9M123 Khrizantema

9M123 Khrizantema (; nghĩa là: hoa cúc, tên định danh NATO: AT-15 Springer) là một loại tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) của Nga. Khrizantema được thiết kế để đối phó với các thế hệ xe tăng chủ lực hiện tại và tương lai, đồng thời cũng có thể được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên không bay chậm và thấp như trực thăng. Tên lửa 9M123 cùng với hệ thống dẫn đường đi kèm tạo thành tổ hợp tên lửa 9K123.

Phát triển 
Tên lửa chống tăng Khrizantema được ra mắt vào tháng 7 năm 1996 bởi Cục Thiết kế Chế tạo Máy (KB Mashinostroyeniya – KBM). Loại tên lửa này bắt đầu được phát triển từ những năm 1980 và được thiết kế như một hệ thống tên lửa đa năng, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, có khả năng tiêu diệt các đơn vị thiết giáp hiện tại và tương lai được trang bị các lớp bảo vệ tiên tiến như giáp phản ứng nổ (ERA). Khrizantema được dự định để thay thế cho nhiều loại tên lửa chống tăng khác nhau vẫn còn phục vụ trong quân đội Nga, chẳng hạn như 9K114 Shturm và 9M120 Ataka-V. Hệ thống này chính thức được đưa vào biên chế trong Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga vào năm 2005.

Mô tả 
Tên lửa 9M123 là loại tên lửa siêu thanh, bay với tốc độ trung bình  hoặc Mach 1.2 và có tầm bắn từ 400 đến 6.000 mét. Lực đẩy được tạo ra thông qua một động cơ tên lửa nhiên liệu rắn với hai ống xả ở hai bên thân tên lửa. Các ống xả đặt lệch nhau khiến tên lửa xoay tròn trong khi bay. Việc điều khiển dẫn đường được thực hiện bởi hai cánh điều hướng bật ra ở phía sau tên lửa. Bốn cánh bổ sung, đặt ngay phía trước các cánh điều hướng, giúp ổn định tên lửa trong khi bay.

Khrizantema là hệ thống độc nhất trong số các tên lửa chống tăng có điều khiển của Nga vì tùy thuộc vào biến thể, nó có thể được dẫn đường bằng laser hoặc radar. Bộ phận radar sử dụng băng tần sóng milimet và hệ thống sẽ tự động bám bắt mục tiêu cũng như dẫn tên lửa đi trong chùm tia radar; hình thức dẫn đường này là bám chùm tia trong tầm nhìn (LOSBR) thuộc loại điều khiển tự động theo đường ngắm (ACLOS). Khi được dẫn đường bằng laser, một chùm tia laser liên tục được chiếu về phía mục tiêu và một cảm biến ở phần đuôi cho phép tên lửa bám theo chùm tia laser để đến mục tiêu; hình thức dẫn đường này là LOSBR thuộc loại điều khiển bán tự động theo đường ngắm (SACLOS).

Hệ thống dẫn đường kép này cho phép bắn hai tên lửa vào hai mục tiêu riêng biệt cùng một lúc, với một tên lửa được dẫn bằng laser và quả còn lại bằng radar. Mỗi tên lửa mang một đầu đạn HEAT liều đúp (tandem) với khả năng xuyên giáp được báo cáo là 1100–1250 mm thép cán đồng nhất (RHA) sau khi phá ERA. Ngoài ra, tên lửa có thể mang đầu đạn nhiệt áp để tấn công các mục tiêu vỏ mỏng, công sự và sinh lực địch.

Hiện tại, tên lửa này được phóng từ xe diệt tăng 9P157-2 Khrizantema-S, trực thăng tấn công Mi-28 Havoc, và từ trực thăng tấn công Ka-52 Alligator với tầm bắn 10 km. Xe 9P157-2 Khrizantema-S dựa trên khung gầm của xe thiết giáp BMP-3. 9P157-2 mang theo hai tên lửa 9M123 trên các ray phóng, có khả năng điều hướng ngang -85° / 85° và điều hướng dọc -12° / 15° để đảm bảo khả năng tác chiến trên địa hình gồ ghề; các ray phóng được vươn ra từ vị trí cất giữ, hệ thống radar cũng được thu gọn trong quá trình di chuyển. Tên lửa được nạp lại tự động trong vòng 15 giây bởi hệ thống nạp đạn của xe diệt tăng từ một băng đạn bên trong chứa 15 quả (tên lửa được lưu trữ và vận chuyển trong các ống phóng kín) và cũng có thể chấp nhận các loại đạn được nạp thủ công từ bên ngoài xe.

Nhà sản xuất tuyên bố rằng ba xe diệt tăng 9P157-2 có khả năng giao chiến với 14 xe tăng đang tấn công và tiêu diệt ít nhất 60% lực lượng tấn công đó. Hệ thống dẫn đường kép đảm bảo khả năng bảo vệ chống lại các biện pháp phản công điện tử và hoạt động trong mọi điều kiện khí hậu, bất kể ngày đêm. Hệ thống bảo vệ NBC được trang bị cho kíp xe (xạ thủ và lái xe) của mỗi chiếc 9P157-2, bên cạnh lớp giáp bảo vệ đầy đủ tương đương với khung gầm BMP-3 tiêu chuẩn và thiết bị đào công sự. Tính cơ động của Khrizantema-S gần như tương đương với BMP-3, vì cả hai đều dùng chung động cơ UTD-29, hệ thống truyền động và hệ thống treo. Cả hai loại xe đều có tốc độ tối đa 70 km/h, nhưng trọng lượng tăng thêm 300 kg của Khrizantema-S khiến khả năng gia tốc chậm hơn một chút.

Các cuộc thử nghiệm phiên bản hiện đại hóa đã hoàn tất vào năm 2016. Trên phiên bản nâng cấp, các kỹ sư đã lắp đặt kính ngắm IIR/TV kèm máy đo khoảng cách laser, hệ thống điều khiển radar sửa đổi, kênh dẫn đường bám chùm tia laser có độ bảo mật cao hơn, bộ thiết bị quản lý chiến đấu tự động và đầu đạn mạnh hơn cho tên lửa 9M123 cùng một số cải tiến khác.

Các biến thể 
 9M123 – Dẫn đường bằng laser với đầu đạn HEAT liều đúp (tandem).
 9M123-2 – Dẫn đường bằng radar với đầu đạn HEAT liều đúp (tandem).
 9M123F – Dẫn đường bằng laser với đầu đạn nhiệt áp.
 9M123F-2 – Dẫn đường bằng radar với đầu đạn nhiệt áp.
 9M123 Khrizantema-M – Phiên bản nâng cấp với tầm bắn mở rộng và sự kết hợp giữa radar sóng milimet ACLOS cùng với dẫn đường bám chùm tia laser.
 9M123 Khrizantema-VM – Biến thể không đối đất dành cho trực thăng, với đầy đủ các tính năng từ 9M123M.

Các quốc gia sử dụng

Các quốc gia sử dụng hiện tại 
 
  – 14 xe
  – Khoảng 50 xe

Xem thêm
 Kornet-D
 9M133 Kornet

Liên kết ngoài

 Konstruktorskoye Byuro Mashynostroyenia 
 YouTube Khrizantema-s

Tham khảo

Tên lửa chống tăng Nga