Kiến Hòa

Kiến Hòa là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của tỉnh Vĩnh Long).

Địa lý
Tỉnh Kiến Hòa có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp tỉnh Định Tường và tỉnh Gò Công
Phía đông giáp Biển Đông
Phía nam giáp tỉnh Vĩnh Bình
Phía tây giáp tỉnh Vĩnh Long.

Tỉnh Kiến Hòa có diện tích 2.085 km², dân số năm 1965 là 547.819 người, năm 1970 là 582.900 người.

Hành chính
Tỉnh Kiến Hòa có 10 huyện: Trúc Giang (tỉnh lỵ), Ba Tri, Bình Đại, Đôn Nhơn, Giồng Trôm, Hàm Long, Hương Mỹ, Mỏ Cày, Phước Hưng, Thạnh Phú.

Lịch sử
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc:
 Thành lập tỉnh Kiến Hòa trên cơ sở đổi từ tên tỉnh Bến Tre.
 Thành lập 4 quận mới: Bình Đại, Giồng Trôm, Hàm Long, Trúc Giang.
 Đổi tên tỉnh lỵ Bến Tre thành Trúc Giang (về mặt hành chánh thuộc xã An Hội, quận Trúc Giang).

Tỉnh Kiến Hòa được thành lập trên địa bàn của ba cù lao: cù lao An Hóa, cù lao Bảo, cù lao Minh.

Năm 1957, tỉnh Kiến Hòa có 7 quận: Trúc Giang (tỉnh lỵ), Ba Tri, Bình Đại, Giồng Trôm, Mỏ Cày, Sóc Sãi, Thạnh Phú.

Ngày 5 tháng 12 năm 1960, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định số 1192-NV về việc thành lập quận Hương Mỹ thuộc tỉnh Kiến Hòa trên cơ sở một phần của quận Mỏ Cày.

Quận Hương Mỹ có 3 tổng: Minh Huệ, Minh Phú, Minh Quới với 12 xã. Quận lỵ đặt tại Cầu Mống.

Ngày 7 tháng 3 năm 1963, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định số 209-NV về việc thành lập quận Đôn Nhơn thuộc tỉnh Kiến Hòa trên cơ sở một phần của quận Mỏ Cày.

Quận Đôn Nhơn có 3 tổng: Minh Lý, Minh Thiện, Minh Thuận với 9 xã. Quận lỵ đặt tại Ba Vát.

Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận. Về sau, lại đổi tên quận Sóc Sãi thành quận Hàm Long.

Ngày 7 tháng 3 năm 1974, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Trần Thiện Khiêm ban hành Nghị định số 184-NĐ/NV về việc thành lập thêm quận mới thuộc tỉnh Kiến Hòa là quận Phước Hưng.

Quận Phước Hưng có 9 xã. Quận lỵ đặt tại xã Phước Long.

Cho đến năm 1975, tỉnh Kiến Hòa có 10 quận: Trúc Giang (tỉnh lỵ), Ba Tri, Bình Đại, Đôn Nhơn, Giồng Trôm, Hàm Long, Hương Mỹ, Mỏ Cày, Phước Hưng, Thạnh Phú.

Tuy nhiên, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi này mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Bến Tre.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre, tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc tỉnh Bến Tre vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc giữ nguyên địa giới và tên cũ là tỉnh Bến Tre.

Ngày 27 tháng 7 năm 1976, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc đổi tên tỉnh Kiến Hòa thành tỉnh Bến Tre.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Cửu Long thành tỉnh Trà Vinh và tỉnh Vĩnh Long.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Bến Tre và tỉnh Trà Vinh vào tỉnh Vĩnh Long.

Sau khi sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có 6.296,20 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.257.581 người.

Xem thêm
 Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)
 Tỉnh Bến Tre

Chú thích

Kiến Hòa

Tham khảo

Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Tỉnh cũ Việt Nam
Hành chính Bến Tre