Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Dao động điều hòa đơn giản

Dao động điều hòa đơn giản (hay dao động điều hòa đơn tần, hay đôi khi được gọi ngắn gọn là dao động điều hòa) là một dao động có ly độ biến thiên theo thời gian theo hàm điều hòa và ở tần số và biên độ không đổi theo thời gian. Vị trí của một vật chuyển động theo dao động điều hòa đơn, x(t) có thể biểu diễn phụ thuộc vào thời gian t theo công thức:

Với A là biên độ, f là tần số, φ là pha.

Mọi chuyển động có biên độ biến đổi theo thời gian một cách tuần hoàn, đều có thể được phân tích thành tổng các biến đổi theo dao động điều hòa đơn, sau khi áp dụng biến đổi Fourier.

Dao động điều hòa đơn thể hiện sóng đơn sắc hay đơn tần. Nguồn gốc của chữ đơn sắc là sóng điện từ trong giải phổ ánh sáng nếu có điện trường và từ trường tại một vị trí dao động điều hòa đơn (ở một tần số duy nhất) thì ứng với một màu sắc và là ánh sáng đơn sắc.

Phương trình động lực học của dao động điều hòa đơn giản 

Ví dụ một lò xo khi bị kéo (hay nén) một khoảng y khỏi vị trí cân bằng sẽ sinh ra lực đàn hồi khiến lò xo quay trở về vị trí cân bằng:

với k là hệ số đàn hồi của lò xo.

Lực này gây nên gia tốc chuyển động a cho vật thể khối lượng m treo trên lò xo
 

Do đó:
 
  
 có phương trình đặc trưng 

Có nghiệm phức 

Từ công thức nghiệm tổng quát:  (với  là phần thực,  là phần ảo của nghiệm phức).

Tìm được một nghiệm đơn giản của phương trình trên 
 
 
 

ở đây:

 và  là hai hằng số được xác định bằng các điều kiện ban đầu của lò xo.  là li độ cực đại,  là tần số góc,  là pha ban đầu.

Vận tốc và gia tốc của vật thể dao động điều hòa được tính bằng đạo hàm bậc nhất và bậc hai của li độ:

Năng lượng trong dao động điều hòa đơn giản 

Động năng  của hệ dao động tại thời điểm t:

Thế năng  của hệ:

Năng lượng toàn phần của hệ có giá trị không đổi:

Xem thêm 
Cơ học cổ điển
Chuyển động tròn đều

Tham khảo

Dao động
Chuyển động sóng
Con lắc
Cơ học cổ điển
Chuyển động
Historia Augusta

Lịch sử Augusta (tiếng Latin: Historia Augusta) là một bộ sưu tập bằng tiếng La Tinh tiểu sử các hoàng đế La Mã và những người chiếm ngôi hoàng đế La Mã trong thời kỳ 117 - 284. Tác phẩm này có sáu tác giả khác nhau tham gia biên soạn (gọi chung được gọi là Historiae Scriptores Augustae), được viết trong suốt triều đại của các vua Diocletianus và Constantinus I, nhưng ai thật sự là tác giả, ngày thực tế biên soạn, và mục đích của nó, từ lâu đã là vấn đề gây tranh cãi. Các vấn đề chính bao gồm bản chất của các nguồn nó được sử dụng, và bao nhiêu phần nội dung của nó là nguỵ tạo. Bất chấp những vấn đề tranh cãi khó giải quyết này, tác phẩm này vẫn là tài liệu ghi chép liên tục ghi lại phần lớn giai đoạn gian đoạn lịch sử này và do đó liên tục được đánh giá lại, vì các nhà sử học hiện đại không muốn từ bỏ nó như một nguồn thông tin duy nhất khả dĩ, bất kể tính không đáng tin cậy rõ ràng của tác phẩm này trên nhiều cấp độ.

Tham khảo
 Norman H Baynes, The Historia Augusta. Its Date and Purpose (Oxford, 1926)
 Ronald Syme, Ammianus and the Historia Augusta (Oxford, 1968)
 Ronald Syme, Emperors and Biography (Oxford, 1971)
 Ronald Syme, Historia Augusta Papers (Oxford, 1983)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Latin text and English translation at LacusCurtius
Latin text with concordance and frequency list at the IntraText Digital Library
Latin text at The Latin Library
Livius.org: Introduction

Lịch sử La Mã
Sông Niagara

Sông Niagara là một con sông chảy về phía bắc từ hồ Erie với hồ Ontario. Nó tạo thành một phần của các biên giới giữa tỉnh Ontario ở Canada và tiểu bang New York tại Hoa Kỳ. Có giả thuyết khác nhau về nguồn gốc của tên của con sông. Theo học giả người Iroquois Bruce Trigger, "Niagara" có nguồn gốc từ tên được đặt cho một chi nhánh của cư dân bản địa, những người được mô tả với tên gọi là "Niagagarega".
Sông dài khoảng 56 km và có thác Niagara trên dòng chảy của nó.

Tham khảo

Sông biên giới
Biên giới Canada-Hoa Kỳ
Sông quốc tế Bắc Mỹ
Vùng đất Ramsar ở Hoa Kỳ
Sông New York
Saint Lawrence Seaway
Trường Đại học Thủ Dầu Một

Trường Đại học Thủ Dầu Một (tiếng Anh: Thu Dau Mot University) là một trường đại học đa ngành tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam được thành lập theo quyết định số 900/QĐ-TTg ngày 24/06/2009 của Thủ tướng Chính phủ.

Tham khảo

Trường đại học và cao đẳng tại Thành phố Hồ Chí Minh
Thủ Dầu Một
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Đại học địa phương
Đại học cấp tỉnh
ABU Robocon 2011

ABU Robocon 2011 là mùa giải thứ 10 của ABU Robocon, một cuộc thi robot do Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á – Thái Bình Dương tổ chức. Cuộc thi được tổ chức tại Bangkok, Thái Lan vào ngày 28 tháng 8 năm 2011.

Chủ đề 

Loy Krathong là truyền thống của Thái Lan nhằm để tôn vinh các nữ thần của con sông. Các hoạt động được tổ chức tại Thái Lan vào đêm trăng tròn trong tháng 11 mỗi năm. Một "lễ vật" (krathong) là một con thuyền nhỏ thường được làm bằng thân cây chuối cắt và lá. Loy Krathong đặt hoa, nến và que nhang trên những chiếc thuyền nhỏ bé của mình trước khi thả chúng vào một dòng sông và để thuyền trôi nổi theo dòng sông.

Mỗi đội bao gồm không quá 3 robot. Một robot điều khiển bằng tay và một hoặc hai robot tự động. Robot điều khiển bằng tay phải hoàn thành công việc đầu tiên bằng cách nhặt lên 3 Joss Stick (chậu nhang) và đặt chúng ở khu Chung trước khi thực hiện các công việc khác. Sau đó robot bằng tay sẽ mang mâm đựng lễ vật (tương tự như mâm đựng lễ vật đám cưới) và đặt chúng tại Common Zone (điểm trang trí) được định vị trên Sala. Robot bằng tay sẽ được hoạt động một lần nữa là làm nhiệm vụ thu thập Joss Stick Pots (cây nhang) ở khu vực Chung trong thời gian Krathong lắp ráp. Các robot tự động sẽ thu thập cánh hoa Krathong và hoa Karthong rồi đặt chúng tại các điểm chuẩn bị. Các robot tự động sẽ trang trí Krathong bằng cách chồng cánh hoa Krathong lên Krathong và sau đó chồng hoa lên và trên cùng là nến được đặt ở vị trí cố định trên Sala. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ này robot bằng tay sẽ đặt 3 Joss Stick Pots (cây nhang) vào Krathong để trang trí. Robot tự động sẽ mang Krathong đã hoàn thành này và đặt nó lên bề mặt của mặt sông riêng của mình. Không có bất kỳ phần nào của robot được chạm hay tiếp xúc với mặt sông. Cuối cùng chỉ duy nhất một robot tự động được mang ngọn lửa nến và thả nhẹ nó lên trên nến trong khi Krathong hoàn thành việc nổi trên bề mặt sông. Sau khi hoàn thành các robot cũng không được chạm hay tiếp xúc với mặt sông khi Krathong đã hoàn thành. Đội đầu tiên thả được ngọn lửa nến thành công thì được xác định là đội chiến thắng của trận đấu. Đội hoàn thành việc đặt ngọn lửa nến thành công được gọi là "Loy Krathong" và đạt đến 300 điểm.

Nếu không đội nào đạt được "Loy Krathong" trong vòng 3 phút thì đội chiến thắng sẽ được quyết định bằng cách tính điểm các nhiệm vụ đã hoàn thành.

Mỗi trận đấu được diễn ra giữa đội đỏ và đội xanh. Một trận đấu kéo dài trong 3 phút.

Danh sách các đội tham dự

Kết quả chia bảng

Vòng đấu bảng

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Bảng G

Vòng đấu loại trực tiếp

Indonesia thắng do ghi điểm số cuối cùng nhanh hơn Mông Cổ.

Kết quả

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ cuộc thi Robocon 2011 
Luật thi Robocon tiếng Anh 
Chung kết Robocon tại Ấn Độ
Chung kết Robocon tại Việt Nam
Chung kết Robocon tại Thái Lan
Chung kết Robocon tại Hồng Kông
Chung kết Robocon tại Trung Quốc

2011
Truyền hình năm 2011
223

Năm 223 (CCXXIII) là một năm thường bắt đầu bằng Thứ Tư trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Trương Ký , quan viên nhà Tào Nguỵ
 Tô Tắc , quan viên nhà Tào Nguỵ 
 Lưu Bị, hoàng đế đầu tiên nước Thục Hán (s. 161)

Tham khảo

Năm 223
221

Năm 221 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
Dương Hỗ

Mất
Trương Phi bị giết bởi Phạm Cương, Trương Đạt
Hoàng Trung, tướng cuối thời Đông Hán

Tham khảo

Năm 221
234

Năm 234 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

 Gia Cát Lượng (181-234): Thừa tướng nhà Thục Hán.
 Hán Hiến Đế Lưu Hiệp (181-234): Hoàng đế cuối cùng của nhà Đông Hán.
 Phan Chương (?-234): Tướng của Đông Ngô.

Tham khảo

Năm 234
Sông Sangke

Sông Sangke (, Stung Sangke) là một con sông ở tỉnh Battambang miền tây Campuchia. Sông này chảy vào hồ Tonlé Sap. Sông này chảy qua thủ phủ tỉnh Battambang.
Sông Sangker có chiều dài khoảng 250 km (160 mi). Nó chảy qua 6 huyện và 27 xã thuộc tỉnh Battambang trước khi đổ vào hồ Tonlé Sap. Độ sâu trung bình của dòng sông, dựa trên số liệu thô do Cục Tài nguyên nước của Battambang (2013) cung cấp, là vào mùa khô 2,35 mét (7.7 ft) và trong mùa mưa 6.79 m (22.3 ft).

Tham khảo

Sông của Campuchia
Tỉnh Battambang
Sơ khai sông châu Á
Tonlé Sap
200

Năm 200 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Theo địa điểm

Thế giới 

 Dân số thế giới đạt khoảng 257 triệu người.

Đế chế La Mã 

 Hoàng đế Septimius Severus viếng thăm tỉnh Syria.
 Tỉnh Numidia được lấy từ quan tổng đốc châu Phi và trở thành một tỉnh thuộc Đế chế La Mã.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 200
170

Năm 170 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Bàng Đức, tướng nhà Ngụy, trước đó từng phục vụ dưới trướng của Mã Siêu
 Quách Gia, nhà chiến lược và mưu sĩ nhà Ngụy
 Julia Domna, Hoàng hậu và vợ của Hoàng đế La Mã Lucius Septimius Severus

Mất
Claudius Ptolemaeus, nhà bác học Hy Lạp

Tham khảo

Năm 170
Horka, Görlitz

Horka là một đô thị huyện Görlitz, trong bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Horka, Görlitz có diện tích 40,79 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1984 người.

Tham khảo 

Người Sorb
Đại học Amsterdam

Đại học Amsterdam () là một trường đại học nghiên cứu công lập ở Amsterdam, Hà Lan. Với ngân sách 600 triệu euro, hơn 40.000 sinh viên theo học và đội ngũ nhân viên khoảng 6.000, Đại học Amsterdam là một trong những trường đại học lớn ở châu Âu. gồm bảy khoa: Nhân văn, khoa học xã hội và hành vi, Kinh tế, Luật, Khoa học, Y khoa và Nha khoa. Trường có một chương trình quốc tế hóa mạnh mẽ và cung cấp hơn 85 chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh cho trình độ thạc sĩ, cũng như một số các khóa học giảng dạy bằng tiếng Hà Lan và tiếng Anh. Khu trường sở của trường chủ yếu nằm ở trung tâm Amsterdam.

Xem thêm 

 Hà Lan

Tham khảo 

Trường đại học và cao đẳng ở Hà Lan
Tổ chức có trụ sở tại Amsterdam
Khởi đầu năm 1632
Đại học Oslo

Trường Đại học Oslo (tiếng Na Uy: Universitetet i Oslo, tiếng Latinh: Universitas Osloensis) là trường đại học lâu đời nhất, lớn nhất và uy tín nhất ở Na Uy, nằm ở thủ đô Oslo của Na Uy.

Trường được thành lập năm 1811 với tên Đại học Hoàng gia Frederick (tiếng Na Uy Det Kongelige Frederiks Universitet và trong tiếng Latin Universitas Regia Fredericiana). Trường được lập mô hình theo khi trường được lập gần đây là Trường Đại học của Berlin, và ban đầu được đặt tên theo vua Frederick của Đan Mạch và Na Uy. Nó nhận tên hiện nay vào năm 1939.

Trường có các khoa của (Lutheran) Thần học, Luật, Y khoa, Nhân văn, Toán và Khoa học tự nhiên, Nha khoa, Khoa học xã hội, và Giáo dục. Khoa Luật vẫn còn nằm tại cơ sở cũ trên cửa Karl Johans, gần Nhà hát Quốc gia, Cung điện Hoàng gia, và Nghị viện, trong khi hầu hết các khoa khác được đặt tại một khu vực khuôn viên trường hiện đại gọi là Blindern, dựng lên từ những năm 1930. Khoa Y được phân chia giữa một số bệnh viện trường đại học trong khu vực Oslo.

Hiện nay trường có khoảng 27.000 sinh viên theo học và có khoảng 4.600 cán bộ công tác tại trường này. Nó được xem là một trong những trường đại học hàng đầu của Scandinavia, và đã liên tục được xếp hạng trong số 100 trường đại học hàng đầu thế giới 100 theo xếp hạng của Academic Ranking of World Universities, trong năm 2009 nó đã được xếp hạng là tốt nhất ở Na Uy, tốt nhất 3 ở các nước Bắc Âu, tốt thứ 18 ở châu Âu và thứ 65 trên thế giới.

Tham khảo 

Trường đại học và cao đẳng Na Uy
Oslo
Khởi đầu năm 1811 ở Na Uy
Potenza

Potenza là một thành phố và vùng đô thị của vùng Basilicata thuộc miền nam Ý. Thành phố này là thủ phủ của tỉnh Potenza và vùng Basilicata.

Đây là thành phố thủ phủ có độ cao bậc nhất ở Ý, nhìn xuống thung lũng sông Basento thuộc dãy núi Apennine, đông Salermo. Lãnh thổ tiếp giáp với các vùng đô thị Anzi, Avigliano, Brindisi Montagna, Picerno, Pietragalla, Pignola, Ruoti, Tito, và Vaglio Basilicata.

Ghi chú

Sơ khai
 Official website 
 Page at Comuni Italiani

Thành phố và thị trấn ở Basilicata
103

Năm 103 (CIII) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Quốc vương Traianus và Manius Laberius Maximus trở thành Quan chấp chính.

Sinh

Mất
 Kanishka, Vua Đế quốc Quý Sương (có thể năm này?)
 Frontinus, Đế quốc La Mã tác giả (TCN 40)

Tham khảo

Năm 103
102

Năm 102 (CII) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Lucius Julius Ursus Servianus và Lucius Licinius Sura trở thành Quan chấp chính. 
 Cổng Portus được mở rộng.

Sinh

Mất
 Giáo hoàng Clêmentê I (ngày truyền thống)
 Ban Siêu, tướng triều đại Nhà Hán (s. 32)

Tham khảo

Năm 102
101

Năm 101 (CI) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Người Tibet đưa Phật giáo vào Indonesia.

Sinh
 Herodes Atticus, Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa (d. 177)

Mất
 Gioan, Tông đồ Thánh sử có thể mất năm này ở Ephesus
 Giáo hoàng Clêmentê I của Roma, Giáo hoàng
 Silius Italicus, tác giả của Punicus (biên niên sử Hannibal trong suốt Chiến tranh Punic lần thứ hai) (TCN 28)

Tham khảo

Năm 101
99

Năm 99 (XCIX) là một năm bắt đầu bằng Thứ Năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Theo địa điểm

Đế chế La Mã 

 Hoàng đế Trajan trở về Rome.
 Sứ giả của Đế quốc Quý Sương đến Đế chế La Mã.

Theo chủ đề

Tôn giáo 

 23 tháng 11 – Giáo hoàng Evaristus kế vị Giáo hoàng Clement I, trở thành vị Giáo hoàng thứ năm theo truyền thống Công giáo La Mã.

Sinh

Mất

 Giáo hoàng Clement I, giáo hoàng của Giáo hội Công Giáo.

Tham khảo

Năm 99

als:90er#Johr 99
79

Năm 79 (LXXIX) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 24 tháng 8: Thành phố Pompeii, Herculaneum, Stabiae, và Oplontis bị phá hủy bởi núi lửa Vesuvius, ngọn núi lửa tầng nằm. Không một ai sống sót trong thảm họa này.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 79

als:70er#Johr 79
75

Năm 75 (LXXV)là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Lưu Đát lên ngôi hoàng đế, tức Hán Chương Đế trở thành hoàng đế thứ 18 của Nhà Hán.

Sinh

Mất

 5 tháng 9,  Lưu Trang tức Hán Minh Đế, hoàng đế thứ 17 của Nhà Hán.

Tham khảo

als:70er#Johr 75

Năm 75
70

Năm 70 (LXX) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Quách Cầm Chương - cha của Quách Dĩ, người ông 20 đời của Quách Quỳ.

Mất

Tham khảo

als:70er#Johr 70

Năm 70
Trieste

Trieste (;  , tiếng Croatia: Trst, tiếng Đức: Triest) là một thành phố và hải cảng nằm ở đông bắc Ý. Trieste nằm ở phía bắc vịnh Trieste, trên một dải đất hẹp của Italia nằm giữa Biển Adriatic và Slovenia. Slovenia nằm cách thành phố khoảng 8 km về phía đông và 10–15 km về phía đông nam, trong khi Croatia cách thành phố khoảng 30 km về phía nam. Năm 2022, dân số ước tính 204.302 người, đây là thủ phủ của tỉnh cùng tên và vùng tự trị Friuli–Venezia Giulia. Trieste là thành phố đông dân và có mật độ dân số cao nhất trong vùng và là một trong 15 thành phố đông dân nhất nước Ý.

Trieste thuộc về đế quốc Habsburg từ năm 1382 cho đến năm 1918. Trong thế kỷ 19, đế quốc Habsburg là một trong Những Quốc gia hùng mạnh của Châu Âu và Trieste là cảng biển quan trọng nhất của họ. Như một trung tâm giao dịch thịnh vượng trong khu vực Địa Trung Hải, Trieste trở thành thành phố lớn thứ tư của Đế quốc Áo-Hung (sau Vienna, Budapest và Prague). Trieste trải qua sự phục hồi kinh tế vào thập kỷ 1930, và Lãnh thổ Tự trị Trieste trở thành một trung tâm quan trọng trong cuộc chiến đấu giữa phía Đông và phía Tây sau Thế chiến thứ hai.

Trieste, một cảng biển nước sâu, là cửa biển quan trọng cho phía bắc Ý, Đức, Áo và Trung Âu. Nó được coi là điểm cuối của Con đường biển Lụa, với kết nối đến Kênh Suez và Thổ Nhĩ Kỳ. Từ thập kỷ 1960 trở đi, Trieste đã trở thành một địa điểm nghiên cứu nổi bật tại châu Âu nhờ vào nhiều tổ chức quốc tế và viện nghiên cứu. Thành phố nằm ở điểm giao cắt của văn hóa La Mã, Slavic và Germanic, nơi Trung Âu gặp biển Địa Trung Hải, và là tổ quốc của nhiều tộc người và cộng đồng tôn giáo đa dạng.

Giáo dục và Nghiên cứu 
Đại học Trieste, được thành lập vào năm 1924, là một cơ sở giáo dục công lập với 12 khoa giảng dạy. Hiện tại, trường có khoảng 23.000 sinh viên đang theo học và 1.000 giáo sư. Trieste cũng là nơi đặt trụ sở của Scuola Internazionale Superiore di Studi Avanzati (SISSA), một cơ sở giảng dạy và nghiên cứu sau đại học hàng đầu về toán học, vật lý lý thuyết và thần kinh học, và MIB School of Management Trieste, một trong năm trường kinh doanh hàng đầu của Ý.

Có ba trường quốc tế cung cấp các chương trình giáo dục cấp tiểu học và trung học bằng tiếng Anh trong vùng đô thị lớn: Trường Quốc tế Trieste, Trường Châu Âu Trieste và United World College of the Adriatic nằm ở làng Duino gần đó.

Một vài hình ảnh về Trieste

Ghi chú
Notes

Liên kết

 Municipality of Trieste 
 Trieste Chamber of Commerce  
 Grotta Gigante official site 
 From Mexico to Miramar or, Across the Lake of Oblivion (essay about a journey to Miramar Castle by C.M. Mayo, from Massachusetts Review)
 Trieste.me Website Trieste city 
 Trieste - Photo Hướng dẫn (Pdf) 

Đô thị tỉnh Trieste
Thành bang Đế chế
Khu dân cư thành lập thiên niên kỷ 2 TCN
43

Năm 43 (XLIII)là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 
 Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ hai

Sinh

Mất 
 Lê Chân, một trong những vị tướng trong khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
 Hai Bà Trưng

Tham khảo

Hai Bà Trưng

Năm 43

als:40er#43
33

Năm 33 (XXXIII) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 
Sự kiện đóng đinh Giêsu

Sinh

Mất 
3 tháng 4 - Jesus: Nhân vật lịch sử người Do Thái, nhà thuyết giảng, người chữa lành và là người sáng lập ra Kitô giáo (s.6 TCN)

Tham khảo

Năm 33

als:30er#33
51

Năm 51 (LI) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất 
 Lucius Vitellius Anh, quan chấp chính tối cao La Mã và là thống đốc Syria (sinh 5 trước Công nguyên)
 Gotarzes II của Parthia, người cai trị Đế quốc Parthia
 Vonones II của Parthia, người cai trị Đế quốc Parthia

Tham khảo

als:50er#51

Năm 51
25

Năm 25 (XXV) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
Hán Canh Thủy Đế - hoàng đế nhà Hán giai đoạn giữa thời Tây Hán và Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Nhũ Tử Anh - hoàng đế cuối cùng của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Tham khảo

Năm 25

als:20er#25
23

Năm 23 (XXIII) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Phật Nguyệt
 Xuân Nương

Mất
 6 tháng 10 - Vương Mãng, quyền thần nhà Hán, người về sau trở thành vị Hoàng đế duy nhất của nhà Tân, làm gián đoạn giai đoạn nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc (sinh ngày 12 tháng 12 năm 45 TCN).
 Hiếu Bình Vương hoàng hậu

Tham khảo

Năm 23

als:20er#23
Ancona

Ancona (; ) là một thành phố và hải cảng ở vùng Marche, miền trung nước Ý, dân số năm 2016 là 100.861 người. Ancona nằm giáp biển Adriatic và là trung tâm của tỉnh Ancona và thủ phủ của vùng. Thành phố này nằm cách Roma 280 km về phía đông bắc.

Ghi chú

Liên kết

Official Site
Marche Tourism site 
Photos: sauromarini.it, antoniomucherino.it 
Bill Thayer's site
Ancona, a breed of chicken named after the Italian city
Site with photo, guides and forum 
Wine and Fish in the city of Ancona
The Jewish Community of Ancona 

Đô thị tỉnh Ancona
Cộng hòa hàng hải
Lãnh địa Giáo hoàng

Công quốc Pentapolis
Thành phố cảng Địa Trung Hải ở Ý
Thuộc địa Siracusa
Thành phố cảng biển Adriatic
248

Năm 248 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu

Sinh

Mất
 Vương Bình, tướng nhà Thục Hán
 Bà Triệu, tướng quân Việt Nam.
 Triệu Quốc Đạt, anh trai bà Triệu

Tham khảo

Năm 248
250

Năm 250 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
Không rõ ngày, tháng

 Thời kỳ Kofun được thành lập.

Sinh

Mất

Tham khảo

Không rõ ngày: Thời kỳ Kofun (250-538) được thành lập

Năm 250
251

Năm 251 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
Antôn Cả

Mất
Agatha xứ Sicilia
Đặng Chi
Herennius Etruscus
Hostilianus
Lã Nghệ
Ngụy Phế Đế Chân Hoàng hậu
5 tháng 2: Tào Lâm
Tháng 6
Decius
7 tháng 9: Tư Mã Ý (s. 179)

Tham khảo

Năm 251
14

Năm 14 (XIV) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 
 Trưng Trắc, một trong 2 lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
Trưng Nhị, một trong 2 lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

Mất 

 Augustus, Hoàng đế đầu tiên của Đế quốc La Mã.

Tham khảo

Năm 14

als:10er#14
260

Năm 260 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất 
 Tào Mao, bị Thành Tế đâm chết
 Thành Tế một binh sĩ đã đâm chết hoàng đế Tào Mao nhà Ngụy và bị đổ tội và xử chém

Tham khảo

als:260er#260

Năm 260
10

Năm 10 (X) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 

 Thánh Thiên
 Hero xứ Alexandria, kỹ sư người Hy Lạp (mất khoảng năm 70)
Hán Kiến Thế Đế, hoàng đế bù nhìn của Trung Quốc (mất sau năm 27)

Mất

Tham khảo

Năm 10

als:10er#10
6

Năm 6 (VI) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 

 Thánh Gioan Tông đồ, nhà thần bí Kitô giáo gốc Do Thái (mất năm 100)

Mất 

 Cleopatra Selene II, nữ hoàng Ai Cập cai trị Cyrenaica và Libya (sinh năm 40 TCN)
 3 tháng 2, Hán Bình Đế, hoàng đế nhà Hán (sinh năm 9 TCN)
 Orodes III , vua (shah) của Đế quốc Parthia

Tham khảo

als:0er#Johr 6

Năm 6
5

Năm 5 (V) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 

 Nhũ Tử Anh (m. 25)
 Sứ đồ Phaolô (m. 64)
 Âm Lệ Hoa (m. 64)

Mất 

 Hán Bình Đế (s. 9 TCN)

Tham khảo

als:0er#Johr 5

Năm 5
Trang định hướng
4

Năm 4 (IV) là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 
Xem thêm thông tin: :Thể loại:Sinh năm 4

Dại Vũ Thần Vương (m. 44)

Mất 
Xem thêm thông tin: :Thể loại:Mất năm 4

Hách Cư Thế (s. 69 TCN)

Tháng 2 

 21 tháng 2:
 Gaius Caesar (s. 20 TCN)

Tham khảo

als:0er#Johr 4

Năm 4
2

Năm 2 (II)là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh 

 Đặng Vũ, người Tân Dã, Nam Dương (m. 58)

Mất

Tháng 8 
 20 tháng 8:
 Lucius Caesar, con trai của Marcus Vipsanius Agrippa và Julia the Elder

Tham khảo

Năm 2

als:0er#Johr 2
Cagliari

Cagliari (; ; ) là thủ phủ và thành phố lớn nhất của Sardegna, một vùng tự trị của Ý. Tên tiếng Sardegna của Cagliari (Casteddu) có nghĩa là lâu đài. Nội đô thành phố có 150.000 dân, trong khi vùng đô thị (bao gồm Cagliari và 16 điểm dân cư lân cận) có hơn 431.000 dân. Theo Eurostat, dân số vùng đô thị đã đạt 476,974.
Cagliari là thành phố lớn thứ 26 của Ý và thành phố lớn nhất trên hòn đảo Sardegna.

Là một thành phố cổ với lịch sử dài, Cagliari đã là một phần của nhiều nền văn minh khác nhau. Tại đây có những vết tích của sự cư ngụ của con người từ năm nghìn năm trước (vào thời kỳ đồ đá mới). Những địa điểm lịch sử gồm hang Domus de Janas thời tiền sử, một nghĩa trang thời Carthage, một giảng trường thời La Mã, một vương cung thánh đường Byzantine, ba ngọn tháp thời Pisa và một hệ thống thành quách từng khiến thành phố trở thành một trụ cột quyền lực của nhà Habsburg trên Địa Trung Hải. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên chính của đảo bao gồm cảng nước sâu, những mỏ muối, bột mì từ những cánh đồng vùng Campidano, bạc và những quặng khác từ các khu mỏ ở Iglesiente.

Cagliari là thủ đô của Vương quốc Sardegna từ năm 1324 đến 1848, khi Turin trở thành thủ đô chính thức của vương quốc (mà vào năm 1861 trở thành Vương quốc Ý). Ngày nay, đây là trung tâm văn hóa, giáo dục, chính trị và nghệ thuật trong khu vực, với kiến trúc Art Nouveau và nhiều đài tưởng niệm khác nhau. Đây cũng là trung tâm kinh tế của Sardegna với một trong những cảng lớn nhất vùng Địa Trung Hải, một sân bay quốc tế, và mức thu nhập cao thứ 106 toàn Ý (trong 8.092 comune), tương đương với nhiều thành phố miền Bắc nước Ý.

Thành phố còn có đại học Cagliari, thành lập năm 1607, và tổng giáo phận Công giáo La Mã chính của Sardegna, từ thế kỷ 5 CN.

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài
 
Trang du lịch Cagliari 

Thủ đô cựu quốc gia
Thuộc địa Phoenicia
Thành phố cảng Địa Trung Hải ở Ý
Đô thị tỉnh Cagliari
Vùng rượu vang Ý
Perugia

Perugia là thành phố thủ phủ của vùng Umbria miền trung nước Ý, nằm gần sông Tiber, và là thủ phủ của tỉnh Perugia.

Ghi chú

Liên kết 

 Official Perugia Website 
 Official Perugia Tourism Website  

Đô thị tỉnh Perugia
Thành phố và thị trấn ở Umbria

Thành phố Etrusca
Thị trấn đồi ở Umbria
Kiến trúc Baroque ở Umbria
Di tích La Mã ở Umbria
Kiến trúc Phục Hưng ở Umbria
4 TCN

Năm 4 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 

 Sau cái chết của Herod Đại đế , có sự bất ổn trong vương quốc chư hầu Judea của ông. Con trai ông, Herod Archelaus, trở thành người cai trị mới. Herod Antipas trở thành lãnh chúa của Galilee và Perea. Thống đốc Syria, Publius Quinctilius Varus, hành quân từ Antioch xuống Jerusalem để lập lại trật tự; khoảng 3000 người Do Thái bị đóng đinh trên thập tự giá.
 Ngày 13 tháng 3 – Nguyệt thực.
 Namhae trở thành vua của vương quốc Silla của Hàn Quốc.

Sinh

Mất 

 Tháng 3 hoặc tháng 4 – Herod Đại đế, vua của Judea (sinh năm 73 TCN ); một số tác giả cho rằng ông qua đời vào năm 1 TCN.
 Antipater, người thừa kế Do Thái và là con trai của Herod Đại đế.
 Marcus Tullius Tiro, nhà văn La Mã, người giải phóng Cicero.

Tham khảo

Năm 4 TCN
5 TCN

Năm 5 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 

 Tháng 3 – Có thể là tân tinh trong chòm sao Aquila.

Sinh 

 Aemilia Lepida, nữ quý tộc La Mã và là vị hôn thê của Claudius (mất năm 43)

Mất 

 Curia, nữ quý tộc La Mã và vợ của Quintus Lucretius Vespillo

Tham khảo

Năm 5 TCN
6 TCN

Năm 6 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 

 Tiberius lui về Rhodes, khiến Hoàng đế Augustus khó chịu. Nhiều năm sau, vào năm 4 sau Công nguyên, ông được triệu hồi về Rome, trở thành con nuôi và người thừa kế của Augustus sau cái chết của Lucius và Gaius Caesar.

Sinh  
25 tháng 12 - Jesus: Nhân vật lịch sử người Do Thái, nhà thuyết giảng, người chữa lành và là người sáng lập ra Kitô giáo (m.33 SCN)

Mất 

 Phong Nguyên (hay Triệu Di ), phi tần Trung Quốc thời nhà Hán.
 Lưu Hướng, học giả Trung Quốc, biên tập viên Sơn hải kinh và người biên soạn Liệt nữ truyện, cha của Lưu Tín (sn. 77 TCN)
 Soseono, nữ hoàng Cao Câu Ly của Triều Tiên (sn. 67 TCN )

Tham khảo

Năm 6 TCN
8 TCN

Năm 8 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện 

 Vua Maroboduus trở thành người cai trị của Marcomanni  và chiến đấu chống lại sự bành trướng của Đế chế La Mã ở Bohemia.
 Arminius, con trai của một thủ lĩnh Cheruscan, bị bắt làm con tin đến Rome, nơi anh được đào tạo quân sự.
 Sau 20 năm, Hoàng đế Augustus bắt đầu cuộc điều tra dân số thứ hai của Đế chế La Mã.
 Sextilis , tháng thứ tám của lịch Julian sơ khai , được đổi tên thành Augustus (tháng Tám) theo sắc lệnh của Thượng viện La Mã để vinh danh Augustus.

Sinh 

 Hiếu Bình Vương, hoàng hậu Trung Quốc thời nhà Hán (mất năm 23)

Mất 
 Hiếu Thành Hứa hoàng hậu
 Ngày 27 tháng 11 – Horace, nhà thơ trữ tình và nhà văn La Mã (sinh năm 65 TCN )
 Gaius Maecenas, chính trị gia và cố vấn La Mã (sinh năm 70 TCN)
 Polemon I, vị vua chư hầu của La Mã tại Vương quốc Bosporan.

Tham khảo

Năm 8 TCN
Đại học Jagiellonia

Trường Đại học Jagiellonia (tiếng Ba Lan: Uniwersytet Jagielloński, viết tắt UJ; tên lịch sử tiếng Latin: Studium Generale, Đại học Krakow, Học viện Kraków, Trường chính hoàng gia, trường chính Kraków) được Kazimierz III Đại đế thành lập năm 1364 tại Kraków. Đây là trường đại học lâu đời nhất ở Ba Lan, lâu đời thứ hai tại Trung Âu và một trong những trường đại học lâu đời nhất trên thế giới.

Trong năm 1817 nó được đổi tên thành Đại học Jagiellonia để tưởng niệm nhà Jagiellonia của Ba Lan, vốn đã hồi sinh của trường Đại học Krakow sau khi nó đã lâm khi thời kỳ khó khăn. Theo xếp hạng năm 2006 của The Times Higher Education Supplement, trường Jagiellonia là trường đại học hàng đầu Ba Lan.

Tham khảo

Trường đại học và cao đẳng Ba Lan
Đại học công lập
Khởi đầu năm 1364
Chẩn đoán

Chẩn đoán (διάγνωσις) là sự xác định tính chất và nguyên nhân của sự vật, hiện tượng. Chẩn đoán được sử dụng trong nhiều ngành qua nhiều biến thể khác nhau bằng cách sử dụng biện luận, phân tích và kinh nghiệm để phát hiện ra nguyên nhân và kết quả. Trong kỹ thuật hệ thống và khoa học máy tính, chẩn đoán thường được sử dụng để xác định nguyên nhân của triệu chứng, cách giảm nhẹ hay cách giải quyết vấn đề.

Kĩ thuật máy tính và mạng

Mạng Bayes
Xử lý sự kiện phức
Chẩn đoán (lĩnh vực con của trí tuệ nhân tạo)
Tương quan giữa các sự kiện
Quản lý lỗi
Phân tích cây lỗi
Vấn đề mờ
Chẩn đoán lỗi RPR
Chẩn đoán từ xa
Phân tích nguyên nhân gốc rễ
Xử lý sự cố

Toán học và logic học

Xác suất Bayes
Tiền đề Hickam (Hickam's dictum)
Nguyên tắc lược Occam (Occam's razor)
Luật Sutton

Y học

Phương thức
Hệ thống đánh giá bằng máy vi tính CDR
Differential diagnosis
Chẩn đoán y học
Chẩn đoán truy hồi

Tools
DELTA (taxonomy)
DXplain

Organizational Development

Organizational diagnostics

Kỹ thuật

Tám nguyên tắc giải quyết vấn đề
Five whys
Chẩn đoán kỹ thuật
Xử lý lỗi

Taxonomy
 Chẩn đoán (taxonomy)

Chú thích 

Thuật ngữ y học
Thiết lập chỉ số
Dardanellia

Dardanelles ( ), cũng được gọi là Eo biển Gallipoli (đặt tên theo bán đảo Gallipoli), là một eo biển hẹp ở tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ kết nối biển Aegea với biển Marmara. Đây là một phần của Các eo biển Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với Bosporus. Dardanelles dài 61 km (38 mi) và rộng từ 1,2 tới 6 km (0.75 to 4 dặm), độ sâu trung bình là 55 mét (180 ft) và độ sâu tối đa là 82 mét (300 ft).Giống như Bosphoros, Dardanelles chia cắt châu Âu với lục địa châu Á. Eo biển Dardanéllia là một đường hàng hải quốc tế, cùng với Bosphoros, chia cắt biển Đen với Địa Trung Hải.

Một cây cầu đã từng được dự kiến xây bắc qua eo biển Dardanéllia tại điểm hẹp nhất của nó, nối liền quận Saricay của thành phố Çanakkale với Kilitbahir. Tuy nhiên dự án đã bị đình chỉ.

Tên gọi

Tên tiếng Thổ Nhĩ Kỳ của eo biển này là "eo biển Çanakkale" (Çanakkale Boğazı), đặt theo thành phố Çanakkale nằm tại khu vực này.

Tên gọi Dardanéllia hay Dardanelles bắt nguồn từ tên gọi của thành phố cổ Dardania, một địa danh nằm trên bán đảo Tiểu Á đặt theo tên của Dardanos, con trai của Zeus and Electra. Dardanéllia cũng là một tên gọi của Çanakkale trong thời gian Çanakkale nằm dưới sự kiểm soát của đế quốc Đông La Mã.

Tên gọi tiếng Hy Lạp Hellespontos hay Ellispontos () có nghĩa là "Biển Helle", đặt theo tên của Helle, con gái của Athamas. Helle đã chết đuối tại nơi này vì bị rơi từ lưng của con cừu vàng xuống eo biển.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Pictures of the city of Çanakkale
 Canakkale Onsekiz Mart University
 Map of Hellespont
 Livius.org: Hellespont 
monuments and memorials of the gallipoli campaign along the Dardanelles  

Eo biển Địa Trung Hải

Địa mạo tỉnh Çanakkale
Eo biển Thổ Nhĩ Kỳ
Các eo biển Thổ Nhĩ Kỳ
Tagus

Sông Tagus (tiếng Tây Ban Nha: Tajo; tiếng Bồ Đào Nha: Tejo; tiếng La Tinh: Tagus) là con sông dài nhất ở bán đảo Iberia. Tổng chiều dài là 1.038 km, trong đó 716 km thuộc Tây Ban Nha, 47 km biên giới giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, và 275 km còn lại nằm ở Bồ Đào Nha, nơi nó đổ ra Đại Tây Dương tại Lisbon. Con sông dẫn nước cho một khu vực có diện tích 80.100 km² (lớn thứ 2 ở bán đảo Iberia sau Sông Douro). Tagus được sử dụng cho việc xây đập và cung cấp nước cho phần lớn miền trung Tây Ban Nha bao gồm Madrid và Bồ Đào Nha, rất nhiều nhà máy thủy điện tạo ra điện năng từ con sông này. Các thành phố lớn mà con sông chảy qua bao gồm Aranjuez, Toledo, Talavera de la Reina và Alcántara ở Tây Ban Nha và Abrantes, Santarém, Almada và Lisboa ở Bồ Đào Nha.

Ghi chú

Sông Tây Ban Nha
Sông Bồ Đào Nha
Sông quốc tế Châu Âu
Biên giới Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha
Ebro

Ebro là con sông lớn nhất của Tây Ban Nha. Bắt nguồn từ Fontibre (Cantabria), con sông chảy qua các thành phố Miranda de Ebro (Castile và Leon), Logroño (La Rioja), Zaragoza (Aragon), và các thành phố Catalan gồm Flix, Tortosa, và Amposta trước khi đổ ra một khu vực đồng bằng trên Địa Trung Hải thuộc tỉnh Tarragona.

Tham khảo

Liên kết 
 The River Ebro and Delta 
 The Ebro Delta from Space
 The Ebro Delta at Google Maps
 Photo gallery of the Ebro Delta and surrounding area: birds, landscapes and people
 Controverises and conflicts in the Delta del Ebro 
 The Trinidad Salt Pans within the Ebro River Delta Nature Reserve 

Sông Tây Ban Nha
Lưu vực Địa Trung Hải ở châu Âu
Trái Đất phẳng

Trái Đất phẳng là một quan niệm về hình dạng của Trái Đất là phẳng dẹp như một chiếc đĩa hoặc cái mâm khổng lồ. Quan điểm này đã xuất phát từ góc nhìn trực quan hàng ngày. Các nền văn hóa tiền hiện đại đã đưa ra các quan điểm về Trái Đất phẳng như Hy Lạp cổ đại cho đến giai đoạn cổ điển, các nền văn minh đồ đồng và đồ đá của Cận đông cổ đại cho đến thời kỳ Hellenistic, Ấn Độ cổ đại cho đến thời kỳ Gupta (các thế kỷ đầu Công nguyên) và Trung Quốc cho đến thế kỷ 17. Nó cũng tồn tại trong các nền văn hóa của tân thế giới cho đến khi người châu Âu đến, và Trái Đất phẳng được bao bọc bởi dạng uốn cong giống như cái bát của bầu trời là phổ biến trong các xã hội tiền khoa học.
Trào lưu cổ vũ quan điểm Trái Đất phẳng hiện nay là biểu hiện của sự chống đối khoa học.

Trong văn hóa đại chúng 
Trong bộ phim Gods of Egypt của Hollywood sản xuất năm 2016 có các đoạn mô tả thuyết Trái Đất phẳng với thần Ra (Thần Ánh sáng trong thần thoại Ai Cập) kéo Mặt Trời là một quả cầu lửa nhỏ hơn kích thước Trái Đất nhiều lần trên một phi thuyền đi quanh cả Trái Đất.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Sách Trái Đất phẳng  theo Donald E. Simanek - từ Thư viện vật lý

Ngụy khoa học
Trái Đất
Đức Thành (định hướng)

Đức Thành có thể là:

Việt Nam 
 Xã Đức Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
 Quận cũ Đức Thành thuộc tỉnh Sa Đéc trong phân cấp hành chính của Việt Nam Cộng hòa. Thành lập năm 1962 giải thể 1976, địa bàn gần tương ứng với huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp ngày nay.

Trung Quốc 
 Quận Đức Thành thuộc địa cấp thị Đức Châu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Hoa Thành (định hướng)

Hoa Thành có thể là:

Hàn Quốc 
 Thành Hwaseong, âm Hán Việt là Hoa Thành, là một thành cổ tọa lạc tại Suwon

Việt Nam 
 Địa danh cũ
 Thị trấn Hoa Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An); nay là một phần xã Yên Thành
 Xã Hoa Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An); nay là một phần xã Yên Thành
Tăng Thành (định hướng)

Tăng Thành có thể là:

Việt Nam
Địa danh cũ
 Xã Tăng Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An); nay là một phần xã Yên Thành

Trung Quốc
Quận Tăng Thành thuộc thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông
Liên Giang (định hướng)

Liên Giang có thể là:

Việt Nam
 Địa danh cũ
 Xã Liên Giang (huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình), sau là một phần của xã Liên An Đô (huyện Đông Hưng); nay là một phần xã Bắc Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên

Đài Loan
 Quần đảo Mã Tổ, gọi chính thức là huyện Liên Giang thuộc Trung Hoa Dân Quốc.

Trung Quốc
 Huyện Liên Giang thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến
Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng là một khu kinh tế cửa khẩu xung quanh cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng, thuộc tỉnh Lai Châu, Tây Bắc Việt Nam. Cửa khẩu Ma Lù Thàng là điểm đầu của quốc lộ 12, cách thành phố Lai Châu 50 km.

Cửa khẩu Ma Lù Thàng thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà ở xã Na Phà huyện Kim Bình tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Khu kinh tế cửa khẩu này được thành lập để thúc đẩy thông thương giữa Việt Nam với Vân Nam, Trung Quốc. Hiện tại cửa khẩu Ma Lù Thàng đang được dự định nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế.

Lịch sử 
Ngày 17 tháng 12 năm 2001, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam ra quyết định số 187/2001/QĐ-TTg cho phép cửa khẩu Ma Lù Thàng được áp dụng chính sách khu kinh tế cửa khẩu biên giới; khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thang chính thức được thành lập vào tháng 10 cùng năm.

Theo dự định ban đầu của Chính phủ, khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng sẽ nằm trên địa bàn các xã Ma Ly Pho và Mường So thuộc huyện Phong Thổ và xã Huổi Luông thuộc huyện Sìn Hồ. Sau một thời gian chuẩn bị về thủ tục và cơ sở hạ tầng, ngày 1/12/2005, khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng chính thức được khai trương.

Hoạt động 

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng có tổng diện tích là 43 ha. Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng có nhiều loại hình dịch vụ như: khu thương mại (trung tâm thương mại, kho hàng, bến bãi…), khu du lịch (nhà hàng, khách sạn, các làng văn hóa dân tộc…), khu vui chơi giải trí,..

Đầu tư vào khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi theo quyết định số 02/2004/QĐ-UB ngày 10 tháng 03 năm 2004 của UBND Tỉnh Lai Châu, việc phát triển của cửa khẩu Ma Lù Thàng cũng được Chính phủ và UBND Tỉnh rất quan tâm.

Hiện nay, việc xây dựng trụ sở của khu kinh tế cửa khẩu đã cơ hoàn thành, gồm nhà liên hợp, trung tâm thương mại, của hàng miễn thuế, nhà hàng, khách sạn, bến bãi, nhà kho… và việc san ủi mặt bằng cơ bản đã hoàn thành. UBND Tỉnh Lai Châu cũng đang kêu gọi và ban hành nhiều chính sách ưu đãi để thu hút các nhà đầu tư, các doanh nghiệp và các tập đoàn kinh tế đầu tư vào khu vực này.

Tham khảo

Xem thêm 
 Khu kinh tế cửa khẩu (Việt Nam)

Liên kết ngoài 

Ma Lù Thàng
Kinh tế Lai Châu
Chuông Tự do (Hoa Kỳ)

Chuông Tự do (tên tiếng Anh: Liberty Bell) là một trong những biểu tượng của nền độc lập của Hoa Kỳ. Tọa lạc tại Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania, nó rất có thể đã được người ta rung lên để đánh dấu sự kiện đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ vào ngày 08 tháng 7 năm 1776.

Quả chuông này được đặt mua từ Công ty Lester và Pack (ngày nay là "Whitechapel Bell Foundry") tại Luân Đôn, Anh Quốc vào năm 1752, và được đúc với huyền thoại - một câu thơ từ Sách Lê-vi (25:10) - "công bố tự do trên khắp xứ sở với toàn thể dân chúng sinh sống trên đó". Ban đầu, chuông này bị nứt khi lần đầu tiên sau khi đến Philadelphia, và đã hai lần được đúc lại bởi những người thợ địa phương là John Pass và John Stow, những người có gọi xuất hiện trên chuông. Các chuông treo trong nhiều năm trong gác chuông của Nhà tiểu bang Pennsylvania (ngày nay gọi là Nhà Độc lập), và được sử dụng để triệu tập các nhà lập pháp cho các phiên lập pháp và để cảnh báo công dân đến các cuộc họp công cộng. Sau khi Hoa Kỳ giành độc lập, chuông này đã rơi vào quên lãng một vài năm. Trong những năm 1830, chuông đã được chọn làm biểu tượng của các hội theo chủ trương xoá bỏ chế độ nô lệ, những người gọi nó là chiếc "Chuông Tự do".

Tham khảo

 
  (reprinted in The Journal of the Franklin Institute, Volume 275, Number 2, tháng 2 năm 1963), obtained from Independence National Historical Park Library and Archive, 143 S. 3rd St., Philadelphia PA 19106)
 
  (obtained from Independence National Historical Park Library and Archive, 143 S. 3rd St., Philadelphia PA 19106)
 
 
 
  (obtained from Independence National Historical Park Library and Archive, 143 S. 3rd St., Philadelphia PA 19106)

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Liberty Bell Center. Independence National Historical Park. National Park Service official website
 The Liberty Bell: From Obscurity to Icon, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan. National Park Service official website
 Liberty Bell Center, National Park Service . Bohlin Cywinski Jackson (architects) website. Truy cập 2010–03–16.

Biểu tượng tự do
Biểu tượng quốc gia Mỹ
Băng

Băng hay nước đá là dạng rắn của nước. Dạng tồn tại phổ biến nhất của băng là Ih, hình thành khi nước đông đặc tại 32 °F, 0 °C, hay 273,15 K tại áp suất khí quyển tiêu chuẩn, có tỷ trọng nhỏ hơn nước lỏng. Là một chất rắn vô cơ kết tinh tự nhiên có cấu trúc có trật tự, băng được coi là một khoáng chất.

Trong hệ Mặt Trời, băng rất dồi dào và xuất hiện một cách tự nhiên từ nơi gần Mặt Trời như Sao Thủy cho đến nơi xa Mặt Trời như các vật thể trong đám mây Oort. Ngoài hệ Mặt Trời, nó xuất hiện dưới dạng băng liên sao. Nó có nhiều trên bề mặt Trái Đất – đặc biệt là ở các vùng cực và phía trên đường băng tuyết – và, như một dạng giáng thủy và ngưng kết, nó đóng vai trò quan trọng trong chu trình nước và khí hậu của Trái Đất.

Tính chất vật lý

Các pha của nước 
Băng có thể là một trong 19 pha tinh thể rắn đã biết của nước, hoặc ở trạng thái rắn vô định hình ở các khối lượng riêng khác nhau.

Hầu hết các chất lỏng dưới áp suất tăng đều đóng băng ở nhiệt độ cao hơn vì áp suất giúp giữ các phân tử lại với nhau. Tuy nhiên, các liên kết hydro mạnh trong nước khiến nó trở nên khác biệt: đối với một số áp suất cao hơn 1 atm (0,10 MPa), nước đóng băng ở nhiệt độ dưới 0 °C, như thể hiện trong biểu đồ pha bên dưới. Sự tan băng dưới áp suất cao được cho là góp phần vào sự chuyển động của sông băng.

Băng, nước và hơi nước có thể cùng tồn tại ở điểm ba, chính xác là ở nhiệt độ  và ở áp suất 611,657 Pa.

Xem thêm 
 Kỷ băng hà
 Băng trôi
 Khúc côn cầu trên băng
 Trượt băng

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 The National Snow and Ice Data Center, based in the Hoa Kỳ 
 The phase diagram of water, including the ice variants
 Webmineral listing for Ice
 MinDat.org listing and location data for Ice
 The physics of ice
 The phase diagrams of water with some high pressure diagrams 
 A recent discovery about how ice melts
 'Unfreezable' water, 'bound water' and water of hydration
 Electromechanical properties of ice
 Estimating the maximum thickness of an ice layer
 Sandia's Z machine creates ice in nanoseconds
 Amazing ice at Lac Leman 
 The Surprisingly Cool History of Ice 

Băng hà học
Khoáng chất
Vật liệu trong suốt
Hải dương học
Hồ học
Công nghệ làm lạnh
Băng quyển
Bầu trời

Bầu trời là một phần của khí quyển hoặc của không gian, được quan sát từ bề mặt của các thiên thể. Bầu trời nhìn từ Trái Đất thường có màu xanh lơ vào ban ngày do sự tán xạ bức xạ Mặt Trời của các thành phần trong khí quyển. Vào ban đêm, trời có màu đen với các ngôi sao rải rác.

Vào ban ngày, ta có thể thấy Mặt Trời, trừ khi bị mây phủ. Vào ban đêm hoặc khi chạng vạng, ta có thể quan sát được Mặt Trăng, các hành tinh và các ngôi sao. Một số hiện tượng tự nhiên xuất hiện trên bầu trời như mây, cầu vồng, và cực quang vào ban đêm.

Hình ảnh

Xem thêm 
 Bầu trời bên ngoài Trái Đất

Chú thích

Liên kết ngoài 

 
 
 Day sky images 
 Night Sky images 
 Sky photo gallery 
 Why is the sky blue?

Hiện tượng và khái niệm khí tượng
Quan sát thiên văn
Hiện tượng khí tượng học
Cửa sổ

Cửa sổ là bộ phận trên tường, cánh cửa, hoặc mái của một tòa nhà, hoặc trên vách của phương tiện giao thông, chủ yếu để thông khí hoặc thông quang đưa ánh sáng và không khí ngoài trời vào không gian bên trong. Cửa sổ còn được dùng để trang trí, tạo sự cân đối và họa tiết cho công trình kiến trúc. Đối với cửa sổ chưa đóng hoặc không thể đóng lại, âm thanh cũng có thể lan vào không gian bên trong. Khác với cửa ra vào, cửa sổ không có chủ đích để con người có thể ra vào dễ dàng. Khung cửa sổ thường có thêm song cửa hoặc những thiết kế trang trí cố định khác nhằm hạn chế kích thước của những vật có thể luồn qua cửa sổ.

Cửa sổ ngày nay thường có mặt kính hoặc các vật liệu trong suốt khác bít lại và cố định bằng khung được làm từ gỗ, nhôm, nhựa, thép hoặc những vật liệu khác, ngăn cách không gian nội thất với môi trường bên ngoài để các yếu tố thời tiết như gió, tuyết, mưa... không ảnh hưởng đến bên trong. Cửa sổ được thiết kế để có thể mở ra theo nhiều hướng (với những cánh cửa tựa như những cánh cửa ra vào thu nhỏ) hoặc cố định, không thể đóng mở được như những ô cửa sổ kính màu, là một yếu tố quan trọng trong một số phong cách kiến trúc của nhà thờ Công giáo, Thánh đường Hồi giáo.

Ngoài khung cửa và cánh cửa, cửa sổ có thể được lắp thêm rèm cửa hoặc mành.

Bên cạnh sự hiện diện ở các công trình kiến trúc, cửa sổ cũng thường là một phần quan trọng trong nhiều loại phương tiện giao thông như ô tô, phương tiện giao thông công cộng, đường sắt, hàng không, tàu, thuyền, v.v...

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Understanding Energy Efficient Windows -- Fine Homebuilding
 Windows that Perform Better than Walls -- Green Building Advisor
 Roman Glass from Metropolitan Museum of Art
 National Fenestration Rating Council 
 The history of Metal Window 

Xây dựng
Thủy tinh
Thành phần kiến trúc
Đêm

Một ngày gồm có ban ngày và ban đêm. Ban ngày là khoảng thời gian từ khi Mặt Trời mọc đến khi Mặt Trời lặn. Ban đêm là khoảng thời gian từ lúc Mặt Trời lặn đến lúc Mặt Trời mọc. Trong một ngày, ban đêm ngắn nhất là ở ngày hạ chí và dài nhất ở ngày đông chí. Ở ngày xuân phân và thu phân thì ban đêm dài bằng ban ngày. Khái niệm nửa đêm theo phương Tây  là thời điểm chính giữa ban đêm là 0 giờ hay 12 AM. Đó chính là thời điểm chuyển từ ngày này sang ngày khác và nó ở nửa chừng giữa lúc mặt trời lặn và lúc mặt trời mọc. Theo phương Đông thì nửa đêm là khoảng giữa ban đêm. Nó có độ dài thời gian bằng giờ Tý hoặc canh ba tương đương độ dài thời gian của hai giờ dương lịch từ 23h hôm trước đến 1h hôm sau. Dân gian có câu: " Nửa đêm, giờ Tý, canh ba" là chỉ những từ đồng nghĩa.

Ảnh hưởng lên đời sống 
Khi ánh sáng Mặt Trời, nguồn năng lượng cơ bản của sự sống trên Trái Đất, không còn được cung cấp, các loài sinh vật có những phản ứng khác nhau. Một số loài ngủ đêm, số khác lại chủ yếu hoạt động về đêm.

Tham khảo 

Giáo trình thiên văn - Phạm Viết Trinh và Nguyễn Đình Noãn - Nhà xuất bản Giáo dục 2006
Trạch Cát thần bí - Lưu Đạo Siêu và Chu Vĩnh Ích - Nhà xuất bản Văn Hóa Thông tin - 1996
Thiên văn Lịch pháp Lịch thế kỷ 21 - Trần Văn Tam - Nhà xuất bản Văn Hóa Thông tin  - 2010
Tục ngữ ca dao dân ca Việt Nam - Vũ Ngọc Phan - Nhà xuất bản Khoa học Xã Hội- 19

Liên kết ngoài 

Thời gian trong thiên văn học
ngày
Thành phần trong ngày
Dada

Dada hoặc Chủ nghĩa Dada là một phong trào văn hóa bắt đầu từ Zürich, Thụy Sĩ, trong thời kì thế chiến I và đạt đỉnh trong giai đoạn 1916-1922. Phong trào này chủ yếu liên quan đến nghệ thuật thị giác, văn học, thơ ca, tuyên ngôn nghệ thuật, lý thuyết nghệ thuật, sân khấu, thiết kế đồ họa, và tập trung vào chính trị chống chiến tranh thông qua việc loại bỏ các tiêu chuẩn hiện hành trong nghệ thuật bằng các công trình văn hoá chống nghệ thuật. Mục đích của nó là để chế giễu những thứ mà những thành viên của phong trào này xem là vô nghĩa về thế giới hiện đại. Ngoài phản chiến ra, dada cũng có tính chất chống tư sản và chủ nghĩa vô chính phủ. Các hoạt động của Dada bao gồm các cuộc tụ họp công cộng, các cuộc biểu tình, và xuất bản các tập san nghệ thuật/văn học, chính trị và văn hóa đã được chọn làm chủ đề thường được thảo luận trong một loạt các phương tiện truyền thông. Phong trào này về sau gây ảnh hướng đối với các phong trào âm nhạc trung tâm thành phố và avant garde, các nhóm bao gồm cả chủ nghĩa siêu thực, Nouveau réalisme, nghệ thuật pop, Fluxus và punk rock.

Tham khảo

Trào lưu nghệ thuật
Ya Duck

Nahria Ya Duck (sinh ngày 5 tháng 5 năm 1940), nguyên Đệ Nhất Phó Thủ tướng kiêm Đổng lý văn phòng Trung ương FULRO, Đệ Nhị Phó chủ tịch Phong trào đoàn kết các sắc tộc thiểu số Cao Nguyên Việt Nam, đương kim Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XII và XIII thuộc đoàn đại biểu tỉnh Lâm Đồng.

Tiểu sử
Tên đầy đủ là Nahria Ya Duck, người dân tộc Cơ-ho, sinh ngày 5 tháng 5 năm 1940 tại xã Ka Đô, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Thuở nhỏ, ông học các trường Pháp tại Đơn Dương và Đà Lạt, rồi sau đó học Đại học Quốc gia Tài chính tại Sài Gòn và tốt nghiệp loại xuất sắc. Ya Duck được bổ nhiệm chức Trưởng ty Tài chính Kinh tế Vũng Tàu. Năm 1965, ông tham gia phong trào FULRO do Y Bham Enuol sáng lập. Năm 1967, ông tham gia phiên dịch trong các cuộc thương thuyết giữa FULRO do Y Dhé Adrơng, người Ê Đê làm đại diện, và Việt Nam Cộng hòa do thiếu tá Nguyễn Văn Nghiêm làm đại diện. Ngày 9 tháng 6 năm 1976, Ya Duck được Y Djao Niê, thủ tướng FULRO phong làm đại tá, giữ chức tư lệnh quân khu 4 (quân khu mạnh nhất của FULRO). Tháng 7 năm 1977, Ya Duck được Y Djao Niê cử làm đổng lý văn phòng phủ thủ tướng FULRO. Ngày 22 tháng 1 năm 1979, Ya Đuk được thăng cấp chuẩn tướng và cử làm phó thủ tướng thứ nhất đặc trách nội an và ngoại giao của Fulro. Trong thời gian cầm quyền, Khmer Đỏ từng cho người sang gặp Ya Duck, nói thẳng là cần sự hợp tác để chống Việt Nam. Ya Duck sau đó đã sang Campuchia gặp Pol Pot và ông được cả cố vấn Trung Quốc tiếp. Pol Pot cũng như cố vấn Trung Quốc hứa sẽ giúp FULRO mọi mặt chứ không chỉ giúp đất đai làm căn cứ.

Do sống chui lủi trong rừng, thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu vũ khí, Ya Duck âm mưu đưa nhóm FULRO người Cơ Ho bí mật tìm đường trốn ra nước ngoài mà không cho Trung ương Fulro biết. Ý định này của Ya Duck đã bị Ban chuyên án F101 phát hiện. Ban chuyên án giả danh làm người của hội Caritas, sẵn sàng tài trợ mọi chi phí để đưa nhóm FULRO xuất ngoại, tiếp tục huấn luyện, đào tạo họ trở thành các "sĩ quan" FULRO để sau này trở về "giải phóng Tây Nguyên". Mắc mưu Ban chuyên án F101, ngày 13 tháng 6 năm 1980 Ya Duck cùng 60 FULRO bị bắt tại sông Tùng Nghĩa, thuộc xã Phú Hội, huyện Đức Trọng.

Được Ban chuyên án F101 thuyết phục. Ya Duck tham gia vào việc "câu nhử" số Fulro đang ở trong rừng "xuất dương" thông qua "hội Caritas".

Từ 2011-2016, ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 thuộc đoàn đại biểu tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân tộc - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội.

Ông là người theo đạo Công giáo.

Giáo dục
Ông có bằng Cử nhân hành chính kinh tế.

Chú thích

Liên kết ngoài
Fulro - "bóng ma" hãi hùng trên đất Tây Nguyên

FULRO
Người Cờ Ho
Sinh năm 1940
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Lâm Đồng
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII