Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Mường Toong

Mường Toong là một xã thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Mường Toong có vị trí địa lý:
Phía bắc và phía đông giáp tỉnh Lai Châu.
Phía nam giáp xã Nậm Kè.
Phía tây giáp xã Mường Nhé.

Hành chính 
Xã Mường Toong được chia thành 24 bản: Cây Sặt, Đoàn Kết, Huổi Cắn, Huổi Đanh, Huổi Lanh, Huổi Lếch, Huổi Pinh, Mường Toong 1, Mường Toong 2, Mường Toong 3, Mường Toong 6, Mường Toong 7, Nậm Hà, Nậm Hính 1, Nậm Hính 2, Nậm Mỳ 1, Nậm Mỳ 2, Nậm Pan, Nậm Pan 2, Nậm Xả, Ngã Ba, Pa Tết, Tà Hàng, Yên.

Lịch sử 
Ngày 14 tháng 1 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 08/2002/NĐ-CP về việc chuyển xã Mường Toong thuộc huyện Mường Tè về huyện Mường Nhé mới thành lập quản lý.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH11 về việc chuyển xã Mường Toong thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Lai Châu về tỉnh Điện Biên mới thành lập quản lý.

Ngày 21 tháng 3 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 27/2006/NĐ-CP về việc:
Thành lập xã Quảng Lâm trên cơ sở 23.512,44 ha diện tích tự nhiên và 3.093 nhân khẩu của xã Mường Toong.
Thành lập xã Nậm Kè trên cơ sở 22.313,78 ha diện tích tự nhiên và 4.296 nhân khẩu của xã Mường Toong.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Mường Toong còn lại 23.177,78 ha diện tích tự nhiên và 3.599 nhân khẩu.

Ngày 25 tháng 8 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/NQ-CP về việc thành lập xã Huổi Lếch trên cơ sở điều chỉnh 11.698,63 ha diện tích tự nhiên và 1.995 nhân khẩu của xã Mường Toong.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1661/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Điện Biên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Huổi Lếch và xã Mường Toong thành xã mới có tên gọi là xã Mường Toong.

Chú thích

Tham khảo
Nà Hỳ

Nà Hỳ là một xã thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Nà Hỳ có vị trí địa lý:

 Phía bắc giáp xã Quảng Lâm và xã Mường Chà.
 Phía nam giáp xã Nà Bủng.
 Phía đông và phía tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Hành chính 
Xã Nà Hỳ được chia thành 30 bản - nhóm, gồm 29 bản: Huổi Cơ Dạo, Huổi Cơ Mông, Huổi Đáp, Huổi Hâu, Huổi Hoi, Huổi Lụ 1, Huổi Lụ 2, Huổi Lụ 3, Huổi Sang, Lai Khoang, Nà Hỳ 1, Nà Hỳ 2, Nà Hỳ 3, Nà Khoa, Nậm Chua 1, Nậm Chua 2, Nậm Chua 3, Nậm Chua 4, Nậm Chua 5, Nậm Ngà 1, Nậm Ngà 2, Nậm Nhừ 1, Nậm Nhừ 2, Nậm Nhừ 3, Nậm Nhừ Con, Nậm Pồ Con, Phiêng Ngúa, Sam Lang, Sín Chải và nhóm Chăn Nuôi.

Lịch sử 
Ngày 18 tháng 8 năm 2000, Chính phủ ban hành Nghị định số 35/2000/NĐ-CP về việc thành lập xã Nà Hỳ thuộc huyện Mường Lay trên cơ sở 44.284 ha diện tích tự nhiên và 10.441 nhân khẩu của xã Chà Cang.

Ngày 14 tháng 1 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 08/2002/NĐ-CP về việc chuyển xã Nà Hỳ thuộc huyện Mường Lay về huyện Mường Nhé mới thành lập quản lý.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH11 về việc chuyển xã Nà Hỳ thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Lai Châu về tỉnh Điện Biên mới thành lập quản lý.

Ngày 21 tháng 3 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 27/2006/NĐ-CP về việc:
Thành lập xã Nà Khoa trên cơ sở 12.691,49 ha diện tích tự nhiên và 4.531 nhân khẩu của xã Nà Hỳ.
Thành lập xã Nà Bủng trên cơ sở 16.402,78 ha diện tích tự nhiên và 5.072 nhân khẩu của xã Nà Hỳ.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Nà Hỳ còn lại 15.189,73 ha diện tích tự nhiên và 3.981 nhân khẩu.

Ngày 25 tháng 8 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/NQ-CP về việc:
Thành lập xã Nậm Chua trên cơ sở điều chỉnh 6.906,17 ha diện tích tự nhiên và 2.061 nhân khẩu của xã Nà Hỳ.
Chuyển xã Nà Hỳ thuộc huyện Mường Chà về huyện Nậm Pồ mới thành lập quản lý.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1661/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Điện Biên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Nà Khoa, Nậm Nhừ, Nậm Chua và Nà Hỳ thành xã mới có tên gọi là xã Nà Hỳ.

Chú thích

Tham khảo 

Xã, phường biên giới Việt Nam – Lào
Mường Nhé (xã)

Mường Nhé là một xã thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

Địa lý 
Xã Mường Nhé có vị trí địa lý:
Phía tây bắc giáp xã Sín Thầu.
Phía tây nam giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Phía đông bắc giáp tỉnh Lai Châu.
Phía đông nam giáp xã Mường Toong và xã Nậm Kè.

Hành chính 
Xã Mường Nhé được chia thành 42 tổ dân cư - bản, gồm 3 tổ dân cư: 1, 2, 3 và 39 bản: Cây Sổ, Co Lót, Co Lót 1, Đoàn Kết, Hua Sin, Huổi Ban, Huổi Cấu, Huổi Chạ 1, Huổi Chạ 2, Huổi Cọ, Huổi Lúm, Húi To, Húi To 1, Húi To 2, Mường Nhé, Mường Nhé 1, Mường Nhé 2, Mường Nhé Mới, Nà Pán, Nậm Khum, Nậm Là, Nậm Là 2, Nậm Pắc, Nậm Pố 1, Nậm Pố 2, Nậm Pố 3, Nậm Pố 4, Nậm San 1, Nậm San 2, Nậm Sin, Nậm Vì, Nậm Vì 1, Pá Lùng, Phiêng Kham, Si Ma 2, Tân Phong, Vang Hồ, Xà Quế, Xi Ma.

Lịch sử 
Ngày 14 tháng 1 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 08/2002/NĐ-CP về việc chuyển xã Mường Nhé thuộc huyện Mường Tè về huyện Mường Nhé mới thành lập quản lý.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH11 về việc chuyển xã Mường Nhé thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Lai Châu về tỉnh Điện Biên mới thành lập quản lý.

Ngày 16 tháng 4 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/NĐ-CP về việc thành lập xã Nậm Vì trên cơ sở điều chỉnh 6.237,19 ha diện tích tự nhiên và 1.951 nhân khẩu của xã Mường Nhé.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1661/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Điện Biên năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Nậm Vì, Chung Chải và Mường Nhé thành xã mới có tên gọi là xã Mường Nhé.

Chú thích

Tham khảo 

Xã, phường biên giới Việt Nam – Lào
William Fichtner

William Edward Fichtner (sinh ngày 27 tháng 11 năm 1956) là một diễn viên người Mỹ. Ông được biết đến với vai trò Cảnh sát trưởng Tom Underlay trong phim Invasion, như Alexander Mahone trong phim Vượt ngục và như Ken Rosenberg trong video game Grand Theft Auto: Vice City và Grand Theft Auto: San Andreas.

Cuộc sống cá nhân 

Fichtner được sinh ra tại căn cứ không quân Mitchel ở East Meadow, New York, và lớn lên ở Cheektowaga, New York, là con trai của Patricia A. (nhũ Steitz) và William E. Fichtner.

Sự nghiệp 
Fichtner bắt đầu sự nghiệp diễn xuất bằng vai diễn Josh Snyder trong As the World Turns vào năm 1987. Các phim William Fichtner đóng bao gồm Contact, Heat, Armageddon, Go, Equilibrium, Black Hawk Down, The Perfect Storm, The Longest Yard, Crash, Ultraviolet và The Dark Knight.

Fichtner lồng tiếng cho nhân vật Ken Rosenberg trong trò chơi video Grand Theft Auto: Vice City và Grand Theft Auto: San Andreas; năm 2011, ông nhận lồng tiếng cho nhân vật Sandman trong game Call of Duty: Modern Warfare 3. Từ năm 2005 đến năm 2006, Fichtner cũng đóng vai chính trong bộ phim khoa học viễn tưởng Invasion trong vai Cảnh sát trưởng Tom Underlay. Sau khi phim Invasion hết, Fichtner được chọn vào vai Đặc vụ Alexander Mahone trong phần hai, phần ba và phần bốn (2006-2009) phim Vượt ngục. Cuối năm đó, William cũng nhận Giải Sao Thổ cho nam diễn viên chính truyền hình xuất sắc nhất.

Bộ phim mới nhất William tham gia là phim hài tâm lý Date Night, bộ phim này đã được khởi chiếu tại Việt Nam với tựa đề Đêm hẹn nhớ đời.

Năm 2011, Fichtner sẽ tỏa sáng trong phim Patrick Lussier's Drive Angry.

Các vai diễn phim điện ảnh và phim truyền hình

Liên kết ngoài 

 
 
 William Fichtner at the official Contact movie website
 Random Roles trên Onion A.V. Club
 Fichtner Firsthand  Yahoo Group

Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Sinh năm 1956
Người Mỹ gốc Đức
Nam diễn viên đến từ New York
Người giành giải thưởng của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh cho Dàn diễn viên nổi bật
Nga An

Nga An là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Nga Điền, Nga Phú và Nga An, xã Nga An chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý 

Xã Nga An nằm ở cực đông bắc vùng đồng bằng Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông và phía bắc giáp tỉnh Ninh Bình
 Phía tây giáp các xã Ba Đình, Hồ Vương
 Phía nam giáp các xã Hồ Vương, Tân Tiến.

Xã Nga An có diện tích tự nhiên 28,10 km², quy mô dân số năm 2024 là 24.950 người, mật độ dân số đạt 888 người/km².

Sông Càn chảy qua địa bàn xã. Xã là địa phương có quốc lộ 10 đi qua.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Nga Sơn bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Nga An được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 3 xã Nga Điền, Nga Phú, Nga An. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã cũ:

Xã Nga An trước 16/6/2025 
Năm 1973, một số phần diện tích và dân số xã Nga Phú được sáp nhập vào xã Nga An.

Năm 1977, huyện Nga Sơn sáp nhập với huyện Hà Trung thành huyện Trung Sơn, xã Nga An thuộc huyện Trung Sơn. Năm 1982 huyện Trung Sơn chia tách thành hai huyện như cũ, xã Nga An lại thuộc huyện Nga Sơn.

Hành chính 
Xã Nga An có 27 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn:

Con người 
Một số nhân vật danh tiếng có gốc gác xã Nga Điền (cũ) như:
 Anh Bằng, nhạc sĩ, người sáng lập ra Trung tâm Asia
 Nguyễn Tiến Hưng, giáo sư trường Đại học Harvard
 Trần Kim Tuyến.

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích
Tai Phong

Tai Phong là một ban nhạc Progressive rock Pháp được hình thành bởi Khánh Mai (guitar, hát chính) và Tài Sinh (bass, guitar, keyboard và hát), hai anh em gốc Việt Nam, vào năm 1975. Sau đó, ban nhạc có sự tham gia của Jean-Alain Gardet (keyboards), Stephan Caussarieu (trống, bộ gõ) và Jean-Jacques Goldman (guitar, violon và hát). Jean-Jacques Goldman sau này nổi lên như một nhạc sĩ đa năng và đoạt giải thưởng Grammy

Họ phát hành ba album giữa năm 1975 và 1979: Tài Phong (1975), Windows (1976) và Last Flight (1979). Sister Jane, đĩa đơn đầu tiên trích từ album đầu tiên của họ, đã trở thành hit.

Ban nhạc tái hợp vào năm 2000 với Khanh Mai và Stephan Caussarieu. Họ có sự tham gia của Hervé Acosta (giọng hát) và Angelo Zarzuelo (keyboard).

Dĩa hát 
 1975: Taï Phong
 1976: Windows
 1979: Last Flight
 2000: Sun
 2013: The Return of Samurai

Tham khảo
 Ludovic Lorenzi, Taï Phong: l'aventure continue, éd. Lorenzi, 2007. (ISBN 978-2-9528789-0-6)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official website
 Album reviews
 Sao nhạc Việt tỏa sáng ở trời tây

Ban nhạc thập niên 1970
Ban nhạc Pháp
Ban nhạc rock
Ca sĩ gốc Việt
Danh sách trường trung học phổ thông tại Bà Rịa – Vũng Tàu

Dưới đây là danh sách các trường trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Danh sách bao gồm các trường công lập và trường tư thục.

Danh sách

Thống kê 
Toàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sáp nhập) có 35 trường THPT, phân bố như sau:
 Thành phố Vũng Tàu: 10 trường
 Thành phố Bà Rịa: 4 trường
 Thị xã Phú Mỹ: 3 trường
 Huyện Long Điền: 4 trường (trong đó Thị trấn Long Điền có 2 trường: THPT Trần Văn Quan và THPT Trần Quang Khải)
 Huyện Đất Đỏ: 2 trường
 Huyện Côn Đảo: 1 trường
 Huyện Châu Đức: 6 trường (trong đó Thị trấn Ngãi Giao có 3 trường: THPT Nguyễn Du, THPT Nguyễn Trãi và THPT Dân tộc Nội trú)
 Huyện Xuyên Mộc: 5 trường (trong đó Thị trấn Phước Bửu có 2 trường: THPT Xuyên Mộc và THPT Phước Bửu)

Xem thêm

Chú thích 

Bà Rịa – Vũng Tàu
Trường trung học tại Bà Rịa – Vũng Tàu
LG-Ericsson

Vừa qua, Ericsson-hãng viễn thông hàng đầu, đã mua cổ phần của Nortel trong LG-Nortel và chính thức đổi tên thành LG-Ericsson vào ngày 01/07/2010. LG-Ericsson là công ty liên doanh giữa tập đoàn Ericsson ở Thụy Điển và LG Electronics ở Hàn Quốc. Liên doanh được thành lập năm 2005, chuyên thiết kế và sản xuất các thiết bị viễn thông, đồng thời cung cấp các giải pháp truyền thông tiên tiến cho các doanh nghiệp, các nhà khai thác mạng trên toàn thế giới nói chung và Hàn Quốc nói riêng. Công ty hiện có khoảng 1,500 nhân viên, doanh số đạt được năm 2009 gần 650 triệu USD.

Tháng 9/2012, LG-Ericsson chính thức đổi tên thành Ericsson-LG đánh dấu một trang mới cho sự phát triển của hãng.

Sản phẩm chính 

Dòng sản phẩm PBAX iPECS là một trong những sản phẩm chính của hãng Ericsson-LG, trong đó gồm có iPECS -MG, iPECS-LIK, iPECS-CM.

Công ty đã phát triển một loạt các điện thoại IP (MGCP, SIP, H.323), wireless và outposts như videophone (SIP) thích hợp với nhiều loại giải pháp khác nhau và ToIP IP Centrex cho thị trường doanh nghiệp.

Ngày 14/05/2007, công ty đã giới thiệu 3 sản phẩm mới cho truyền thông hợp nhất (Unified Communication),tương thích với Microsoft Office Communications Server 2007 và Microsoft Office Communicator 2007. Ví dụ: thiết bị đầu cuối IP Phone dòng 8540 của LG-Nortel dùng hệ điều hành Windows CE và Microsoft Office Communicator 2007. Bất cứ lúc nào, người sử dụng cũng có thể tra cứu lịch làm việc, email trên Outlook, ngoài ra còn biết được sự hiện diện của các cộng sự bằng điện thoại.

Tháng 8/2008, công ty đã chi 16 triệu USD tiền mặt để mua lại Novera Optics - công ty chuyên về phát triển các giải pháp cáp quang, cho việc mở rộng dịch vụ Ethernet tốc độ cao.

Bên cạnh đó, công ty cũng phát triển các dòng tổng đài tích hợp IP (IP PBX Hybrid), đáp ứng nhu cầu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tham khảo 

 Thông cáo báo chí 29/06/2010 " Ericsson mua lại cổ phần Nortel trong liên doanh LG-Nortel "
 iTWire " LG-Nortel trở thành LG-Ericsson  "
 Taume News 13/08/2008 " LG-Nortel mua lại Novera Optics "

Liên kết 
 Công ty Ericsson-LG

 VKX
Nortel
Ericsson
TOPIO Dio

TOPIO Dio là một robot phục vụ hình người do công ty TOSY sáng chế, ra mắt lần đầu vào năm 2010.

Với dáng vẻ thân thiện TOPIO Dio có thể phục vụ trong các nhà hàng, quán cafe, đồng thời TOPIO Dio cũng là một bartender pha chế cocktail tài năng. TOPIO Dio di chuyển bằng 3 bánh xe, có 28 bậc tự do, được trang bị camera, cảm biến phát hiện vật cản, có thể được điều khiển từ xa ở bất kỳ đâu. TOPIO Dio có kết cấu gọn nhẹ (125 cm, 45 kg) là robot dịch vụ thích hợp cho các nhà hàng, quán bar...

Lịch sử phát triển

Chi tiết kỹ thuật

Công nghệ 
 Điều khiển từ xa thông qua mạng Internet.
 Tái tạo không gian 3D thông qua hình ảnh thu được từ 2 camera.
 Xây dựng chuyển động 3D dựa trên phần mềm điều khiển.
 Xử lý nhận dạng hình ảnh cho trước.
 Phát hiện chướng ngại vật bằng cảm biến siêu âm.
 Khả năng di chuyển cân bằng trên 3 bánh xe đa hướng.

Xem thêm 
Danh sách sản phẩm của TOSY
TOPIO

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 TOSY official website - TOSY
 TOPIO official website  - TOSY

Robot
Robot hình người
Robot phục vụ
Let's Dance

"Let's Dance" là bài hát được trình bày bởi nhóm nhạc Five,là single đầu tiên được phát hành từ album studio thứ 3 và cũng là album cuối cùng của nhóm Kingsize vào năm 2001. Bài hát được đồng sáng tác bởi Richard Stannard, Julian Gallagher, Martin Harrington, Abs Breen, J Brown và Sean Conlon, đồng sản xuất bởi Stannard và Rowe. Video của bài hát là video cuối cùng nhóm ghi hình cùng nhau như một video cho single cuối cùng. Vị trí của single này trên bảng xếp hạng single của UK (UK Singles Chart)là no1, single này trở thành single no1 thứ ba của nhóm. Bài hát cũng đạt được những thành công đáng kể tại châu Âu, Úc, bắt đầu ở vị trí thứ 5 mặc dù sau đó bị trượt khỏi top 10 tại New Zealand.

Danh sách các track 
 UK CD1
 "Let's Dance" [Radio Edit] - 3:38
 "Sometimes" - 3:51
 "Let's Dance" [The Kinkyboy Mix] - 6:30
 "Let's Dance" [Video - The Director's Cut] - 5:17

 UK CD2
 "Let's Dance" [Radio Edit] - 3:38
 "Millenium Megamix" - 5:12
 "CD-Rom Interviews" - 10:00

Thứ hạng

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2001
Bài hát năm 2000
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn của RCA Records
Bài hát về khiêu vũ
Nga Sơn (xã)

Nga Sơn là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở thị trấn Nga Sơn và các xã Nga Yên, Nga Thanh, Nga Hiệp, Nga Thủy, xã Nga Sơn chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý 
Xã Nga Sơn nằm ở phía đông bắc vùng ven biển phía đông tỉnh Thanh Hóa, phía bắc cửa Lạch Sung, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Tân Tiến
 Phía bắc giáp các xã Hồ Vương, Ba Đình
 Phía tây giáp xã Nga Thắng
 Phía nam giáp xã Vạn Lộc qua sông Lèn và giáp vịnh Bắc Bộ.

Xã Nga Sơn có diện tích tự nhiên 27,14 km², quy mô dân số năm 2024 là 47.176 người, mật độ dân số đạt 1.738 người/km².

Xã là địa phương có quốc lộ 10 đi qua.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Nga Sơn bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Nga Sơn được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Nga Sơn và 4 xã: Nga Yên, Nga Thanh, Nga Hiệp, Nga Thủy. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Thị trấn Nga Sơn trước 16/6/2025 
Phần lớn địa bàn thị trấn Nga Sơn hiện nay trước đây là hai xã Nga Mỹ và Nga Hưng thuộc huyện Nga Sơn.

Ngày 23 tháng 12 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 188-HĐBT. Theo đó, thành lập thị trấn Nga Sơn, thị trấn huyện lỵ huyện Nga Sơn trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của hai xã Nga Mỹ và Nga Yên.

Đến năm 2018, thị trấn Nga Sơn có diện tích 1,11 km², dân số là 4.040 người, mật độ dân số đạt 3.640 người/km², gồm 6 tiểu khu: 1, 2, 3, 4, Ba Đình, Hưng Long. Xã Nga Mỹ có diện tích 3,66 km², dân số là 4.686 người, mật độ dân số đạt 1.280 người/km², gồm 8 thôn từ 1 đến 8. Xã Nga Hưng có diện tích 2,31 km², dân số là 3.474 người, mật độ dân số đạt 1.504 người/km², gồm 8 thôn từ 1 đến 8.

Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của các xã Nga Mỹ và Nga Hưng vào thị trấn Nga Sơn.

Hành chính 
Xã Nga Sơn có 41 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã, thị trấn cũ:

Người nổi tiếng 
Lê Văn Giảng: Ủy viên UB Kiểm tra Trung ương ĐCS Việt Nam khóa IX, X.
Mai Văn Dâu: Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Thương mại, Thứ trưởng Thường trực Bộ Thương mại
Mai Văn Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa.

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích
Ba Đình (xã)

Ba Đình là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam. Xã được đặt theo tên của Chiến khu Ba Đình trong phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Nga Vịnh, Nga Trường, Nga Thiện và Ba Đình, xã Ba Đình chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý 
Xã Ba Đình nằm ở phía đông bắc vùng đồng bằng Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp các xã Nga Sơn, Hồ Vương, Nga An
 Phía bắc giáp tỉnh Ninh Bình dọc theo dãy núi Tam Điệp và giáp phường Bỉm Sơn
 Phía tây giáp phường Bỉm Sơn và các xã Hoạt Giang, Lĩnh Toại
 Phía nam giáp các xã Nga Thắng, Nga Sơn.

Xã Ba Đình có diện tích tự nhiên 27,22 km², quy mô dân số năm 2024 là 20.696 người, mật độ dân số đạt 760 người/km².

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Nga Sơn bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Ba Đình được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 4 xã: Nga Vịnh, Nga Trường, Nga Thiện, Ba Đình. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Hành chính 
Xã Ba Đình có 21 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã cũ:

Di tích lịch sử, văn hóa 

 Cụm di tích căn cứ Ba Đình trong phong trào Cần Vương chống Pháp, đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia.
 Động Từ Thức
 Động Bạch Á
 Cụm di tích Đền thờ nữ tướng Lê Thị Hoa.

Xem thêm 
 Khởi nghĩa Ba Đình

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích
Kingsize (album)

Bài viết này được dịch từ bản tiếng Anh: http://en.wikipedia.org/wiki/Kingsize_(Five_album)

Kingsize là album studio thứ 3 và cũng là album cuối cùng của nhóm nhạc đến từ Anh Five, được phát hành vào năm 2001. Album nhận được danh hiệu đĩa Bạch kim tại UK.

Danh sách các track

Thành phần 
Abz Love — hát
J Brown — hát
Sean Conlon — hát
Ritchie Neville — hát
Scott Robinson — hát

Sản xuất
Nhà sản xuất: Julian Gallagher, Richard Stannard, StarGate, Steve Mac, Ben Chapman
Trộn: Ash Howes, StarGate, Ben Chapman
Engineers: Ben Chapman, Matt Howe, Daniel Pursey, Robin Sellers, Ben Coombs
Lập trình: Ash Howes, Martin Harrington
Phần thu: Julian Gallagher, Richard Stannard, Dave Arch
Backing vocals: Andy Caine, Richard Stannard, Sharon Murphy, Eliot Kennedy, Tim Woodcock

Tham khảo

Album năm 2001
Album do Stargate sản xuất
Nga Thắng

Nga Thắng là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Nga Văn, Nga Phượng, Nga Thạch và Nga Thắng, xã Nga Thắng chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý 
Xã Nga Thắng nằm ở phía đông bắc vùng đồng bằng Thanh Hóa, thuộc tả ngạn sông Lèn, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp xã Nga Sơn
 Phía bắc giáp xã Ba Đình
 Phía tây giáp xã Lĩnh Toại
 Phía nam giáp các xã Hoa Lộc, Vạn Lộc với ranh giới là sông Lèn.

Xã Nga Thắng có diện tích tự nhiên 27,52 km², quy mô dân số năm 2024 là 26.542 người, mật độ dân số đạt 964 người/km².

Xã là địa phương có quốc lộ 10 đi qua.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Nga Sơn bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Nga Thắng được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 4 xã: Nga Văn, Nga Phượng, Nga Thạch, Nga Thắng. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Hành chính 
Xã Nga Thắng có 27 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã cũ:

Ghi chú

Tham khảo

Chú thích
Nga Thủy

Nga Thủy là một xã thuộc huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Thông tin địa lý 

Xã Nga Thủy có diện tích: 632,69 ha. Theo Tổng điều tra dân số năm 1999, xã Nga Thủy có dân số 6465 người.

Xã Nga Thủy nằm ở phía nam huyện Nga Sơn. Địa giới hành chính như sau:

Phía đông giáp xã Nga Tân, huyện Nga Sơn và vịnh Bắc Bộ;
Phía nam giáp xã Đa Lộc, huyện Hậu Lộc (ranh giới tự nhiên là sông Lèn);
Phía tây giáp thị trấn Nga Sơn và các xã Nga Trung và Nga Bạch huyện Nga Sơn;
Phía bắc giáp xã Nga Thanh, huyện Nga Sơn.

Hành chính 

Năm 1977, huyện Nga Sơn sáp nhập với huyện Hà Trung thành huyện Trung Sơn, xã Nga Thủy thuộc huyện Trung Sơn. Năm 1982 huyện Trung Sơn chia tách thành hai huyện như cũ, xã Nga Thủy lại thuộc huyện Nga Sơn.

Xã Nga Thủy ngày nay gồm các làng (thôn):

Lịch sử - văn hóa 

Nga Thủy là vùng đất trẻ, mới được bồi đắp, được quai đê, lấn biến lập làng xã cùng thời với các Huyện Kim Sơn (Ninh Bình), Tiền Hải (Thái Bình) & đông nam huyện Nghĩa Hưng, Nam Định, những năm 30 thế kỷ 19, dưới triều Nguyễn khi Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ đưa dân đến khai hoang lấn biển.
1.Thời nhà Nguyễn và trước 1945: Là tổng Nam thuộc khu Tam tổng. Chánh Tổng đầu tiên là ông Trần Khắc Mẫn, khi thực dân Pháp xâm lược ông tham gia cuộc khởi nghĩa Ba Đình trong phong trào Cần Vương ông huy sinh trong cuộc khởi nghĩa Ba Đình được dân làng Xuân Đài (một trong các làng thuộc tổng Nam) thờ trong một cung của đình Xuân Đài.

2. Trong thời kỳ 9 năm khánh chiến chống thực dân Pháp thuộc xã Tân Đức, sau tách thành các xã: Nga Thủy, Nga Hưng và Nga Thanh,

3. Từ 1960 đến nay, được định danh Nga Thủy và chia thành 4 xóm: Hưng Đạo, Đô Lương, Lê Lợi và Hoàng Long. Sau được chia thành các đội (10 đội/thôn theo đơn vị sản xuất của Hợp tác xã nông nghiệp Tiền phong Nga Thủy). Thời kỳ đổi mới, HTX giải tán nhưng đơn vị hành chính này được giữ nguyên đến 2018.

Năm 2019, lại được tái sáp nhập thành 4 xóm Hưng Đạo, Đô Lương, Lê Lợi và Hoàng Long.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rùa Trung bộ

Rùa Trung bộ (danh pháp khoa học: Mauremys annamensis) là một loài rùa thuộc họ Rùa đầm (Geoemydidae = Bataguridae).

Rùa Trung bộ là loài đặc hữu của một vùng nhỏ ở miền Trung Việt Nam. Loài này được thấy khá nhiều trong những năm 1930 nhưng tất cả các cuộc khảo sát sau năm 1941 đều không cho thấy một cá thể nào sống hoang dã.

Do hầu như không bắt gặp loài rùa này bị buôn bán để làm thực phẩm nên loài này hầu như không còn tồn tại trong tự nhiên.

Nam 2006, một quần thể rùa Trung bộ hoang dã đã được tìm thấy ở gần Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam. Mặc dù rất hiếm, các mẫu vật rùa Trung bộ vẫn được bán ở Trung Quốc và Hồng Kông, thậm chí còn được nhập cảnh trái phép vào Hoa Kỳ. Một số ít rùa Trung bộ đang được nuôi giữ ở đảo Hải Nam, Trung Quốc cũng như ở Trung tâm Bảo tồn rùa Cúc Phương đóng tại Vườn Quốc gia Cúc Phương ở miền Bắc Việt Nam. Loài này gần như đã tuyệt chủng trong tự nhiên do tình trạng săn bắt trái phép.

Một dòng lai giữa rùa Trung bộ với một loài khác thuộc họ Rùa đầm là rùa hộp lưng đen (Cuora amboinensis) đã được phát hiện. Ngoài ra, một loài mới được đề xuất là Ocadia glyphistoma, là con của rùa cổ sọc (Ocadia sinensis) đực với rùa Trung bộ cái, loài lai này có thể được lai ngoài tự nhiên hoặc trong môi trường nuôi giữ.

Đặc điểm nhận dạng 
Rùa Trung Bộ có kích cỡ trung bình, chiều dài mai khoảng 17 cm. Mai hơi dẹp, đằng sau mai không có răng cưa, trên mai có 3 gờ chạy dọc, gờ giữa lưng là rõ nhất. Đầu màu nâu sẫm hoặc xám đen, mỗi bên có 3 sọc vàng : 1 sọc từ mũi qua ổ mắt rồi tới cổ, 1 sọc khác lớn hơn từ mũi qua ổ mắt và màng nhĩ tới cổ và 1 sọc chạy dọc phía dưới hàm tới cổ. Mai có màu xám sẫm, yếm màu vàng hay da cam, có những đốm lớn màu đen ở mỗi tấm yếm.

Sinh học, sinh thái 
Rùa Trung Bộ sống ở suối và đầm lầy. Thường tìm kiếm thức ăn ở những nơi nước chảy chậm hoặc tĩnh. Là một loài ăn tạp ( côn trùng, giun, cá và thực vật thủy sinh ).

Phân bố 
Tại Việt Nam : Đà Nẵng, Quảng Nam.

Chú thích

Tham khảo
 
Buskirk James R.; Parham James F. & Feldman Chris R. (2005): On the hybridisation between two distantly related Asian turtles (Testudines: Sacalia × Mauremys). Salamandra, 41: 21-26. toàn văn PDF
 Parham James Ford; Simison W. Brian; Kozak Kenneth H.; Feldman Chris R. & Shi Haitao (2001): New Chinese turtles: endangered or invalid? A reassessment of two species using mitochondrial DNA, allozyme electrophoresis and known-locality specimens. Animal Conservation 4(4): 357–367.HTML abstract Erratum: Animal Conservation 5(1): 86 tóm tắt HTML
Rùa Trung Bộ

Liên kết ngoài
Phát hiện Rùa Trung bộ ngoài tự nhiên sau 65 năm 
Major infusion of new bloodlines forecast for the Vietnam Pond Turtle, Mauremys annamensis, TMG 
Mauremys Gallery

A
Động vật bò sát Việt Nam
Động vật đặc hữu Việt Nam
Trung Bộ
Động vật được mô tả năm 1903
A
A
G
Kỳ đà vân

Kì đà vân (danh pháp hai phần: Varanus bengalensis) là loài kỳ đà cỡ lớn, phân bố rộng rãi ở khu vực Đông Nam Á. Loài này có chiều dài cơ thể từ đầu mũi đến cuối đuôi có thể lên đến 175 cm.

Phân bố và môi trường sống
Kì đà vân phân bố từ Iran đến Java. Có thể gặp chúng ở các thung lũng dọc các con sông ở miền đông Iran, Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Sri Lanka, Bangladesh và Myanmar.

Kì đà vân sống chủ yếu ở độ cao dưới 1.500 m so với mặt nước biển, trong môi trường bán hoang mạc khô lẫn các khu rừng ẩm.

Phân loài
Một phân loài của kì đà vân  (đã được nâng lên thành loài) có danh pháp hai phần là Varanus bengalensis nebulosus xuất hiện ở Myanmar, Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia. Tại Việt Nam, phân loài này phân bố ở Quảng Trị, Huế, Gia Lai, Đắk Lắk, An Giang (Phú Quốc), TP. HCM (Côn Đảo). Kì đà vân có thân màu vàng xám, rải rác có các đốm vàng nhỏ ở lưng có nhiều vết xám to xếp theo chiều ngang, nhưng những vết này không rõ ở đuôi. Thức ăn của phân loài này là sâu bọ, ếch nhái, thằn lằn, chim và thú nhỏ. Kì đà vân cái đào hố đẻ trứng vào mùa mưa, số lượng khoảng 24 quả.

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 Auffenberg W. 1979 Intersexual differences in behaviour of captive Varanus bengalensis. J.Herpet. 13(3):313-315.
 Auffenberg W. 1979 Research on monitor lizards. Tiger Paper 6(4):20-21.
 Auffenberg W. 1981 Combat behaviour in Varanus bengalensis. J.Bombay N.H.S. 78(1):54-72.
 Auffenberg W. 1983 The burrows of Varanus bengalensis. Rec. Zool. Surv. India 80:375-385.
 Auffenberg W. 1983 Courtship behaviour in Varanus bengalensis. In Advances in Herpetology and Evolutionary Biology: Essays in Honor of Ernest E. Williams (Rhodin & Myata eds.): 535-551.
 Auffenberg W. 1983 Notes on feeding behaviour of Varanus bengalensis. J. Bombay N.H.S. 80 (2): 286-302.
 Auffenberg W. 1986. The Indian monitor lizard. Sanctuary Asia. 6 (4):327-333.
 Mertens R. 1942. Ein weiterer neuer Warane aus Australien. Zool. Anz. 137: 41-44

Liên kết ngoài

 The online Little Book of Monitor Lizards

B
Động vật bò sát Bangladesh
Động vật bò sát Brunei
Động vật bò sát Campuchia
Động vật bò sát Malaysia
Động vật bò sát Myanmar
Động vật bò sát Nepal
Động vật bò sát Sri Lanka
Động vật bò sát Thái Lan
Động vật bò sát Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1802
B
Động vật bò sát Ấn Độ
Động vật bò sát Indonesia
Động vật bò sát Iran
Động vật bò sát Lào
Vượn mào đen phương Đông

Vượn đen Đông Bắc còn được biết đến là Vượn Cao Vít (danh pháp khoa học: Nomascus nasutus) là một loài vượn từng phân bố rộng rãi ở Trung Quốc và Việt Nam.

Vượn đen Đông Bắc từng được coi là đã tuyệt chủng trên lục địa từ những năm 1950 ở Trung Quốc và những năm 1960 ở Việt Nam. Năm 2002, chúng được tái phát hiện còn sinh sống ở một khu rừng nhỏ thuộc vùng núi đá vôi của huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam với số lượng 7 - 9 cá thể trong 3 đàn.

Diễn biến quần thể Vượn Cao Vít

Sau khi tái phát hiện Vượn Cao Vít với số lượng ban đầu là 7-9 cá thể, nhiều cuộc điều tra sau đó đã được tiến hành.

Tháng 5 năm 2002 ghi nhận được 3 đàn với 17 cá thể. Tháng 8 cùng năm đó, một cuộc điều tra khác đã ghi nhận 5 đàn với số lượng từ 26-28 cá thể. Năm 2004 ghi nhận được 37 cá thể trong 8 đàn. Năm 2005 ghi nhận được 6 đàn với 30-31 cá thể. Cũng trong năm đó, Vũ Ngọc Thành và cs., (2005) ghi nhận được 10 đàn với 27 cá thể. Tháng 4 năm 2007 ghi nhận 7-8 đàn với số lượng từ 22 - 30 cá thể. Tháng 9 cùng năm, Lê Trọng Đạt và cs., (2007) ghi nhận được 17 đàn từ 94 - 96 cá thể. Sau khi so sánh và kết hợp với số đàn và số cá thể vượn ở khu rừng giáp ranh phía Trung Quốc, quần thể toàn cầu của loài này là 18 đàn với 110 cá thể. Kể từ năm 2007,cứ bốn năm một lần, FFI Việt Nam tổ chức một cuộc điều tra lại tổng thể quần thể vượn Cao vít. Năm 2012, Nguyễn Thế Cường và cs.,(2012) ghi nhận được 24 đàn và 129 cá thể. Năm 2016, quần thể vượn được ghi nhận là 21 - 22 đàn với 104 - 116 cá thể.

Vượn Cao Vít chỉ có một quần thể duy nhất trên thế giới, sinh sống trong diện tích hẹp và bị cô lập bởi các làng bản xung quanh cả bên phía Việt Nam và Trung Quốc nên tính dễ bị tổn thương rất cao và có nguy cơ bị tuyệt chủng lớn nếu xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan như băng tuyết kéo dài, dịch bệnh hoặc tác động của con người như cháy rừng. Do đó, ý tưởng về xây dựng một kế hoạch ứng phó khẩn cấp cho loài trong trường hợp xảy ra thiên tai, dịch bệnh, cháy rừng hoặc các tác nhân khác được ra đời. Năm 2018, một cuộc điều tra lại quần thể vượn Cao vít ở cả 2 bên Việt Nam và Trung Quốc do tổ chức FFI điều phối và tài trợ được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của thời tiết cực đoan do băng tuyết gây ra vào cuối năm 2016 đầu năm 2017. Tuy nhiên báo cáo điều tra chỉ đưa ra kết quả điều tra mà không có phân tích về mối liên quan của các yếu tố thời tiết đến sự sinh trưởng và phát triển của quần thể vượn. Vì vậy, kế hoạch ứng phó khẩn cấp cho loài trong điều kiện bất lợi không được xây dựng. Kết quả điều tra quần thể năm 2018 cho thấy, kích thước quần thể vượn gồm 20 - 22 đàn và 1 - 2 cá thể đực đơn lẻ với 83 - 134 cá thể được ghi nhận.

Xem thêm
Vượn đen Hải Nam (Nomascus hainanus) - trước đây từng được xem là phân loài của vượn đen Đông Bắc.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

N
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật được mô tả năm 1884
Động vật có vú Đông Nam Á
Linh trưởng Đông Nam Á
Opamyrma hungvuong

Opamyrma hungvuong là một loài kiến được tìm thấy ở miền trung Việt Nam, được mô tả lần đầu vào năm 2008. Nó là loài duy nhất trong chi Opamyrma.

Phát hiện và đặt tên 
Tên chi mới, Opamyrma được lấy từ tên chi Apomyrma nhưng đảo vị trí 3 chứ cái đầu tiên. Tên loài hungvuong được lấy theo tên gọi dân gian của Hùng Vương, vị vua huyền thoại của người Việt,

Mô tả

Xem thêm 
Apomyrma stygia

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Review of Opamyrma: Opamyrma 

Opamyrma
Côn trùng Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2008
Bộ Cánh màng châu Á
Leptanillinae
Dím đuôi dài

Dím đuôi dài (tên khoa học Neotetracus sinensis) là một loài thú thuộc họ Chuột voi, được phát hiện ở Trung Quốc, Myanmar và Việt Nam. Đây là loài duy nhất của chi Neotetracus.

Tại Trung Quốc có 3 phân loài là: 
 N. s. cuttingi Anthony, 1941: Miền tây Vân Nam. 
 N. s. fulvescens Osgood, 1932: Miền nam Vân Nam. 
 N. s. sinensis Trouessart, 1909: Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu.

Tại Việt Nam, chỉ có phân loài N. s. fulvescens Osgoood, 1932.

Chú thích

Tham khảo
 

S
Động vật được mô tả năm 1909
S
Loài sắp bị đe dọa
Galericinae
Động vật có vú châu Á
Chuột chù cộc

Chuột chù cộc (Anourosorex squamipes) là loài chuột chù trong chi Anourosorex. Loài này sống ở Trung Quốc, Bhutan, Ấn Độ, Myanma, Thái Lan và Việt Nam.

Giống các loài cùng chi, chuột chù cộc là động vật sống trong hang, ở những cánh rừng miền núi.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 

S
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Việt Nam
Chuột chù nước miền Bắc

Chuột chù nước miền Bắc, tên khoa học Chimarrogale himalayica là loài thú thuộc họ Chuột chù. Chúng được Samuel Frederick Gray mô tả năm 1842. Loài này được phát hiện ở Trung Quốc, Ấn Độ, Myanma, Thái Lan, Lào, Nhật Bản, Đài Loan và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
 Insectivore Specialist Group 1996. Chimarrogale himalayica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài 

H
Động vật được mô tả năm 1842
Động vật Himalaya
5ive (album)

5ive hay Five là album đầu tay mang tên nhóm nhạc Five - nhóm nhạc Pop rap đến từ Anh. Được phát hành tại UK vào ngày 22/6/1998, album có được vị trí trong bảng xếp hạng UK Albums Chart. Khi album này được phát hành tại Mĩ vào ngày 14/7/1998, chiếm vị trí 27 tại Billboard 200, là album thành công nhất tại Anh.

Được sản xuất trên quy mô rộng bởi Jacob "Jake" Schulz và Denniz Pop, album "5ive" tung ra 6 single nhưng chỉ có duy nhất 1 single lọt vào top 10 tại UK Singles Chart và được phát hành tại Mĩ là "It's the Things You Do". Ngày 4/12/1998, album được công nhận là Đĩa bạch kim bởi British Phonographic Industryvà sau đó là Recording Industry Association of America.

Các ca khúc

Singles
 Slam Dunk (Da Funk) 2 tháng 12 năm 1997
 When The Lights Go Out 2 tháng 3 năm 1998
 Got The Feelin' 3 tháng 6 năm 1998
 Everybody Get Up 13 tháng 10 năm 1998
 It's the Things You Do 27 tháng 10 năm 1998 (USA Only)
 Until The Time Is Through 23 tháng 2 năm 1999

Thứ hạng

Tham khảo

Album năm 1998
Album do Max Martin sản xuất
Album đầu tay năm 1998
RMS Mauretania (1906)

RMS Mauretania (cũng được biết đến với tên "Maury") là một con tàu biển chở khách được đóng bởi Swan, Hunter & Wigham Richardson tại Wallsend, Tyne và Wear cho hãng tàu Anh Cunard, và được hạ thủy ngày 20 tháng 12 năm 1906. Vào thời điểm đó, nó là con tàu lớn nhất và chạy nhanh nhất trên thế giới. Mauretania được rất nhiều hành khách ưa thích. Khi nhận được Ruy băng xanh cho chuyến vượt Đại Tây dương nhanh nhất vào đầu năm 1907, Mauretania giữ kỷ lục về tốc độ trong hai mươi hai năm.

Con tàu được đặt tên theo Mauretania, tên một lãnh thổ La Mã ở về phía tây bắc bờ biển Phi châu, và không liên quan gì đến Mauritanie. Việc đặt tên tương tự cũng được thực hiện với tàu Lusitania. Con tàu này được đặt tên theo một lãnh thổ ở vùng phía Bắc Mauretania.

Khái quát

Vào năm 1897,  của Đức trở thành con tàu lớn nhất và nhanh nhất thế giới. Với tốc độ 41 km/h, con tàu này đã giành được Ruy băng xanh từ hai con tàu của hãng Cunard là Campania và Lucania. Cũng trong thời gian đó, công ty International Mercantile Marine Co. của nhà tài phiệt J. P. Morgan đang ra sức thâu tóm các hoạt động thương nghiệp hàng hải, và đã giành được một hãng tàu lớn của Anh đó là White Star. Với những mối đe dọa như vậy, hãng Cunard quyết tâm giành lại uy thế trong lĩnh vực vận chuyển đường biển, không chỉ cho riêng công ty, mà cho cả nước Anh. Năm 1903, Hãng Cunard và chính quyền Anh đồng ký kết thỏa thuận đóng hai con tàu, tên là Lusitania và Mauretania, với sự cam đoan rằng, vận tốc con tàu sẽ không nhỏ hơn 41 km/h. Chính quyền Anh đã cho vay 2.600.000 bảng Anh để thi công Mauretania và Lusitania với lãi suất 2.75% và được trả trong hơn hai mươi năm, với điều kiện con tàu sẽ được chuyển đổi sang tuần dương hạm vũ trang nếu cần thiết.

Thiết kế và thi công
Cả Mauretania lẫn Lusitania đều được thiết kế bởi kiến trúc sư Leonard Peskett của hãng tàu Cunard, còn công việc đóng tàu được thực hiện bởi hai công ty Swan Hunter và John Brown trong kế hoạch đóng các con tàu viễn dương có tốc độ 46 kilômét trên giờ ở điều kiện thời tiết bình thường. Ý tưởng của Peskett vào năm 1903 là mỗi con tàu sẽ có ba ống khói. Mô hình lớn của hai con tàu trong ý tưởng của Peskett đã xuất hiện trên tạp chí Shipbuilder's. Năm 1904, Cunard quyết định thay vào sử dụng tuốc bin loại mới của Parson, nên Peskett đã sửa lại thiết kế các con tàu với thêm một ống khói thứ tư trước khi quá trình thi công được tiến hành.

Xem thêm 

So sánh với Bộ ba con tàu hạng sang
RMS Mauretania (1938)
RMS Queen Mary

Tham khảo

Đọc thêm 

 
 Jordan, Humfrey, Mauretania
 Layton, J. Kent, Atlantic Liners: A Trio of Trios

Liên kết ngoài
Tyne & Wear Archives Service Mauretania website  (tiếng Anh)
Tyne & Wear Archives Service main website  (tiếng Anh)
Mauretania Home at Atlantic Liners (tiếng Anh)
Maritimequest RMS Mauretania Photo Gallery (tiếng Anh)

Tàu của hãng Cunard
Tàu khách của Anh trong Thế chiến thứ nhất
Tàu khách của Anh
Tàu bốn ống khói
Thời kỳ Edward
Tàu thủy chạy bằng hơi nước
Tàu hàng hải
RMS Titanic
Độ từ thiên

Độ từ thiên hay độ lệch từ là góc tạo thành (δ) giữa hướng bắc thực (bắc địa lý) và hướng bắc từ (là hướng chỉ phương bắc của kim la bàn) hay góc tạo thành giữa kinh tuyến địa lý (phương bắc nam) và kinh tuyến từ tại điểm đã cho trên mặt đất. Giá trị này sẽ dương khi bắc từ nằm về phía đông của bắc thực và ngược lại.

Ví dụ, ở Việt Nam, độ từ thiên biến đổi từ –1⁰ ở Cao Bằng đến 0⁰ ở Đà Nẵng và đạt +1⁰ tại Cà Mau.

Xem thêm 
 Độ từ khuynh

Chú thích

Tham khảo

Góc
Định hướng
Địa từ
Hướng
Fangcheng

Fangcheng có thể là phiên âm pinyin của:
 Phòng Thành (防城), một quận (khu) ở Quảng Tây, Trung Quốc;
 Phương Thành (方城), một huyện ở Hà Nam, Trung Quốc.

Trang định hướng địa danh
Cực Nam từ

Cực Nam từ của Trái Đất là một điểm trên bề mặt Trái Đất mà tại đó các đường sức từ hướng thẳng đứng lên trên. Cực nam từ khác với cực địa từ Nam.

Do yếu tố lịch sử, đầu của kim nam châm chỉ về hướng bắc nên thường gọi là "cực bắc" và đầu chỉ về phía nam gọi là "cực nam", nhưng thực chất về mặt vật lý học thì Nam cực từ của Trái Đất thực chất là cực bắc từ trường.

Cực Nam từ liên tục chuyển động do sự thay đổi của từ trường Trái Đất. Vào năm 2005, nó được xác định tại vị trí , rất gần bờ biển Wilkes Land, Nam Cực. Điểm đó nằm bên ngoài Vòng Nam Cực. Do sự trôi cực từ, cực này di chuyển về phía tây bắc khoảng 10 đến 15 km mỗi năm.

Khám phá
Một số nhà thám hiểm Pháp như Dumont d'Urville (1840), Mỹ Charles Wilkes (1838–42) và Briton James Clark Ross (1839–43) đã không thành công khi cố gắng tìm đến cực Nam từ. Ngày 16 tháng 1 năm 1909, Douglas Mawson, Edgeworth David, và Alistair Mackay) trong đoàn thám hiểm Numrod của Sir Ernest Shackleton đã tuyên bố tìm thấy cực Nam từ, lúc đó nó nằm trên đất liền. Tuy nhiên, hiện tại có một số nghi ngờ rằng liệu ví trí đó có chính xác không.

Cực địa từ Nam
Trường địa từ của Trái Đất có thể ước tính xấp xỉ bởi một lưỡng cực (giống như thanh nam châm) nghiêng (so với trục Trái Đất) đặt tại tâm Trái Đất. Cực địa từ Nam là giao điểm của trục lưỡng cực nghiêng này và bề mặt Trái Đất tại Nam bán cầu. Năm 2005, nó được xác định tại  , gần trạm Vostok. Do trường từ là một lưỡng cực không đối xứng, nên cực địa từ Nam không trùng với cực Nam từ. Hơn nữa, cực địa từ Nam cũng chuyển động do cực địa từ Bắc cũng chuyển động.

Tham khảo

Xem thêm
Cực Bắc từ

Liên kết ngoài
Australian Antarctic Division

Cực
Địa lý Nam Cực
Địa từ
Vùng cực Trái Đất
Hướng
Đông châu Nam Cực

de:Südpol#Der südliche geomagnetische Pol
es:Polo Sur#Polo Sur Magnético
nl:Zuidpool#Geomagnetische zuidpool
Mã não

Agat (a-gát), hay đá mã não, là một biến thể dạng vi kết tinh của thạch anh (silica), chủ yếu là canxedon, đặc trưng bởi các hạt mịn và màu sáng. Mặc dù agat có thể được tìm thấy trong nhiều loại đá khác nhau, chúng chủ yếu liên quan đến các đá núi lửa nhưng cũng có thể phổ biến trong một số loại đá biến chất nhất định.

Agat và canxedon có nhiều màu sắc khác nhau đã được sử dụng cách đây hơn 3.000 ở vùng sông Achates, ngày nay là Dirillo, ở Sicilia.

Tên gọi này được nhà triết học và nhà tự nhiên học người Hy Lạp Theophrastus đặt, ông đã phát hiện loại đá này dọc theo bờ sông Achates () vào khoảng từ thế kỷ 4 tới thế kỷ 3 TCN. Agat là một trong những khoáng vật phổ biến nhất được sử dụng trong nghệ thuật khắc đá, và đã được khai quật ở một số điểm khảo cổ, điều đó cho thấy rằng chúng được sử dụng phổ biến trong thế giới cổ đại; như di chỉ khảo cổ ở Knossos, Crete minh họa cho văn minh Minos thời kỳ đồ đồng.

Xem thêm 
 Danh sách khoáng vật

Chú thích

Tham khảo 

 The Nomenclature of Silica by Gilbert Hart, American Mineralogist, Volume 12, pages 383-395, 1927
 International Colored Gemstone Association 
 Mindat data
 Schumann, Walter. Gemstones of the World. 3rd edition. New York: Sterling, 2006.
 Moxon, Terry. "Agate. Microstructure and Possible Origin". Doncaster, S. Yorks, UK, Terra Publications, 1996.
 Pabian, Roger, et al. "Agates. Treasures of the Earth". Buffalo, New York, Firefly Books, 2006.
 Cross, Brad L. and Zeitner, June Culp. "Geodes. Nature's Treasures". Bardwin Park, California, Gem Guides Book Co. 2005.

Khoáng vật silicat

Biểu tượng của South Dakota
Điêu khắc đá cứng
Alexander

Alexander là tên nam giới có nguồn gốc Hy Lạp, có nhiều biến thể như Aleksandar, Aleksander, Aleksandr, Iskandar, Alec, Alek, Alex, Alexandre, Aleks, Aleksa, Alasdair, Sasha và Sander; biến thể cho nữ gồm Alexandra, Alexandria và Sasha.

Người được biết đến với tên Alexander
Alexander Đại đế
Alexander Hamilton
Alexander Fleming
Alexander Dubček
Alexander von Humboldt
Alexander I
Alexander III
Alexander II
Alexander McQueen
Alexander Graham Bell
Alexander Haig
Alexander Vladimirovich Rutskoy
Alexander II Nikolaevich
Alexander Rybak
Alexander Onischuk
Alexander II Zabinas
Alexander Hore-Ruthven, Bá tước của Gowrie
Giáo hoàng Alexanđê VI
Giáo hoàng Alexanđê III

Xem thêm
 
 
Alexander (họ)
Jack (định hướng)

Jack  có thể đề cập đến:
Jack Nicholson
Jack London
Jack Black
Jack Wilshere
Jack Swagger
Jack Douglass
Jack the Ripper
Jack & Jill
Jack - J97, ca sĩ người Việt Nam

Xem thêm
Jackson

Tên riêng nam giới
Trang định hướng địa danh
Kinh tế Chile

Chile có một nền kinh tế thị trường, mức độ trao đổi buôn bán với nước ngoài cao. Tăng trưởng GDP trung bình 8% một năm trong giai đoạn 1991-1997, nhưng giảm xuống mức một nửa vào năm 1998 do các chính sách thắt chặt tiền tệ thực hiện để giữ thâm hụt trong kiểm soát và do thu nhập từ xuất khẩu thấp hơn - từ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Gần đây nền kinh tế Chile đã phục hồi và tăng trưởng rõ rệt, khoảng 5-7% trong vài năm qua.

Các Báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2009-2010 xếp Chile là nước có năng lực cạnh tranh đứng thứ 30 trên thế giới và là nước đứng đầu ở Mỹ Latinh, xếp trên từ Brasil (đứng thứ 56), Mexico (đứng thứ 60) và Argentina (xếp thứ 85). Các nước OECD đã đồng ý thảo luận việc Chile, một trong 4 quốc gia, trở thành thành viên chính thức của tổ chức này. Mặc dù vậy, Chile vẫn phải chịu nhiều vấn đề phổ biến ở châu Mỹ La tinh, có tỉ lệ thất nghiệp và mức độ bất bình đẳng cao hơn các nước khác như Mexico.

Tham khảo

Chile
Williams

Williams có thể đề cập đến:

Williams (họ)
Đội đua Williams
Đèn Williams
Hội chứng Williams
Williams Tower
1763 Williams
USS Williams

Địa danh
Williams, Oregon
Williams, Minnesota
Williams, Iowa
Quận Williams, North Dakota
Quận Williams, Ohio
Xã Williams, Michigan
Xã Williams, Quận Hamilton, Iowa
Xã Williams, Quận Wayne, Missouri
Xã Williams, Quận Calhoun, Iowa
Xã Williams, Quận Stone, Missouri
Xã Williams, Quận Dauphin, Pennsylvania
Xã Williams, Quận Northampton, Pennsylvania
Xã Williams, Quận Sangamon, Illinois
Xã Williams, Quận Benton, Missouri
Xã Williams, Quận Kidder, Bắc Dakota
Xã Williams, Quận Nelson, Bắc Dakota
Xã Williams, Quận Aitkin, Minnesota
Xã Williams, Quận Lonoke, Arkansas
Xã Williams Creek, Quận Jones, Nam Dakota

Xem thêm

William

Trang định hướng địa danh
Taylor

Taylor có thể là:

Người 
 Taylor (họ), một họ người Anh/Scotland
 Taylor (tên), tên của một người nam hay nữ
 Những người mang họ Taylor
Taylor Swift
 Elizabeth Taylor

Địa điểm

Antarctica 
 Taylor Rookery

Úc 
 Khu vực bầu cử Taylor, một quận bầu cử.
 Taylor, Australian Capital Territory.

Canada 
 Taylor, British Columbia

Hoa Kỳ 
 Taylor, Alabama
 Taylor, Arizona
 Taylor, Arkansas
 Taylor, Indiana
 Taylor, Louisiana
 Taylor, Maryland
 Taylor, Michigan
 Taylor, Mississippi
 Taylor, Nebraska
 Taylor, North Dakota
 Taylor, New York
 Taylor, Beckham County, Oklahoma
 Taylor, Cotton County, Oklahoma
 Taylor, Pennsylvania
 Taylor, Texas
 Taylor, Wisconsin
 Taylor, Wyoming
 Taylor County (định hướng)

Nhân vật 
 Taylor Earhardt, Yellow Ranger trong chương trình truyền hình Power Rangers: Wild Force
 Taylor McKessie, bạn thân của Gabriella Montez trong loạt phim High School Musical
 Sheriff Andy Taylor (The Andy Griffith Show), nhân vật chính trong The Andy Griffith Show
 George Taylor, nhân vật chính trong Planet of the Apes
 Griffin Pierce-Taylor, một nhân vật trong Degrassi: The Next Generation
 Jennifer Taylor (Queer As Folk), nhân vật phụ trong Queer as Folk
 Justin Taylor, nhân vật chính trong Queer as Folk
 Kelly Taylor (90210), nhân vật chính trong Beverly Hills, 90210
 Opie Taylor, con trai của Sheriff Andy Taylor trong The Andy Griffith Show
 Petra Taylor, một nhân vật trong Brookside
 Steven Taylor (Doctor Who), một trong những nhân vật xuất hiện trong chương trình truyền hình Anh Quốc Doctor Who
 Tim Taylor (nhân vật), nhân vật trong chương trình Home Improvement
 Tristan Taylor, nhân vật phụ trong Yu-Gi-Oh!
 Allison Taylor, nhân vật trong 24

Công ty 
 Taylor Guitars, ngụ tại California, Hoa Kỳ
 John Taylor & Co, trước đây là Taylors Eayre & Smith Ltd, ngụ tại Loughborough, England
 Taylor, Bean & Whitaker, một công ty cho vay thế chấp liên quan đến gian lận.

Kinh tế 
 Taylorism, lý thuyết về quản lý khoa học
 Luật Taylor, chính sách đề xuất quy định mức lãi suất như thế nào nên được thay đổi.

Công nghệ 
 AMD Taylor, cái tên khác của dòng máy Turion 64 X2
 Taylor KO Factor, lực chặn viên đạn súng trường

Khác 
 Taylor sept, one of several Clan Cameron groups
 Taylor series, in mathematics, a way to represent any function in power series
 Taylor University, ngụ tại Indiana, Hoa Kỳ
 "Taylor" (bài hát) của Jack Johnson
 USS Taylor

Xem thêm 

 Tailor
 Lord & Taylor, cửa hàng nội thất cao cấp của Mỹ
 Taylors, South Carolina
 Taylorsville, North Carolina
 Taylorsville, Utah
 Taylorville, Illinois

Trang định hướng địa danh