Thần

Thần hay thần linh (tiếng anh: deity) là hữu thể có tính chất thần thánh hoặc linh thiêng. Theo C. Scott Littleton định nghĩa rằng thần "là hữu thể có năng lực lớn hơn người phàm, nhưng tương tác với con người, theo cách tích cực hay tiêu cực, mang con người tới một tầm mức nhận thức mới, nằm ngoài những suy nghĩ của cuộc sống phàm trần".

Nguồn gốc các vị thần trong văn hóa các nước 
Nguồn gốc của các vị Thần được nhắc tới trong thần thoại Hy Lạp, Tôn Giáo Ai Cập cổ đại,Tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Thần Đạo Nhật Bản, Nền văn minh Aztec, văn minh Maya, Thần thoại Bắc Âu, Ấn Độ giáo, Thần học,...

Các vị Thần cũng được ghi lại trong Thần Tích trong văn hóa thờ Thành Hoàng ở Việt Nam.

Vị thần được miêu tả trong một loạt các hình dạng, nhưng thường xuyên được mô tả là có hình dạng giống con người. Một số tôn giáo và truyền thống xem xét nó báng bổ để tưởng tượng hoặc mô tả các vị thần như có bất kỳ hình thức cụ thể. Các thần thường được cho là bất tử, và thường được giả định có tính cách và sở hữu ý thức, trí tuệ, ham muốn, và cảm xúc nhưng thường là siêu phàm hơn của con người. Theo giới tính như: nam thần (ông Thần) (god) và nữ thần (Mẫu Thần) (goddess), Thần lưỡng tính. Ngoài ra thần còn có cấp bậc như: Tiểu Thần, Trung Thần (Bán thần), Đại Thần.

Trong lịch sử, hiện tượng tự nhiên mà nguyên nhân vật lý đã không được hiểu rõ, chẳng hạn như chớp và các thảm họa như động đất và lũ lụt, được xem là do các vị thần. Họ được cho là có khả năng làm phép lạ siêu nhiên và ảnh hưởng và điều khiển của các khía cạnh khác nhau của đời sống con người (chẳng hạn như sự sống hoặc thế giới bên kia). Một số vị thần đã được khẳng định là chủ của thời gian và số phận riêng của mình, người tặng pháp luật và đạo đức của con người, các thẩm phán tối cao về giá trị con người và hành vi, hoặc các nhà thiết kế của vũ trụ.

Các vị Thần thường sống ở những nơi cách biệt với con người như rừng, núi, sông, hồ, biển, đất,... Từ vị trí vị Thần đó cai quản khu vực nơi họ sinh sống và tên của họ gắn liền với địa điểm họ sinh sống ví dụ: Thần rừng, Thần núi, Thần sông,...

Trong lí luận của đạo Cao Đài, Thần là một bậc trong Ngũ Chi Đại Đạo.

Thiện thần và ác thần 
Trong cuộc chiến giữa Thiện và Ác, Thiện Thần và Ác Thần luôn luôn đối nghịch với nhau. Cuối cùng chiến thắng luôn thuộc về các Thiện Thần.

Thiện thần 
Là vị thần được miêu tả có thân hình cao to, làn da trắng thường mặc trang phục sáng màu, khuôn mặt luôn có sự uy nghiêm nhưng toát lên sự phúc hậu hiền từ, dễ gần và hay giúp đỡ con người. Họ thường dùng quyền năng để giúp nhân dân xây dựng, diệt trừ yêu quái, ma quỷ, chữa bệnh. Đặc biệt Thiện Thần (Hiền Thần) khác với Ác Thần ở chỗ Thiện Thần luôn luôn bảo vệ cái tốt. Các Thiện Thần thường được giao nhiệm vụ như trông coi mùa màng, bảo vệ nhân dân, chống thiên tai.... Trong Phật giáo thì Thiện Thần được gọi là Hộ pháp (Thần Tăng). Các Thiện Thần thường được con người coi như các vị thần hộ mệnh.

Ác thần 
Là vị thần được miêu tả có thân hình cao to, làn da xám thường mặc trang phục tối màu, khuôn mặc luôn thể hiện sự hung dữ đáng sợ. Các Ác Thần thường dùng quyền năng để hãm hại con người và Họ biết đến là kẻ gieo rắc sự sợ hãi và chết chóc. Đặc biệt các Ác Thần (Hung Thần) luôn đối nghịch với các Thiện Thần. Nhưng không phải Ác Thần nào cũng bị coi là xấu. Các Ác Thần thường cai quản vấn đề như bệnh dịch, cái chết, nghèo đói, thảm họa thiên nhiên...

Theo Ấn Độ giáo và Phật giáo thì Ác Thần gọi là A Tu La.

Tín ngưỡng thờ mẫu 
Xem thêm: Tín ngưỡng thờ Mẫu

Trong đạo Mẫu có nhiều vị thần, thánh, như tam phủ, tứ phủ. Thần đứng đầu hướng dẫn người tu trong tín ngưỡng thờ Mẫu gọi là Thánh bản mệnh.

Xem thêm
Thánh
Chúa
Tiên
Phật
Nhân

Tham khảo

Thuật ngữ tôn giáo