AGS-17

AGS-17 Plamya (tiếng Nga: Avtomatischeskyi Granatmyot Stankovyi Plamya) là súng phóng lựu tự động do Liên Xô thiết kế và đưa vào sử dụng từ năm 1967.

Mô tả 
AGS-17 là loại vũ khí hỗ trợ bộ binh hạng nặng được thiết kế để vận hành từ giá ba chân hoặc lắp đặt trên các bệ cố định và phương tiện cơ giới. AGS-17 bắn các loại lựu đạn 30 mm theo kiểu bắn trực tiếp hoặc gián tiếp, nhằm cung cấp hỏa lực áp chế và sát thương chống lại các mục tiêu bọc giáp mỏng hoặc các công sự kiên cố.

Vũ khí này sử dụng cơ chế phản lực bắn (blowback) để duy trì hoạt động. Đạn được bắn qua nòng có rãnh xoắn (có thể tháo rời để giảm ứng suất cho nòng súng).

Hộp đạn hình trống bằng kim loại tiêu chuẩn chứa 29 quả đạn liên kết thành băng.

Giá ba chân được trang bị bộ phận điều chỉnh cân bằng chi tiết cho các quỹ đạo bắn gián tiếp.

Phát triển 
Việc phát triển AGS-17 (Avtomaticheskiy Granatomyot Stankovyi — Súng phóng lựu tự động gắn trên giá) bắt đầu tại Liên Xô vào năm 1965 bởi cục thiết kế OKB-16 (nay là KB Tochmash), dưới sự lãnh đạo của Alexander F. Kornyakov.

Loại vũ khí trọng lượng nhẹ này được thiết kế để cung cấp hỏa lực hỗ trợ tầm gần đến tầm trung cho bộ binh chống lại nhân lực đối phương và các mục tiêu không bọc giáp như xe tải, xe bán tải, xe jeep và các ổ súng máy được bảo vệ bằng bao cát. Những mẫu thử nghiệm đầu tiên của loại vũ khí mới đã được đưa vào thử nghiệm năm 1969, và bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 1971. AGS-17 đã được vận hành rộng rãi và rất được binh sĩ Xô viết ưa chuộng tại Afghanistan như một vũ khí hỗ trợ mặt đất hoặc gắn trên các phương tiện bọc thép chở quân và xe tải thông qua các giá treo tự chế.

Một phiên bản hàng không đặc biệt của AGS-17, định danh là AG-17A, đã được phát triển để lắp đặt trên trực thăng, bao gồm Mi-24 Hind (trong các cụm súng treo) và Mil Mi-8 (gắn ở cửa hông). Vũ khí này có một lớp vỏ bọc bằng nhôm dày trên nòng súng, sử dụng bộ giá treo đặc biệt và bộ phận kích nổ điện điều khiển từ xa.

Nó hiện vẫn đang phục vụ trong Lục quân Nga như một vũ khí hỗ trợ hỏa lực trực tiếp cho bộ binh; nó cũng được lắp đặt trên nhiều loại bệ gắn phương tiện và tháp pháo cùng với súng máy, tên lửa điều khiển và thiết bị ngắm bắn. Hiện nay, nó đang dần được thay thế bởi súng phóng lựu AGS-30, loại súng sử dụng cùng cỡ đạn nhưng chỉ nặng 16 kg (khi chưa nạp đạn, bao gồm cả giá ba chân) và có cơ chế phản lực bắn được nâng cấp.

Các biến thể 
 AG-17A: Phiên bản gắn trên máy bay, được điều khiển từ xa với cơ chế kim hỏa bằng điện.
 AGS-17D: Phiên bản gắn trên phương tiện cơ giới, được điều khiển từ xa với cơ chế kích nổ bằng điện.

Đạn dược 
AGS-17 bắn loại đạn có đai  với vỏ đạn bằng thép. Có hai loại đạn chính thường được sử dụng cho AGS-17:
 VOG-17M: Phiên bản cải tiến của loại lựu đạn 30 mm nguyên bản, hiện đang phổ biến với đầu đạn nổ mạnh sát thương (HE-Frag) cơ bản.
 VOG-30: Tương tự như VOG-17M nhưng chứa lượng thuốc nổ chất lượng hơn và thiết kế mảnh văng cải tiến, giúp tăng đáng kể bán kính nổ hiệu quả. 
Loại lựu đạn mới cải tiến VOG-30D đã được đưa vào sử dụng từ năm 2013 để dùng cho cả súng phóng lựu AGS-17 và AGS-30. Bộ Quốc phòng Nga đã đặt hàng loại đạn này vào tháng 8 năm 2023. Cùng tháng đó, các đơn vị Nga tại Ukraine đã bắt đầu nhận được các quả đạn VOG-17 được sửa đổi trực tiếp tại nhà máy để phù hợp cho việc sử dụng trên các loại drone thương mại.

Nhà sản xuất vũ khí Arcus của Bulgaria cũng sản xuất loại lựu đạn cầm tay AR-ROG dựa trên thân đạn VOG-17 và ngòi nổ  (một loại ngòi nổ thiết kế từ thời Liên Xô). Các loại lựu đạn tự chế tương tự được biết đến với cái tên "Khattabka".

Danh mục các loại đạn:
 VOG-17M: Đạn nổ mạnh (HE).
 IO-30: Đạn nổ mạnh (HE).
 IO-30TP: Đạn huấn luyện (không chứa thuốc nổ).
 VOG-30: Đạn nổ mạnh (HE).
 VOG-30D: Đạn nổ mạnh (HE).
 VUS-30: Đạn khói.

Các quốc gia sử dụng

Hiện tại 
 
 
 : Nhập khẩu
 
 : Một phiên bản hiện đại hóa, AGL-30M, được sản xuất nội địa bởi Arsenal AD dựa trên tài liệu từ DSO Metalhim.
 
 : Được sản xuất bởi Norinco dựa trên các mẫu vật thu giữ được từ các nhóm Mujahideen. 
 
 
 : Được sử dụng trong Chiến tranh Cenepa 1995.
 
 : Sản xuất theo giấy phép.
 
 
 : Định danh là M93.
 
 
 
 
 
 : Định danh là M93. Được sản xuất theo giấy phép.
 
 
 
 : Sử dụng bởi Lực lượng Vũ trang Sudan, một số bị thu giữ bởi Phong trào Giải phóng Nhân dân Sudan-Bắc
 
 
 : Được sản xuất theo giấy phép tại Nhà máy Z125. Được biết đến với tên hiệu công nghiệp tại Việt Nam là SPL-17.

Trước đây 
 
 
 : Định danh là 30 KrKK AGS-17, được thay thế bởi HK GMG vào năm 2005.
 : Sử dụng trong những năm 1990, hiện đã được thay thế bởi HK GMG.
 : Chuyển giao cho các quốc gia kế thừa.

Xem thêm 
 Vektor Y3 AGL
 SB LAG 40
 HK GMG
 Súng phóng lựu XM174
 Milkor MGL
 Súng phóng lựu Mk 19
 Mil Mi-24 - máy bay trực thăng có trang bị AGS-17
 Mil Mi-8 - máy bay trực thăng có trang bị một biến thể của AGS-17
 BTR-T - xe chiến đấu bộ binh hạng nặng có trang bị AGS-17

Tham khảo

Tài liệu
 

Súng phóng lựu tự động
Vũ khí Liên Xô
Vũ khí Nga
Súng Nga