Giải Balzan

Giải Balzan gồm 4 giải thưởng do Quỹ giải Balzan quốc tế trao hàng năm cho những người hoặc tổ chức có những đóng góp xuất sắc trong các lãnh vực nhân đạo, khoa học tự nhiên, văn hóa cũng như hòa bình và tình hữu nghị.

Tiền thưởng và Tài sản vốn

Hàng năm, Quỹ chọn các lãnh vực thích đáng để trao các giải của năm sau, và quyết định số tiền của giải. Thường thì Quỹ loan báo các lãnh vực trao giải và danh sách những người hoặc tổ chức được đề cử vào tháng 5 hàng năm. Những người hoặc tổ chức đoạt giải sẽ được công bố trong tháng 9 năm sau. Từ năm 2001 tiền thưởng của mỗi giải đã tăng lên 1 triệu Franc Thụy Sĩ, với điều kiện phân nửa số tiền được sử dụng cho các dự án có các nhà nghiên cứu trẻ tham gia.

Ủy ban giải Balzan gồm 20 ủy viên thuộc các hội học giả có uy tín của châu Âu. Giải này được xếp hạng cao gần sát giải Nobel và là một trong các giải cao nhất về thành tựu khoa học, văn hóa và nhân đạo, tuy nhiên giải này ít được biết đến, mặc dù số tiền của giải Balzan năm 2004 lên tới 3 triệu dollar Mỹ, vượt quá số tiền của giải Nobel 1,3 triệu (theo tỷ giá hối đoái năm 2004).

Tiền vốn của Quỹ do người Ý Eugenio Balzan hiến tặng (1874–1953). Ông là đồng sở hữu chủ của nhật báo Corriere della Sera và đã đầu tư vốn ở Thụy Sĩ. Năm 1933 ông rời khỏi Ý để phản đối chủ nghĩa phát xít. Ông để lại tài sản thừa kế lớn cho con gái Angela Lina Balzan (1892–1956), người bị một căn bệnh mà thời đó không thể chữa lành. Trước khi qua đời, bà đã trao lại tài sản và chỉ thị cho quỹ, từ đó quỹ có 2 trụ sở: Ban quản lý Giải ở Milano (Ý) và Ban quản lý Quỹ ở Zürich (Thụy Sĩ).

Tiền thưởng của giải đầu tiên là 1 triệu Franc Thụy Sĩ, trao cho Quỹ giải Nobel năm 1961. Sau năm 1962, giải ngưng trao 16 năm, sau đó lại bắt đầu trao giải với số tiền nửa triệu franc Thụy Sĩ cho Mẹ Teresa. Lễ trao giải được cử hành luân phiên giữa thành phố Bern (Thụy Sĩ) và Accademia dei Lincei ở Roma (Ý). Những người đoạt giải sau đó thường cũng đoạt giải Nobel.

Các thể loại

Từ năm 1978, bốn giải được trao hàng năm cho các thành tích trong các thể loại. Mọi giải đều do một ủy ban riêng quyết định:

 Nhân đạo, Khoa học xã hội và Nghệ thuật
 Vật lý học, Toán học, Khoa học tự nhiên và Y học

Mỗi 3 tới 5 năm, Quỹ cũng trao "Giải vì nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc". Mới đây, năm 2005 giải này được trao cho Cộng đoàn Sant'Egidio.

Các người nổi tiếng đã đoạt giải

Một số nhân vật nổi tiếng đã đoạt giải là Giáo hoàng Gioan XXIII (1962), Paul Hindemith (1962), Jean Piaget (1979), Jorge Luis Borges (1980), Edward Shils (1983), Jan Hendrik Oort (1984), Otto E. Neugebauer (1986), Emmanuel Levinas (1989), Paul Ricoeur (1999), Abdul Sattar Edhi (2000), Eric Hobsbawm (2003) và Bruce A. Beutler (2007).

Danh sách người hoặc tổ chức đoạt giải

2018 

 Eva Kondorosi (Hungary / Pháp) --- Sinh thái hóa học
 Detlef Lohse (Đức) --- Động lực học chất lỏng
 Jürgen Osterhammel (Đức) --- Lịch sử toàn cầu
 Marilyn Strathern (Anh) --- Nhân chủng học xã hội
 Terre des hommes Foundation (Thụy Sĩ) --- Nhân loại, hòa bình và tình huynh đệ giữa các dân tộc

2017 

 Aleida Assmann (Đức) và Jan Assmann (Đức) --- Ký ức tập thể
 Bina Agarwal (Ấn Độ / Anh) --- Nghiên cứu về giới
 Robert D. Schreiber (Mỹ) and James P. Allison (Mỹ) --- Phương pháp miễn dịch trong liệu pháp ung thư
 Michaël Gillon  (Bỉ) --- Hệ thống hành tinh của Mặt Trời và ngoại hành tinh

2016 

 Piero Boitani (Italy) --- Văn học so sánh
 Reinhard Jahn (Đức) --- Khoa học thần kinh phân tử và tế bào, bao gồm các khía cạnh thoái hóa thần kinh và phát triển
 Federico Capasso (Ý) --- Ứng dụng Photonics
 Robert Keohane (Mỹ) --- Quan hệ quốc tế: Lịch sử và Lý thuyết

2015 

 Hans Belting (Đức) --- Lịch sử nghệ thuật châu Âu (1300-1700)
 Joel Mokyr (Hà Lan / Mỹ / Israel) --- Lịch sử kinh tế
 Francis Halzen (Bỉ /Mỹ) --- Vật lý hạt nhân bao gồm quan sát neutrino và tia gamma
 David Michael Karl (Mỹ) --- Hải dương học

2014 

Mario Torelli (Ý) --- Khảo cổ học cổ điển
Ian Hacking (Canada) --- Nhận thức luận và triết học của tâm trí
G. David Tilman (Mỹ) --- Sinh thái học thực vật cơ bản và/hoặc ứng dụng
Dennis Sullivan (Mỹ) --- Toán học (thuần túy hoặc áp dụng)

2013 

 André Vauchez (Pháp) --- Lịch sử thời Trung cổ
 Manuel Castells (Tây Ban Nha) --- Xã hội học
 Alain Aspect (Pháp) --- Xử lý thông tin lượng tử và truyền thông
 Pascale Cossart (Pháp) --- Bệnh truyền nhiễm: các khía cạnh cơ bản và lâm sàng

2012 

 Ronald Dworkin (Mỹ) --- Luật học
 Reinhard Strohm (Đức) --- Âm nhạc học
Kurt Lambeck (Úc) --- Khoa học Trái đất, tập trung vào nghiên cứu liên ngành
 David Baulcombe (Anh) --- Di truyền học

2011 

 Peter Brown (Ireland) --- Lịch sử cổ đại (Thế giới Graeco-La Mã)
 Bronislaw Baczko (Ba Lan) --- Nghiên cứu khai sáng
 Russell Scott Lande (Mỹ / Anh) --- Sinh học lý thuyết hoặc Tin sinh học
 Joseph Ivor Silk (Mỹ /Anh) --- Vũ trụ sơ khai (Từ thời Planck đến các thiên hà đầu tiên)

2010 

 Manfred Brauneck (Đức) --- Lịch sử của nhà hát trong tất cả các khía cạnh của nó
 Carlo Ginzburg (Ý) --- Lịch sử châu Âu (1400 - 1700)  
 Jacob Palis (Brasil) --- Toán học (thuần túy và ứng dụng) 
 Yamanaka Shin'ya (Nhật Bản) --- Tế bào gốc: Sinh học và Ưúng dụng tiềm năng

2009 - 2000

2009 

 Terence Cave (Anh) --- Văn học từ 1500 
 Michael Grätzel (Đức/ Thụy Sĩ) --- Khoa học Vật liệu mới 
 Brenda Milner (Anh / Canada) --- Khoa thần kinh nhận thức  
 Paolo Rossi Monti (Ý) --- Khoa học lịch sử

2008 

 Maurizio Calvesi (Ý) --- Nghệ thuật nhìn từ 1700  
 Thomas Nagel (Serbia / Mỹ) --- Triết học đạo đức   
 Ian H. Frazer (Úc) --- Y học phòng ngừa, kể cả tiêm ngừa   
 Wallace S. Broecker (Mỹ) --- Khoa học Biến đổi khí hậu

2007 

 Sumio Iijima (Nhật Bản) --- Khoa học Nano
 Bruce A. Beutler (Mỹ) và Jules A. Hoffmann (Pháp) --- Miễn dịch bẩm sinh 
 Michel Zink (Pháp) --- Văn học châu Âu (1000 - 1500)
 Rosalyn Higgins (Anh) --- Luật quốc tế từ 1945
 Karlheinz Böhm (Áo) --- Nhan đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc

2006 

 Ludwig Finscher (Đức) --- Lịch sử âm nhạc phương Tây từ 1600
 Quentin Skinner (Anh) --- Tư tưởng chính trị: Lịch sử và lý thuyết
 Andrew Lange (Mỹ) và  Paolo de Bernardis (Ý) --- Thiên văn học quan sát và Vật lý thiên thể 
 Elliott M. Meyerowitz (Mỹ) và Christopher R. Somerville (Canada) --- Di truyền học phân tử của thực vật

2005 

 Lothar Ledderose (Đức) --- Lịch sử Nghệ thuật châu Á
 Peter Hall (Anh) --- Lịch sử văn hóa và xã hội của các thành phố từ đầu thế kỷ 16 
 Peter R. Grant (Anh) và Rosemary Grant (Mỹ) --- Sinh học dân số 
 Russell J. Hemley (Mỹ) và Ho-kwang (David) Mao (Trung quốc) --- Vật lý khoáng vật

2004 

 Andrew Colin Renfrew (Anh) --- Khảo cổ học tiền sử 
 Cộng đoàn Sant'Egidio --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc * Michael Marmot (Anh) --- Dịch tễ học 
 Nikki R. Keddie (Mỹ) --- Thế giới đạo Hồi từ cuối thế kỷ 19 và cuối thế kỷ 20 
 Pierre Deligne (Bỉ) --- Toán học

2003 

 Eric Hobsbawm (Anh) --- Lịch sử châu Âu từ 1900 
 Reinhard Genzel (Đức) --- Thiên văn học (tia) hồng ngoại 
 Serge Moscovici (Pháp) --- Tâm lý học xã hội 
 Wen-Hsiung Li (Đài Loan / Mỹ) --- Di truyền học và tiến hóa

2002 

 Anthony Grafton (Mỹ) --- Lịch sử nhân loại 
 Dominique Schnapper (Pháp) --- Xã hội học 
 Walter J. Gehring (Thụy Sĩ) --- Sinh học phát triển 
 Xavier Le Pichon (Pháp) --- Địa chất học

2001 

 Claude Lorius (Pháp) --- Khí hậu học
 James Sloss Ackerman (Mỹ) --- Lịch sử kiến trúc (gồm kế hoạch đô thị và thiết kế phong cảnh)
 Jean-Pierre Changeux (Pháp) --- Khoa học thần kinh nhận thức 
 Marc Fumaroli (Pháp) --- Lịch sử văn học và chủ nghĩa phê bình (sau 1500)

2000 
 Abdul Sattar Edhi (Pakistan) --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc 
 Ilkka Hanski (Phần Lan) --- Khoa học sinh thái
 Martin Litchfield West (Anh) --- Cổ học cổ điển 
 Michael Stolleis (Đức) --- Lịch sử pháp luật từ 1500 
 Michel G.E. Mayor (Thụy Sĩ) --- Dụng cụ và kỹ thuật trong Thiên văn học và Vật lý thiên thể

1999 - 1990

1999 

 John Elliott (Anh) --- Lịch sử 1500-1800
 Luigi Luca Cavalli-Sforza (Ý / Mỹ) --- Khoa nguồn gốc nhân loại 
 Mikhail Gromov (Nga / Pháp) --- Toán học 
 Paul Ricoeur (Pháp) --- Triết học Pháp

1998 
 Andrzej Walicki (Ba Lan/ Mỹ) --- Lịch sử văn hóa, xã hội của thế giới Slavonic từ thời trị vì của Catherine the Great tới Cách mạng Nga năm 1917 
 Harmon Craig (Mỹ) --- Địa hóa học 
 Robert McCredie May (Anh / Úc) --- Đa dạng Sinh học

1997 
 Charles Coulston Gillispie (Mỹ) --- Triết học và Lịch sử khoa học 
 Stanley Jeyaraja Tambiah (Sri Lanka / Mỹ) --- Nhân loại học xã hội
 Thomas Wilson Meade (Anh) --- Dịch tễ học

1996 
 Arno Borst (Đức) --- Lịch sử: Văn hóa thời trung cổ
 Arnt Eliassen (Na Uy) --- Khí tượng học 
 Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc	 
 Stanley Hoffmann (Áo / Mỹ / Pháp) --- Khoa học chính trị: Các quan hệ quốc tế hiện đại

1995 

 Alan J. Heeger (Mỹ) --- Khoa học các vật liệu phi sinh học mới
 Carlo M. Cipolla (Ý) --- Lịch sử kinh tế
 Yves Bonnefoy (Pháp) --- Lịch sử nghệ thuật và Phê bình nghệ thuật (được áp dụng ở châu Âu từ thời Trung cổ tới ngày nay)

1994 
 Fred Hoyle (Anh) và Martin Schwarzschild (Đức / Mỹ) --- Vật lý thiên thể (tiến hóa của các ngôi sao) 
 Norberto Bobbio (Ý) --- Khoa học Luật và Chính trị (các chính phủ và nền dân chủ) 
 René Couteaux (Pháp) --- Sinh học (cấu trúc tế bào với quan hệ đặc biệt tới hệ thần kinh)

1993 
 Jean Leclant (Pháp) --- Nghệ thuật và Khảo cổ học của thế giới cổ đại
 Lothar Gall (Đức) --- Lịch sử: các xã hội ở thế kỷ 19 và 20 
 Wolfgang H. Berger (Đức / Mỹ) --- Cổ sinh vật học với quan hệ đặc biệt tới Hải dương học

1992 

 Armand Borel (Thụy Sĩ / Mỹ) --- Toán học 
 Ebrahim M. Samba (Gambia) --- Y học phòng ngừa
 Giovanni Macchia (Ý) --- Lịch sử và phê bình văn học

1991 
 Abbé Pierre (Henri Grouèse) (Pháp) --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc 
 György Ligeti (Hungary / Áo) --- Âm nhạc
 John Maynard Smith (Anh) --- Di truyền học và tiến hóa
 Vitorino Magalhães Godinho (Bồ Đào Nha) --- Lịch sử: Sự nổi bật của châu Âu trong thế kỷ 15 và 16

1990 
 James Freeman Gilbert (Mỹ) --- Địa vật lý (đất rắn) 
 Pierre Lalive d'Epinay (Thụy Sĩ) --- Luật quốc tế tư 
 Walter Burkert (Đức) --- Nghiên cứu thế giới cũ (Khu vực Địa Trung Hải)

1989-1980

1989 
 Emmanuel Lévinas (Pháp / Litva) --- Triết học 
 Leo Pardi (Ý) --- Phong tục học 
 Martin John Rees (Anh) --- Vật lý thiên thể năng lượng cao

1988 
 Michael Evenari (Israel) và Otto Ludwig Lange (Đức) --- Thực vật học ứng dụng (cả các dạng sinh thái) 
 René Etiemble (Pháp) --- Văn học so sánh 
 Shmuel Noah Eisenstadt (Israel) --- Xã hội học

1987 
 Jerome Seymour Bruner (Mỹ) --- Tâm lý học con người 
 Phillip V. Tobias (Nam Phi) --- Nhân loại học tự nhiên 
 Richard W. Southern (Anh) --- Lịch sử trung cổ

1986 
 Jean Rivero (Pháp) --- Các quyền cơ bản của con người 
 Otto Neugebauer (Áo / Mỹ) --- Lịch sử khoa học 
 Roger Revelle (Mỹ) --- Hải dương học / Khí hậu học 
 Cao ủy Liên Hợp Quốcvề người tỵ nạn (UNHCR) --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc

1985 

 Ernst H.J. Gombrich (Áo / Anh) --- Lịch sử nghệ thuật phương Tây 
 Jean-Pierre Serre (Pháp) --- Toán học

1984 

 Jan Hendrik Oort (Hà Lan) --- Vật lý thiên thể 
 Jean Starobinski (Thụy Sĩ) --- Lịch sử và phê bình văn học 
 Sewall Wright (Mỹ) --- Di truyền học

1983 

 Edward Shils (Mỹ) --- Xã hội học 
 Ernst Mayr (Đức / Mỹ) --- Động vật học 
 Francesco Gabrieli (Ý) --- Nghiên cứu Đông phương

1982 
 Jean-Baptiste Duroselle (Pháp) --- Khoa học xã hội 
 Kenneth Vivian Thimann (Anh / Mỹ) --- Thực vật học ứng dụng và thuần túy 
 Massimo Pallottino (Italy) --- Sciences of antiquity

1981 
 Dan McKenzie (Anh), Drummond Matthews (Anh) và Frederick Vine (Anh) --- Địa chất học và Địa vật lý 
 Josef Pieper (Đức) --- Triết học 
 Paul Reuter (Pháp) --- Luật công quốc tế

1980 
 Enrico Bombieri (Ý) --- Toán học 
 Hassan Fathy (Ai Cập) --- Kiến trúc và lập kế hoạch đô thị 
 Jorge Luis Borges (Argentina) --- Triết học, Ngữ học và phê bình văn học

< 1980

1979 

 Ernest Labrousse (Pháp) và Giuseppe Tucci (Ý) --- Lịch sử 
 Jean Piaget (Thụy Sĩ) --- Khoa học xã hội và chính trị
 Torbjörn Caspersson (Thụy Điển) ---  Sinh học

1978 
 Mẹ Teresa Calcutta (Nam Tư) --- Nhân đạo, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc

1962 
 Andrey Kolmogorov (Nga) --- Toán học 
 Karl von Frisch (Áo) --- Sinh học 
 Paul Hindemith (Đức) --- Âm nhạc 
 Giáo hoàng Gioan XXIII (Ý) --- Nhân đạo, hòa bình và tình huynh đệ giữa các dân tộc 
 Samuel Eliot Morison (Mỹ) --- Lịch sử

1961 
 Quỹ Nobel (Thụy Điển) --- Nhân đạo, hòa bình và tình huynh đệ giữa các dân tộc

Tham khảo

Liên kết ngoài 
The Balzan Foundation  - Official site

Giải thưởng thành lập năm 1961
Giải thưởng thiên văn học
Giải thưởng hòa bình
Giải thưởng khoa học kỹ thuật
Giải thưởng hàn lâm
Giải Thiên văn học