Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chelyabinsk

Chelyabinsk (phiên âm tiếng Việt: Chê-li-a-bin; tiếng Nga: Челя́бинск) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Chelyabinsk, Nga, nằm ở phía đông dãy núi Ural bên con sông Miass, cự ly  về phía nam Yekaterinburg. Dân số năm 2021 ước tính 1,187,960 người. Thành phố có Sân bay Chelyabinsk Balandino.

Lịch sử 
Pháo đài Chelyaba được xây dựng trên ở đây vào năm 1736, thành phố được thành lập vào năm 1781. Khoảng năm 1900, thành phố là một trung tâm để xây dựng tuyến đường sắt xuyên Sibir. Theo số liệu thống kê chính thức dân số ngày 1 tháng 1 năm 1913 là 45.000 cư dân.

Trong một vài tháng trong cuộc nội chiến Nga, Chelyabinsk đã bị các lực lượng Bạch vệ và lực lượng lê dương Tiệp Khắc chiếm đóng, trở thành một trung tâm cho tàn quân quân đoàn tình nguyện Rumani ở Nga. Thành bằng đường sắt. Năm 1938, trong cuộc Đại Thanh trừng, một phần trong số họ đã bị hành quyết, số còn lại bị trục xuất. Ngôi mộ tập thể của họ là nằm gần mỏ vàng cũ Gora Zolonyi, và ngày nay ở đó có một đài tưởng niệm nhỏ.

Trong thời kỳ công nghiệp hóa của Liên Xô những năm 1930, Chelyabinsk tăng trưởng nhanh chóng. Một số cơ sở công nghiệp, bao gồm cả Nhà máy kéo Chelyabinsk và Nhà máy luyện kim Chelyabinsk đã được xây dựng tại thời điểm này. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Joseph Stalin đã quyết định chuyển một phần lớn các nhà máy sản xuất của Liên Xô ra khỏi con đường tiến quân đội Đức vào cuối năm 1941. Điều này mang lại các ngành công nghiệp mới và hàng ngàn người lao động đến Chelyabinsk - thời điểm đó vẫn cơ bản là một thành phố nhỏ. Nhiều cơ sở rất lớn để sản xuất xe tăng T-34 và tên lửa phóng loạt Katyusha tồn tại ở Chelyabinsk, do đó thành phố được gọi là "Tankograd" (Thành phố xe tăng). Chelyabinsk cơ bản được xây dựng từ đầu trong thời gian này. Một thị trấn nhỏ tồn tại trước thời điểm này, các dấu hiệu trong đó có thể được tìm thấy ở trung tâm của thành phố. Nhà máy S.M. Kirov số 185 di chuyển từ Leningrad đến đây để sản xuất các xe tăng hạng nặng rồi sau đó lại được chuyển đến Omsk sau năm 1962.

Chelyabinsk đã có một hiệp hội (từ những năm 1940) nghiên cứu hạt nhân bí mật, mặc dù điều này là đúng cách áp dụng Chelyabinsk Oblast như một toàn thể, như cơ sở hạt nhân như Chelyabinsk-70 (Snezhinsk), hoặc, nằm xa bên ngoài thành phố. Một tai nạn hạt nhân nghiêm trọng xảy ra vào năm 1957 tại các nhà máy tái chế nhiên liệu hạt nhân Mayak, 150 km về phía tây bắc của thành phố, gây ra các ca tử vong ở tỉnh Chelyabinsk nhưng không phải trong thành phố. Tỉnh đã cấm tất cả những người nước ngoài tới cho đến năm 1992.

Ghi chú

Liên kết ngoài 

 Website about Chelyabinsk 
 Chelyabinsk news  
 Chelyabinsk city portal 
 Chelyabinsk News Agency 
 

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Chelyabinsk
Lịch sử Ural
Khu dân cư thành lập năm 1736
Tỉnh Orenburg (Đế quốc Nga)
Rostov trên sông Đông

Rostov trên sông Đông (tiếng Nga: Росто́в-на-Дону́ Rostov-na-Donu, tiếng Anh: Rostov-on-Don) là một thành phố, thủ phủ tỉnh Rostov và Vùng liên bang Phía Nam của Nga, nằm trên sông Don, cách biển Azov 46 km. Dân số năm 2015 ước tính 1.115.000 người.

Lịch sử
Rostov hình thành dưới triều nữ hoàng Elizaveta vào giữa thế kỷ 18. Là cảng trên sông Đông, Rostov phát triển như một trung tâm thủy vận với tàu bè xuôi ngược trên sông.

Hình thế
Sông Đông ngăn thành phố Rostov thành hai khu. Bên hữu ngạn là quảng trường chính với Nhà hát kịch nghệ Maxim Gorky. Bên tả ngạn đang thực hiện sân vận động lớn với 45.000 chỗ để kịp Cúp Thế giới 2018 khi Rostov là một nơi đấu trường giữa các đội bóng đá.

Kinh tế 
Nền kinh tế Rostov trên sông Đông dựa vào ngành vận tải và ngành chế tạo máy. Nơi đây là một trung tâm chế tạo máy bay trực thăng và máy nông nghiệp. Ngành nông nghiệp của Rostov trên sông Đông đóng góp tới một phần ba sản lượng dầu hướng dương của Nga.

Giáo dục 
Rostov trên sông Đông là một trung tâm giáo dục bậc cao và nghiên cứu của Nga ở miền Nam. Trường Đại học Y Quốc gia Rostov thành lập năm 1918. Trường Đại học Kỹ thuật Quốc gia Don thành lập từ năm 1930. Trường Đại học Tổng hợp Liên bang phía Nam được thành lập từ năm 1957. Ngoài ra còn nhiều trường đại học khác.

Các nhân vật nổi tiếng 
Các nhà văn, thi sĩ nổi tiếng của Rostov trên sông Đông là Anton Chekhov, Mikhail Sholokhov, Alexander Pushkin, Maxim Gorky, Sergey Yesenin, Shushanik Kurghinian, Aleksey Nikolayevich Tolstoy, Alexander Solzhenitsyn, Yuri Zhdanov và Mikael Nalbandian. Gần đây hơn có Tony Vilgotsky. Aleksandr Solzhenitsyn từng sống ở đây suốt 18 năm.

Nhà bác học Dmitri Mendeleev là người Rostov.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài 

 Railway museum at Rostov-on-Don 
  Official Rostov-on-Don Administration Site
  A history of Rostov 
  Rostov-on-Don Entertainment Site
  1983 Rostov and surrounds Topographic map 1:100,000 made by Soviet Army HQ (Service use only)
  Churches of Rostov-on-the-Don 
  Archeological museum-preserve Tanais (biggest in Russia) near Rostov-on-Don
 Rostov-on-Don Photos 
  Rostov Aviation Portal  English language support forum
  Rostov-on-Don City Portal 
  Rostov-on-Don City Map
  Football Club FC Rostov
  Football Club FC SKA Rostov
  Jewish Rostov 
  Jewish Community of Rostov-on-Don
  Rostov-on-Don city architecture photos
   Rostov State Medical University

Thành phố của Nga
Tỉnh Rostov
Khởi đầu năm 1749 ở châu Âu
Xe thể thao đa dụng

Xe thể thao đa dụng, hay xe SUV (viết tắt từ tiếng Anh sport utility vehicle) là một loại xe dành cho gia đình với khung xe là khung xe tải. Loại xe này rất được chuộng bắt đầu từ Mỹ và sau đó lan truyền qua châu Âu và các nước khác. 

Người tiêu dùng ưa chuộng xe SUV bởi những đặc điểm sau: 
 Xe cao, đi được nhiều địa hình phức tạp, không gian bên trong rộng rãi nên chở được nhiều người và vật dụng, dáng xe chắc chắn giống xe 2 cầu (4x4), khối lượng xe lớn tạo cảm giác an toàn 

Nhiều xe thể thao đa dụng là xe 2 cầu. Song, lưu ý là không phải mọi xe 2 cầu đều là xe thể thao đa dụng. Tuy với những ưu điểm như vậy, loại xe này cũng là một loại xe gây ô nhiễm môi trường khá là lớn.

Tham khảo

Công nghệ ô tô
Xe hơi thể thao
Bánh sừng bò

Bánh sừng bò còn được gọi là bánh croa-xăng (từ tiếng Pháp croissant), có nguồn gốc từ Áo, là một dạng bánh ăn sáng làm từ pâte feuilletée (bột xốp), được sản xuất từ bột mì, men, bơ, sữa, và muối.

Bánh croissant đúng kiểu phải thật xốp, giòn và có thể xé ra từng lớp mỏng nhỏ. Bên trong ruột không được đặc, ngược lại phải khá ruỗng thoáng (đó là bằng chứng men làm bột phát triển tốt). Ở Việt Nam hầu hết các tiệm bán bánh sừng bò làm theo công thức của bánh mì sữa (hoặc được gọi là bánh mì tươi). Về công thức làm bánh croissant, có thể nói là bánh này đứng giữa bánh pâté chaud (xốp) và bánh mì (ruột bánh nổi bởi men).

Nguồn gốc và tên gọi 
Bánh sừng bò rất nổi tiếng ở Pháp, nhưng nó không do người Pháp tạo ra mà nó được làm đầu tiên ở Áo. Hình dạng của nó được hình thành hoàn toàn ngẫu nhiên. Loại bánh ngọt thông dụng này xuất hiện đầu tiên vào năm 1683.

Tên bánh thuở ban đầu là Kipfel (trăng lưỡi liềm) biến thành Croissant (bánh sừng bò) vào năm 1770 khi nữ đại vương công 15 tuổi người Áo là Maria Antonia kết hôn với vị thái tử Pháp tức vua Louis XVI sau này. Những người thợ làm bánh ở Paris đã làm bánh Kipfel để tỏ lòng tôn kính công chúa, và người Pháp rất mê món bánh này. Việc người ta biết đến cái tên bánh sừng bò phổ biến hơn là do hình dạng của nó giống như cặp sừng bò.

Lịch sử 

Năm 1683 khi Đế quốc Áo và Đế quốc Ottoman  đang giao chiến ác liệt thì đạo quân 100.000 quân của Thổ phá được phòng tuyến của Áo để bao vây kinh đô Viên. Trong thời gian vây hãm cả tháng trời, dân thành phố chỉ lo sợ ngày tận thế nếu thành Viên thất thủ.

Bên quân Thổ Nhĩ Kỳ thì quyết tâm sai đào hầm xuyên dưới lũy thành nhưng thợ làm bánh ca đêm người Áo may thay đã phát hiện được, và rung chuông báo động. Vì sớm phát giác mà thành Viên không thất thủ, chống chọi được cho đến khi viện quân đồng minh Ba Lan do vua Jan III Sobieski thân chinh đến cứu, giao chiến một trận quyết liệt với quân Thổ và giải vây cho thành phố.

Thợ lò bánh từ đấy kỷ niệm ngày giải vây Viên bằng loại bánh mới mang hình trăng lưỡi liềm của địch quân Thổ theo đạo Hồi. Bánh này có tên là Kipfel (tiếng Đức nghĩa là trăng lưỡi liềm) và được dùng vừa để ăn mừng ngày chiến thắng quân Thổ, vừa đi tri ân người thợ lò bánh đã cứu lấy thành phố Viên.

Xem thêm 
 Danh sách các loại bánh mì

Tham khảo 

Bánh mì
Ẩm thực Áo
Ẩm thực Ba Lan
Ẩm thực Pháp
Ba Càng

Ba Càng là một địa danh xưa, dùng để chỉ một khu vực dân cư, thuộc địa bàn xã Song Phú, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, nằm dọc theo Quốc lộ 1 từ Vĩnh Long đến Cần Thơ. Nguyên gốc danh xưng không rõ ràng, nhưng vẫn được sử dụng cho đến ngày nay như:

 Cầu Ba Càng 
 Rạch Ba Càng, một tuyến vận tải đường sông quan trọng của miền Tây Nam Bộ.
 Nhà thờ Ba Càng

Ngày nay Ba Càng vẫn còn là một tên gọi phổ biến của người dân Vĩnh Long. Tại đây đã hình thành một khu đô thị mới Song Phú nhộn nhịp với khu phố đêm, và vô số những món ăn hè phố dọc theo quôc lộ 1A vô cùng đặc sắc.
 
Về việc lý giải tên gọi Ba Càng thì nhiều giả thuyết cho rằng nó bắt nguồn vào thời kháng chiến chống Pháp, với quả bom ba càng những người chiến sẽ của ta đã dùng nó để chiến đấu, chính vì địa thế khu vực này trước đây có những khu căn cứ cách mạng quan trọng ( như: Cái Ngang, Ngãi Tứ...) nên những quả bom cũng vì thế mà được vận chuyển và sử dụng. Dần theo năm tháng tên gọi ba càng cũng bắt nguồn từ đấy. 
 Ba càng là loại bom (cấu tạo theo nguyên lý đạn bom như đạn Bazoka, B40, B41 sau này) có dạng hình phễu, miệng phễu đường kính 22 cm, có vành gang gắn ba càng sắt, mỗi càng dài 12 cm; đáy phễu là bộ phận gây nổ, gồm hạt nổ, kim hỏa và chốt hãm an toàn; bom được lắp vào một cây gậy gỗ dài 1,2 m.

Tham khảo

Tam Bình
1390

Năm 1390 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Tháng 1, tướng Trần Khát Chân nhà Trần giết được vua Chiêm Thành Chế Bồng Nga, chấm dứt sự xâm lấn Đại Việt của Chiêm Thành trong nhiều năm. Người kế vị ngôi vua Champa tiếp theo là Indravarman VI
 Tháng 2, Barquq trở lại ngôi sultan Ai Cập - Syria sau khi lật đổ Hadji II. Kế vị ông là con trai Faraj
 Trong năm, nội chiến Litva đẩy lên cao trào khi Vytautas liên minh với Hiệp sĩ Teuton bằng Hiệp ước Lyck
 Khoảng năm 1390, Vương quốc Kaffa được thành lập ở Ethiopia 
 Khoảng năm 1390, bắt đầu xây dựng Nhà thờ San Petronio ở Bologna
 Khoảng cuối năm, Mahmud III lật đổ người tiền nhiệm và làm Mansa mới của Đế chế Mali, triều đại Keita được khôi phục. Kế vị là Musa III
 Tháng 4, Robert III thay cha lên ngôi vua Scotland. Kế vị là James I
 Tháng 10, Enrique III kế vị cha mình làm vua Castille - Leon. Kế vị ông là Juan II.

Sinh

 Moctezuma I, người cai trị Aztec của Tenochtitlan
 John Dunstaple, nhà soạn nhạc người Anh (mất năm 1453)
 Jan van Eyck, họa sĩ người Flemish (mất năm 1441)

Mất
 Tháng 1, Chế Bồng Nga, vị vua Chiêm Thành nhiều lần đánh thắng quân nhà Trần và tiến vào kinh đô Thăng Long nước Đại Việt
 Tháng 3, Alexios III Megas Komnenos, Hoàng đế Trebizond (sn 1338)
 Tháng 4, vua Robert II của Scotland
 Tháng 10, vua Juan I của Castille - Leon (mất do ngã ngựa)
 Sa'ad al-Din Masud ibn Umar ibn Abd Allah al-Taftazani, học giả Y Nhi hãn (sn. 1322)
 Altichiero, họa sĩ người Ý (s. 1330 )

Tham khảo

Năm 1390
1391

Năm 1391 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Tháng 2, Manuel II Palaiologos lên ngôi Hoàng đế Byzantine sau khi cha băng hà. Người kế nhiệm ông là Ioannes VIII
 Tháng 3, Dabiša kế vị Tvrtko I, trở thành Vua thứ hai của triều đại Kotromanić của Bosnia. Người kế tiếp là Nữ hoàng Helen
 Tháng 6, thảm sát người Do Thái ở Seville (Tây Ban Nha), về sau lan rộng khắp bán đảo Iberic (Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha)
 Tháng 7, trên sông Kondurcha, quân đội Timur đánh bại hoàn toàn hãn quốc Kim Trướng, buộc Tokhtamysh bỏ chạy sang Litva 
 Tháng 12, Roman I kế vị Petru, trở thành Hoàng tử của Moldavia (nay là Moldova và đông bắc Romania). Kế vị là Stephen I
 Người Trung Quốc phát minh ra giấy vệ sinh để dành cho hoàng đế sử dụng.

Sinh

 Tháng 7, Cyriacus của Ancona, thương gia người Ý, "cha đẻ của ngành khảo cổ học" (mất khoảng năm 1455)
 Tháng 10, Duarte (Edward "nhà triết gia"), vua Bồ Đào Nha
 Đạt Lại thứ nhất (Gedun Drub) của Tây Tạng

Mất

 Tháng 1, vua Muhammad V của tiểu quốc Granada ở Al-Andalus
 Tháng 2, Ioannes V của Byzantine
 Tháng 8, Gaston III xứ Foix, đồng hoàng tử thân vương quốc Andorra
 Tháng 11, Amadeus VII, Bá tước xứ Savoy (sinh năm 1360 )
 Tháng 12, Petru II của triều Bogdan thuộc nước Moldavia

Tham khảo

Năm 1391
1392

Năm 1392 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 4 tháng 8, Hòa ước Ostrów kết thúc Nội chiến Litva (1389–92) và Chiến tranh kế vị Galicia-Volyn (1340–92). Công quốc Galicia-Volyn chính thức tan rã hoàn toàn, Vương quốc Ba Lan lấy Galicia còn Đại công quốc Litva lấy Volyn.
 5 tháng 8, Lý Thành Quế cướp ngôi nhà Cao Ly, lập ra nhà Triều Tiên.
 16 tháng 12, Thiên hoàng Nam triều thoái vị để ủng hộ đối thủ của Bắc triều là Thiên hoàng Go-Komatsu, chấm dứt thời kỳ Nam - Bắc triều ở Nhật Bản
 Seoan mac Pilib kế vị Tomas mor mac Mathghamhna làm Vua của Đông Breifne , ở miền trung bắc Ireland

Sinh

 Ioannes VIII Palaiologos, hoàng đế Byzantine áp chót (mất năm 1448)
 Alain Chartier, nhà thơ và nhà văn chính trị người Pháp (sinh khoảng năm 1430)
 Flavio Biondo, nhà nhân văn và sử gia người Ý (mất năm 1463)
 Filippo Maria Visconti, Công tước Milano (mất 1447) 
 Idris Imad al-Din , lãnh đạo tối cao của Chủ nghĩa Tayyibi Isma'il , học giả và nhà sử học (mất 1468)

Mất

 Chu Tiêu, con cả của hoàng đế Minh Thái Tổ
 Lalleshwari, nhà thơ và nhà huyền môn người Kashmir (sinh năm 1320)
 Trịnh Mộng Chu (Chŏng Mong-ju), bộ trưởng dân sự, nhà ngoại giao và học giả người Triều Tiên cuối thời vương triều Cao Ly (s. 1338)

Tham khảo

Năm 1392
1393

Năm 1393 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Tháng 1, bốn thành viên hoàng gia Pháp chết bất ngờ trong vụ họa hoạn, tại lễ hội hóa trang Bal des Ardents
 Tháng 3, theo lệnh của Wenceslaus IV (Bohemia), tu sĩ người Bohemia John of Nepomuk bị giết ở Praha bằng cách bị ném từ cầu Charles xuống sông Vltava. Về sau ông được phong thánh
 Cuối tháng 3, Đế chế Muzzafarid (miền trung Iran ngày nay) bị quân Timur tiêu diệt
 Samsenthai đăng quang ngôi vua Lan Xang (nay là nước Lào)
 Vua James I của Síp thừa kế danh hiệu Vua Armenia sau cái chết của người anh họ xa Leo VI (mặc dù những người Mamluk chinh phục Ai Cập vẫn là những người cai trị thực sự). 
 Bosnia chống lại cuộc xâm lược của Đế chế Ottoman
 Sikander Shah I kế vị Muhammad Shah III, trở thành Quốc vương của triều đại Tughlaq thuộc Vương quốc Hồi giáo Delhi. Hai tháng sau, Mahmud II kế vị Sikander Shah I.
 Vua Stjepan Dabiša của Bosnia ký Hiệp ước Djakovice, thiết lập hòa bình với Vua Sigismund của Hungary

Sinh

 John Capgrave, nhà thần học người Anh (mất năm 1464 )
 Osbern Bokenam, tu sĩ dòng Augustinian và nhà thơ người Anh
 Andrea Vendramin, Tổng trấn Venice (mất 1478)
 Alvise Loredan, đô đốc và chính khách người Venice (mất năm 1466 )

Mất

 Công tước Bogislaw III của Pomerania
 Shah Mansur, vua cuối cùng của Đế chế Muzzafarid (miền trung Iran ngày nay)
 Thiên hoàng Go-En'yū của thời Nam - Bắc triều (Nhật Bản)
 Vua Pha Ngừm của Lan Xang
 Thánh Gioan Nepomuk

Tham khảo

Năm 1393
1394

Năm 1394 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Tháng 9, vua Pháp ra sắc lệnh trục xuất hết tất cả người Do Thái ra khỏi nước Pháp
 Cuối tháng 9, Benedict XIII được bầu làm Giáo hoàng đối lập ở Avignon (Pháp), kế vị Clement VII
 Người Ottoman chinh phục Thessaly (nay là miền đông Hy Lạp) và bắt đầu cuộc vây hãm Constantinople kéo dài tám năm, thuộc Đế chế Byzantine.
 Sau cái chết của sultan Sikandar Shah, Vương quốc Hồi giáo Delhi bị chia thành hai phần đông và tây cho hai con trai Mahmud II và Nusrat.
 Vương quốc Leinster, do Vua Art mac Art MacMurrough-Kavanagh lãnh đạo, đã đánh bại đội quân xâm lược từ Anh, do Vua Richard II của Anh và Roger Mortimer, Bá tước thứ 4 của March chỉ huy ở trận chiến Ros-Mhic-Thriúin.

Sinh

 Hoàng tử Henrique "nhà hàng hải" (Bồ Đào Nha)
 James I của Scotland
 Công tước Charles I xứ Orleans, nhà thơ người Pháp
 Ashikaga Yoshinori, tướng quân Nhật Bản (mất 1441)
 Ulugh Beg, người cai trị và nhà thiên văn học thời Timurid (mất 1449 )
 Ikkyū, nhà sư Phật giáo Thiền tông Nhật Bản và nhà thơ (mất năm 1481)

Mất

 Fazlallah Astarabadi, người Ba Tư sáng lập giáo phái Hurufism huyền bí (bị hành quyết)
 Thiên hoàng Chōkei của Nhật Bản (sinh năm 1343)
 Dorothea xứ Montau, ẩn sĩ người Đức (s. 1347 )

Tham khảo

Năm 1394
1395

Năm 1395 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Tháng 2, quân Moldavia phục kích đánh tan quân Hungaria (do Sigismund của Lurxemburg chỉ huy )ở trận chiến thành Neamt
 Tháng 5, liên quân Ottoman (có Serb và Bulgaria tham gia) đánh bại hoàn toàn liên minh do Wallachia và Hungary ở trận Rovine. Thân vương (hay hoàng tử) Mircea đã phải chạy trốn và Ottoman đưa Vlad I lên thay
 Tháng 9, Gian Galeazzo thành lập công quốc Milano sau khi mua được chức vụ công tước từ vua của người La Mã.
 Biểu tượng Đức Mẹ Vladimir được chuyển đến Moscow. 
 Ramaracha kế vị Ramesuan để cai trị Vương quốc Ayutthaya ở miền nam Thái Lan ngày nay

Sinh

 Fra Angelico, họa sĩ người Ý (mất 1455 )
 Niccolò Da Conti, thương gia và nhà thám hiểm người Ý (mất 1469)
 George xứ Trebizond, triết gia và học giả người Hy Lạp (mất năm 1484)

Mất
 Trần Nghệ Tông vị vua thứ 9 của Nhà Trần
 Acamapichtli, tlatoani (quân chủ) đầu tiên của Tenochtitlan (Thành phố Mexico hiện đại)
 Ivan Shishman của Bulgaria, sa hoàng (sinh năm 1350)

Tham khảo

Năm 1395
1396

Năm 1396 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Tiền giấy đầu tiên của Việt Nam ra đời dưới nhà Trần
 Năm kết thúc chiến tranh Việt-Chiêm (1367-1396)
 Trận Nicopolis nổ ra vào ngày 25 tháng 9 năm 1396
 Vua Eric của Pomerania được phong làm vua cai trị Thụy Điển và Na Uy
 Đế chế Bulgaria thứ hai bị quân Ottoman tiêu diệt. Năm 1878, người Bulgaria thành lập Công quốc Bulgaria
 Vương quốc Kart (miền đông Iran ngày nay) bị Miran Shah (Đế quốc Timurid) tiêu diệt
 Vua Minh cử sứ thần sang Myanmar để hòa giải mâu thuẫn giữa người Mông Mao và vương quốc Ava

Sinh

 Alfonso V của Aragon (mất năm 1458 )
 Michelozzo, kiến trúc sư và nhà điêu khắc người Ý (mất năm 1472 )
 Ponhea Yat, người cai trị Đế chế Khmer (mất khoảng năm 1460)

Mất

 Thánh Stephen xứ Perm (s. 1340 )
 She Xiang, thủ lĩnh triều cống của Trung Quốc (s. 1361 )

Tham khảo

Năm 1396
1397

Năm 1397 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Tháng 6, Richard Whittington được vua Richard II cử làm Thị trưởng London. Kế nhiệm ông là Drugo Barentyn
 Tháng 9, vua Richard II lần lượt cử John Holland làm công tước xứ Exeter và Thomas Holland làm công tước xứ Surrey
 Sau khi Tokhtamysh bị hãn quốc Timur đánh đuổi, tướng Edigu đã đưa Temür Qutlugh làm hãn vương Kim Trướng tiếp theo. Người cai trị tiếp theo ông là Shādī Beg
 Università, một hình thức chính quyền địa phương, được thành lập tại Malta .
 Bệnh viện đầu tiên ở al-Andalus được thành lập tại Granada

Sinh 

 Sejong Đại vương của Joseon, người cai trị Triều Tiên (mất năm 1450 )
 Albert II của Đức, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất năm 1439)
 Giáo hoàng Nicholas V (mất năm 1455)
 Chimalpopoca, người cai trị Tenochtitlán của người Aztec (mất 1427)

Mất

 Francesco Landini, nhà soạn nhạc người Ý
 Thomas xứ Woodstock, Công tước xứ Gloucester đầu tiên, con trai của Vua Edward III của Anh (s. 1355)
 Vuk Branković, lãnh chúa Serbia (sn 1345 )

Tham khảo

Năm 1397
Ký tự phiên âm

Ký tự phiên âm, Chữ phiên âm hay chữ Ruby là ký tự nhỏ mà có thể được đặt ở trên hoặc bên phải của một chữ Hán (và cả chữ Nôm) để hiển thị cách phát âm. Chúng thường xuất hiện với các chữ tượng hình hay văn tự ngữ tố của các ngôn ngữ thuộc Vùng văn hóa Đông Á là tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Việt hoặc tiếng Triều Tiên. Thường được sử dụng khi hướng dẫn cách phát âm cho cho các ký tự tương đối mơ hồ.

Các ví dụ

Tiếng Nhật
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Nhật (gọi là chữ furigana) cho "Tōkyō" ("東京"):

Tiếng Trung
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Trung cho "Bắc Kinh" ("北京"):

Tiếng Triều Tiên
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Triều Tiên cho "Hàn Quốc" ("韓國"):

Chữ Quốc Ngữ (tiếng Việt)
Dưới đây là ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Việt cho chữ Hán của "Hà Nội" ("河內", từ Hán-Việt), và cho chữ Nôm của "chữ Nôm" ("𡨸喃", từ thuần Việt):

Sử dụng của ký tự phiên âm

Ký tự phiên âm có thể được sử dụng vì các lý do khác nhau:

 Vì ký tự này là hiếm và cách phát âm chưa được biết đến nhiều — ký tự tên cá nhân thường rơi vào thể loại này;
 Vì ký tự có nhiều hơn một cách phát âm, và bối cảnh là không đủ để xác định sử dụng;
 Vì độc giả vẫn còn học ngôn ngữ và không dự kiến sẽ luôn luôn biết cách phát âm hay ý nghĩa của một thuật ngữ;
 Vì tác giả là sử dụng một cách phát âm không chuẩn cho các ký tự — ví dụ, sách truyện tranh thường sử dụng ký tự phiên âm để nhấn mạnh trò chơi chữ dajare.

Tham khảo

HTML
Ngữ hệ Hán-Tạng
Hệ thống chữ viết tiếng Nhật
722

Năm 722 trong lịch Julius.

Sự kiện 
• Khởi nghĩa Mai Thúc Loan bị dập tắt.

Sinh 
 Ngư Triều Ân, hoạn quan nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc

Mất 
 Mai Hắc Đế, anh hùng dân tộc, vua người Việt thời Bắc thuộc từ năm 713 đến năm 722

Tham khảo 

Năm 722
Cloritoit

Cloritoit là một khoáng vật silicat đảo có nguồn gốc biến chất, có công thức hóa học là (Fe,Mg,Mn)2Al4Si2O10(OH4). Nó hình thành ở dạng tinh thể đơn tà (hoặc tam tà) kiểu mica màu xám xanh đến đen và phiến, đặc biệt có mặt trong các đá phyllit, schist và đá hoa.

Cloritoit được miêu tả đầu tiên năm 1837 ở dạng địa phương ở vùng núi Ural của Nga.

Xem thêm 
 Danh sách khoáng vật

Tham khảo 

Silicat đảo
Khoáng vật hệ ba nghiêng
Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Khoáng vật mangan
Khoáng vật sắt
Khoáng vật magnesi
Khoáng vật nhôm
Song tinh

Song tinh xuất hiện khi hai tinh thể riêng biệt dùng chung các nút mạng tinh thể. Kết quả là sự phát triển xen lẫn nhau của hai tinh thể riêng biệt đa dạng về hình dạng đặc biệt. Ranh giới song tinh hay bề mặt dùng chung là ranh giới giữa hai tinh thể. Các nhà tinh thể học phân loại các tinh thể song tinh dựa vào một số quy luật song tinh. Các quy luật này đặc trưng cho hệ tinh thể. Kiểu song tinh có thể là dấu hiệu dùng nhận biết khoáng vật.

Các tinh thể song tinh đơn giản có thể là song tinh tiếp xúc hay song tinh xuyên nhau. Các song tinh tiếp xúc chia nhau một bề mặt cấu tạo thường ở dạng các ảnh đối xứng nhau qua gương, ví dụ như plagiocla, thạch anh, thạch cao, và spinel thường hình thành kiểu song tinh tiếp xúc. Kiểu các song tinh xuyên nhau, các tinh thể riêng biệt xuyên qua lẫn nhau trong cấu trúc hình học, thường gặp ở orthocla, staurolit, pyrit, và fluorit.

Tham khảo

 Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., ISBN 0-471-80580-7

Xem thêm

Macle

Liên kết ngoài
Tulane Edu. crystal twinning 
Mineral galleries - twins 
Mathematical and Theoretical Crystallography
Quartz Crystals - Twinning

Tinh thể học
Khoa học vật liệu
Khoáng vật học
602

Năm 602 trong lịch Julius.

Sự kiện
 Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ ba

Sinh

Không rõ ngày, tháng
 Huyền Trang, cao tăng người Trung Quốc (m. 664)

Mất

Tham khảo

Năm 602
Chondrodit

Chondrodit là một khoáng vật silicat đảo có công thức hóa học (Mg,Fe)5(SiO4)2(F,OH,O)2. Mặc dù nó là một khoáng vật khá hiếm, nó là thành viên thường gặp trong nhóm khoáng vật humite. Nó được hình thành trong các mỏ nhiệt dịch từ dolomit bị biến chất khu vực. Nó cũng được tìm thấy cùng với skarn và serpentinit.
Khoáng vật này được phát hiện năm 1817 ở núi Somma, một phần của núi Vesuvius ở Ý, và được đặt tên từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là hạt nhỏ, là một dạng tập hợp phổ biến của khoáng vật này.

Xem thêm 
 Danh sách khoáng vật

Tham khảo 

Silicat đảo
Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Khoáng vật magnesi
Khoáng vật sắt
Khoáng vật phát quang
Trưng cầu dân ý hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ 2010

Một cuộc trưng cầu dân ý về một số thay đổi cho hiến pháp được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 12 tháng chín 2010. Kết quả cho thấy phần lớn ủng hộ việc sửa đổi hiến pháp, với 58% ủng hộ và 42% chống. Những thay đổi được nhằm mục đích làm cho thể chế Thổ Nhĩ Kỳ phù hợp với yêu cầu của Liên minh châu Âu, một liên minh chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập.

Bối cảnh
Sau cuộc đảo chính quân sự ngày 12 tháng 9 năm 1980, một hiến pháp mới đã được soạn thảo, hiến pháp này theo nội dung do chính quyền quân sự đảo chính và lên cầm quyền đưa ra. Ba mươi năm sau, Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức trưng cầu dân ý về một số sửa đổi một số điều của bản hiến pháp đó.

Năm 2010, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã thông qua một loạt các sửa đổi hiến pháp. Các sửa đổi đã không đạt được đa số hai phần ba cần thiết (67%) theo quy định để thực hiện ngay các thay đổi. Tuy nhiên, họ đã nhận được đa số 330 phiếu (60%), trong đó đã đủ để trình bày những sửa đổi cho cử tri trong một cuộc trưng cầu dân ý. Tu chính án hiến pháp quy định khó khăn hơn cho Tòa án Tối cao trong việc giải tải đảng không thể thông qua sửa đổi hiến pháp.

Các gói cải cách được chấp nhận ở quốc hội ngày 07 tháng 5, do đó trên thực tế đã khởi động quá trình trưng cầu dân ý. Cuộc trưng cầu dân ý này đã được dự kiến sẽ được tổ chức 60 ngày kể từ ngày công bố gói trong Công báo, nhưng Hội đồng bầu cử tối cao (YSK) thông báo rằng nó sẽ được tổ chức 120 ngày sau đó, ngày 12 tháng 9 năm 2010.

Tham khảo

Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ
Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Bầu cử tại châu Âu năm 2010
Trưng cầu dân ý hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ
Trưng cầu dân ý năm 2010
Cải cách ở Thổ Nhĩ Kỳ
Bầu cử tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Sự kiện ở Thổ Nhĩ Kỳ tháng 9 năm 2010
Kawashita Mizuki

là một mangaka người Nhật, được độc giả biết đến với tác phẩm Ichigo 100%. Trong thời kỳ đầu sáng tác, bà lấy bút hiệu là . Tác phẩm đầu tay của bà là một truyện tranh Dōjinshi mang tên Innocent sáng tác năm 1993. Tác phẩm dài hơi nhất của Kawashita là Ichigo 100%, về sau đã được chuyển thể thành một phim hoạt hình kéo dài 6 tập phát sóng lần đầu tại Nhật Bản vào năm 2005 và 6 tập phim OVA. Một tác phẩm khác của bà là, Hatsukoi Gentei cũng vừa được chuyển thể thành phim hoạt hình phát sóng năm 2009. Một số tác phẩm khác của Kawashita Mizuki như Lilim Kiss, Akane-chan Overdrive và gần đây hơn là Ane Doki

Tác phẩm 
(1997) ,với bút danh "Momokuri Mikan"
(1999) , với bút danh "Momokuri Mikan"
(1999) , với bút danh "Momokuri Mikan"
(2000) 
(2002) ; tên tiếng Anh: Strawberry 100% (2007)
(2007) 
(2009) 
(2010) 
(2010)

Khác
Koorihime Kitan
Natsuiro Graffiti
Sonezaki Shinjuu
Kanojo to Natsu to Boku

Chú thích 

Nhân vật còn sống
Người Shizuoka
Sinh năm 1971
Mangaka
Hình quạt tròn

Trong hình học phẳng, hình quạt tròn là phần của hình tròn được giới hạn bởi hai bán kính và cung tròn chắn bởi hai bán kính này.

Diện tích của hình quạt tròn  chắn bởi hai bán kính tạo thành một góc θ được đo bằng radian, trong một hình tròn bán kính  được tính bằng công thức sau:

Ngoài ra, diện tích của hình quạt tròn  chắn bởi hai bán kính tạo thành một góc , trong một hình tròn bán kính  và độ dài cung tròn  được tính bằng công thức sau:

Xem thêm
Hình quạt cầu
Đường cô-nic
Hình tròn
Cung tròn

Chú thích nguồn

Liên kết ngoài
Định nghĩa và thuộc tính của hình quạt tròn

Đường tròn
Vết (đại số tuyến tính)

Trong đại số tuyến tính, vết (tiếng Anh: trace) của một ma trận vuông A bậc nxn được xác định bằng tổng các phần tử trên đường chéo chính (đường nối từ góc trên bên trái xuống góc dưới bên phải) của A.

với aii là ký hiệu phần tử ở hàng thứ i và cột thứ i của A. Tương đương với vết của ma trận là tổng của các trị riêng của nó, và nó bất biến khi thay đổi cơ sở. Sự đặc trưng hóa này có thể sử dụng để xác định vết cho các toán tử tuyến tính trong trường hợp tổng quát. Chú ý rằng, vết chỉ được định nghĩa cho một ma trận vuông.

Xét về ý nghĩa hình học, vết ma trận có thể được giải thích như là một sự thay đổi nhỏ của thể tích (như đạo hàm của định thức), và được miêu tả chính xác bằng công thức Jacobi..

Ký hiệu của nó thường là Sp hoặc Tr.

Ví dụ
Gọi T là một toán tử tuyến tính biểu diễn bằng ma trận

Thì .

Tính chất

Liên hệ với các giá trị riêng
Vết của ma trận A bằng tổng các giá trị riêng của nó. 
,
trong đó  là giá trị riêng của A.

Tuyến tính
Cho A,B là các ma trận vuông cùng cấp và c là hằng số, khi đó:
,
.

Giao hoán
Cho A là ma trận m hàng n cột, còn B là ma trận n hàng và m cột, thì:
.  dù

Vết của ma trận liên hợp
Cho A là ma trận vuông cấp n bất kì,
Cho P là ma trận vuông cấp n và khả nghịch.
Liên hợp của A theo P là , khi đó ta có:
,
có nghĩa là khi ta lấy liên hợp của ma trận thì vết của nó không thay đổi.

Vết của ma trận chuyển vị 
Cho A là ma trận vuông cấp n bất kì,  là ma trận chuyển vị của nó. Ta có:
.

Vết của tích ma trận đối xứng và ma trận phản đối xứng
Vết của tích ma trận đối xứng và ma trận phản đối xứng bằng 0. Có nghĩa là:
Nếu A là ma trận đối xứng và B là ma trận phản đối xứng, thì:
.

Vết của ma trận lũy đẳng
Vết của ma trận lũy đẳng A (ma trận A sao cho A2 = A) bằng hạng của A.

Vết của ma trận lũy linh
Vết của ma trận lũy linh A bằng 0.

Xem thêm
 Giá trị riêng
 Đường chéo chính

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đại số tuyến tính
Lý thuyết ma trận
Gazpacho

Gazpacho (; ) hoặc Gaspacho (), cũng được gọi là Andalusian gazpacho) là một loại súp phổ biến bên Tây Ban Nha. Súp này thường được dùng lạnh, thích hợp trong mùa hè oi bức của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Nguyên liệu thường được sử dụng để làm Gazpacho bao gồm bánh mì khô, cà chua, dưa chuột, hành tây, ớt chuông, tỏi, dầu ô liu, giấm, nước và muối.

Tham khảo

Ẩm thực Bồ Đào Nha
Thực phẩm thuần chay
Carpaccio

Carpaccio là một món ăn xuất xứ từ Ý, nhưng cũng rất phổ biến ở các nước lân cận như Pháp và Tây Ban Nha.

Người ta thái thật mỏng (khoảng 1 mm) thịt bò sống, cá sống... và rưới dầu ô liu cùng một chút chanh, để vào tủ lạnh và lấy ra ăn thật lạnh. Carpaccio bò và carpaccio cá hồi là những dạng thường hay thấy nhất trong các nhà hàng ở châu Âu, nhất là vào mùa hè vì khí hậu oi bức thích hợp với những món ăn nhẹ nhàng.

Lịch sử 
Carpaccio là tên gọi quốc tế một món ăn truyền thống của Ý với nguyên liệu là thịt sống. Cái tên được đặt cho món ăn này lần đầu tiên tại Venice, vào thời điểm diễn ra cuộc triển lãm tưởng nhớ họa sĩ người Venice Vittore Carpaccio vào khoảng năm 1950.

Món ăn này, dựa trên một đặc sản của vùng Piemonte có tên Carne cruda all'Albese (tiếng Ý: thịt sống Alba), do chủ quán Harry's Bar ở Venice là Giuseppe Cipriani sáng tạo ra và phổ biến. Ban đầu ông chế biến món ăn này nhằm để phục vụ cho nữ bá tước Amalia Nani Mocenigo khi ông biết rằng bác sĩ khuyên bà nên ăn thịt sống. Món ăn mang tên họa sĩ người Venice Vittore Carpaccio vì tông màu chính trong các tác phẩm của người họa sĩ này là đỏ và trắng.

Nguyên liệu 

Carpaccio truyền thống của Piemonte là những lát thịt bò thái rất mỏng được bày trên đĩa cùng với nước ướp thịt được làm từ chanh, dầu ô liu và những lát nấm cục trắng hoặc pho mát Parmesan, có thể có cải lông phủ lên trên cùng.

Thịt dùng để chế biến Carpaccio thường là thịt bò thăn, khi thái mỏng thì hương vị thơm ngon hơn là thịt bò phi lê. Vì món ăn sử dụng thịt sống nên thịt phải đảm bảo vệ sinh.

Chú thích 

Ẩm thực Ý
Món khai vị
Hải sản
Shut Up and Drive (bài hát của Rihanna)

Shut Up and Drive là bài hát viết bởi Carl Stuken và Evan Roger cho ca sĩ nhạc R&B Rihanna trong album Good Girl Gone Bad. Bài hát này được chọn làm đĩa đơn thứ 2 sau "Umbrella" rất thành công. Đĩa đơn này khá thành công khi lọt vào Top 10 bảng xếp hạng Thế giới và Top 5 tại Anh.

Danh sách ca khúc và định dạng

EU 12" promo vinyl (B794305-01, RISHUTV)
Side A
 "Shut Up and Drive" (Instrumental) - 3:32
 "Shut Up and Drive" (Radio Edit) - 3:32
Side B
 "Shut Up and Drive" (Wideboys Club Mix) - 6:36

EU 12" picture disc vinyl (174612, 0-06025-1746121-5)
Side A
 "Shut Up and Drive" (Wideboys Club Mix) - 6:36
Side B
 "Shut Up and Drive" (Radio Edit) - 3:32
 "Shut Up and Drive" (Instrumental) - 3:32

EU CD single (602517461185)
 "Shut Up and Drive" (Radio Edit) - 3:32
 "Shut Up and Drive" (Wideboys Club Mix) - 6:36

 EU enhanced Maxi-single (0602517467422)
 "Shut Up and Drive" (Radio Edit) - 3:32
 "Shut Up and Drive" (Wideboys Club Mix) - 6:36
 "Shut Up and Drive" (Instrumental) - 3:32
 "Shut Up and Drive" (Video)

 Other Versions
 "Shut Up and Drive" (Wideboys Radio Edit) - 3:39

Bảng xếp hạng và chứng nhận doanh số

Xếp hạng tuần

Lượng tiêu thụ

Xếp hạng cuối năm

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2007
Bài hát của Rihanna
Bài hát năm 2006
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát về tình dục
Bài hát pop rock
Bài hát năm 2007
Đĩa đơn của Def Jam Recordings
Bài hát new wave
503

Năm 503 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 17 tháng 10-Lý Nam Đế Hoàng Đế đầu tiên Việt Nam tức 12 tháng 9 năm Qúy Mùi (m. 548)
Lương Giản Văn Đế
Trần Bá Tiên

Mất

Tham khảo

Năm 503
Cúp bóng đá 1000 năm Thăng Long – Hà Nội

Giải bóng đá quốc tế Cúp 1000 năm Thăng Long – Hà Nội là một giải đấu bóng đá giao hữu nằm trong chuỗi sự kiện hướng tới đại lễ chào mừng thủ đô Hà Nội tròn 1000 năm tuổi. Đợt 1 của giải đấu được tổ chức tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội từ ngày 20 tháng 9 đến 24 tháng 9 năm 2010, với sự tham dự của các đội Việt Nam, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, U-23 Úc và U-23 Kuwait. Đợt 2 của giải được tổ chức tại sân vận động Thống Nhất, thành phố Hồ Chí Minh với sự tham dự của các đội Olympic Việt Nam, U-21 Iran, Olympic Singapore và Olympic Malaysia.

Kế hoạch tổ chức 
Năm 2009, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo Tổng cục Thể dục thể thao và Liên đoàn bóng đá Việt Nam tổ chức một giải cúp bóng đá kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, ban đầu gồm ba giải đấu nhỏ. Ba giải đấu này sẽ được tổ chức trên cả ba miền của đất nước (Bắc, Trung, Nam) với quy mô 4 đội mỗi giải và đều lấy tên gọi "Cúp bóng đá quốc tế 1000 năm Thăng Long – Hà Nội".

Theo kế hoạch ban đầu, tại Thành phố Hồ Chí Minh, giải sẽ diễn ra từ ngày 28 tháng 9 đến ngày 2 tháng 10 với khách mời là các đội tuyển quốc gia hoặc U-23 của châu Á. Tại Đà Nẵng, giải diễn ra từ ngày 27 tháng 9 đến ngày 1 tháng 10 với thành phần là các câu lạc bộ thuộc khu vực, chủ nhà là SHB Đà Nẵng. Giải đấu tại Hà Nội, cũng là giải đấu quan trọng nhất, thi đấu từ ngày 20 đến 24 tháng 10, có sự góp mặt của các đại diện thuộc châu Á, Nam Mỹ và châu Âu. Đây sẽ là sự kiện kết thúc 10 ngày trong chuỗi các hoạt động văn hóa thể thao hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Tuy nhiên, so với dự kiến, ban tổ chức giải gặp nhiều khó khăn trong việc tìm khách mời, do đó một giải đấu tổ chức tại Đà Nẵng đã bị bãi bỏ, chỉ còn lại hai địa điểm Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cho sự kiện chính. Thời gian cuối cùng được ấn định là 20 - 24 tháng 9 tại Hà Nội và 28 tháng 9 - 2 tháng 10 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Kinh phí 
Kinh phí tổ chức Cúp bóng đá Thăng Long bao gồm một phần được trích từ kinh phí của sự kiện 1000 năm Thăng Long, phần khác thông qua kêu gọi tài trợ, dưới sự bảo trợ của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Do ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng của Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, cũng như mong muốn thể hiện tình đoàn kết, hữu nghị giữa các đội tuyển quốc gia nên các đội khách mời hầu như không đặt nặng vấn đề tài chính.

Giải thưởng 

 Đội vô địch: 20.000 USD
 Đội Á quân: 10.000 USD
 Hạng ba: 5.000 USD

Truyền hình 
Các trận đấu của giải được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2 và Bóng đá TV.

Sân vận động 
Giải đấu được tổ chức tại hai sân vận động: Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình cho đợt 1, Sân vận động Thống Nhất cho đợt 2.

Lịch thi đấu và kết quả

Khu vực Hà Nội

Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Cúp bóng đá 1000 năm Thăng Long – Hà Nội: CHDCND Triều Tiên cử ĐTQG tham dự 

Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Bóng đá Việt Nam năm 2010
Cúp bóng đá quốc tế 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Paradorn Srichaphan

Paradorn Srichaphan (tiếng Thái: ภราดร ศรี ชา พันธุ์, sinh 14 tháng 6 năm 1979) (biệt hiệu là "Quả bóng") là 1 cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp hàng đầu của Thái Lan. Anh chính là vận động viên quần vợt xếp hạng cao nhất của Thái Lan trong lịch sử môn quần vợt của nước này, ở thời kỳ đỉnh cao sự nghiệp, anh từng xếp hạng 9 thế giới, thứ hạng cao nhất đã được thiết lập nên bởi 1 tay vợt sinh ra tại Thái Lan. Ngoài quần vợt, anh còn táo bạo tham gia vào lĩnh vực điện ảnh với 1 vai diễn trong bộ phim Bang Rajan II thuộc thể loại phim hành động.

Sự nghiệp 
Srichaphan bắt đầu sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp ATP vào năm 1998. Lúc đầu thì anh vẫn còn vô danh và có thứ hạng thấp, sau đó thứ hạng của anh dần dần được cải thiện. Sau khi được vào chung kết một cách khá bất ngờ tại Hopman Cup 2000, đây là năm bản lề cho anh khi tiếp theo đó anh lọt vào top 30 sau khi đánh bại Andre Agassi tại giải Wimbledon. Năm 2003 anh được xếp hạng số 11 thế giới trong bảng xếp hạng của ATP.

Srichaphan trở lên nổi tiếp ở khắp châu Á, đặc biệt là ở Thái Lan. Srichaphan đã được ghi tên lá cờ của Thái Lan tại lễ khai mạc Thế vận hội Mùa hè 2004 tổ chức tại Athens, Hy Lạp.

Tại giải đấu năm 2006 ở Ấn Độ, Srichaphan vào đến bán kết và thua số tay vợt số 1 thế giới là Roger Federer trong hai set với tỷ số khá chênh lệch (6–2, 6–3).

Cũng trong năm 2006 tại Giải quần vợt Wimbledon, Srichaphan được xếp làm hạt giống số 29 nhưng đã gây thất vọng ở vòng đầu tiên khi thua Agustín Calleri sau 5 set. Từ đó sự nghiệp của anh càng xuống dốc.

Và sau 1 tai nạn nghiêm trọng (2 cánh tay đều bị gãy, đầu gối chấn thương nặng) trong cuộc đua xe đã khiến anh phải đưa ra quyết định nghỉ thi đấu (giã từ môn thể thao này).

Gia đình 
Sau khi từ giã môn quần vợt anh đã tổ chức hôn lễ đình đám với Natalie Glebova là Hoa hậu Hoàn vũ năm 2005, giới truyền thông Thái Lan mô tả là "sự kiện quốc gia Thái Lan".

Chung kết ATP

Đơn: 11 (5 danh hiệu, 6 á quân)

Chú thích 

Vận động viên quần vợt Thái Lan
Vận động viên Hopman Cup
Người tỉnh Khon Kaen
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2000
Huy chương quần vợt Đại hội Thể thao châu Á
Vận động viên quần vợt Đại hội Thể thao châu Á 2002
Vận động viên quần vợt Đại hội Thể thao châu Á 2006
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2004
536

Năm 536 là một năm nhuận bắt đầu từ ngày Thứ Ba trong lịch Julius.

Vào năm 2018, nhà sử học Michael McCormick đã coi năm 536 là một năm "tồi tệ nhất" để sống dựa trên những sự kiện thời tiết cực đoan từ đầu năm, khiến cho nhiệt độ trung bình ở châu Âu và Trung Quốc giảm xuống và gây ra các tác hại cho cây trồng, làm giảm năng suất cây trồng và đói nghèo trong vòng hơn một năm. Các nhà nghiên cứu cũng cho ra những sự kiện thời tiết bất lợi trong năm, bao gồm sương mù bí ẩn có thể liên quan đến việc núi lửa phun trào.

Sự kiện 
Mùa đông núi lửa 536

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 536
Thanh Hải (nhà thơ)

Thanh Hải (tên thật Phạm Bá Ngoãn; 1930-1980) là nhà thơ Việt Nam, được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.

Tiểu sử
Nhà thơ Thanh Hải sinh ngày 4 tháng 11 năm 1930 tại xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế.

Ông xuất thân trong một gia đình trí thức nghèo. Khi 17 tuổi, Thanh Hải đã tham gia cách mạng ở huyện Hương Thủy và làm chính trị viên cho Đoàn văn công Thừa Thiên – Huế.

Giai đoạn 1954 - 1964, ông làm cán bộ tuyên huấn ở tỉnh. Trong các năm 1964 - 1967, ông phụ trách báo Cờ giải phóng của thành phố Huế.

Từ sau năm 1975, ông làm Tổng thư ký Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên, đồng thời là Ủy viên thường vụ Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam.

Ông qua đời vào ngày 15 tháng 12 năm 1980 do căn bệnh hiểm nghèo xơ gan cổ trướng.

Sự nghiệp 
Thanh Hải có 5 tập thơ, gồm: Ánh mắt, Người đồng chí trung kiên, Huế mùa xuân, Mùa xuân nho nhỏ và Mưa xuân đất này.

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được ông viết lúc đang nằm Bệnh viện Trung ương Huế trước lúc qua đời một thời gian.

Năm 2001, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật với các tập thơ: Những đồng chí kiên trung, Tuyển thơ Thanh Hải.

Tác phẩm chính 

 Ánh Mắt (1956)
 Những đồng chí trung kiên (1962)
 Huế mùa xuân (tập 1-1970, tập 2-1975)
 Mùa xuân nho nhỏ (11/1980) (được nhạc sĩ Trần Hoàn phổ nhạc tháng 12/1980)
 Mưa xuân đất này (1982).

Nhận xét

Vinh danh 

 Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001 (truy tặng)

Giải thưởng văn học 

 Giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu (1965)
 Giải nhất cuộc thi thơ của tuần báo Thống nhất (1959).
 Giải nhì cuộc thi thơ của tuần báo Thống nhất (1962).

Gia đình 
Cha ông làm nghề dạy học, mẹ ông là nông dân. Ông có hai em trai là Phạm Bá Chất và Phạm Bá Liên đều tham gia hoạt động cách mạng.

Tham khảo

Sách tham khảo
Trần Hữu Tá, mục từ Thanh Hải, in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản thế giới, 2004.
Phong Lê, bài viết về Thanh Hải in trong Nhà thơ Việt Nam hiện đại. Viện văn học tổ chức biên soạn, nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành năm 1984 tại Hà Nội.

Liên kết ngoài
Thanh Hải – Mùa xuân thi sĩ

Xem thêm
 Giải thưởng Nhà nước
 Danh sách Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật

Sinh năm 1930
Mất năm 1980
Nhà thơ Việt Nam
Người Huế
Vườn Eden

Vườn Eden hay Vườn địa đàng ( – gan-ʿḖḏen; tiếng Ả Rập: جنة عدن, Jannat ʿ Adn)  là một khu vườn được mô tả trong Sách Sáng Thế là nơi hai người đầu tiên, Adam và Eva, sinh sống sau khi họ được Thiên Chúa tạo ra.

Thiên Chúa đặt con người trong Vườn Địa Đàng và cho phép ăn tất cả mọi loại trái cây trong đó, ngoại trừ cây biết điều thiện điều ác (cây trái cấm). Theo nghĩa đen, Kinh Thánh nói về một khu vườn ở Địa Đàng. Vườn này là một phần của câu chuyện thường được sử dụng để giải thích nguồn gốc của tội lỗi và sai phạm của loài người. Tổng lãnh thiên thần Uriel, với thanh kiếm rực của mình, được gọi là canh gác cổng cho vườn Địa Đàng.

Theo sách này, vị trí của khu vườn Địa Đàng nằm ở bốn con sông (Pishon, Gihon, Tigris, Euphrates), và ba khu vực (Havilah, Assyria, và Kush). Có những giả thuyết cho rằng vườn Địa Đàng nằm ở đầu nguồn của sông Tigris và Euphrates (phía bắc Lưỡng Hà), ở Iraq (Lưỡng Hà), châu Phi, và vịnh Ba Tư. Đối với nhiều nhà văn thời Trung cổ, hình ảnh của vườn Địa Đàng cũng tạo ra một hình ảnh tình yêu và tình dục của loài người.

Tương tự như các tích truyện về Đại hồng thủy, Sáng thế và Tháp Babel trong Sáng thế ký, câu chuyện về vườn Địa đàng cũng phảng phất nét tương đồng với thần thoại Lưỡng Hà. Đó là huyền thoại về một vị vua – hiện thân như một con người khởi thủy – được đưa vào khu vườn thần thánh để canh giữ cây sự sống. Các học giả ghi nhận rằng câu chuyện Địa đàng có những điểm song trùng với các đặc điểm của Đền thờ Solomon và Jerusalem, qua đó minh chứng cho tính chất thiêng liêng của nơi này. Ngoài ra, Kinh Thánh còn nhắc đến Địa đàng ở các đoạn khác như Sáng thế ký 13:10, Ê-sai 51:3, Ê-dê-ki-ên 36:35 và Giô-ên 2:3; riêng sách Da-ca-ri-a chương 14 và Ê-dê-ki-ên chương 47 dù sử dụng hình ảnh thiên đường nhưng lại không nhắc trực tiếp đến tên Địa đàng.

Về mặt ngữ nguyên, cái tên Eden này bắt nguồn từ từ edinnu trong tiếng Akkad, vốn xuất phát từ chữ edin trong tiếng Sumer có nghĩa là "đồng bằng" hoặc "thảo nguyên", và có mối liên hệ chặt chẽ với một từ gốc tiếng Aram mang nghĩa "màu mỡ, trù phú". Một cách giải thích khác lại liên kết cái tên này với từ tiếng Do Thái (Hebrew) chỉ "sự vui thú".

Chú thích

Adam và Eva
Bereshit (parsha)
Cụm từ trong Kinh Thánh
Sách Sáng Thế
Vũ trụ học Kitô giáo
Quan niệm về thiên đường
Thuyết mạt thế Hồi giáo
Jannah
Vịnh Ba Tư
Địa danh trong Torah
Utopia
Thực vật trong văn hóa
Bầu cử liên bang Úc

Australia bầu cơ quan lập pháp - Nghị viện của Khối thịnh vượng chung của Australia - bằng nhiều hệ thống bầu cử khác nhau.

Nghị viện Úc gồm hai viện: Hạ viện có 150 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ ba năm tại các đơn vị bầu cử một thành viên với tỷ lệ thuận với hệ thống bỏ phiếu biểu quyết thay thế được gọi là bầu cử ưu đãi. Thượng viện có 76 thành viên, được bầu thông qua một hệ thống ưu đãi của đại diện tỷ lệ.

Cử tri lựa chọn Thượng nghị sĩ lãnh thổ với các nhiệm kỳ không cố định đó phân định bởi các ngày bầu cử Hạ viện. Các thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ kỳ sáu năm trừ trường hợp giải tán đúp, với một nửa số ghế tại thượng viện thay đổi mỗi ba năm. Trong trường hợp của một giải tán đúp, nhiệm kỳ của tất cả các nghị sĩ tại Thượng viện và Hạ viện ghế đại biểu kết thúc ngay lập tức.

Tham khảo

Bầu cử theo quốc gia
Wikispecies

Wikispecies là dự án wiki của Wikimedia Foundation. Mục đích chính của wiki này là một bảng phân loại sinh học mở cho các nhà sinh học thay vì cho công chúng. Dự án được thành lập vào tháng 8 năm 2004, với sự đóng góp của các nhà sinh học trên toàn thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài

[ Trang Chính tiếng Việt]
Cổng cộng đồng
The Wikispecies Charter, viết bởi Wales.

Phân loại sinh học
Species, Wiki
Danh pháp thực vật học
Phân loại học
Phát sinh loài
Website giáo dục
Danh pháp động vật học
Website MediaWiki
Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học
Phân loại học (sinh học)
Website đa ngôn ngữ
Wikinews

Wikinews là nguồn tin tức mở và là dự án wiki của Wikimedia Foundation. Dự án hoạt động với sự hợp tác của các nhà báo trên toàn thế giới. Nguyên tắc trung lập của Wikinews là một đặc điểm đáng chú ý, phân biệt nó với các trang báo cộng đồng khác như Indymedia và OhmyNews.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 [ Phiên bản thử nghiệm tiếng Việt]
 The Wikinews Ace: Why Shimon Peres sat down with David Shankbone ''Columbia Journalism Review
 Wikinews: Multilingual Portal
 Wired News: Wikipedia Creators Move into News
 Wikinews RSS Feed
 Wikinews Original Reporting RSS Feed 
 Wikinews Reports – blog by Wikinews reporters

News, Wiki
Website tin tức
Website MediaWiki
Tanaka Romeo

là một nam họa sĩ người Nhật làm việc độc lập, đồng thời là người viết kịch bản cho trò chơi trong thể loại bishōjo game và Eroge (18+). Ông đã từng là sinh viên của Đại học Tsukuba. Năm 2007, Tanaka bắt đầu viết light novel đầu tay của ông Jinrui wa Suitaishimashita, tác phẩm được phát hành bởi Shogakukan. Ông trở nên nổi tiếng vì đã tham gia thực hiện hai tác phẩm là Cross Channel và Yume Miru Kusuri; đồng thời cũng là đồng tác giả của visual novel Rewrite, tựa game thứ chín của Key, phát hành tháng 6 năm 2011.

Công việc
Eroge
Chanter: Kimi no Uta ga Todoitara (bởi Terios, đồng tác giả)
Cross Channel (bởi FlyingShine, kịch bản)
Shinju no Yakata (bởi Meteor, kịch bản)
Kana Imōto (bởi Digitial Object, dưới bút danh Hajime Yamada, kịch bản)
Kazoku Keikaku (bởi Digital Object, dưới bút danh Hajime Yamada, kịch bản)
Otaku Masshigura (bởi Gindokei, kịch bản)
Saihate no Ima, (bởi Xuse, kịch bản và lập kế hoạch)
Setsuei (bởi Silver Bullet, giám sát)
Suisei ni Negai o...''' (bởi Sky-High feat. Giga, lập kế hoạch)Yume Miru Kusuri: A Drug That Makes You Dream (bởi Ruf, đồng tác giả và giám sát)

Game mọi lứa tuổiI/O (bởi Regista, giám sát)Natsu Yume Yowa (bởi KID, kịch bản của Kotori)Pizzicato Polka: Enishi Kusari Utsutsu Yoru (bởi KID, kịch bản)Rewrite (bởi Key, đồng tác giả và phác thảo kịch bản)

Light novelAURA – Cuộc chiến cuối cùng của Maryuuin Kouga (ISBN 978-4-09-451080-5)
Sê-ri Jinrui wa SuitaishimashitaJinrui wa Suitaishimashita (ISBN 978-4-09-451001-0)Jinrui wa Suitaishimashita 2 (ISBN 978-4-09-451044-7)Jinrui wa Suitaishimashita 3 (ISBN 978-4-09-451061-4)Jinrui wa Suitaishimashita 4'' (ISBN 978-4-09-451104-8)

Tham khảo

Nhà văn Nhật Bản
Nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản
Tiểu thuyết gia
Nhân vật còn sống
Họa sĩ Nhật Bản
Nhân viên Key
406

Năm 406 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Attila, vua của Đế quốc Hung (m. 453)
 Lục Tu Tĩnh, đạo sĩ, người đã thực hiện cải cách Nam Thiên Sư Đạo (m. 477)
 Lưu Tống Thiếu Đế, hoàng đế của Triều đại Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc (m. 424)

Mất

Tham khảo

Năm 406
Only a Fool

"Only a Fool" là đĩa đơn thứ ba trích từ album đầu tay mang tên Under the Surface của nữ ca sĩ nhạc pop người Na Uy Marit Larsen. Đĩa đơn đã được phát hành qua sóng radio và chỉ được phát hành trên các trang trực tuyến. Bài hát đã không thể hiện được sự thành công như hai đĩa đơn trước của Larsen và chỉ có mặt 2 tuần trên bảng xếp hạng Norwegian Top 20.

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Website chính thức của Marit Larsen

Đĩa đơn năm 2006
Bài hát của Marit Larsen
Bài hát năm 2005