Tam quốc diễn nghĩa (phim truyền hình 1994)

Tam quốc diễn nghĩa () là một bộ phim truyền hình sử thi cổ trang của Trung Quốc được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên (một trong tứ đại danh tác của Trung Quốc) của La Quán Trung. Phim được Trung tâm sản xuất phim truyền hình Trung Quốc sản xuất vào năm 1990 và phát sóng trên kênh CCTV vào năm 1994 với tổng kinh phí 170 triệu nhân dân tệ, ngoài ra còn huy động hơn 100.000 diễn viên quần chúng từ Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Tác phẩm đã giành các giải Phim truyền hình xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc và Thành tựu nghệ thuật của giải truyền hình Phi Thiên; giải Kim Ưng cho phim truyền hình dài tập xuất sắc nhất và giải Kim Long. Sau khi "Tam quốc diễn nghĩa" được lên sóng, tỷ suất người xem nội địa đạt đến 47%.

Đài ATV đã mua quyền phát sóng bộ phim ở Hồng Kông và đổi tên thành Tam quốc diễn nghĩa siêu trí bản, trình chiếu trên kênh ATV Home ở Hồng Kông và Đài Loan có kèm phần lồng tiếng, đồng thời mời Phùng Lượng Nỗ dẫn chương trình Tam quốc khởi kỳ lục để giúp cho khán giả thấu hiểu được tác phẩm. Kênh truyền hình vệ tinh NHK 2 của Nhật Bản đã mua bản quyền phát sóng bộ phim tại Nhật Bản và tác phẩm được trình chiếu trên NHK với phần lồng tiếng Nhật.

Tóm tắt nội dung 
Cuối thời Đông Hán, núi sông đại loạn, triều đại của Hán Linh Đế sắp diệt vong. Có 10 thị giả làm trắng đen lẫn lộn, gây ra sự hỗn loạn và bát nháo. Bên ngoài, anh em nhà họ Trương hô vang khẩu hiệu "Thiên tử đã chết, Khăn Vàng nên đứng dậy", từ đấy gây ra một cuộc nổi dậy lớn của nông dân. Đột nhiên, khắp nơi như có ngọn lửa âm ỉ, gia thế của họ Lưu dường như lâm nguy, giống như một tòa nhà sắp sụp đổ. Để rồi các vị anh hùng xuất hiện trong lúc nguy nan: Tào Tháo, Công Tôn Toản, Viên Thuật, Viên Thiệu, Lã Bố, Lưu Bị, Tôn Sách, Quan Vũ, Trương Phi, Gia Cát Lượng và nhiều anh hùng khác tiếp tục xuất hiện, từ đấy bức màn Tam Quốc được mở ra...

Tác phẩm mô tả toàn bộ giai đoạn từ thời Hán Hòa Đế trị vì vào năm 88 Công nguyên, cuộc nổi loạn băng Khăn Vàng vào cuối thời Đông Hán, các lãnh chúa phong kiến tranh giành ngai vàng, đến Tam quốc sau trận chiến khốc liệt ở Xích Bích, và cuối cùng là sự kiện Tấn Vũ Đế lên ngôi năm 266 Công nguyên, thống nhất đất nước. Trận chiến cụ thể bắt đầu với cuộc nổi dậy Khăn vàng và kết thúc với việc Tư Mã Viêm truất ngôi của Tào Phi trong cảnh cuối cùng. Xuyên suốt toàn bộ tác phẩm là khoảng thời gian dài tới 178 năm, nhiều nhất trong số các bộ phim cổ trang Trung Quốc. Trong tác phẩm, Lưu Bị, Gia Cát Lượng, Tào Tháo, Quan Vũ và Trương Phi là những nhân vật chủ chốt trong cốt truyện.

Phân vai

Diễn viên chính 
 Lưu Bị: Tôn Ngạn Quân
 Quan Vũ: Lục Thụ Minh
 Trương Phi: Lý Tĩnh Phi
 Tào Tháo: Bào Quốc An
 Tôn Quyền: Ngô Hiểu Đông
 Gia Cát Lượng: Đường Quốc Cường
 Tôn Sách: Bộc Tồn Hân
 Chu Du: Hồng Vũ Trụ
 Điêu Thuyền: Trần Hồng
 Đổng Trác: Lý Pha
 Lã Bố: Trương Quang Bắc
 Tư Mã Ý: Đường Chấn Hoàn, Ngụy Tông Vạn
 Tư Mã Sư: Phan Dẫn Lai, Lôi Thiết Lưu
 Tư Mã Chiêu: Lý Xích Vưu, Cao Lan Thôn
 Lỗ Túc: Tào Lực, Mã Ngọc Lương, Tống Bang Quế
 Tôn Kiên: Ngô Hiểu Đông
 Viên Thiệu: Hồng Vũ Trụ, Lý Khánh Tường
 Triệu Vân: Trương Sơn, Dương Phàm, Hầu Vĩnh Sinh

Diễn viên phụ 
 Công Tôn Toản: Dương Phàm
 Mã Siêu: An Á Bình
 Tào Duệ: Vương Quang Huy
 Thái Sử Từ: Lý Hồng Đào, Trần Chi Huy
 Viên Thuật: Trần Hữu Vượng, Vương Phúc Sinh
 Trương Chiêu: Chu Kế Vĩ
 Lý Nho: Tất Ngạn Quân
 Vương Doãn: Đàm Tông Nghiêu
 Bào Tín: Trần Chí Huy
 Đinh Nguyên: Nhuế Lệ Dung
 Sái Ung: Tần Chiêu
 Lư Thực: Dương Triệu Tuyền
Kỷ Linh: Vương Hồng Đào
 Lý Túc: Nghiêm Yến Sinh
 Ngũ Phu: Lưu Kiến Vi
 Đổng Thái hậu: Lã Trung
 Hà Thái hậu: Trịnh Thiên Vĩ
 Hán Thiếu Đế: Chu Phong
 Hoàng Cái: Ngô Quế Linh, Hứa Phúc Ấn
 Chu Thái: Doãn Vĩ, Trương Oánh
 Trình Phổ: Diêm Hoài Lễ, Trần Chuyên Lương
 Quách Gia: Tưởng Khải
 Tuân Úc: Cố Lam
 Trần Đăng: Vương Trường Lợi
 Trần Cung: Lý Kiến Nghĩa, Tu Tông Địch
 Điền thị: Cao Bảo Bảo
 Tôn Càn: Quách Gia Khánh, Hạ Quân Dần
 Trương Liêu: Từ Thiếu Hoa, Trương Á Khôn, Vương Vệ Quốc
 Vu Cấm: Tư Cầm Cật Lực Cách, Tề Khắc Kiến
 Hạ Hầu Đôn: Ba Lạp Châu Nhĩ, Lỗ Kiến Quốc
 Lưu Đại: Hoắc Nhĩ Tra
 Trương Tú: Hàn Thiện Tục
 Trần Khuê: Nữu Đồ Lượng
 My Chúc: Chu Bỉnh Khiêm, Dương Nãi Hoàng, Nhâm Đông Thăng
 Nghiêm thị: Cao Bảo Bảo
 Hứa Chử: Vương Kiến Quốc, Lư Ánh, Trần Chi Huy, Hàn Đông
 Liêu Hoá: Mang Lai, Trần Chí Huy, Đỗ Văn Lộc, Trần Chi Huy
 My phu nhân: Hứa Đễ, Vương Lộ Dao
 Cam phu nhân: Y Thục Phương, Quách Thục Bình
 Mạnh Thản: Tô Đức Tư Cầm
 Phổ Tĩnh: Quách Gia Khánh
 Vương Thực: Mạc Kỳ
 Hồ Ban: Diệp Kim Sâm
 Từ Hoảng: Hoắc Nhĩ Sát, Ni Cách Mộc Đồ, Lý Đông Quả, Lưu Hồng Lâm, Tạ Đông
 Cát Bình: Đinh Chí Thành
 Điền Phong: Trương Liên Trọng
 Hàn Mãnh: Tô Đức Tư Cầm
 Thuần Vu Quỳnh: Chu Vạn Hồng
 Thư Thụ: Vương Chí Cường
 Thẩm Phối: Vương Hiển
 Lý Điển: Trương Anh Vũ, Tang Bảo, Trương Kinh Hải
 Hứa Du: Thạch Tiểu Mãn
 Tân Bì: Mã Hưng Dược, Tần Bảo Lâm
 Viên Đàm: Đặng Tiểu Quang
 Trần Lâm: Vương Đào
 Trình Dục: Đới Kính Quốc, Vu Liên
 Tưởng Cán: Chu Chu
 Từ Thứ: Trạch Vạn Thần
 Tư Mã Huy: Tô Dân
 Thôi Châu Bình: Triệu Tiểu Xuyên
 Thạch Thao: Mã Thư Lương
 Mạnh Kiến: Nghiêm Phong Kỳ
 Mẹ Từ Thứ: Đạm Đài Nhân Huệ
 Lưu Diệp: Tiêu Lỗ, Mã Ngọc Sâm, Nguỵ Hiến
 Lưu Tông: Lương Trì
 Sái Mạo: Ma Nhạc
 Ngụy Diên: Lưu Uy, Vương Hiểu Dĩnh, Vương Thiệu Văn, Vương Tâm Hải
 Văn Sính: Mang Lai, Tất Lực Cách
 Sái phu nhân: Lưu Hiểu Mỵ
 Tuân Du: Vu Gia Nãi
 Giản Ung: An Cơ
 My Phương: Ngỗi Hoà Quốc
 Trình Tư: Nhâm Manh
 Gia Cát Cẩn: Chủng Ngọc Kiệt, Uông Triệu Quế
 Lã Phạm: Toa Nhị Dũng
 Cam Ninh: Hàn Đông, Trương Ngọc Hải
 Phan Chương: Hắc Thủy Khoan, Tôn Khởi Thành
 Lưu Kỳ: Doãn Lực
 Lăng Thống: Vương Cương, Hàn Tăng Tường
 Hoàng Trung: Vương Hồng Đào
 Hoàng phu nhân: Kiều Sâm
 Sái Trung: Lý Tiểu Chu
 Sái Hoà: Lý Hoá
 Hám Trạch: Trương Hỷ Tiền
 Đinh Phụng: Lưu Thiệu Xuân, Vương Dịch, Dương Bảo Hoà
 Từ Thịnh: Trương Hiểu Minh
 Phàn thị: Cái Khắc
 Bào Long: Tiết Văn Thành
 Triệu Phạm: Lý Bảo Hoa
Phan Phụng: Lưu Hoa
 Hàn Huyền: Hoàng Tiểu Lực
 Ngô quốc thái: Lâm Mặc Dư, Du Nhược Quyên
 Bàng Thống: Chúc Sĩ Bân, Kim Thư Quý
 Pháp Chính: Thời Lai Quần, Trương Dân Phủ
 Mã Lương: Vương Hiển Hoà, Lý Bình
 Trương Nhiệm: Chu Trung Hoà
 Lưu Quý: Lưu Tông Nhân
 Tào Phi: Dương Tuấn Dũng
 Chu Thương: Lưu Nhuận Thành
 Quan Bình: Đinh Chí Dũng, Trần Binh
 Lã Mông: Sơ Quốc Lương, Quách Mạt Lãng
 Trương Cáp: Vương Hoá Lam, Hình Quốc Châu
 Tào Hồng: Vương Kiệt
 Nghiêm Nhan: Vương Văn Hữu, Lâm Trung Tất
 Hàn Hạo: Dương Tử Bân
 Lưu Phong: Triệu Chấn Bình
 Hạ Hầu Uyên: Tiền Ngọc Lâm
 Hạ Hầu Thượng: Tiêu Ngọc Thành
 Trần Thức: Trương Thế Quân, Trần Đức Bảo
 Lục Tốn: Cao Phi
 Giả Hủ: Lý Tự Lương, Từ Vĩnh Lượng
 Vương Phủ: Trì Trọng Căn
 Tào Nhân: Hứa Đức Sơn
 Mạnh Hoạch: Hồ Chiến Lợi
 Chúc Dung phu nhân: Lý Vân Quyên
 Lưu Thiện: Lý Thiết, Lỗ Kế Tiên
 Mã Tốc: Trương Trị Trung
 Vương Bình: Thôi Đại
 Phí Huy: Lý Hoằng
 Mã Đại: Lý Kiến Bình, Trần Quan Hân
 Đổng Trà Na: Tần Bảo Lâm
 A Hội Nam: Đỗ Văn Lộc
 Mạnh Ưu: Lý Đông Quả
 Tưởng Uyển: Lưu Hoằng Khôn
 Quách Hoài: Thường Ngọc Bình, Tôn Khải Thành
 Mạnh Đạt: Trương Nam
 Lý Phong: Vương Cường, Trương Tích Dân
 Tào Chân: Trịnh Cường
 Chung Do: Lưu Canh
 Cao Tường: Viên Lợi Kiên
 Khương Duy: Trương Thiên Thư, Phàn Chí Khởi
 Quan Hưng: Lý Uy
 Đặng Chi: Lý Chí Nghị
 Trương Dực: Tề Văn Cường
 Tần Lương: Trần Thường Long
 Hạ Hầu Bá: Thạch Thiên Sinh, Thẩm Song Tồn
 Hạ Hầu Mậu: Vương Cơ Minh
 Dương Nghi: Mạnh Hiến Lễ
 Điền Tứ: Vương Thiết Quân
 Lý Phúc: Lý Bảo An
 Vương Thao: Trịnh Đại Bằng
 Trần Thái: Lưu Anh Lỗ
 Tào Phương: An Chí Ý
 Hạ Hầu Huyền: Hác Dược Quốc
 Trương Tập: Doãn Hoa Sinh
 Giả Sung: Hàn Tân Dân
 Chung Hội: Quản Việt
 Đặng Ngải: Vương Hồng Quang
 Đặng Trung: Ngô Văn Khánh
 Gia Cát Khác: Hà Băng
 Khước Chính: Hồng Hy Mại
 Sư Mộ: Trịnh Tự
 Gia Cát Chiêm: Tô Tùng Sơn
 Tiều Chu: Vương Phượng Văn
 Lưu Kham: Trần Húc
 Thiệu Đễ: Vương Ưng
 Vương Túc: Nghiêm Yến Sinh
 Tào Hoán: Uông Hàm
 Khâu Kiến: Triệu Phi Ngọc
 Hồ Liệt: Tưởng Tuý Hiệp
 Hồ Uyên: Tề Kiện Ba
 Tư Mã Viêm: Hàn Thanh
 Khổng Dung: Trịnh Dung
 Vương Kinh: Trương Hồng Anh
 Nga Hà Thiêu Qua: Trương Húc Đĩnh
 Ngô áp ngục: Hồng Tông Nghĩa
 Dương Tùng: Lưu Kiến Vi
 Bàng Đức: Trương Nguyên Bằng
 Bào Trung: Lưu Thiếu Xuân
 Tào Thuần: Trì Trọng Căn
 Triệu Luỹ: Hàn Tân Dân
 Trương Ôn: Vương Mẫn Chi
 Vua Khương Mê Đương: Trương Húc Đĩnh
 Trương Lỗ: Mã Ngọc Lương
 Phạm Cương: Nguỵ Đức Sơn
 Mẹ Khương Duy: Trương Đăng Kiều
 Vợ Hoàng Trung: Kiều Sâm
 Hàn Phúc: Vu Vinh Quang
 Thôi phu nhân: Tráng Lệ
 Sư Úc: Cơ Sùng Cung
 Hoa Đà: Vương Trung Tín
 Tần Bật: Vương Trung Tín
 Đào Khiêm: Trương Đồng
 Lưu Biểu: Trương Đạt
 Nhan Lương: Tạ Gia Khởi
 Quách Đồ: Quách Thọ Dương
 Đổng Thừa: Lưu Long
 Hán Hiến Đế: Tô Khả, Bào Đại Chí
 Hà Tiến: Trương Phúc Nguyên
 Cố Ung: Lý Yến Bình
 Trình Bỉnh: Đổng Cửu Như
 Lục Tích: Triệu Phi Ngọc
 Ngu Phiên: Sở Kiến Phú
 Nghiêm Tuấn: Lý Đàm
 Tiết Tống: Vương Ưng
 Hàn Đương: Chu Quân
 Kiều Quốc lão: Giang Kim
 Tôn Hưu: Phan Việt Minh
 Đoá Tư đại vương: Lưu Hách
 Mạnh Tiết: Lý Duyên Khôi
 Dương Phong: Tư Canh Điền
 Hoàng Hạo: Tằng Cách
 Ngô Ban: Lý Thế Tài
 Mã Trung: Trương Hạo
 Trương Tùng: Trương Cự
 Lý Khôi: Vương Chí Cường
 Hứa Tĩnh: Trương Cần
 Y Tịch: Lưu Long Tân, Vương Huy
 Trương Bào: Trì Quốc Đống
 Hoàng Thừa Ngạn: Vương Hồng Vũ
 Gia Cát Quân: Thạch Nghê
 Lưu Chương: Lương Chấn Á
 Tôn Thượng Hương: Triệu Việt
 Thành Tế: Trương Bình
 Tô Việt: Hứa Hoằng Đạt
 Vương Ấu Đồng: Hứa Doãn
 Hoàn Phạm: Văn Hào
 Lý Thắng: Dương Ngải Phu
 Tưởng Tế: Lưu Nghĩa
 Phí Diệu: Tề Văn Cường
 Hác Chiêu: Lý Thế Tài
 Tôn Lễ: Dương Quân
 Vương Lãng: Đổng Ký
 Mã Tuân: Tần Bảo Lâm
 Dương Lăng: Cao Tiểu Bảo
 Thôi Lượng: Lý Tùng Kiều
 Trương Đương: Chu Đức Chương
 Tần Kỳ: Lưu Lập Vĩ
 Hoa Hâm: Tống Qua
 Trần Quần: Chương Thế Quân
 Khoái Việt: Mã Cát Xuân
 Tư Mã Vọng: Lã Tỏa Sâm
 Mao Giới: Chu Huệ Lâm
 Nhạc Tiến: Thẩm Long
 Điển Vi: Trương Giáp Điền
 Trương Hổ: Điền Dã
 Hạ Hầu Kiệt: Dương Lập Tân
 Tào Hy: Trì Trọng Căn
 Tào Huấn: Tôn Chấn Tài
 Tào Sảng: Khang Minh
 Tào Mao: Cơ Thần Mục
 Tào Thực: Vương Lương Ba

Tập phim

Sản xuất
Một trong những đạo diễn của Tam quốc diễn nghĩa là Vương Phù Lâm, người cũng chỉ đạo một bộ phim khác cũng chuyển thể từ một trong Tứ đại danh tác là Hồng lâu mộng. Đạo diễn Thái Hiểu Tình thì từng thực hiện các bộ phim chính kịch hiện thực như Tam gia thân, Sa đà tuế nguyệt hay Cô nương Trung Quốc, song chưa bao giờ làm phim cổ trang. Song ông chia sẻ rằng: "Nếu bạn nói bạn không làm được thứ mà mình chưa từng làm, thì bạn sẽ chẳng làm gì cả và chẳng thể làm được gì hết."

Để ghi hình tác phẩm, các dân binh của Quân đội Giải phóng Nhân dân đã được huy động đóng vai lính trong bộ phim, cộng thêm 400.000 nhân viên để xây dựng hai phim trường điện ảnh và truyền hình - phim trường Vô Tích và phim trường Trác Châu. Khi chọn dựng thành phố phim trường Tam quốc tại Vô Tích, đạo diễn Thái Hiểu Tình (người chịu ảnh hưởng bởi các bộ phim của Liên Xô) chia sẻ: "Tôi đã xem bộ Chiến tranh và hòa bình và ghen tỵ vì họ có thể quay cảnh hoành tráng đến thế. Vì thế tôi thấy rằng để có được cảnh quay tốt như vậy, tôi chỉ có thể quay ở cơ sở tốt." Tam quốc diễn nghĩa tiêu tốn tới 170 triệu Nhân dân tệ để sản xuất, trở thành bộ phim truyền hình đắt đỏ nhất được sản xuất trong lịch sử Trung Quốc. Trước năm 1994, hầu hết các tác phẩm điện ảnh lẫn truyền hình của Trung Quốc đều lấy bối cảnh nhà Thanh. Gần 100 triệu Nhân dân tệ được sử dụng để xây dựng phim trường và 70 triệu nhân dân tệ được sử dụng để ghi hình phim. Chỉ đạo nghệ thuật Hà Bảo Thông là người chịu trách nhiệm cho mảng thiết kế hiện trường. Khi bắt đầu công đoạn sản xuất, hai phim trường lớn nhất Trung Quốc được xây dựng tại Trác Châu và Vô Tích, mỗi phim trường có diện tích 1.200 mét vuông, tổng chi phí của hai phim trường lần lượt là khoảng 40 triệu Nhân dân tệ và 10 triệu Nhân dân tệ; "Cung điện Võ Vương", "Thuỷ Trại Trấn" và "Chùa Cam Lộ" thuộc chuỗi cảnh "Thành Tam quốc" ở phim trường Vô Tích có giá trị hơn 100 triệu Nhân dân tệ; "Tường thành nhà Hán", "Nhai đạo" và "Đổng Tước Đài" ở Trác Châu có giá khoảng 30 triệu Nhân dân tệ; ngoài ra, hơn 1.000 loại quần áo và hơn 30.000 bộ có giá khoảng 5 triệu Nhân dân tệ, gần 70.000 đạo cụ có giá khoảng 7 triệu Nhân dân tệ. Để ghi hình cấp tốc bộ phim, ê-kíp đã huy động tới 120 phương tiện, số lượng đạo cụ cũng lên 100.000 chiếc.

Tam quốc diễn nghĩa có ba trận chiến nổi tiếng và hào hùng trong lịch sử Tam Quốc: Trận Quan Độ, Trận Xích Bích và Trận Di Lăng. Rất nhiều mô hình đã được sử dụng để dựng ba trận đánh này. Lấy trận Quan Độ làm ví dụ (được ghi hình vào tháng 6 năm 1992), trận đã sử dụng binh lực của sư đoàn có giá khoảng 400.000 Nhân dân tệ. Một đội ngũ nghệ thuật kỹ xảo đã được tổ chức đặc biệt để quay các cảnh chiến đấu của Trận Xích Bích, những trận thuỷ chiến phức tạp và tàu chiến bốc cháy. Nhóm diễn đóng thế tham khảo dữ liệu của môi trường thực tế và tạo ra 14 tàu chiến mô hình, 150 lều quân sự, lò đun nước, 10 cổng và hình rơm theo tỷ lệ 8:1 hoặc 12:1. 4.000, 1.500 sĩ quan và binh lính (người bằng thạch cao), 2.000 quân kỳ, 30 kho thóc, và một doanh trại thuỷ lục, chỉ riêng việc này đã tiêu tốn hàng trăm nghìn Nhân dân tệ. Riêng ở các phân cảnh cuộc nổi dậy của băng Khăn vàng, đạo diễn Thái Hiểu Tình kể rằng ông và ê-kíp từng phải đi khắp Bắc Kinh để quay những cảnh trên. Cuối cùng bối cảnh đã được lựa chọn ở Thiên Mạc, Diên Khánh. Vị đạo diễn kể: "Việc chọn bối cảnh cho đoạn này tốn nhiều thời gian. Chúng tôi đã phải đi khắp các vùng ngoại ô Bắc Kinh. Để quay được cảnh kiểu này, trước hết đó phải là nơi hoang vắng, thứ hai là không có cột điện thoại, và thứ ba khái niệm nghệ thuật của tác phẩm phải nhất quán, chứ không chỉ chăm vào một vùng đất hoang."

Thiết kế trang phục 
Về mặt thiết kế trang phục, các nhà thiết kế đã nghiên cứu rất kỹ lưỡng. Tuỳ theo từng thời điểm mà lốt phục trang và tạo hình sẽ thay đổi để phù hợp với bối cảnh. Chẳng hạn như Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi là dân thường. Về sau Lưu Bị lên làm chủ công, còn Quan Vũ và Trương Phi làm tướng. Trang phục của họ lúc đó đều thay đổi.

Tuyển vai 
Tôn Ngạn Quân có làn da trắng nên lúc đầu muốn thủ vai Tào Tháo, song đạo diễn lại nghĩ ngoại hình của anh hợp với Lưu Bị hơn. Thực tế cho thấy quyết định của đạo diễn là đúng đắn, khi Ngạn Quân thể hiện được thần thái chính trực, nhân từ và hiền lành của Lưu Bị. Ngoài ra, Lục Thụ Minh (vai Quan Vũ) và Lý Tĩnh Phi (vai Trương Phi) cũng được cho là có ngoại hình giống các nhân vật trong nguyên tác. Lục Thu Minh còn tự thú nhận trong một chương trình truyền hình rằng mình được chọn vì có đôi mắt giống huyền thoại Quan Vũ.

Để thực hiện bộ phim, các diễn viên và ê-kíp làm phim đã trải qua nhiều khó khăn và thiếu thốn, nhiều người phải ăn ngủ trên phim trường để tác phẩm được hoàn thiện nhanh nhất. Các diễn viên chính như Tôn Ngạn Quân (Lưu Bị), Đường Quốc Cường (Gia Cát Lượng), Lục Thụ Minh (Quan Vũ) hay Lý Tĩnh Phi (Trương Phi) chỉ nhận được 225 Nhân dân tệ/tập, còn đạo diễn và nhà sản xuất cũng chỉ nhận được 250 Nhân dân tệ/tập.

Diễn viên quần chúng 
Do tác phẩm có nhiều cảnh chiến đấu nên đoàn phim đã huy động một lượng lớn binh lính tham gia diễn xuất. Các đơn vị quân đội tham gia bao gồm quân đoàn 39811 của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc; quân đoàn 52854 và 51056 của Quân khu Bắc Kinh; quân đoàn 83226, 83235 và 83422 của Quân khu Nam Kinh và quân đoàn 77226 của Quân khu Thành Đô.

Nhạc phim 
Nhạc phim của Tam quốc diễn nghĩa do Cốc Kiến Phân sáng tác:

Phát sóng quốc tế 
Sau khi Tam quốc diễn nghĩa được trình chiếu, phía Thái Lan và Nhật Bản đã mua bản quyền phim về chiếu với mức phí lần lượt là 6.000 đô la và 15.000 đô la Mỹ/tập. Hồng Kông và Đài Loan cũng lần lượt bỏ ra tới 7000 đô la và 9.000 đô la Mỹ để giành bản quyền chiếu tác phẩm.

Đón nhận 
Cho đến nay, Tam quốc diễn nghĩa đã trở thành một tác phẩm truyền hình kinh điển của lịch sử Trung Quốc. Bộ phim đã nhanh chóng tạo nên "Cơn sốt Tam quốc" trên toàn châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á, nơi người dân địa phương cực kỳ yêu thích. Năm 2019, chương trình truyền hình Văn học và nghệ thuật Trung Quốc đã tổ chức số đặc biệt "Chào đón tác phẩm truyền hình kinh điển Tam quốc diễn nghĩa 1994", được phát sóng trên CCTV. Chương trình có sự góp mặt của đạo diễn Vương Phù Lâm, Nhậm Đại Huệ, các diễn viên chính Bào Quốc An, Đường Quốc Cường và một số diễn viên khác.

Giải thưởng

Văn hoá internet 
Trong tập 69, cuộc đối thoại giữa Gia Cát Lượng (do Đường Quốc Cường đóng) và Vương Lãng (do Đổng Ký đóng) được nhiều cư dân mạng chế lại. Đó là những video động vật ma, hầu hết chúng là loại hình ca hát và cả thể loại hip hop. Hiện số lượng video vẫn còn trên trang web đã vượt quá một trăm. Ngoài ra, trong tập 71, đoạn Gia Cát Lượng đánh đàn trên tháp rút lui khỏi quân địch (Không thành kế) cũng thường được dựng thành tác phẩm audio MAD.

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài 
 Tam quốc diễn nghĩa trên trang IMDb
 Trang chính thức của Tam quốc diễn nghĩa trên CCTV

Tác phẩm dựa trên Tam quốc diễn nghĩa
Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 1994
Phim truyền hình lấy bối cảnh Tam quốc
Phim truyền hình Trung Quốc kết thúc năm 1994
Phim truyền hình lấy bối cảnh Đông Hán
Phim truyền hình lịch sử Trung Quốc
Chương trình truyền hình tiếng Quan thoại