Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Pakicetidae

Pakicetidae là danh pháp khoa học để chỉ một họ chứa các loài động vật đã tuyệt chủng, dạng chuyển tiếp từ thú sống trên đất liền sang các dạng cá voi tiền sử. Trong khi các dạng cá voi ngày nay là các động vật sinh sống dưới nước thì các dạng động vật của họ này vẫn sinh sống chủ yếu trên đất liền. Do các hóa thạch của chúng được tìm thấy gần các vùng nước, người ta giả định rằng chúng sống một phần thời gian trong nước, do cấu trúc xương của chúng đặc chắc hơn và làm giảm sức nổi hay hốc mắt của chúng nằm ở vị trí cao trên hộp sọ.

Đặc điểm
Các chi đã biết trong họ Pakicetidae bao gồm chi Pakicetus kích thước cỡ con sói, Nalacetus, Ichthyolestes kích thước cỡ con cáo. Pakicetus lần đầu tiên được Philip Gingerich, Neil Wells, Donald Russell và S. M. Ibrahim Shah phát hiện năm 1983, và cả ba loài được biết đến chỉ từ một số ít di chỉ tại Pakistan, vì thế mà có tên của chi đầu tiên và của họ này. Khu vực này vào khoảng thời gian đó, khoảng 53 triệu năm trước, được coi là vùng duyên hải của biển Tethys.

Các loài trong họ Pakicetidae là động vật ăn thịt sống trên đất liền, nhưng được cho là các tổ tiên của cá voi hiện đại do ba đặc trưng sau đây là duy nhất chỉ có ở các dạng cá voi: các điểm đặc biệt trong định vị các xương tai bên trong hộp sọ, sự gập nếp trong xương của tai giữa, sự sắp xếp của các chỏm răng của các răng hàm. Các loài trong họ này có 4 chân giống như của động vật có vú điển hình.

Học thuyết hiện tại cho rằng cá voi hiện đại đã tiến hóa từ các dạng cá voi cổ đại như Basilosauridae, mà họ này đến lượt mình lại tiến hóa từ những sinh vật tương tự như họ Ambulocetidae sinh sống kiểu lưỡng cư, và họ này lại tiến hóa từ những sinh vật tương tự như Pakicetidae sinh sống trên đất liền.

Hệ thống hóa
Ngoài các hóa thạch của chi Himalayacetus ở tình trạng bảo tồn không tốt thì các hóa thạch của Pakicetidae là các dấu tích cổ nhất đã biết của cá voi. Các nhóm nổi lên sau này như Ambulocetidae, Rodhocetus hay Remingtonocetidae có thể đã có những điều chỉnh lớn đáng kể để thích nghi với cuộc sống dưới nước.

Tầm quan trọng
Sự phát hiện ra Pakicetidae đã góp phần vào việc làm cho sự tìm hiểu các mối quan hệ phát sinh loài của cá voi trở nên rõ ràng hơn. Trước đây đôi khi người ta cho rằng bộ Cá voi (Cetacea) có nguồn gốc từ nhóm Mesonychia. Thay vì thế, hiện tại người ta đã biết rằng các dạng cá voi tiền sử vẫn có mắt cá chân với biểu hiện bề mặt là móng chẻ đôi. Đặc điểm này chỉ có ở động vật guốc chẵn, vì thế, mối quan hệ gần gũi của hai đơn vị phân loại này về mặt hình thái học là đáng kể. Các nghiên cứu di truyền học phân tử cũng chỉ ra mối quan hệ gần gũi này, và theo như học thuyết phổ biến nhất ngày nay thì động vật guốc chẵn và cá voi được gộp lại trong một bộ có danh pháp khoa học là Cetartiodactyla, với một số dạng động vật guốc chẵn như hà mã có thể có quan hệ họ hàng gần gũi nhất với cá voi.

Xem thêm 
 Tiến hóa của cá voi

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 THông tin tại palaeos.com 
 Thông tin tại The Thewissen Lab 

Cá voi tiền sử
Thú thế Eocen
Tuyệt chủng thế Eocen

Thú kỷ Paleogen
Himalayacetus

Himalayacetus là một chi tuyệt chủng thuộc một nhóm gọi là Archaeoceti (cá voi cổ). Himalayacetus có lẽ vẫn có 4 chân và có thể vẫn đi lại trên đất liền. Tuy nhiên, nó có thể săn bắt con mồi tại các vùng nước nông tương tự như cá sấu ngày nay. Các hóa thạch của sinh vật này được tìm thấy tại khu vực dãy núi Himalayas, vì thế mà có danh pháp này. Himalayacetus sinh sống trong khu vực bờ biển của biển Tethys cổ đại trước khi mảng Ấn Độ va chạm với mảng Cimmeria.

Phân loại

Chú thích

Tham khảo

 

Cá voi tiền sử
Thú thế Eocen
Tuyệt chủng thế Eocen
Chi động vật có vú
Ambulocetidae
Thú kỷ Paleogen
Đơn vị phân loại hóa thạch được mô tả năm 1998
Vịnh Oman

Vịnh Oman hoặc Biển Oman (tiếng Ba Tư: درياي عمان), hoặc Vịnh Makran (; latin hóa: khalīj ʿumān), (tiếng Urdu/tiếng Ba Tư: خليج مکران) là một vịnh biển nối Biển Ả Rập với Eo biển Hormuz, rồi vào Vịnh Ba Tư. Vịnh này thường được coi là một nhánh của Vịnh Ba Tư, chứ không là nhánh của Biển Ả Rập.

Trên bờ phía bắc của vịnh này là Pakistan và Iran (Persia). Trên bờ phía nam là Oman ở phía đông và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất ở phía tây gần đó.

Các cảng chính trên bờ Vịnh này là Sohar, Muscat, Sur của Oman, và Jāsk,Chāhbahār của Iran.

Xem các tham khảo:
 "The Book of Duarte Barbosa" by Duarte Barbosa, Mansel Longworth Dames. 1989. p. 79. ISBN 81-206-0451-2
 "The Natural History of Pliny". by Pliny, Henry Thomas Riley, John Bostock. 1855. p. 117
 "The Countries and Tribes of the Persian Gulf" by Samuel Barrett Miles - 1966. p. 148
 "The Life & Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner". by Daniel Defoe. 1895. p. 279
 "The Outline of History: Being a Plain History of Life and Mankind". by Herbert George Well. 1920. p. 379.
 "The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge" by Johann Jakob Herzog, Philip Schaff, Albert Hauck. 1910. p. 242

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Omani Ministry of Foreign Affairs 
 Map

Vịnh biển Iran
Thủy vực Pakistan
Thủy vực Oman
Thủy vực Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Eo biển Ấn Độ Dương
Thủy vực biển Ả Rập
Thủy vực vịnh Ba Tư
Biên giới Oman – Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Biên giới Iran-Pakistan
Thủy vực Iran
Vịnh Oman
Minh Hằng (định hướng)

Minh Hằng trong tiếng Việt có thể là một trong các nhân vật thuộc các lĩnh vực sau:

Nghệ sĩ
 Đỗ Minh Hằng, bà là Đại tá, nguyên Giám đốc Nhà hát Kịch Quân đội. Bà đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015 (đợt 8).
 Nguyễn Minh Hằng (sinh năm 1961), bà là diễn viên hài, diễn viên kịch nói của Nhà hát Tuổi trẻ. Bà đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1997 (đợt 4).
 Lê Ngọc Minh Hằng (sinh năm 1987), cô là một ca sĩ, diễn viên người TP Hồ Chí Minh, người đã rất thành công với bộ phim truyền hình Gọi giấc mơ về. Cô đã giành giải Mai vàng lần thứ 23 (năm 2017) ở hạng mục Nữ diễn viên điện ảnh - truyền hình nhờ vai diễn Hà My trong phim Sắc đẹp ngàn cân của đạo diễn James Ngô.
 Nguyễn Minh Hằng (sinh năm 1988), cô còn có nghệ danh MIN. Cô là một ca sĩ, vũ công, nhà sản xuất người Hà Nội. MIN bắt đầu được biết đến với tư cách là thành viên của nhóm nhảy St.319 (tiền thân của công ty giải trí St.319 Entertainment).
 Nghệ danh điện ảnh của nghệ sĩ chèo TLê hu Hằng (Hằng chèo)

Giáo dục
PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hằng (sinh năm 1970), bà là Trưởng Bộ môn Tâm lý học Lâm sàng thuộc Khoa Tâm lý học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Chính trị
 Bùi Thị Minh Hằng (sinh năm 1964), tức blogger Bùi Hằng là một nhân vật bất đồng chính kiến tại Việt Nam. Bà đã từng nhiều lần bị chính quyền bắt và quản thúc với các tội danh như: gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ,... vì những lần tham gia biểu tình và bày tỏ quan điểm chính trị của mình.

Xem thêm
 Thanh Hằng

Tham khảo
Sohar

Suhar (, cũng được viết là Soḥār) là thủ đô và thành phố lớn nhất của tỉnh Al Batinah Bắc của Oman. Đây là cố đô của đất nước và từng giữ vai trò là một thành phố cảng Hồi giáo quan trọng, Suhar cũng được giả định là nơi nhân vật hư cấu thủy thủ Sinbad sinh ra.

Theo thống kê 2010, dân số Suhar là 140.006, và là điểm dân cư đông thứ năm của Oman. Sự phát triển của Cảng Công nghiệp Sohar đang giúp đưa thành phố trở thành một trung tâm công nghiệp.

Xem thêm 
 Oman
 Muscat
 Dubai
 Doha

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 FallingRain Map - elevation = 4m

Government
 Omani Ministry of Foreign Affairs 

Khu dân cư ở Oman
Mirovia

Mirovia (từ tiếng Nga мировой, mirovoy, nghĩa là "thế giới" hay "toàn cầu") là một đại dương cổ theo giả thuyết do con người tái lập lại. Nó có thể là đại dương toàn cầu, bao quanh siêu lục địa Rodinia trong đại Tân Nguyên sinh, khoảng 1 tỷ tới 750 triệu năm trước. Mirovia có thể là đồng nhất với, hay là đại dương sinh ra đại dương giả định Pan-Africa, nó xuất hiện sau khi Rodinia nứt vỡ ra. Đại dương Panthalassa (tiền-Thái Bình Dương) đã phát triển trong đại Tân Nguyên sinh do sự hút chìm của Mirovia.

Chứng cứ địa chất cho thấy trong khoảng thời gian giữa liên đại Nguyên sinh, tức kỷ Cryogen, khí hậu Trái Đất là cực kỳ lạnh và đây là thời kỳ băng hà mãnh liệt nhất trong lịch sử Trái Đất cho tới nay, mạnh tới mức Mirovia có thể đã bị đóng băng hoàn toàn tới độ sâu 2 km. Cụ thể xem thêm bài về giả thuyết Quả cầu tuyết Trái Đất.

Tham khảo

Kiến tạo mảng
Đại dương lịch sử
Sơ khai kiến tạo
Cúp bóng đá châu Phi 1990

Cúp bóng đá châu Phi 1990 là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 17, được tổ chức tại Algérie. Đây là lần đầu tiên Algérie đăng cai Cúp bóng đá châu Phi. Số đội tham dự giải là 35, ít hơn giải trước đó 1 đội. Thể thức thi đấu không đổi. Vòng chung kết gồm 8 đội chia làm 2 bảng, mỗi bảng 4 đội. Hai đội tuyển đứng đầu mỗi bảng vào đá bán kết, đội thắng ở bán kết vào đá chung kết, đội thua dự trận trận tranh giải ba. Chủ nhà Algérie lần đầu tiên giành chức vô địch sau khi thắng Nigeria 1-0 ở chung kết. Còn Cameroon trở thành đội đương kim vô địch thứ chín bị loại ngay từ vòng bảng (sau CHDC Congo là vào các năm 1970, 1976, Ghana là vào các năm 1980, 1984 cùng với Sudan 1972, Maroc 1978, Nigeria 1982 và Ai Cập 1988).

Vòng loại 

Vòng loại của giải gồm 33 đội tham gia, chọn lấy 6 đội cùng với đương kim vô địch Cameroon và chủ nhà Algérie tham dự vòng chung kết. Vòng loại thi đấu theo thể thức loại trực tiếp sân nhà và sân khách, có áp dụng luật bàn thắng sân khách. Ở vòng sơ loại có 18 đội chọn lấy 9 đội thắng vào vòng loại thứ nhất. Ở vòng loại thứ nhất có 24 đội chia làm 12 cặp đấu để chọn 12 đội thắng vào vòng loại thứ hai. Vòng loại thứ hai 12 đội chia làm 6 cặp đấu, 6 đội thắng dự vòng chung kết.

Các đội không vượt qua vòng loại

Vòng sơ loại

Vòng loại thứ nhất

Vòng loại thứ hai 

 in nghiêng: Đội bóng bỏ cuộc

Địa điểm

Các trọng tài
Các trọng tài chính
  Laurent Petcha (Cameroon)
  Mohamed Hussam El-Dine (Ai Cập)
  Jean-Fidèle Diramba (Gabon)
  Badou Jasseh (Gambia)
  Idrissa Traoré (Mali)
  Idrissa Sarr (Mauritanie)
  Eganaden Cadressen (Mauritius)
  Abdellali Naciri (Maroc)
  Badara Sène (Senegal)
  Ally Hafidhi (Tanzania)
  Mawukpona Hounnake-Kouassi (Togo)
  Naji Jouini (Tunisia)

Các trọng tài khách mời
  Takada Shizuo (Nhật Bản)
  Jamal Al Sharif (Syria)

Cầu thủ tham dự

Vòng chung kết 

Vòng chung kết của giải diễn ra trong 2 tuần từ 2 đến 16 tháng 3 năm 1990. Các trận đấu ở bảng A được tổ chức tại thủ đô Algiers, ở bảng B được tổ chức tại thành phố Annaba.

Các đội tham dự 
  (chủ nhà, lần thứ 7)
  (đương kim vô địch, lần thứ 7)
  (lần thứ 12)
  (lần thứ 9)
  (lần thứ 3)
  (lần thứ 8)
  (lần thứ 3)
  (lần thứ 5)

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh giải ba

Chung kết

Giải thưởng

Cầu thủ hay nhất
1  Rabah Madjer (76 điểm)
2  Tahar Chérif El-Ouazzani
3  Djamel Menad
–  Rashidi Yekini
–  Webster Chikabala

Đội hình toàn sao

Danh sách cầu thủ ghi bàn
4 bàn

  Djamel Menad

3 bàn

  Djamel Amani

  Rashidi Yekini

2 bàn

  Rabah Madjer
  Chérif Oudjani

  Emmanuel Maboang
  Abdoulaye Traoré

  Webster Chikabala

1 bàn

  Tahar Chérif El-Ouazzani
  Moussa Saïb
  Serge Maguy

  Adel Abdel Rahman
  Uche Okechukwu
  Emmanuel Okocha

  Mamadou Diallo
  Moussa N'Dao
  Linos Makwaza

phản lưới nhà

  Abdelhakim Serrar (trong trận gặp )

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Chi tiết tại trang RSSSF
Thông tin tại footballmundial

1990
Bão Flossie (2007)

Bão Flossie là áp thấp thứ chín, bão nhiệt đới thứ sáu, bão mạnh thứ hai, bão lớn cấp bốn duy nhất và mạnh nhất của mùa bão Đông Bắc Thái Bình Dương 2007. Flossie xuất hiện gần như cùng lúc với cơn siêu bão cấp năm Sepat ở Tây Bắc Thái Bình Dương và cuồng phong cấp năm Dean ở Bắc Đại Tây Dương, hình thành từ một nhiễu động nhiệt đới đối lưu rất yếu di chuyển từ châu Phi qua Bắc Đại Tây Dương rồi đến Đông Bắc Thái Bình Dương, đến đây thì nhiễu động nhiệt đới đối lưu này đã hội tụ đủ các yếu tố thành bão.

Diễn biến

Ngày 8 tháng 8 năm 2007, nhiễu động được Hải Quân Hoa Kỳ (Joint Typhoon Warning Center viết tắt là JTWC) và Cơ quan khí Tượng Quốc gia Hoa Kỳ Miami đồng nhất nâng cấp lên thành ấp thấp nhiệt đới 09E (Tropical Depression 09E). 
Ngày 9 tháng 8, ấp thấp nhiệt đới 09S tiếp tục nạp năng lượng trên đường đi và mạnh thành bão nhiệt đới (Tropical Storm 09E), được đặt tên là "Flossie". 
Ngày 10 tháng 8, Flossie đã hiện rõ mắt bão và được nâng lên cấp bão mạnh số 1 (cấp một trong thang bão Saffir-Simpson),(Hurricane 09E).
Ngày 11 tháng 8, nó đã lên mức bão lớn đầu tiên (cấp 3 trong thang bão Saffir-Simpson)sau khi qua cấp 1 và 2. 
Chưa dừng ở đó, Flossie tiếp tục mạnh lên cấp độ 4 với sức gió mạnh nhất gần tâm bão trong 1 giây là 240 km/h, áp suất thấp nhất gần tâm khoảng 930 mbar (hPa) và tiến vào vùng Trung tâm Thái Bình Dương. Flossie vẫn giữ cấp 4 cho đến ngày 14 tháng 8, khi ở vùng Trung tâm Thái Bình Dương, Flossie gặp phải đới gió nghịch chiều, nước biển lạnh không đủ năng lượng và kể cả lực tương tác với cơn siêu bão Sepat ở Tây Bắc Thái Bình Dương nên suy yếu rất nhanh. Hải Quân Hoa Kỳ và Cơ quan khí Tượng Quốc gia Hoa Kỳ Miami Dự báo là Flossie sẽ đổ bộ vào đổ bộ qua đảo Hawaii nhưng thực tế chỉ là ảnh hưởng qua không đáng kể.
Ngày 16 tháng 8, Flossie chỉ còn là một vùng tàn dư, vùng tàn dư của Flossie tiếp tục di chuyển qua Tây Bắc Thái Bình Dương và tan dần.

Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2007

de:Pazifische Hurrikansaison 2007#Hurrikan Flossie
nl:Orkaanseizoen van de Grote Oceaan 2007#Orkaan Flossie
zh:2007年太平洋颶風季#颶風Flossie
Trégunc

Trégunc () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Trégunc được gọi là Trégunois hoặc Tréguncois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 

Official website  
French Ministry of Culture list for Trégunc 

Xã của Finistère
Santec

Santec () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Santec được gọi là Santecois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website 
French Ministry of Culture list for Santec 

Xã của Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Corcieux

Corcieux est une ville du nord-est de la Pháp, chef-lieu de canton du tỉnh Vosges, tổng Saint-Dié-des-Vosges. Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Forfelets. Corcieux có diện tích 17,4 km2, dân số năm 1999 là 1598 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la Mairie de Corcieux 
 Site de l'Office du Tourisme
 Site de l'école élementaire
 Site sur les orgues de la région: l'orgue de Corcieux 
 Corcieux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia 

Xã của Vosges
Vịnh Suez

Đầu phía bắc của Biển Đỏ chia thành hai nhánh bởi Bán đảo Sinai, tạo thành Vịnh Suez (; latin hóa: Khalīǧ as-Suwais) ở phía tây và Vịnh Aqaba ở phía đông. Vịnh Suez được hình thành trong một "lũng hẹp dài" (rift) tương đối còn mới, nhưng nay không còn hoạt động gọi là "Lũng hẹp vịnh Suez" (Gulf of Suez Rift), cách đây khoảng 28 triệu năm.

Vịnh Suez trải dài khoảng 300 km về phía bắc hơi chệch phía tây bắc, chấm dứt ở thành phố Suez của Ai Cập và lối vào Kênh Suez. Dọc theo đường giữa vịnh này là ranh giới giữa 2 lục địa châu Phi và châu Á. Lối vào vịnh Suez nằm ở đỉnh của mỏ dầu và khí đốt Gemsa.

Vịnh Suez choán nhánh tây bắc của Biển Đỏ giữa lục địa châu Phi (phía tây) và bán đảo Sinai (phía đông) của Ai Cập. Đây là nhánh thứ của nơi gặp nhau của hệ lũng hẹp ba nhánh. Nhánh thứ hai của hệ nối 3 lũng này là Vịnh Aqaba.

Chiều dài của vịnh, từ cửa vào ở Eo biển Jubal tới đầu cuối ở thành phố Suez, là 314 km, và chiều rộng từ 19 tới 32 km.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 A large-scale map of the Gulf 
 Satellite photographs of the Gulf, and of the Suez Canal 

Vịnh biển Ấn Độ Dương
Thủy vực biển Đỏ
Thủy vực Ai Cập
Kênh đào Suez
Tỉnh Nam Sinai
Tỉnh Biển Đỏ
Tỉnh Suez
Thái Canh

Thái Canh (chữ Hán: 太庚, trị vì: 1691 TCN – 1667 TCN), tên thật Tử Biện (子辨), là vị vua thứ sáu của nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Thái Canh là con thứ của Thái Giáp (太甲) – vua thứ tư nhà Thương và là em của Ốc Đinh (小辛) – vua thứ năm nhà Thương. Khoảng năm 1692 TCN, Ốc Đinh qua đời, Thái Canh lên nối ngôi.

Trị vì
Sử sách không chép rõ về hành trạng của Thái Canh trong thời gian làm vua. Khoảng năm 1667 TCN, Thái Canh qua đời. Ông ở ngôi tất cả 24 năm (Trúc thư kỉ niên ghi là 5 năm). Em ông là Tiểu Giáp (小甲) lên nối ngôi.

Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ năm nhà Thương sau khi nối ngôi chú của mình là Ngoại Bính (卜丙), được đặt tên sau khi chết là Đại Canh (大庚) và được nối ngôi bởi em trai là Tiểu Giáp (小甲).

Xem thêm
 Ốc Đinh
 Thái Giáp
 Tiểu Giáp

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Ân bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Thương
Không gian

Không gian là phạm vi ba chiều không biên giới trong đó các vật thể và sự kiện có vị trí và hướng tương đối với nhau. Không gian vật lý thường được hiểu trong ba chiều tuyến tính, mặc dù các nhà vật lý thường xem nó, cùng với thời gian, là một thực thể chung của continum bốn chiều không biên giới gọi là không thời gian. Khái niệm không gian được coi là quan trọng cơ bản để hiểu các tính chất vật lý và quá trình của vũ trụ. Tuy nhiên, vẫn có những tranh luận từ các nhà triết học về liệu không gian là một thực thể, là mối liên hệ giữa các thực thể, hay là một khái niệm định nghĩa trong khuôn khổ của ý thức.

Tranh luận về bản chất, sự thiết yếu và sự tồn tại của không gian đã có từ thời cổ đại; namely, như trong đối thoại Timaeus của Plato, hay Socrates trong nhận xét của ông về cái mà người Hy Lạp gọi là khôra (hay "không gian"), hoặc ở cuốn sách Vật lý của Aristotle (Sách IV, Delta) trong định nghĩa về topos (tức là nơi chốn, vị trí), hoặc sau đó "khái niệm hình học của vị trí" như là "không gian thông qua sự mở rộng" trong Diễn thuyết về Vị trí (Qawl fi al-Makan) của nhà bác học Ả Rập Alhazen thế kỷ 11. Nhiều câu hỏi triết học cổ điển như thế này đã được thảo luận trong thời kỳ Phục Hưng và được tái lập trong thế kỷ 17, đặc biệt trong giai đoạn đầu của sự phát triển cơ học cổ điển. Theo quan điểm của Isaac Newton, không gian là tuyệt đối—theo nghĩa nó tồn tại vĩnh viễn và độc lập với sự có mặt hay không của vật chất trong không gian. Các nhà triết học tự nhiên khác, nổi bật là Gottfried Leibniz cùng thời với Newton, cho rằng thay vì thế không gian là một tập hợp các mối liên hệ giữa các vật thể, cho bởi khoảng cách và phương hướng giữa chúng. Trong thế kỷ 18, nhà triết học và thần học George Berkeley đã thử bác bỏ "sự nhìn thấy chiều sâu không gian" trong tác phẩm Essay Towards a New Theory of Vision của ông. Sau đó, nhà triết học Immanuel Kant nói rằng khái niệm không gian và thời gian không phải là kinh nghiệm mà một người rút ra từ trải nghiệm của thế giới bên ngoài—chúng là các phân tử của một khuôn khổ hệ thống đã tồn tại mà con người sở hữu và sử dụng để thiết lập lên mọi kinh nghiệm. Kant nhắc đến kinh nghiệm về "không gian" trong cuốn Phê phán lý tính thuần túy (Kritik der reinen Vernunft) như là một chủ thể "dạng thuần túy có trước trực giác".

Trong thế kỷ 19 và 20, các nhà toán học bắt đầu nghiên cứu các loại hình học phi Euclid, trong đó không gian có thể cong, hơn là phẳng. Theo thuyết tương đối tổng quát của Albert Einstein, không gian xung quanh các trường hấp dẫn bị cong so với không gian phẳng Euclid. Các thí nghiệm kiểm nghiệm thuyết tương đối rộng đã xác nhận rằng hình học phi Euclid cung cấp những mô hình tốt hơn cho miêu tả hình dáng của không gian.

Xem thêm
Đa tạp
Dây (vật lý)
Màng (thuyết M)
Bong bóng

Chú thích

Liên kết ngoài

 
 

Lý thuyết tập hợp
Hình học
Toán học tô pô
Vườn quốc gia Tooloom

Vườn quốc gia Tooloom là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 616 km về phía bắc.

Tên Tooloom phái sinh từ tiếng Bundjalung Duluhm.

Vườn quốc gia này được thành lập ngày.12.1995, có diện tích là 43,80 km²

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tooloom National Park 

Vườn quốc gia New South Wales
IUCN Loại II
Khởi đầu năm 1995 ở Úc
Bambusicola

Bambusicola là danh pháp khoa học của một chi chim trong họ Trĩ (Phasianidae). Tên gọi chung của các loài trong chi này là gà so. Tuy nhiên, tên gọi gà so còn được chia sẻ chung với các loài của chi Arborophila.

Các loài

Xem thêm 
 Arborophila

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Saint-Pabu

Saint-Pabu () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Saint-Pabu được gọi là Saint-Pabusiens.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website  

Xã của Finistère
Saint-Hernin

Saint-Hernin () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Hernin được gọi là Saint-Herninois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  
French Ministry of Culture list for Saint-Hernin 

Xã của Finistère
Roscoff

Roscoff () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Roscoff được gọi là Roscovites.

Liên kết ngoài 
The commune's website
Tourism office
Daily life in Roscoff 
Jardin exotique de Roscoff (Roscoff exotic garden) 
Cultural Heritage  
The Perharidy point diving centre's official website 
Bernard Beaulien Painter  
Tripping diary 
Station Biologique de Roscoff 
Brittany Ferries

Tham khảo 

Xã của Finistère
Thành phố của Pháp
Quéménéven

Quéménéven (Kemeneven in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Quéménéven được gọi là Quéménévenois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  
French Ministry of Culture list for Quéménéven 

Xã của Finistère
Pont-Aven

Pont-Aven là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Pont-Aven được gọi là Pontavenistes.

Tham khảo

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Liên kết ngoài 
Official website  
French Ministry of Culture list for Pont-Aven 
 Pont-Aven School of Contemporary Art
 Information on L'Aven Project and John Melvin

Xã của Finistère
Vườn quốc gia Bournda

Vườn quốc gia Bournda là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 345 km về phía tây nam, gần thành phố Tathra. Vườn quốc gia này bắt đầu từ đầu phía nam của thành phố Tathra, chạy dài xuống phía nam khoảng 13 km. Có một lối mòn đi bộ tốt dọc theo bờ biển.

Trong vườn có 2 hồ và một phá. Hồ Walagoot là hồ nước mặn lớn, gần đây mở thông ra đại dương trong tháng 6/2008. Hồ Bondi là một hồ nước ngọt gần đại dương nhất trong vùng. Cuối cùng là phá (lagoon) Bournda, một phá nước lợ định kỳ thông với đại dương. Phá này là nơi dùng để bơi của người địa phương cũng như các người tới cắm trại.

Trước đây, khu này là Khu giải trí quốc gia và trở thành vườn quốc gia từ năm 1992. Tiếp giáp với vườn này là Khu bảo tồn thiên nhiên Bournda được thành lập năm 1972 và rộng 6.088 ha. Cả vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên Bournda đều thuộc quyền quản lý của Cơ quan "National Parks and Wildlife Service".

Có các tiện nghi tốt cho việc cắm trại ở khu cắm trại của bãi biển Hobart.

Các đường mòn đi bộ 
Bãi biển Hobart tới Phá Bournda - 2,6 km
Bãi biển Hobart tới Vịnh Scotts - 1,3 km
Bãi biển Hobart tới Tathra qua đường mòn Kangarutha - 12 km
Bournda Lagoon round Trip qua Bournda Island - 6 km

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bournda National Park and Bournda Reserve Final Plan of Management 2000

Vườn quốc gia New South Wales
IUCN Loại II
Khởi đầu năm 1947 ở Úc
Plourin

Plourin-lès-Morlaix () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plourin-lès-Morlaix được gọi là Plourinois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  
French Ministry of Culture list for Plourin-lès-Morlaix 

Xã của Finistère
Finistère
Ploumoguer

Ploumoguer () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Ploumoguer được gọi là Ploumoguérois.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài 

 Official website  
 French Ministry of Culture list for Ploumoguer 

Xã của Finistère
Plouhinec, Finistère

Plouhinec () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

The information in this article is based on a translation of its German equivalent.
Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website  
French Ministry of Culture list for Plouhinec 

Xã của Finistère
Plougasnou

Plougasnou () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Plougasnou được gọi là Plouganistes.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 

Official website  
French Ministry of Culture list for Plougasnou 

Xã của Finistère
Plomelin

Plomelin (Ploveilh in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Plomelin được gọi là Plomelinois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website  
French Ministry of Culture list for Plomelin 

Xã của Finistère
Plogoff

Plogoff (Plougoñ in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Plogoff được gọi là Plogoffistes.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Official website  
French Ministry of Culture list for Plogoff 
Bretons against Plogoff nuclear plant  

Xã của Finistère
Névez

Névez () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Névez được gọi là Névéziens.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 

Official website  
French Ministry of Culture list for Névez 

Xã của Finistère
Morlaix

Morlaix () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Morlaix được gọi là Morlaisiens.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài 
 Official website  
 French Ministry of Culture list for Morlaix 
 Cultural heritage  

Xã của Finistère
Quận lỵ của Pháp
Moëlan-sur-Mer

Moëlan-sur-Mer () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Moëlan-sur-Mer được gọi là Moëlanais.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website 
French Ministry of Culture list for Moëlan-sur-Mer 

Xã của Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Loctudy

Loctudy () là một cảng cá và khu nghỉ dưỡng dọc bờ biển ở Brittanny, Pháp. Về mặt hành chính đây là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Loctudy được gọi là Loctudistes.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 

Official website 
French Ministry of Culture list for Loctudy 

Xã của Finistère
Khu nghỉ mát ven biển Pháp
Locquirec

Locquirec () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Locquirec được gọi là Locquirécois.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài 

 Official website  
 French Ministry of Culture list for Locquirec 

Xã của Finistère
Khu nghỉ mát ven biển Pháp
Laz, Finistère

Laz () là một xã thuộc tỉnh Finistère, vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Địa lý
Laz nằm ở trung tâm của một khu vực đồi núi và rừng rậm được gọi là Montagnes Noires (Dãy Núi Đen) kéo dài khoảng 30 km giữa các xã Gourin ở phía đông và Gouezec ở phía tây.

Dân cư của xã phân bố khá thưa thớt, hình thành các cụm dân cư nhỏ có thể được xem là các thôn, xóm..

Bản đồ

Dân số
Tên gọi dân cư của Laz là Laziensi trong tiếng Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website 

 Laz Comité d'Animation (events committee) 
Mayors of Finistère Association 

Xã của Finistère
Vườn quốc gia Budderoo

Vườn quốc gia Budderoo là một vườn quốc gia ở bang New South Wales, Úc, cách thành phố Sydney 99 km về phía nam.

Vườn quốc gia này có diện tích 60 km², được thành lập ngày 3.10.1986. Vườn này được biết đến nhiều do có lối đi lát bằng ván gỗ qua rừng ưa mưa Minnamurra. Trong vườn có thác Carrington, các khu picnic và nướng thịt, một trung tâm của du khách.

Tiếp giáp với ranh giới phía đông của vườn này là Khu bảo tồn thiên nhiên Barren Grounds. Rừng quốc gia Yarrawa cũng không xa ranh giới của vườn này.

Liên kết ngoài
 DECC | Budderoo National Park

Vườn quốc gia New South Wales
IUCN Loại II
Khởi đầu năm 1986 ở Úc
Landeleau

Landeleau () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Landeleau được gọi là Landeleausiens.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  
French Ministry of Culture list for Landeleau 

Xã của Finistère
Landéda

Landéda () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Landéda được gọi là Landédaens.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Liên kết ngoài 
 Landeda, Official website for the Commune of Landéda L'Aberwrac'h.
 French Ministry of Culture list for Landéda

Tham khảo 

 Translated from Landéda, French Wikipedia

Xã của Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Île de Batz

Île de Batz (Enez Vaz trong Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Khí hậu

Dân số 
Người dân ở Île-de-Batz được gọi là Batziens hoặc Îliens.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official website 
 Cultural Heritage  
 French Ministry of Culture list for Île-de-Batz 
 Official website of colonie du phare  

Xã của Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Huelgoat

Huelgoat () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Huelgoat được gọi là Huelgoatains.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Office National des Forêts 
 A Huelgoat website 
French Ministry of Culture list for Huelgoat 

Xã của Finistère
Guissény

Guissény () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Guissény được gọi là Guisséniens.

Breton language

In 2007, there was 22% of the children attended the bilingual schools in primary education.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  

Xã của Finistère
Arborophila

Arborophila là một chi chim trong họ Trĩ (Phasianidae). Tên gọi chung của các loài trong chi này là gà so. Tuy nhiên, tên gọi gà so còn được chia sẻ chung với các loài của chi Bambusicola.

Các loài 
Chi này chứa các loài sau:
 Arborophila ardens: Gà so Hải Nam
 Arborophila atrogularis: Gà so má trắng
 Arborophila brunneopectus: Gà so họng trắng
 A. b. albigula: Gà so họng trắng
 A. b. henrici: Gà so họng vàng
 Arborophila cambodiana: Gà so đầu nâu dẻ
 Arborophila campbelli
 Arborophila charltonii: Gà so ngực gụ hay gà so cổ hung hoặc gà so vòng cổ nâu
 Arborophila chloropus: Gà so ngực gụ hay gà so ngực vảy
 A. c. cognacqi: Gà so chân xám
 A. c. olioacea: Gà so chân vàng
 A. c. vivida: Gà so mặt trắng
 Arborophila crudigularis: Gà so Đài Loan
 Arborophila davidi: Gà so cổ hung hay gà so cổ da cam
 Arborophila gingica: Gà so vòng cổ trắng
 Arborophila hyperythra: Gà so ngực đỏ
 Arborophila javanica: Gà so bụng nâu dẻ
 Arborophila mandellii: Gà so ngực nâu dẻ
 Arborophila merlini, đồng nghĩa Arborophila chloropus merlini: Gà so Trung Bộ hay gà so Việt Nam, gà so ngực gụ.
 Arborophila orientalis: Gà so mặt trắng
 Arborophila rolli
 Arborophila rubrirostris: Gà so mỏ đỏ
 Arborophila rufipectus: Gà so Tứ Xuyên
 Arborophila rufogularis: Gà so họng hung
 A. r. annamensis: Gà so họng hung
 A. r. guttata: Gà so gutta
 A. r. laotianus: Gà so Lào
 Arborophila sumatrana: Gà so ngực xám
 Arborophila torqueola: Gà so họng đen hay gà so đồi

Xem thêm 
Bambusicola

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Chi Trĩ

Chi Trĩ (danh pháp khoa học: Phasianus) là một chi trong họ Trĩ (Phasianidae), chứa ít nhất là một loài, với tên gọi trong tiếng Việt là trĩ đỏ hay trĩ đỏ khoang cổ, có danh pháp P. colchicus và 30 phân loài đã được ghi nhận, trong đó 29 phân loài sinh sống trong khu vực lục địa của châu Á và 1 phân loài trên đảo Đài Loan.

Từ Phasianus có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp phāsiānos, nghĩa là "(chim) của Phasis". Sông Phasis là tên gọi cổ đại của một con sông lớn chảy qua miền tây Gruzia, hiện tại được gọi là sông Rioni.

Ba dạng trĩ trên các đảo thuộc Nhật Bản được một số chuyên gia coi là các biến thái của loài trĩ lục (P. versicolor), nhưng các tác giả khác lại coi các dạng này là một phần của tổ hợp trĩ đỏ, làm cho chi này có tổng cộng 33 phân loài.

Phân loại 
Chi này bao gồm 2 loài:

Tham khảo 

Danh sách các chi chim
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Rioni (sông)

Sông Rioni ( Rioni) là một con sông chính ở miền tây Gruzia. Nó bắt nguồn từ dãy núi Kavkaz, trong khu vực Racha và chảy về phía tây để đổ vào biển Đen tại phía bắc thành phố Poti. Thành phố Kutaisi, từng có thời là thành phố cổ đại của Colchis, nằm trên bờ sông này.

Lịch sử

Các tác giả thời cổ đại

Được người Hy Lạp cổ đại gọi là sông Phasis (), Rioni lần đầu tiên được nhắc đến bởi Hesiod trong tác phẩm Theogony (l.340); Plato để Socrates nhận xét: "Tôi tin rằng trái đất rất lớn và chúng ta, những người sống giữa các trụ cột Hercules và dòng sông Phasis, chỉ sống trong một phần nhỏ của nó bên bờ biển, như những con kiến hoặc ếch bên một cái ao" (Phaedo, 109a). Các tác giả sau này như Apollonius Rhodius (Argonautica 2.12.61), Virgil (Georgics 4.367) và Aelius Aristides (Ad Romam 82) coi đây là ranh giới xa nhất về phía đông của vùng biển có thể đi lại được. Herodotos và Anaximandros xem Rioni là ranh giới giữa châu Âu và châu Á. Hành trình nổi tiếng của Jason và các Argonauts, mặc dù mang tính chất bán thần thoại, được cho là đã diễn ra khi các Argonauts chèo thuyền lên dòng sông Phasis từ cửa sông ra Biển Đen tại Poti, đến Colchis (ngày nay là Kutaisi ở Gruzia).

Chim Trĩ

Thuật ngữ "pheasant" (Chim Trĩ) và tên khoa học Phasianus colchicus (Trĩ đỏ) có nguồn gốc từ "Phasis" (dòng sông Rioni) và vùng "Colchis". Đây được cho là nơi đầu tiên mà loài chim trĩ thông thường được đưa vào châu Âu từ thời cổ đại. (Loài chim trĩ có vòng cổ sau này được du nhập từ Đông Á).

Thoát nước 
Người ta cho rằng "việc Colchis không thể trở thành một vương quốc hùng mạnh hoặc được duy trì như một tỉnh của Rome đã bị đổ lỗi cho khí hậu độc hại của thung lũng Phasis, một tình trạng đã được các du khách nhắc đến cho đến thời hiện đại, khi các đầm lầy cuối cùng đã được tháo nước." Vùng đất ngập nước xung quanh sông Rioni đã được thoát nước thông qua một dự án cải tạo thoát nước lớn do chính phủ thực hiện vào năm 1960. Sau đó, khu vực này đã được dọn sạch và chuyển đổi thành đất nông nghiệp.

Miêu tả 
Sông Rioni là con sông dài nhất nằm hoàn toàn trong lãnh thổ Gruzia. Sông dài 327 km và lưu vực của nó bao phủ khoảng 13.400 km². Rioni bắt nguồn từ các sườn phía nam của dãy núi Kavkaz, ở độ cao 2.960 mét so với mực nước biển, phía bắc thị trấn Oni. Những nhánh sông lớn nhất của nó, tính từ nguồn đến cửa, bao gồm: Jejora (bên trái), Qvirila (bên trái), Khanistsqali (bên trái), Tskhenistsqali (bên phải) và Tekhuri (bên phải).

Sông Phasis tại Taprobana 
Stephanus xứ Byzantium đã viết rằng có một con sông khác cũng mang tên Phasis tại Taprobana (tiếng Hy Lạp cổ: Φᾶσις ἐν τῇ Ταπροβάνῃ), tức Ceylon hoặc Sri Lanka ngày nay.

Chú thích

Tham khảo
Concise Dictionary of English Etymology, Nhà in Đại học Oxford, T. F. Hoad, 1996.

Sông Gruzia
Chi Trĩ sao

Trĩ sao (danh pháp khoa học: Rheinardia) là một chi gồm loài chim lớn giống công thuộc họ Trĩ.

Miêu tả 
Trĩ sao là loài chim dài tới 235 cm và đẹp mắt với bộ lông màu vàng da bò và đen với các đốm nâu sẫm, mỏ đỏ, mống mắt nâu và lớp da màu xanh lam xung quanh mắt. Đầu của nó nhỏ, được trang trí bằng các lông vũ màu trắng dựng đứng tại khu vực mào. Trĩ sao trống có đuôi thuôn dài và rộng bản với 12 lông vũ dài gần tới 2 mét (trong một thời gian dài nó được coi là các lông vũ dài nhất trong số các loài chim sống hoang dã). Trĩ sao mái nhìn gần tương tự, với mào và đuôi ngắn hơn.

Người ta biết rất ít về loài này trong tự nhiên. Là loài chim nhút nhát và hay lảng tránh người, trĩ sao sinh sống trong các khu rừng thuộc Việt Nam, Lào và Malaysia ở Đông Nam Á. Thức ăn của chúng chủ yếu là lá cây, hoa quả, sâu bọ, dòi, nhộng và các động vật nhỏ.

Phân loại 
Mặc dù theo truyền thống trĩ sao được coi là một loài duy nhất có hai phân loài, nhưng từ lâu người ta đã nghi ngờ rằng một cặp loài có liên quan và có bằng chứng gần đây, mặc dù sử dụng tiêu chí Tobias gây tranh cãi, cũng ủng hộ việc coi mỗi phân loài là một loài riêng biệt.

 Trĩ sao Việt Nam (Rheinardia ocellata)
 Trĩ sao Mã Lai (Rheinardia nigrescens)

Chú thích

Tham khảo

  Mục từ trong CSDL còn bao gồm diễn giải ngắn về việc tại sao loài này được coi là sắp bị đe dọa.
 ARKive - Hình ảnh và phim về trĩ sao (Rheinardia ocellata) 
 Dữ liệu loài tại BirdLife 
 Sách đỏ IUCN
 Trĩ sao tại Red Data Book 

O
Chim Việt Nam
Chim Lào
Chim Malaysia
Động vật được mô tả năm 1871
Loài cực kỳ nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Fouesnant

Fouesnant (Fouenant hoặc Fouen in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Fouesnant được gọi là Fouesnantais.

Xem thêm 
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài 

 Official website  
 French Ministry of Culture list for Fouesnant 
 Photos of Fouesnant in 3d (Anaglyphs) 

Xã của Finistère
La Forêt-Fouesnant

La Forêt-Fouesnant () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở La Forêt-Fouesnant được gọi là Forestois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website  
French Ministry of Culture list for La Forêt-Fouesnant 

Xã của Finistère
Douarnenez

Douarnenez là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Nhà ở xã hội 
Nhà ở xã hội tại đô thị đang phải đối mặt với những vấn đề an toàn công cộng đáng kể.

Liên kết ngoài
  Official website
  Douarnenez Tourist Office
  Extensive set of resources, links and documents on Douarnenez compiled by José Chapalain
  Street Plan of Douarnenez , includes churches and points of interest
  Cultural Heritage 
  Guide to Douarnenez and Property in the Area

Tham khảo

Xã của Finistère
Concarneau

Concarneau () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Concarneau được gọi là Concarnois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Ghi chú

Liên kết ngoài 
 Official website  
 Cultural Heritage  
French Ministry of Culture list for Concarneau 

Xã của Finistère
Cléden-Cap-Sizun

Cléden-Cap-Sizun () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Cléden-Cap-Sizun được gọi là Clédinois.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
Official website 
French Ministry of Culture list for Cléden-Cap-Sizun 

Xã của Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Cast, Finistère

Cast () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Cast được gọi là Castois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website  
French Ministry of Culture list for Cast 

Xã của Finistère
Brignogan-Plage

Brignogan-Plage (or simply Brignogan; sometimes spelled Brignogan-Plages) () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Khí hậu

Dân số 
Người dân ở Brignogan-Plage được gọi là Brignoganais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài 
French Ministry of Culture list for Brignogan-Plages 

Brignoganplages
Khu nghỉ mát ven biển Pháp
Brest, Finistère

Thành phố Brest ( trong tiếng Pháp,  trong tiếng Breton) là một xã, quận lị của Quận Brest, tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp. Đây là hải cảng quan trọng ở bờ Tây nước Pháp, cảng quân sự lớn thứ hai nước Pháp sau Toulon. Với dân số 141 315 người, Brest và các vùng dân cư lân cận tạo thành một Cộng đồng đô thị gọi là Đô thị Đại Dương Brest (Brest Métropole Océane) với 221 600 người. Brest đứng thứ hai của vùng Bretagne về dân số, xếp sau Rennes, và là thành phố đông dân thứ 23 của nước Pháp. Dù Brest là thành phố lớn nhất của tỉnh Finistère, tỉnh lị của tỉnh này lại nằm ở thành phố Quimper.

Điều kiện tự nhiên

Thành phố kết nghĩa 
  Cádiz, Tây Ban Nha (1986)
  Constanţa, România (1993)
  Denver, Colorado, Mỹ (1956)
  Dún Laoghaire, Ireland (1984)
  Kiel, Đức (1964)
  Plymouth, Vương quốc Anh (1963)
  Saponé, Burkina Faso (1989)
  Taranto, Ý (1964)
  Yokosuka, Nhật Bản (1970)
  Hải Phòng, Việt Nam (2008)

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Aerial photos of the whole city and urban community 
 Brest Airport Travel Guide
 Interactive City Map of Brest 
 Official web site of Brest town hall (with webcam)
 Satellite picture by Google Maps
  Cultural Heritage 
 Brest improvisation theatre 
 Brest  Weather Forecast
 "Brest, ma ville, mon âme"  Photo gallery: a discovery of the city by Erwan Corre
 Wiki-Brest, a community wiki containing articles about the city (bằng tiếng Pháp).

Xã của Finistère
Quận lỵ của Pháp
Thành phố của Pháp
Brest, Finistère
Thành phố ven biển ở Pháp
Công sự Vauban ở Pháp
Audierne

Audierne () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số 
Người dân ở Audierne được gọi là Audiernais.

Xem thêm 
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo 

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài 
 Official website  
French Ministry of Culture list for Audierne

Tham khảo 

Xã của Finistère
Gà so tuyết

Gà so tuyết (danh pháp hai phần: Lerwa lerwa) là một loài chim trong họ Trĩ (Phasianidae) của bộ Gà (Galliformes). Loài này cũng là loài độc nhất của chi Lerwa. Nó là loài gà lớn có cựa, sinh sống trong khu vực Himalaya của Ấn Độ, Nepal và Trung Quốc. Chiều dài loài gà này đạt tới 38–40 cm. Gà mái cân nặng 450–580 g còn gà trống nặng khoảng 550–700 g.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 
  Mục từ trong CSDL còn bao gồm diễn giải tại sao loài này được coi là ít quan tâm.

L
Chim Trung Quốc
Chim Bhutan
Chim Nepal
Động vật được mô tả năm 1833
Chim Pakistan
Chim Afghanistan
Chi chim đơn loài
Lễ hội xòe chiêng

Lễ hội xòe chiêng là một lễ hội của đồng bào dân tộc Thái, là một trong những lễ hội ngày xuân về trên các bản làng.

Thời gian 
Dân tộc Thái ăn tết từ mồng 1 đến 15 tháng giêng âm lịch hàng năm. Trong vòng 15 ngày tết, họ tổ chức rất nhiều lễ hội để vui chơi, sinh hoạt mang tính cộng đồng, trong đó có lễ hội xòe chiêng. thường được tổ chức vào ngày 11 tháng giêng âm lịch.

Tổ chức 
Mọi người đốt một đống lửa to đủ để soi sáng mặt người. Các thiếu nữ mặc các bộ áo, váy cóm. Tiếng chiêng, tiếng trống thúc giục, các dân tộc khác cũng như du khách ghé thăm cũng được mời vào hội. Mở đầu, đội gái xòe các bản biểu diễn 36 điệu múa xòe cổ của dân tộc Thái như: Xòe hoa, xòe vòng, xòe nón, xòe quạt, xòe khăn ... Cùng múa nón, múa khăn, múa quạt, múa sỏng...

Từng tốp người cùng nắm tay nhau vòng quanh đống lửa để cùng nhau nhảy theo điệu.

Kết thúc 
Lễ hội xòe kéo dài đến 2 – 3 giờ sáng, các chàng trai cô gái lại kéo nhau ra bờ suối tâm tình, kết duyên lành đầu xuân.

Liên kết ngoài 
uyến rũ điệu xoè Tây Bắc ngày xuân. Vietnamnet.vn

Lễ hội của người Thái
Trung tâm Vân Sơn

Trung tâm Vân Sơn hay Vân Sơn Entertainment là một cơ sở sản xuất và phát hành các chương trình âm nhạc tại hải ngoại của nghệ sĩ hài Vân Sơn, có trụ sở tại Westminster, California.

Lịch sử 

Thành lập từ năm 1994 với giám đốc điều hành là nghệ sĩ Vân Sơn. Người dẫn chương trình kỳ cựu nhất của Trung tâm Vân Sơn là nghệ sĩ Việt Thảo. Ban đầu, Trung tâm Vân Sơn nổi tiếng với việc gầy dựng những ca sĩ trẻ và chương trình vui nhộn, trẻ trung với nhiều tiết mục hài. Sau trung tâm đã phát triển các chương trình bằng cách làm những phóng sự về người Việt khắp nơi.

Trung tâm Vân Sơn được sự cộng tác chặt chẽ của nhóm Cinema Picture với anh em Charlie Nguyễn, Minh Trí (Johnny Trí Nguyễn)  và các nhạc sĩ, nghệ sĩ hòa âm như Lê Ngọc, Nguyễn Quang, Đồng Sơn, và trước kia Huỳnh Nhật Tân, Nguyễn Quang, Nhất Huy. Với các ca sĩ chủ lực: Chế Linh, Thanh Tuyền, Giang Tử, Trường Vũ, Phi Nhung, Cát Tiên, Linda Chou, Tinna Tình, Hoàng Thục Linh, Triệu Minh, và trước đây: Tuấn Ngọc, Nhóm VPop, Nhã Thanh, Hạ Vy,... Và các nghệ sĩ hài: Vân Sơn, Bảo Liêm, Hoài Linh, Út Mập, Bé Mập, Giáng Ngọc, Chí Tài, Xuân Phát, Vân Chung, Bảo Quốc, Bảo Chung, Quang Minh, Hồng Đào, Lê Huỳnh, Kiều Oanh, Trang Thanh Lan, Lê Tín, Hoài Tâm, Bé Tí...

Ngoài ra, Trung tâm Vân Sơn cũng được nhiều ca sĩ nổi tiếng biểu diễn và quảng bá như Tâm Đoan, Duy Trường, Lương Tùng Quang, Cát Tiên, Linda Chou, Hoàng Thục Linh, Andy Quách, Nguyễn Thắng, Minh Trí, Việt Thy, nhóm VPop, Triệu Minh, cùng các danh hài như Út Mập, Bé Mập, Bé Tý, Hoài Tâm, v.v.

Từ năm 2014 đến 2017, trung tâm Vân Sơn chính thức hoạt động tại Việt Nam với các buổi diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, trở thành trung tâm của người Việt hải ngoại đầu tiên về nước hoạt động. Từ sau chương trình Vân Sơn 53, trung tâm Vân Sơn chính thức ngừng hoạt động và giải tán công ty.

Danh sách sản phẩm

Sản phẩm của Trung tâm Vân Sơn gồm các chương trình thu hình và CD.

Danh sách các nghệ sĩ tham gia biểu diễn

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức
 Kênh trực tuyến MC Việt Thảo và TT Vân Sơn tại Youtube
 Kênh Youtube chính thức của Trung tâm Vân Sơn, có thể xem lại vài chương trình cũ
 Blog MC Việt Thảo tại facebook
 Nói chuyện với nghệ sĩ Vân Sơn  (nói về VSDVD 31 tại Phi), trên VietWeekly

Trung tâm Vân Sơn
Hãng ghi hình
Klotski

Klotski là một trò chơi dạng câu đố trong đó người chơi phải di chuyển các khối trong một phòng sao cho đưa được một khối xếp ra khỏi phòng đúng đến nơi quy định.

Cách chơi
Trong trò chơi không gian có dạng bàn ô vuông. Các khối di chuyển trong bàn ô vuông này, mỗi lần di chuyển một khối (không kể khoảng cách xa gần bao nhiêu) được coi là một nước đi.

Các yếu tố trong trò chơi bao gồm:
 Phòng: được ngăn cách bởi tường, là rào chắn cố định, các khối không thể di chuyển đè lên hoặc vượt qua nó. Tuy vậy ở một phía của phòng có cửa là chỗ có thể mở ra để đưa khối hộp ra ngoài.
 Khối: Các khối có thể di chuyển được theo đường thẳng. Nói chung ta chỉ có thể di chuyển khối trong phòng; nhưng đôi lúc khi cửa được mở thì có thể đưa một số khối ra khỏi phòng để rộng đường di chuyển. Trong các khối có một khối đặc biệt là khối chủ mà ta phải đưa nó đến đích. Khối chủ là khối duy nhất giúp ta mở cửa khi đưa được nó đến sát cửa.

Ngoài mục tiêu đưa được khối chủ đến đích, còn phải thực hiện nó trong một giới hạn nước đi nhất định. Điểm số của trò chơi thường được tính luôn theo số nước đi.

Trong máy tính
Trò chơi Klotski cũng xuất hiện trong máy tính, cụ thể là trong bộ trò chơi WEP trên Windows, và sau đó xuất hiện trên Linux. Trong trò chơi thường có nhiều bộ câu đố được biên soạn sẵn. Trong mỗi bộ câu đố có nhiều bài được xếp trình độ từ dễ đến khó.

Một bản Klotski tự do viết bởi Phillipe Fremy tại .

Tham khảo

Trò chơi đố
Trò chơi giải đố
Trò chơi một người chơi
Đồ chơi gỗ
Chủ nghĩa độc tôn dị tính

Chủ nghĩa độc tôn dị tính chỉ thái độ, thành kiến và sự kỳ thị đối với các mối quan hệ đồng tính luyến ái. Chủ nghĩa này cũng có thể cho rằng tất cả mọi người là dị tính luyến ái và cho rằng sự hấp dẫn bởi người khác phái và mối quan hệ với người khác phái là chuẩn mực và tốt đẹp. Người có xu hướng tính dục nào cũng đều có thể có quan niệm như vậy. Khi suy nghĩ của mọi người có xu hướng theo hướng dị tính luyến ái, "dị tính luyến ái thấm vào và trở thành đặc thù của các tổ chức kinh tế, văn hóa và xã hội".

Xem thêm

Chiến tranh văn hóa
Phân biệt đối xử người nhiễm HIV/AIDS
Quấy rối
Chế độ phụ quyền dị tính
Chính trị căn tính

Tham khảo 

Tâm lý bài LGBT
Dị tính luyến ái
LGBT và xã hội
Kỳ thị giới tính