Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Trống tòa

Trống tòa (Latinh: Sede vacante, "chiếc ngai bị bỏ trống") là tình trạng mà theo Giáo Luật Giáo hội Công giáo Rôma, một giáo phận không có vị giám mục chính tòa, hoặc chưa được bổ nhiệm giám mục chính tòa mới, khi vị giám mục chính tòa đương nhiệm qua đời, từ chức hoặc được bổ nhiệm sang cho một giáo phận khác. Các điều khoản quy định trống tòa được liệt kê trong Bộ Giáo Luật từ điều 416 đến 430.

Trống tòa giáo hoàng

Trống tòa cũng chỉ tình trạng Tòa Thánh không có ngôi giáo hoàng khi giáo hoàng vừa qua đời hoặc từ nhiệm (như trường hợp Giáo hoàng Biển Đức XVI năm 2013), vì giáo hoàng cũng là giám mục giáo phận Rôma. Trong thời gian này, các bộ trưởng trong Giáo triều Rôma, các giám mục trên khắp thế giới tạm thời bãi chức vị trí của họ, ngoại trừ Hồng y Nhiếp chính (Camerlengo Cardinal) – người quản lý tài sản của Tòa Thánh – vẫn thực hiện vai trò của mình. Tòa Thánh và toàn Giáo hội được điều hành bởi vị Hồng y Nhiếp chính trong Hồng y Đoàn, nhưng quyền hạn cũng rất hạn chế. Các nhà thừa sai của giáo hoàng vẫn làm nhiệm vụ bình thường, tổng đại diện giáo phận Rôma tiếp tục vai trò mục vụ của mình trên giáo phận. Các huy hiệu, biểu trưng, biểu tượng của vị giáo hoàng vừa qua đời hay vừa từ nhiệm được thay thế hoàn toàn bằng biểu tượng umbraculum (hình ảnh một cái dù sọc vàng đỏ, thay cho triều thiên Ba tầng), biểu thị quyền hạn tạm thời của người lãnh đạo giáo hội. Ngay sau khi có giáo hoàng mới, biểu tượng này sẽ bị hủy.

Trống tòa giáo phận
Kể từ khi trống tòa, việc quản trị giáo phận, cho tới khi đặt được giám quản giáo phận, được chuyển sang giám mục phụ tá; nếu có nhiều giám mục phụ tá thì vị nào cao niên hơn cả xét theo thứ tự được tiến cử; nhưng nếu không có giám mục phụ tá, thì việc quản trị giáo phận chuyển sang Hội đồng tư vấn, trừ khi Tòa Thánh dự liệu thể khác. Ai đảm nhiệm việc quản trị giáo phận như vậy thì lập tức phải triệu tập hội đồng có thẩm quyền để chỉ định giám quản giáo phận(Giáo Luật Công giáo, điều 419). Khi trống tòa, giáo phận cũng không được đổi mới, ban hành điều luật gì cả.

Khoảng thời gian trống tòa
Đối với giáo phận, thời gian trống tòa thường không kéo dài lắm, vì được đảm bảo sự liên tục ngôi vị giám mục qua việc bổ nhiệm của giáo hoàng, ngoại trừ những giáo phận tại các quốc gia mà chính phủ can thiệp vào việc bổ nhiệm giám mục. Khi đó cần nhiều thời gian hơn, thậm chí vài năm, để tìm sự đồng thuận giữa Toà Thánh và chính phủ sở tại.

Nhưng đối với việc trống tòa ở Tòa Thánh, thời gian có thể ngắn hoặc dài vì nó phụ thuộc vào thời gian diễn ra cuộc bầu chọn giáo hoàng mới. Trong lịch sử, đã có thời gian trống tòa giáo hoàng lên đến vài tháng, thậm chí vài năm. Lần trống tòa giáo hoàng gần đây nhất là từ lúc 7:35 (giờ Rôma), ngày 21 Tháng 4 năm 2025, khi Giáo Hoàng Phanxicô qua đời

Xem thêm
Cản tòa
Tòa giám mục

Chú thích

T
T
Thuật ngữ tiếng Latinh
Thuật ngữ pháp lý Latinh
Trương Đình Luật

Trương Đình Luật là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam.

Trương Đình Luật đến với bóng đá một cách rất tình cờ vào năm 2004 khi anh còn chơi cho đội sinh viên ở Vinh và anh được huấn luyện viên hiện tại của QK 4 là Vũ Quang Bảo chú ý đến. Sau khi được mời về đội bóng, anh đã thoả thuận với gia đình và quyết định về đầu quân cho Quân khu 4.

Do chưa qua một lớp đào tạo nào nên năm đầu tiên(2005) anh không đóng góp nhiều cho đội bóng nhưng từ năm 2006, anh trở thành trụ cột của đội bóng và giúp Quân khu 4 trụ hạng sau khi lên hạng và đến mùa bóng 2009, anh đã cùng đội bóng áo lính lên chơi ở V-League và anh trở thành điểm tựa vững chắc để đội bóng trụ hạng.

Trương Đình Luật có điểm mạnh là tốc độ tốt và sự nhanh nhẹn, không ngại va chạm và tinh thần thi đấu quyết tâm.

Đầu tháng 9 năm 2006, Luật được triệu tập vào đội tuyển Olympic Việt Nam chuẩn bị tham dự Asian Games 15 ở Doha, Qatar. Do không thể cạnh tranh được với các cầu thủ kinh nghiệm như Nguyễn Huy Hoàng, Nguyễn Minh Đức. Anh có cơ hội vào sân ở trận cuối gặp Bangladesh nhưng cầu thủ xứ Nghệ này lại bị chấn thương đầu gối. Tuy nhiên, anh đã lại được huấn luyện viên Henrique Calisto gọi lại vào đội tuyển, bắt đầu từ trận giao hữu gặp Olympiakos F.C. vào đầu năm 2009. Rồi anh lại được gọi vào đội tuyển ở cúp giao hữu Thành phố Hồ Chí Minh và vòng loại Asian Cup 2011.
Vào tháng 10 năm 2009, Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 4 của đội trưởng Trương Đình Luật được bán cho Ngân hàng cổ phần Nam Việt và chuyển địa chỉ về sân Thống Nhất, quận 10, Thành phố Hồ chí Minh. Từ mùa giải V-League 2010, chính thức mang phiên hiệu Navibank Sài Gòn.

Tham khảo 

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Người Nghệ An
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Quân khu 4
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Navibank Sài Gòn
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xuân Thành Sài Gòn
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Tây Ninh
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Châteauneuf-en-Thymerais

Châteauneuf-en-Thymerais  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 209 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Chateauneufenthymerais
Perche
Cổ phiếu ngân quỹ

Cổ phiếu ngân quỹ hay cổ phiếu quỹ là các cổ phiếu mà chính công ty phát hành mua lại và nắm giữ như các nhà đầu tư bình thường khác. Các cổ phiếu này không được tính vào số cổ phiếu đang lưu hành.

Các công ty cổ phần mua cổ phiếu quỹ trong các trường hợp sau:

Thứ nhất: Vì cổ phiếu quỹ thuộc quyền sở hữu chung của công ty và được loại trừ không chia cổ tức cho nên công ty có thể mua cổ phiếu quỹ để làm lợi cho các cổ đông hiện hữu, hay nói cách khác khi lãnh đạo công ty đang chịu sức ép phải có tỷ lệ sinh lời trên cổ phiếu từ các cổ đông.

Thứ hai: Khi công ty có một lượng tiền nhàn rỗi chưa có dự án đầu tư và cùng lúc hoạt động kinh doanh của chính mình đang có chiều hướng tốt, lợi nhuận bình quân cao hơn các ngành khác mà mình dự định đầu tư.

Thứ ba: Khi công ty thấy cổ phiếu của mình trên thị trường giao dịch bị sụt giảm về số lượng và giá. Công ty tăng mua cổ phiếu của chính mình làm tăng lượng cầu về cổ phiếu để đẩy giá lên hoặc đặt mua làm nhiều lần để làm giảm sự giảm giá trên thị trường. Đây cũng là biện pháp các công ty thường làm trên thế giới để tạo "sóng" chứng khoán cho chính mình. Do vậy một số các nước trong đó có cả Việt Nam sẽ đặt ra một số quy chế về khối lượng mua, nguồn vốn mua, tỷ lệ mua, không được mua của ai... để hạn chế mặt không tích cực của việc mua cổ phiếu quỹ trên thị trường.

Thứ tư: Công ty mua cổ phiếu quỹ để thưởng cho nhân viên. Đây là biện pháp thường được áp dụng để tạo sự gắn bó, khích lệ nhân viên. Thông thường việc dùng cổ phiếu quỹ làm cổ phiếu thưởng phải có nguồn thanh toán từ quỹ khen thưởng phúc lợi.

Thứ năm: Mua lại cổ phiếu quỹ để thời gian sau điều chỉnh giảm vốn điều lệ công ty. Trường hợp này rất ít xảy ra trên thực tế.

Tham khảo

Thị trường chứng khoán
Tài chính tập đoàn
Tài chính doanh nghiệp

he:הון מניות#הון מניות רדומות
Nhịp độ

Trong thuật ngữ âm nhạc, nhịp độ (hay tempo, tiếng Ý: thời gian) là tốc độ hay độ nhanh của một bản nhạc và là yếu tố rất quan trọng của bất kỳ tác phẩm âm nhạc nào.

Đo nhịp độ

Nhịp độ của một bản nhạc thông thường sẽ được viết ở phần bắt đầu của bản nhạc, và trong âm nhạc phương Tây hiện đại thường được tính bằng nhịp mỗi phút (beats per minute/BPM). Nó thường ghi rõ một loại nốt nhạc cụ thể (ví dụ nốt đen) tương ứng với 1 nhịp (phách), và ấn định số lượng phách được đánh trong một phút. Nhịp độ càng cao thì số lượng phách phải đánh trong một phút càng nhiều và do đó bản nhạc được chơi nhanh hơn.

Xem thêm
Nhịp

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Research group specializing in rhythm, timing, and tempo, University of Amsterdam 
 Tempo Terminology, Virginia Tech department of music
 Tempo indications for social dances
 Tempo variation among and within 300+ recorded performances of Beethoven's 'Eroica' Symphony
 Dolmetsch article on tempo

Lý thuyết âm nhạc
Thuật ngữ âm nhạc
Nhịp điệu
Étienne Fourmont

Étienne Fourmont (23 tháng 6 1683 - 8 tháng 12 năm 1745) là một nhà Đông Phương học người Pháp.

Sinh ra tại Herblay gần Argenteuil, ông theo học trường Cao đẳng Mazarin ở Paris và sau là tại trường Cao đẳng Montaigu nơi bị thu hút bởi các ngôn ngữ phương Đông.

Một thời gian ngắn sau, ông cho phát hành quyển cách Traduction du commentaire du Rabbin Abraham A ben Esra sur l'Ecclésiaste.

Năm 1711, vua Louis XIV bổ nhiệm Fourmont giúp đỡ một người Trung Quốc tên là Hoan-ji để biên soạn sách về ngữ pháp tiếng Trung. Hoan-ji mất năm 1716 và đến tận năm 1737 Fourmont mới xuất bản được cuốn Meditationes Sinicae và trong năm 1742 là cuốn Grammatica Sinica. Ông cũng cho ra đời cuốn Réflexions critiques sur les histoires des anciens peuples (1735), và một vài bài luận in trong Tưởng nhớ Viện Hàn lâm văn tự.

Ông trở thành giáo sư tiếng Ả rập ở trường Cao đẳng Pháp năm 1715. Vào năm 1713, ông được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm văn tự, và năm 1738 là Hội khoa học Hoàng gia Luân Đôn, năm 1742 là thành viên của Hội khoa học ở Berlin. Ông mất tại Paris ngày 8 tháng 12 năm 1745.

Người em của ông, Michel Fourmont (1690-1746), cũng là thành viên của Viện Hàn lâm văn tự, và là giáo sư ngôn ngữ Syriac tại trường Cao đẳng Hoàng gia, và được chính phủ giao nhiệm vụ ghi chép lại chữ viết ở Hi Lạp.

Tham khảo

 

Fourmont, Etienne
Fourmont, Etienne
Collège de France
Hội viên Hội Vương thất
Nhà Ottoman

Nhà Ottoman (hay Hoàng triều Osman) () cai trị Đế quốc Ottoman từ năm 1299 đến 1922, khởi đầu với Osman I (không tính cha ông, Ertuğrul). Tuy nhiên, họ chỉ thật sự là triều đại khi Orhan Bey xưng sultan. Trước đó, có lẽ bộ lạc/triều đại này tên là Söğüt nhưng đổi tên thành Osmanlı (Ottoman trong tiếng Anh) để tưởng nhớ Osman.

Lịch sử
Sultan có quyền lực tuyệt đối, ít nhất là quốc trưởng của đế quốc hay người đứng đầu triều đình, dù có lúc nhiều quyền lợi thực tế được giao cho các vizia (theo quy tắc thủ hạ trung thành), đặc biệt là Đại Vizia, triều đình Ottoman còn được gọi là Cổng huy hoàng theo tên của phủ Đại Vizia, hoàng cung ở điện Topkapı được phần lớn người ngày nay gọi là hậu cung.

Xem bài Tổ chức nhà nước của Đế quốc Ottoman để biết thêm về sultan và chính quyền Ottoman.

Xem thêm

 Danh sách sultan của đế quốc Ottoman
 Danh sách Đại Vizia của đế quốc Ottoman

Tham khảo

Anh ngữ
Website of the 700th Anniversary of the Ottoman Empire
Official website of the immediate living descendants of the Ottoman dynasty
Turkey, includes all the full ruler styles with various biographical data in the Royal Ark
Sultans, Contemporary Paintings  by Ismail Acar
Everything about Ottoman Empire  Everything about the history, culture and civilization of Ottoman Empire
MSN encarta - the Ottoman Empire(  2009-11-01) (see Sultanate)
WorldStatesmen- Turkey
Ottoman dynasty meet at Dolmabahçe Palace
Ottoman Empire - The Family

Thổ ngữ
Osmanlı Hanedanlığı, Ottoman dynasty
Osmanlı Sultanları
Tarihvemedeniyet.org

Pháp ngữ

Các dân tộc Turk Oghuz
Khởi đầu năm 1281
Triều đại Turk
Triều đại châu Âu
Khởi đầu năm 1281 ở châu Âu
Nguyễn Việt và Nguyễn Đức

Hai anh em Nguyễn Việt (25 tháng 2 năm 1981 – 6 tháng 10 năm 2007) và Nguyễn Đức (sinh ngày 25 tháng 2 năm 1981) là cặp sinh đôi dính liền sinh đầu tiên ở Việt Nam. Được kỷ lục thế giới ghi nhận và được hỗ trợ bởi các tổ chức như hội chữ thập đỏ và chính quyền Việt Nam, họ đã được phẫu thuật tách rời vào năm 1988. Việt qua đời vào năm 2007.

Tiểu sử
Việt và Đức sinh vào ngày 25 tháng 2 năm 1981 ở tỉnh Kon Tum, Tây Nguyên, Việt Nam. Việt là anh còn Đức là em. Dòng họ của họ xác nhận họ bị dính với nhau là tác động của chất độc da cam của quân đội Hoa Kỳ sử dụng với lý do diệt cỏ trong Chiến tranh Việt Nam. Mẹ của họ trồng lúa trong vùng đất từng bị chất độc màu da cam sau khi chiến tranh Việt Nam đã kết thúc. Bà còn uống cả nước trong khu vực đó.

Ngày 4 tháng 10 năm 1988, Việt và Đức được phẫu thuật tách ra thành công ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ca phẫu thuật do bác sĩ Trần Đông A làm trưởng kíp mổ và được sự giúp đỡ của Hội Chữ thập đỏ Nhật Bản. Sau đó, Việt bị hôn mê.

Sức khỏe của Việt yếu đi dần sau ca phẫu thuật. Tuy được các bác sĩ chăm sóc tận tình, sau 19 năm sống thực vật, anh đã chết vì viêm phổi vào ngày 6 tháng 10 năm 2007 ở tuổi 26.

Hiện nay, Đức làm việc tại một bệnh viện ở Thành phố Hồ Chí Minh. Anh lập gia đình với Nguyễn Thị Thanh Tuyền vào ngày 16 tháng 12 năm 2006. Tháng 10 năm 2009, hai vợ chồng có hai người con sinh đôi khỏe mạnh bình thường với một bé trai và một bé gái.

Đức đặt tên hai đứa con mình là Phú Sĩ và Anh Đào để tri ân sự giúp đỡ của người Nhật.

Chú thích

Tham khảo
http://dantri.com.vn/c20/s20-340598/nguoi-em-cua-cap-song-sinh-viet.htm truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2010.
http://ngoisao.net/news/thoi-cuoc/2009/10/3b9cc3e1/  truy cập ngày 5 tháng năm 2010.

Sinh năm 1981
Người Kon Tum

Sinh đôi dính liền
Nhân vật còn sống
Mất năm 2007
Tuyên ngôn độc lập Việt Nam

Sử học Việt Nam hiện nay xem Việt Nam có cả thảy ba bản tuyên ngôn độc lập:
Bài thơ Nam quốc sơn hà: là tác phẩm được sử dụng trong kháng chiến chống Tống lần thứ nhất (Lê Hoàn) và lần thứ 2 (Lý Thường Kiệt) nhằm mục đích khẳng định chủ quyền dân tộc, khích lệ ba quân tướng sĩ và uy hiếp tinh thần quân Tống.
Bình Ngô đại cáo: Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo thay lời Bình Định vương Lê Lợi năm Đinh Mùi (1427), tuyên bố bình định quân Minh, giành lại độc lập cho dân tộc Việt Nam.
Bản tuyên ngôn độc lập do Hồ Chí Minh viết, sau đó đọc tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, ngày 2 tháng 9 năm 1945, tuyên bố Việt Nam độc lập, thoát khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp, phát xít Nhật, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tham khảo

Văn học Việt Nam
Tuyên ngôn độc lập
Chính trị Việt Nam
Phong trào độc lập Việt Nam
Lim Dall-young

Im Dal-yeong (임달영, hán tự: 林達永 (Lâm Đạt Vĩnh), hay còn viết là Lim Dall-young , sinh ngày 14 tháng 6 năm 1977) là một họa sĩ sáng tác truyện tranh manhwa của Hàn Quốc. Ông là tác giả/đồng tác giả của một số truyện tranh manhwa và cả manga nổi tiếng như Kuro Kami (Hắc thần), Unbalance x Unbalance, Onihime VS. Ông cũng là người sáng lập tổ chức Artlim Media vào năm 1999 và là người lãnh đạo của CDPA, một nhóm họa sĩ chuyên vẽ truyện tranh dōjinshi. CPDA được độc giả biết đến với bộ truyện tranh hentai nhiều tập Cross Make, trong đó Im tham gia sáng tác với bút danh Moonzero.

Các tác phẩm tiêu biểu 
 Aflame Inferno
 Freezing
 Kurokami
 Onihime VS
 Truyền thuyết Maian
 Unbalance x Unbalance
 Yuurei Ou
 Zero
 Zero: Circle of Flow
 JK kara yarinaosu Silver Plan (đang thực hiện)

Tham khảo

Tác giả truyện tranh Hàn Quốc
Mangaka
Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Hoàn Lão

Hoàn Lão là một xã thuộc tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Địa lý 

Xã Hoàn Lão có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Đông Trạch.
Phía nam giáp xã Nam Trạch.
Phía đông giáp Biển Đông.
Phía tây giáp xã Bố Trạch

Xã Hoàn Lão cách phường Đồng Thuận khoảng 13 km về phía bắc và cách Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng khoảng 30 km về phía tây.

Lịch sử
Địa bàn thị trấn Hoàn Lão hiện nay trước đây vốn là xã Hoàn Trạch và một phần các xã Đại Trạch, Tây Trạch, Trung Trạch.

Ngày 13 tháng 6 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 72-HĐBT. Theo đó, thành lập thị trấn Hoàn Lão trên cơ sở tách các thôn Vinh Lão, Nha Vồ, Lòi Lài và xóm Chùa của xã Trung Trạch; 24 ha diện tích tự nhiên của thôn Đại Phương thuộc xã Đại Trạch và 32 ha diện tích tự nhiên của thôn Tây Hà thuộc xã Tây Trạch.

Sau khi thành lập, thị trấn Hoàn Lão có diện tích 510 ha, dân số là 4.098 người.

Ngày 23 tháng 1 năm 2017, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 38/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Hoàn Lão mở rộng (gồm thị trấn Hoàn Lão và 10 xã: Thanh Trạch, Hải Trạch, Đồng Trạch, Đức Trạch, Trung Trạch, Bắc Trạch, Phú Trạch, Hoàn Trạch, Đại Trạch, Nhân Trạch) là đô thị loại IV.

Đến năm 2019, thị trấn Hoàn Lão có diện tích 5,41 km², dân số là 7.907 người, mật độ dân số đạt 1.462 người/km². Xã Hoàn Trạch có diện tích 7,63 km², dân số là 3.586 người, mật độ dân số đạt 470 người/km².

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 862/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Hoàn Trạch vào thị trấn Hoàn Lão.

Thị trấn được chia làm 13 tổ dân phố đánh số từ 1 đến 13

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành  Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị. Theo đó sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Hoàn Lão và các xã Trung Trạch, Đại Trạch, Tây Trạch, Hòa Trạch thành xã mới có tên gọi là xã Hoàn Lão.

Danh nhân
Quách Xuân Kỳ

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam
Tiếng Urdu

Tiếng Urdu ( ALA-LC:   hay tiếng Urdu chuẩn hiện đại (còn gọi là tiếng Lashkari, viết là '''') là ngữ tầng (register) chuẩn hóa và Ba Tư hóa của tiếng Hindustan. Đây là ngôn ngữ chính thức, ngôn ngữ quốc gia và đóng vai trò lingua franca'' của Pakistan. Tại Ấn Độ, nó là một trong 22 ngôn ngữ chính thức được nhắc đến trong Hiến pháp, và cũng có địa vị chính thức ở Jammu và Kashmir, Telangana, Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand, cũng như lãnh thổ thủ đô Delhi.

Trừ một loạt từ vựng chuyên biệt hóa, tiếng Urdu thông hiểu với tiếng Hindi chuẩn, một ngữ tầng khác của tiếng Hindustan. "Dạng Urdu" của tiếng Hindustan nhận sự công nhận dưới sự cai trị của người Anh khi họ thay những ngôn ngữ chính thức địa phương ở Bắc và Tây Bắc Ấn Độ bằng tiếng Anh và tiếng Hindustan viết bằng chữ Nastaʿlīq. Những yếu tố tôn giáo, xã hội, và chính trị đang đẩy sự khác biệt giữa tiếng Urdu và Hindi ra xa nhau hơn.

Chú thích

Liên kết ngoài

 
 Tieng Urdu/Lashkari  -Justapedia
 

Ngữ chi Ấn-Arya
Ngôn ngữ tại Pakistan
Ngôn ngữ tại Ấn Độ
Tiếng Hindustan
Ngôn ngữ hòa kết

Ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ
Ngôn ngữ tại Gujarat
Ngôn ngữ tại Maharashtra
Ngôn ngữ tại Bihar
Ngôn ngữ tại Jammu và Kashmir
Ngôn ngữ tại Jharkhand
Ngôn ngữ tại Uttar Pradesh
Ngôn ngữ tại Telangana
Ngôn ngữ tại Tây Bengal
Ngôn ngữ chủ-tân-động
Ikeyamada Gō

là một mangaka người Nhật Bản. Phần lớn các tác phẩm của bà là các manga dành cho thiếu nữ (shōjo). Tác phẩm đầu tay của bà là truyện Get Love!! Field no Ōji-sama đăng năm 2002 trên tạp chí Shōjo Comic. Phần lớn các tác phẩm của bà có nội dung rõ ràng, dứt khoát và vì vậy chúng hướng đến nhóm độc giả là những thanh thiếu niên trẻ.

Tác phẩm 
 (2003) , còn được biết với cái tên tiếng Anh Who is afraid of Wolves !?.
 (2003) .
 (2005) , được xuất bản ở Việt Nam với cái tên Bạn trai nổi bật.
 (2005) .
 Là một phiên bản mới của truyện "Ōkami Nanka Kowaikunai!?"
 (2006) .
 (2006) .
 (2007)  còn được biết tới với cái tên tiếng Anh Lovely Guardian.
 (2008)  còn được biết tới với cái tên tiếng Anh I like you Suzuki-kun!! và tên Việt hoá là Tớ thích cậu, Suzuki!!
 (2009) 
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 7 tác giả khác.
 (2011) 
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 6 tác giả khác.
 (2012) 
 Câu chuyện kể về cuộc hoán đổi vị trí của hai anh em và những phép màu tình yêu đang chờ đợi họ.
 (2013) 
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 6 tác giả khác.
 (2016) 
 (2018)

Liên kết ngoài 
Blog của tác giả Ikeyamada

Chú thích 

Tác giả truyện tranh
Nhân vật còn sống
Mangaka
Dragon Ball Z: Tobikkiri no Saikyō tai Saikyō

là bộ phim hoạt hình Dragon Ball Z thứ 5. Được sản xuất tại Nhật Bản vào ngày 21 tháng 7 năm 1991 và tại Hoa Kỳ ngày 22 tháng 1 năm 2002.

Tổng quan 
Cooler chính là anh trai của Frieza, hắn ta đã xâm chiếm Trái Đất trả thù cho em trai mình. Vậy là Goku, Gohan và các bạn của họ phải đánh bại Cooler để giữ hòa bình cho trái Đất

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc 
 Opening Song
 "CHA-LA HEAD-CHA-LA"
 Lời: Mori Yukinojō, Nhạc: Kiyoka Chiho, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Kageyama Hironobu
 Lời bài hát
 Ending Song
 
 Lời: Satō Masaru, Nhạc: Kiyoka Chiho, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Kageyama Hironobu & Ammy
 Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim năm 1991
Phim Nhật Bản
Kaykaus I

Kaykaus I hay Kayka'us I hoặc Keykavus I (Tiếng Ả Rập/, 'Izz al-Dīn Kaykā'ũs bin Kaykhusraw; ) là Sultan nhà Seljuk ở Rum từ năm 1211 tới khi qua đời năm 1220. Ông là con trai trưởng của Kaykhusraw I.

Lên ngôi 

Khi vua Kaykhusraw I chết sau trận Alaşehir năm 1211, 2 người em của Kaykaus là Kayferidun Ibrahim và Kayqubad I tương lai đã không thừa nhận quyền kế vị của ông. Ban đầu, Kayqubad nhận được sự giúp đỡ từ những láng giềng của vương quốc, Leo I, vua Cilician Armenia, và Tughrilshah, chú ông và nhà cầm quyền độc lập xứ Erzurum. Đồng thời, Kayferidun cầu cứu người Frank đảo Síp, làm cảng Antalya (đang được chiếm giữ) rơi vào tình trạng hiểm nghèo. Phần lớn các êmia, với tư cách là những lãnh chúa hùng mạnh trong vương quốc, đã ủng hộ Kaykaus. Từ căn cứ của ông ở Malatya, Kaykaus đánh chiếm Kayseri và sau đó là Konya, xui khiến Leo về phe mình. Kayqubad buộc phải chạy đến pháo đài tại Ankara, nơi Kayqubad cầu cứu những bộ lạc Turkman vùng Kastamonu. Ít lâu sau, Kaykaus bắt được cả hai người em và lên làm vua.

Biên giới phía Đông và cuộc Thập Tự Chinh thứ năm 
Kaykaus I đã xây dựng một cảng Antalya kiên cố và làm ổn định tình hình biên giới phía Tây. Sau đó, ông chuyển tầm nhìn sang phía Đông. Trong cuộc Thập Tự Chinh lần thứ năm, Thập Tự Quân đã liên minh với ông và buộc nhà Ayyub phải tham chiến trên 2 mặt trận.

Chú thích 

Sultan nhà Seljuk ở Rûm
Nhà Seljuk
Vua Turk
Người Thổ Nhĩ Kỳ
Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ
Mất năm 1220
Năm sinh không rõ
Mikhail Alekseyvich Yegorov

Mikhail Alekseyevich Egorov hay Mikhail Alekseyevich Yegorov (5 tháng 5 năm 1923–20 tháng 6 năm 1975) là một trong số những Anh hùng Liên bang Xô viết. Ông đã từng tham gia cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai và đã cùng Anh
hùng Liên Xô Meliton Kantaria cắm lá cờ chiến thắng trên nóc nhà Quốc hội Đức trong Chiến dịch Berlin. Egorov qua đời năm 1975 tại Moskva vì một tai nạn giao thông.

Xem thêm 
 Chiến dịch Berlin
 Meliton Kantaria

Chú thích

Tham khảo 
 Izvestia, Сын Героя Советского Союза Мелитона Кантарии Шота: "Отец для прочности древко своим ремнем закрепил", 8.5.2007 (tiếng Nga)

Anh hùng Liên Xô
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Quân nhân Liên Xô
Minos

Trong thần thoại Hy Lạp, Minos (Tiếng Hy Lạp cổ: ) là vua xứ Crete, con của thần Zeus và Europa. Sau khi mất, Minos trở thành người phán xét của cái chết ở địa ngục. Nền văn minh Minos thời tiền Hy Lạp của đảo Crete đã được đặt theo tên ông. Ông cưới Pasiphaë, sinh ra Ariadne, Androgeus, Deucalion, Phaedra, Glaucus, Catreus, Acacallis, và nhiều người khác.

Minos, cùng với hai người anh là Rhadamanthys và Sarpedon, được vua Asterion (hay Asterius) của Crete nuôi nấng. Khi Asterion qua đời, Minos giết Sarpedon và theo một số tài liệu, ông giết cả Rhadamanthys rồi xưng vương.

Xem thêm 
 USS Minos (ARL-14)

Chú thích 

Thần thoại Hy Lạp
Nhân vật trong thần thoại Hy Lạp
Vua trong thần thoại Hy Lạp
Theseus
Người phán xét người chết Hy Lạp
Nam thần âm phủ
Vua Crete
Hoàng tử trong thần thoại Hy Lạp
Nhân vật trong Quyển VI của Aeneid
Sinh vật Khthonios
Agenorides
Con của Zeus
Vonones II của Parthia

Vonones II của Parthia trị vì một thời gian ngắn đế chế Parthia vào năm 51 TCN. Trong thời kỳ trị vì của người anh Gotarzes II của mình, ông được chỉ định làm tổng đốc của  và đã được đưa lên ngai vàng sau khi Gotarzes qua đời. Tuy nhiên, ông đã qua đời chỉ sau vài tháng cai trị và được kế vị bởi con trai VologasesI.

Mặc dù có một triều đại tương đối ngắn, ông đã có năm người con trai nắm giữ ngai vàng của Parthia và Armenia. Những người con trai của ông là Vologases I; Pacorus II; Osroes I; Mithridates IV và Tiridates I của Armenia.

Tham khảo

 
 Josephus, Antiquities of the Jews, xx, 3, 4.
 Tacitus, Annals, xii, 14.

Vua Parthia
Mất năm 51
Năm sinh không rõ
Người Iran thế kỷ 1
Saleh Ali Saleh Nabhan

Saleh Ali Saleh Nabhan () (sinh 4 tháng 4 năm 1979 tại Mombasa, Kenya; mất 14 tháng 9 năm 2009 gần Baraawe, Somalia) bị Cục Điều tra Liên bang của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ truy nã năm 2006, "cho nghi vấn liên quan tới tội tấn công một khách sạn vùng duyên hải và một máy bay chở khách hàng không Do Thái vào năm 2002 ở Kenya. Nabhan là thủ lĩnh của al-Qaeda ở Somalia. Một tiểu đội lính Hoa Kỳ xuất phát từ tàu chiến đậu ngoài khơi Ấn Độ Dương, tung ra một cuộc hành quân đặc biệt (xem Cuộc đột kích Baraawe) ngày 14 tháng 9, 2009, bằng trực thăng võ trang, hạ sát được Nabhan. Ngày 13 tháng 9, một báo cáo ở Anh tiết lộ rằng một nhóm người gốc Somalia đang trở về khu trại ở Somalia để được huấn luyện khủng bố. Chính những trại huấn luyện này có thể là lý do dẫn đến quyết định tấn công ngày 14/9, 2009. Nabhan là nhân vật chủ chốt đặc trách điều hành các trại huấn luyện, cũng như Aden Hashi Farah Ayro, lãnh tụ của nhóm al-Shabaab, đã bị phi đạn của Hoa Kỳ hạ sát vào tháng 3 năm 2008.

Chú thích

Sinh năm 1979
Mất năm 2009
Thành viên al-Qaeda gốc Kenya
Nhân vật bị giết tại Somalia
Chết vì không kích
Giết người ngoài pháp lý
Thành viên al-Qaeda bị ám sát
Cuộc đột kích Baraawe

Cuộc đột kích Baraawe, mã được đặt tên Chiến dịch Thiên Dư, là một cuộc tấn công bằng trực thăng của Lực lượng Chiến dịch Đặc biệt Hoa Kỳ chống lại kẻ khủng bố Saleh Ali Saleh Nabhan vốn có liên kết với al-Qaeda và dân quân al-Shahaab đồng minh gần thị trấn Baraawe tại miền nam Somalia.

Nguyên nhân 
Cuộc hành quân biệt kích xảy ra giữa lúc có sự lo ngại ngày càng gia tăng rằng al-Qaeda đang phát triển hậu cứ ở quốc gia Somalia vô luật lệ này. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng Somalia sẽ trở thành một an toàn khu cho al-Qaeda, nơi dùng để huấn luyện và bổ sung các tay súng giống như Afghanistan trong thập niên 1990. Năm 2008, hỏa tiễn của quân đội Hoa Kỳ hạ sát một lãnh tụ al-Qaeda tên Aden Hashi Ayro, đánh dấu một thắng lợi lớn sau một loạt các nỗ lực quân sự của Hoa Kỳ trong năm 2008.

Cuộc đột kích 
Một tiểu đội lính Mỹ xuất phát từ tàu chiến đậu ngoài khơi Ấn Độ Dương, tung ra cuộc hành quân đặc biệt ngày 14 tháng 9 năm 2009, bằng trực thăng võ trang vào Somalia, hạ sát được một thủ lĩnh của al-Qaeda ở Somalia, Saleh Ali Saleh Nabhan. Các đơn vị thuộc Bộ Chỉ huy Hỗn hợp Lực lượng Ðặc biệt Hoa Kỳ (USJSOC) có tham dự cuộc tấn công ở vùng Nam Somalia, đây là cuộc hành quân bí mật. Ít nhất đây là lần tấn công thứ sáu đánh vào Somalia trong vòng không đầy ba năm, và cũng là lần mới nhất trong một loạt những vụ ám sát các nhân vật của al-Qaeda tại quốc gia này, do lực lượng Mỹ chủ xướng. Sáu trực thăng bay lượn quanh một ngôi làng do phiến quân kiểm soát gần Baraawe, cách thủ đô Mogadishu chừng 250 cây số về hướng Nam, trước khi hai trực thăng khai hỏa bắn vào chiếc xe, làm thiệt mạng hai người và làm bị thương hai người khác. Nabhan bị giết chết khi có ít nhất bốn trực thăng Hoa Kỳ xả súng bắn vào một đoàn xe, trong đó có nhân vật al-Qaeda đang truy lùng, tại một làng ở phía Nam Somalia. Sau khi các trực thăng bắn vào một xe xong thì quay vòng trở lại, và đáp xuống để lấy đi những xác chết và bắt theo những người sống sót để nhận diện. Ngày 19 tháng 9 năm 2009, Abdi Fitah Shawey, phó thị trưởng đặc trách về vấn đề an ninh ở thủ đô Mogadishu của Somalia xác nhận với hãng thông tấn AP, "Báo cáo của an ninh tình báo chúng tôi xác nhận là Nabhan đã chết." Hai nhân vật lãnh đạo cao cấp của al-Shabab nói các tay súng của họ sẽ trả thù cuộc tấn công này.

Tham khảo 

 Justin Fishel, "FOXWIRE:Hải quân giết kẻ khủng bố bị truy nã trong cuộc đột kích tại Somalia," FOX News, 14 tháng 9 năm 2009

Chiến tranh chống khủng bố
Xung đột năm 2009
Somalia 2009
Chiến tranh Somalia (2009-)
Không kích thực hiện bởi Hoa Kỳ
Wolf V. Vishniac

Wolf V. Vishniac (22 tháng 4 năm 1922 – 10 tháng 12 năm 1973) là một nhà vi sinh học người Hoa Kỳ, con trai của Roman Vishniac. Ông là giáo sư môn sinh học của trường Đại học Rochester. Ông mất trong một chuyến nghiên cứu ở Nam cực khi đang cố gắng lấy lại dụng cụ bị rơi trong một vết nứt trên băng. Hố thiên thạch Vishniac trên Sao Hỏa được đặt tên để vinh danh ông. Wolf có ba người con trai, David Obadiah ("Obie"), Ethan và Ephraim, người con trai đầu mất khi được 10 tuổi, Ethan và Ephraim sau đó trở thành một nhà vật lý học thiên thể và một kỹ sư phần mềm. Vợ ông là bà Helen Vishniac, con gái của George Gaylord Simpson, và sau trở thành giáo sư vi sinh học tại Đại học bang Oklahoma.

Wolf Vishniac đóng góp rất lớn trong việc nghiên cứu sự sống trên Sao Hỏa bằng cách phát triển một phòng thí nghiệm thu nhỏ để có thể phóng lên hành tinh này. Công trình này được tài trợ bởi cơ quan NASA, và được bắt đầu vào năm 1959 đánh dấu sự kiện nghiên cứu đầu tiên về vấn đề này trong môn "khoa học sinh học". Sau đó con tàu Viking 1 được phóng lên Sao Hỏa cùng với những thiết bị tương tự như trên nhưng không tìm thấy bất cứ sự hiện diện nào của sự sống tại đây.

Ông cũng là bạn của nhà khoa học Carl Sagan. Trong loạt phim khoa học Cosmos: A Personal Voyage, đoạn phim mang tựa đề "Blues for a Red Planet," Sagan nói về cái chết của Vishniac và về công trình máy cảm biến sinh học của ông, mang tên lóng là "Wolf Trap," đã được đề nghị để trên con tàu Viking, nhưng không được thực hiện vì vấn đề chi phí.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vài nét về tiểu sử
NASA History of Instrumentation for Mars missions
Tập ảnh về cuộc sống và gia đình ông 
Every Vishniac 

Nhà vi sinh học Mỹ
Nhà sinh học Mỹ
Nhà khoa học người Mỹ gốc Do Thái
Sinh năm 1922
Mất năm 1973
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Người Đức di cư tới Hoa Kỳ
Dragon Ball Z: Gekitotsu!! Hyaku-Oku Power no Senshi-tachi

là bộ phim Dragon Ball Z thứ 6 trong loạt. Được sản xuất tại Nhật Bản vào ngày 7 tháng 3 năm 1992 và tại Hoa Kỳ ngày 13 tháng 8 năm 2002.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc 
 OP (Opening Theme)
 "CHA-LA HEAD-CHA-LA"
 Lời: Mori Yukinojō, Nhạc: Kiyoka Chiho, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Kageyama Hironobu
 Lời bài hát
 ED (Ending Theme)
 
 Lời: Satō Dai, Nhạc: Kiyoka Chiho, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: KageyamaHironobu & Yuka
 Song Lyrics

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim năm 1992
Phim Nhật Bản
Trả thù trong anime và manga
Dragon Ball: Saikyō e no Michi

, là bộ phim Dragon Ball thứ tư của loạt. Được sản xuất ở Nhật Bản vào ngày 7 tháng 3 năm 1996.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc 
Ending Theme
 
Lời: Sakai Izumi
Nhạc: Oda Tetsurō
Arrangement: Hayama Takeshi
Biểu diễn: Field of View
Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim Nhật Bản
Phim năm 1996
Toei Animation
Phim anime làm lại
Phim hoạt hình kỳ ảo Nhật Bản
Phim phiêu lưu kỳ ảo Nhật Bản
Phim khởi động lại
Cobra (manga)

là một bộ manga thám hiểm không gian dài tập sáng tác và thể hiện bởi Buichi Terasawa làm việc tại Black Sheep, ban đầu xuất hiện dưới dạng phát hành theo kỳ trên tạp chí manga dạng shōnen của Nhật Bản mang tên Weekly Shōnen Jump từ năm 1978 đến năm 1984. Các chương riêng lẻ được tổng hợp và xuất bản trong 20 quyển tankōbon bởi Shueisha. Bộ truyện kể về cuộc phiêu lưu của Cobra người đã sống một cuộc đời bình dị cho tới khi kẻ thù bắt đầu đuổi giết anh. Cobra đã phẫu thuật thay đổi diện mạo, cũng như tự xóa đi ký ức của bản thân để trốn tránh kẻ thù. Cobra bắt đầu lấy lại ký ức rồi hợp tác với chiến hữu lâu năm của anh là Lady Armaroid, cùng với chiếc phi thuyền Tortuga quen thuộc. Sau này, Cobra gặp chị em Royal có hình xăm bản đồ dẫn tới kho báu vũ trụ.

Bộ manga Cobra làm phát sinh thêm 9 loạt truyện tiếp theo, chẳng hạn như one-shot phát hành thường kỳ trên Super Jump và Monthly Comic Flapper. Bộ truyện đã được lấy làm nền tảng cho việc chuyển thể thành phim dài, và cho loạt phim hoạt hình dài 31 tập kể lại câu chuyện của phim, cùng với 2 phim hoạt hình gốc khác.

Bộ manga đã được phát hành không đầy đủ ở Mỹ trong 12 tập mỗi tập 48 trang bởi Viz Media vào năm 1990. Bộ sách được phát hành đủ tại Pháp bởi Dybex và sau đó là Taifu Comics, ở Thụy Điển bởi Epix Förlag, ở Đài Loan bởi Tong Li Publishing. Loạt truyện đã nhận được nhiều ý kiến từ dư luận.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức của Space Cobra  
 Trang chính thức của Cobra the Animation  
 
 
 

Anime và manga hành động
Anime và manga phiêu lưu mạo hiểm
Anime và manga khoa học viễn tưởng
Manga của Viz Media
Anime năm 1982
Manga năm 1978
Manga năm 1986
Manga năm 2005
Phim truyền hình dài tập Nhật Bản
Manga dài tập
Anime dài tập
Shōnen manga
Seinen manga
Hải tặc vũ trụ
Manga năm 1995
Manga năm 2000
Anime và manga phiêu lưu
Phim Nhật Bản
OVA anime năm 2008
OVA anime năm 2009
Anime truyền hình dài tập năm 2010
Manga năm 2019
Anime dài tập dựa trên manga
Anime và manga hài
Manga Media Factory
Sentai Filmworks
Nhượng quyền thương mại Shūeisha
Manga Shūeisha
TMS Entertainment
Manga Viz Media
Dragon Ball: Makafushigi Dai-Bōken

là bộ phim Dragon Ball thứ 3 trong loạt. Được sản xuất vào ngày 9 tháng 7 năm 1988 tại Nhật Bản.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc 

Lời: Mori Yuriko
Nhạc: Ike Takeshi
Arrangement: Tanaka Kōhei
Biểu diễn: Takahashi Hiroki
Lời bài hát
Ending Theme

Lời: Izumi Onikado
Nhạc: Ike Takeshi
Arrangement: Kyōda Seiichi
Biểu diễn: Takahashi Hiroki
Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim năm 1988
Phim Nhật Bản
Phim hoạt hình kỳ ảo Nhật Bản
Phim phiêu lưu kỳ ảo Nhật Bản
Trận Maguindanao

Trận Maguindanao là một trong những trận chiến cuối cùng của Chiến dịch Philippines trong Chiến tranh thế giới thứ hai, khi quân đội Philippines giải phóng tỉnh Maguindanao năm 1945. Trận đánh diễn ra giữa các lực lượng quân đội Philippines, quân du kích địa phương và nhân dân Mindanao chống lại quân đội Đế quốc Nhật Bản. Trận đánh này hoàn toàn do các đơn vị Philippnes phụ trách, mà không có bất kì sự hỗ trợ nào của các cường quốc Đồng Minh. Mặc dù được trang bị yếu kém hơn so với đối thủ, nhưng quân đội Philippnes chịu thương vong rất ít và giành chiến thắng.

Tham khảo 

 Lịch sử Maguindanao tại Wikipedia tiếng Anh.

Chiến dịch Philippines (1944–45)
Xung đột năm 1945
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Nhật Bản
Bão bụi tại Úc 2009

Năm 2009, một trận bão bụi lướt qua các tiểu bang của Úc là New South Wales và Queensland từ 22-24 tháng 9. Thủ đô, Canberra, trải qua trận bão bụi ngày 22 tháng 9, và vào ngày 23 tháng 9 cơn bão đến được Sydney và Brisbane.

Hoành hành 

Trận bão bụi tệ hại nhất trong 70 năm che phủ vùng duyên hải phía Đông đông đảo dân cư của Úc ngày 23/9, khiến phi trường lớn nhất của xứ này gần như tê liệt và hằng triệu người trên đường phố phải ho sặc sụa. Thành phố Sydney chứng kiến một buổi hoàng hôn màu cam kỳ quái trong khi màn bụi dày đặc giăng phủ suốt đêm. Mây bụi thổi về hướng Đông từ vùng nội địa khô cằn, nơi đây đang trải qua đợt hạn hán tệ hại nhất trong lịch sử. Bụi từ mặt đất bị cuốn lên cao theo gió bay xa hằng trăm dặm, che phủ hằng chục thị trấn và thành phố của hai tiểu bang. Bụi đất bay xa hơn về hướng Bắc khiến thủ phủ Brisbane của tiểu bang Queensland đến lượt phải chịu cảnh mịt mờ lúc chập tối. Bão bụi dày đặc như lần này hiếm khi xảy ra ở Sydney, trong khi toàn châu Úc cũng đang trải qua đợt thời tiết bất thường vào những ngày vừa qua. Đồng thời, cơn dông mưa đá trút xuống nhiều nơi, trong khi ở chỗ khác đợt nắng nóng và lửa rừng mùa xuân đến sớm hơn lệ thường. Bầu trời toàn là một màu đỏ rực.

Ảnh hưởng 

Không có ai bị thương nhưng văn phòng dịch vụ cấp cứu báo cáo nói số người gọi khẩn cấp than phiền bị khó thở gia tăng, đồng thời cảnh sát kêu gọi mọi người chạy xe thong thả. Những ai bị bệnh suyễn hay bệnh liên quan về tim và phổi được khuyên nên ở trong nhà, đồng thời nên để sẵn thuốc men và dụng cụ trợ thở.

Các chuyến bay quốc tế đi đến Sydney phải tạm chuyển hướng qua thành phố khác, trong đó cả ba chuyến từ New Zealand đều phải đổi đường bay. Lịch trình các chuyến bay nội địa cũng bị đảo lộn vi phi trường Sydney hầu như tê liệt do tầm nhìn bị giới hạn. Vì lý do an toàn, các chuyến phà đưa khách từ hải cảng nổi tiếng phải ngưng hoạt động trong nhiều giờ. Đến giữa chiều thì bầu trời mới khá quang đảng, tuy vậy hãng hàng không quốc gia Qantas nói nạn máy bay đến và đi trễ sẽ phải kéo dài suốt ngày do hậu quả của các chuyến bị đổi hướng hoặc cất cánh trễ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Пылевая буря в Австралии на больших фотографиях
 Фотографии от smh.com 
 Фотографиях пылевая буря в Австралии 

Úc năm 2009
Brisbane
Sydney
Canberra
Bão
Danh sách hành tinh Hệ Mặt Trời

Danh sách các hành tinh của Hệ Mặt Trời sắp xếp theo trình tự các số đo:

Sao 

Mặt trời là một sao dãy chính loại G. Nó chiếm gần 99,9% khối lượng trong hệ Mặt Trời.

Hành tinh

Hành tinh lùn 

Các hành tinh lùn trong hệ Mặt Trời được định nghĩa:
có quỹ đạo quanh Mặt Trời
có khối lượng đủ lớn để trọng trường của chính nó thắng lực vật rắn, tạo nên hình dạng cân bằng thủy tĩnh (gần hình cầu)
"có vật thể có khối lượng đáng kể khác" ở gần quỹ đạo của nó
không phải là vệ tinh tự nhiên của một hành tinh, hay các vật thể khác trong hệ Mặt Trời.

Tiểu hành tinh 

1 Ceres    
2 Pallas 
3 Juno 
4 Vesta

Chú thích

Unless otherwise cited:

Manual calculations (unless otherwise cited) 

(1-qp_\nu)^{1/4}}{\sqrt 2} \sqrt{52/r}, </math> where Teff = 54.8 K at 52 AU,  is the geometric albedo, q = 0.8 is the phase integral, and  is the distance from the Sun in AU. This formula is a simplified version of that in section 2.2 of Stansberry, 2007, where emissivity and beaming parameter were assumed equal unity, and  was replaced with 4 accounting for the difference between circle and sphere. All parameters mentioned above were taken from the same paper.
}}

Individual calculations 

F(\alpha,m)\right), </math> where  is the modular angle, or angular eccentricity;  and ,  are the incomplete elliptic integrals of the first and second kind, respectively. The values 980 km, 759 km, and 498 km were used for a, b, and c respectively.
}}

Chú thích khác

Tham khảo

Nguồn tham khảo

  
 

Hành tinh
Hành tinh
Hành tinh trong hệ Mặt Trời
Ikeda Akihisa

(sinh ngày 25 tháng 10 năm 1976 tại Nichinan, Miyazaki, Nhật Bản) là một mangaka người Nhật, nổi tiếng với tác phẩm Rosario to Vampire.

Các tác phẩm chính 
Killt
Rosario to Vampire
''Rosario to Vampire (phần II)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Simon & Schuster

Mangaka
Người Miyazaki
Stratonike của Syria

Stratonike của Syria  (Tiếng Hy Lạp: Στρατoνικη) là con gái của vua Demetrios Poliorketes với Phila, con gái của Antipatros. Năm 300 TCN, lúc đó có thể bà chưa đến 17 tuổi, bà đã được hứa hôn với Seleukos, vua của Syria, và bà đã được đưa tới Rhosus bởi Demetrios, trên bờ biển Pierian (tại Macedonia), nơi lễ cưới của bà được tổ chức hết sức tráng lệ. Mặc dù sự chênh lệch về tuổi giữa họ, bà đã sống trong sự hòa hợp hoàn hảo với vị vua già được vài năm, và đã sinh cho ông ấy một người con gái tên là Phila. Khi Seleukos phát hiện ra con trai riêng của mình Antiochos mê say bà hết mức, ông đã bảo vệ con trai của mình khỏi những âm mưu hiểm độc do sự cuồng tín đam mê bằng cách gả Stratonike cho vị hoàng tử trẻ tuổi, người mà ông lúc đồng thời thành lập vua của miền đông năm 294 TCN. Cuộc hôn nhân này dường như rất hạnh phúc nhưng chúng ta có quá ít thông tin về Stratonike thời gian sau. Bà sinh cho Antiochos năm người con: Seleukos, Laodice, Antiochus II Theos, người đã thừa kế Antiochos, (Seleukos bị hành quyết vì tham gia nổi dậy), Apama, kết hôn với Magas, vua Cyrene; và Stratonice của Macedonia. Thành phố Stratonikeia tại Caria được đặt theo tên của bà bởi Antiochos.

Tham khảo 
 Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Stratonice (3)" , Boston, (1867)

Chú thích

Hy Lạp cổ đại
Mất thế kỷ 3 TCN
Dragon Ball: Majin-Jō no Nemuri Hime

là bộ phim Dragon Ball thứ 2 trong loạt. Được sản xuất vào ngày 18 tháng 7 năm 1987 tại Nhật Bản.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc

Nhạc mở đầu
"魔訶不思議アドベンチャー!" / "Makafushigi Adobenchā!" / "Mystical Adventure!"
Lời: Mori Yuriko
Nhạc: Ike Takeshi
Arrangement: Tanaka Kōhei
Biểu diễn: Takahashi Hiroki
Lời bài hát

Nhạc kết thúc
"ロマンティックあげるよ" / "Romantikku Ageru Yo" / "I'll Give You Romance"
Lời: Yoshida Takemi
Nhạc: Ike Takeshi
Arrangement: Tanaka Kōhei
Biểu diễn: Hashimoto Ushio
Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim năm 1987
Phim Nhật Bản
Phim của MGM
Phim hoạt hình kỳ ảo Nhật Bản
Phim phiêu lưu kỳ ảo Nhật Bản
Dragon Ball: Shenron no Densetsu

là bộ phim Dragon Ball đầu tiên trong loạt. Được sản xuất vào ngày 20 tháng 12 năm 1986 tại Nhật Bản.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc 
 OP 
 # "Makafushigi Adobenchā!"; 魔訶不思議アドベンチャー! (Mystical Adventure!)
 #* Lời: Mori Yuriko, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Tanaka Kōhei, Biểu diễn: Takahashi Hiroki
 #** Lời bài hát
 ED 
 # "Romantikku Ageru Yo"; ロマンティックあげるよ (I'll Give You Romance)
 #* Lời: Yoshida Takemi, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Tanaka Kōhei, Biểu diễn: Hashimoto Ushio
 #** Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim Nhật Bản
Phim năm 1986
Phim hoạt hình kỳ ảo Nhật Bản
Phim phiêu lưu kỳ ảo Nhật Bản
Kishimoto Seishi

là một họa sĩ truyện tranh người Nhật, nổi tiếng với các tác phẩm như 666 Satan và Blazer Drive.

Gia đình 
Seishi là em trai song sinh của Kishimoto Masashi, tác giả của bộ truyện Naruto. Có một đặc điểm khá nổi bật giữa hai anh em Masashi và Seishi, đó chính là phong cách sáng tác của họ khá giống nhau, lý do là hai người đã cùng vẽ manga với nhau ngay từ thuở nhỏ. Vì vậy không ngạc nhiên khi nhiều người chỉ trích rằng Seishi và Masashi sao chép tác phẩm của nhau. Về phần mình, Seishi cho rằng hai ông không có ý vẽ giống nhau như vậy, nhưng đây là điều khó tránh vì cả hai đều chịu chung một ảnh hưởng trên nhiều khía cạnh của phong cách sáng tác của họ. Bản thân Masashi cũng yêu cầu các otaku chấm dứt việc gọi em trai Seishi của mình là "kẻ sao chép".

Hiện Kishimoto Seishi đã kết hôn và có một con gái 19 tuổi tên Kaze, về sau cô đổi tên thành Kaze no Shugoshin (風 の保護者, Phong chi Bảo Hộ Giả, có nghĩa là "Người bảo vệ của Gió"). Một điều đáng chú ý là nhân vật Kaze no Shugoshin sẽ xuất hiện trong loạt manga Naruto của Kishimoto Mashahi. Bản thân Kaze cũng dự định tiếp nối truyền thống mangaka của cha và bác mình. Vào tháng 12 năm 2008, Kaze thành lập một trang web nói về tác phẩm Naruto của người bác Masashi.

Tác phẩm 
Seishi là tác giả của bộ manga nổi tiếng 666 Satan - được đăng lần đầu trên tạp chí hàng tháng Monthly Shōnen Gangan và do hãng VIZ nắm bản quyền phát hành ở Bắc Mỹ với cái tên O-Parts Hunter. Vào năm, Seishi tiếp tục cho ra lò một loạt manga mới mang tên Blazer Drive, đăng trên tạp chí hàng tháng Monthly Shōnen Rival.

Danh sách các tác phẩm chính của Kishimoto Seishi:
 Trigger (đăng trên tạp chí Comic Bom Bom)
 Akatsuki
 Tenchu: The Wrath of Heaven
 666 Satan (đăng trên tạp chí Monthly Shōnen Gangan)
 Blazer Drive (đăng trên tạp chí Monthly Shōnen Rival)

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Tác phẩm 666 Satan tại Anime News Network
 Otaku Times: 666 Satan (O-Parts Hunter) Manga Review 

Người Okayama
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1974
Mangaka
Người sinh đôi từ Nhật Bản
Chromium (định hướng)

Chromium là tên Latinh của nguyên tố hóa học chromi.

Chromium còn dùng để chỉ:
 Chromium (đồ họa máy tính), một bản hiện thực OpenGL
 Chromium (trình duyệt), phần mã nguồn mở đối trọng với Google Chrome
 ChromeOS, phần mã nguồn mở đối trọng với Google Chrome OS
 Chromium B.S.U., trò chơi bắn súng trong không gian mã nguồn mở

Xem thêm 
 Chrome (định hướng)
Mao Tân Vũ

Mao Tân Vũ (, 1970) là một trong các cháu trai của Mao Trạch Đông. Ông là con trưởng của Mao Ngạn Thanh, con trai thứ nhì của Mao Trạch Đông. Mao Ngạn Thanh qua đời năm 2007 ở tuổi 84. Mao Tân Vũ là thành viên của một hội đồng cố vấn cho quốc hội ở Trung Quốc và là người quyết liệt bảo vệ uy danh của ông nội mình.

Thân thế
Mao Thế Tân (毛世新) sinh ngày 17 tháng 1 năm 1970 tại Bắc Kinh, thường được biết đến bằng biểu tự Tân Vũ (新宇). Mao trải qua tuổi thiếu niên tại Bắc Kinh, trước khi chính thức gia nhập quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Mao được cho là thường sáng tác thơ đăng báo và cũng tự xuất bản một số thi tuyển nhằm bắt chước ông nội.

Mao Tân Vũ trở thành vị tướng trẻ nhất trong quân đội Trung Quốc, ở tuổi 39, theo một tờ báo ngày 24/9, 2009. Việc thăng cấp cho Mao Tân Vũ xảy ra cuối tháng 9/2009 và điều này khiến ông ta trở thành sĩ quan cấp tướng trẻ nhất trong quân đội Trung Quốc lúc này. Trong khi Mao Trạch Đông vẫn còn được sùng kính ở Trung Quốc, các con cháu của ông ta không có vai trò gì quan trọng trong bộ máy cầm quyền. Riêng đối với ông, dù là một vị tướng, nhưng khi Tập Cận Bình đi qua luôn ngó lơ ông. Trong những năm cuối thập niên 2000, Mao Tân Vũ được nhiều người để ý về sự béo mập của mình. Một bức ảnh của ông ta chụp ngày 9/9/2009, nhân ngày kỷ niệm Mao Trạch Đông qua đời cho thấy vóc dáng ông ta trông rất giống ông nội mình.

Tham khảo

Family Cherish the Chairman

Người Bắc Kinh
Thái tử Đảng
Nhà thơ Trung Quốc
Thiếu tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Archelaos I của Macedonia

Archelaus I (tiếng Hy Lạp: Άρχέλαος Α) là vua của Macedonia từ năm 413-399 TCN, lên ngôi sau khi Perdiccas II qua đời. Ông là con trai của Perdiccas với một nữ nô lệ. Tuy lên ngôi sau khi giết chết chú, em họ và người anh cùng cha khác mẹ, người thừa kế hợp pháp, nhưng Archelaus I tỏ ra là một vị vua có tài năng và đức độ, nổi tiếng với những thay đổi sâu rộng mà ông thực hiện trong bộ máy hành chính nhà nước, quân sự và thương mại.

Gần như ngay lập tức sau khi lên nắm quyền, Archelaus đã tạo điều kiện làm thay đổi mối quan hệ của Macedonia với người Athen, vốn là mối đe dọa lớn suốt nửa thế kỷ qua. Sau thất bại tan nát ở Syracuse, nơi hầu hết hạm đội của Athen đã bị phá hủy, người Athena không cách nào có đủ một số lượng lớn gỗ để xây dựng lại hạm đội mới. Archelaus đã lợi dụng tình thế thuận lợi, cung cấp cho người Athen số lượng gỗ mà họ cần. Để trả ơn, người Athen đã tôn vinh Archelaus và con của ông với danh hiệu proxenos và Euergetes.

Archelaus đã tiến hành nhiều cải cách nội bộ. Ông đã ban hành một loại tiền có chất lượng đúc tốt hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coinage of Archelaus
 Ancestry of Archelaus

Vua Macedonia
Mất năm 399 TCN
Mất thập niên 390 TCN
Năm 399 TCN
Philippos I Philadelphos

Philip I Philadelphus (tiếng Hy Lạp: Φιλάδελφος ὁ Φίλιππος Α ', "Philip tình thương của người anh"), vị vua Hy Lạp hóa của vương quốc Seleukos. Ông là con trai thứ tư của Antiochus VIII Grypus. Ông lên ngôi năm 95 TCN, cùng với anh trai của ông (có thể là sinh đôi) Antiochus XI Epiphanes, sau khi con trai cả Seleukos VI Epiphanes đã bị giết bởi người anh em họ Antiochus X Eusebes. Ông đã thiết lập quyền lực của mình ở Antiochia khoảng năm 92 TCN và đã sống sót trước các cuộc tấn công từ em trai Demetrius III Eucaerus. Sự cai trị của ông kết thúc khi Tigranes chinh phục Syria hoặc trước đó. Ông đã biến mất khỏi lịch sử vào thời điểm này, nhưng sau đó tiền xu mang chân dung của ông được phát hành bởi chính quyền La Mã.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Philip I Philadelphus entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Vua Seleucid
Vua nhà Seleukos
Năm sinh không rõ
Mất năm 83 TCN
Mất thập niên 80 TCN
Năm 83 TCN
Vĩnh Tú

Vĩnh Tú là một xã thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Vị trí địa lý 
phía bắc: giáp xã Vĩnh Chấp
phía nam: giáp xã Trung Nam
phía tây: giáp xã Vĩnh Long
phía đông:giáp Vĩnh Thái.

Địa hình 
Gồm nhiều loại đất:cát trắng, đất đỏ ba dan, đất cát pha...

Phân bố dân cư 
Dân cư sống đều khắp cả xã ngoại trừ những vùng đất rừng tự nhiên.

Hành chính
Xã Vĩnh Tú được chia thành 6 thôn: Huỳnh Công Tây, Phường Duyệt, Tây 3, Thủy Tú, Tứ Chính, Trường Kỳ.

Đặc sản
Dưa hấu
Bánh sắn
Chả cuốn
Gỏi tép nhảy

Kinh tế 
Ngành kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, ngoài ra còn có dịch vụ và các hoạt động kinh tế khác. Diện tích trồng lạc hơn 4 nghìn ha, tập trung chủ yếu ở các vùng cát. Diện tích rừng cao su và rừng tràm gần 300ha, sản lượng lúa trung bình 4 tạ/sào.Ngoài ra người dân còn có các hoạt động kinh tế khác như dịch vụ du lịch, kinh doanh, nuôi trồng thủy sản...

Chú thích

Tham khảo