Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Các cuộc khởi nghĩa thời Bắc thuộc lần 3

Suốt thời kỳ Bắc thuộc lần 3 trong lịch sử Việt Nam, hàng loạt cuộc khởi nghĩa của cư dân Giao Châu đã nổ ra để chống lại sự cai trị của các triều đại Trung Quốc. Số ấy gồm hàng loạt các cuộc khởi nghĩa nhỏ và 4 cuộc khởi nghĩa lớn là các cuộc khởi nghĩa của các thủ lĩnh Lý Tự Tiên - Đinh Kiến, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng và Dương Thanh.

Nguyên nhân 
Có nhiều nguyên nhân khiến cho thời kỳ này là một trong những thời kỳ có nhiều khởi nghĩa. Theo Việt Nam sử lược thì nguyên nhân chủ yếu là sự cai trị của người Trung Quốc, đặc biệt là thời Đường quá khắc nghiệt, các quan nhà Đường làm nhiều điều tàn bạo, bắt dân đóng sưu thuế nặng quá, cư dân khổ sở dẫn đến họ khởi nghĩa.

Các cuộc khởi nghĩa 

Mùa thu năm 687, do không chịu nổi ách sưu thuế nặng nề, người châu Giao là Lý Tự Tiên liền lãnh đạo dân nổi dậy. Quan nhà Đường cai trị là Lưu Diên Hựu đã giết Lý Tự Tiên. Thuộc hạ của Lý Tự Tiên là Đinh Kiến đem quân vây đánh Lưu Diên Hựu, chiếm được thành Tống Bình và giết được viên quan này. Nhà Đường phải phái Tào Trực Tĩnh từ châu Quế sang dẹp và giết Đinh Kiến.

Tháng 4 năm 713, Mai Thúc Loan, người châu Hoan xưng vua, cho xây thành lũy, lập kinh đô Vạn An, tích cực rèn tập tướng sỹ và sai sứ giả sang các nước Lâm Ấp, Chân Lạp phủ dụ họ đem quân hỗ trợ. Ông tự xưng là Mai Hắc Đế. Năm 714, Mai Hắc Đế tiến binh đánh thành Tống Bình. Thái thú nhà Đường là Quách Sở Khách cùng đám thuộc hạ không chống cự lại được, phải bỏ thành chạy về nước. Lực lượng Mai Hắc Đế lúc đó lên tới chục vạn quân. Nhà Đường bèn huy động 10 vạn quân do tướng Dương Thừa Húc và Quách Sở Khách sang đàn áp được.

Năm 791, anh em Phùng Hưng và Phùng Hãi nổi dậy kéo quân vây Phủ Đô hộ An Nam. Tiết độ sứ là Cao Chính Bình đối phó không được nên sinh bệnh mà chết. Phùng Hưng chiếm thành, làm chủ châu Giao. Sau khi ông mất, con ông là Phùng An đã đầu hàng Triệu Xương nhà Đường.

Năm Quý Mùi (803), một người Vương Quý Nguyên nổi dậy làm binh biến đuổi quan Đô hộ Bùi Thái về lại Trung Quốc.

Năm 819, người Tày - Nùng ở Tả, Hữu Giang (phía Tây Bắc của châu Giao) nổi dậy chống nhà Đường. Quan cai trị Lý Tượng Cổ (tông thất nhà Đường) sai thứ sử châu Hoan là Dương Thanh mang 3.000 quân đi dẹp. Dương Thanh thừa cơ nổi dậy chiếm được Phủ Đô hộ, giết được Lý Tượng Cổ. Sau tướng nhà Đường là Quế Trọng Vũ dùng kế chia rẽ Dương Thanh với các tướng thuộc hạ. Ông không giữ được thành, cuối cùng bị bắt và bị giết. Các thủ hạ lui về giữ Trường châu đến tháng 7 năm 820 thì bị dẹp hẳn.

Năm Mậu Thân (828), binh lính người bản xứ nổi dậy đuổi đô hộ sứ Hàn Ước chạy về Trung Quốc.

Năm Canh Thìn (860), một người tên là Đỗ Thủ Trừng dấy binh ở vùng Đỗ Động (Thanh Oai) kéo đánh phá thủ thành, đô hộ sứ Lý Hộ bỏ thành mà chạy.

Xem thêm 
 Lý Tự Tiên
 Đinh Kiến
 Mai Hắc Đế
 Phùng Hưng
 Dương Thanh
 Bắc thuộc lần 3

Chú thích 

*
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Nhà Tùy
Nhà Đường
424 Gratia

424 Gratia là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 31.12.1896 ở Nice và được đặt theo tên 3 nữ thần Gratia trong thần thoại La Mã.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1896
Được phát hiện bởi Auguste Charlois
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
426 Hippo

426 Hippo là một tiểu hành tinh rất lớn ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 25.8.1897 ở Nice và được đặt theo tên Hippo Regius, một thành phố cũ (nay là Annaba, Algérie).

Tham khảo
.

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1897
Tiểu hành tinh kiểu F (Tholen)
Được phát hiện bởi Auguste Charlois
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh nền
428 Monachia

428 Monachia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được Walther Villiger phát hiện ngày 18.11.1897 ở München và được đặt theo tên tiếng Latinh của München. Đây là tiểu hành tinh duy nhất do Walther Villiger phát hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1897
Tiểu hành tinh Flora
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
431 Nephele

431 Nephele là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Themis, được xếp loại tiểu hành tinh kiểu C, và có lẽ có thành phần cấu tạo bằng vật liệu cacbonat.

Tiểu hành tinh này do Auguste Charlois phát hiện ngày 18.12.1897 ở Nice và được đặt theo tên nữ thần Nephele trong thần thoại Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu C
Thiên thể phát hiện năm 1897
Tiểu hành tinh kiểu B (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu B (Tholen)
Được phát hiện bởi Auguste Charlois
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh Themis
Brandon T. Jackson

Brandon Timothy Jackson (sinh ngày 7 tháng 3 năm 1984) là diễn viên, nghệ sĩ hài người Mỹ.

Cuộc sống và sự nghiệp 
Jackson là một trong 7 người con trong 1 gia đình và được sinh ra ở Detroit, Michigan. Anh là con trai của Beverly Y., một mục sư và Bishop Wayne T. Jackson, 1 mục sư cấp cao của Great Faith Ministries International. Jackson học tại trường trung học West Bloomfield ở West Bloomfield, Michigan. Sau lễ tốt nghiệp, anh chuyển tới Los Angeles để theo đuổi sự nghiệp xây dựng tên tuổi và nơi bắt đầu sự nghiệp của anh là tại Laugh Factory, đó cũng là nơi bắt đầu sự nghiệp của Wayne Brady và Chris Tucker. Vai diễn "Junior" trong phim Roll Bounce đã đem lại cho anh chiến thắng tại Lễ trao giải Black Reel năm 2006 cho hạng mục Diễn viên có diễn xuất đột phá (Breakthrough Performance). Jackson đã tổ chức show truyền hình the Brandon T. Jackson trên kênh The N.

Năm 2006, Jackson tổ chức "Up Close và Personal Tour" cùng với sự có mặt của Chris Brown, Ne-Yo, Lil Wayne, Juelz Santana và Dem Franchize Boyz. Anh cũng đã tham gia vào show Wild 'N với Nick Cannon. Anh diễn trong các bộ phim như Tropic Thunder với vai Alpa Chino, phim Percy Jackson & kẻ cắp tia chớp với vai Grover Underwood.

Các phim đã tham gia

Chú thích 

Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Rapper người Mỹ gốc Phi
Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Ca sĩ nhạc rap từ Michigan
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam nhà văn Mỹ
Thạch (đơn vị đo lường)

Thạch là một đơn vị đo lường dùng để tính thể tích ở các nước Đông Á khi xưa.

Trung Quốc
Ở Trung Quốc, "Thạch" có thể là đơn vị đo khối lượng hoặc thể tích.Về thể tích, 1 Hộc là 10 Đấu (cho đến Ngũ Đại). Còn từ đời Tống trở đi thì chỉ là 5 Đấu. Còn Thạch thì thực ra là bằng Hộc, tuy nhiên từ đời Tống trở đi thì lại là 2 Hộc. Tức là 1 Thạch lúc nào cũng là 10 Đấu.Về khối lượng, từ thời Tống, 1 thạch = 4 quân, 1 quân = 30 cân, 1 cân = 0,6 kg

 1 cân (jin) = 16 lạng.
 1 lạng = 10 tiền.
 1 tiền = 10 phân.
 1 phân = 10 ly.
 1 ly = 0.0373 gram

Nhật Bản
Thạch(石, koku) hay Thạch cao (石高) là một đơn vị đo lường Nhật Bản dùng để tính thể tích, một thạch tương đương với mười xích khối hay mười thước (Nhật) khối. Cụ thể, 3,5937 thạch có thể tích tương đương một mét khối hay 1 thạch tương đương 278,3 lít. Ban đầu, đơn vị thạch dùng để đo dung tích gạo, theo các tài liệu sử thì 1 thạch gạo tương đương với số gạo một người tiêu thụ trong 1 năm (còn 1 đấu là lượng gạo 1 người tiêu thụ trong 1 ngày). Tính ra thì 1 thạch gạo nặng 150 kilôgram (23,6 stone hay 330 pound). Kể từ năm 1891 trở đi, 1 thạch được quy định chính xác là  lít, tương đương 180,39 lít (5 bushel hay 48 gallon), một con số nhỏ hơn con số cũ.

Trong Thời kỳ Giang Hộ, mỗi phiên đều tổ chức đánh giá thu nhập và số ruộng đất của mình bằng đơn vị thạch. Phiên có thu nhập thấp nhất (và diện tích nhỏ nhất) là "phiên một vạn thạch", còn phiên Kaga - lãnh chúa lớn nhất sau Mạc phủ - được gọi là "phiên một trăm vạn thạch" (cụ thể là 1,025 triệu thạch). Phần lớn các võ sĩ, kể cả hạng võ sĩ cấp cao hatamoto vẫn nhận bổng lộc bằng gạo chứ không phải bằng tiền, và vì vậy số bổng lộc này cũng được tính bằng thạch. Ở các phiên Tōhoku và Hokkaidō - nơi không phải lúc nào cũng trồng lúa được - thì họ vẫn duy trì đơn vị "thạch" nhưng không điều chỉnh, sửa đổi nó từ năm này qua năm khác. Chú ý là có một số phiên có giá trị nền kinh tế lớn hơn con số "thạch" được thống kê rất nhiều, điều này giúp họ có thể đầu tư nhiều hơn vào một số dự án phát triển kinh tế. Thạch cũng được dùng làm đơn vị tính sức chứa của những chiếc thuyền chở gạo. Những chiếc thuyền nhỏ thường là loại "50 thạch" (7,5 tấn), trong khi đó loại lớn nhất có dung tích lên tới 1 nghìn thạch (150 tấn), những chiếc này còn lớn hơn cả các tàu chiến trong đội thuyền của Mạc phủ.

Sau cuộc Minh Trị duy tân, Nhật Bản chuyển sang dùng các đơn vị đo lường thuộc hệ mét và vì vậy các đơn vị cũ như "thạch" dần dần bị bãi bỏ. Nhưng đơn vị thạch hiện nay vẫn được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp khai thác và chế biến gỗ của Nhật Bản.

"Lễ hội Trăm vạn thạch" Hyakumangoku Matsuri tổ chức ở Kanazawa có nguồn gốc từ lễ mừng đại danh Maeda Toshiie vào năm 1583 - mặc dù ông ta chỉ gia nhập vào đẳng cấp 100 vạn thạch sau trận Quan Ngã Nguyên năm 1600.

Xem thêm
 Kokudaka

Tham khảo

Đơn vị đo lường dựa theo cơ thể người
Đơn vị đo lường lỗi thời
Đơn vị đo thể tích
Mạc Đình Phúc

Mạc Đình Phúc hay Mạc Đĩnh Phúc, tên thật là Nguyễn Khắc Tình (hoặc Tĩnh) (1849-1897), là thủ lĩnh nghĩa quân kháng Pháp tại một số tỉnh thuộc miền Bắc Việt Nam vào cuối thế kỉ 19.

Thân thế & sự nghiệp
Mạc Đình Phúc sinh ở xã Thanh Bình (nay thuộc huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương); còn nhóm Nhân văn Trẻ thì ghi ông sinh ở làng Bình Hạ, huyện Thanh Trì, tỉnh Thái Bình.

Sau khi thi đỗ tú tài, Mạc Đình Phúc làm nghề dạy học. Oán ghét thực dân Pháp, Mạc Đình Phúc tự nhận mình là cháu 18 đời của nhà Mạc và ra sức tuyên truyền rằng mình có phép thần thông làm cho súng đạn của đối phương bắn không nổ, để chiêu mộ nghĩa quân chống lại quân xâm lược.
 
Năm 1896, Kỳ Đồng (1875-1929) mua đất gần vùng Yên Thế lập đồn điền, bí mật giúp Mạc Đình Phúc trong việc tổ chức Nghĩa đảng. Hai ông đã chia lực lượng ra làm đội, cơ, vệ, nha, hộ (cứ 30 người thành một đội, 4 đội thành một cơ, 4 cơ thành một vệ...) rồi định chức quan lĩnh, đô lĩnh, thống chế, đô hiển để cai quản. Nghĩa quân gọi chung là Mạc thiên binh, còn Mạc Đình Phúc thì tự xưng là Đổng thống nguyên nhung, lập đại bản doanh ở Thái Bình, Hải Dương.
 
Nhờ giỏi tuyên truyền và kỷ luật nghiêm minh (cấm nghĩa quân không được cướp bóc hoặc hà hiếp nhân dân, ai vi phạm sẽ bị phạt nặng), nên phong trào của Mạc Đình Phúc lan nhanh ra khắp các tỉnh Quảng Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Kiến An, Thái Bình, Nam Định, Hà Nam...

Ngày 13 tháng 12 năm 1897, nghĩa quân làm lễ tế cờ tại chùa Minh Khánh, cờ đề "Bình Tây diệt Nguyễn", rồi xuất quân đánh vào thành phố Hải Dương, bao vây Ninh Giang (nay thuộc tỉnh Hải Dương), phá huyện Vĩnh Bảo (nay thuộc Hải Phòng). Số người tham gia tuy lên đến 500 người, nhưng vì vũ khí chỉ có giáo mác nên cuộc khởi nghĩa đã bị đối phương dùng hỏa lực mạnh đánh tan.
 
Cùng lúc đó, tại huyện Trực Ninh (Nam Định), nghĩa quân do nhà sư Thọ (không biết pháp danh đầy đủ) ở chùa Lãng Đông chỉ huy tiến đánh tỉnh lỵ cũng bị quân triều đình đánh lui.

Sau ba năm tổ chức, cuộc khởi nghĩa thất bại (1875-1897), Mạc Đĩnh Phúc bị bắt và bị xử tử tại Hải Dương ngày 29 tháng 12 năm 1897.

Nhận xét khái quát
Vào cuối thế kỷ 19, để đánh đuổi quân Pháp xâm lược, các cuộc đấu tranh vũ trang mang màu sắc tôn giáo đã nổ ra. Có thể kể đến các cuộc khởi nghĩa của các lãnh tụ như: Phan Xích Long, Ngô Lợi, Đạo Tưởng, Cử Đa, Võ Trứ, Mạc Đĩnh Phúc...
Nhận xét về các cuộc khởi nghĩa ở thời kỳ này, nhóm Nhân văn Trẻ viết:
''Tuy còn nhiều hạn chế về mặt tư tưởng và cách thức tổ chức, nhưng phong trào đấu tranh vũ trang mang màu sắc tôn giáo này vẫn là một bộ phận quan trọng trong phong trào chống thực dân Pháp xâm lược cuối thế kỷ 19 của nhân dân Việt Nam.

Chú thích 

Nghĩa quân chống Pháp
Sinh năm 1849
Mất năm 1897
Trương Quang Trọng (phường)

Trương Quang Trọng là một phường thuộc tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

Địa lý
Phường Trương Quang Trọng nằm ở gần khu vực trung tâm hành chính tỉnh Quảng Ngãi, thuộc thành phố Quảng Ngãi trước đây, có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp với xã Tịnh Khê
Phía Tây giáp với xã Sơn Tịnh
Phía Nam giáp với các phường Cẩm Thành, Nghĩa Lộ và xã An Phú với ranh giới là sông Trà Khúc
Phía Bắc giáp với xã Thọ Phong

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Trương Quang Trọng sau sắp xếp có diện tích 34,65 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 49.308 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Lịch sử
Phường Trương Quang Trọng trước đây vốn là thị trấn Sơn Tịnh, thị trấn huyện lỵ huyện Sơn Tịnh. Thị trấn Sơn Tịnh được thành lập vào năm 1987 cùng với 2 xã Tịnh Ấn Tây và Tịnh Ấn Đông trên cơ sở giải thể xã Tịnh Ấn cũ.

Sau khi thành lập, thị trấn Sơn Tịnh có 808 ha diện tích tự nhiên, dân số là 8.690 người, được chia làm 5 tổ dân phố: Liên Hiệp 1, Liên Hiệp 2, Trường Thọ Đông, Trường Thọ Tây, Quyết Thắng.

Ngày 12 tháng 12 năm 2013, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 123/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Sơn Tịnh để mở rộng thành phố Quảng Ngãi. Theo đó:
Chuyển thị trấn Sơn Tịnh về thành phố Quảng Ngãi quản lý
Thành lập phường Trương Quang Trọng thuộc thành phố Quảng Ngãi trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Sơn Tịnh.

Sau khi thành lập, phường Trương Quang Trọng có 926,40 ha diện tích tự nhiên, dân số là 14.148 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1677/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ngãi năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Trương Quang Trọng và các xã Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An thành phường mới có tên gọi là phường Trương Quang Trọng (khoản 83 Điều 1).

Tham khảo

Xem thêm

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người
Metrolink (miền nam California)

Metrolink là một hệ thống đường sắt ngoại ô tại Nam California, phục vụ các quận Los Angeles, Quận Cam, Riverside, San Bernadino, San Diego và Ventura. Hệ thống gồm tám tuyến và 69 trạm với tổng chiều dài hệ thống là  đường sắt, bao gồm Arrow, một dịch vụ đường sắt do Metrolink vận hành theo hợp đồng với Cơ quan Quản lý Giao thông vận tải San Bernadino.

Tuyến 
Hệ thống hiện tại gồm tám tuyến:

Vé

Ban quản trị

Lịch sử

Các điểm dừng của các dòng tàu 

Là một tuyến đường sắt chủ yếu dùng để phục vụ vùng ngoại ô Los Angeles để tiếp giáp với khu vực chính, tăng khả năng hoạt động tại trung tâm thành phố. Hệ thống tàu Metrolink phục vụ rất nhiều điểm đến, bao gồm: Trung tâm thành phố Los Angeles, sân bay Bob Hope, trường Đại học California, sân vận động Algel... Những dịch vụ đặc biệt hơn được mở rộng tại nhiều địa điểm quan trọng của thành phố Los Angeles.

Khu bảo trì

Mở rộng

Thư viện hình

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang wed chính thức 

Vận tải đường sắt
Thực vật ăn thịt

Thực vật ăn thịt là tên gọi chỉ những thực vật khai thác một phần chất dinh dưỡng phục vụ cơ thể bằng cách bẫy hoặc tiêu hủy động vật hoặc động vật nguyên sinh, điển hình là các sâu bọ hoặc động vật chân đốt.
Thực vật ăn thịt đã thích nghi để phát triển ở những nơi đất mỏng hoặc nghèo chất dinh dưỡng, đặc biệt là nitơ, như đầm lầy chua và các chỗ đá lồi. Charles Darwin đã viết Cây ăn côn trùng, chuyên luận nổi tiếng đầu tiên về thực vật ăn thịt, vào năm 1875. 
Thực vật ăn thịt được cho là đã tiến hóa độc lập sáu lần trong năm đơn bộ khác nhau của thực vật có hoa, và đây là những đại diện bởi nhiều hơn một chục chi. Chúng bao gồm khoảng 630 loài thu hút và bẫy con mồi, sản xuất các enzym tiêu hóa, và hấp thụ các chất dinh dưỡng có sẵn được tạo ra. Ngoài ra, hơn 300 loài thực vật ăn thịt nguyên thủy trong nhiều chi cho thấy một số nhưng không phải tất cả những đặc điểm này.

Xem thêm

Nắp ấm Úc
 Cây ăn thịt người
 Chi Nắp ấm
 Chi Gọng vó
 Pinguicula
 Brocchinia (Bromeliaceae)
 Bẫy kẹp (thực vật)
 Heliamphora
 Darlingtonia californica
 Sarracenia

Tham khảo

Liêm kết ngoài 

 
 
 Carnivorous Plant Database  provides an up-to-date, searchable database of all the published species of carnivorous plants.
 Carnivorous Plant FAQ at Sarracenia.com
 List of films and TV shows that feature carnivorous plants-most of them fictional
 Botanical Society of America - Carnivorous Plants Online 
 Ellison, A.M. 2006.  Plant Biol. 8: 740–747.

Plants
432 Pythia

432 Pythia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 18.12.1897 ở Nice và được đặt theo tên nữ tiên tri Pythia trong thần thoại Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1897
Được phát hiện bởi Auguste Charlois
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu S (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
434 Hungaria

434 Hungaria là một tiểu hành tinh tương đối nhỏ ở phần bên trong của vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu E, có cường độ phản chiếu ánh sáng cao. Tên của nó được dùng để đặt cho nhóm tiểu hành tinh Hungaria, di chuyển theo quỹ đạo quanh Mặt Trời ở bên trong của 1:4 lỗ hở Kirkwood, bên ngoài lõi của vành đai chính.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 11.9.1898 ở Đại học Heidelberg, và được đặt theo tên nước Hungary nước chủ nhà của một cuộc họp thiên văn học ở thành phố Budapest năm 1898.

Người ta cho rằng có thể có mối liên quan nguồn gốc giữa tiểu hành tinh này với 3103 Eger và các thiên thạch aubrite.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Orbital simulation from JPL (Java)
 SDSS image taken ngày 01APR2003 /Fermats Brother 
 Relation between 434 Hungaria, 3103 Eger, và e-type asteroids
 Near IR-spectra of 3 Hungaria family asteroids: 4483 Petofi, 3169 Ostro và 3940 Larion

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu E
Thiên thể phát hiện năm 1898
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh kiểu E (Tholen)
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu Xe (SMASS)
438 Zeuxo

438 Zeuxo là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 8.11.1898 ở Nice và được đặt theo tên Zeuxo, một trong các nữ thần Oceanid trong thần thoại Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1898
Được phát hiện bởi Auguste Charlois
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
439 Ohio

439 Ohio là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được E. F. Coddington phát hiện ngày 13.10.1898 ở Mount Hamilton, California, và được đặt theo tên tiểu bang và sông Ohio của Hoa Kỳ. Đây là tiểu hành tinh đầu tiên trong số 3 tiểu hành tinh do ông phát hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1898
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
443 Photographica

443 Photographica là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó đưọoc xếp loại tiểu hành tinh kiểu S.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf và A. Schwassmann phát hiện ngày 17.2.1899 ở Heidelberg và được đặt theo tên tiếng Latinh Photographica nghĩa việc chụp hình.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu S
Thiên thể phát hiện năm 1899
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Sl (SMASS)
Giờ ở Nga

Ở Nga có 9 múi giờ, từ UTC+3 tới UTC+12.

Các múi giờ ở Nga như sau:

Trước đây, Nga có 11 múi giờ. Tháng 9 năm 2009, Tổng thống Medvedev nêu ý kiến cần giảm số múi giờ xuống còn 9. Từ ngày 28 tháng 3 năm 2010, Nga chính thức chỉ còn 9 múi giờ như hiện nay.

Tham khảo

Nga
Địa lý Nga
R-Truth

Ronald "Ron" Killings (sinh ngày 19 tháng 1 năm 1972) là một đô vật và ca sĩ nhạc hip hop chuyên nghiệp người Mỹ. Anh hiện ký hợp đồng với World Wrestling Entertainment, biểu diễn trong WWE với tên võ đài là R-Truth.

Jackie Crockett tại National Wrestling Alliance ban đầu đã cố gắng thuyết phục Killings trở thành một đấu vật chuyên nghiệp nhưng anh đã quyết tâm tập trung vào sự nghiệp âm nhạc. Killings đã trải qua hai năm trong sự nghiệp âm nhạc và đã liên lạc lại với Crockett và tỏ ý muốn trở thành một đấu vật.

Sự nghiệp đấu vật 
Ronnie Arron Killings sinh ngày 19 tháng 1 năm 1972 tại quận Willamsburg, Nam Carolina nhưng lớn lên tại Atlanta, Georgia. Để kiếm tiền lúc mới trưởng thành, Killings đã bán cocaine trên các con phố để kiếm thêm tiền.

Cuộc sống cá nhân

Các chức vô địch và danh hiệu 

 CyberSpace Wrestling Federation
 CSWF Heavyweight Championship (1 lần)
 Memphis Championship Wrestling
 MCW Southern Heavyweight Championship (2 lần)
 NWA Wildside
 NWA Wildside Television Championship (1 lần)
 Pro Wrestling Illustrated
 Tag Team of the Year (2012) với Kofi Kingston.
 PWI ranked him #18 of the 500 best singles wrestlers in the PWI 500 in 2004
 Total Nonstop Action Wrestling
 NWA World Heavyweight Championship (2 lần)
 NWA World Tag Team Championship (2 lần)* - với B.G. James và Konnan
 TNA World Tag Team Championship (1 lần) – với Adam Jones
 World Wrestling Federation / World Wrestling Entertainment / WWE
WWE 24/7 Championship (53 lần)
WWF Hardcore Championship (2 lần)
WWE United States Championship (2 lần)
WWE Tag Team Championship (1 lần) – với Kofi Kingston
 Bragging Rights Trophy (2009) – với Team Smackdown (Chris Jericho, Kane, Matt Hardy, Finlay, and The Hart Dynasty (David Hart Smith và Tyson Kidd)
Slammy Award (2 lần)
 Best Musical Performance (2008)[
 LOL Moment of the Year (2015)
 Wrestling Observer Newsletter
 Worst Worked Match of the Year (2006) TNA Reverse Battle Royal on TNA Impact!

* Killings bảo vệ chức vô địch với một trong hai người James hoặc Konnan theo luật Freebird.

Tham khảo

Âm nhạc Mỹ
Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống
Đô vật chuyên nghiệp từ Bắc Carolina
Rapper Mỹ thế kỷ 21
Cody Rhodes

Cody Garrett Runnels  (sinh ngày 30 tháng 6 năm 1985)  là một đô vật chuyên nghiệp người Mỹ, được biết nhiều hơn với tên gọi (ring name) của anh là Cody Rhodes. Anh hiện đang thi đấu ở World Wrestling Entertainment (WWE), nơi anh biểu diễn trên thương hiệu SmackDown . Anh cũng biết đến nhiều hơn khi từng đấu vật ở All Elite Wrestling (AEW). Anh là cựu vô địch ba lần World Tag Team Champion, khi giành chức vô địch một lần với Hardcore Holly và hai lần với Ted DiBiase và các danh hiệu khác.

Runnels bắt đầu sự nghiệp đấu vật chuyên nghiệp của mình vào năm 2006, sử dụng tên thật của mình, đấu vật cho Ohio Valley Wrestling (OVW). Trong khi nằm ở OVW, anh giành chức vô địch khác nhau, cả hai trong đội từ khóa và thi đấu đơn, bao gồm cả OVW Heavyweight Championship. Anh xuất hiện lần đầu trên chương trình truyền hình WWE ngày 16 tháng 7 năm 2007, dưới tên gọi (ring name) Cody Rhodes. Tháng mười hai 2007, Rhodes đoạt được chức vô địch World Tag Team Championship với Hardcore Holly, và cả hai người giữ danh hiệu này trong sáu tháng.

Anh cùng với Drew Mcintyre giữ đai World Tag Team Championship một thời gian, nhóm có tên là Dashing One, nhưng trong một trận đấu với Big Show, giữa hai người xảy ra mâu thuẫn là nhóm tan rã, trước đó thì nhóm cũng để tuột mất chiếc đai vô địch đồng đội. Anh nảy ra một mối thù nho nhỏ với Chris Master, anh luôn chiếm ưu thế khi đấu với Chris

Tham khảo
448 Natalie

448 Natalie là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf và A. Schwassmann phát hiện ngày 27.10.1899 ở Heidelberg. Không biết rõ nguồn gốc tên của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
.

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1899
Được phát hiện bởi Max Wolf
Phan Kế An

Phan Kế An (20 tháng 3 năm 1923 – 21 tháng 1 năm 2018) là một họa sĩ Việt Nam. Ông nổi tiếng là người đầu tiên được ký họa chân dung Hồ Chí Minh và là họa sĩ vẽ tranh biếm họa của báo Sự Thật.

Tiếu sử
Phan Kế An sinh ngày 20 tháng 3 năm 1923 tại Sơn Tây, là con của quan Khâm sai đại thần Phan Kế Toại của Chính phủ Trần Trọng Kim (sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phan Kế Toại giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa). Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông là một chiến sĩ cách mạng và tham gia Việt Minh cùng với các họa sĩ khác là Mai Văn Nam, Tạ Thúc Bình, Vĩnh Noãn, Mai Văn Hiến, Lê Phá, Kim Đồng, Phan Thông, Nguyễn Tư Nghiêm, Tôn Đức Lượng, Nguyễn Văn Thiện... Vũ khí khi cướp được của quân đội Nhật Bản cho Việt Minh được giấu tại tư dinh của cụ Phan Kế Toại.

Ông mất ngày 21 tháng 1 năm 2018 tại Hà Nội, hưởng thọ 95 tuổi.

Sáng tác nghệ thuật
Họa sĩ Phan Kế An thành công ở thể loại tranh sơn mài, tranh sơn dầu mà nổi tiếng nhất là bức Nhớ một chiều Tây Bắc được vẽ vào mùa đông năm 1950, khi đó ông đi kháng chiến với tư cách là đặc phái viên của báo Sự Thật, bức tranh đã gợi cho họa sĩ - nhà thơ Đoàn Việt Bắc phổ thơ và nhạc sĩ Vũ Thanh sáng tác nhạc cho ca khúc "Thả chiều vào tranh"

Ngoài ra Phan Kế An còn nổi tiếng trong các thể loại tranh đả kích - châm biếm với bút danh Phan Kích và ký họa, ông là người đầu tiên được ký họa chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh do Trường Chinh đặt nhiệm vụ vào năm 1948, trong thời gian này ông đã sáng tác hơn 20 bức tranh về Bác, sau này được in lên báo Sự Thật số tháng 12 năm 1948. Hầu hết văn nghệ sĩ uy tín của nước ta thời đó như Nguyên Hồng, Thế Lữ, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân, Hoài Thanh, Hoàng Trung Thông, Trần Lê Văn, Quang Dũng, Hoàng Cầm, Anh Thơ đều được Phan Kế An ký họa.

Tác phẩm tiêu biểu
 Nhớ một chiều Tây Bắc
 Những đồi cọ
 Bác Hồ làm việc lán Nà Lừa
 Hà Nội tháng 12 năm 1972
 Cánh đồng bản Bắc
 Gác chuông (trưng bày tại Bảo tàng Phương Đông - Liên Xô cũ)
 Bụi nứa miền xuôi (được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Hermitage)

Phong tặng, Danh hiệu
Giải nhất tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc (1951 - 1955 - 1960)
Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (2001)
Huân chương Độc lập hạng Ba

Tham khảo

Liên kết ngoài
 HS Phan Kích: Giặc cho nổ tung bức tường để phá... tranh biếm!

Người Sơn Tây
Người Hà Tây
Người Hà Nội
Họa sĩ Việt Nam
Cựu sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Huân chương Độc lập hạng Ba
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1923
Người Hà Tĩnh
Novara (tỉnh)

Novara (tiếng Ý Provincia di Novara) là một tỉnh trong vùng Piemonte của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Novara.

Tỉnh có diện tích 1.339 km², tổng dân số 365.156 người (2008). Có 88 đô thị trong tỉnh (.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Novara
Điền Thượng

Điền Thượng là một xã thuộc huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Điền Thượng nằm ở phía nam của huyện Bá Thước.
Phía đông giáp xã Điền Hạ, huyện Bá Thước.
Phía nam giáp xã Thạch Lập, huyện Ngọc Lặc và xã Đồng Lương, huyện Lang Chánh.
Phía tây giáp xã Thiết Ống, huyện Bá Thước.
Phía bắc giáp xã Điền Quang, huyện Bá Thước.

Lịch sử hành chính
Xã Điền Thượng còn được gọi là Mường Tiền, thời Lê-Nguyễn là vùng đất thuộc huyện Cẩm Thủy, phủ Thiệu Thiên, Thanh Hóa. Đến năm Thành Thái thứ 16 (1904), thuộc tổng Điền Lư, châu Quan Hóa. Vào năm Khải Định thứ 10 (1925), tổng Điền Lư chuyển về châu Tân Hóa mới thành lập. Năm 1943, tổng Điền Lư trở lại thuộc huyện Cẩm Thủy. Sau Cách mạng tháng Tám (1945), tổng Điền Lư thuộc châu Tân Hóa mới tái lập, đến tháng 11 năm 1945, châu Tân Hóa đổi thành châu Bá Thước theo tên của thủ lĩnh Cầm Bá Thước trong phong trào Cần Vương.

Tháng 3 năm 1948, xã Điền Thượng lúc này là vùng đất thuộc xã Hồ Điền, huyện Bá Thước. Năm 1964, xã Hồ Điền được chia thành 4 xã là Điền Lư, Điền Quang, Điền Hạ, Điền Thượng, tên gọi Điền Thượng chính thức xuất hiện từ đây.

Khi mới thành lập, xã Điền Thượng có 5 chòm, làng: Chiềng Điền, Lâu, Bít, Bả và làng Xay Luồi. Hiện nay, xã gồm có 6 làng: Bít Bả, Lau, Chiềng Mưng, Chiềng Má, Xay, Nông.

Địa hình 
Địa hình của xã tương đối bằng phẳng, vùng giáp ranh dược bao quanh bởi các dãy núi. Xã có một con sông nhỏ chảy qua, người dân thường gọi là sông Cái. Ven hai bờ sông và các thung lũng thấp là những cách đồng rộng theo kiểu bậc thang thấp.

Dân cư 
Dân cư chủ yếu là người Mường, sống chủ yếu bằng canh tác đất nông nghiệp, trình độ thâm canh lúa nước ở mức khá cao. Dân sống quần cư thành làng theo kiểu người Kinh, đời sống tinh thần khá phong phú.

Tài nguyên thiên nhiên 
Tài nguyên rừng khá phong phú, trữ lượng lớn. Ngoài ra còn có quặng sắt, vàng, đá vôi ...

Tham khảo

Chú thích
Tinh vân Omega

Tinh vân Omega, còn gọi là tinh vân Thiên Nga, tinh vân Móng Ngựa, Messier 17 hay M17 và NGC 6618, là một vùng H II trong chòm sao Nhân Mã (Sagittarius). Nó được Philippe Loys de Chéseaux phát hiện năm 1745. Charles Messier lập danh lục năm 1764. Nó nằm trong vùng nhiều sao của khu vực Nhân Mã trong dải Ngân Hà.

Tinh vân Omega nằm cách Trái Đất khoảng 5.000 tới 6.000 năm ánh sáng và trải rộng khoảng 15 năm ánh sáng. Đám mây của vật chất liên sao trong đó có chứa tinh vân này có đường kính khoảng 40 năm ánh sáng. Tổng khối lượng của tinh vân Omega ước khoảng 800 khối lượng Mặt Trời.

Một cụm sao phân tán gồm 35 sao nằm trong phần mây mù và làm cho các khí của tinh vân tỏa sáng do bức xạ từ các ngôi sao trẻ và nóng này.

Nghiên cứu ban đầu 

Ý định đầu tiên nhằm vẽ ra chính xác tinh vân (như một phần của loạt các phác họa về các tinh vân) đã được John Herschel thực hiện năm 1833 và công bố năm 1836. Ông miêu tả tinh vân này như là chữ cái Hy Lạp omega (Ω) hoa, hơi bị biến dạng và có độ sáng không đều.

Phác họa thứ hai và chi tiết hơn được thực hiện trong chuyến đi tới Nam Phi năm 1837 của ông. Tinh vân này cũng được Johann von Lamont và người khi đó còn là sinh viên tại Học viện Yale là Mason nghiên cứu tách biệt, bắt đầu từ khoảng năm 1836. Khi Herschel công bố phác thảo năm 1837 của mình, ông đã viết về nó như một cung hình móng ngựa lớn và khuếch tán mây ở đầu phía tây của cung này tạo thành góc phía tây và đường cơ sở của chữ cái Hy Lạp omega (Ω) hoa.

Các phác thảo cũng được William Lassell vẽ ra năm 1862 sử dụng kính viễn vọng 4 chân của ông tại Malta và được M. Trouvelot từ Cambridge, Massachusetts và Edward Singleton Holden vẽ ra năm 1875, sử dụng kính nhìn xa khúc xạ Clark 26 inch tại Đài thiên văn Hải quân Hoa Kỳ.

Hình ảnh

Xem thêm

Ghi chú

Liên kết ngoài 

 Messier 17 trên SEDS
 Omega Nebula tại ESA/Hubble 
 

Vùng H II
Omega
Thiên thể NGC
Chòm sao Nhân Mã
Thiên thể phát hiện năm 1745
Thiên thể Sharpless
Vùng hình thành sao
Kurmanbek Bakiyev

Kurmanbek Saliyevich Bakiyev (tiếng Kyrgyzstan: Курманбек Сали уулу Бакиев (Kurmanbek Sali Uulu Bakiev), tiếng Nga: Курманбек Салиевич Бакиев; sinh ngày 1 tháng 8 năm 1949) là Tổng thống của Kyrgyzstan từ năm 2005, nhưng đã bị lật đổ khỏi chức vụ vào ngày 7 tháng 4 năm 2010. Các cuộc biểu tình chống đối tháng 4 năm 2010 đã dẫn đến việc 7 tháng 4, người biểu tình phe chống đối tụ tập trước Phủ Tổng thống yêu cầu Tổng thống và Thủ tướng phải ra đàm phán trực tiếp, nếu không sẽ chiếm Phủ Tổng thống. Hàng loạt người biểu tình đã xung đột giáp lá cà với cảnh sát và Bakiyev đã chạy trốn.

Bakiyev đã là lãnh đạo của Phong trào Nhân dân Kyrgyzstan trước khi nhậm chức tổng thống. Ông nhận được ủng hộ ở miền nam quốc gia này. Hội đồng Lập pháp Kyrgyzstan thuộc Hội đồng tối cao Kyrgyzstan đã bổ nhiệm ông làm Tổng thống vào ngày 24 tháng 3 năm 2005 sau khi đã phế bỏ chức vụ Tổng thống Askar Akayev trong cuộc cách mạng Tulip. Tháng 10 năm 2007, Bakiyev đã đề xướng lập đảng Ak Jol nhưng đã không làm lãnh đạo đảng này do ông đang đảm nhận chức vụ tổng thống.

Tiểu sử 
Bakiyev sinh ở Masadan, tỉnh Jalal-Abad, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Kyrgyzstan, thuộc Liên Xô.

Năm 1972, Bakiyev tốt nghiệp Đại học Bách khoa Kuybyshev ngành kỹ thuật điện.

Từ năm 1974 đến năm 1976, ông phục vụ trong Quân đội Liên Xô.

Năm 1979, ông giữ chức Phó chánh kỹ sư tại một nhà máy ở Jalal-Abad,

Năm 1990 ông giữ chức giám đốc nhà máy này, sau đó rời nhà máy bước vào con đường chính trị. Đây tiên ông giữ chức Bí thư thứ nhất của Hội đồng thành phố Kok-Yangak, sau đó giữ chức Chủ tịch Xô Viết tối cao thành phố đó, sau đó là chức Phó chủ tịch vùng Jalalabad.

Tham khảo 

Tổng thống Kyrgyzstan
Tín hữu Hồi giáo Kyrgyzstan
Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống
Người Kyrgyzstan lưu vong
Nhà lãnh đạo bị đảo chính lật đổ
Thủ tướng Kyrgyzstan
Jalal-Abad (vùng)

Vùng Jalal-Abad, cũng gọi là Jalalabat (tiếng Kyrgyzstan: Жалалабат областы), là một vùng (oblast) của Kyrgyzstan. Tỉnh lỵ đóng ở thành phố cùng tên Jalal-Abad. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): tỉnh Talas, tỉnh Chui, tỉnh Naryn, tỉnh Osh và các tỉnh Toshkent, Namangan, Andijon của Uzbekistan. Tỉnh Jalal-Abad được lập ngày 21 tháng 11 năm 1939. Ngày 27 tháng 1 năm 1959, tỉnh này thuộc tỉnh Osh, nhưng lại được tách ra làm tỉnh riêng vào ngày 14 tháng 12 năm 1990. Tỉnh Jalal-Abad có 8 huyện, gồm 5 thị trấn, 8 khu định cư kiểu đô thị, 415 làng

Các huyện thuộc tỉnh Jalal-Abad 
Jalal-Abad được chia thành 8 huyện (các huyện phía nam được đánh số từ đông sang tây)::

Tham khảo 

Vùng của Kyrgyzstan
Danh sách di sản thế giới dự kiến
Tổng thống Kyrgyzstan

Tổng thống Kyrgyzstan là người đứng đầu nhà nước và là quan chức cao nhất của Kyrgyzstan. Tổng thống, theo quy định của Hiến pháp Kyrgyzstan, "...là biểu tượng của sự đoàn kết của người dân và quyền lực nhà nước, và là người đảm bảo Hiến pháp của nước Cộng hoà Kyrgyzstan, và của một cá nhân và công dân." Tổng thống được cử tri quốc gia này bầu trực tiếp không quá hai nhiệm kỳ năm năm. Chức vụ Tổng thống được thiết lập vào năm 1990 thay thế cho chức Chủ tịch Hội đồng tối cao đã tồn tại từ năm 1936 trong khi nước này còn là Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Kyrgyzstan.

Tổng thống đầu tiên được bầu cử theo thể thức phổ thông đầu phiếu là Askar Akayev, người đã thôi chức vụ này vào ngày 24 tháng 3 năm 2005. Cuộc bầu cử tháng 7 cùng năm với kết quả Kurmanbek Bakiev được bầu vào chức vụ này với nhiệm kỳ 5 năm.

Tiêu chuẩn
Cơ hội giữ chức vụ tổng thống được mở ra cho tất cả các công dân của Kyrgyzstan không được trẻ hơn 35 tuổi không cao hơn 65 tuổi. Một ứng viên cần phải biết ngôn ngữ quốc gia, và đã cư trú tại quốc gia này trong thời gian không ít hơn 15 năm trước khi ứng cử của mình cho vị trí này. Tổng thống không thể là đại biểu của Kenesh Jogorku (Quốc hội), đảm nhiệm các chức vụ khác, hoặc thực hiện hoạt động kinh doanh, và phải thôi hoạt động trong các đảng chính trị và các tổ chức trong khoảng thời gian đương nhiệm.

Nhiệm vụ và chức năng 
Tổng thống Kyrgyzstan là người đứng đầu nhà nước nắm giữ quyền lực đáng kể theo quy định trong hiến pháp. Tổng thống có quyền:

 Bổ nhiệm Thủ tướng và những thành viên của chính phủ
 Trình Quốc hội ứng cử viên cho các vị trí trong Tòa án tối cao
 Chỉ đạo chính sách đối ngoại
 Trình và ký luật
 Công bố tất cả các cuộc bầu cử và ban hành nghị định
 Giữ chức tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang

Danh sách tổng thống Kyrgyzstan

Tham khảo

Chính trị Kyrgyzstan
Chính phủ Kyrgyzstan
Danh sách chính khách Kyrgyzstan
Cách mạng Tulip

Cách mạng Tulip là cụm từ đề cập đến việc lật đổ Tổng thống Askar Akayev và chính phủ của ông ở nước cộng hòa Trung Á Kyrgyzstan sau khi cuộc bầu cử nghị viện của 27 tháng 2 và ngày 13 tháng 3 năm 2005. Các cuộc cách mạng tìm cách kết thúc của quyền lục của Akayev, gia đình của ông và cộng sự, những người mà theo ý kiến công luận quốc gia này là đã trở nên ngày càng tham nhũng và độc đoán. Sau cách mạng, Akayev bỏ chạy tới Kazakhstan và sau đó tới Nga. Ngày 04 tháng 4, ông đã ký tuyên bố từ chức của mình với sự có mặt của một phái đoàn quốc hội Kyrgyzstan tại đại sứ quán của đất nước ông ở Moskva, và vào ngày 11 tháng 4 Quốc hội Kyrgyzstan phê chuẩn đơn từ chức của ông.

Trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng, các phương tiện truyền thông đôi khi gọi các cuộc nổi dậy nay là cuộc cách mạng Hồng ","  "Chanh", "Lụa", hay "hoa Thủy Tiên Vàng" Cách mạng. Nhưng chính thuật ngữ "Cách mạng Tulip" lại được Akayev được sử dụng trong một diễn văn cảnh báo nói rằng không sẽ không có cách mạng màu diễn ra ở Kyrgyzstan. Thuật ngữ này khơi dậy sự tương đồng với các cuộc cách mạng phi bạo lực Cách mạng Hoa hồng ở Gruzia và cuộc Cách mạng Cam ở Ukraina trong năm 2004, có liên quan đến cuộc Cách mạng Nhung năm 1989 ở Tiệp Khắc.

Givi Targamadze, một cựu thành viên của Viện Liberty và chủ tịch Ủy ban về Quốc phòng và An ninh Gruzia, đã tham khảo ý kiến các nhà lãnh đạo đối lập Ukraina về kỹ thuật đấu tranh bất bạo động, và sau đó ông khuyên các nhà lãnh đạo của Kyrgyzstan phe đối lập trong cuộc Cách mạng Tulip.

Cách mạng Tulip, dù đã được diễn ra đồng thời với cuộc cách mạng màu khác phi bạo lực, đã có một số bạo lực trong những ngày đầu của nó, đáng chú ý nhất ở phía Nam thành phố Jalal-Abad, nơi mà những dấu hiệu lớn đầu tiên của bạo lực đã được ghi nhận, và ít nhất ba người thiệt mạng trong quá trình cướp bóc tràn lan ở thủ đô trong 24 giờ đầu tiên sau sự sụp đổ của chính phủ Kyrgyzstan.

Tham khảo

Chính trị Kyrgyzstan
Biểu tình
Cách mạng bất bạo động
Phản kháng
Cách mạng màu
Kyrgyzstan năm 2005
466 Tisiphone

466 Tisiphone là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Cybele. Tiểu hành tinh này do Max Wolf và Luigi Carnera phát hiện ngày 17.01.1901 ở Heidelberg, và được tạm đặt tên 1901 FX. Tên chính thức của nó được đặt theo tên Tisiphone, một nữ thần trong thần thoại Hy Lạp.

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Khoa học năm 1901
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh Cybele
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
467 Laura

467 Laura (1901 FY) là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 9.01.1901 ở Heidelberg và có lẽ được đặt theo tên nhân vật Laura trong vở opera La Gioconda của Amilcare Ponchielli.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 JPL Small-Body Database Browser 467 Laura

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
468 Lina

468 Lina là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Themis. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 18.01.1901 ở Heidelberg và được đặt theo tên Lina, cô hầu phòng của gia đình Max Wolf.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh kiểu CPF (Tholen)
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh Themis
473 Nolli

473 Nolli là một tiểu hành tinh cỡ trung bình ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Eunomia. Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 13.2.1901 ở Heidelberg, nhưng sau đó mất tích trong 86 năm, mãi đến năm 1987 mới lại tìm thấy nó.

Tiểu hành tinh này được đặt theo tên Nolli, biệt danh củq một em bé trai trong gia đình Max Wolf.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Được phát hiện bởi Max Wolf
476 Hedwig

476 Hedwig (1901 GQ) là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu X và kiểu T. Tiểu hành tinh này do Luigi Carnera phát hiện ngày 17.8.1901 ở Heidelberg và được đặt theo tên Hedwig, vợ của nhà thiên văn học Elis Stromgren.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 476 Hedwig

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu X
Tiểu hành tinh kiểu T
Thiên thể phát hiện năm 1901
Tiểu hành tinh kiểu P (Tholen)
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu X (SMASS)
Samarra

Samarra (tiếng Ả Rập: سامراء) là một thành phố ở Iraq. Nó nằm trên bờ phía đông của sông Tigris thuộc tỉnh Saladin cách  về phía bắc thủ đô Bagdad. Năm 2003, thành phố có dân số ước tính là 349.700 người. Thành phố từng nằm trong Tam giác Sunni, nơi diễn ra Bạo lực giáo phái tại Iraq.

Vào thời Trung Cổ, thành phố là thủ đô của Khalip Abbas và là thủ đô Hồi giáo duy nhất còn lại vẫn giữ nguyên kế hoạch ban đầu, cùng nhiều công trình kiến trúc và di tích nghệ thuật. Năm 2007, UNESCO đã công nhận Samarra trở thành Di sản thế giới.

Lịch sử

Samarra cổ đại
Phần còn lại của Samarra thời tiền sử được khai quật lần đầu tiên từ năm 1911 đến 1914 bởi nhà khảo cổ học người Đức Ernst Herzfeld, và nó được xếp loại vào Văn hóa Samarra. Kể từ năm 1946, các sổ ghi chép, thư từ, báo cáo khai quật chưa được công bố và các bức ảnh đã có trong Phòng trưng bày Nghệ thuật Tự do ở Washington DC.

Nền văn minh phát triển cùng với Thời kỳ Ubaid, là một trong những thị quốc đầu tiên ở Cận Đông. Nó tồn tại từ 5.500 TCN và cuối cùng sụp đổ vào 3.900 TCN.

Xem thêm 
 Thời kỳ Ubaid
 Nền văn minh Lưỡng Hà

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ernst Herzfeld Papers, Series 7: Records of Samarra Expeditions, 1906–1945 Smithsonian Institution, Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Gallery Archives, Washington, D.C.
 Ernst Herzfeld Papers, Series 7: Records of Samarra Expeditions, 1906-1945 Collections Search Center, S.I.R.I.S., Smithsonian Institution, Washington, D.C.
 Iraq Image - Samarra Satellite Observation
 Samarra Archaeological Survey 
 The Appointment in Samarra
 Destruction of Askari Mosque
 Samarra on Google Earth

Di sản thế giới tại Iraq
Nền văn minh Lưỡng Hà
Thành phố của Iraq
Thành phố thánh địa
477 Italia

477 Italia (1901 GR) là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu T và kiểu B. Tiểu hành tinh này do Luigi Carnera phát hiện ngày 23.8.1901 ở Heidelberg và được đặt theo tên nước Ý.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 JPL Small-Body Database Browser ngày 477 Italia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu T
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
19010823
Italia
Tiểu hành tinh kiểu S (SMASS)
Italia
Tiểu hành tinh được đánh số
Nokia N91

Nokia N91 là điện thoại chuyên cho nghe nhạc đầu tiên của hãng điện thoại Phần Lan, nó có thể nghe nhạc liên tục trong 15 giờ.

Tổng quan
Lớp vỏ N91 được thiết kế bằng làm từ thép không gỉ và có những nút bấm chuyên dụng cho nghe nhạc như một máy iPod.

Điểm đặc biệt nhất của N91 là nó được tích hợp sẵn một ổ cứng có dung lượng 4G(rất lớn ở thời điểm nó ra mắt), có khả năng lưu tới 3000 bài hát đa định dạng và thời gian nghe nhạc lên tới 15 giờ.

Vì thuộc dòng N-Series nên N91 có đầy đủ các tính năng của 1 điện thoại cao cấp như: 3G, Wifi, Bluetooth, Handsfree FM và camera 2.0 megapixels.

Camera của N91 có thể quay video liên tục lên đến 1h và zoom số 4x.

Tuy nhiên dòng điện thoại này cũng thường bị phàn nàn về lỗi ổ cứng và tiếng ồn tạo ra khi ổ cứng của nó hoạt động. Một số khuyết điểm đáng kể khác như: Cơ chế trượt không chắc chắn, màn hình độ phân giải thấp(ở thời điểm ra mắt, điện thoại cao cấp đều có độ phân giải 240*320 thì N91 vẫn là 176*208), vỏ dễ trầy xước...

Doanh số của N91 nhìn chung không được như kỳ vọng của Nokia, dù trước đó Nokia đã nhiều lần hoãn thời điểm ra mắt để trau chuốt thêm cho sản phẩm.

Tính năng

Mạng: GSM 900/1800/1900 và UMTS (3G)

Kích thước: 113,1 x 55,2 x 22mm

Trọng lượng: 160gram

Kết nối: WIFI, 3G, Bluetooth, USB 2.0, EDGE, HSCSD, hệ điều hành Symbian OS9.1 series 60

Nghe nhạc đa định dạng: MP3, WMA, AAC, AMR, MIDI, WAV

Bộ nhớ trong 4GB và bộ nhớ trong chia sẻ 30MB

Thời gian thoại: 4 giờ

Thời gian chờ: 160 giờ

Pin chuẩn: Li-Ion BL-5C (900mAh)

Tham khảo

N91
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2005

de:Nokia Nseries#Nokia N91
Osh (vùng)

Vùng Osh (,  Oş oblusu/Osh oblusu, وش وبلاستى;) là một vùng của Kyrgyzstan. Thủ phủ đóng ở thành phố cùng tên Osh. Vùng này giáp các vùng (theo chiều kim đồng hồ): vùng Jalal-Abad, vùng Naryn, Tân Cương (Trung Quốc), Dushanbe, Gorno-Badakhshan (Tajikistan), tỉnh Batken và Andijon, Farg'ona (Uzbekistan).

Hầu hết dân số sống ở khu vực phía bắc bằng phẳng của tỉnh, bên rìa thung lũng Ferghana. Vùng đất dần dần trồi lên về phía nam tới đỉnh của dãy núi Alay, rơi xuống thung lũng Alay và vươn lên dãy Liên-Alai tạo thành biên giới với Tajikistan. Ở phía đông, vùng đất vươn lên dãy Ferghana gần như song song với biên giới Naryn. Khu vực này được thoát ra bởi Kara Darya chảy về phía tây bắc để nối với sông Naryn để tạo thành Syr Darya trong Thung lũng Ferghana.

Các huyện 
Vùng này được phần thành 7 huyện (theo ngược chiều kim đồng hồ).:

Tham khảo 

Vùng của Kyrgyzstan
Issyk-Kul (vùng)

Vùng Issyk Kul là một vùng (oblast) của Kyrgyzstan. Thủ phủ đóng ở thành phố Karakol. Vùng này giáp các vùng: tỉnh Almaty, Kazakhstan (bắc), Chuy (vùng) (tây), Naryn (tây nam), và Tân Cương, Trung Quốc (đông nam).

Issyk Kul được chia thành 5 huyện:

Tham khảo 

Vùng của Kyrgyzstan
Karakol

Karakol (tiếng Kirghizstan: Каракол), tên cũ Przhevalsk) là một thành phố thuộc tỉnh Issyk-Kul, Kyrgyzstan. Thành phố này có diện tích km², dân số khoảng 75.000 người. Thành phố Karakol nằm ở gần mũi phía đông của hồ Issyk-Kul trong Kyrgyzstan, cách biên giới Kyrgyzstan-Trung Quốc khoảng 150 km và cách Bishkek 380 km. Đây tỉnh lỵ của tỉnh Issyk-Kul.

Thành phố kết nghĩa

 Asheville, Bắc Carolina, Hoa Kỳ
 Gebze, Kocaeli, Thổ Nhĩ Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thành phố Karakol 

Thành phố Kyrgyzstan
Khu dân cư trên Con đường tơ lụa
Giải vô địch bóng đá trong nhà Đông Nam Á 2010

Giải vô địch bóng đá trong nhà Đông Nam Á 2010 (AFF Futsal Championship 2010) là lần tổ chức thứ 7 của Giải vô địch bóng đá trong nhà Đông Nam Á. Giải diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam từ ngày 5 tháng 4 đến ngày 11 tháng 4 năm 2010.

Địa điểm
Tất cả các trận đấu diễn ra tại nhà thi đấu Phú Thọ, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Thể thức thi đấu
Tất cả có 5 đội tham dự giải. 5 đội sẽ đá vòng tròn một lượt tính điểm, hai đội đứng đầu bảng sẽ đá trận chung kết, đội đứng thứ ba sẽ nhận giải 3.

Vòng bảng
Tất cả thời gian là giờ địa phương tại nơi diễn ra trận đấu.

Chung kết

Đội vô địch

Các giải thưởng
Giải fairplay:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Danh sách các đội tham dự giải
Lịch thi đấu 

2010
Giải đấu bóng đá trong nhà quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Bóng đá Việt Nam năm 2010
Clarke Abel

Clarke Abel (sinh 5 tháng 9, 1780 – mất 24 tháng 11 năm 1826) là một nhà phẫu thuật và tự nhiên học người Anh. Ông là Ủy viên của Hội Hoàng gia từ tháng 3 năm 1819. Ông cũng là thành viên của Hội Địa chất Luân Đôn. Ông trở thành phẫu thuật viên trưởng của toàn quyền Ấn Độ. Ông mất tại Cawnpore, Ấn Độ vào ngày 24 tháng 11 năm 1826, khi được 46 tuổi.

Đóng góp
Năm 1816 trong khi ở Trung Quốc, ông thu thập các mẫu vật và hạt giống của cây trồng mà sau này được mang tên ông là Abelia chinensis. Mặc dù sau đó, ông bị đắm tàu và bị cướp biển tấn công trên đường trở về Anh Quốc, khiến cho ông mất tất cả các mẫu vật, tuy nhiên ông vẫn có thể xoay xở để định danh được giống Abelia Trung Quốc. Một cách may mắn, ông đã để lại một số mẫu vật cho một người quen ở Trung Quốc, người này sau đó đã đáp ứng yêu cầu trả lại các mẫu vật cho ông, giúp cho chúng ta biết được giống Abelia Trung Quốc ngày nay. Abel đồng hành với Lord Amherst trong chuyến đi của ông này đến Trung Quốc vào năm 1816 với tư cách là một nhà tự nhiên học. Sau chuyến đi, ông viết và cho xuất bản cuốn sách Narrative of a Journey in the Interior of China (1818).

Ông là nhà khoa học Tây phương đầu tiên ghi nhận sự hiện diện của orangutan trên đảo Sumatra. Loài sinh vật này, được gọi theo tên khoa học là Pongo abelli, có được đặt theo tên ông.

Tham khảo

 Diana Wells, " 100 Flowers and How They Got their Names", Algonquin Books of Chapel Hill, 1997

Cộng tác viên Hội Hoàng gia
Thành viên của Hội Linnean Luân Đôn
Phẫu thuật viên Anh
Nhà tự nhiên học Anh
Sinh năm 1780
Mất năm 1826
Nhà thực vật học với tên viết tắt
Hội viên Hội Vương thất
479 Caprera

479 Caprera

479 Caprera là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Luigi Carnera phát hiện ngày 12.11.1901 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Caprera, một đảo nhỏ bên ngoài đảo Sardinia của Ý.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 JPL Small-Body Database Browser 479 Caprera

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Tiểu hành tinh kiểu C
Tiểu hành tinh kiểu C (SMASS)
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Aerugit

Aerugit là một khoáng vật arsenat niken hiếm gặp có công thức hóa học Ni9(AsO4)2AsO6. Nó kết tinh thành các tinh thể theo hệ tinh thể ba phương, có màu lục đến lục lam đậm.

Nó được miêu tả đầu tiên vào năm 1858 ở có thể là mỏ nam Terres của Cornwall, Anh hoặc ở Erzgebirge, Saxony, Đức.

Tham khảo

Khoáng vật nickel
Khoáng vật arsenat
Hợp chất nickel
Sơ khai khoáng vật
Khoáng vật hệ ba phương