Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Nguyễn Đình Toàn (vận động viên)

Nguyễn Đình Toàn (sinh năm 1986) là một vận động viên Taekwondo người Việt Nam. Anh là vô địch Đông Nam Á, vô địch châu Á  và vô địch thế giới  nội dung biểu diễn quyền Taekwondo.

Xuất thân 
Nguyễn Đình Toàn sinh trong một gia đình nghèo ở xã Lại Yên, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ nay là Hà Nội. Cha Anh là ông Nguyễn Đình Hoàn, một người mang hai dòng máu Việt và Nga. Mới 6 tuổi, Anh đã phải bỏ học để đi nhặt rác kiếm tiền giúp gia đình.

Năm 2000, Anh bắt đầu học võ tại các lò võ ở Hà Tây, đến năm 2001 thì theo huấn luyện viên Lê Minh Khương luyện tập biểu diễn quyền Taekwondo. Đồng thời, Anh trở lại học văn hóa và đã thi đậu vào Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh.

Thành tích thi đấu quốc tế 
 2006: Huy chương bạc nội dung quyền cá nhân nam tại Giải Vô địch Taekwondo Poomsae Thế giới lần thứ hai tại Hàn Quốc.
 2007: Huy chương đồng cá nhân quyền nam tại Giải Vô địch Taekwondo Thế giới ở Bắc Kinh, Trung Quốc.
 2008: Huy chương vàng đôi nam nữ (cùng Nguyễn Minh Tú), huy chương bạc quyền cá nhân nam tại Giải Vô địch Taekwondo Poomsae Thế giới lần thứ ba ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.
 2009:
 Huy chương vàng đôi nam nữ, huy chương vàng đồng đội nam tại Giải Vô địch Taekwondo Đông Nam Á.
 Huy chương vàng đôi nam nữ (cùng Nguyễn Minh Tú), huy chương vàng đồng đội nam (cùng Lê Trung Anh và Võ Thành Dương) tại Giải Vô địch Taekwondo Poomsae Thế giới lần thứ tư ở Cairo, Ai Cập.
 Huy chương vàng nội dung biểu diễn quyền đồng đội nam, huy chương vàng nội dung đôi nam nữ tại SEA Games 25 tại Viêng Chăn.
 2010: Huy chương vàng nội dung quyền cá nhân nam tại Giải Vô địch Taekwondo châu Á lần thứ 19 tại Kazakhstan tháng 5 năm 2010.

Tham khảo 

Người Hà Nội
Người Hà Tây
Nhân vật còn sống
Vận động viên Taekwondo Việt Nam
Phóng viên

Phóng viên (Nhà báo hay Ký giả) là người làm việc cho Đài phát thanh, Đài truyền hình, Hãng thông tấn, báo, tạp chí... với vai trò, nhiệm vụ chính là viết tin, bài và ký tên cho bài báo bằng chính tên người viết hay bằng bút danh. Đôi khi họ còn là những nhà quay phim, chụp hình...

Tác nghiệp 
Để có được một sản phẩm truyền hình, phóng viên, biên tập viên và quay phim luôn kết hợp với nhau để có hình ảnh và tư liệu tốt nhất làm tác phẩm. Họ luôn làm việc theo một ê kíp: biên tập, quay phim, kỹ thuật, âm thanh, ánh sáng... Tuy nhiên, cũng nhiều trường hợp phóng viên truyền hình phải làm việc một mình với một máy quay phim.

Yêu cầu 
Có khả năng viết nhanh, tính chất rõ ràng, đúng, khách quan, chính xác, đầy đủ, gọn
Kiến thức sâu, rộng về nhiều lĩnh vực của cuộc sống
Quan tâm đến các vấn đề mang tính thời sự
Tùy từng đài truyền hình, phóng viên có thể được phân công ở những mảng nội dung khác nhau, ví dụ: Phóng viên thể thao, phóng viên kinh tế, phóng viên văn hoá xã hội.v.v...

Làm phóng viên là một nghề luôn phải đi, phải tìm hiểu, phải giao tiếp và phải hoàn thành tác phẩm đúng thời hạn để phát sóng.

Các thiết bị truyền hình kỹ thuật số ngày nay gọn nhẹ hơn trước thuận tiện cho xu hướng đơn giản khi tác nghiệp.

Phóng viên truyền hình phải học nhiều kỹ năng, từ tri thức cuộc sống, khả năng phát hiện vấn đề đến kỹ năng nghề nghiệp.

Các đài truyền hình hiện tuyển phóng viên từ nhiều nguồn khác nhau, họ có thể học báo chí hoặc các chuyên ngành khác. Hiện ở Việt Nam chỉ có Học viện Báo chí và Tuyên truyền có khoa Phát thanh - Truyền hình đào tạo riêng về chuyên ngành truyền hình, tại đây sinh viên được đào tạo sâu về kỹ năng của phóng viên truyền hình.

Thể loại tác phẩm
 Bản tin
 Phóng sự
 Ký sự
 Bút ký
 Tạp bút
 Ghi chép
 Tiểu phẩm

Phóng viên không biên giới

Phóng viên chiến trường

Phóng viên truyền hình

Phóng viên truyền hình là người làm nội dung ở một đài truyền hình, họ trực tiếp đi thu thập tài liệu, đến hiện trường để có những tin bài mới nhất phát sóng.

Phóng viên ảnh

Phóng viên tự do

Phóng viên nghiệp dư

Xem thêm

Chú thích 

Nghề nghiệp báo chí
Nghề nghiệp truyền thanh truyền hình
Thuật ngữ truyền hình
Địa chính trị

Địa-chính trị (tiếng Anh: geopolitics) là lĩnh vực nghiên cứu về tác động của các yếu tố địa lý tới hành vi của các quốc gia và quan hệ quốc tế. Cụ thể, địa chính trị xem xét việc các yếu tố như vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, dân số, hay địa hình tác động như thế nào tới chính sách đối ngoại của một quốc gia và vị thế của quốc gia đó trong hệ thống quốc tế.

Tổng quát 
Địa-chính trị (tiếng Anh: Geo-politics) là thuật ngữ chỉ nghệ thuật/cách thức sử dụng quyền lực hay ảnh hưởng chính trị trên một phạm vi lãnh thổ nhất định. Mới đầu, thuật ngữ này chủ yếu ám chỉ tác động của yếu tố địa lý lên chính trị, nhưng hơn thế kỷ qua nó đã phát triển và mang nghĩa rộng hơn.

Về lý thuyết thì việc học tập và nghiên cứu địa-chính trị bao gồm việc phân tích các yếu tố địa lý, lịch sử và khoa học xã hội trong sự tương quan với chính trị không gian và các mô hình ở các quy mô khác nhau (từ cấp độ quốc gia đến quốc tế).

Thuật ngữ "Địa-chính trị" được tạo ra vào đầu thế kỷ 20 bởi Rudolf Kjellen, một nhà chính trị học người Thụy Điển. Kjellen được nhà địa lý người Đức Friedrich Ratzel (xuất bản cuốn Địa lý chính trị) gợi mở ý tưởng vào năm 1897 và sau đó được dùng phổ biến trong tiếng Anh bởi nhà ngoại giao người Mỹ Robert Strausz-Hupe, một giảng viên của trường Đại học Pennsylvania. Halford Mackinder cũng góp phần phổ cập nó mặc dù bản thân ông không dùng thuật ngữ "Địa chính trị". Kjillen cho rằng các đặc điểm về kinh tế, chính trị và quân sự của một quốc gia bắt nguồn từ các yếu tố địa lý và môi trường của quốc gia đó. Các yếu tố địa lý này có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển về kinh tế-xã hội và chính trị, đồng thời góp phần định hình bản sắc và lịch sử của mỗi quốc gia. Kjellen đặc biệt chú ý tới tác động của các đặc điểm địa lý như núi non và đại dương đối với sinh mệnh chính trị của các quốc gia

Xem thêm

Chủ nghĩa khu vực

Chú thích

Tham khảo 

O'Loughlin, John / Heske, Henning. "From War to a Discipline for Peace". In: Kliot, N. and Waterman, S. (ed.): The Political Geography of Conflict and Peace. London: Belhaven Press, 1991
Spang, Christian W.: "As a Factor within Japanese-German Rapprochement in the Inter-War Years?", in: C. W. Spang, R.-H. Wippich (eds.), Japanese-German Relations, 1895–1945. War, Diplomacy and Public Opinion, London, 2006, pp. 139–157.
Diamond, Jared, Guns, Germs, and Steel (1997)
 Amineh, Parvizi M. and Henk Houweling, Central Eurasia in Global Politics, (London, Leiden: Brill Academic Publishing. Introduction and Chapeter 11

Liên kết ngoài
 Địa chính trị (Geopolitics) , nghiencuuquocte.net

Lý thuyết quan hệ quốc tế
Địa lý học chính trị
Paranthropus

Paranthropus (trong tiếng Hy Lạp para nghĩa là "cận, gần", còn anthropus nghĩa là "con người"), một chi đã tuyệt chủng trong tông Người, là một họ Người đi bằng hai chân, có thể là hậu duệ của họ Người australopithecine gracile.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 

Tuyệt chủng Thế Pleistocen
Linh trưởng thế Pleistocen
Linh trưởng thế Pliocen
Hat-trick

Trong thể thao, một hat-trick (hoặc hat trick) có nghĩa là đạt được một thành tích tốt tới ba lần trong một trận đấu, hoặc thành tích khác trên cơ sở chia thành ba. Ví dụ trong bóng đá hoặc khúc côn cầu trên băng, một cầu thủ (bóng đá) có thể ghi ba bàn thắng vào lưới đối thủ (theo truyền thống thì một cầu thủ phải ghi 3 bàn liên tiếp thì mới gọi là hattrick nhưng ngày nay chỉ cần ghi 3 bàn là có thể gọi), trong khi ở cricket, người ném bóng có thể đem lại ba wicket trong ba pha giao bóng.

Hat-trick còn được dùng để miêu tả nhiều thứ khác, ví dụ đội bóng Inter Milan giành được ba danh hiệu trong mùa giải 2009-10 thì họ thường được gọi là đã có được một hat-trick danh hiệu hay còn gọi là cú ăn ba. Hay cầu thủ bóng đá Wayne Rooney được trao tặng ba giải thưởng cá nhân cũng được gọi như vậy. Hoặc trong bóng đá, tiền đạo nổi tiếng người Ba Lan Robert Lewandowski cũng có một hat trick trong trận đấu với FC Red Bull Salzburg tại vòng 1/16 giải Champions League. 

Trong lịch sử bóng đá từng có những kỷ lục hat-trick đáng chú ý. Thời gian nhanh nhất để lập hat-trick là 70 giây, do Alex Torr lập trong một trận đấu vào Chủ nhật năm 2013. Kỷ lục này trước đó là 90 giây do Tommy Ross lập khi còn chơi cho County Ross, chính xác hơn là trong trận đấu với Nairn County vào năm 1964. Ngoài ra còn có những kỷ lục về cầu thủ trẻ nhất lập hat-trick, chẳng hạn như Ntinos Pontikas năm 1996 và Pelé năm 1958 tại FIFA World Cup.

Thuật ngữ hat-trick lần đầu tiên được sử dụng trong cricket, để mô tả chiến công của H.H Stephenson năm 1858 và được sử dụng trong in ấn lần đầu tiên vào năm 1878.

Xem thêm 

 Cú ăn ba
 Cú đúp
 Bàn thắng

Chú thích 

Thuật ngữ bóng đá
Giới thiệu năm 1858
Chuyến bay 812 của Air India Express

Chuyến bay 812 của Air India Express  là một chuyến bay dân sự quốc tế của hãng hàng không Air India. Chuyến bay này xuất phát từ Sân bay quốc tế Dubai ở Dubai và đã rơi vào lúc 5h55 giờ địa phương ngày 22 tháng 5 năm 2010 trong lúc đang hạ cánh tại Sân bay quốc tế Mangalore, Ấn Độ làm thiệt mạng gần 160 người. Cơ trưởng chuyến bay, Zed Glusica, một người Serbia quốc tịch Anh. Chỉ có sáu người sóng sót: Moin Kutty, Krishnan, Omar Farooq, Abdul Sattar, Dr Sabrina Haq và Pardeep.

Phần lớn các bộ phận của chiếc máy bay Boeing 737-800, đã bị cháy rụi. Các xác chết được tìm thấy trong máy bay với đai an toàn đang thắt. Đây là tai nạn hàng không lớn đầu tiên ở Ấn Độ sau vụ máy bay Boeing 737 của Alliance Air rơi ở Patna tháng 7 năm 2000, và là vụ tai nạn rơi máy bay lớn lần thứ 3 trên thế giới chỉ trong vòng ít hơn 2 tháng, vụ tai nạn thảm khốc nhất liên quan đến Boeing 737 cho đến ngày 29 tháng 10 năm 2018, một chiếc 737 MAX của Lion Air đã rơi xuống biển Java, giết chết 158 hành khách và phi hành đoàn  tốc độ an toàn là 144 knot nhưng máy bay đang ở 180knot và chỉ còn 800m đường băng nếu cơ trưởng không tăng tốc để bay lên lại thì máy bay có cơ hội sống sót.

Tham khảo 

Air India Express
Air India
Ấn Độ năm 2010
Tai nạn và sự cố hàng không tại Ấn Độ
812
Air India
Doihara Kenji

, (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1883 mất ngày 23 tháng 12 năm 1948), là một vị tướng của Lục quân Đế quốc Nhật Bản, là người vạch kế hoạch xâm lược Mãn Châu, và đã bị Tòa án Quốc tế Viễn Đông kết án tội phạm chiến tranh loại A và chịu án tử hình. Năm 1978, bài vị Doihara được đưa vào thờ ở đền Yasukuni. Vì nổi tiếng với thú tìm hiểu văn hóa Trung Quốc, ủng hộ một nhà nước Mãn Châu độc lập và kiến thức trận mạc phong phú, ông được ví von là "Lawrence xứ Mãn Châu", thông qua hình tượng người hùng Thế chiến I T. E. Lawrence.

Tiểu sử

Cuộc đời và sự nghiệp 
Doihara sinh ra ở thành phố Okayama, tỉnh Okayama. Thời thanh niên ông theo học trường Quân sự dự bị, và tốt nghiệp khóa 16 Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) vào năm 1904. Ông làm trong một Trung đoàn bộ binh với chức hạ sĩ quan, và quay lại trường học, tốt nghiệp khóa 24 trường Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1912.

Sau khi tốt nghiệp ông là tùy viên quân sự tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Doihara có thể nói thông thạo tiếng Hoa, và một số ngôn ngữ các vùng miền trên lãnh thổ Trung Quốc. Với khả năng thông thạo ngôn ngữ, lịch sử và văn hóa Trung Quốc, Doihara sớm được Bộ Tổng Tham mưu Lục quân Đế quốc Nhật Bản giao cho nhiệm vụ tình báo quân sự. Ông dành nhiều thời gian thu thập thông tin ở miền bắc Trung Quốc, trong khoảng thời gian từ năm 1921-1922, ông cùng với quân đội Nhật Bản tham chiến tại phía đông nước Nga trong cuộc can thiệp Xibia.

Tháng 7 năm 1927, được thăng hàm đại tá, làm việc tại bộ tư lệnh Sư đoàn 1 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản).

Tháng 1 năm 1932, được giao phụ trách phòng đặc biệt của bộ tư lệnh đạo quân Quan Đông. Đến tháng 4, được thăng hàm thiếu tướng.

Tháng 3 năm 1936, được thăng hàm trung tướng. Doihara trải qua các vị trí tư lệnh sư đoàn 1, rồi sư đoàn 14, tư lệnh tập đoàn quân đoàn 5.

Tháng 10 năm 1940, vừa làm việc tại Bộ Tổng tham mưu Lục quân, vừa kiêm nhiệm Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản).

Tháng 4 năm 1941, được thăng hàm đại tướng, làm cục trưởng Cục Hàng không Lục quân.

Tháng 5 năm 1942, tư lệnh Đông Bộ quân.

Tháng 3 năm 1943, tư lệnh Phương diện quân số 7 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản) đóng ở Singapore.

Tháng 4 năm 1945, Cục trưởng Cục Quân huấn. Sau đó làm Tư lệnh Phương diện quân số 12 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản) kiêm Tư lệnh Đông Bộ quân. Đến tháng 9, kiêm Tư lệnh Tổng quân số 1 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản).

Ngày 30 tháng 11 năm 1945, giải ngũ.

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài 

 

Đại tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Người Okayama
Tội phạm chiến tranh
Mất năm 1948
Lịch sử Mãn Châu
Chính khách từ Okayama
Người bị xử tử vì tội ác chống lại loài người
Bistrița-Năsăud (tỉnh)

Bistrița-Năsăud (; ) là một tỉnh (judeţ) của România, ở Transilvania, thủ phủ là thành phố Bistriţa.

Nhân khẩu 
Năm 2002, dân số là 311.657 người với mật độ dân số 58 người/km².

 Người Romania – 90%
 Người Hungary – 6%
 Người Di-gan – 2%
 Khác – 2%

Địa lý 
Huyện có diện tích 5.355 km². Một phần ba diện tích là núi từ nhóm Đông Carpathia: Ţibleş, Rodna, Suhard, Bârgău và dãy núi Călimani. Phần còn lại là phía đông bắc của cao nguyên Transilvania.

Sông chính chảy qua huyện là sông Someşul Mare. Trên sông Bistriţa có một đập nước và một hồ chứa nước lớn.

Phân chia hành chính 

Huyện Bistrița-Năsăud có 1 thành phố, 3 thị trấn và 58 xã.
Thành phố
Bistrița – thủ phủ; 70.493 (tính đến năm 2011)
Thị trấn
Beclean
Năsăud
Sângeorz-Băi

Xã

Bistrița Bârgăului
Braniștea
Budacu de Jos
Budești
Căianu Mic
Cetate
Chiochiș
Chiuza
Ciceu-Giurgești
Ciceu-Mihăiești
Coșbuc
Dumitra
Dumitrița
Feldru
Galații Bistriței
Ilva Mare
Ilva Mică
Josenii Bârgăului
Leșu
Lechința
Livezile
Lunca Ilvei
Maieru
Matei
Măgura Ilvei
Mărișelu
Miceștii de Câmpie
Milaș
Monor
Negrilești
Nimigea
Nușeni
Parva
Petru Rareș
Poiana Ilvei
Prundu Bârgăului
Rebra
Rebrișoara
Rodna
Romuli
Runcu Salvei
Salva
Sânmihaiu de Câmpie
Șieu
Șieu-Odorhei
Șieu-Măgheruș
Șieuț
Șintereag
Silivașu de Câmpie
Spermezeu
Șanț
Târlișua
Teaca
Telciu
Tiha Bârgăului
Uriu
Urmeniș
Zagra

Tham khảo 

Tỉnh của România
Indrapura

Indrapura (chữ Phạn: इन्द्रपुरम् / Lôi-điện thành, chữ Hán: 同陽國 / Đồng-dương quốc) là một thành quốc tồn tại trong giai đoạn từ năm 657 đến năm 1471, đồng thời giữ vai trò kinh đô Champa suốt thời kỳ 875–982. Vị trí Indrapura ứng với địa phận làng Đồng Dương (huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) hiện nay.

Lịch sử
Vua Vikrantavarma định đô tại Virapura (thuộc Ninh Phước, Ninh Thuận). Ông không có con trai kế ngôi, nên sau khi ông qua đời, triều đình đã chọn một người thuộc bộ tộc Dừa ở miền Bắc lên kế vị. Vị vua mới lên ngôi có tên hiệu là Indravarman II đã cho dời kinh đô ra miền bắc, tại vị trí mà dòng họ của ông ở từ trước và đặt tên thủ đô là Indrapura. Đây cũng là thời kỳ Chăm Pa bắt đầu có tên gọi là Chiêm Thành.

Đặc điểm
Đây cũng là thời kỳ Phật giáo đại thừa ảnh hưởng mạnh đến vương triều này cũng như tinh thần của xã hội Chăm Pa. Phật giáo gần như trở thành tôn giáo chính của cả vương triều. Chính do lòng tin và thành kính đối với đức Phật mà ngay từ vị vua đầu tiên đã cho xây dựng cả một tu viện Phật giáo rộng lớn ngay kinh thành, được đánh giá là tu viện Phật giáo lớn nhất Đông Nam Á thời đó.

Trong thời kỳ này, Chăm Pa có giao lưu nhiều với Chân Lạp và các nhà nước ở Java, chính vì thế các ảnh hưởng từ ngoài đã tác động một phần lên nghệ thuật kiến trúc của người Chăm

Kết thúc
Sự phục hồi mạnh mẽ của hai quốc gia láng giềng là Đại Cồ Việt ở phía bắc và Đế quốc Khmer ở phía tây nam đã đe dọa tới Chăm Pa. Các cuộc chiến giữa Chăm Pa và vương triều Angkor (Chân Lạp) vào năm 945 và vương triều Tiền Lê (Đại Cồ Việt) vào năm 979 dẫn tới sự suy yếu của vương quốc Chăm Pa. Tiếp đó, cuộc tấn công vào năm 982 của Đại Cồ Việt do Lê Hoàn chỉ huy đã tàn phá kinh thành Indrapura; vua Paramesvaravarman (Hán Việt gọi là Phê Mi Thuế) bị giết. Sự kiện này đã đánh dấu sự kết thúc vai trò kinh đô Indrapura của Chăm Pa, sau sự kiện này Chăm Pa chuyển đô về phía nam ở Bình Định với tên gọi mới là Vijaya.

Xem thêm
Kandapurpura
Simhapura
Vijaya (kinh đô)
Virapura
 Tháp Đồng Dương

Tham khảo

Thư mục
Văn hóa cổ Chăm Pa, Ngô Văn Doanh, Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc và các nguồn Tổng hợp khác

 Historical photos of Champa archeological sites on EFEO website

Thành Chăm Pa
Chăm Pa
855 Newcombia

855 Newcombia

855 Newcombia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được S. Beljavskij phát hiện ngày 3.4.1916 ở Simeiz (Krym, Ukraina), và được đặt theo tên Simon Newcomb, nhà thiên văn học người Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1916
Được phát hiện bởi Sergei Belyavsky
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
856 Backlunda

856 Backlunda

856 Backlunda là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được S. Beljavskij phát hiện ngày 3.4.1916 ở Simeiz (Krym, Ukraina), và được đặt theo tên Johan Oskar Backlund (Oscar Andreevich Backlund), nhà thiên văn học người Nga-Thụy Điển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1916
Tiểu hành tinh kiểu C
Tiểu hành tinh kiểu C (SMASS)
Được phát hiện bởi Sergei Belyavsky
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
858 El Djezaïr

858 El Djezaïr

858 El Djezaïr là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng, và là một trong 3 tiểu hành tinh lớn nhất của nhóm tiểu hành tinh Leto (cùng với 68 Leto và 236 Honoria). Nó được F. Sy phát hiện ngày 26.5.1916 ở Algiers và được đặt theo tên El Djezaïr, tiếng Ả Rập của Algérie (và Algiers).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1916
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Amaravati (Chăm Pa)

Amaravati (Phạn ngữ: अमरावती / Amarāvati) là một tiểu quốc Champa tồn tại trong giai đoạn 657 - 1471, địa bàn tương ứng với vùng Quảng Nam - Đà Nẵng hiện nay. Từ Amarāvati có nghĩa là "nơi ở của các vị thần". Ngoài ra, Sử ký Trung Hoa thường gọi xứ này là Cựu Châu phân biệt với Tân Châu nhằm đánh dấu sự kiện dời đô của quốc gia Champa.

Lịch sử
Ban đầu, Amaravati chỉ bao gồm khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng hiện nay, tuy nhiên sự phát triển lãnh thổ về phía bắc sau sự suy yếu của nhà Đường (Trung Quốc) đang cai trị An Nam đô hộ phủ, người Chăm đã có thêm các châu Ulik, Vuyar, Jriy và Traik (tương đương với khu vực Bình Trị Thiên) vào lãnh thổ của mình, vì thế mà Amaravati còn có lúc bao gồm cả khu vực từ Quảng Bình vào Quảng Nam. Từ thế kỷ 11 đến năm 1306, Chăm Pa mất khu vực từ đèo Ngang đến đèo Hải Vân. Địa khu Amaravati lại chỉ còn bao gồm lãnh địa Đà Nẵng, Quảng Nam như buổi đầu. Từ đầu thế kỷ 15, thành Châu Sa cũng như châu Amaravati chứng kiến nhiều cuộc chiến tranh. Theo sách Đại Nam nhất thống chí, năm 1402, nhà Hồ chiếm vùng đất này. Nhưng đến năm 1407, nhân lúc nhà Minh đem quân diệt nhà Hồ, vua Champa giành lại vùng đất Amaravati (Quảng Nam, Quảng Ngãi). Sau chiến tranh Việt – Chiêm (1471), cả Amaravati và Vijaya đều bị sáp nhập vào Đại Việt.

Đặc điểm
Đặc điểm của xã hội chăm là tính phân chia vùng miền rõ rệt, mỗi một địa khu thường do những tiểu vương đứng đầu. Tiểu vương nào chinh phục được các tiểu vương ở các địa khu còn lại sẽ thống nhất trên danh nghĩa và lên ngôi của Chăm Pa tại địa khu của mình. Đối với vùng Amaravati cũng vậy, tại đây có ít nhất 2 vương triều là thời kỳ Lâm Ấp và thời kỳ Indrapura đã đặt kinh đô tại vùng này.

Trong lịch sử có 3 kinh đô đặt tại vùng Amaravati là Điển Xung (thuộc TP.Huế), Simhapura (thuộc Duy Xuyên, Quảng Nam) và Indrapura (thuộc Thăng Bình, Quảng Nam).

Phân chia theo dân tộc và ảnh hưởng tôn giáo, cùng với Vijaya đều thuộc vùng bắc Chăm nơi cư trú từ ban đầu của bộ tộc Dừa, đây cũng là nơi phát hiện ra nền văn hóa cổ của Chăm Pa là văn hóa Sa Huỳnh. Và cũng gần với biên giới của nhà Đường từ thế kỷ 7 - thế kỷ 10 nên đã có những ảnh hưởng của phật giáo Đại thừa từ phía bắc tác động vào.

Amaravati được xem là trung tâm của vương quốc Chăm-pa trong nhiều thế kỷ, nơi sở hữu một cảng-thị sầm uất trên “con đường tơ lụa trên biển” với hai cửa biển lớn là Đại chiêm Hải Khẩu (nay là Cửa Đại) và Cửa Hàn.

Tham khảo

Văn hóa cổ Chăm Pa, Ngô Văn Doanh và các nguồn tổng hợp khác

Lịch sử Chăm Pa
Simhapura

Simhapura (hoặc Sinhapura, nghĩa là Kinh đô Sư tử) là kinh đô của Chăm Pa thời kỳ Lâm Ấp tại vị trí mà ngày nay là làng Trà Kiệu, xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.

Lịch sử
Mặc dù Lâm Ấp được thành lập từ năm 192 sau công nguyên, nhưng không để lại bất cứ bia ký nào cũng như các sử sách Trung Quốc nói tới về kinh đô của người Chăm. Mãi tới thời vua Bhadravarman (Phạm Hồ Đạt) trị vì từ (380-413), sách Thủy kinh chú của Trung Quốc mới ghi chép về kinh thành của người Chăm. Dựa theo các ghi chép này và các khảo cổ khai quật, các nhà nghiên cứu cho rằng kinh đô của Lâm Ấp nằm một trong hai nơi là Thành phố Huế hoặc vùng Trà Kiệu, Quảng Nam. Tuy nhiên dựa theo miêu tả của Thủy kinh chú về cuộc tấn công của Đàn Hòa Chi - thứ sử Giao Châu vào kinh đô Lâm Ấp năm 446, các học giả nghiên về hướng đặt kinh đô thời kỳ Phạm Hồ Đạt ở Huế với tên gọi là Điển Xung.

Sau các cuộc tấn công từ Giao Châu bởi các thứ sử Ôn Phóng Chi, Giao Tuấn, kinh đô Kandapurpura bị phá hủy. Lâm Ấp chuyển đô vào khu vực Trà Kiệu lập kinh đô mới với tên gọi Simhapura vào khoảng cuối thế kỷ 4 đầu thế kỷ 5, cuộc tấn công kế tiếp từ Giao Châu bởi tướng Lưu Phương năm 605, Lưu Phương đã phá hủy kinh đô Sinhapura, vua Sambhuvarman (Phạm Chí) bỏ thành chạy ra biển, nhà Tùy chia Lâm Ấp thành ba châu là Đảng Châu, Nông Châu, Xung Châu, cai quản Lâm Ấp và đặt trị sở tại Simhapura. Tuy nhiên 10 năm sau đó Phạm Chí đã giành lại được Lâm Ấp khi nhà Tùy suy yếu.

Vương triều Lâm Ấp kết thúc sự tồn tại của mình vào khoảng năm 749 và sau đó là các cuộc tranh chấp dẫn tới trung tâm hành chính - tôn giáo của Chăm Pa chuyển vào miền Nam nới kinh đô mới là Virapura của vương triều Hoàn Vương. Mặc dù hơn 100 năm sau, trung tâm hành chính - tôn giáo lại dịch chuyển ra bắc gần Trà Kiệu nhưng các vua của vương triều Indrapura đã không đặt quốc đô tại vị trí kinh đô cũ Sinhapura nữa mà đặt tại khu vực mà ngày nay là làng Đồng Dương, huyện Thăng Bình cách vị trí kinh đô cũ về phía nam khoảng 60 km.

Đặc điểm
Sinhapura nằm gần thánh địa Mỹ Sơn, mặc dù từ trước đó Mỹ Sơn đã được người Chăm sử dụng làm thánh địa, nhưng mãi tới khi kinh đô chuyển về nam gần đó thì họ mới đẩy mạnh việc xây dựng đền tháp thờ phụng các vị thần của Ấn Độ giáo

Theo sách Tùy thư, Lưu Phương truyện nói về cuộc tấn công Sinhapura vào năm 605: Phương sang sông đến Khu Túc, vượt qua sáu dặm, trước và sau khi gặp giặc, mỗi lần đánh nhau đều bắt được giặc. Quân tiến đến sông Đại Duyên, quân giặc giữ chỗ nguy hiểm, Phương lại đánh phá được. Qua cột đồng Mã Viện đi về phía Nam 8 ngày, đến quốc đô Lâm Ấp. Vua Lâm Ấp là Phạn Chí bỏ thành chạy ra bể, Phương thu được miếu chủ ngôi vàng, phá hư cung thất của Lâm Ấp, khắc đá ghi công rồi về..

Đầu thế kỷ 20, các nhà khảo cổ người Pháp đã tìm ra được các di chỉ và di tích tại khu vực Trà Kiệu, Mỹ Sơn sau 13 thế kỷ bỏ phế và từ đây giới khoa học đã dần làm sáng tỏ về kinh đô Sinhapura và thánh địa Mỹ Sơn trong thời kỳ Lâm Ấp

Tham khảo

Văn hóa cổ Chăm Pa, Ngô Văn Doanh, Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc và các nguồn Tổng hợp khác

Xem thêm 
Kandapurpura
Virapura
Indrapura
Vijaya

S
Amaravati (Chăm Pa)
Thành Chăm Pa
Quận Cumberland, North Carolina

QuậnCumberland là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina.  Quận này thuộc Vùng đô thị Fayetteville, Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 302.963 người. Quận lỵ đóng ở Fayetteville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 658 dặm Anh vuông (1.705 km²), trong đó, 653 dặm Anh vuông (1.691 km²) là diện tích đất và 6 dặm Anh vuông (15 km²) trong tổng diện tích (0,87%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 11 xã: Beaver Dam, Black River, Carvers Creek, Cedar Creek, Cross Creek, Eastover, Gray's Creek, Manchester, Pearces Mill, Rockfish, và Seventy-First.

Các quận giáp ranh
Quận Harnett, Bắc Carolina - Bắc
Quận Sampson, Bắc Carolina - Đông
Quận Bladen, Bắc Carolina - Nam
Quận Robeson, Bắc Carolina - Tây nam
Quận Hoke, Bắc Carolina - Tây
Quận Moore, Bắc Carolina - Tây bắc

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 302.963 người, 107.358 hộ, và 77.619 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 464 người trên mỗi dặm Anh vuông (179/km²). Đã có 118.425 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 181 trên mỗi dặm Anh vuông (70/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 55,15% người da trắng, 34,90% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 1,55% người thổ dân châu Mỹ, 1,88% người gốc châu Á, 0,30% người các đảo Thái Bình Dương, 3,13% từ các chủng tộc khác, và 3,09% từ hai hay nhiều chủng tộc.  6,90% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.
Có 107.358 hộ trong đó có 39,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 52,90% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 15,50% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 27,70% là không gia đình. 22,40% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 5,90% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,65 còn quy mô trung bình của gia đình là 3,11,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 27,90% dưới độ tuổi 18, 13,70% từ 18 đến 24, 32,90% từ 25 đến 44, 17,80% từ 45 đến 64, và 7,70% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 30 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 102,30 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 101,90 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $37.466, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $41.459, Nam giới có thu nhập bình quân $28.308 so với mức thu nhập $22.379 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $17.376, Khoảng 10,40% gia đình và 12,80% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 16,80% những người có độ tuổi 18 và 13,70% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cumberland County government official website 
Cumberland County Schools
Cumberland County Business Council 

Quận của North Carolina
Khởi đầu năm 1754
Panduranga-Chăm Pa

Panduranga-Chăm Pa là tên gọi vương quốc Chăm Pa giai đoạn từ năm 1471-1697, khi phần lớn lãnh thổ miền Bắc đã rơi vào tay Đại Việt. Người Chăm chỉ còn lại tại khu vực mà ngày nay là Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. Mặc dù tên gọi Chiêm Thành vẫn chỉ chung vương quốc còn lại của người Chăm, nhưng các tư liệu của Trung Quốc và phương Tây lúc này chỉ còn nói tới vương quốc Panduranga-Chăm Pa khi trung tâm của họ đã dời về vùng Panduranga (địa khu).

Lịch sử
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, sau khi Lê Thánh Tông cho sáp nhập vùng đất phía bắc Chăm Pa thành đạo Quảng Nam. Một vị tướng của Chăm Pa là Bố Trì Trì lui về Phan Rang lên ngôi vua và cai quản phần lãnh thổ còn lại từ đèo Cả tới Bình Thuận với danh nghĩa là chư hầu của Đại Việt.

Năm 1579, Nguyễn Hoàng sai tướng là Lương Văn Chính tiến đánh nước Hoa Anh (Phú Yên) ngày nay.

Tới năm 1611, Nguyễn Hoàng trấn thủ xứ Đàng Trong tiếp tục tấn công Panduraga-Chăm Pa và sáp nhập vùng Phú Yên vào lãnh thổ Đàng Trong

Tới năm 1653, Nguyễn Phúc Tần tấn công và sáp nhập vùng Khánh Hòa vào lãnh thổ Đàng Trong

Năm 1594, một vị vua Chăm gửi đoàn hạm đội sang Malaysia giúp vương quốc Johor chống lại Bồ Đào Nha

Năm 1693, tướng Nguyễn Hữu Cảnh tiếp tục tấn công và sáp nhập vùng lãnh thổ còn lại là Ninh Thuận và Bình Thuận. Tuy nhiên do sự kháng cự của người Chăm đồng thời các chúa Nguyễn cũng muốn tập trung nguồn lực cho việc tấn công Campuchia nên đã rút lui và dành cho chính quyền người Chăm chế độ tự trị.

Thời kỳ 1697-1832

Các vị vua (từ 1471 - 1697)

Bố Trì Trì - Jayavarman Mafoungnan (1471-1494)
Po Kabih (1494-1530)
Po Krut Drak (1530-1536)
Po Maha Sarak (1536-1541)
Po Kunarai (1541-1553)
Po At (1553-1579)
Po Klong Halau (1579-1603)
Po Nit (1603-1613)
Po Chai Paran (1613-1618), em vua Po Nit - sau khi bị mất vùng Phú Yên, đã dời kinh đô Bal Cau ở Phan Rang về phía nam ở Phan Rí (Panrik), kinh đô mới có tên là Bal Canar. Bal Canar cũng là kinh đô cuối cùng của Chăm Pa chấm dứt vai trò vào năm 1832
Po Ehklan (1618-1622)
Po Po Klong Menai - Mahataha (1622-1627), cướp ngôi từ Po Ehklan
Po Rome (1627-1651), con rể của Po Mahataha, sau bị nhà Nguyễn bắt đem về và chết ở Phú Xuân sau trận chiến vào năm 1651
Po Nraup (1651-1653) – Bà Tấm
Po Thot (1653-1659), lúc này Chăm Pa mất thêm vùng Khánh Hòa, chỉ còn lại Ninh Thuận và Bình Thuận
Po Sout (1659-1692) - Bà Tranh, bị bắt đưa về Phú Xuân sau trận chiến với nhà Nguyễn năm 1692 và chết năm 1694

Xem thêm
Hoa Anh 
Lâm Ấp
Hoàn Vương
Chiêm Thành
Thuận Thành trấn

Chú thích

Tham khảo
Đại Nam thực lục tiền biên và các tài liệu tổng hợp khác

Panduranga
Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Death Cab for Cutie

Death Cab for Cutie (còn được viết tắt là DCFC) là một ban nhạc Rock chơi theo thể loại Indie Rock được thành lập tại Bellingham, Washington vào năm 1997. Các thành viên của ban nhạc gồm có: Benjamin Gibbard (ca sĩ chính, ghi-ta), Chris Walla (ghi-ta), Nick Hammer (bass) và Jason McGerr (trống). Benjamin Gibbard đã đặt tên cho ban nhạc dựa theo tên của một ca khúc được sáng tác bởi Neil Innes và Vivian Stanshall.

Album đầu của Death Cab For Cutie - album You Can Play These Songs with Chords được phát hành demo sau đó DCFC đã hợp tác với hãng thu âm Barsuk. Lúc này Gibbard quyết định muốn mở rộng ban nhạc và bắt đầu tuyển các thành viên. Death Cab For Cutie đã phát hành được 6 album trong phòng thu. Album mới nhất của ban nhạc - album Narrow Stairs được phát hành vào tháng 5 năm 2008.

Tiểu sử

Những năm đầu 
Death Cab for Cutie được thành lập từ một dự án biểu diễn solo của ca sĩ Benjamin Gibbard khi anh còn là tay chơi ghi-ta cho ban nhạc Pinwheel. Dưới cái tên Death Cab for Cutie, Gibbard đã phát hành một băng cát-sét với tựa đề You Can Play These Songs with Chords và đã thực sự gây bất ngờ. Sau đó Gibbard quyết định thành lập một ban nhạc với tên là Death Cab for Cutie. Gibbard đã mời Chris Walla (người đã hợp tác cùng Gibbard ở album You Can Play These Songs with Chords) vào chơi ghi-ta, Nick Harmer chơi ghi-ta bass, Nathan Good chơi trống gia nhập ban nhạc. Death Cab for Cutie được chính thức thành lập tại Bellingham, Washington.

Hợp tác với hãng thu âm Atlantic 
Vào tháng 11 năm 2004, Death Cab for Cutie ký hợp đồng với hãng thu âm Atlantic sau khi chấm dứt hợp đồng với hãng thu âm Barsuk.

Hai single mà Death Cab for Cutie phát hành sau khi ký hợp đồng với Atlantic Records là "Soul Meets Body" và "Crooked Teeth". Album Plans dược phát hành vào tháng 8 năm 2005. Album Plans đã được đánh giá cao từ giới phê bình cùng sự đón nhận của fan hâm mộ, thậm chí album còn được đề cử giải Grammy dành cho album Rock Alternative của năm 2005. Album đã liên tục có mặt trong bảng xếp hạng của Billboard trong 47 tuần liên tiếp và đã nhận được danh hiệu đĩa bạch kim vào tháng 5 năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Website chính thức
 
 
Death Cab Interview Dave Owen AAA/I Cant Breathe Media

Ban nhạc thập niên 1990
Ban nhạc thập niên 2000
Nghệ sĩ của Atlantic Records
Ban nhạc thành lập năm 1997
Nghệ sĩ của Sub Pop
Chủ nghĩa rút gọn

Chủ nghĩa rút gọn (tiếng Anh: reductionism) có nghĩa là cách tiếp cận để hiểu bản chất của những thứ phức tạp bằng cách rút gọn chúng thành tác động qua lại giữa các phần cấu tạo nên chúng, hoặc thành các thứ đơn giản và cơ bản hơn. Chủ nghĩa rút gọn cũng có nghĩa là luận điểm triết học cho rằng một hệ thống phức tạp là tổng hợp tất cả các phần của nó, và một báo cáo về hệ thống có thể được thu gọn thành các báo cáo của từng thành phần. Điều này áp dụng cho các đối tượng, hiện tượng, lời giải thích, các học thuyết, và các giá trị.

Đọc thêm 
 Dawkins, R. (1976) The Selfish Gene. Oxford University Press; 2nd edition, tháng 12 năm 1989 ISBN 0-19-217773-7.
 Descartes (1637) Discourses Part V 
 Dupre, J. (1993) The Disorder of Things. Harvard University Press.
 Jones, Richard H. Reductionism: Analysis and the Fullness of Reality. Bucknell University Press. (For the general reader.) 
 Nagel, E. (1961) The Structure of Science. New York. 
 Ruse, M. (1988) Philosophy of Biology. Albany, NY. 
 Dennett, Daniel. (1995) Darwin's Dangerous Idea. Simon & Schuster. ISBN 0-684-82471-X.
 Fritjof Capra. (1982) The Turning Point. 
 Alexander Rosenberg (2006) Darwinian Reductionism or How to Stop Worrying and Love Molecular Biology. University of Chicago Press.
 Steven Pinker (2002) The Blank Slate: The Modern Denial of Human Nature. Viking Penguin.
 Steven Weinberg (2002) describes what he terms the culture war among physicists in his review of A New Kind of Science
 Eric Scerri The reduction of chemistry to physics has become a central aspect of the philosophy of chemistry. See several articles by this author.
 Lopez, F. Il pensiero olistico di Ippocrate. Riduzionismo, antiriduzionismo, scienza della complessità nel trattato sull'Antica Medicina, vol. IIA, Ed. Pubblisfera, Cosenza Italy 2008

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Ingo Brigandt and Alan Love, "Reductionism in Biology", in: The Stanford Encyclopedia of Philosophy.
John Dupré: The Disunity of Science, an interview at the Galilean Library covering criticisms of reductionism.

Chủ nghĩa rút gọn
Lý thuyết xã hội học
Nhận thức
Triết học phân tích
Lý thuyết siêu hình
Nhận thức luận của khoa học
Nguyên lý đột sinh
Lý thuyết nhận thức luận
Siêu lý thuyết khoa học
Đồng phân cis-trans

Trong hóa hữu cơ, đồng phân cis-trans hay đồng phân hình học là một dạng của đồng phân lập thể  miêu tả các hợp chất có liên kết bị hạn chế quay, trong đó hai loại quan trọng nhất là đồng phân chứa liên kết đôi và đồng phân dạng vòng. Các hợp chất này không quay mặt phẳng của ánh sáng phân cực (trừ khi chúng chứa trung tâm bất đối xứng) và tính chất của các đồng phân không giống nhau. Đồng phân cis và trans xuất hiện trong các phân tử hữu cơ và trong các tổ hợp sắp xếp vô cơ.

Thuật ngữ cis và trans bắt nguồn từ tiếng Latinh, trong đó cis có nghĩa là "trên cùng một phía" và trans có nghĩa là "trên phía khác" hay "đối diện". Thuật ngữ "đồng phân hình học" là một từ đồng nghĩa cũ của "đồng phân cis-trans".

Tính chất vật lý 

Nhiệt độ sôi của đồng phân cis cao vì 2 nhóm thế ở cùng phía với nhau (so với nối đôi) làm phân tử phân cực. Do đó lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân cis lớn hơn lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân trans (momen lưỡng cực = 0 vì sự phân cực của 2 nhóm thế ở hai phía liên kết đôi triệt tiêu nhau).

Nhiệt độ nóng chảy của đồng phân trans cao hơn đồng phân cis vì trong tinh thể, ngoài tương tác qua lại giữa các phân tử chúng ta còn phải xem xét tới mức độ sắp xếp khít giữa các phân tử với nhau. Đồng phân cis có dạng chữ U nên các phân tử sẽ khó xếp khít lại với nhau hơn so với đồng phân trans có dạng thẳng.

Phân loại 
Đồng phân cis – trans cũng có thể xảy ra với các liên kết đôi khác, chẳng hạn như C=N, N=N, hoặc thậm chí C=S mặc dù trong những trường hợp này chỉ có hai hoặc ba nhóm thế được kết nối với các nguyên tử có liên kết đôi. Trong trường hợp này, danh pháp syn- (có nghĩa là cùng phía, tương tự như cis) và anti- (có nghĩa là khác phía, tương tự như trans) được sử dụng. Trong trường hợp của aldoxime, vị trí không gian của H (không phải gốc R) và nhóm –OH để gọi tên đồng phân syn- hay anti-.

Danh pháp cis – trans không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp E–Z. Danh pháp E–Z bao trùm cả danh pháp cis – trans cũng như danh pháp syn – anti và được áp dụng phổ biến khi hai hệ danh pháp trên không dùng được trong một số trường hợp.

Tham khảo

Đồng phân
Hướng
Hóa học lập thể
Danh pháp hóa học
Ernest Constans

Jean Antoine Ernest Constans (1833-1913) là một chính trị gia người Pháp, toàn quyền Đông Dương đầu tiên của Pháp trong giai đoạn 1887-1888.

Ernest Constans sinh tại Béziers (Hérault) ngày 3 tháng 5 năm 1833 và qua đời tại Paris ngày 7 tháng 4 năm 1913. Ông được chôn cất ở nghĩa trang St Croix (Aveyron).

Ernest Constans làm giáo sư luật tại Đại học Toulouse trước khi được bầu làm nghị sĩ vùng Haute-Garonne vào năm 1876. Tái đắc cử tháng 10 năm 1877, sau đó, ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng nội vụ trong chính phủ của Charles de Freycinet (từ ngày 17 tháng 5 năm 1880 đến ngày 14 tháng 11 năm 1881).

Từ 16 tháng 11 năm 1887 đến tháng 4 năm 1888, Constans được bổ nhiệm làm toàn quyền đầu tiên ở Đông Dương thuộc Pháp.

Ngày 22 tháng 2 năm 1889, ông được chọn làm bộ trưởng nội vụ trong chính phủ của Pierre Tirard. Ngày 27 tháng 12 năm 1898, Constans được bổ nhiệm làm đại sứ Pháp tại Constantinople, Thổ Nhĩ Kỳ, vị trí mà ông giữ cho đến tháng 6 năm 1909.

Tham khảo

Sinh năm 1883
Mất năm 1913
Chính khách Pháp
Toàn quyền Đông Dương
Sinh năm 1833
Người từ Béziers
Thống đốc Nam Kỳ
Quận Alexander, North Carolina

Quận Alexander là một quận nằm ở tiểu bang North Carolina. Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 33.603 người. Quận lỵ đóng ở Taylorsville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 263 dặm Anh vuông (682 km²), trong đó, 260 dặm Anh vuông (674 km²) là diện tích đất và 3 dặm Anh vuông (8 km²) trong tổng diện tích (1,12%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 8 xã: Bethelehem, Ellendale, Gwaltney, Little River, Sugar Loaf, Taylorsville, Wittenburg, và Stony Point.

Các quận giáp ranh
Quận Wilkes, Bắc Carolina - Bắc
Quận Iredell, Bắc Carolina - Đông
Quận Catawba, Bắc Carolina - Nam
Quận Caldwell, Bắc Carolina - Tây

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 33.603 người, 13.137 hộ, và 9,747 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 129 người trên mỗi dặm Anh vuông (50/km²). Đã có 14.098 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 54 trên mỗi dặm Anh vuông (21/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 92,00% người da trắng, 4,63% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,15% người thổ dân châu Mỹ, 1,04% người gốc châu Á, 1,34% từ các chủng tộc khác, và 0,84% từ hai hay nhiều chủng tộc. 2,50% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 13,137 hộ trong đó có 32,80% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 60,50% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 9,40% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 25,80% là không gia đình. 21,90% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 8,40% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Quy mô trung bình của hộ là 2,54 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,95,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 24,50% dưới độ tuổi 18, 7,90% từ 18 đến 24, 31,10% từ 25 đến 44, 24,60% từ 45 đến 64, và 11,90% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Độ tuổi trung bình là 37 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 99,40 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 96,70 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $38.684, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $45.691, Nam giới có thu nhập bình quân $29.857 so với mức thu nhập $21.868 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $18.507, Khoảng 5,90% gia đình và 8,50% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 10,20% những người có độ tuổi 18 và 14,60% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Các thành phố và Thị trấn
Taylorsville

Tham khảo

Liên kết ngoài

Alexander County government official website 

Quận của North Carolina
Quận Burke, North Carolina

Quận Burke là một quận nằm ở bang Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 89,148 người. Quận lỵ đóng ở Morganton.

Địa lý 
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 515 dặm Anh vuông (1.334 km²), trong đó, 507 dặm Anh vuông (1.312 km²) là diện tích đất và 8 dặm Anh vuông (21 km²) trong tổng diện tích (1,59%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn 
Quận được chia thành 13 thị trấn: Drexel, Icard, Jonas Ridge, Linville, Lovelady, Lower Creek, Lower Fork, Morganton, Quaker Meadows, Silver Creek, Smoky Creek, Upper Creek, Upper Fork and Valdese.

Các quận giáp ranh 
 Quận Avery, Bắc Carolina - Tây bắc
 Quận Caldwell, Bắc Carolina - Bắc
 Quận Catawba, Bắc Carolina - Đông
 Quận Cleveland, Bắc Carolina - Nam-Đông nam
 Quận McDowell, Bắc Carolina - Tây
 Quận Rutherford, Bắc Carolina - Nam-Tây nam

Các khu bảo tồn quốc gia 
 Blue Ridge Parkway (một phần)
 Rừng quốc gia Pisgah (một phần)

Thông tin nhân khẩu 

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 89.148 người, 34.528 hộ, và 24.342 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 176 người trên mỗi dặm Anh vuông (68/km²). Đã có 37.427 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 74 trên mỗi dặm Anh vuông (29/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 86,01% người da trắng, 6,71% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,30% người thổ dân châu Mỹ, 3,48% người gốc châu Á, 0,21% người các đảo Thái Bình Dương, 2,17% từ các chủng tộc khác, và 1,11% từ hai hay nhiều chủng tộc.  3,57% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 34.528 hộ trong đó có 31,00% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 54,90% là các cặp kết hôn sinh sống với nhau, 11,00% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 29,50% là không gia đình. 25,50% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 9,90% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,48 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,94,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 24,00% dưới độ tuổi 18, 8,90% từ 18 đến 24, 29,60% từ 25 đến 44, 24,00% từ 45 đến 64, và 13,40% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 37 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 100,00 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 97,70 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $35.629, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $42.114, Nam giới có thu nhập bình quân $27.591 so với mức thu nhập $21.993 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $17.397, Khoảng 8,00% gia đình và 10,70% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 13,60% những người có độ tuổi 18 và 12,50% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị xã 
 Connelly Springs
 Drexel
 Glen Alpine
 Hildebran
 Morganton
 Rhodhiss
 Rutherford College
 Valdese

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Burke County government official website 

Quận của North Carolina
Quận của Appalachia
Lỗ giữa

Lỗ giữa (còn gọi là lỗ Magendie) có nhiệm vụ thông thương dịch não tủy từ não thất tư đến khoang dưới nhện bao bên ngoài. Ngoài ra còn có hai lỗ bên (lỗ Luschka), một bên phải và một bên trái cũng là nơi thông thương dịch não tủy.

Đặt tên theo người phát hiện
Lỗ Magendie được đặt theo tên của François Magendie, là người đầu tiên miêu tả cấu trúc này.

Tham khảo

 Netter, Frank H. (1989) Atlas of Human Anatomy. Summit, NJ: Ciba-Geigy Corporation.
 Williams, Peter L.; Warwick, Roger; Dyson, Mary; & Bannister, Lawrence H. (1989) Gray's Anatomy (37th ed.). New York: Churchill Livingstone.

Liên kết ngoài

Hệ thần kinh trung ương
Hệ não thất
Akitsu Maru (tàu sân bay Nhật)

Akitsu Maru (tiếng Nhật: あきつ丸) là một tàu sân bay hộ tống được Lục quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Một số nguồn cho là Akitsu Maru và con tàu chị em Nigitsu Maru là những tàu tấn công đổ bộ đầu tiên trên thế giới. Nó bị tàu ngầm Mỹ Queenfish (SS-393) đánh chìm vào ngày 15 tháng 11 năm 1944.

Thiết kế và chế tạo 
Akitsu Maru là một tàu biển chở khách được Lục quân Đế quốc Nhật Bản trưng dụng trước khi hoàn tất. Con tàu được trang bị một sàn cất cánh bên trên thân tàu, nhưng không có hầm chứa, nên máy bay được cất giữ bên dưới trên sàn tàu chính. Máy bay có thể cất cánh từ con tàu nhưng không thể hạ cánh do không có các thiết bị hỗ trợ hạ cánh phù hợp; và đó là tình trạng chung của mọi con tàu sân bay của Lục quân. Trong hoạt động thực tế, nó cùng với tàu chị em Nigitsu Maru là những tàu vận chuyển máy bay. Có nguồn cho rằng con tàu còn hoạt động những chiếc máy bay tự cất cánh autogiro. Vai trò được dự định của Akitsu Maru là hỗ trợ trên không cho các chiến dịch đổ bộ.

Lịch sử hoạt động 
Vào ngày 18 tháng 11 năm 1943, trong khi di chuyển cùng tàu khu trục phóng lôi Tomazuru, Akitsu Maru bị tàu ngầm Mỹ Crevalle (SS-291) phóng ngư lôi tấn công ở lối ra vào vịnh Manila. Crevalle đã báo cáo nhầm là Akitsu Maru đã bị đánh chìm. Thực ra Akitsu Maru chỉ bị tàu ngầm Queenfish (SS-393) đánh chìm vào ngày 15 tháng 11 năm 1944.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục 

Tàu sân bay hộ tống của Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Tàu thủy năm 1941
Phát minh của Nhật Bản
Kumano Maru (tàu sân bay Nhật)

Kumano Maru là một tàu đổ bộ có sàn đáp (một dạng ban đầu của tàu tấn công đổ bộ) được chế tạo cho Lục quân Đế quốc Nhật Bản trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Được hạ thủy và đưa ra hoạt động vào đầu năm 1945, con tàu không có hoạt động nào đáng kể cho đến khi chiến tranh kết thúc.

Thiết kế và chế tạo 
Kumano Maru được đặt lườn như một tàu hàng Kiểu M tại xưởng tàu của hãng Hitachi Shipbuilding tại Innoshima, một xưởng tàu thương mại cũng đồng thời chế tạo tàu quét mìn và tàu ngầm. Con tàu được Lục quân Nhật trưng dụng đang khi chế tạo, được cải biến thành một tàu đổ bộ, và được xếp loại như tàu đổ bộ Kiểu B. Nó có thể mang theo cho đến 12 xuồng đổ bộ kích cỡ 17 m (56 ft) và 13 chiếc 14 m (46 ft) trong khoang chứa. Chúng được thả xuống nước nhờ những đường ray qua hai cửa lớn phía đuôi tàu.

Con tàu còn được thiết kế để chở từ 8 đến 37 máy bay, tùy theo kích cỡ của chúng và số xuồng đổ bộ đang có trên tàu. Một sàn cất cánh kích thước 110 × 21,3 m (360 × 70 ft) được chế tạo bên trên sàn tàu chính cùng với một thang nâng, cho phép máy bay chứa bên dưới có thể cất cánh rồi bay đến các sân bay trên bờ. Sàn máy bay không đủ rộng để có thể cho phép máy bay hạ cánh. Ống khói của con tàu được bố trí bên mạn phải và được dẫn ngang ra phía ngoài giúp cho sàn máy bay được thông thoáng.

Lịch sử hoạt động 
Kumano Maru được hạ thủy vào ngày 28 tháng 1 năm 1945 và hoàn tất vào ngày 31 tháng 3 cùng năm, trước khi lực lượng Hoa Kỳ đổ bộ lên Okinawa. Con tàu đã không được sử dụng trong các hoạt động tác chiến.

Kumano Maru sống sót qua cuộc chiến tranh, và đã được sử dụng cho đến năm 1947 để hồi hương lực lượng Nhật Bản ở nước ngoài. Sau đó, nó được bán cho sở hữu tư nhân và được cải biến thành một tàu buôn thông thường.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục 

Tàu sân bay hộ tống của Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Tàu thủy năm 1945
Shimane Maru (lớp tàu sân bay)

Lớp tàu sân bay Shimane Maru gồm những tàu sân bay hộ tống mà Lục quân Đế quốc Nhật Bản dự định đưa ra hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế và chế tạo 
Lớp tàu này bao gồm hai chiếc tàu chở dầu được Lục quân Nhật Bản cải biến một cách tối thiểu thành tàu sân bay hộ tống nhằn cung cấp sự bảo vệ trên không tối thiểu cho các đoàn tàu vận tải. Việc cải biến bao gồm trang bị một sàn đáp suốt chiều dài con tàu, một sàn chứa nhỏ và một thang nâng duy nhất; trong khi không có đảo cấu trúc thượng tầng hay máy phóng. Thay đổi duy nhất khác là ống thoát khí của nồi hơi được dẫn ra phía sau bên mạn phải.

Người ta đã cân nhắc đến việc cải biến thêm bốn chiếc tàu nữa, nhưng đã không được thực hiện. Những chiếc trong lớp hoạt động dưới sự chỉ huy của Lục quân, chở theo máy bay của Lục quân. Cho dù cả hai chiếc đã được hạ thủy, chỉ có một chiếc hoàn tất, và không có chiếc nào thực sự được bố trí hoạt động trước khi bị phá hủy.

Lịch sử hoạt động 
Cả hai chiếc trong lớp đều được chế tạo bởi Kawasaki. Shimane Maru được hoàn tất vào ngày 28 tháng 2 năm 1945, nhưng sau đó bị máy bay Anh đánh hỏng ngày 24 tháng 7 năm 1945. Otakisan Maru được hạ thủy ngày 14 tháng 1 năm 1945, nhưng chỉ mới hoàn tất được 70% khi nó trôi vào một bãi mìn và bị đánh chìm ngày 25 tháng 8 năm 1945. Cả hai chiếc đều bị tháo dỡ vào năm 1948.

Những chiếc trong lớp

Tham khảo 

Shimane Maru Aircraft Carrier from Hazegray.Org 
Shimane Maru Aircraft Carrier from Voodoo-world.cz
Shimane-Maru type merchant carriers from Nifty.com

Lớp tàu sân bay

Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II