Phạm Nhật Vượng

Phạm Nhật Vượng (sinh ngày 5 tháng 8 năm 1968) là một doanh nhân kiêm tỷ phú người Việt Nam. Ông là nhà sáng lập và Chủ tịch Hội đồng quản trị của Tập đoàn Vingroup, tập đoàn tư nhân đa ngành có vốn hóa lớn nhất Việt Nam.

Được ghi nhận là tỷ phú đô la Mỹ đầu tiên trên sàn chứng khoán Việt Nam, ông hiện là người giàu nhất Việt Nam và cũng là người giàu nhất Đông Nam Á tính đến tháng 4 năm 2026, với giá trị tài sản ròng ước tính khoảng 22,1 tỷ USD theo Forbes.

Xuất thân và gia đình
Phạm Nhật Vượng sinh ngày 5 tháng 8 năm 1968 tại Hà Nội Cha Phạm Nhật Vượng là Phạm Nhật Quang (bí danh: Phạm Dương), người xã Phù Lưu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, từng là một quân nhân phục vụ trong Không quân nhân dân Việt Nam. Mẹ ông bán trà rong trên phố.

Em trai ông là doanh nhân Phạm Nhật Vũ sinh năm 1970, cựu Chủ tịch An Viên Group. Ông này bị khởi tố, bắt tạm giam năm 2019 về tội Đưa hối lộ trong thương vụ MobiFone mua 95% cổ phần AVG. Có nguồn nói rằng em gái ông là bà Phạm Thị Lan Anh, nhưng không có nhiều thông tin về bà. 

Vợ ông là bà Phạm Thu Hương (sinh năm 1969), bạn học thời đại học tại Nga. Bà hiện giữ chức Chủ Tịch Công ty GSM và Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vingroup, đồng thời cũng được Forbes ghi nhận là một tỷ phú USD độc lập. Ông bà có ba người con, gồm hai con trai và một con gái: Phạm Nhật Quân Anh, Phạm Nhật Minh Hoàng, và Phạm Nhật Minh Anh. Hiện Quân Anh đang là thành viên hội đồng quản trị VinFast và Tổng Giám Đốc VinMetal, còn Minh Hoàng đang là Phó Tổng Giám Đốc VSmart Future.

Quá trình hoạt động

Thời trẻ và khởi nghiệp tại nước ngoài 
Năm 1982, Phạm Nhật Vượng theo học tại trường Trường Trung học phổ thông Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội, năm 1985 ông tốt nghiệp. Đến năm 1987, ông thi đỗ Trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội và nhờ thành tích xuất sắc trong môn Toán, ông được học bổng du học ở trường Đại học Thăm dò địa chất Liên bang Nga (tiếng Anh: Russian State Geological Prospecting University, tiếng Nga: Российский государственный геологоразведочный университет, РГГРУ (MGRI-RSGPU)), theo ngành kinh tế địa chất.

Ngay từ năm 3 đại học ở tòa nhà Dom 5 Moskva, ông đã bắt đầu kinh doanh. Ông thuê một phòng trong DOM 5 để bán hàng, sau đó mở nhà hàng, rồi nhập hàng từ Việt Nam để bán, tiếp đó buôn áo gió (áo ấm mùa đông), lúc đầu kiếm được nhiều tiền nhưng sau thị trường thay đổi, thiếu kinh nghiệm nên phá sản.

Năm 1993, Phạm Nhật Vượng tốt nghiệp Đại học MGRI-RSGPU và kết hôn với một người bạn cùng học đại học là bà Phạm Thu Hương. Lúc này Liên Xô vừa sụp đổ đang rơi vào hỗn loạn, xuất hiện nhiều cơ hội kinh tế. Ở Việt Nam thì đang thực hiện Đổi Mới. Hai vợ chồng quyết định không về nước mà chuyển tới sống ở Kharkiv, Ukraina. Lúc rời xuống Kharkiv, theo lời Phạm Nhật Vượng (khi trả lời phỏng vấn của báo Tuổi trẻ vào tháng 1 năm 2019) thì ông còn nợ 40,000 USD. Vay mượn tiền từ bạn bè và người thân được 10,000 USD, ông và bà Hương mở một nhà hàng Việt Nam tên là Thăng Long, ở Kyiv, Ukraina.

Ngày 8 tháng 8 năm 1993, Phạm Nhật Vượng bắt đầu sản xuất mỳ ăn liền với thương hiệu "Mivina" («Мівіна») sau khi vay 100,000 USD từ những người bạn Việt với lãi suất 8% một tháng. Hoạt động kinh doanh của ông Phạm Nhật Vượng tại Ukraina diễn ra rất thuận lợi. Đến năm 1995, thương hiệu mỳ "Mivina" bắt đầu xuất hiện trên thị trường rồi nhanh chóng phổ biến đến mức trở thành tên gọi chung cho tất cả các loại thực phẩm ăn liền ở Ukraine, bất kể đơn vị sản xuất. Nguyên liệu cho mỳ được nhập từ Việt Nam và Đài Loan. Chỉ sau một năm vận hành, công ty đã bán được một triệu gói mỳ mỗi tháng. Ông tung ra sản phẩm rau thơm khô đóng gói năm 1999 và bột khoai tây năm 2000.

Năm 2010, công ty Nestle S.A của Thụy Sĩ đã mua lại thương hiệu Mivina từ công ty Technocom của ông với giá 150 triệu USD. Vào thời điểm đó, ông Vượng còn sở hữu 2 nhà máy ở Kharkiv với doanh thu khoảng 100 triệu USD/năm. Công ty lúc bấy giờ có khoảng 1.900 công nhân.

Trở về Việt Nam 
Bất động sản và du lịch. Năm 2001, Phạm Nhật Vượng bắt đầu đầu tư về Việt Nam thông qua thương hiệu Vinpearl tại Nha Trang. Khu nghỉ dưỡng đầu tiên khai trương năm 2003, và đến năm 2024 Vinpearl đã phát triển thành hệ thống hàng chục cơ sở nghỉ dưỡng trên toàn quốc và tiếp tục huy động vốn để mở rộng hoạt động. Năm 2002, ông thành lập Vincom để phát triển bất động sản thương mại tại Hà Nội. Năm 2012, VinCom và VinPearl hợp nhất dưới pháp danh VinGroup. Năm 2024, Vingroup đã bán một phần lớn cổ phần tại Vincom Retail nhưng hệ thống trung tâm thương mại vẫn tiếp tục vận hành trên toàn quốc. Tiền thân của Vinhomes được thành lập năm 2008 dưới tên BIDV-PP. Vinhomes hiện là nhà phát triển bất động sản lớn nhất Việt Nam theo vốn hóa thị trường và là trụ cột chính trong hệ sinh thái Vingroup.

Y tế giáo dục. Tháng 12 năm 2008, Vingroup thành lập Quỹ đào tạo bóng đá trẻ PVF. Năm 2021, toàn bộ PVF được chuyển giao cho Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, không còn thuộc Vingroup. Cơ sở này sau đó được chuyển cho Bộ Công An vào tháng 6 năm 2022. Năm 2012, Vingroup ra mắt hệ thống y tế Vinmec theo mô hình phi lợi nhuận và đến năm 2020 đã vận hành nhiều bệnh viện trên toàn quốc, đồng thời bán một phần cổ phần cho quỹ GIC nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát. Năm 2013, Vingroup thành lập Vinschool; đến năm 2020 hệ thống này có hàng chục cơ sở và vẫn được duy trì như một mảng giáo dục trọng điểm của tập đoàn.

Bán lẻ. Năm 2014, Vingroup gia nhập lĩnh vực bán lẻ thông qua hệ thống siêu thị VinMart và cửa hàng tiện lợi VinMart+ do VinCommerce vận hành, đồng thời ra mắt sàn thương mại điện tử Adayroi để tham gia lĩnh vực bán lẻ trực tuyến. Một năm sau, Vingroup thành lập VinEco để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và cung cấp thực phẩm cho hệ thống bán lẻ, và chuỗi siêu thị điện máy VinPro nhằm mở rộng sang lĩnh vực điện tử. VinCommerce và VinEco đều được chuyển nhượng cho Masan vào năm 2019, còn VinPro và Adayroi cũng đóng cửa vào cuối năm đó, chính thức đánh dấu chấm hết cho VinGroup trong mảng bán lẻ.

Chuyển hướng sang công nghiệp và công nghệ 
Công nghiệp. Năm 2017, Vingroup bước vào lĩnh vực sản xuất ô tô với sự ra đời của VinFast. Nhà máy được xây dựng tại Hải Phòng và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường từ năm 2019. Tháng 1 năm 2022, VinFast tuyên bố chuyển hoàn toàn sang xe điện và mở rộng ra thị trường quốc tế. Phạm Nhật Vượng tiếp tục rót vốn cá nhân hàng tỷ USD vào công ty, duy trì mục tiêu tăng trưởng toàn cầu của công ty. Năm 2018, Vingroup thành lập VinSmart để sản xuất điện thoại và thiết bị điện tử, song chỉ ba năm sau, tập đoàn chấm dứt mảng này để tập trung cho VinFast.

Nghiên cứu trí tuệ nhân tạo. VinAI được thành lập năm 2019 với vai trò viện nghiên cứu trí tuệ nhân tạo của Vingroup. Năm 2025, bộ phận AI tạo sinh của VinAI được Qualcomm mua lại, trong khi hoạt động nghiên cứu còn lại vẫn tiếp tục. VinBigData hình thành từ năm 2019 và được tách thành công ty riêng năm 2021 để phát triển dữ liệu lớn và AI. Năm 2025, công ty được sáp nhập vào VinIT, chấm dứt tư cách pháp nhân độc lập. VinBrain được thành lập năm 2019 trong lĩnh vực AI y tế. Tháng 12 năm 2024, NVIDIA mua lại công ty này, kết thúc giai đoạn thuộc Vingroup.

Khoa học phi lợi nhuận. Tháng 11 năm 2018, Vingroup khởi công xây dựng VinUniversity và đến tháng 12 năm 2019 trường được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thành lập. Đây là trường đại học tư thục không vì lợi nhuận, hợp tác chiến lược với các đại học Mỹ như Đại học Cornell và Đại học Pennsylvania, với tổng mức đầu tư được VinGroup cho là 9.300 tỉ đồng. Đến năm 2024, VinUni đạt chứng nhận QS 5 sao. Bên cạnh đó, quỹ VinFuture cũng được ông Vượng thành lập năm 2020 để trao giải thưởng khoa học công nghệ toàn cầu. Giải thưởng này có tổng giá trị 3 triệu USD mỗi năm và hướng tới các công trình có tác động lớn trên thế giới.

Giao thông vận tải. VinBus được triển khai vận hành từ năm 2021 với các tuyến xe buýt điện đầu tiên tại Việt Nam. Đến năm 2025, hệ thống đã mở rộng tại nhiều đô thị lớn và trở thành mạng lưới xe buýt điện quy mô lớn trong nước. Năm 2023, Phạm Nhật Vượng thành lập GSM để vận hành taxi điện và cho thuê xe điện. Đến năm 2025, công ty trở thành hãng taxi điện lớn nhất Việt Nam với hơn 50% thị phần gọi xe công nghệ, và đang mở rộng ra thị trường quốc tế. V-GREEN được thành lập năm 2024 để phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện. Công ty này chịu trách nhiệm mở rộng mạng lưới sạc phục vụ hệ sinh thái VinFast tại các thị trường mục tiêu. VinSpeed được thành lập năm 2025 để tham gia lĩnh vực đường sắt cao tốc, nhưng chỉ đến cuối năm, Vingroup đã rút khỏi đề xuất dự án đường sắt Bắc-Nam, khiến kế hoạch của công ty tạm dừng. VinSpace được thành lập năm 2025 để tham gia lĩnh vực hàng không và vũ trụ. Công ty hướng tới phát triển công nghệ vệ tinh và các dịch vụ liên quan, vẫn đang trong giai đoạn đầu triển khai.

Robot hình người. Tháng 11 năm 2024, Vingroup thành lập VinRobotics để nghiên cứu và phát triển robot công nghiệp và tự động hoá. Đầu năm 2025, tập đoàn tiếp tục thành lập VinMotion nhằm phát triển robot đa năng, đặc biệt là robot hình người, và đến tháng 9 năm 2025 thành lập thêm VinDynamics để mở rộng hệ sinh thái robot. Các công ty này hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, với mục tiêu tập trung vào nghiên cứu, sản xuất và thương mại hoá công nghệ robot.

Tài sản 
Phạm Nhật Vượng là Chủ tịch Hội đồng quản trị Vingroup. Ông là người giàu nhì trên thị tường chứng khoán Việt Nam vào các năm 2007 và 2008 trước khi vươn lên vị trí dẫn đầu vào năm 2010. Ông trở thành tỷ phú đô la Mỹ đầu tiên trên sàn chứng khoán Việt Nam từ ngày 7 tháng 3 năm 2011 với giá trị tài sản lên đến khoảng 21.200 tỷ đồng Việt Nam tương đương 1 tỷ đô la Mỹ tại thời điểm đó. 

Mặc dù vậy, Phạm Nhật Vượng đến năm 2013 mới được tạp chí Forbes xếp vào danh sách tỷ phú thế giới lần đầu ở vị trí 974 với tài sản 1,5 tỷ USD. Ông liên tục giữ vị trí người giàu nhất Việt Nam trong nhiều năm liền. Tính đến tháng 4 năm 2026, tài sản của ông đạt 22,1 tỷ USD theo Forbes, đứng thứ 112 trong danh sách tỷ phú thế giới theo thời gian thực và là người giàu nhất Đông Nam Á.

Từ thiện 
Năm 2006, Phạm Nhật Vượng cùng Vingroup thành lập Quỹ Thiện Tâm (Kind Heart Foundation), một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhân đạo và từ thiện. Trong giai đoạn 2006–2024, Quỹ Thiện Tâm tự nhận đã chia sẻ tổng cộng 16.214 tỷ đồng đến cộng đồng qua 50 chương trình từ thiện, trong đó gồm 76.800 suất học bổng cho học sinh nghèo, tặng 16.800 máy tính cho 500 trường học vùng khó khăn, phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí cho 23.000 người, và xây dựng, tu tạo 500 công trình lịch sử và văn hóa.

Trong đại dịch COVID-19, ông đóng góp 77 triệu USD thông qua Quỹ Thiện Tâm cho giáo dục và y tế, trong đó 55 triệu USD dành cho phòng chống dịch. Nhờ đó mà vào năm 2020, Forbes Asia vinh danh ông trong danh sách "Anh hùng Thiện nguyện châu Á".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pham Nhat Vuong trên Forbes
 

Người Hà Tĩnh
Người Hà Nội
Doanh nhân Việt Nam
Tỷ phú USD Việt Nam
Tập đoàn Vingroup
Sinh tại Hà Nội
Sống tại Ukraina
Sống tại Nga
Sống tại Hà Nội
Cựu sinh viên Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội