 5 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 21.858 người trong 4.159 hộ.

Các khu phố (barangay)

Iguig được chia thành 23 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Santa Teresita, Cagayan

Santa Teresita là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 13.804 người trong 2.776 hộ.

Các khu phố (barangay)

Sta. Teresita được chia thành 13 khu phố (barangay).

 Alucao
 Buyun
 Centro East (Pob.)
 Centro West
 Dungeg
 Luga
 Masi
 Mision
 Simpatuyo
 Villa
 Aridawen
 Caniogan
 Simbaluca

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Solana

Solana là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 67.512 người trong 12.945 hộ.

Các khu phố (barangay)

Solana được chia thành 38 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Santo Niño, Cagayan

Santo Niño là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 22.752 người trong 4.387 hộ.

Các khu phố (barangay)

Santo Niño được chia thành 31 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Lasam

Lasam là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 34.082 người trong 6.634 hộ.

Các khu phố (barangay)

Lasam được chia thành 30 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Pamplona, Cagayan

Pamplona là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 20.142 người trong 3.787 hộ.

Các khu phố (barangay)

Pamplona được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Unofficial Homepage of Pamplona, Cagayan
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Peñablanca

Peñablanca is a 1st class đô thị ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 37.872 người trong 6.690 hộ.

Các khu phố (barangay)

Peñablanca được chia thành 24 khu phố (barangay).

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Piat

Piat là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 20.524 người trong 3.975 hộ.

Các khu phố (barangay)

Piat được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Địa điểm hành hương Công giáo
Sanchez Mira

Sanchez-Mira là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 21.475 người trong 4.139 hộ.

Các khu phố (barangay)

Sanchez-Mira được chia thành 18 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Santa Praxedes

Santa Praxedes là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 2.952 người trong 601 hộ.

Các khu phố (barangay)

Santa Praxedes được chia thành 10 khu phố (barangay).

 Cadongdongan
 Capacuan
 Centro I (Pob.)
 Centro II (Pob.)
 Macatel
 Portabaga
 San Juan
 San Miguel
 Salungsong
 Sicul

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000 

Đô thị của Cagayan
Boliney

Boliney là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.349 người trong 639 hộ.

Các khu phố (barangay) 

Boliney được chia thành 8 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mã địa lý chuẩn Philipin 
 2007 Philippine Census Information 
 2007 Local Elections
 Barangay Level Classifieds for Boliney 

Abra
Đô thị của Abra
Bucay

Bucay là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 16.266 người trong 2.943 hộ.

Các khu phố (barangay) 

Bucay được chia thành 21 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections
Barangay Level Classifieds for Bucay 
History articles, photos and links on Bucay and Abra

Abra
Đô thị của Abra
Licuan-Baay

Licuan-Baay là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.990 người trong 723 hộ.

Các khu phố (barangay)

Licuan-Baay được chia thành 11 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections

Đô thị của Abra
Dinara Mubinovna Safina

Dinara Mubinovna Safina (; , Dinara Möbin qızı Safina), (sinh 27 tháng 4 năm 1986), là một cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Nga. Cô là tay vợt nữ có lần đứng đầu thế giới theo bảng xếp hạng của WTA (20 tháng 4 năm 2009) và cũng là một trong số ít các tay vợt nữ từng ở vị trí số 1 thế giới mà chưa từng có chức vô địch Grand Slam đơn nào (giống như Jelena Janković). Do vậy cô thường được gọi là "Nữ hoàng không Grand Slam". Safina từng hai lần vào chung kết đơn tại các giải Grand Slam và một lần vô địch đôi nữ tại Mỹ Mở rộng 2007 với Nathalie Dechy. Cô cũng giành được huy chương bạc Thế vận hội ở nội dung quần vợt đơn nữ tại Bắc Kinh năm 2008. Safina là em gái của cựu số 1 thế giới Marat Safin.

Chung kết Major

Chung kết Grand Slam

Đơn: 3 (3 lần á quân)

Đôi: 2 (1 lần vô địch, 1 lần á quân)

Chung kết Olympic

Đơn: 1 (1 huy chương bạc)

Chung kết Tier I / Premier Mandatory & Premier 5

Đơn: 8 (5 vô địch, 3 á quân)

Đôi: 1 (1 lần vô địch)

Các trận chung kết WTA

Đơn: 24 (12 danh hiệu, 12 lần á quân)

Đôi: 16 (9 danh hiệu, 7 lần á quân)

Chú thích 

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1986
Nữ vận động viên quần vợt Nga
Vận động viên Hopman Cup
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008
Huy chương quần vợt Thế vận hội
Vận động viên quần vợt Thế vận hội của Nga
Vận động viên Moskva
Vô địch Mỹ Mở rộng
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2008
Huy chương bạc Thế vận hội của Nga
Người Tatar Nga
Vận động viên Tatar
Tương đen

Tương đen (, hải tiên tương) hay tương ngọt, tương đậu nành là một loại nước sốt đặc quánh, thơm thường được sử dụng trong ẩm thực Trung Quốc để ướp thịt, thêm vào các món xào hoặc như nước chấm. Nó có màu sẫm có vị ngọt và mặn. Thành phần thường bao gồm đậu nành, thì là, ớt, tỏi, giấm, bột ngũ vị hương và đường. Tùy theo nhu cầu sử dụng và công thức làm khác nhau ở những nơi khác nhau dưới quy mô công nghiệp hoặc lên men tự nhiên nhưng mất nhiều thời gian hơn.

Tên gọi
Từ Hán Việt hải tiên (, tiếng Quảng Đông: hoi2 sin1 tiếng Quan thoại: hǎixiān) trong tiếng Trung Quốc nghĩa là hải sản, tuy nhiên nước sốt không chứa bất kỳ thành phần nào từ hải sản. Nước sốt không dùng để ăn với hải sản và không rõ nguồn gốc tên gọi.

Thành phần
Thành phần chính của nước tương đen là đậu tương lên men.

Thành phần nước tương đen Bắc Kinh bao gồm các loại tinh bột như khoai lang, lúa mì và gạo, và nước, đường, đậu nành, hạt vừng, giấm chưng cất trắng, muối, tỏi, ớt đỏ, và đôi khi là chất bảo quản hoặc chất tạo màu. Theo truyền thống, nước tương được làm bằng đậu nành nghiền. Mặc dù theo nghĩa đen, nước tương đen không chứa hải sản và không dùng với hải sản.

Sử dụng theo ẩm thực địa phương

Ẩm thực Trung Quốc
Trong ẩm thực Trung Quốc, nước sốt hoisin được sử dụng trong ẩm thực Quảng Đông như một loại nước sốt ướp cho thịt hoặc làm nước chấm hải sản.

Nước tương đen có thể được sử dụng làm nước sốt ướp cho thịt xá xíu. Nước số có thể được sử dụng làm nước chấm cho vịt quay Bắc Kinh, cuốn rau diếp, món bánh cuốn (肠粉/chángfěn, nhân tôm, xá xíu được bọc bởi lớp da làm từ gạo) hấp hay chiên.

Nước tương có thể được sử dụng làm nước chấm trong các món ăn không phải từ Quảng Đông như món thịt lợn Mộc Tu Nhục (木須肉).

Ẩm thực Việt Nam
Trong tiếng Việt được gọi là "tương đen". Đây là một gia vị phổ biến cho món phở ở miền Nam Việt Nam. Nước sốt có thể được thêm trực tiếp vào một bát phở tại bàn, hoặc nó có thể được sử dụng làm nước chấm thịt của các món phở. Trong phở, hoisin thường đi kèm với tương ớt Sriracha hoặc "tương ớt". Nướng tương đen cũng được sử dụng để làm nước chấm món gỏi cuốn Việt Nam và các món ăn tương tự khác. Trong nấu ăn, nó có thể được sử dụng để nướng gà nướng.

Tham khảo

Nước chấm
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Trung Quốc
Thực phẩm chay
Thực phẩm lên men
Nước xốt
Malibcong

Malibcong là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.354 người trong 707 hộ.

Các khu phố (barangay)

Malibcong được chia thành 12 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 

Đô thị của Abra
Bucloc

Bucloc là một 6th class đô thị ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 2.227 người trong 357 hộ.

Các khu phố (barangay) 

Bucloc được chia thành 4 khu phố (barangay).

2007 Election Results

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections

Abra
Đô thị của Abra
Danglas

Danglas là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 5.411 người trong 749 hộ.

Các khu phố (barangay) 

Danglas được chia thành 7 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections
Danglas Organization 

Abra
Đô thị của Abra
Lacub

Lacub là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.050 người trong 509 hộ.

Các khu phố (barangay)

Lacub được chia thành 6 khu phố (barangay).

Kết quả bầu cử năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections

Đô thị của Abra
Sơ khai địa lý Philippines
Lagangilang

Lagangilang là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 13.490 người trong 2.354 hộ.

Các khu phố (barangay)

Lagangilang được chia thành 17 khu phố (barangay).

Kết quả bầu cử năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections

Đô thị của Abra
Lagayan

Lagayan là một đô thị hạng 6 ở tỉnh Abra, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 4.134 người trong 796 hộ.

Các khu phố (barangay)

Lagayan được chia thành 5 khu phố (barangay).

Kết quả bầu cử năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin 
2007 Philippine Census Information 
2007 Local Elections

Đô thị của Abra