Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
1868

1868 (số La Mã: MDCCCLXVIII) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory.

Sự kiện

Tháng 1 
 3 tháng 1 – Nhật hoàng Minh Trị hạ lệnh mở đầu duy tân hiến pháp.
 5 tháng 1: 
 Mở đầu chiến tranh Paraguay - Brasil.
 Quân đội Brasil đánh chiếm Asuncion.
 Bùng nổ chiến tranh Mậu Thìn tại Nhật Bản.
 10 tháng 1: Mạc phủ tướng quân Đức Xuyên Khánh Gia tuyên bố Minh Trị duy tân là phi pháp.

Tháng 7

Vua Tự Đức cho xây dựng vườn ngự Dữ Dã (Dữ Dã viên) trên Cồn Dã Viên ở Huế.

Tháng 10 
 10 tháng 10 – Cuba độc lập.

Sinh 
 Không rõ - Hoàng Thị Loan, Mẹ của Hồ Chí Minh (m. 1901)
 22 tháng 3 – Robert Millikan, nhà vật lý người Mỹ (m. 1953)
 18 tháng 4 – Dương Thị Thục, tôn hiệu Khôn Nghi Hoàng thái hậu, thứ thất của vua Đồng Khánh (m. 1944).

Mất 

 17 tháng 5 – Kondō Isami, cục trưởng của Shinsengumi (s. 1834)
 19 tháng 7 – Okita Sōji, đội trưởng đội 1 Shinsengumi (s. 1844)

Xem thêm

Tham khảo

*68
1869

1869 (số La Mã: MDCCCLXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu trong lịch Gregory.

Sự kiện

Sinh 
12 tháng 2 – Vua Kiến Phúc, hoàng đế thứ bảy của nhà Nguyễn (m. 1884).
2 tháng 10 – Mahatma Gandhi, anh hùng dân tộc Ấn Độ (m. 1948).
 30 tháng 11 – Gustaf Dalén, nhà vật lý người Thụy Điển (m. 1937)

Mất 
8 tháng 10 – Nguyễn Phúc Hòa Trinh, phong hiệu Lâm Thạnh Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1836).
Không rõ – Nguyễn Phúc Ngọc Vân, phong hiệu An Điềm Công chúa, công chúa con vua Gia Long (s. 1805).
Không rõ – Nguyễn Phúc Thanh Đề, phong hiệu Thuận Chính Công chúa, công chúa con vua Thiệu Trị (s. 1833).
Không rõ – Narcisa de Jesús (s. 1832).

Xem thêm

Tham khảo

*69
1873

1873 (số La Mã: MDCCCLXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Gregory.

Sự kiện 
 20 tháng 11: Thực dân Pháp xâm chiếm thành Hà Nội lần thứ nhất
21 tháng 12: Trận Cầu Giấy, Hà Nội

Sinh

Mất 
13 tháng 9 – Nguyễn Phúc Miên Ngô, tước phong Quế Sơn Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1831).
21 tháng 12 – Francis Garnier, sĩ quan người Pháp (s. 1839).

Xem thêm

Tham khảo

*73
1874

1874 (số La Mã: MDCCCLXXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Năm trong lịch Gregory.

Sự kiện 

 15 tháng 3 – Triều đình nhà Nguyễn đã ký hòa ước với Pháp, gọi là Hòa ước Giáp Tuất. Hòa ước gồm 22 điều khoản, đáng chú ý là Nam Kỳ hoàn toàn nằm dưới sự bảo hộ của Pháp.

Sinh 

 25 tháng 4 - Guglielmo Marconi, nhà phát minh người Ý (m. 1937).

Mất 

 12 tháng 8 – Nguyễn Phúc Miên Nghi, tước phong Ninh Thuận Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1810).

Xem thêm

Tham khảo

*74
Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2005

Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2005 là kì đại hội đầu tiên được tổ chức tại Băng Cốc, Thái Lan từ ngày 12 tháng 11 đến 19 tháng 11 năm 2005.

Nét đặc trưng

Biểu trưng chính thức 
Biểu trưng chính thức của Đại hội lần 1 chứa đựng 9 ngôi sao toả sáng, và 9 ngôi sao đó thể hiện cho ý muốn chung của toàn thể cư dân châu Á: 
 Tinh thần nhân loại 
 Tinh thần thể thao 
 Xây dựng tình hữu nghị 
 Phát triển thể lực 
 Truyền cảm hứng 
 Tư duy sáng tạo 
 Tình đoàn kết
 Sự thanh bình 
 Tự do cho nhân loại

Mặt trời đỏ là biểu tượng cho Hội đồng Thể thao châu Á.

Đường cong đỏ, xanh và đường cong vàng kim tạo thành hình tượng chữ A, vốn đại diện cho toàn thể Á châu, cùng với nó là ý nghĩa về hình tượng mái nhà Thái nóc cong. Đường cong vàng được thiết kế nằm ngang như một nụ cười của người dân Thái chào đón bạn bè đến thăm.

Thái Lan thật sự nhận được sự tin yêu, tiếng vang và lòng tự tin từ các quốc gia thành viên OCA để đăng cai kì đại hội thể thao trong nhà đầu tiên của châu Á.

Linh vật 
Linh vật được chọn cho kì đại hội này là một chú voi vì voi có là loài vật có khả năng nhìn trước tương lai, báo trước một tiền tàng cho đất nước Thái. Bên cạnh đó, voi còn là một loài vật quả cảm, một con thú thông minh có khả năng phục vụ vào nhiều dịp lễ long trọng cũng như trong phòng chống thiên tai.

Mỗi môn thể thao được minh hoạ bằng hình tượng một chú voi châu Á. Người lớn và trẻ nhỏ sẽ phải yêu quý hình tượng này, say mê ngắm nhìn và lưu giữ nó như một kỷ vật sau kì Đại hội.

Chú voi xanh tên Hey và vàng tên Há. Cả hai là đại diện cho sự náo nhiệt, vui tươi và thư thái, do đó phản ánh bản chất tốt đẹp của Đại hội Thể thao trong nhà châu Á.

Các môn thể thao 

 Aerobic (4) 
 Khiêu vũ thể thao (12) 
 X-Sports (12)
 Bóng đá trong nhà (2)
 Cầu mây (2)

 Điền kinh trong nhà (26)
 Đua xe đạp trong nhà (5)
 Muay (17)  
 Bơi lội (40)

Bảng thành tích 
Quốc gia đăng cai được tô màu sáng

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 OCA: Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á lần 1 

Thể thao châu Á năm 2005
2005
Giải đấu thể thao quốc tế tổ chức bởi Thái Lan
Thể thao Băng Cốc
Thể thao Thái Lan năm 2005
Canon EOS 500D

Máy ảnh Canon EOS 500D là máy ảnh kỹ thuật số ống kính rời độ phân giải 15.1 triệu điểm ảnh được hãng Canon công bố vào 25 tháng 3 năm 2009 và ra mắt trong tháng 5 năm 2009. Nó được biết đến với tên EOS Kiss X3 ở Nhật Bản và EOS Rebel T1i ở Bắc Mỹ. Nó nối tiếp dòng sản phẩm phổ thông Rebel và là sản phẩm kế tiếp EOS 450D.

Nó là loại máy kỹ thuật số ống kính rời thứ ba của Canon có chức năng quay phim, và sản phẩm thứ hai có khả năng quay phim độ nét cao 1080p. Chiếc máy này có vài tính năng của dòng máy cao cấp Canon EOS 5D Mark II, bao gồm chức năng quay phim, chức năng xem trực tiếp, và công nghệ xử lý ảnh DiG!C 4. Cũng giống như EOS 450D và EOS 1000D, máy sử dụng thẻ SDHC để lưu trữ dữ liệu, và là mẫu EOS thứ ba sử dụng loại thẻ đó thay vì CompactFlash. Giống như EOS 5D Mark II, những đoạn phim được thu với định dạng MOV với chuẩn nén video H.264/MPEG-4 và tuyến âm thanh PCM.

Đặc điểm
 15.1-triệu điểm ảnh cảm biến CMOS
 Bộ xử lý ảnh DIGIC 4
 Bộ chuyển đổi 14-bit từ tín hiệu song song thành tín hiệu kỹ thuật số
 Màn hình tinh thể lỏng 3.0-inch (76 mm)
 Chế độ xem trực tiếp và đèn chớp tích hợp
 Nhiều chế độ tự động lấy nét, lấy nét 9 điểm với cảm biến chéo ở trung tâm
 4 chế độ đo sáng, sử dụng 35-vùng: đo điểm, cục bộ, trung tâm, và đo sáng ước lượng.
 Tự động tối ưu hoá ánh sáng
 Ưu tiên tông nổi bật
 Hệ thống làm sạch tích hợp EOS
 Không gian màu sRGB và AdobeRGB
 Tốc độ film (ISO) 100–12.800
 Chụp liên tục 3.4 hình/giây (170 hình (JPEG), 9 hình (RAW))
 Ống kính Canon EF/EF-S
 Đèn chớp EX Speedlites
 Video xuất tín hiệu PAL/NTSC
 Thẻ nhớ lưu trữ SD và SDHC
 Ghi đồng thời định dạng RAW và JPEG
 Giao thức USB 2.0
 Pin LP-E5
 Đế pin tuỳ chọn BG-E5
 Khối lượng khoảng 0.475 kg (400 gram)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Canon USA: EOS Rebel T1i EF-S 18-55mm IS Kit  (trang chính thức - tiếng Anh)

500D
Live-preview
5
Máy ảnh DSLR
Kỹ thuật số
Máy ảnh được giới thiệu năm 2009
Lê Tân

Lê Tân (chữ Hán: 黎鑌; 19 tháng 8, 1466 – 6 tháng 11, 1502), còn gọi là Lê Đức Tông (黎德宗) hay Kiến Trinh Tĩnh vương (建貞靚王), là một tông thất hoàng gia Đại Việt thời Hậu Lê – giai đoạn Lê sơ.

Cuộc đời 
Lê Tân sinh vào năm 1466 (năm Quang Thuận thứ 7), cụ thể là ngày 8 tháng 8 âm lịch, là con trai thứ năm của Lê Thánh Tông, mẹ là Chiêu nghi Phùng Diệm Quý, sau truy tôn thụy hiệu Nhu Huy hoàng hậu.

Ngày 10 tháng 7 năm 1471, vua Lê Thánh Tông sai Thượng thư bộ Hộ kiêm Thái tử thái bảo Lê Cảnh Huy mang kim sách, sắc phong cho ông vương hiệu Kiến vương (建王).

Ngày Bính Ngọ năm Nhâm Tuất (tức ngày 6 tháng 11, năm 1502), dưới thời trị vì của Lê Hiến Tông, Kiến vương Tân mất, thọ 37 tuổi. Vua nghỉ chầu 3 ngày, ban tên thụy là Trinh Tĩnh (貞靚).

Tác phẩm 
Kiến vương Tân từ thuở bình sinh đã thông minh hiếu học. Vào thời vua Thánh Tông trị vì, ông đã biên soạn bộ Lạc Uyển thư nhàn (hay Lạc Uyển dư nhàn) gồm 1 tập. Khi Thánh Tông họa thơ thường sai nên Kiến vương Lê Tân họa lại.

Phan Huy Chú bình luận về bộ Lạc Uyển thư nhàn của ông như sau:

Lê Tung cũng nhắc đến tác phẩm này trong Việt giám thông khảo tổng luận:

Gia đình 
Kiến vương Lê Tân có chính thất là Trịnh Thị Tuyên, người làng Thủy Chú, huyện Lôi Dương, sinh được 4 người con:
 Lê Sùng, tước Cẩm Giang vương, bị vua Lê Uy Mục giết năm 1509. Sau khi lên ngôi, Lê Tương Dực truy phong tước Trang Định đại vương (莊定大王). Sau thì con trưởng là Lê Chiêu Tông truy tôn đế hiệu.
 Lê Oanh, tước Giản Tu công, tức vua Lê Tương Dực.
 Lê Vinh (黎濴), tước Tĩnh Lượng công, bị vua Lê Uy Mục giết năm 1509, được truy tôn tước Mục Ý vương (穆懿王).
 Lê Quyên (黎蠲), còn nhỏ nên chưa được phong tước, bị Lê Uy Mục giết năm 1509, được truy tôn tước Dực Cung vương (德恭王).
Hai người cháu của ông là Lê Y và Lê Xuân, con của Cẩm Giang vương Lê Sùng, sau cũng lên ngôi vua, tức Lê Chiêu Tông và Lê Cung Hoàng. Một người cháu khác của ông là Lê Quang Trị, con của Mục Ý Vương cũng lên ngôi trong 3 ngày năm 1516, rồi bị giết.

Truy tôn 
Ngày 29 tháng Chạp năm Kỷ Tỵ (1509), Lê Tương Dực truy tôn thuỵ hiệu cho Kiến vương là Phối Thiên Dụ Thánh Ôn Lương Quang Minh Văn Triết Khoan Hoằng Chương Tín Tuy Hưu Mục Hiếu Kiến hoàng đế (配天裕聖溫良光明文哲寬弘彰信綏休睦孝建皇帝). Mộ phần gọi là Thụ Tiết lăng (受节陵).

Năm 1516, Lê Chiêu Tông, cháu đích tôn của Kiến vương, con của Lê Sùng, đã truy tôn ông nội miếu hiệu là Đức Tông, thụy hiệu Kiến hoàng đế (建皇帝).

Tham khảo 
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Đại Việt thông sử
 Đinh Công Vĩ, Các chuyện tình vua chúa-hoàng tộc Việt Nam.

Chú thích 

Tân, Lê
Nhà thơ Việt Nam thời Lê sơ
Tân, Lê
Hoàng đế truy tôn Việt Nam
AJ McLean

Alexander James McLean (sinh 9 tháng 1 năm 1978) là một ca sĩ người Mỹ và là thành viên của nhóm nhạc Backstreet Boys. Thường được gọi là AJ.

Những năm đầu 

AJ sinh ra tại West Palm Beach bang Florida, cha anh là Bob McLaen và mẹ là Denize Fernandez. Cha anh đã rời khỏi gia đình khi anh được 2 tuổi. Năm 1990 anh và mẹ chuyển tới sống cùng ông bà ở Olando - Florida và bắt đầu sự nghiệp ca hát. Anh bắt đầu sự nghiệp của mình bằng việc tham gia một vài show diễn trên truyền hình của Disney và một số kênh khác.

Ở tuổi thiếu niên, AJ bị đánh giá là một cậu bé ngỗ ngược, các fan đánh giá anh là một thành viên cá tính của ban nhạc. Năm 2001 anh đã từng mắc chứng nghiện rượu và cocaine. Và sau khi cai nghiện được 2 năm, anh đã tái nghiện. Các thành viên trong ban nhạc đã rất cố gắng để giúp anh cai nghiện.

Johnny No Name 

AJ đã sáng tạo ra một nhân vật mà anh đặt tên là Johnny No Name. Anh cũng đã sử dụng cái tên này như là nghệ danh của mình khi biểu diễn solo. AJ và Johnny đều có những điểm chung đó là đều bị cha bỏ rơi, sống cùng với mẹ và ông bà, có một điểm khác biệt giữa anh và nhân vật của mình đó là Johnny đã từng phải ngồi tù còn AJ thì không.

Kế hoạch solo 

AJ ra album đầu tay của mình vào cuối năm 2009, album có sự cộng tác của trưởng nhóm OneRepublic Ryan Tedder.

Liên kết ngoài 
 BSB Crazyness Source for BSB
 Official site 
 Official Backstreet Site 
 Official Backstreet Boys Fan Site 
 Official AJ McLean Store

Ghi chú 

Sinh năm 1978
Nam ca sĩ Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Người Mỹ gốc Scotland
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Người Mỹ gốc Scotland-Ireland
Phạm Thế Ngũ

Phạm Thế Ngũ (1921 - 2000) là nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam.

Tiểu sử
Phạm Thế Ngũ, sinh ngày 12 tháng 6 năm 1921 tại làng Ngọc Chi, xã Kiến Quốc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Khúc Thừa Dụ, thành phố Hải Phòng).

Đi học
Lúc lên bốn năm tuổi, ông được cha dạy chữ Hán, lúc lên mười ông vào học Trường sơ học Pháp - Việt ở quê rồi lên Hà Nội học trung học ở Trường Bảo Hộ (Trường Bưởi). Năm 1944, đỗ tú tài xong, ông theo học Trường Đại học Khoa học. Ngày toàn quốc kháng chiến chống Pháp (1946), việc học bị gián đoạn, ông cùng gia đình tản cư về quê.

Dạy học và biên soạn sách
Phạm Thế Ngũ lần lượt trải qua các nơi, các chức việc sau:

Năm 1947 - 1949: Dạy học ở Trường Bắc Sơn (Hải Dương), Trường Phạm Ngũ Lão (Hưng Yên).

Năm 1950: Trở về học Trường Đại học Văn khoa (Hà Nội), đỗ cử nhân năm 1953.

Năm 1954 - 1956: Lần lượt dạy học Trường trung học Võ Tánh (Nha Trang), Trường trung học Phan Thanh Giản (Cần Thơ).

Năm 1957 – 1972: Dạy Trường trung học Pétrus Ký (Sài Gòn). Khoảng thời gian này, ông vừa dạy học, vừa biên soạn sách: Sách giáo khoa văn, sách triết học bậc trung học và chuyên khoa, vừa lập nhà xuất bản (Nhà xuất bản Phạm Thế) để tự xuất bản sách của mình.

Cuối đời
Sau ngần ấy năm miệt mài cho công việc, những năm cuối đời Phạm Thế Ngũ đã sống ung dung, thanh thản đúng với tinh thần đôi câu đối mà ông đã viết: 
Thế sự bách niên, mọi mối tơ vương bay đi cùng mây gió,
Văn chương thiên cổ, một mảnh hồn thơm ở lại với trăng sao.

Ngày 9 tháng 5 năm 2000 ông mất, hưởng thọ 79 tuổi.

Tác phẩm Phạm Thế Ngũ đã xuất bản, có:
Việt Nam văn học sử giản ước tân biên gồm ba tập.
Tự Lực văn đoàn trong tiến trình văn học dân tộc (nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2000)

Việt Nam văn học sử giản ước tân biên
Tác phẩm Việt Nam văn học sử giản ước tân biên gồm ba tập:
Tập I: Văn học truyền khẩu và Văn học lịch triều: Hán văn (Nhà xuất bản Quốc học tùng thư, năm 1961, dày 267 trang)
 Tập II: Văn học lịch triều: Việt văn (Quốc học tùng thư, năm 1963, dày 480 trang).
 Tập III: Văn học hiện đại 1862 - 1945 (Quốc học tùng thư, năm 1965, dày 661 trang).
 
Tổng cộng bộ sách dày 1.408 trang, gồm 47 chương, bắt đầu từ văn học truyền khẩu đến văn học viết và dừng lại ở năm 1945.

Theo GS. Trần Hữu Tá, thì mặc dù là "giản ước", nhưng sách được biên soạn chu đáo, kỹ lưỡng; tư liệu phong phú, chuẩn xác; nhận định đánh giá khá cân nhắc, thận trọng...
Tuy có người trong giới nghiên cứu chưa đồng tình về cách phân chia các thời kỳ văn học, phần "văn học truyền khẩu" hãy còn sơ sài; nhưng bộ sách vẫn có ích cho những người muốn muốn hiểu khái quát nền văn học Việt Nam.

Chú thích

Người Hải Dương
Nhà giáo Việt Nam
Nhà nghiên cứu văn học Việt Nam
Nhà văn Việt Nam Cộng hòa
Học sinh trường Bưởi
Per Teodor Cleve

Per Teodor Cleve (sinh 10.2.1840 tại Stockholm; từ trần 18.6.1905 tại Uppsala) là một nhà hóa học và địa chất học người Thụy Điển.

Cuộc đời và Sự nghiệp 

Ông là con của Frederik Teodor Cleve và Ulrika Sophia Glansberg. Gia tộc Cleve gốc Đức. Cụ nội của Per là F.A.Cleve sang Thụy Điển trong thập niên 1760.

Ông tốt nghiệp bằng trung học phổ thông ở Stockholm năm 1858, sau đó ghi tên theo học ở Đại học Uppsala từ tháng 5 cùng năm, và đậu bằng tiến sĩ năm 1863.

Sau thời gian làm việc ở đại học Uppsala và các chuyến du hành châu Âu cùng Bắc Mỹ, ông được bổ nhiệm làm giáo sư tổng quát và hóa học nông nghiệp ở đại học Uppsala năm 1874.

Cleve đã khám phá ra các nguyên tố holmi và thulium năm 1879. Năm 1874, ông kết luận rằng didymium về thực chất là 2 nguyên tố, ngày nay gọi là neodymi và praseodymi.

Khoáng chất cleveite được nhà địa chất học Adolf Erik Nordenskiöld đặt theo tên ông năm 1878 để vinh danh ông.

Cleve là cha của nhà thực vật học kiêm hóa học Astrid Cleve và là ông ngoại của Ulf von Euler (con của Astrid Cleve), nhà sinh lý học kiêm dược lý học đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1970.

Ông kết hôn với nhà văn Caralma Öhbom năm 1874. Họ có ba người con: Astrid Cleve, Agnes Cleve-Jon-And, và Célie Brunius.

Vinh dự 
 Viện sĩ Viện Hàn lân Khoa học Hoàng gia Thụy Điển năm 1871
 Hội viên Hội Khoa học Hoàng gia tại Uppsala, năm 1875
 Hội viên Hội Khoa học Đan Mạch, năm 1880
 Hội viên Hội Địa văn học Hoàng gia tại Lund, năm 1882
 Hội viên Hội Khoa học Na Uy năm 1892
 Huy chương Davy của Royal Society năm 1894
 Hội viên danh dự Hội Vi sinh vật học Hoàng gia, năm 1879
 Hội viên danh dự Hội Hóa học Hoàng gia, năm 1883
 Hội viên danh dự Royal Society (London) năm 1904
 Tiến sĩ danh dự (luật học) đại học Glasgow
 Phát ngôn viên Ủy ban giải Nobel Hóa học 1900-1905

Các tác phẩm 
 Lärobok i kemi (Sách giá khoa Hóa học, 3 quyển 1872-75; ấn bản mới quyển 1 năm 1877, và quyển 2 năm 1888)
 Om stenkol (i "Ur vår tids forskning", 1872; andra upplagan 1874)
 Om korallerna (i "Ur vår tids forskning", 1873)
 Kort lärobok i oorganisk och organisk kemi för begynnare (1874; fjärde omarbetade upplagan "Lärobok i kemiens grunder", 1899)
 Kemiskt handlexikon (1883)
 Qvalitativ kemisk analys (1885; tredje upplagan 1900)
 Carl Wilhelm Scheele (minnesskrift, 1886)
 A Treatise on the Phytoplankton (1897)
 The Seasonal Distribution of Atlantic Plankton Organisms (1901)
 Les variations annuelles de l'eau de surface de l'ocean atlantique (1901, tillsammans med G. Ekman och O. Pettersson)

Chú thích

Tham khảo 

 

  - subscription required

Liên kết ngoài 
 

Sinh năm 1840
Mất năm 1905
Nhà hóa học Thụy Điển
Nhà địa chất học Thụy Điển
Người khám phá các nguyên tố hóa học
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển
Người phát hiện ra nguyên tố hóa học
Người Thụy Điển gốc Đức
HTV4

HTV4 là kênh phổ biến kiến thức của Đài Phát thanh - Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử

HTV4 - Trước 10/8/2018 
 Phát sóng từ tháng 10/2003, từ tháng 11 cùng năm, kênh bắt đầu phát sóng chính thức.
 Ngày 06 tháng 03 năm 2007: Hợp tác xã hội hóa với FPT Media.

HTV Key - 10/8/2018 - 28/2/2026 
Tiền thân của kênh HTV Key là kênh HTV4. Đây cũng là kênh thứ 2 ở Việt Nam được sử dụng với nội dung ban đầu là kênh khoa giáo.

Trước đó 1 lần, kênh này cũng từng hợp tác với các đơn vị khác để ra mắt các bộ phim, các chương trình thể thao, giải trí, ca nhạc và các chương trình dạy học trên truyền hình.

Vào lúc 00h00 ngày 10/08/2018, HTV đã bàn giao kênh HTV4 cho Ban Khoa giáo, Đài Phát thanh - Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh trực tiếp quản lý và sản xuất các chương trình chuyên biệt về phổ biến kiến thức do HTV tổ chức. Đài đã đổi kênh HTV4 thành HTV Key. Ban Khoa giáo trực thuộc HTV đã biên tập lại toàn bộ nội dung và cải thiện chất lượng các chương trình như vậy để phục vụ khán giả, và điều này được áp dụng từ đó đến nay. Hiện nay, hầu hết các chương trình vốn từng được phát trên HTV Key trước đây cũng đã được phát lại chủ yếu trên HTV7 và HTV9.

HTV4 - Mới, 28/2/2026 - nay 
Từ ngày 28/2/2026, kênh HTV Key trở về tên gọi cũ mang tên là HTV4.

Thời lượng phát sóng của HTV4

HTV4 
 Trong suốt tháng 10 năm 2003: 15h00 - 24h00 hàng ngày.
 Từ tháng 11 năm 2003 - 09 tháng 08 năm 2018 và 28 tháng 02 năm 2026 - nay: 24/24h hàng ngày

HTV Key 
 10 tháng 08 năm 2018 - 2022: 24/24h hàng ngày
 2022 - 27 tháng 02 năm 2026: 05h00 - 03h30 hàng ngày. Trừ trường hợp quốc tang, kênh tạm ngừng phát sóng & tiếp sóng kênh HTV9 trong 48 giờ

Logo

Xem thêm 
Truyền hình tại Việt Nam
Danh sách kênh truyền hình tại Việt Nam
Đài Phát thanh - Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 HTV4 trên Facebook

Đài Phát thanh – Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Kênh truyền hình Việt Nam
Kênh địa phương
Họ Nhạn rừng

Họ Nhạn rừng hay họ Én rừng (danh pháp khoa học: Artamidae) là một họ của khoảng 20 loài chim trông tương tự như quạ, bản địa của khu vực Australasia và các khu vực cận kề.

Họ này được chia ra làm 2 phân họ là: Artaminae, các loài nhạn rừng là các loài chim có bộ lông mềm, màu xám xịt, với phần chóp lưỡi hình bàn chải nhưng hiếm khi sử dụng nó để hút mật. Thay vì thế, chúng bắt sâu bọ khi đang bay. Chúng là các loài chim bay hoạt bát với các cánh nhọn đầu và lớn, thuộc số ít các loài chim trong bộ Sẻ có thể bay liệng. Ngoại trừ một loài không di trú, tất cả các loài còn lại là di trú, chúng đi theo các điều kiện tốt nhất để săn bắt các con côn trùng biết bay, và thường đậu thành đàn lớn. Tổ của nhạn rừng làm từ các cành củi nhỏ kết cấu lỏng lẻo và cả chim bố lẫn chim mẹ đều chăm sóc chim con.

Theo dòng lịch sử, các loài chim dạng chim đồ tể như currawong, ác là Australia và chim đồ tể - được ghi nhận như là một họ riêng với danh pháp Cracticidae. Với nghiên cứu DNA năm 1985, Sibley và Ahlquist đã công nhận mối quan hệ gần gũi giữa nhạn rừng và chim đồ tể vào năm 1985, và đặt chúng như là tông Cracticini của họ Artamidae theo như định nghĩa hiện nay.

Các loài chim đồ tể có mỏ thẳng và lớn, với bộ lông chủ yếu là màu đen, trắng hay xám. Tất cả đều là ăn tạp ở các mức độ khác nhau: chim đồ tể chủ yếu ăn thịt, ác là Australia thường sục sạo trong các đám cỏ ngắn để tìm kiếm sâu bọ và các sinh vật nhỏ khác, currawong là ăn tạp thực sự, chúng ăn quả, hạt, thịt, côn trùng, trứng và chim non. Chim mái làm các tổ to lớn từ các que củi nhưng cả chim bố lẫn chim mẹ đều ấp trứng và chăm sóc chim con.

Các loài chim dạng chim đồ tể, mặc cho bề ngoài đơn giản, là nhưnmgx loài chim có trí thông minh cao và có giọng hót có độ tinh tế cao kỳ lạ. Đáng chú ý là chim đồ tể khoang, currawong khoang và ác là Australia.

Các loài 
 Phân họ Artaminae
 Artamus fuscus: Nhạn rừng hay nhạn rừng tro
 Artamus mentalis: Nhạn rừng Fiji
 Artamus monachus: Nhạn rừng lưng trắng
 Artamus maximus: Nhạn rừng lớn
 Artamus leucorynchus: Nhạn rừng ngực trắng
 Artamus insignis: Nhạn rừng Bismarck 
 Artamus personatus: Nhạn rừng mặt lạ
 Artamus superciliosus: Nhạn rừng mày trắng
 Artamus cinereus: Nhạn rừng mặt đen
 Artamus cyanopterus: Nhạn rừng tối màu
 Artamus minor: Nhạn rừng nhỏ
 Phân họ Cracticinae:
 Peltops montanus: Peltops núi
 Peltops blainvillii: Peltops đồng bằng
 Cracticus quoyi: Chim đồ tể đen
 Cracticus torquatus: Chim đồ tể xám
 Cracticus cassicus: Chim đồ tể đội mũ
 Cracticus louisiadensis: Chim đồ tể Tagula
 Cracticus mentalis: Chim đồ tể lưng đen
 Cracticus nigrogularis: Chim dồ tể khoang
 Strepera graculina: Currawong khoang
 Strepera fuliginosa: Currawong đen
 Strepera versicolor: Currawong xám
 Gymnorhina tibicen: Ác là Úc

Một hóa thạch xương vai phải (MNZ S41061) tìm thấy tại sông Manuherikia ở Otago, New Zealand có niên đại từ Tiền tới Trung Miocen (tầng Awamoa tới tầng Lillburnia, 19-16 triệu năm trước) đại diện cho thành viên của phân họ Cracticinae.

Chú thích

Tham khảo

 Video về họ Artamidae trên Internet Bird Collection

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Danh sách các họ chim
Động vật khu vực sinh thái Australasia
Péter Gulácsi

Péter Gulácsi (sinh ngày 6 tháng 5 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Hungary thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ RB Leipzig tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Đức.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Liverpool 
Liverpool ký hợp đồng với Gulacsi từ MTK với một bản hợp đồng cho mượn vào năm 2007, và anh chơi cho đội trẻ. Liverpool được phép mua đứt anh sau khi kết thúc bản hợp đồng cho mượn, và họ đã quyết định mua anh vào ngày cuối cùng của kì chuyển nhượng, 1 tháng 9 năm 2008.

Tôi rất tự hào khi được gia nhập Liverpool. Đó là một giấc mơ với tôi khi được làm việc cùng một câu lạc bộ tuyệt vời, với đội ngũ huấn luyện tốt cùng một trong những thủ môn hàng đầu thế giới là Jose Reina. Sau khi có 1 năm được đem đi cho mượn tôi không có bất cứ một sự chần chừ nào trong việc ký hợp đồng. Tôi có một cảm giác khó tả khi được gia nhập Liverpool.

Vào tháng 1 năm 2009, anh được đem đi cho mượn ở Hereford United, ở đây anh đã có trận ra sân đầu tiên ở giải nội địa.

Thi đấu quốc tế
Vào tháng 5 năm 2008 anh lần đầu được gọi vào đội tuyển Hungary khi ngồi ghế dự bị trong trận hoà 1-1 trước đội tuyển Croatia.

Thống kê sự nghiệp

Danh hiệu 
Red Bull Salzburg

 Austrian Bundesliga: 2013–14, 2014–15
 Austrian Cup: 2013–14, 2014–15

RB Leipzig

 DFB-Pokal: 2021–22, 2022–23
 DFL-Supercup: 2023

Tham khảo

Sinh năm 1990
Nhân vật còn sống
Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Hungary
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Hull City A.F.C.
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá RB Leipzig
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Hungary
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hungary
Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Áo
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ bóng đá Red Bull Salzburg
Cầu thủ bóng đá Hereford United F.C.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Hungary
Cầu thủ bóng đá MTK Budapest FC
Cầu thủ bóng đá Regionalliga
Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C.
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2020
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024
Nhà Bè (xã)

Nhà Bè là một xã thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Nhà Bè nằm ở phía Nam của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Sài Gòn khoảng 15 km về phía Nam, thuộc khu vực Nhà Bè trước đây, có vị trí địa lý:

 Phía Bắc giáp với các phường lần lượt từ Tây sang Đông là phường Tân Hưng, Tân Mỹ và Phú Thuận với ranh giới là Rạch Đỉa.
 Phía Đông giáp với xã Đại Phước thuộc tỉnh Đồng Nai với ranh giới là Sông Nhà Bè.
 Phía Nam giáp với xã Bình Khánh với ranh giới là sông Soài Rạp.
 Phía Tây Nam giáp với xã Hiệp Phước.
 Phía Tây giáp với xã Bình Hưng.

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Nhà Bè sau sắp xếp có diện tích 37,1 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 125.832 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Lịch sử 

Trước đây, thị trấn Nhà Bè là huyện lỵ huyện Nhà Bè, được thành lập vào ngày 17 tháng 7 năm 1986 trên cơ sở tách 430 ha diện tích tự nhiên và 5.001 người của xã Phú Mỹ, 423 ha diện tích tự nhiên và 10.948 người của xã Phú Xuân.

Sau khi thành lập, thị trấn Nhà Bè có 853 ha diện tích tự nhiên và 15.949 người.

Ngày 6 tháng 1 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định số 03-CP. Theo đó, điều chỉnh một phần diện tích và dân số của thị trấn Nhà Bè về Quận 7 mới thành lập.

Sau khi điều chỉnh, thị trấn Nhà Bè có địa giới hành chính như hiện nay nhưng không còn là huyện lỵ. Huyện lỵ mới của huyện Nhà Bè đặt tại xã Phú Xuân.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Nhà Bè và các xã Phú Xuân, Phước Kiển, Phước Lộc thuộc huyện Nhà Bè trước đây thành xã mới có tên gọi là xã Nhà Bè (Khoản 134 Điều 1).

Tham khảo
An Thới Đông

An Thới Đông là một xã thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý 
Xã An Thới Đông là một xã ven biển nằm ở phía Tây Nam của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Sài Gòn khoảng 35 km về phía Nam, thuộc khu vực Cần Giờ trước đây, có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp với xã Hiệp Phước
Phía Đông Bắc giáp với xã Bình Khánh
Phía Đông Nam giáp với xã Cần Giờ với ranh giới là các sông Dần Xây và sông Đồng Tranh
Phía Nam giáp với Biển Đông 
Phía Tây giáp các xã Tân Tập và Long Hựu của tỉnh Tây Ninh, các xã Tân Đông, Gia Thuận và Tân Điền của tỉnh Đồng Tháp với ranh giới là sông Soài Rạp

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã An Thới Đông sau sắp xếp có diện tích 257,85 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 22.607 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Tính từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, với diện tích 257,85 km², xã An Thới Đông trở thành xã có diện tích lớn nhất Thành phố Hồ Chí Minh

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Lý Nhơn và một phần của xã An Thới Đông (huyện Cần Giờ) thành xã mới có tên gọi là xã An Thới Đông.

Hình ảnh

Tham khảo
Frederick Gowland Hopkins

Sir Frederick Gowland Hopkins  (20.6.1861 Eastbourne, Sussex - 16.5.1947 Cambridge) là một nhà hóa sinh người Anh, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1929 (chung với Christiaan Eijkman) cho công trình phát hiện các vitamin. Ông cũng phát hiện ra amino acid tryptophan năm 1901. Ông là chủ tịch Hội hoàng gia Luân Đôn từ 1930-1935.

Tiểu sử 
Hopkins học ở City of London School, sau đó học University of London External Programme và trường y học tại Guy's Hospital (nay là thành phần của King's College London School of Medicine). Sau đó ông dạy sinh lý học và độc chất học ở Guy's Hospital từ năm 1894 tới năm 1898. Ông làm phó giáo sư khoa Sinh lý hóa học tại Đại học Cambridge từ năm 1902 tới năm 1914, và trở thành giáo sư khoa hóa sinh học tại trường này năm 1914. Trong số sinh viên của ông ở Cambridge có nhà tiên phong môn hóa học thần kinh (neurochemistry) Judah Hirsch Quastel.

Năm 1929 ông đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa (chung với Christiaan Eijkman) cho công trình phát hiện ra một số chất vết (trace substances) – nay gọi là vitamin – là thiết yếu cho việc duy trì sức khỏe tốt. Ông cũng phát hiện ra là sự teo mô cơ có thể dẫn tới sự tích tụ axít lactic.

Hopkins được phong tước hầu năm 1925. Ông là cha của nhà khảo cổ học Jacquetta Hawkes (và do đó là cha vợ của nhà văn J. B. Priestley) và cũng là anh em họ của Gerald Manley Hopkins. Mặc dù không có cố vấn chính thức cho việc làm luận án tiến sĩ, nhưng người hướng dẫn tương đương cho ông là Thomas Stevenson.

Các sự kiện chính trong cuộc đời 
 30.6.1861: sinh tại Eastbourne, Sussex, Anh.
 1890: đậu cử nhân khoa học ở Đại học London.
 1894: đậu tiến sĩ y khoa tại Guy's Hospital, London. (nay là King's College London)
 1898: kết hôn với Jessie Anne Stevens.
 1898-1910: giảng viên khoa Sinh lý hóa học, Đại học Cambridge.
 1905: được bầu vào Hội hoàng gia Luân Đôn 
 1910: được bổ nhiệm làm ủy viên giám đốc và Praelector khoa hóa sinh, Trinity College, Cambridge.
 1912: xuất bản tác phẩm "Feeding Experiments Illustrating the Importance of Accessory Food Factors in Normal Dietaries", chỉ ra sự cần có các vitamin trong thực phẩm.
 1914-1943: chức giáo sư đầu tiên ngành hóa sinh tại Đại học Cambridge.
 1924: khai trương Viện Hóa sinh Sir William Dunn.
 1918: được thưởng Royal Medal của Hội hoàng gia Luân Đôn.
 1925: được vua George V phong tước hầu.
 1926: được thưởng Huy chương Copley của Hội hoàng gia Luân Đôn.
 1929: đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa.
 1930-1935: chủ tịch Hội hoàng gia Luân Đôn.
 1933: chủ tịch Hiệp hội vì Tiến bộ Khoa học của Anh (British Association for the Advancement of Science).
 1935: được thưởng Order of Merit (Huân chương công trạng) (Anh).
 16.5.1947: từ trần tại Cambridge, Anh.

Tham khảo & Chú thích

Liên kết ngoài 
 Nobel Prize biography
 Biography by N.J.T. Thomas 
 Chemical genealogy
 Frederick Gowland Hopkins 

Sinh năm 1861
Mất năm 1947
Nhà hóa sinh Anh
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Anh đoạt giải Nobel
Hội viên Hội Vương thất
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Người Eastbourne
Cựu sinh viên Đại học Luân Đôn
Terfenol-D

Terfenol-D là một loại hợp kim chứa các kim loại terbi, sắt và dysprosi với công thức phân tử (Tb0,3Dy0,7)1Fe1,9, được phát triển từ những năm 1950, là loại hợp kim có hệ số từ giảo lớn nhất ở nhiệt độ phòng từng được biết và được ứng dụng rộng rãi cho đến nay. Tên của Terfenol-D được đặt tên theo các kim loại Terbi, Fe, NOL là tên viết tắt nơi đã phát triển vật liệu (Naval Ordnance Laboratory, Hoa Kỳ) và D là từ kim loại Dysprosi.

Cấu trúc và tính chất của Terfenol-D
Terfenol-D có cấu trúc lập phương với đối xứng kiểu MgCu2  với hằng số mạng khoảng 0,735 nm, có thể liệt kê một số thông số tính chất của Terfenol-D như sau:

Ứng dụng và các cải tiến
Terfel-D là một vật liệu từ giảo điển hình (có hệ số từ giảo ở nhiệt độ phòng cao nhất từng được tạo ra cho đến nay), được ứng dụng rộng rãi trong các ứng dụng chuyển đổi năng lượng cơ-từ như: trong các hệ thống định vị thủy âm và cảm biến của hải quân, trong thiết bị SoundBug (ứng dụng thương mại đầu tiên của nó) cũng như trong các thiết bị cơ-từ khác; hay các cảm biến đo gia tốc, cảm biến cơ đo dịch chuyển cơ học, các máy phát siêu âm - từ giảo, các linh kiện vi cơ trong các bộ vi cơ điện tử (MEMS). Hiện nay, Terfenol-D được sản xuất thành thương phẩm rộng rãi. Nếu được tạo ở dạng màng mỏng, Terfenol-D có thể đạt hệ số từ giảo tới 400.10−6.

Xem thêm
 Sắt từ
 Từ giảo
 Terbi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Terfenol-D data 

Từ học
Vật liệu từ
Khoa học vật liệu
Tỷ số tăng trưởng bền vững

Tỷ số tăng trưởng bền vững, hay còn được viết tắt là SGR (tiếng Anh: Sustainable Growth Rate) là một tỷ số tài chính để đánh giá khả năng tăng trưởng của vốn chủ sở hữu thông qua tích lũy lợi nhuận.

Cách tính
Tỷ số này có thể tính ra bằng cách lấy lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp trong một kỳ nhất định chia cho vốn chủ sở hữu trong cùng kỳ. Công thức như sau:

Vì lợi nhuận giữ lại bằng tỷ số lợi nhuận giữ lại nhân với tổng lợi nhuận sau thuế, nên công thức trên có thể viết lại như sau:

Tương đương với:
Tỷ số tăng trưởng bền vững = Tỷ số lợi nhuận giữ lại x Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu

Tương đương với:
Tỷ số tăng trưởng bền vững = Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu x (1 - Tỷ số chi trả cổ tức)

Ý nghĩa
Tỷ số này cho biết tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao nhất mà doanh nghiệp có thể đạt được nếu không tăng vốn chủ sở hữu.

Tham khảo
Nguyễn Minh Kiều (2009), Tài chính doanh nghiệp căn bản, Nhà xuất bản Thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh, trang 99.

 

Tỷ số tài chính
Nhật thực 15 tháng 1, 2010

Nhật thực ngày 15 tháng 1 năm 2010 là một nhật thực hình khuyên với độ che khuất 0,9190 có thể được quan sát từ dải hẹp qua Maldives và châu Phi. Việt Nam nằm ngoài dải quan sát hình khuyên nhưng vẫn có thể quan sát được nhật thực một phần. Đây là lần nhật thực dài nhất thiên niên kỷ. Nhật thực trước đó vào ngày 22 tháng 7 năm 2009 là lần nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ.

Quan sát nhật thực

Người dân Việt Nam có thể bắt đầu quan sát nhật thực hình khuyên dài kỷ lục từ 14h11 tại Điện Biên và Lai Châu. Nhật thực sẽ kết thúc tại Cao Bằng và Hà Giang vào khoảng 17h06.
Tại Hà Nội bắt đầu từ lúc 14giờ 16phút56 và kết thúc lúc 17giờ 05phút02. Rõ nhất là vào 15giờ 48phút10, 67,3% 
Tại Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ lúc 14giờ 17phút38 và kết thúc lúc 16giờ 52phút03. Rõ nhất là vào 15giờ 41phút31, 38,1%
Trong cả nước, quan sát rõ nhất là ở Lai Châu 74,9%, Lào Cai 74,7%, Hà Giang 73,8% và Cao Bằng 71,2%

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Nhật thực hình khuyên: 15 tháng 1 năm 2010 
 Thông tin về nhật thực hình khuyên ngày 15/1/2010 ở Việt Nam 
 Thông tin về nhật thực 15/01/2010 và hướng dẫn các phương pháp quan sát an toàn tại trang web của CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM 

Nhật thực hình khuyên
Khoa học 2010
Khoa học năm 2010
Nhật thực thế kỷ 21
Hội đồng Olympic châu Á

Hội đồng Olympic châu Á (OCA) là một tổ chức điều hành các hoạt động thể thao tại châu Á, với 45 thành viên thuộc các quốc gia và vùng lãnh thổ. Chủ tịch hiện tại là Hoàng thân Sheikh Fahad Al-Sabah. Quốc gia trở thành thành viên sớm nhất của Hội đồng là Nhật Bản, được Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) công nhận năm 1912; và Đông Timor là thành viên mới nhất, gia nhập năm 2003. Trụ sở chính của Hội đồng đặt tại thành phố Kuwait.

Thành viên hiện tại 
Bảng liệt kê dưới đây bao gồm các quốc gia, mã quy ước theo IOC, năm thành lập cùng các chú thích. Ủy ban Olympic của Ma Cao, Trung Quốc được OCA thừa nhận là thành viên, nhưng không được sự tán đồng của IOC nên không được phép tham dự Thế vận hội.

Cựu thành viên 
Israel rút tên thành viên của Hội đồng Olympic châu Á từ năm 1981. Hiện tại, quốc gia này đang là thành viên chính thức của Hội đồng Olympic châu Âu (EOC).

Hoạt động của OCA 
 ASIAD
 AIGs
 EAGs
 SEA Games
 Asian Martial Arts Games
 Asian Winter Games
 Asian Beach Games
 Asian Youth Games
 Asian Indoor & Martial Arts Games
 FECG

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Website chính thức của OCA 
 Website chính thức của Ủy ban Paralympic châu Á

Á
Đại hội Thể thao châu Á

Cơ quan quản lý thể thao châu Á
Khởi đầu năm 1982
Khởi đầu năm 1982 ở Ấn Độ
Tổ chức Thế vận hội
Tổ chức thể thao thành lập năm 1982
Ủy ban Olympic quốc gia

Ủy ban Olympic quốc gia ( - NOC) là tên gọi chung bao gồm các ủy ban đại diện cho các nước và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới tham gia vào các hoạt động Olympic. Dưới sự quản lý của Ủy ban Olympic quốc tế, các ủy ban địa phương có trách nhiệm tổ chức sự kiện và giúp đỡ người dân nước mình tham gia vào các kì Đại hội Thể thao, như Thế vận hội. Các ủy ban này cũng có nhiệm vụ đề cử các thành phố trong khu vực họ quản lý trở thành ứng viên đăng cai các kì Đại hội sẽ diễn ra. NOCs đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển của các vận động viên và công tác huấn luyện trong khuôn khổ quốc gia.

Tính đến năm 2020, đã có 206 Ủy ban Olympic quốc gia được công nhận, gồm cả nước độc lập và khu vực địa lý. Tất của 193 thành viên Liên Hợp Quốc đều đã có Ủy ban riêng, cũng như 13 vùng lãnh thổ dưới đây:
 Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc), lấy tên Đài Bắc Trung Hoa theo IOC
 Quan sát viên Liên Hợp Quốc Palestine
 Bốn vùng lãnh thổ của Mỹ: Samoa thuộc Mỹ, Guam, Puerto Rico, và quần đảo Virgin thuộc Mỹ (viết thành Quần đảo Virgin theo IOC)
 Ba vùng lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Anh: Bermuda, quần đảo Virgin thuộc Anh và quần đảo Cayman
 Hai lãnh thổ của Vương quốc Hà Lan: Aruba. Trước đây Antille thuộc Hà Lan từng được IOC công nhận từ 1950–2011 nhưng không còn nữa do quốc gia nay đã giải thể vào năm 2010
 Hồng Kông, đặc khu hành chính của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Quần đảo Cook, trực thuộc New Zealand

Tất cả các Ủy ban Olympic quốc gia đều là thành viên của Hiệp hội các ủy ban Olympic quốc gia (ANOC), hiệp hội này được chia thành năm khu vực chính:
Xem thêm các tổ chức riêng và xin bổ sung các thành viên mới vào danh sách bên dưới.

Danh sách thành viên và năm gia nhập 
Bên dưới là bảng lược sử của 206 Ủy ban thành viên được Ủy ban Olympic quốc tế công nhận từ khi bắt đầu thành lập, năm 1894. Một số Ủy ban được thành lập trước khi được công nhận chính thức, một số khác được công nhận ngay khi thành lập. Một số liên bang, ngày nay không tồn tại (như Liên Xô, Tiệp Khắc, Nam Tư...) không được liệt vào bảng, chỉ những quốc gia tuyên bố ly khai từ chúng được kể tên:

Ủy ban Olympic quốc gia không được công nhận 
 Ủy ban Thể thao và Olympic Ma Cao, Trung Quốc: được thành lập từ năm 1987, đang nỗ lực đấu tranh đòi sự thừa nhận của IOC nhưng hiện tại vẫn chưa có kết quả và do đó tổ chức này không được cử đại diện tham gia Thế vận hội với danh nghĩa "Ma Cao, Trung Quốc".

Chú thích 

website chính thức của Hiệp hội Ủy ban Olympic quốc gia
Richard Lydekker

Richard Lydekker (25/7/1849 tại London - 16/4/1915 tại Harpenden) là một nhà tự nhiên học, nhà địa chất kiêm nhà văn người Anh, đã viết một loạt sách về lịch sử tự nhiên.

Tiểu sử

Lydekker sinh ra tại London. Ông học trường Cao đẳng Trinity và tại đây ông trở thành cử nhân khoa học tự nhiên hạng I năm 1872. Từ năm 1874 tới năm 1882 ông làm việc tại Cục trắc đạc địa chất Ấn Độ và thực hiện các nghiên cứu về cổ sinh học động vật có xương sống ở bắc Ấn Độ (đặc biệt là khu vực Kashmir). Từ năm 1882 tới năm 1896 ông làm việc tại Bảo tàng lịch sử tự nhiên London. Ông là người chịu trách nhiệm lập danh lục các hóa thạch thú, bò sát và chim cho Bảo tàng này. Sau đó cho tới năm 1913 ông làm việc tại Phòng trưng bày động vật có vú. Năm 1893, ông tới Argentina để khảo sát hóa thạch động vật có vú tại đây. Một năm sau, tức năm 1894, ông trở thành thành viên của Hiệp hội Hoàng gia London và từ năm 1898 tới năm 1900 là người đứng đầu Hội đồng động vật của Hiệp hội.

Lydekker cũng là người có ảnh hưởng trong khoa học địa sinh học. Năm 1895 ông vạch ra ranh giới địa sinh học xuyên qua Indonesia, được biết đến như là đường Lydekker, chia tách Wallacea ở phía tây ra khỏi Australia-New Guinea ở phía đông.

Ông đã được trao Huy chương Lyell năm 1902.

Một số tác phẩm
 Geology of Kashmir (Địa chất Kashmir)
 Indian Tertiary Vertebrata (Động vật có xương sống kỷ đệ Tam Ấn Độ)
 A Manual of Palaeontology (Cẩm nang cổ sinh vật học), 1889, đồng tác giả với Henry Alleyne Nicholson (1844-1899).
 The Wild Animals of India, Burma, Malaya, and Tibet (Động vật hoang dã của Ấn Độ, Myanma, Malaya và Tây Tạng)
 The Great and Small Game of Neurope, North and Weste Asia, and America (Trò chơi lớn và nhỏ của châu Âu, Bắc và Tây Á, và châu Mỹ)
 Catalogues of Fossil Mammals (Danh lục hóa thạch thú), 1885-1887, 5 quyển
 Reptiles and Birds in the British Museum (Bò sát, chim tại Bảo tàng Anh), 1888-1891, 5 quyển.
 An Introduction to the Study of Mammals (Nhập môn nghiên cứu động vật có vú), 1891, đồng tác giả với William Henry Flower (1831-1899).
 Royal Natural History (Lịch sử tự nhiên hoàng gia), London, Frederick Warne & Co, 1893-1896, một công trình bao gồm 6 quyển.
 Wildlife of the World (Động vật hoang dã thế giới), 3 quyển, xuất bản năm 1916 sau khi ông đã mất.

Xem thêm
Châu Úc
Wallacea
Đường Wallace

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thư mục một phần các bài viết của Richard Lydekker tại DinoData
 Các công bố của Lydekker về tê giác
 Bản đồ các đường Wallace, Weber và Lydekker

Sinh năm 1849
Mất năm 1915
Nhà động vật học Anh
Nhà địa chất Anh
Thành viên Hiệp hội Vương thất London
Hội viên Hội Vương thất
Nhà động vật học với tên viết tắt
Itō Kiyoshi

(7 tháng 9 năm 1915 – 10 tháng 11 năm 2008) là một nhà toán học gốc Nhật Bản. Ông đã từng học ở đại học Tokyo cùng thời với Kodaira Kunihiko và Kakutani Shizuo.

Ito Kiyoshi trước khi sang Mỹ đã là giảng viên ở Đại học Kyoto. Sau đó, ông đi nhiều nơi như Princeton (Mỹ) Aarhus (Đan Mạch), mùa hè ông quay về Kyoto và góp sức thành lập cho được "Trường phái Xác suất Nhật Bản".

Tiểu sử
Từ năm 1973 đến năm 1979 ông điều khiển Học viện Nghiên cứu Khoa học Toán học (Research Institute for Mathematical Science). Tuy ông về hưu nhưng vẫn tiếp tục đi giảng bài ở trong và ngoài nước; năm 1983 ông giảng ở Đại học Paris. Năm 1985 ông được mời làm Giáo sư ở Đại học Gakushin, mà sinh viên là con cái Hoàng gia. Người ta nói rằng Giáo sư Ito say mê môn Xác suất là vì một hôm vào năm 1940, nhân đọc trên Tạp chí Toán học Ruman (Journal de Mathématiques Roumaines) một bài của Giáo sư Paul Levy (Pháp) không hiểu nhờ một sự may mắn nào mà đến được Nhật Bản (vì lúc ấy Chiến tranh thế giới lần thứ hai 1939 - 1945 đã bùng nổ ở châu Âu và Rumani sắp bị phát xít Đức chiêm đóng) và từ đó ông đã gắn cuộc đời nghiên cứu Toán học của mình với sự phát triển của "Trường phái Xác suất Nhật Bản".

Công trình
Những công trình nổi tiếng của ông thuộc chuyên đề Tích phân ngẫu nhiên (Intégrale Stochastique)và ông đã đưa ra một công thức thuộc loại khai triển Taylor "bậc 1,5" đối với một hàm ứng dụng vào quá trình ngẫu nhiên (processus stochastique).

Tham khảo

Sinh năm 1915
Mất năm 2008
Nhà khoa học Nhật Bản
Nhà toán học thế kỷ 20
Người đoạt giải Wolf Toán học
Nhà toán học Nhật Bản
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Người Mie
Giáo sư Đại học Stanford
Cựu sinh viên Đại học Tokyo
Julius Wagner-Jauregg

Julius Wagner-Jauregg, (7 tháng 3 năm 1857 Wels, Oberösterreich – 27 tháng 9 năm 1940 Viên) là một bác sĩ người Áo.

Wagner-Jauregg có tên khai sinh là Julius Wagner Ritter von Jauregg nhưng mất tước hiệu "Ritter von" năm 1919 khi mọi tước hiệu quý tộc Áo bị bãi bỏ.

Ông học y học tại Đại học Wien từ năm 1874 tới năm 1880, nơi ông cũng học với Salomon Stricker ở "Viện bệnh lý học thực nghiệm và tổng quát" (Institute of General and Experimental Pathology), và đậu bằng tiến sĩ năm 1880.

Từ năm 1883 tới năm 1887 ông làm việc với Maximilian Leidesdorf ở bệnh viện tâm thần, mặc dù môn học ban đầu của ông không phải là môn bệnh lý học của hệ thần kinh. Năm 1889 ông kế vị bác sĩ Richard von Krafft-Ebing danh tiếng ở Bệnh viện tâm thần-thần kinh (Neuro-Psychiatric Clinic) của Đại học Graz, và bắt đầu nghiên cứu về bướu giáp, chứng đần độn (cretinism) và iod (iodine). Năm 1893 ông trở thành giáo sư đặc biệt về các bệnh thần kinh và tâm thần, đồng thời kế vị Theodor Meynert làm giám đốc bệnh viện tâm thần và thần kinh ở Viên. Mười năm sau, năm 1902, Wagner-Jauregg đổi sang khoa tâm thần ở Tổng bệnh viện Wien (General Hospital) và năm 1911 ông trở lại chức vụ cũ trước kia.

Công trình chủ yếu mà Wagner-Jauregg theo đuổi suốt đời liên quan tới việc điều trị bệnh tâm thần bằng việc gây sốt, một phương pháp được gọi là "liệu pháp lửa" (pyrotherapy = gây sốt nhân tạo). Năm 1887 ông nghiên cứu tác dụng của các bệnh sốt trên chứng loạn tâm thần (psychoses), sử dụng erisipela (viêm quầng) và tuberculin (do Robert Koch phát hiện năm 1890) thử trên da.

Vì các phương pháp điều trị này không được thi hành một cách chu đáo, năm 1917 ông thử tiêm chủng các ký sinh trùng bệnh sốt rét (malaria); việc này đã chứng tỏ là rất thành công trong trường hợp bị "chứng mất trí phân liệt" (dementia paralytica) (cũng gọi là general paresis of the insane = chứng liệt nhẹ tổng quát của bệnh điên), do neurosyphilis gây ra. Phát hiện này đã mang lại cho ông giải Nobel Y học năm 1927. Tác phẩm chính của ông là quyển Verhütung und Behandlung der progressiven Paralyse durch Impfmalaria (Việc phòng ngừa và điều trị chứng liệt tăng dần bằng việc tiêm chủng sốt rét) (1931).

Năm 1928, Wagner-Jauregg nghỉ hưu, nhưng súc khỏe tốt và vẫn hoạt động cho tới khi qua đời ngày 27.9.1940.

Mặc dù có nhiều trường học, đường phố và bệnh viện ở Áo được đặt theo tên ông, nhưng một sự xem xét lại cuộc đời của ông vào năm 2004 đã phát hiện ra là trước khi từ trần không lâu, ông đã làm đơn xin gia nhập đảng Quốc xã (nhưng không được chấp thuận, do sự kiện người vợ thứ nhất của ông là người Do Thái) và ông đã rất tán thành lý tưởng "thuần khiết chủng tộc" trước khi nộp đơn xin vào đảng Quốc xã.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nobel Foundation: the 1927 Medicine and Physiology Award
Magda Whitrow. Julius Wagner-Jauregg (1857–1940). London: Smith-Gordon, 1993.
 Renato M.E. Sabbatini, PhD. "The History of Shock Therapy in Psychiatry". Brain & Mind Magazine, August/tháng 9 năm 1997
 Nazi past 

Sinh năm 1857
Mất năm 1940
Bác sĩ Áo
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Áo đoạt giải Nobel
Người từ Wels
Kiêng tình dục

Kiêng tình dục là sự tự nguyện kiềm chế một vài hoặc tất cả hoạt động tình dục. Những lý do phổ biến là:
Lý do tôn giáo hoặc triết lý.
Lý do thể chất (tránh thai, bạn tình đang bị bệnh hoặc mang thai, hoặc tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục).
Lý do tâm lý xã hội (trầm cảm, ám ảnh sợ xã hội, tăng testosterone ở nam hoặc ám ảnh quá khứ).
Tuân thủ luật pháp trong một số trường hợp.

Tham khảo

Khổ tu
Độc thân
Tính dục người
Khả năng sinh sản
Phòng ngừa HIV/AIDS
Sống độc thân
Posada

Posada có thể là:
Trận Posada, trận đánh năm 1330 trong Chiến tranh Hungary-Wallachia
Posada, Sardegna, Ý
Posada, Dolnośląskie, tây nam Ba Lan
Posada, Łódźkie, trung Ba Lan
Posada, Mazovieckie, trung-đông Ba Lan
Posada, Gmina Kazimierz Biskupi thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Gmina Stare Miasto thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Gmina Wierzbinek thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Słupecki thuộc tỉnh Wielkopolskie, trung tây Ba Lan
Posada, Asturias, xã ở Llanes, Asturias, Tây Ban Nha

Người

José Guadalupe Posada (1852-1913), họa sĩ và nhà điêu khắc México
Luis Posada Carriles (sinh 1928), binh sĩ người Venezuela
José Posada (sinh 1940), đại biểu Tây Ban Nha tại Nghị viện châu Âu
Jorge Posada (sinh 1971), cầu thủ bóng chày Puerto Rico

Họ người Tây Ban Nha
Trang định hướng địa danh
Lưu Hồng

Lưu Hồng hay Lưu Hoằng (劉弘), tức Hán Hậu Thiếu Đế (漢後少帝), là vị Hoàng đế thứ tư của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, ở ngôi từ năm 184 TCN đến năm 180 TCN.

Thân thế 
Lưu Hồng, còn có tên Lưu Sơn (劉山) hay Lưu Nghĩa (義劉), là con của Hán Huệ Đế, được phong làm Thường Sơn vương. Mẹ ông là một cung nhân của Hán Huệ Đế, không rõ họ tên.

Thế phả nhà Hán

Hoàng đế bù nhìn 
Năm 184 TCN, Lã hậu (mẹ Huệ Đế) phế và giết Lưu Cung, lập Lưu Hồng làm vua. Thực quyền vẫn ở trong tay Lã hậu.

Do Lã hậu thực sự điều hành triều đình từ thời Hán Huệ Đế, Sử ký chép Lã Hậu bản kỷ mà không chép bản kỷ về Huệ đế cũng như Lưu Cung và Lưu Hồng.

Tháng 8 năm 180 TCN Lã hậu mất. Tháng 9 năm đó Thừa tướng Trần Bình và Giáng hầu Chu Bột làm đảo chính diệt các chư hầu và tướng lĩnh thuộc phe cánh họ Lã do Lã hậu dựng lên trước đây. Hán Hậu Thiếu Đế cũng bị Trần Bình và Chu Bột giết chết để lập người con thứ của Cao Đế là Lưu Hằng lên ngôi, tức là Hán Văn Đế. Các sử gia đời sau vì sự tôn trọng nên đặt cho ông thụy Hậu Thiếu Đế (後少帝)

Gia quyến 
Tổ phụ: Hán Cao Tổ Lưu Bang
Tổ mẫu: Hán Cao hoàng hậu Lã Trĩ
Thân phụ: Hán Huệ Đế
Thân mẫu: Không rõ
Anh/em: 
Hán Tiền Thiếu Đế Lưu Cung
Hoài Dương Hoài vương Lưu Cường.
Thường Sơn vương Lưu Bất Nghi.
Hằng Sơn vương Lưu Triều.
Hoài Dương vương Lưu Võ.
Tế Xuyên vương Lưu Thái.
Thê thiếp: Không rõ
Con cái: Không rõ

Xem thêm 
 Lã hậu
 Hán Huệ Đế
 Hán Văn Đế

Tham khảo 

 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Lã Hậu bản kỷ
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
 Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, Nhà xuất bản Giáo dục

Hoàng đế nhà Hán
Vua Trung Quốc bị giết
Mất năm 180 TCN
Chư hầu vương nhà Hán
Năm sinh không rõ
Năm 180 TCN
Mất thập niên 180 TCN
Dylan Postl

Dylan Postl (sinh 29 tháng 5 năm 1986), là một đô vật chuyên nghiệp người Hoa Kỳ, được biết tới với cái tên trên võ đài là Hornswoggle hay Little Bastard. Anh đã từng thi đấu ở Raw của WWE. Ở đây, anh là nhà vô địch đai WWE Cruiserweight Championship trước khi đai không còn được sử dụng. Hiện nay, anh không còn ở công ty WWE.

Sự nghiệp

NWA Wisconsin (2004–2005) 
Trước khi thi đấu cho SmackDown!, anh xuất hiện tại NWA Wisconsin vào năm 2005 với cái tên Shortstack, hay "The World's Sexiest Midget" Shortstack, nơi mà anh giành được đai X Division Championship.

Chú thích

Tham khảo

Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ