9K115-2 Metis-M

9K115-2 Metis-M (tên định danh NATO: AT-13 Saxhorn-2) là một hệ thống tên lửa chống tăng có điều khiển mang vác cá nhân của Nga. "9K115-2" là định danh của GRAU cho hệ thống tên lửa này. Metis-M1 là biến thể nâng cấp mới nhất của Metis-M. Hệ thống này được thiết kế để tăng cường sức mạnh chiến đấu cho các đơn vị bộ binh cơ giới cấp đại đội.

Tổng quan 

Hệ thống Metis-M / Metis-M1 bổ sung vào những ưu điểm thông thường của loại tên lửa chống tăng có điều khiển mang vác cá nhân bằng những cải tiến đáng kể về tầm bắn, độ chính xác và khả năng tiêu diệt. Nhờ kích thước nhỏ gọn và trọng lượng nhẹ của các thành phần, hệ thống mang vác này có thể được kíp trắc thủ vận chuyển trong các túi đeo gọn gàng trên mọi khoảng cách và trên nhiều loại địa hình khác nhau, bao gồm cả việc lội qua sông suối. Kíp trắc thủ ba người mang theo vũ khí cá nhân và cơ số đạn gồm năm quả tên lửa. Một thành viên trong kíp mang một túi chứa giá phóng đã nạp sẵn tên lửa, giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị hỏa lực và cho phép kíp chiến đấu tấn công mục tiêu ngay khi đang di chuyển. Trong trường hợp mục tiêu xuất hiện bất ngờ, xạ thủ có thể bắn từ vai với giá phóng tì vào một vật tựa tại chỗ. Hai thành viên còn lại mỗi người mang một túi chứa hai quả tên lửa.

Dẫn đường 
Hệ thống ATGM Metis-M / Metis-M1 sử dụng phương thức dẫn đường tên lửa bán tự động, với các lệnh điều khiển được truyền qua dây dẫn. Hệ thống dẫn đường được thiết kế sao cho các thành phần phức tạp và đắt tiền nhất, chẳng hạn như bộ phối hợp con quay hồi chuyển, các đơn vị điện tử và pin trên tên lửa, đều được loại bỏ khỏi cấu tạo của quả tên lửa.

Đặc điểm 
 Chuyển trạng thái từ hành quân sang chiến đấu — và ngược lại — trong vòng 15 – 20 giây;
 Tốc độ bắn từ 3 - 4 phát mỗi phút;
 Có thể bắn từ các vị trí đã tổ chức và triển khai ở tư thế nằm bắn hoặc đứng bắn trong hố chiến đấu, cũng như từ các xe chiến đấu;
 Có thể được vận chuyển bằng bất kỳ loại phương tiện giao thông nào và có thể thả dù.

Hệ thống Metis-M bao gồm:
 Phương tiện chiến đấu;
 Phương tiện bảo dưỡng;
 Thiết bị huấn luyện.

Các phương tiện chiến đấu của hệ thống Metis-M bao gồm:
 Tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) 9M131 (9M131F);
 Giá phóng 9P151;
 Kính ngắm nhiệt 1PBN86-VI.

Metis-M1 

Metis-M1 là biến thể nâng cấp của Metis-M. Phiên bản mới có tầm bắn xa hơn, đạt , khả năng xuyên giáp cao hơn từ , và trọng lượng được giảm bớt. Nó được thiết kế để tiêu diệt các loại xe tăng chủ lực trang bị hệ thống bảo vệ chủ động và giáp phản ứng nổ (ERA), xe bọc thép nhẹ, công sự và các mục tiêu khác bất kể ngày đêm và trong mọi điều kiện thời tiết.

Năm 2013, Lục quân Bangladesh đã tiếp nhận một số lượng lớn hệ thống tên lửa chống tăng Metis-M1 cùng với 1.200 quả tên lửa. Vào tháng 11 năm 2015, Nga tiết lộ rằng họ đang chính thức hóa việc giới thiệu Metis-M1, loại vũ khí này đã chính thức bắt đầu được biên chế tại Nga vào ngày 2 tháng 3 năm 2016.

Lịch sử tham chiến

Lebanon 
Theo các báo cáo của Quân đội Israel (IDF) liên quan đến vũ khí thu giữ được từ Hezbollah và các báo cáo của nhà báo tại Lebanon, Metis-M đã được các tay súng Hezbollah sử dụng thành công trong Chiến tranh Lebanon 2006 chống lại xe tăng Merkava. Israel đã cử một phái đoàn quan chức đến Moscow để đưa ra các bằng chứng cho phía Nga thấy những gì họ cho là các vụ chuyển giao vũ khí từ Syria. Đến nay, Nga vẫn chưa đưa ra bình luận nào về việc phổ biến vũ khí này, mặc dù họ đã thực hiện các biện pháp thắt chặt kiểm soát việc sử dụng vũ khí do Nga sản xuất của các quốc gia nhập khẩu.

Hàn Quốc 
Hàn Quốc đã mua 220 hệ thống Metis-M trong hai đợt — 70 hệ thống vào năm 1995 (Dự án Gấu nâu I - Project Brown Bear I) và 150 hệ thống vào năm 2005 (Dự án Gấu nâu II) — và đã sở hữu 9.000 quả tên lửa tính đến năm 2006. Theo các cuộc thử nghiệm, Metis-M có khả năng xuyên thủng 850 mm thép cán đồng nhất (RHA), mang lại hỏa lực mạnh mẽ cho một loại vũ khí chỉ cần 2 binh sĩ vận hành. Tuy nhiên, từ năm 2009 đến 2011, Lục quân Hàn Quốc đã bắn thử 17 quả tên lửa, trong đó có 10 quả hoặc là trượt mục tiêu, hoặc không kích nổ đầu đạn khi va chạm (tỷ lệ thất bại 60%). Sau khi tạm thời rút Metis-M khỏi biên chế chiến đấu, Lục quân cùng Cơ quan Phát triển Quốc phòng (ADD) và Cơ quan Quản lý Chương trình Thu mua Quốc phòng (DAPA) đã bắn thử 43 quả tên lửa và đạt được 41 lần trúng đích (tỷ lệ thất bại 7%). Tổ kiểm tra liên ngành giả định rằng nguyên nhân do lỗi điện tử trên hệ thống dẫn đường hoặc do bảo quản không tốt. Tuy nhiên, họ đã không thể xác định chính xác nguyên nhân của vấn đề, và Metis-M đã được đưa trở lại biên chế chiến đấu.

Syria 
Vào ngày 7 tháng 3 năm 2012, các tay súng thuộc Quân đội Syria Tự do đã sử dụng một tên lửa chống tăng có điều khiển 9K115-2 Metis-M để bắn trúng một chiếc MiG-23MS bị bỏ hoang của Không quân Syria.

Về sau, trong suốt cuộc Nội chiến Syria, việc sử dụng Metis-M đã trở nên phổ biến. Lực lượng nổi dậy đã sử dụng nó rất thành công cùng với các loại ATGM khác để chống lại nhiều mục tiêu khác nhau, bao gồm xe tăng, xe chiến đấu bộ binh, xe tải và các chốt hỏa lực, với nhiều video được đăng tải lên Internet. Ban đầu, các tên lửa Metis có nguồn gốc từ các kho vũ khí của Quân đội Syria bị đánh chiếm, trong khi các nhà cung cấp bên ngoài có thể đã tham gia vào giai đoạn sau.

Đã có xác nhận rằng Bulgaria đã bán sáu bộ hệ thống 9K115-2 Metis thông qua Hoa Kỳ cho phiến quân Syria.

Bên vận hành

Các bên vận hành hiện tại 

 Các hệ thống Metis-M1 cùng với 1.200 quả tên lửa đã được cung cấp cho Lục quân Bangladesh vào năm 2013.

 Có 100 hệ thống trong kho vũ khí.

 Được sử dụng bởi các đơn vị lục quân và đổ bộ đường không.
 Tiếp nhận Metis-M như một khoản thanh toán nợ từ Nga.

Các thực thể phi quốc gia 
  Cộng hòa Nhân dân Donetsk
  Quân đội Syria Tự do
 
  Houthi
 
 Các Đơn vị Bảo vệ Nhân dân (YPG)
Tahrir al-Sham: Đã sử dụng các hệ thống Metis-M.
 FUNCINPEC: Sử dụng trong cuộc Đảo chính Campuchia 1997.

Ghi chú

Tham khảo 
 Russia's Arms Catalog 2004

Liên kết ngoài 

 Description of system with photos
 METIS-M /M1 at Defense Update 
 Giới thiệu sơ Metis-M

Tên lửa chống tăng Nga