Tô Hải

Tô Hải (24 tháng 9 năm 1927 – 11 tháng 8 năm 2018), tên đầy đủ là Tô Đình Hải , là một nhạc sĩ Việt Nam, có nhiều sáng tác thuộc thể loại nhạc truyền thống và nhạc đỏ.

Từ lúc trưởng thành đến khi về hưu, Tô Hải phụ trách các hoạt động văn nghệ và mỹ thuật, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia công tác tại Khu 4 và Nhà xuất bản Mỹ thuật.

Kể từ sau năm 1990, ông viết hồi ký và blog chỉ trích chính cuộc sống của mình trước đó, gọi thứ nhạc chính ông sáng tác là "nhạc nô".

Tiểu sử
Tô Hải sinh ngày 24 tháng 9 năm 1927 tại Hà Nội, nguyên quán Tiền Hải, Thái Bình.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông tham gia Vệ quốc đoàn.

Năm 1949 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1951, ông về Đoàn văn công khu IV, năm 1954, được phân công làm trưởng đoàn.

Năm 1961, ông về công tác tại Nhà xuất bản Âm nhạc và Mỹ thuật.

Sau khi từ bỏ Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 25 tháng 5 năm 2014, ông Hải gia nhập Công giáo và lấy tên thánh là Phanxicô

Ngày 16 tháng 1 năm 2017, trả lời phỏng vấn BBC, Lâm Thị Ái, vợ ông Tô Hải cáo buộc một bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh ép ông xuất viện sớm do áp lực của công an.

Tô Hải qua đời lúc 19h40 ngày 11 tháng 8 năm 2018, hưởng thọ 91 tuổi.

Sự nghiệp
Tô Hải là nhạc sĩ đa phong cách, sáng tác nhiều thể loại như ca khúc, hành khúc, hợp xướng, nhạc kịch, nhạc phim, khí nhạc. Ngoài ra ông còn viết nhiều tiểu luận, và viết báo về âm nhạc.

Giải thưởng
Giải thưởng Khí nhạc Ngẫu hứng cho cello và giao hưởng, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, 1996.
Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đợt 1, 2001.
Huân chương Chiến công hạng Nhì, Ba
Huân chương Chiến thắng hạng Ba
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.

Ca khúc
Nụ cười sơn cước
Đứt dây đàn
Tình giây lát
Tiếng kèn báo động
Chúng ta không muốn đói
Toàn dân kháng chiến trường kỳ
Tiếng kèn cứu nước
Từ mặt đất thân yêu
Trường Lục quân đang cần lính đánh Tây
Thầy tu giết giặc
Chiến sĩ khu Ba
Trở lại đô thành
Khát vọng mùa xuân (đặt lời Việt từ Sehnsucht nach dem Frühling của nhạc sĩ Mozart)
Lời Tổ quốc
Hẹn mùa mười tấn năm sau
Mỏ đẹp mỏ giàu
Về rừng núi
Hát tiếp bài ca chiến thắng
Sẵn sàng bắn
Hẹn mùa mười tấn năm sau
Em và quê hương
Khi tình yêu đến
Khúc hát 13 người

Hợp xướng
Hải Phòng rực sáng biển Đông
Những người trẻ mãi với non sông
Màu xanh Trường Sơn, màu đỏ Trường Sơn
Cà Mau - Đất Mũi (hợp xướng 3 chương)

Tổ khúc
Thỏ và Rùa
Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy (cantata cho hợp xướng và dàn nhạc)

Hồi ký

 Hồi kí của một thằng hèn

Khí nhạc 

 Concerto cho đàn bầu và dàn nhạc giao hưởng "Buồn vui và khát vọng"
 Ngẫu hứng cho cello và dàn nhạc giao hưởng "Ngẫu hứng"
 "Hoài niệm lúc hoàng hôn cuộc đời" cho violin và piano

Nhạc cho phim, kịch 

 Từ trận đầu đánh thắng
 Bài ca ra trận
 Tự thú trước bình minh
 Chị Nhàn (kịch)
 Đại đội trưởng của tôi (kịch)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyên bản "Tổ khúc Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy" do Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam trình bày năm 1959 
 Blog của NS Tô Hải
Mãi trong trẻo, lắng sâu Nụ cười sơn cước , Nguyễn Văn Vĩnh, Nhân dân.
Tô Hải – người đầu tiên sáng tác ca khúc bóng đá , Thể thao Văn hóa, dẫn theo nguồn Vnexpress.
Ca khúc Việt Nam hôm nay đang ở đâu? , Tô Hải, Thư viện Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.

Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Người Thái Bình
Người Hà Nội
Cựu đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Người cải sang Công giáo