Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Phố cổ Đồng Văn

Phố cổ Đồng Văn nằm ở xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.

Khu vực trung tâm xã Đồng Văn xưa thuộc tổng Đông Quan, châu Nguyên Bình, phủ Tường Vân, tỉnh Tuyên Quang và có lịch sử phát triển về kiến trúc, văn hóa hàng trăm năm. Những năm 1880, khi chiếm đóng khu vực này, người Pháp đã có những quy hoạch và để lại những điểm nhấn quan trọng về quy hoạch và kiến trúc, đặc biệt là chợ Đồng Văn, xây bằng đá trong những năm 1920 gần như còn nguyên vẹn đến ngày nay.

Kiến trúc
Xã Đồng Văn nằm lọt thỏm giữa thung lũng với bốn bề núi đá bao bọc xung quanh. Khu phố cổ vẻn vẹn 40 nóc nhà nằm xếp vào nhau dưới núi đá. Buổi sớm, bức tranh phố cổ là sự pha trộn đến tài tình hai tông màu: màu vàng rực của nắng và màu xám của những ngôi nhà cổ.

Khu phố cổ được hình thành từ đầu thế kỷ 20, ban sơ chỉ có vài gia đình người Mông, người Tày và người Hoa sinh sống, dần dần có thêm nhiều cư dân địa phương khác tìm đến. Nhìn tổng thể, khu phố cổ mang đậm dấu ấn kiến trúc của người Hoa với những ngôi nhà hai tầng lợp ngói âm dương, những chiếc đèn lồng đỏ cao cao...

Đêm đến ánh đèn dầu từ mỗi chiếc bàn chỉ đủ soi lờ mờ. Trong không gian ấy đôi khi có tiếng kèn môi của chàng trai Mông trong giai điệu gọi bạn tình. Vào đêm cuối tuần, quán lại rộn ràng với những chàng trai, cô gái từ các bản được chủ quán mời về hát những bài dân ca, thể hiện những điệu múa giao duyên...

Từ trên cao nhìn xuống, bên ba dãy chợ xếp thành hình chữ U lợp ngói âm dương là hai dãy phố cổ chạy vào chân núi. Một khu dân cư chủ yếu là người Tày với hàng chục ngôi nhà cũ dựng bởi những người thợ ở Tứ Xuyên sang làm thuê và được xem như một phần quan trọng của phố cổ Đồng Văn. Theo tài liệu từ một cuộc hội thảo về phố cổ Đồng Văn thì tại khu vực này còn khoảng trên dưới 40 ngôi nhà cổ có tuổi đời trên dưới 100 năm, cá biệt có những ngôi nhà gần 200 năm như nhà ông Lương Huy Ngò, người Tày và được xây dựng từ khoảng năm 1860.

Kiến trúc ở đây phổ biến là nhà hai tầng trình tường, lợp ngói âm dương. Riêng khu vực chợ Đồng Văn, còn có nhiều nhà cổ kiểu ống để tận dụng mặt tiền như phố cổ Hà Nội. Từ năm 2006, huyện Đồng Văn đã tổ chức mỗi tháng 3 "đêm phố cổ" vào các ngày 14, 15, 16 âm lịch. Theo đó các hộ dân trong khu phố cổ đồng loạt treo đèn lồng đỏ, một số hoạt động như trưng bày thổ cẩm các dân tộc, trình diễn và bán các món ăn truyền thống của các dân tộc với kỳ vọng thu hút khách du lịch theo kiểu một phố cổ Hội An.

Bảo tồn
Hầu hết các ngôi nhà cổ ở Đồng Văn đều đang ở trong tình trạng cũ nát và xuống cấp nghiêm trọng. Cụ thể, việc dãn dân ra khỏi khu phố cổ chỉ nên áp dụng với những hộ quá đông người, đồng thời cần phải duy trì một cuộc sống bình thường của con người để bảo tồn một không gian văn hóa của nhiều dân tộc đang sống ở Đồng Văn. Nét văn hóa phi vật thể này có thể hấp dẫn du khách hơn những ngôi nhà cổ dù được gìn giữ tốt nhưng lại không gắn với sự sống, với sinh hoạt của con người.

Xem thêm
 Khu phố cổ Hà Nội
 Phố Hiến
 Phố cổ Hội An
 Cảng thị cổ Thanh Hà
 Phố cổ Thành Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tuyên Quang
Đồng Văn
Bình Châu, Hồng Kông

Bình Châu (tiếng Trung: 坪洲, bính âm: Píngzhōu, Việt bính: ping4 zau1, tiếng Anh: Peng Chau) là một hòn đảo nhỏ nằm ở phía đông bắc bờ biển đảo Lạn Đầu (Lantau). Về mặt hành chính, đảo này là một phần của quận Li Đảo của Đặc khu hành chính Hồng Kông. Nó có diện tích 0,98 km².

Bình Châu được biết tới vì phong cách sống trên đảo nhỏ của nó, khả năng tiếp cận các hải sản tươi sống và nhiều chùa chiền nằm khắp đảo (bao gồm cả đền Thiên Hậu được xây dựng năm 1792). Điểm cao nhất trên đảo này là đồi Finger, cao 95 m và tạo ra các cơ hội đi bộ cho những ai muốn tìm kiếm chúng.

Giao thông vận tải
Phương thức vận tải chính trên đảo là xe đạp; tại đây không có các loại xe có động cơ, ngoài một số xe cấp cứu và xây dựng (do từ tháng 4 năm 2003 người ta đã tiến hành công tác cải tạo và phục hồi đất đai thoái hóa tại đây).

Có thể tới đảo Bình Châu bằng phà từ quận Trung Tây trên đảo Hồng Kông (của Hong Kong & Kowloon Ferry Ltd) hoặc bằng phà từ Mai Oa (Mui Wo), Chi Ma Loan (Chi Ma Wan) và Trường Châu (Cheung Chau) (của New World First Ferry Services Ltd), hoặc bằng phà nhai độ (kai-to) từ vịnh Discovery trên đảo Lạn Đầu. Máy bay trực thăng đôi khi cũng được sử dụng trong các trường hợp cấp cứu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hiệp hội Bình Châu xanh
 Website của les Copains d'abord, boutique café trên đảo Bình Châu 
 Tất cả về Ly Đảo - Bình Châu 
 Thông tin về các điểm thú vị của First Ferry 
 Hướng dẫn du lịch về các điểm thú vị tại Bình Châu 

Li Đảo
Đảo của Hồng Kông
Pontaumur

Pontaumur  là một xã có khoảng cách 41 km so với Clermont-Ferrand ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 536 mét trên mực nước biển.

Tham khảo 
 INSEE commune file

 

Xã của Puy-de-Dôme
Auvergne
Puy-Guillaume

Puy-Guillaume là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 286 mét trên mực nước biển.

Tham khảo 
 INSEE

 

Puyguillaume
Auvergne
Cham (huyện)

Cham là một huyện ở bang Bayern, Đức. Huyện này giáp các huyện (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ): các huyện Regen, Straubing-Bogen, Regensburg và Schwandorf và vùng Plzeň của Cộng hòa Séc.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Bayern
Thượng Pfalz
Cham (huyện)
Thái Tổ Đại Vương

Thái Tổ Đại Vương (28 – 146), thụy là Quốc Tổ Thái Vương, trị vì từ năm 53 – 146. Ông là vị vua thứ sáu của nhà Cao Cấu Ly. Ông lên ngôi vua khi chỉ mới 7 tuổi sau khi Mộ Bản Vương bị ám sát, mẹ ông là Phù Dư Thái hậu nắm quyền nhiếp chính. Dưới thời cai trị của vua Thái Tổ, đất nước Cao Cấu Ly bước vào thời kỳ phồn vinh, phát triển mọi mặt, về mặt quân sự được củng cố và mạnh mẽ, lãnh thổ được mở rộng. Thời gian trị vì 93 năm của ông rất dài, chấn chỉnh được mọi việc trong nước. Ông cũng là một trong những ông vua cai trị lâu dài và sống thọ tuổi trong lịch sử thế giới.

Trị vì

Thái Tổ là cháu thứ hai của Lưu Ly Minh Vương, là con trai của Jaesa – một trong năm nhánh lớn có uy thế trong hoàng gia. Mẹ ông là người Phù Dư.

Mặc dù vua Mộ Bản đã phong Hae Ik làm người kế vị. Nhưng sau khi Mộ Bản mất, quần thần kiên quyết không lập Ik, và quay sang lập Jeasa làm vua. Nhưng Jeasa ngại tuổi cao, lên ngôi không được, bèn để con trai là Hae Gung (Giải Cung) lên thay, còn mình làm Thượng hoàng. Cung lên ngôi vua, tức là Thái Tổ Đại Vương. Vì vua lên ngôi khi 25 tuổi nên quyền chấp chính rơi vào tay Phù Dư Thái hậu.

Ngay từ khi có thể cầm quyền, Thái Tổ đã chuyển 5 thị tộc trong hoàng gia tản ra cai trị ở từng địa phương, tìm cách làm suy yếu họ đi, buộc họ phải tuân thủ mệnh lệnh của triều đình. Từ đó, quyền hành tối cao tập trung cả vào vua. Sau đó, Thái Tổ lo việc củng cố chính quyền, phát triển kinh tế, xây dựng quân sự.

Trong đời vua Thái Tổ trị vì đã mở nhiều cuộc xâm chiếm các miền đất khác. Năm 56, ông đem quân Đông tiến tiêu diệt nước Ốc Trở; năm 68 vua Đô Đầu (Dodu, 都頭) nước Hạt Tư Phù Dư (Galsa Buyeo) đầu hàng Thái Tổ và sáp nhập Hạt Tư Phù Dư vào Cao Câu Ly; năm 62 ông diệt nước Jona (?), và năm 74 ông diệt nước Juna (?). Ông ra sức làm suy yếu chính quyền địa phương, buộc họ phải theo chính quyền trung ương, dùng chế độ quan liêu chuyên chế.

Với nhà Hán, ông đấu tranh về nhiều mặt với nhiều nguyên cớ. Trong việc ngoại giao, ông phá vỡ hệ thống buôn bán giữa nhà Hán với quận Lạc Lãng. Năm 55, ông cho xây dựng thành Liêu Đông trên miền phía Bắc lãnh thổ, gần biên giới với Hán (đời vua Hán Quang Vũ Đế). Trong các năm 105, 111 và 118, ông liên tiếp phái quân từ Liêu Đông tấn công biên giới đông bắc nhà Hán (các đời vua Hán Hòa Đế, Hán An Đế). Năm 122, ông liên kết cùng các bộ tộc khác tấn công và chiếm gần hết miền Liêu Đông của nhà Hán (đời vua Hán An Đế). Năm 146 (đời vua Hán Hoàn Đế) mới chính thức công khai việc nhà Hán mất gần hết miền Liêu Đông vào tay Thái Tổ của Cao Câu Ly.

Làm vua được 93 năm, sau khi đã hoàn thành trách nhiệm của một anh quân, Thái Tổ băng hà vào năm 146. Người em trai của ông, Hae Suseong đã giết chết 2 người con trai của Thái Tổ và lên ngôi (theo Tam quốc sử ký và Tam quốc di sự), tức là Thứ Đại Vương. Việc Thứ Đại Vương giết con của Thái Tổ quả nhiên sau gặp quả báo, Tân Đại Vương về sau cũng giết chết con của Thứ Đại Vương vào năm 165.

Thái Tổ hưởng thọ 118 tuổi.

Tham khảo

 Yang, S.C. The South and North Korean political systems: A comparative analysis. (Rev. Ed.) Seoul: Hollym. ISBN 1-56591-105-9

Vua Cao Câu Ly
Sinh năm 47
Mất năm 165
Thái thượng vương
Thứ Đại Vương

Thứ Đại Vương (71–165), cai trị từ năm 146 – 165, là vị vua thứ 7 của Cao Câu Ly trong thời Tam Quốc Triều Tiên. Tên của ông là Cao Toại Thành.
	
Theo sách "Tam quốc sử ký", ông là em trai út của Thái Tổ Đại Vương. Ông là 1 người dũng cảm, nhưng lại tàn bạo, độc ác. 
	
Trong thời kỳ vua Thái Tổ trị vì, Suseong ở trong triều đình, gây dựng thế lực cho mình, có ảnh hưởng không nhỏ đối với chính quyền. Sau khi đã loại trừ những đối thủ của mình tiêu biểu như U Bo và Go Bok-jang, ông ta lần lần nắm vị trí chủ chốt, và âm mưu tiếm ngôi.
	
Suseong trong khi còn làm quan trong triều luôn củng cố sức mạnh cho mình, dù sau này khi lên ngôi, ông vẫn làm sao cho sức mạnh của mình càng vững chắc và nâng cao. Sau khi vua Thái Tổ mất, ông lên ngôi vua, 3 năm sau, ông giết chết 2 người con trai của Thái Tổ để bảo vệ ngai vàng của mình bằng cách ép chúng tự tử; ông còn bắt giam người em trai của mình là Baekgo (sau này là Tân Đại Vương).
	
Thời kỳ vua Thứ Đại cai trị, đất nước lâm vào tình trạng hỗn loạn, chính sự rối tung, dân sự náo động. Đó là 1 thời kỳ đen tối của triều đại Cao Cấu Ly. Về sau, vua Thứ Đại bị Myeongnim Dap-bu giết chết. Sau đó, em trai ông được đón lên ngôi, tức là Tân Đại Vương.

Tham khảo

Vua Cao Câu Ly
Sinh năm 71
Mất năm 165
Maxime Vachier-Lagrave

Maxime Vachier-Lagrave () (sinh 21 tháng 10 năm 1990) là một đại kiện tướng cờ vua người Pháp. Trong bảng xếp hạng hiện tại của FIDE, anh là tay cờ số 1 nước Pháp. Vachier-Lagrave là vô địch cờ vua thanh niên thế giới năm 2009 và đương kim vô địch quốc gia.

Chuẩn đại kiện tướng
Anh đạt được chuẩn đại kiện tướng khi mới 14 tuổi 4 tháng vào năm 2005. Ba chuẩn đạt được qua các giải sau:
Giải vô địch Paris 2004: xếp hạng 3 với 6½ điểm / 9 vòng đấu với hệ số thi đấu là 2703
Giải đại kiện tướng NAO 2004: vô địch với 6 điểm /9 vòng, có hệ số thi đấu 2605
Giải đại kiện tướng Evry: xếp hạng nhì với 7½ điểm và hệ số thi đấu 2712

Thành tích thi đấu

Các chức vô địch quốc gia
 Montluçon 1997: vô địch U-8 khi mới 6 tuổi
 Romans-sur-Isère 1999: vô địch U-10 khi 8 tuổi
 Pau 2000: vô địch U-12 khi 9 tuổi
 Hyères 2002: vô địch U-16 khi 11 tuổi
 Grand-Bornand 2003: á quân U-18 khi mới 12 tuổi
 Reims 2004: vô địch U-20 (giải trẻ) khi 13 tuổi (8 điểm / 9 ván với 2/3 đối thủ là kiện tướng)
 Chartres 2005: xếp thứ 3 giải vô địch cờ vua Pháp
 Besançon 2006: xếp thứ 5 ở giải vô địch quốc gia với 6 / 11 điểm
 Vô địch quốc gia năm 2007 sau khi thắng Vladislav Tkachiev ở trận tiebreak tranh ngôi vô địch. Ở giải đấu chính anh đạt 7½ / 11 điểm
 Vô địch quốc gia năm 2011 với 7 điểm / 11 ván
 Đồng vô địch quốc gia 2012

Các giải trẻ thế giới
 Oropesa del Mar (Tây Ban Nha) 2000: xếp thứ ba U-10
 Oropesa-del-Mar 2001: xếp thứ 3 U-12
 Halkidiki (Hy Lạp) 2003: xếp thứ nhì U-14
 Belfort (Pháp): xếp thứ ba U-16
 Puerto Madryn (Argentina) 2009: vô địch Giải cờ vua thanh niên thế giới với 10½ / 13 điểm

Các giải đấu khác
 Vô địch giải cờ vua Paris 2007 với 7 / 9 điểm
 5 lần vô địch giải cờ vua Biel mời 2009, 2013–2016 với 6 / 10 điểm, xếp trên các đấu thủ hàng đầu khác như Ivanchuk hay Morozevich.

Chú thích

Xem thêm
Thần đồng cờ vua

Liên kết ngoài
Maxime Vachier-Lagrave trên FIDE 
Các ván đấu của Maxime Vachier-Lagrave 
Chess prodigies and mini-grandmasters (Thần đồng cờ vua và các đại kiện tướng nhí) 
GM Maxime Vachier-Lagrave  (Đại kiện tướng Maxime Vachier-Lagrave) 

Đại kiện tướng cờ vua Pháp
Nhà vô địch cờ vua thanh niên thế giới
Đại kiện tướng cờ vua
Quách Tuyền

Quách Tuyền (chữ Hán:郭泉, bính âm: Guō Quán) (sinh 1968) là một nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền của Trung Quốc. Ông thành lập đảng Tân Dân chủ Trung Quốc. Ông là một cán bộ doanh nghiệp nhà nước, thư ký của Ủy ban Tái cơ cấu Kinh tế Nam Kinh và cán bộ Tòa án Nhân dân Nam Kinh.

Đảng do ông thành lập là một nhóm đối lập chính trị ở Trung Quốc, từng thách đố chế độ cộng sản nơi đây với lời kêu gọi có cuộc bầu cử đa đảng. Tuyền nói rằng thân chủ của ông bị cáo buộc thành lập một nhóm chính trị bất hợp pháp, thu nhận thành viên và đăng tải các bài viết trên Internet "để lật độ chế độ xã hội chủ nghĩa với danh nghĩa giúp đỡ người cô thế."

Tuyền, từng là một thẩm phán trong sáu năm và cũng là một giáo sư văn chương, đã bị cấm không cho dạy tại đại học sau khi ông thành lập tổ chức này, nhằm mục đích giúp đỡ về mặt pháp lý cho các nông dân mất đất, các cựu chiến binh về hưu không kiếm ra việc làm và các công nhân bị các công ty quốc doanh cho nghỉ việc. Kể từ khi chiếm chính quyền năm 1949, đảng Cộng sản Trung Quốc không cho phép ai có quyền thách đố chế độ độc đảng ở quốc gia này. Trong khi có sự hiện diện của các đảng phái chính trị khác, nhiệm vụ chính của họ là hỗ trợ đảng Cộng sản.

Tuyền từng bị bắt nhiều lần kể từ khi thành lập đảng Tân Dân chủ Trung Quốc năm 2007, với lần cuối trước khi bị bắt la vào thứ năm ngày 13 tháng 11 năm 2008 tại Nam Kinh ở tỉnh Giang Tô. Theo vợ của ông, cảnh sát buộc ông tội "chống phá quyền lực nhà nước" cảnh sát Trung Quốc thường xuyên sử dụng lời cáo buộc "chống phá nhà nước" để giam giữ các nhà bất đồng chính kiến trong nhiều năm.

Ông bị đưa ra xử ngày thứ sáu, 7 tháng 8 năm 2009 tại thành phố Tú Thiên, với tội âm mưu lật đổ chế độ, theo lời Luật sư Guo Lianhui. Tội trạng này thường được dùng để đối phó với thành phần chống chính phủ, có thể lên đến nhiều năm tù ở. Tuyền tuyên bố mình vô tội trước phiên tòa, theo lời luật sư của ông. Ngày 17 tháng 10 năm 2009, thông tấn xã báo cáo rằng ông đã bị kết án 10 năm tù.

Chú thích

Sinh năm 1968
Nhà văn Trung Quốc
Nhân vật còn sống
Nhà hoạt động dân chủ Trung Quốc
Nhà hoạt động nhân quyền Trung Quốc
Nhân vật bất đồng chính kiến Trung Quốc
Tù nhân Trung Quốc
Selvarasa Pathmanathan

Shanmugam Kumaran Tharmalingam (bí danh Selvarasa Pathmanathan, Kumaran Pathmanathan hay đơn giản KP) (sinh 6 tháng 4 năm 1955) là lãnh tụ của Những con Hổ giải phóng Tamil (Hổ Tamil), một tổ chức ly khai bị liệt kê như là tổ chức khủng bố bởi 32 quốc gia, đến tháng 5 năm 2009, tiến hành một chiến dịch bạo lực để tìm cách tạo ra một nhà nước độc lập Tamil ở phía bắc và phía đông của Sri Lanka. Pathmanathan nằm trong danh sách truy nã của Interpol với vài tội danh khác nhau bao gồm buôn lậu và âm mưu hình sự. Pathmanathan cũng bị cơ quan thi hành luật pháp của Ấn Độ truy nã vì có dính líu với vụ ám sát cựu Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi vào năm 1991 và vụ vi phạm đạo luật khủng bố của Luật chất nổ Ấn Độ. Ông bị bắt ngày 5 tháng 8 năm 2009.

Dính líu tới Hổ Tamil
Selvarasa Pathmanathan, người từng giữ nhiệm vụ mua võ khí lậu cho Hổ Tamil, lên nhậm chức chỉ huy lực lượng này sau khi quân đội chính phủ Sri Lanka đánh bại phiến quân vào tháng 5 năm 2009 ở vùng Bắc Sri Lanka và giết chết nhân vật lãnh đạo là Velupillai Prabhakaran.

Pathmanathan đã hoạt động ở vùng Đông Nam Á trong những năm gần đó và là một trong số ít thành phần lãnh đạo còn sống sót sau chiến dịch tấn công của quân chính phủ tiêu diệt cơ sở chính quyền Hổ Tamil ở vùng Bắc Sri Lanka và chấm dứt cuộc chiến kéo dài một phần tư thế kỷ. Tuy nhiên Pathmanathan, còn được biết dưới bí danh, KP, đã có nỗ lực phục hồi tổ chức này, và chính quyền Sri Lanka ráo riết săn lùng ông ta.

Bị bắt
Theo lực lượng Hổ Tamil trong một thông cáo gửi đến báo chí, Pathmanathan bị bắt ngày 5 tháng 8 năm 2009, gần một khách sạn ở Kuala Lumpur, Malaysia. Một trang web thân Hổ Tamil nói Pathmanathan đã đến khách sạn này để gặp thân nhân của nhân vật lãnh đạo chính trị Hổ Tamil bị bắn chết, Balasingham Nadesan. Ông ta rời khỏi phòng để trả lời một cú điện thoại và không thấy quay lại. Thủ tướng Malaysia Najib Razak  không thể xác nhận hay phủ nhận nguồn tin này. "Tôi không có đầy đủ mọi dữ kiện. Tôi phải xem lại đã," ông nói.

Tờ Sri Lanka Island, trích thuật nguồn tin dấu tên, Pathmanathan bị bắt ở Thái Lan. Phát ngôn viên chính phủ Thái Lan Panitan Wattanayagorn bác bỏ việc ông này bị bắt tại đây nhưng cũng cho biết "có tin nói rằng ông này đã từng nhiều lần ra vào Thái Lan." Theo một nguồn tin tình báo quân đội Thái Lan, Pathamanathan đã sử dụng giấy tờ giả trốn lánh ở vùng Bắc nước này từ mấy tháng trước đó. Giới hữu trách Sri Lanka thẩm vấn Pathmanathan ngày 7 tháng 8 sau khi ông này bị đưa về đảo quốc này tới Colombo. Nơi ông bị bắt giữ không dược chính quyền Sri Lanka tiết lộ.

Chú thích

Sinh năm 1955
Thành viên Những con Hổ giải phóng Tamil
Nhân vật còn sống
Người Sri Lanka Tamil
Người Tamil Sri Lanka
Chồn bay Sunda

Chồn bay Sunda, tại Việt Nam gọi đơn giản là chồn bay (danh pháp hai phần: Galeopterus variegatus), còn biết đến như là chồn bay Malaya, vượn cáo bay Colugo là một loài chồn bay (Cynocephalidae), bộ Dermoptera. Loài này được Audebert mô tả năm 1799. Cho tới gần đây, nó được coi là một trong hai loài chồn bay còn sinh tồn, loài kia là chồn bay Philippine (Cynocephalus volans) chỉ tìm thấy trên các đảo miền nam Philippines. Chồn bay Sunda được tìm thấy khắp trong khu vực Đông Nam Á, tại Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Campuchia, Việt Nam và Singapore.

Cho tới gần đây, các nhà khoa học đã công nhận hai loài chồn bay nhưng các nhà nghiên cứu khi phân tích các vật liệu di truyền thu được từ chồn bay Sunda sinh sống trên bán đảo Mã Lai cùng hai đảo Borneo và Java đã phát hiện thấy các khác biệt di truyền lớn tới mức đủ để đề xuất rằng chồn bay sinh sống trên mỗi đảo đã tiến hóa thành các loài khác biệt. Các loài chồn bay mới theo đề xuất này nhìn cũng hơi khác biệt. Chẳng hạn, chồn bay trên đảo Borneo nhỏ hơn chồn bay trên đảo Java và tại phần đại lục. Chồn bay Borneo cũng có các biến đổi rộng hơn so với các họ hàng của chúng ở màu bộ lông, bao gồm một số con với các đốm và những con khác với màu sắc bộ lông sẫm màu hoàn toàn.

Các loài chồn bay là họ hàng còn sinh tồn gần gũi nhất của linh trưởng, đã rẽ nhánh ra khỏi nhau khoảng 86 triệu năm trước trong Hậu Phấn trắng. Các nghiên cứu phát sinh loài phân tử đã chứng minh rằng linh trưởng, chuột chù cây và chồn bay là các họ hàng gần, tạo thành một nhóm tiến hóa riêng lẻ có thể truy ngược lại cùng một tổ tiên chung.

Chồn bay Sunda trên thực tế không bay được. Thay vì thế, nó lượn và chuyền giữa các cây. Nó là loài động vật sinh sống trên cây, và hoạt động tích cực về đêm, ăn các loại thức ăn thực vật mềm như lá non, chồi, hoa và quả. Sau chu kỳ mang thai 60 ngày, một con non được sinh ra và được con mẹ mang theo trên bụng mẹ nó trong một màng da lớn. Nó là loài động vật sống phụ thuộc vào rừng.

Chiều dài đầu-thân của chồn bay Sunda là khoảng 34–38 cm. Đuôi của nó dài khoảng 24–25 cm và cân nặng 0,9-1,3 kg.

Chồn bay Sunda được luật pháp nhiều quốc gia bảo vệ. Việc săn bắn để lấy thịt cả người dân địa phương là mối đe dọa lớn nhất đối với loài này. Bên cạnh đó, sự tàn phá rừng và mất môi trường sống cũng gây ra sự suy giảm quần thể của chúng. Ngoài ra, sự cạnh tranh xảy ra với sóc ba màu (Callosciurus notatus) cũng là một đe dọa với chồn bay Sunda.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Colugo or Flying Lemur Truy cập 7-11- 2009

V
Động vật có vú Brunei
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Singapore
Động vật có vú Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1799
Động vật có vú Borneo
Bộ Cánh da
Howard Robert Horvitz

Howard Robert Horvitz (sinh ngày 8 tháng 5 năm 1947) là một nhà sinh học người Mỹ, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 2002.

Cuộc đời và Sự nghiệp 
Horvitz sinh tại Chicago, trong một gia đình nhập cư gốc Do Thái. Năm 1968 ông vào học ở Học viện Công nghệ Massachusetts, nơi ông gia nhập hội Alphha Epsilon Pi. Sau khi tốt nghiệp cử nhân, ông vào học ở Đại học Harvard, tốt nghiệp bằng thạc sĩ năm 1972 và tiến sĩ sinh học năm 1974. Năm 1978 ông làm phụ tá giáo sư khoa Sinh học ở Học viện Công nghệ Massachusetts, năm 1981 làm phó giáo sư và năm 1986 trở thành giáo sư, đồng thời là thành viên của Viện McGovern nghiên cứu Não (McGovern Institute for Brain Research). Ông nổi tiếng về công trình nghiên cứu apoptosis trên loài giun tròn Caenorhabditis elegans. Từ năm 1988 ông cũng là nhà nghiên cứu của Viện Y học Howard Hughes (Howard Hughes Medical Institute). Hiện nay ông là thành viên trong Ban quản trị của Society for Science & the Public.

Các giải thưởng và vinh dự 
 1986 Giải Spencer về Sinh học Thần kinh
 1988 Giải của Quỹ Thép Hoa Kỳ về Sinh học phân tử
 1991 thành viên Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ
 1993 Giải V.D. Mattia (Viện Sinh học phân tử Roche)
 1994 Giải Hans Sigrist
 1995 Giải Charles A. Dana
 1996 Giải Ciba-Drew cho Khoa Y Sinh học
 1998 Giải Rosenstiel
 1998 Giải Passano cho sự tiến bộ Y khoa
 1998 Giải Alfred P. Sloan, Jr.
 1988 Giải Sinh học phân tử của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ
 1998 Giải Passano
 1999 Giải quốc tế Quỹ Gairdner
 2000 Giải Paul Ehrlich và Ludwig Darmstaedter
 2000 Giải Segerfalk
 2000 Giải March of Dimes về Sinh học phát triển
 2000 Giải Louisa Gross Horwitz
 2000 Giải Charles Léopold Mayer của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
 2001 Giải Bristol-Myers Squibb cho thành tựu nổi bật về Khoa học thần kinh
 2001 Huy chương của Hội Di truyền học Hoa Kỳ
 2002 giải Nobel Sinh lý và Y khoa chung với Sydney Brenner và John Sulston.
 2002 Giải Wiley

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Nobelprize.org, Giải Nobel Sinh lý và Y khoa 2002
 H. Robert Horvitz - Investigator page at HHMI 
 H. Robert Horvitz - Curriculum Vitae 
 H. Robert Horvitz - Autobiography
 H. Robert Horvitz - US Patents 
 The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize

Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Mỹ gốc Do Thái
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Giảm phân cách cao tối thiểu

Giảm phân cách cao tối thiểu () là một thuật ngữ dùng để diễn tả khoảng cách theo phương thẳng đứng giữa các máy bay giữa các trần bay từ 29.000 ft đến 41.000 ft được giảm từ 2.000 xuống còn 1.000 ft trong một vùng trời. Sự giảm khoảng cách này sẽ làm cho số lượng máy bay đang bay sẽ tăng lên trong vùng trời đó một cách an toàn.

Chỉ có những máy bay được chứng nhận về thiết bị đo cao, và tự động lái mới có thể bay theo luật RVSM, nếu không máy bay đó phải bay thấp hơn hoặc cao hơn vùng trời được áp dụng luật RVSM, hoặc phải được miễn trừ theo luật. Nhà khai thác máy bay phải được phê chuẩn từ nhà chức trách nơi máy bay được đăng ký để có thể hoạt động trong vùng trời đang áp dụng luật RVSM.

Tham khảo

Điều khiển không lưu
Giới thiệu năm 1997
Hệ thống cảnh báo va chạm máy bay

Hệ thống cảnh báo va chạm máy bay (, viết tắt là TCAS) là hệ thống được thiết kế để giảm thiểu các tai nạn do va chạm trên không (Mid-Air Collision – MAC) giữa các máy bay. Nó giám sát không gian xung quanh máy bay và thông báo cho phi công biết nếu có một hay nhiều máy bay khác với bộ phát đáp (Transponder) trong phạm vi có nguy cơ xảy ra va chạm trên không.

Hoạt động

Nguyên lý hoạt động

Trên máy bay, TCAS hoạt động bằng cách phát ra các tín hiệu hỏi (Interrogation) định kỳ trên tần số 1030 MHz, khi một máy bay khác với bộ phát đáp được cài đặt ở Mode C hoặc Mode S trong phạm vi nhận được tín hiệu đó thì bộ phát đáp trên máy bay đó sẽ phản hồi lại (Reply) thông qua tần số 1090 MHz. Những sự kiện hỏi và phản hồi này có thể diễn ra nhiều lần mỗi giây miễn là một máy bay đang ở trong khu vực phát tín hiệu hỏi của máy bay khác và có bộ phát đáp được cài đặt ở Mode C hoặc Mode S.

Hệ thống TCAS sẽ sử dụng các thông tin thu thập được từ bộ phát đáp của máy bay đó phản hồi lại thông qua tần số 1090 MHz như độ cao, phương hướng và vị trí (Lưu ý rằng Mode C chỉ cung cấp thông tin độ cao, Mode S sẽ cung cấp thông tin độ cao, phương hướng và vị trí), từ đó xác định rằng có nguy cơ xảy ra va chạm trên không hay không. Nếu có nguy cơ gây ra va chạm trên không, TCAS sẽ đưa ra các cảnh báo TA (Traffic Advisory) và RA (Resolution Advisory) và đồng thời hiển thị lên trên màn hình của phi công.

Các loại cảnh báo
Phần bên dưới sẽ giải thích các cảnh báo của TCAS II vì đây là phiên bản phổ biến nhất hiện tại và được đặt làm tiêu chuẩn quốc tế bởi ICAO.

TCAS II có các loại cảnh báo bằng âm thanh sau đây:
 TA (Traffic Advisory - Cảnh báo có máy bay ở gần)
 RA (Resolution Advisory - Đưa ra các chỉ dẫn hành động cho phi công để tránh va chạm)
 CC (Clear of Conflicts - Hết nguy hiểm)
Khi TCAS đưa ra một cảnh báo TA, phi công phải bắt đầu tìm kiếm máy bay ở gần và đảm bảo rằng máy bay đó có thể được nhìn thấy bằng mắt thường. Khi đã xác định được vị trí của máy bay bằng mắt thường, phi công phải giữ một khoảng cách an toàn đối với máy bay ở gần, phi công không được thực hiện các thay đổi theo phương ngang chỉ dựa vào thông tin trên màn hình hiển thị, các thay đổi nhỏ về vận tốc theo chiều thẳng đứng khi tăng, giảm độ cao và các thay đổi nhỏ về tốc độ bay vẫn được cho phép miễn là phi công vẫn đang chấp hành các lệnh của kiểm soát viên không lưu (ATC).

Khi TCAS đưa ra một cảnh báo RA, phi công bắt buộc phải tuân theo chỉ dẫn của TCAS ngay lập tức trừ khi việc đó ảnh hưởng đến an toàn bay. Khi này, ATC không được can thiệp vào chỉ dẫn của TCAS cho phi công cho đến khi hết nguy hiểm. Tuy nhiên, phi công phải thông báo cho ATC biết rằng TCAS đang đưa ra cảnh báo RA, khi đó ATC sẽ biết và không can thiệp.

Khi TCAS thông báo CC (Clear of Conflicts), có nghĩa rằng khi này đã hết nguy cơ xảy ra va chạm, phi công phải quay về chấp hành lệnh của ATC.

Tham khảo

ICAO
Thiết bị máy bay
Thuật ngữ hàng không
Hệ thống cảnh báo
Rủi ro hàng không
Điện tử hàng không
Quân hàm của Quân đội Đế quốc Nhật Bản

Sau đây là các quân hàm và cấp hiệu của quân nhân Đế quốc Nhật Bản. Chúng được cài trên cầu vài từ năm 1911 và trên cổ áo từ năm 1938. Đến ngày 10 tháng 8 năm 1945, chế độ quân hàm và cấp hiệu này bị bãi bỏ. Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản hiện nay không dùng cấp hiệu này. Danh xưng quân hàm sử dụng thống nhất trong các quân chủng (ngoại trừ cấp bậc Hạ sĩ quan và Binh sĩ). Tuy nhiên, khi dịch thuật trong các tài liệu Anh ngữ, chúng có thể khác nhau.

Lục quân và Hải quân

Chuẩn úy và Học viên sĩ quan Hải quân 
Cả Chuẩn úy và Thiếu úy dự khuyết đều mang cùng quân hiệu cổ áo, cả hai được cả cấp trên và cấp dưới đối xử như nhau, tuy nhiên thẩm quyền của Thiếu úy dự khuyết cao hơn Chuẩn úy. Thiếu úy dự khuyết là cấp bậc cho các học viên sĩ quan mới ra trường, trong khi chuẩn úy cho các hạ sĩ quan phục vụ lâu năm trong Hải quân.

Hạ sĩ quan và Thủy binh Hải quân

Xem thêm
Nguyên soái Đế quốc Nhật Bản
Quân hàm của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản

Tham khảo

Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Nhật_Bản
Thài lài tím

Thài lài tím hay trai đỏ (tên khoa học: Tradescantia pallida) là một loài cây thuộc chi Tradescantia có gốc ở Tân Thế giới.

Thài lài tím là loài cây thường xanh lâu năm có gốc ở vùng vịnh Mexico. Nó được phân biệt bởi lá nhọn thon dài màu lục xám điểm các đốm màu đỏ hoặc tím, hoa nhỏ 3 cánh màu trắng, hồng, hoặc tím, hoa không có chức năng sinh sản. Loài cây này thường bị chết do sương giá, nhưng thường sẽ lại mọc lên từ rễ.

Thài lài tím thường được trồng để trang trí trong vườn, làm ranh giới, làm cây phủ đất, trong giỏ treo, hoặc trồng trong nhà (đặc biệt ở những vùng có khí hậu lạnh giá). Thài lài tím dễ trồng bằng cách giâm cành, rễ cây sẽ mọc ra từ các mắt lá. Loài cây này không yêu cầu cao về ánh sáng cũng như độ màu của đất, mọc lan nhanh. Ở một số vùng ở miền Nam nước Mỹ và Úc, thài lài tím được coi là một loài cỏ dại xâm thực không kiểm soát được.

Khi trồng trong nhà, thài lài tím đã được đánh giá là có hiệu quả đặc biệt trong việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà bằng cách lọc các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (Volatile Organic Compounds), một lớp các chất ô nhiễm thông thường và các chất gây kích thích đối với hệ hô hấp, bằng một quá trình được gọi là phytoremediation.

Theo Đông y, lá thài lài tím có vị ngọt chát, tính mát, thường dùng để giã nát với phèn chua để bó khớp và đắp mụn nhọt.

Có một số tranh cãi xung quanh tên khoa học của loài thực vật này. Một số gọi nó là Setcreasea purpurea hay Setcreasea pallida. Cách gọi tên Tradescantia pallida hiện nay được chấp nhận và sử dụng rộng rãi hơn.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Standard Data Report: Tradescantia pallida - Integrated Taxonomic Information System
 PLANTS Profile: Tradescantia pallida - National Resources Conservation Service (US Department of Agriculture)
 Taxonomy Browser: Setcreasea purpurea - National Center for Biotechnology Information (US National Institutes of Health)
 Desert Tropicals  - Informational database on common gardening plants, based out of Phoenix, Arizona, USA
 Dave's Garden - Community website for home gardeners providing supplies, techniques, and discussion forums.

Cây cảnh
P
P
Vườn cây Bắc Mỹ
Cây thuốc
Cây trồng trong nhà
Thực vật được mô tả năm 1975
Thực vật Veracruz
Thực vật Tabasco
Thực vật Tamaulipas
Thực vật được mô tả năm 1911
Google Ads

Google Ads (tên cũ Google AdWords) là một dịch vụ thương mại của Google cho phép khách hàng mua những quảng cáo bằng chữ hoặc hình ảnh tại các kết quả tìm kiếm hoặc các trang web do các đối tác Google Adsense cung cấp. Để sử dụng được dịch vụ AdWords, người dùng phải đăng ký một tài khoản Google.

Tài khoản Google Ads được quản lý trực tuyến, bạn có thể tạo và thay đổi chiến dịch quảng cáo của mình (gồm cả ngân sách, văn bản quảng cáo và các tùy chọn cài đặt và ngân sách) bất kỳ lúc nào.

Năm 2000, Google đã giới thiệu AdWords, một chương trình tự phục vụ nhằm tạo các chiến dịch quảng cáo trực tuyến. Ngày nay, giải pháp quảng cáo của Google, bao gồm quảng cáo hiển thị, quảng cáo trên điện thoại di động và quảng cáo video cũng như quảng cáo văn bản thuần túy mà Google đã giới thiệu hơn một thập kỷ trước, giúp hàng nghìn doanh nghiệp phát triển và thành công.

Google AdWords tạo doanh thu chính cho Google (21 tỉ USD trong năm 2008)

Kể từ ngày 24/7/2018, Google AdWords được đổi tên thành Google Ads

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Google AdWords: Keyword Tool

Dịch vụ Google
Khởi đầu năm 2000 ở Hoa Kỳ
Google Trends

Google Trends là một dịch vụ web công cộng của Google. Nó giúp người dùng so sánh kết quả tìm kiếm Google Search trên toàn cầu kể từ năm 2004.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Google Hot Trends - Webpage of top 100 search-terms, each linked to 24-hour graph & data.

Google Tìm kiếm
Dịch vụ Google
Pepsi

Pepsi một đồ uống giải khát có gas, lần đầu tiên được sản xuất bởi Caleb Bradham. Ban đầu, Ông pha chế ra một loại nước uống dễ hấp thụ làm từ nước cacbonat, đường, vani và một ít dầu ăn dưới tên "Nước uống của Brad" năm 1892.

Pepsi lần đầu tiên sản xuất vào năm 1890 do dược sĩ Caleb Bradham sáng chế tại New Bern, Bắc Carolina. Pepsi đã có nhiều biến thể sản xuất trong những năm qua kể từ năm 1898.

Lịch sử ra đời 
Pepsi được giới thiệu lần đầu tiên với tên gọi "Đồ uống của Brad" tại New Bern, Bắc Carolina, Hoa Kỳ, vào năm 1893 bởi Caleb Bradham, người đã điều chế nó tại hiệu thuốc của mình, nơi đồ uống được bán. Nó được đổi tên thành Pepsi-Cola vào năm 1898, "Pepsi" vì nó được quảng cáo là làm giảm chứng khó tiêu (ngày nay thường được gọi là khó tiêu hoặc đau bụng) và "Cola" đề cập đến hương vị cola. Một số người cũng cho rằng "Pepsi" có thể được dùng để chỉ đồ uống hỗ trợ tiêu hóa như men tiêu hóa pepsin, nhưng bản thân pepsin chưa bao giờ được sử dụng như một thành phần của Pepsi-Cola. Công thức ban đầu cũng bao gồm đường và vani. Bradham đã tìm cách tạo ra một thức uống từ đài phun nước hấp dẫn , có thể hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung năng lượng.

Nhãn hàng được đăng ký nhãn hiệu vào năm vào ngày 16 tháng 6.

Doanh thu 
 Tập đoàn PepsiCo đạt doanh thu ròng khoảng 63 tỷ đô la trong năm 2016 với các nhãn hàng chủ lực bao gồm Frito-Lay, Gatorade, Pepsi-Cola, Quaker và Tropicana. Danh mục sản phẩm của PepsiCo bao gồm một loạt các sản phẩm đồ uống và sản phẩm được yêu thích với tổng cộng 22 nhãn hiệu, tạo ra khoản 1 tỷ đô la mỗi doanh thu bán.

Thành phần 

 Màu caramel
 Đường
 Syrup bắp fructose Cao (HFCS)
 Acid photphoric
 Caffeine
 Otric Acid
 Hương tự nhiên
 Kali
 Photpho
 Nước có gas

Tham khảo

Chú thích

Sách 

 Beverage World Magazine, January 1998, "Celebrating a Century of Refreshment: Pepsi — The First 100 Years"
 Stoddard, Bob. Pepsi-Cola – 100 Years (1997), General Publishing Group, Los Angeles, California
 "History & Milestones" (1996), Pepsi packet
 Louis, J.C. & Yazijian, Harvey Z. "The Cola Wars" (1980), Everest House, Publishers, New York

Liên kết ngoài

Website chính thức 

Nước giải khát
Thức uống không cồn
Thức uống Hoa Kỳ
Sản phẩm được giới thiệu năm 1898
Nước ngọt có ga
Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 4

Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 4 là một trong những đội bóng bán chuyên nghiệp của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trụ sở chính của câu lạc bộ đó tại thành phố Vinh, Nghệ An.

Lịch sử 
Được thành lập năm 1998, là một trong những đội bóng bán chuyên nghiệp của Quân đội Nhân dân Việt Nam, có nhiều thành tích thi đấu.

Năm 2008, câu lạc bộ giành chức vô địch hạng Nhất, qua đó giành quyền thi đấu tại V-League 2009.

Tại V-League 2009, câu lạc bộ giành vị trí thứ 11.
 
Ngày 27 tháng 10 năm 2009, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đã quyết định chuyển giao đội bóng cho Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt(Navibank) do ông bầu Nguyễn Vĩnh Thọ quản lý. Đội bóng sẽ mang tên NaviBank Sài Gòn và tiếp tục thi đấu ở V-League 2010. Các cầu thủ là quân nhân sẽ quyết định ra quân để khoác áo NaviBank hoặc tiếp tục ở lại trong quân đội, không theo đội bóng mới. Tổng hành dinh của Câu lạc bộ được chuyển từ thành phố Vinh, Nghệ An vào Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 11 năm 2009.

Thành tích 
 Giải hạng nhất:
Vô địch: 2008

Đội hình 
Đội hình đăng ký cho mùa giải duy nhất trong năm 2009

Thành tích tại V-League

Tham khảo

Liên kết ngoài 

*
Q
Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam đã giải thể
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1998
Khởi đầu năm 1998 ở Việt Nam
El Paso, Texas

El Paso là một thành phố và thủ phủ của quận El Paso, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ, là một phần của miền Tây Nam Hoa Kỳ. Theo cuộc điều tra dân số năm 2019 thì thành phố này có dân số ước tính khoảng 681,728, là thành phố lớn thứ sáu của Texas và lớn thứ 21 trên toàn nước Mỹ. Vùng đại đô thị của nó bao gồm cả hạt El Paso với dân số khoảng 736,310.

El Paso nằm bên sông Rio Grande, con sông chạy dọc biên giới México-Hoa Kỳ từ Ciudad Juárez, thành phố đông dân nhất bang Chihuahua, (México) với 1,4 triệu dân. Las Cruces, ở bang Hoa Kỳ láng giềng New Mexico, có dân số 215.579 người. Về phía Hoa Kỳ, khu vực đô thị El Paso tạo thành một phần của khu vực thống kê lớn hơn El Paso - Las Cruces CSA, với dân số 1.060.397 người. Thành phố này có trường Đại học Texas tại El Paso. Fort Bliss, một căn cứ lớn của quân đội Hoa Kỳ cũng đóng tại phía đông và đông bắc thành phố. Dãy núi Franklin mở rộng tới El Paso từ phía bắc và chia đôi thành phố thành hai phần, với khu thương mại nối liền hai đoạn của phần cuối phía nam dãy núi.

Hai quốc gia, ba thành phố này tạo thành một quốc tế kết hợp khu vực đô thị đôi khi được gọi là Paso del Norte hoặc Borderplex. Khu vực có 2,5 triệu người tham gia vào lực lượng lao động song ngữ và song ngữ lớn nhất tại Tây bán cầu.

Thành phố này là nhà của ba công ty giao dịch công khai, và trước đây Tây Refining, nay là Andeavor. as well as home to the Medical Center of the Americas, tổ hợp nghiên cứu và chăm sóc y tế duy nhất ở West Texas và Nam New Mexico, và Đại học Texas tại El Paso, trường đại học chính của thành phố. Thành phố tổ chức trò chơi bóng đá đại học hàng năm Sun Bowl, trò chơi lâu đời thứ hai trò chơi bát trong cả nước.

El Paso có sự hiện diện mạnh mẽ của liên bang và quân đội. Trung tâm y tế quân đội William Beaumont, Sân bay quân đội Biggie và Fort Bliss gọi thành phố về nhà. Fort Bliss là một trong những khu phức hợp quân sự lớn nhất của Quân đội Hoa Kỳ và là khu vực huấn luyện lớn nhất ở Hoa Kỳ. Cũng có trụ sở tại El Paso là DEA phân khu nội địa 7, Trung tâm tình báo El Paso, Lực lượng đặc nhiệm chung phía Bắc, Tuần tra biên giới Hoa Kỳ Khu vực El Paso và Nhóm hoạt động đặc biệt tuần tra biên giới Hoa Kỳ (SOG).

Trong năm 2010 và 2018, El Paso đã nhận được Giải thưởng Thành phố toàn Mỹ. El Paso được xếp hạng trong ba thành phố lớn an toàn nhất ở Hoa Kỳ từ năm 1997 đến 2014, bao gồm cả việc giữ danh hiệu thành phố an toàn nhất từ năm 2011 đến 2014.

Chú thích 

Đặc khu kinh tế Hoa Kỳ
Thành phố của Texas
Memphis, Tennessee

Memphis là thành phố nằm ở góc phía tây nam tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ và là thủ phủ của quận Shelby. Memphis nằm trên con sông Mississippi phía nam cửa sông Wolf. 
Memphis có dân số khoảng 670.100 người, là thành phố lớn nhất Tennessee, lớn thứ 3 ở miền Đông Nam Hoa Kỳ và thứ 19 trên toàn nước Mỹ.
Vùng Đại đô thị Memphis, bao gồm các quận hạt xung quanh thuộc Mississippi và Arkansas, có dân số khoảng 1.280.533 người. Vùng đô thị Memphis là đại đô thị lớn thứ hai ở Tennessee, chỉ sau đại đô thị Nashville.
Memphis cũng là thành phố trẻ nhất trong bốn thành phố lớn của Tennessee (ba thành phố khác là Knoxville, Chattanooga, và Nashville).
Thành phố có sân bay quốc tế Memphis.

Memphis là thành phố đông dân thứ năm ở Đông Nam, đông dân thứ 28 của Hoa Kỳ, cũng như là thành phố lớn nhất giáp sông Mississippi và lớn thứ ba khu vực thống kê đô thị sau Đại đô thị St. Louis và thành phố kết nghĩa trên sông Mississippi. Vùng vực đô thị Memphis bao gồm Tây Tennessee và Vùng Trung Nam, bao gồm các phần của Arkansas, Mississippi lân cận và Missouri Bootheel. Là một trong những thành phố có ý nghĩa văn hóa và lịch sử hơn của Miền Nam Hoa Kỳ, Memphis có nhiều cảnh quan đa dạng và các khu dân cư khác biệt.

Nhà thám hiểm châu Âu đầu tiên đến thăm khu vực Memphis ngày nay là conquistador Hernando de Soto người Tây Ban Nha vào năm 1541. Những vách đá Chickasaw cao bảo vệ vị trí khỏi vùng nước từ sông Mississippi đã bị người định cư châu Âu chiếm đoạt khi Memphis phát triển. Đến năm 1819, khi Memphis hiện đại được thành lập, nó là một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ. John Overton, James Winchester và Andrew Jackson đã thành lập thành phố. Dựa vào sự trù phú của các đồn điền bông và giao thông đường sông dọc sông Mississippi, Memphis đã phát triển thành một trong những thành phố lớn nhất của Antebellum South. Sau khi cuộc nội chiến Hoa Kỳ và chấm dứt chế độ nô lệ, thành phố tiếp tục phát triển sang thế kỷ 20. Nó trở thành một trong những thị trường lớn nhất thế giới về bông và gỗ xẻ.

Là nơi có dân số Người Mỹ gốc Phi lớn nhất Tennessee, Memphis đóng một vai trò nổi bật trong phong trào Dân quyền Hoa Kỳ. Lãnh đạo Martin Luther King Jr. bị bị ám sát ở đó năm 1968 sau các hoạt động ủng hộ cuộc đình công của các công nhân bảo trì thành phố. Bảo tàng Dân quyền Quốc gia được thành lập ở đó và là một tổ chức liên kết Smithsonian.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thành phố của Tennessee
Khởi đầu năm 1819
Thành phố ở quận Shelby, Tennessee
Thành phố ở vùng đô thị Memphis
Quận lỵ Tennessee
Thành phố quy hoạch Hoa Kỳ
Khu dân cư của Tennessee trên sông Mississippi
Louisville, Kentucky

Louisville là thành phố lớn nhất của tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ và là thủ phủ của hạt Jefferson. Dân số của thành phố năm 2019 ước tính khoảng 766,757, vùng Đại đô thị Louisville có dân số khoảng 1.244.696. Từng là một cảng trung chuyển nội địa nổi tiếng hồi thế kỷ 19, Louisville ngày nay được biết đến là nơi tổ chức Kentucky Derby, một hội thi đua ngựa nổi tiếng tại Mỹ.

Louisville nằm trên con sông Ohio thuộc phần phía bắc trung tâm Kentucky. Dòng sông Ohio hình thành biên giới giữa Kentucky và Indiana. Dù nằm ở một bang ở phía nam nhưng thành phố Louisville lại chịu ảnh hưởng của văn hóa miền Trung Tây và miền Nam Hoa Kỳ. Đôi khi nó được gọi là thành phố cực bắc thuộc miền Nam hoa Kỳ.

Thành phố Louisville được thành lập năm 1778 bởi George Rogers Clark và được đặt tên theo vua Louis XVI của Pháp.

Chú thích 

Thành phố của Kentucky
Thành phố cảng nội địa Hoa Kỳ
Nam tước Münchhausen

Nam tước Münchhausen (Munchhausen, Munchausen hay còn được phiên âm từ tiếng Pháp và tiếng Nga ra tiếng Việt là Muyn-khao-den, Muyn-khao-sen) (11 tháng 5 năm 1720 – 22 tháng 2 năm 1797) là một bá tước người Đức tại vùng Bodenwerder, được biết đến bởi Những cuộc phiêu lưu kỳ thú của Nam tước Münchhausen, một tác phẩm phát hành năm 1781 của nhà văn Đức Rudolf Erich Raspe.

Ông Münchhausen thật trở nên nổi tiếng vì kể những chuyện động trời dựa vào thời gian ông còn trong quân đội trong chiến tranh Nga-Thổ (1735–1739). Sau khi nghe vài chuyện của Münchhausen, nhà văn người Đức Rudolf Erich Raspe sống ở Vương quốc Anh thêm bớt vào, viết thành một cuốn sách bằng tiếng Anh về một nhân vật hư cấu "Nam tước Münchhausen". Cuốn sách này chẳng bao lâu được dịch và thêm bớt bằng tiếng Đức bởi thi sĩ Gottfried August Bürger.

Trong truyện, Nam tước Münchhausen kể chuyện về những thành đạt siêu thường với tư cách một người du hành, nhà thể thao và binh sĩ chẳng hạn như cưỡi một viên đạn đại bác và du lịch tới mặt trăng. Cuốn sách của Raspe đã được quốc tế ưa chuộng, truyện của Nam tước Münchhausen đã được trình diến trên sân khấu, trong phim ảnh, truyền thanh và truyền hình. Thêm vào đó, 3 tình trạng y khoa (Hội chứng Münchausen, Hội chứng Münchausen by proxy, Munchausen by Internet) và một vấn đề lý luận (Münchhausen Trilemma) đã được đặt theo tên của nhân vật này.

Tiểu sử

Hình ảnh

Văn học

Điện ảnh

Phân tích dưới cái nhìn khoa học

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nam tước
Mất năm 1797
Sinh năm 1720
Văn hóa dân gian Đức
Nam tước Đức
Philani

Philani Bhekizizwe Lancelot Kubheka (sinh ngày 18 tháng 5 năm 1979) là một cựu cầu thủ bóng đá người Nam Phi. Thời còn thi đấu, ông chơi ở vị trí tiền đạo, nổi tiếng với khả năng đi bóng lắt léo và tốc độ.

Năm 2005, ông chuyển tới Việt Nam thi đấu cho câu lạc bộ Becamex Bình Dương. Sau 8 năm gắn bó với Bình Dương, Philani trở về quê hương Nam Phi, tiếp tục thi đấu thêm 2 năm, đồng thời bắt đầu học bằng huấn luyện viên.

Philani từng là tuyển thủ U-20 Nam Phi.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá Nam Phi
Tiền đạo bóng đá nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam
Giải Wolf về Y học

Giải Wolf về Y học (tiếng Anh: Wolf Prize in Medicine) là một trong 6 giải thưởng của Quỹ Wolf, được trao hàng năm cho các thành tựu nổi bật trong Y học, bắt đầu từ năm 1978. Các giải khác của Quỹ Wolf là giải Wolf về Nông nghiệp, Giải Wolf về Hóa học, Giải Wolf về Toán học, Giải Wolf Vật lý và Giải Wolf về Nghệ thuật. Giải này là giải thưởng về y học có uy tín hàng thứ ba, sau Giải Nobel Sinh lý và Y khoa và Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản.

Giải thưởng gồm một bằng ghi công trạng và 100.000 đô la Mỹ.

Danh sách các người đoạt giải

Tính theo quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wolf Foundations trang về giải Y học.

Y học
Giải thưởng y học
Giải thưởng thành lập năm 1978
Israel năm 1978
Giải thưởng khoa học và công nghệ Israel
Danh sách cầu thủ Olympiakos F.C.

Dưới đây là danh sách các cầu thủ đã và đang chơi cho Olympiakos F.C..

Danh sách

Cầu thủ danh giá
(Panhellenic Championship:thời 1925-59) 

(Alpha Ethniki:thời 1959-79) 

(Professional Championship:thời 1979-2006) 

(Superleague:thời 2006-nay)

Ghi chú
Olympiacos FC cầu thủ
 Foreign cầu thủ in Greece

Liên kết ngoài
Olympiacos CFP Official Website
  Olympiacos
Olympiacos Supporters Official Website
  Ultras:Gate 7
Olympiacos The Eternal Champion - RSSSF Official Website
  Greece: Danh sách Champions 1905-Nay

Tham khảo

Danh sách các cầu thủ bóng đá theo câu lạc bộ
Xử bắn

Xử bắn là một hình thức tử hình được sử dụng nhiều nhất và là hình thức tử hình phổ biến nhất. Hình thức này được sử dụng tại nhiều quốc gia nhưng nhiều nhất là Trung Quốc và Ấn Độ. Cách tử hình này được chọn nhiều vì dễ chuẩn bị bởi vì có sẵn súng đạn và dễ giết đối tượng vì bị bắn vào các nội tạng quan trọng. Dần dần, phương pháp này ít được sử dụng hơn mà thay vào đó, người ta thường sử dụng phương pháp tiêm thuốc độc như là một hình thức tử hình nhân văn hơn.

Các kiểu xử bắn

Kiểu cổ điển 1 
Kiểu này được Việt Nam và một số nước sử dụng. Tử tù bị trói trên cột cách quan tài khoảng 3m và bịt mắt. Một đội thi hành án khoảng 10 người, mỗi người được phát 1 khẩu súng trường đã lắp đạn, mỗi khẩu lắp 1 viên đạn, khi có lệnh thì đồng loạt nổ súng. Cuối cùng đội trưởng đội thi hành án sẽ đến kiểm tra và dùng súng lục cho tử tù một phát đạn ân huệ vào thái dương.

Kiểu cổ điển 2 
Cũng như kiểu 1 nhưng tử tù không bị trói vào cột mà bị trói và đứng thành hình đường trung trực.

Kiểu một người 
Kiểu này được Trung Quốc sử dụng. Phạm nhân bị trói quỳ dưới đất, người thi hành án đứng đằng sau dí súng vào đầu, khi có lệnh thì nổ súng, thường thì dùng súng trường AK-47 hoặc Type 56 nhưng đôi khi thuận tiện thì người ta dùng súng lục.

Kiểu dùng súng tiểu liên 
Kiểu này được Thái Lan sử dụng. Phạm nhân bị trói trước mũi súng, súng tiểu liên đặt ở trong nhà, thường là MP-35, MP5 hoặc Thompson có một giá đỡ bốn chân gắn ở dưới súng, cò súng được buộc dây. Khi có lệnh, người thi hành án ngồi trong nhà kéo dây cò cho đến khi súng bắn hết đạn thì thôi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tử hình
Phương pháp hành hình
Bạo lực súng
Giải Wolf về Toán học

The Giải Wolf về Toán học (tiếng Anh: Wolf Prize in Mathematics) là một trong 6 giải thưởng của Quỹ Wolf phần lớn được trao hàng năm kể từ năm 1978, cho các thành tựu nổi bật trong Toán học. Các giải thưởng khác của Quỹ Wolf là Giải Wolf về Nông nghiệp, Giải Wolf về Hóa học, Giải Wolf về Y học, Giải Wolf về Vật lý và Giải Wolf về Nghệ thuật.

Cho tới khi lập ra Giải Abel, giải này gần như tương đương với giải Nobel Toán học, vì Huy chương Fields uy tín hơn chỉ được trao 4 năm một lần cho những nhà toán học dưới 40 tuổi.

Danh sách người đoạt giải

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang giải thưởng Toán học của Quỹ Wolf .

Toán học
Giải thưởng khoa học và công nghệ Israel
Giải thưởng thành lập năm 1978
Giải thưởng toán học
Danh sách người Israel đoạt giải thưởng
Israel năm 1978
Go Mosu

Go Mosu (Cao Mộ Sấu), hay Bulilji, là cháu của Go Jin, do đó là chắt của Hae Mosu, vua thứ nhất của Bukbuyeo. Go Mosu là cha của Go Jumong, vua thứ bảy của Bukbuyeo, và là người sáng lập Cao Câu Ly.

Tham khảo 

http://gaebyeok.jsd.or.kr/src/gbmain.asp?sec=sub4&nid=body_boardview&bid=21&page=2&no=55&sid=631 
http://user.chollian.net/~kokuryu/han.html

Bukbuyeo
Thần thoại Triều Tiên