Thú có túi

Thú có túi là bất kỳ thành viên nào của phân thứ lớp thú Marsupialia. Tất cả các loài thú có túi còn tồn tại đều là loài đặc hữu của Australasia và châu Mỹ. Một đặc điểm chung của hầu hết các loài này là con non được đựng trong một cái túi. Các loài thú có túi nổi tiếng bao gồm kangaroo, chuột túi wallaby, koala, opossum, gấu túi mũi trần, quỷ Tasmania và chó sói Tasmania đã tuyệt chủng. Một số loài thú có túi ít được biết đến là dunnart, potoroo và cuscus.

Thú có túi đại diện cho nhánh có nguồn gốc từ tổ tiên chung gần nhất của các loài phân lớp Metatheria còn tồn tại. Giống như các loài động vật có vú khác trong Metatheria, chúng sinh ra những con non tương đối chưa phát triển thường trú ngụ trong một cái túi nằm trên bụng mẹ trong một khoảng thời gian nhất định. Gần 70% trong tổng số 334 loài còn tồn tại ở lục địa Úc (đất liền, Tasmania, New Guinea và các đảo lân cận). 30% còn lại được tìm thấy ở châu Mỹ - chủ yếu ở Nam Mỹ, 13 ở Trung Mỹ và một ở Bắc Mỹ, phía bắc Mexico.

Từ marsupial có nguồn gốc từ marsupium, thuật ngữ kỹ thuật cho túi bụng. Nó được vay mượn từ tiếng Latinh và cuối cùng là từ tiếng Hy Lạp cổ μάρσιππος mársippos, có nghĩa là "túi". Thú có túi thường sinh sống trên cạn, chủ yếu là trên cây.

Phân loại học 
Thú có túi được xác định về mặt phân loại là các thành viên của phân thứ lớp thú Marsupialia, lần đầu tiên được mô tả như một họ trong bộ Pollicata bởi nhà động vật học người Đức Johann Karl Wilhelm Illiger trong tác phẩm năm 1811 Prodromus Systematis Mammalium et Avium của ông. Tuy nhiên, James Rennie, tác giả cuốn Lịch sử tự nhiên của khỉ, Opossum và Vượn Cáo (1838), chỉ ra rằng vị trí của năm nhóm động vật có vú khác nhau - khỉ, vượn cáo, tarsier, khỉ Aye-aye và thú có túi (ngoại trừ kangaroo, được đặt trong bộ Salientia) - trong một bộ (Pollicata) dường như không có sự biện minh mạnh mẽ. Năm 1816, nhà động vật học người Pháp George Cuvier đã tuyên bố tất cả các loài thú có túi thuộc bộ Marsupialia. Năm 1997, nhà nghiên cứu J. A. W. Kirsch và những người khác đã xếp hạng phân thứ lớp cho Marsupialia. Có hai phân loại chính: thú có túi châu Mỹ (Ameridelphia) và thú có túi Úc (Australidelphia).

Phân loại 
Marsupialia được chia như sau:

† – Tuyệt chủng
 Liên bộ Ameridelphia
 Bộ Didelphimorphia (108 loài)
 Họ Didelphidae: opossum
 Bộ Paucituberculata (7 loài)
 Họ Caenolestidae: opossum chuột chù
 Liên bộ Australidelphia
 Bộ Microbiotheria (1 loài)
 Họ Microbiotheriidae: monito del monte
 Bộ †Yalkaparidontia (incertae sedis)
 Bộ Dasyuromorphia (75 loài)
 Họ †Thylacinidae: chó sói Tasmania
 Họ Dasyuridae: antechinus, mèo túi, dunnart, quỷ Tasmania, và họ hàng
 Họ Myrmecobiidae: numbat
 Bộ Notoryctemorphia (2 loài)
 Họ Notoryctidae: chuột chũi có túi
 Bộ Peramelemorphia (24 loài)
 Họ Thylacomyidae: chuột đất
 Họ †Chaeropodidae:bvàicoot chân lợn
 Họ Peramelidae: bvàicoot và đồng minh
 Bộ Diprotodontia (137 loài)
 Phân bộ Vombatiformes
 Họ Vombatidae: gấu túi mũi trần
 Họ Phascolarctidae: koala
 Họ †Diprotodontidae: gấu túi mũi trần khổng lồ
 Họ †Palorchestidae: lợn vòi có túi
 Họ †Thylacoleonidae: sư tử có túi
 Phân bộ Phalangeriformes
 Họ Acrobatidae: thú lượn đuôi lông và possum đuôi lông
 Họ Burramyidae: possum lùn
 Họ †Ektopodontidae: possum ma
 Họ Petauridae: possum sọc, possum Leadbeater, thứ lượn bụng vàng, thú lượn đường, thú lượn hoa tâm, thú lượn sóc
 Họ Phalangeridae: possum đuôi cọ và cuscus
 Họ Pseudocheiridae: possum đuôi vòng và họ hàng
 Họ Tarsipedidae: possum mật ong
 Phân bộ Macropodiformes
 Họ Macropodidae: kangaroo, chuột túi Wallaby, và họ hàng
 Họ Potoroidae: potoroo, kangaroo chuột, chuột cống túi
 Họ Hypsiprymnodontidae: chuột kangaroo Musky
 Họ †Balbaridae: kangaroo bốn chân cơ bản

Sinh sản
Con non được sinh ra rất sớm so với các loài động vật có vú khác, như vậy thú có túi mẹ không cần phát triển hệ thống phức tạp nhau thai, màng ối, dạ con... để bảo vệ con non trong cơ thể mình. Thú có túi non thực sự rất nhỏ bé so với môi trường rộng lớn và nguy hiểm ngoài cơ thể mẹ, nhưng điều này lại làm giảm bớt nguy cơ khi thú có túi mẹ không cần phải mang thai dài ngày. Do con non phải leo lên chỗ núm vú của mẹ nó, nên chi trước của chúng được phát triển nhanh hơn các bộ phận khác trên cơ thể lúc mới sinh.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo