Tấn Beo

Phạm Tấn Danh (sinh ngày 13 tháng 1 năm 1965), thường được biết đến với nghệ danh Tấn Beo, là một nam diễn viên người Việt Nam. Ông là một diễn viên gạo cội của sân khấu phía Nam, với lối diễn chân chất, mộc mạc được khán giả dành nhiều tình cảm.

Khởi đầu sự nghiệp với sân khấu cải lương và tuồng cổ từ khi còn khá nhỏ, nhưng ông lại sớm bộc lộ năng khiếu diễn hài của mình. Năm 1990, ông chính thức chọn hài kịch làm bộ môn nghệ thuật chính và lần lượt tham gia một số nhóm hài như: "Mỹ Chi", nhóm hài "Kim Ngọc",... Ông để lại ấn tượng với khán giả bằng nhiều vở diễn như: Vì sao lên chùa, Tình Lương Sơn Bá, Rồng Vàng, Mơ làm ca sĩ, Năm Nổ về làng,...

Ông từng đoạt khá nhiều giải thưởng như: "Diễn viên hài xuất sắc nhất Gala cười 2003", "Danh hài được yêu thích nhất 2004", "Mai vàng 2003"... Ông và em ruột của mình - nghệ sĩ Tấn Bo là hai thành viên của nhóm hài "Tấn Beo - Tấn Bo". Năm 2009, nhóm đã phát hành album hài kịch ca nhạc đầu tiên mang tên Tình Lương Sơn Bá.

Tiểu sử
Tấn Beo sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống về nghệ thuật. Cha ông là nghệ sĩ vọng cổ Tấn Tài, người nổi tiếng một thời với biệt danh "hoàng đế đĩa nhựa". Mẹ là nghệ sĩ Như Ngọc, chuyên đóng vai đào lẳng nổi tiếng trên sân khấu trong thập niên 60. Em trai ông là nghệ sĩ hài Tấn Bo, hai anh em từng lập nhóm hài chung.

Gia đình của ông còn là bầu gánh hát Tân Thủ Đô nên ngay từ khi lên 9, được cha cho theo gánh hát và có cơ hội làm quen với bộ môn nghệ thuật cải lương. Năm 1977, đoàn hát của gia đình ông được giao lại cho Sở Văn hóa thành phố quản lý. Ông theo cha mẹ tới đoàn cải lương Bến Tre, sau đó là đoàn Sông Hậu.

Sự nghiệp 
Năm 1981, khi mới 16 tuổi, Tấn Beo được giao cho vai diễn đầu tiên trong đời, vai Tấn Lực trong vở tuồng Phạm Công Cúc Hoa. Vai diễn của ông là một cậu bé bất hạnh luôn bị mẹ ghẻ đánh đập, hành hạ nhưng lại thường được linh hồn của người mẹ ruột Cúc Hoa hiện về chăm sóc. Tuy được giao cho đóng vai bi kịch, vai kép mùi nhưng ông lại bị đánh giá là chỉ thích hợp với những vai hài, diễu trên sân khấu. Khi cha mẹ rời đoàn Sông Hậu, ông ở lại đoàn và theo học nghề diễn của nghệ sĩ hài Thanh Việt. Một thời gian sau ông chuyển sang đoàn Văn công An Giang rồi sau đó là đoàn Kim Thanh biểu diễn và trở thành diễn viên hài chính của cả hai đoàn này. Với đoàn Kim Thanh, ông được coi như là một cái tên để bán vé của đoàn trong suốt các chuyến lưu diễn ở miền Trung và vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 1992, sau hơn 10 năm đi diễn cùng các đoàn hát tại đồng bằng sông Cửu Long, ông trở về biểu diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ông gia nhập và trở thành diễn viên hài chính của đoàn Văn công Thành phố Hồ Chí Minh, cùng trong đoàn là những diễn viên đang rất được ái mộ như Diệp Lang, Minh Vương, Lệ Thủy, Hoài Thanh. Thời gian này ông để lại ấn tượng với khán giả bằng vai "Siêng" trong vở tuồng Bàn thờ tổ, vở Truyền thuyết tình yêu, Một chuyện tình buồn cùng một số vở thuộc thể loại tuồng cổ, tuồng Tàu. Tuy nhiên, một thời gian sau đoàn hát này không còn tiếp tục hoạt động.

Năm 1996, cải lương không còn ở thời kỳ đỉnh cao, ông và Tấn Bo cùng nữ diễn viên hài Mỹ Chi đã thành lập một nhóm hài mang tên "Mỹ Chi", với những tiểu phẩm thành công như Cái bang thời đại, Mơ làm ca sĩ,... nhóm được khá nhiều khán giả cả trong và ngoài nước yêu thích và được mệnh danh là "Tam kiếm hợp bích". Sau nhóm "Mỹ Chi", ông còn gia nhập nhóm hài Kim Ngọc và Sân khấu Kịch Sài Gòn. Năm 1998, ông cùng Tấn Bo lập thành một nhóm hài riêng mang tên "Tấn Beo - Tấn Bo".

Năm 2003, chương trình Gala Cười do Đài truyền hình Việt Nam thực hiện lần đầu tiên được ra mắt công chúng. Trong những số đầu tiên được thực hiện tại khu vực phía Nam, ông và Tấn Bo đã góp mặt bằng tiểu phẩm hài Vì sao lên chùa. Vở diễn nói về một người thanh niên tên Tèo (Tấn Beo) vì mê cờ bạc mà phải lên chùa bán nhang để kiếm sống đồng thời cũng là để tránh mặt người thân. Tuy nhiên, nhờ người bạn thân (Tấn Bo) khuyên giải, người kia cũng nhận ra được giá trị của gia đình và bạn bè và cuối cùng chấp nhận làm lại từ đầu. Trong lễ trao giải Gala cười 2003, ông đã đoạt "Giải diễn viên, nhóm hài xuất sắc nhất" với tiểu phẩm Vì sao lên chùa. Sau đó, cũng với vở diễn này, ông đã giành giải "Nam diễn viên hài xuất sắc nhất" trong lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 9.

Năm 2004, trong cuộc thi Nụ cười vàng, nhóm hài Tấn Beo - Tấn Bo đã đoạt danh hiệu là một trong 10 nhóm hài được yêu thích nhất. Đây là cuộc thi do Sở Văn hóa - Thông tin Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Sân khấu và Báo Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức để tìm những gương mặt hài và nhóm hài thành công nhất. Tham dự cuộc thi còn có các diễn viên hài tên tuổi như Hồng Vân, Hoài Linh, Bảo Chung, Thúy Nga,... Ngày 1 tháng 1 năm 2009, nhóm hài Tấn Beo - Tấn Bo cho ra mắt album hài kịch ca nhạc đầu tiên mang tên "Tình Lương Sơn Bá". Sau nhiều năm biểu diễn, album được chia làm hai phần bao gồm các tiểu phẩm ăn khách của nhóm và một số bài hát do Tấn Beo trình bày.

Ngoài lĩnh vực sân khấu, Tấn Beo còn tham gia vào một số bộ phim điện ảnh lẫn truyền hình như vai Tấn trong phim Khi đàn ông có bầu, vai Đông Tà trong phim Võ lâm truyền kỳ, vai Hùng sửa xe trong phim truyền hình Mùi ngò gai,...

Năm 2010 tại lễ trao giải HTV Awards lần thứ 4, với hơn 10.000 phiếu bình chọn từ khán giả, ông đã giành được giải "Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất" với vai anh người ở tên Quân trong bộ phim Tình án. Tháng 7 năm 2010, ông lần đầu tiên được giao đảm nhiệm một vai chính trong bộ phim truyền hình dài 30 tập mang tên 30 ngày làm cha, phim do hãng phim tư nhân Lasta và đạo diễn Nguyễn Dương - người từng thành công với bộ phim Cổng mặt trời hợp tác sản xuất.

Năm 2015, ông cho ra mắt bộ phim Thám tử Hên Ry do ông làm đạo diễn kiêm diễn viên chính. Bộ phim được ra rạp ngay trong dịp Tết Nguyên Đán 2015 được nhận xét là "Món lẩu vừa miệng" nhận được nhiều lời khen.

Năm 2024, ông bị lên cơn tai biến nặng. Đến nay vẫn chưa hồi phục để tiếp tục sự nghiệp.

Vào ngày 25 tháng 12 năm 2025, con trai của ông là Tấn Lộc kết hôn với cháu nội của ca sĩ Chế Linh là Quỳnh Anh (con gái của ca sĩ Chế Phong). Vì thế, ông và Chế Phong là thông gia với nhau.

Nghệ danh
Nghệ danh Tấn Beo được giải thích là khi sinh ông bị nhẹ ký, hay đau ốm và khó nuôi nên gia đình gọi là "Beo" với mong ước ông sẽ mạnh mẽ như con beo. Tuy nhiên cũng có thông tin cho rằng nghệ danh này là do cha ông và danh hài Thanh Việt đặt theo điệu cười của Tấn Beo.

Danh sách hài kịch

DVD/CD/Album 
Tiêu biểu:
 Tình Lương Sơn Bá
 Đón xuân vui vẻ
Mơ làm ca sĩ
Cái máy nói
Gái miệt vườn
Năm Nổ về làng
Vì sao lên chùa
Cười với Tấn Beo 1, 2, 3, 4, 5
Nụ cười Tấn Beo 1, 2, 3, 4, 5
Tấn Beo về làng
Đốc tờ Beo
Mr Beo hành động
The best of Tấn Beo
Thử thời vận - Câu chuyện tình yêu
Cưới vợ cho thằng Beo
MV Đạo làm con (CD)
Và nhiều DVD/CD/Album khác

Hài kịch 
Tiêu biểu:
Vì sao lên chùa / Lên chùa bán nhang: vai Tèo
Rồng vàng: vai anh chàng MC
Mơ làm ca sĩ: vai anh chàng người Tây Nguyên
Năm Nổ về làng: vai Năm Nổ
Cái bang thời đại: vai anh chàng ăn mày
Tình Lương Sơn Bá: vai Lương Sơn Bá
MC tranh tài: vai Trần Lẻo Lự
Thạch Sanh Lý Thông: vai Thạch Sanh
Chuyện tình nàng Thy: vai Phù Sai
Tứ đại mỹ nhân: vai đạo diễn phim
Thám tử nhà quê: vai thám tử "không không thấy"
Trộm bắt trộm: vai Út Cò
Nhặt của rơi: vai anh chàng lừa đảo
Hoa hậu hành tinh: vai Ngọc Hoàng
Kiếm tiền ăn Tết chơi: vai Tủn
Ngủm vì cướp tiệm vàng: vai anh chàng hàng xóm
Sui gia đại chiến: vai Đoàn
Chuyện Trạng: vai thái giám
Hổ beo tranh hùng: vai ông Beo
Gác kiếm: vai đại ca
Bảo vệ 24/24: vai anh chàng bảo vệ
Em nói anh đừng la: vai Beo
Kinh hoàng nhà trọ: vai anh chàng thuê phòng
Bảo vệ tiểu thư: vai bảo vệ
Điệp ơi đừng bỏ Lan: vai Điệp
Hoa hậu vũ trụ
Vợ người ta
Mình của tui đâu
Tình cha
Cô hàng xóm
Mừng tuổi đầu xuân
Tìm vợ
Ai là triệu phú
Lên chùa phóng sanh
Cuộc thi đờ doi cút
Năm Nổ gặp Sáu Lựu Đạn
Kiếm tiền ăn chơi tết
Đi tu
Gái miệt vườn
Đầu xuân chúc nhau
Chơi đố vui
Cười muốn xỉu
Men rượu đầu xuân
Bắt ghen di động
Út khờ đi hỏi vợ
Xóm lá
Quá khôn dồn dại
Trúng số
Sau những lần nói dối
Không chịu đâu
Thánh nổ là đây
Hết biết
Khôn hay dại
Chuyện chàng ở rể
Tư xỉn xông nhà
Tìm kiếm tài năng
Tìm vợ
Gác kiếm
Đứa con rể cà chớn
Ai ngu hơn ai
Quỹ đen
Beo Hổ tranh hùng
Talk chồng thời hiện đại
Chạy theo trào lưu
Tờ vé số 10tr đồng
Cô dâu đại náo - Đám cưới tụi mình: hài DVD (của Danh hài Thuý Nga)
Và nhiều vở tiêu biểu khác

Kịch nói 
Tiêu biểu:

 Bảnh Hữu Lợi
 Chia đôi
 Bàn thờ tổ
 Đôi mắt của biển
 Dương Thái Chân
 Đam mê và quyền lực
 Truyền thuyết tình yêu
 Đố vui có thưởng
 Thử thời vận
 Câu chuyện tình yêu
 Tình chị duyên em
 Và nhiều vở tiêu biểu khác

Danh sách phim

 Và nhiều bộ phim khác

Danh sách tuồng cải lương 
Tiêu biểu:
Phạm Công Cúc Hoa - vai Tấn Lực
Đam mê và quyền lực - vai Đặng Mậu Lân 
Bàn thờ tổ
Tình Lương Sơn Bá
Tựa tuồng ca cổ cải lương
Võ đông sơ
Tâm tình cùng anh bán chiếu
Truyền thuyết tình yêu
Nhớ quê
Khi rừng thu thay lá
Oan tình ai thấu
Cưới vợ cho thằng Beo
Nội tôi 
Kẻ chợ người quê
Dương Thái Chân
Một chuyện tình buồn
Trả nợ Mạnh Thường Quân: vai Mặc Tao
Và nhiều vở tiêu biểu khác

Liveshow 

 Liveshow Tấn Beo: Đốc Tờ Beo
 Liveshow Tấn Beo: Mr Beo hành động
 Liveshow Tấn Beo: The best of Tấn Beo

Giải thưởng 
Tiêu biểu:

Gala Cười 2003:
 Diễn viên hài xuất sắc nhất Gala cười
 Nhóm hài xuất sắc nhất – của Tấn Beo
Nụ cười vàng 2004:
 Top 10 nhóm hài được yêu thích nhất
Giải Mai Vàng:
 Nam diễn viên hài xuất sắc nhất (2003)
 Danh hài được yêu thích nhất (2004)
HTV Awards:
 Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất (2010)

Chương trình truyền hình 
Tiêu biểu:
 Gala cười (2003) - Diễn viên
 Tam sao thất bản (2008) - Người chơi
 Chung Sức (2010) - Người chơi
 Chiếc nón kỳ diệu (2012) - Người chơi
 Tài tiếu tuyệt (2011-2014) - Diễn viên
 Kỳ án Đông Tây kim cổ (2013, 2014) - Diễn viên
 Vitamin cười (2014) - Diễn viên
 The Winner Is! Tôi là người chiến thắng! (2014, 2015) - Giám khảo
 Cùng nhau tỏa sáng (2014, 2016) - Giám khảo
 Hội ngộ danh hài (2015 - 2017) - Diễn viên, MC
 Ca sĩ giấu mặt (2017) - Giám khảo
 Cười xuyên Việt (2016, 2017) - Giám khảo
 Người nghệ sĩ đa tài (2016, 2017) - Giám khảo
 Người bí ẩn (2015, 2017) - Giám khảo
 Trời sinh một cặp (2017) - Giám khảo
 Đêm tiệc cùng sao (2018) - Diễn viên
 Chuông vàng vọng cổ (2019) - Giám khảo
 Thiên đường ẩm thực (2020) - Khách mời
 Chuông vàng vọng cổ (2018, 2020) - MC
 Lạ lắm à nha (2021) - Ca sĩ
 Thách thức danh hài (2021) - Giám khảo vòng casting
 Ký ức vui vẻ (2019, 2022) - Giám khảo
 Và nhiều chương trình khác

Nhận xét 

Nghệ sĩ ưu tú Trần Ngọc Giàu:
"Tấn Beo là một diễn viên biết cách chắt chiu tiếng cười có ý nghĩa, đem lại cho sân khấu kịch những mảng miếng mang giá trị giáo dục sâu sắc. Tấn Beo không dừng lại ở việc ăn sẵn cái duyên hài đã có mà biết khai thác để tạo nét riêng. Bằng chứng các vai diễn của Tấn Beo luôn làm sân khấu sôi động lên, dẫu đó chỉ là một đoạn lắng đọng và một động tác nhỏ".
 Việt Hương: 
"Có thể nói Tấn Beo là nghệ sĩ hài có cách diễn tỉnh không ai qua bằng. Anh ấy còn có gương mặt trẻ mãi không già, đã vậy còn hát rất hay".

Chú thích

Liên kết ngoài 

Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ hài Việt Nam
Nghệ sĩ cải lương
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Người Sài Gòn
Người giành giải Mai vàng