Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội ( – VNU-ULIS), là một trường đại học của Đại học Quốc gia Hà Nội, được xếp vào nhóm trường đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam. Đây được đánh giá là trường đại học đầu ngành và có lịch sử lâu đời nhất về đào tạo và giảng dạy ngôn ngữ tại Việt Nam. Trường là trung tâm đào tạo và nghiên cứu ngôn ngữ ở nhiều cấp bậc khác nhau, bao gồm các trình độ cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ.

Bên cạnh hoạt động đào tạo ở bậc đại học và sau đại học, trường Đại học Ngoại ngữ còn có hai trường thành viên là Trường Trung học phổ thông chuyên Ngoại ngữ và Trường Trung học cơ sở Ngoại ngữ. Trụ sở chính của trường đặt tại số 2B Phạm Văn Đồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

Lịch sử hình thành và phát triển 
 Năm 1947 một số lớp học ngoại ngữ đã được thành lập với các hình thức tổ chức khác nhau tại chiến khu Việt Bắc. Ba lớp dạy tiếng Trung Quốc, tiếng Nga và tiếng Anh đầu tiên đã khai giảng trong điều kiện khó khăn. Đây chính là cơ sở dạy ngoại ngữ đầu tiên của đất nước, đặt nền móng cho sự ra đời các trường ngoại ngữ về sau. Tháng 3 năm 1952, tại Bản Giọt tỉnh Tuyên Quang, trường Ngoại ngữ được thành lập do Thứ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục Nguyễn Khánh Toàn trực tiếp làm Hiệu trưởng. Một thời gian sau, trường chuyển về Văn Lãng tỉnh Thái Nguyên. Công việc đào tạo triển khai chưa được bao lâu thì bị gián đoạn do tình hình chiến sự ác liệt. Cuối năm 1952, trường bị máy bay địch oanh tạc, 10 học viên bị thiệt mạng. Theo chủ trương của cấp trên, việc giảng dạy của Trường Ngoại ngữ tạm thời ngừng lại. 
 Ngày 6-9-1952, tại Khu học xá Trung ương (đóng trên đất Trung Quốc) khoá học tiếng Hoa cũng được tổ chức và khai giảng với hai hệ phiên dịch học trong một năm và sư phạm học trong hai năm. Sau khi miền Bắc được giải phóng, các cơ quan Trung ương bắt đầu trở về Hà Nội thì cán bộ, giáo viên cùng một số tài liệu của cơ sở đào tạo ngoại ngữ đặt tại Khu học xá Trung ương cũng chuyển dần về nước.
 Từ đầu năm 1955, trước nhu cầu ngày càng cao về đào tạo ngoại ngữ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là nhu cầu về những cán bộ có năng lực sử dụng tiếng Nga và tiếng Trung ngày càng lớn, một vài Bộ, Ngành đã phải mở các lớp "cấp tốc" 6 tháng dạy tiếng Nga, Trung và tiếng Anh. Trước thực tế đó, Chính phủ đã quyết định thành lập một Trường đào tạo cán bộ ngoại ngữ có trình độ chuyên nghiệp tại khu Việt Nam học xá (phường Bách Khoa, Hà Nội) có tên Trường Ngoại ngữ (còn gọi là Trường Ngoại ngữ Bạch Mai). Đồng thời sở đào tạo ngoại ngữ chuyển về từ Khu học xá Trung ương tại Nam Ninh, Trung Quốc lúc này cũng được sáp nhập, trở thành một bộ phận của Trường Ngoại ngữ. Đây chính trường đào tạo chính quy về ngoại ngữ được thành lập sớm nhất.
 Năm 1958, Trường Ngoại ngữ Bạch Mai này được sáp nhập vào Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và trở thành Khoa Ngoại ngữ, với 3 phân khoa ban đầu: Tiếng Nga, Tiếng Anh, Tiếng Trung, sau đó năm 1962 mở thêm phân khoa Tiếng Pháp. Tiếp theo đó, ngày 5-7-1962, Bộ trưởng Bộ Giáo dục đã ký Quyết định số 504/QĐ sáp nhập một cơ sở đào tạo ngoại ngữ khác là trường Trung cấp ngoại ngữ vào với Khoa Ngoại ngữ Đại học Sư phạm Hà Nội. Năm 1963, các phân khoa này được nâng cấp thành 4 khoa riêng biệt: Khoa Nga văn, Khoa Anh văn, Khoa Trung văn và Khoa Pháp văn, đánh dấu sự phát triển và mở rộng đào tạo ngoại ngữ trong hệ thống đại học.
Năm 1962, phân khoa Pháp văn được thành lập, là tiền thân của Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp ngày nay do nhà thơ Vũ Đình Liên làm Chủ nhiệm khoa đầu tiên. Hiện nay, trong khu công trình khoa Pháp của trường có một hội trường mang tên ông.
Năm 1964, từ các phân khoa ngoại ngữ, Bộ Giáo dục ra quyết định thành lập bốn khoa: Khoa Nga văn, Khoa Trung văn, Khoa Anh văn và Khoa Pháp văn thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. 
 Ngày 14 tháng 8 năm 1967, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 128/CP thành lập Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội trên cơ sở bốn khoa Nga văn, Trung văn, Anh văn và Pháp văn.
Năm 1969, khai giảng khóa học đầu tiên của Trường Trung học phổ thông chuyên Ngoại ngữ.
Năm 1978, Khoa Tại chức được thành lập.
 Ngày 10 tháng 12 năm 1993, Chính phủ ban hành Nghị định số 97/CP thành lập Đại học Quốc gia Hà Nội trên cơ sở sáp nhập ba trường đại học: Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội. Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội chính thức mang tên Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội cho đến ngày nay.
Năm 1993, cùng với quyết định đổi tên trường, Khoa Anh văn đổi tên thành Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh - Mỹ.
Năm 2001, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa phương Tây được thành lập.
Năm 2001, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông được thành lập, bao gồm các bộ môn tiếng Nhật, bộ môn tiếng Hàn, tiếng Ả Rập.
Ngày 22 tháng 7 năm 2009, Khoa Tiếng Anh được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị (Bộ môn Tiếng nước ngoài, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN (1995 – 2009); Bộ môn Ngoại ngữ, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN (1995 – 2009); khoa Ngoại ngữ Chuyên ngành, Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN (2002 – 2009) và Tổ Ngoại ngữ 2, Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN). Khoa Tiếng Anh chịu trách nhiệm đào tạo tiếng Anh là ngoại ngữ 2 cho sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ và đào tạo tiếng Anh cho sinh viên của toàn Đại học Quốc gia Hà Nội ở bậc đại học và sau đại học.
Năm 2009, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa các nước nói tiếng Anh được thành lập, chịu trách nhiệm đào tạo các môn chuyên ngành Đất nước và Văn hóa, Ngôn ngữ học và Quốc tế học cho các sinh viên năm 3, 4. Bên cạnh đó, khoa cũng đào tạo định hướng chuyên ngành Ngôn ngữ học ứng dụng và Quốc tế học cho sinh viên Khoa Sư phạm tiếng Anh.
Năm 2009, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh - Mỹ đổi tên thành Khoa Sư phạm tiếng Anh.
Năm 2012, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc được thành lập từ bộ môn tiếng Hàn của Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông.
Năm 2016, Bộ môn Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập được thành lập từ bộ môn tiếng Ả Rập của khoa Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông.
Năm 2016, Khoa Đào tạo và Bồi dưỡng Ngoại ngữ được thành lập trên cơ sở nâng cấp từ Khoa Tại chức trước đây.
Năm 2019, khai giảng khóa học đầu tiên của Trường Trung học cơ sở Ngoại ngữ.

Cán bộ nhà trường

Ban Giám hiệu 

 Hiệu trưởng: TS. Nguyễn Xuân Long (từ ngày 25 tháng 7 năm 2023).
 Các Phó Hiệu trưởng:

PGS. TS Lâm Quang Đông
PGS. TS. Hà Lê Kim Anh
TS. Hoa Ngọc Sơn

Các Hiệu trưởng qua các nhiệm kỳ 
GS. VS. Nguyễn Khánh Toàn (1955 - 1958) (*)
NG. Phạm Trinh Cán (1968 - 1970)
NG. Phạm Quang Hiểu (1970 - 1974)
NG. Đào Văn Phú (1974 - 1982)
GS.TSKH. Trương Đông San (1982 - 1990)
NGND - GS. TS. Nguyễn Đức Chính (1990 - 1997)
NGƯT- TS. Nguyễn Văn Lợi (1997 - 2008)
NGƯT - NGND - GS.TS. Nguyễn Hòa (2008 - 2015)
TS. Đỗ Tuấn Minh (2015 - 2023)
TS. Nguyễn Xuân Long (từ 2023-nay)
(*) Giai đoạn sau năm 1958, Trường Ngoại ngữ được sáp nhập vào Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, mang tên Khoa Ngoại ngữ. Năm 1967, Khoa Ngoại ngữ lại được tách ra khỏi Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và chính thức mang tên Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, giải thích cho lý do giai đoạn 1958 - 1968 trường không có Hiệu trưởng.

Những gương mặt cựu người học và giảng viên nổi bật 
 Lê Minh Hưng - Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng, ông từng là Thống đốc trẻ nhất Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
 Vũ Khoan - Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Thủ tướng phụ trách Kinh tế đối ngoại Việt Nam.
 Trần Hoài Giang - Cựu giảng viên Khoa Tiếng Anh, người đầu tiên tại Việt Nam đạt 9.0 IELTS overall.
 Lê Thị Thu Hằng - Thứ trưởng Bộ ngoại giao Việt Nam
 Vũ Đại Thắng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Ủy viên Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội. Ông nguyên là Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV tỉnh Quảng Ninh, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Quảng Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Nam (2014-2018), Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
 Hoàng Bình Quân - Lãnh đạo Trung ương Đoàn duy nhất trong lịch sử từng giữ cả năm vị trí: Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn (2001 – 2005), Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam (2001 – 2005), Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (2003 – 2005), Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam (1997 – 2003), Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương (1994 – 1997). Ông đã công tác ở các vị trí như Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang. 
Lê Quốc Minh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương khóa I, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam.
 Hà Phương Mai - Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế Interpol
 Dương Nguyễn Quốc Vinh - Phó Giám đốc Trung tâm Biên phiên dịch Quốc gia.
 Phạm Thanh Hưng - Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn CENGROUP.
 MC Thảo Vân - VTV.
 MC Đinh Mai Tân - đài Hà Nội.
 MC Hải Vân - VTV.
 Nhà văn Trang Hạ.
 Vũ Đinh Trọng Thắng (Thắng) - nhóm nhạc Ngọt.

Các khoa và bộ môn đào tạo 
Trường Đại học Ngoại ngữ gồm có 11 khoa đào tạo, 2 trường phổ thông, 5 phòng chức năng và 7 văn phòng Đảng - đoàn thể trực thuộc.

Khoa đào tạo (11) 

 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Đức
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập
 Khoa Tâm lý - Giáo dục khai phóng
 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam - Đông Nam Á
 Khoa Giáo dục quốc tế

Trường phổ thông trực thuộc (2) 

Trường THPT chuyên Ngoại ngữ
Trường THCS Ngoại ngữ

Phòng chức năng (5) 

 Phòng Đào tạo và Người học
 Phòng Khoa học - Công nghệ và Hợp tác phát triển
 Phòng Quản trị Đại học
 Phòng Quản trị Nguồn lực
 Phòng Quản trị Chất lượng

Văn phòng Đảng - Đoàn thể (7) 

 Văn phòng Đảng Uỷ
 Văn phòng Hội đồng Trường
 Văn phòng Công đoàn
 Văn phòng Đoàn Thanh niên
 Văn phòng Hội Sinh viên
 Văn phòng Hội Cựu giáo chức
 Văn phòng Mạng lưới Cựu học sinh - sinh viên

Mạng lưới các đối tác trong và ngoài nước 
Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội có quan hệ hợp tác chặt chẽ với các trường đại học, cao đẳng nước ngoài như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Indonesia, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ, Đức, Pháp, Liên bang Nga, Canada, New Zealand, Romania, Úc,... trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt:

 Liên kết đào tạo và nghiên cứu khoa học
 Trao đổi học giả và học viên
 Tổ chức các khóa học ngắn hạn
 Tổ chức các hội thảo quốc tế

Bên cạnh đó, trường còn hợp tác với các cơ sở giáo dục đào tạo, các trường đại học, cao đẳng trong cả nước như: Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, Học viện Khoa học Quân sự,...

Trường cũng có nhiều hoạt động hợp tác đa dạng với các cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế tại Việt Nam. Đặc biệt, trường đã có nhiều ký kết quan trọng với hầu hết Đại sứ quán của các nước sở tại nhằm tạo điều kiện lưu chuyển học sinh, sinh viên và đẩy mạnh các hoạt giao lưu, xúc tiến ngôn ngữ - văn hóa.

Đáng chú ý, theo thỏa thuận ký kết vào ngày 5/9/2018 giữa Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại sứ quán Cộng hòa Pháp tại Việt Nam, Không gian Pháp tại Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN chính thức được thành lập vào ngày 22/2/2019 với tên gọi là "Espace France", đặt tại tòa nhà C3 thuộc khu công trình khoa Pháp. Đây là Không gian Pháp đầu tiên tại Hà Nội và thứ tư trong cả nước.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Trang chủ của Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội

Ngoại ngữ
Trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam