Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Vụ nổ Halifax

Vụ nổ Halifax là vụ nổ xảy ra ngày 6 tháng 12 năm 1917, tại Halifax, Nova Scotia, Canada khi một tàu hàng Pháp, chở đầy thuốc nổ chiến tranh, gặp tai nạn với một tàu Na Uy tại "Eo hẹp" (the Narrows) của cảng Halifax. Khoảng 1500 người đã thiệt mạng ngay tức khắc, 500 người khác chết ngay sau đó bởi những vết thương do mảnh vỡ, lửa, nhà sập và trên 9000 người bị thương. Đây là vụ nổ nhân tạo lớn nhất cho tới khi vụ thử bom nguyên tử đầu tiên được thực hiện năm 1945 và là một trong những vụ nổ phi hạt nhân lớn nhất cho đến nay. ngày nay , vụ nổ lớn nhất thuộc về bom sa hoàng của Nga.

Diễn biến 
Vào sáng ngày 6 tháng 12 năm 1917, tàu chở hàng SS Mont-Blanc của Pháp đã va chạm với tàu SS Imo của Na Uy ở vùng biển Halifax, Nova Scotia, Canada. Mont-Blanc, chất đầy chất nổ, bốc cháy và phát nổ, tàn phá quận Richmond của Halifax. 1.782 người đã thiệt mạng, phần lớn ở Halifax và Dartmouth, do vụ nổ, mảnh vỡ, hỏa hoạn hoặc các tòa nhà bị sập và ước tính có khoảng 9.000 người khác bị thương. Vụ nổ là vụ nổ lớn nhất do con người tạo ra vào thời điểm đó, giải phóng năng lượng tương đương khoảng 2,9 kiloton TNT (12 TJ).

Mont-Blanc theo lệnh của chính phủ Pháp vận chuyển hàng hóa của cô từ Thành phố New York qua Halifax đến Bordeaux, Pháp. Vào khoảng 8:45 sáng, nó va chạm ở tốc độ thấp, khoảng một hải lý (1,2 dặm / giờ hoặc 1,9 km/h), với chiếc Imo không tải, do Ủy ban Cứu trợ ở Bỉ thuê để nhận hàng cứu trợ ở New York . Trên tàu Mont-Blanc, vụ va chạm đã làm hư hỏng các thùng benzol được cất giữ trên boong, làm rò rỉ hơi bốc cháy do tia lửa từ vụ va chạm, gây ra ngọn lửa trên tàu nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát. Khoảng 20 phút sau lúc 9:04:35 sáng, Mont-Blanc phát nổ.

Gần như tất cả các cấu trúc trong bán kính 800 mét (nửa dặm), bao gồm cả cộng đồng Richmond, đã bị phá hủy.[3] Một cơn sóng áp lực làm gãy cây cối, uốn cong đường ray sắt, phá hủy các tòa nhà, tàu mắc cạn (bao gồm cả Imo, bị sóng thần sau đó đánh dạt vào bờ), và các mảnh vỡ của Mont-Blanc rải rác hàng km. Bên kia bến cảng, ở Dartmouth, cũng có thiệt hại trên diện rộng. Một cơn sóng thần do vụ nổ tạo ra đã quét sạch cộng đồng của Quốc gia đầu tiên Mi'kmaq, những người đã sống ở khu vực Tufts Cove trong nhiều thế hệ.

Các nỗ lực cứu trợ bắt đầu gần như ngay lập tức và các bệnh viện nhanh chóng chật kín. Các chuyến tàu cứu hộ bắt đầu đến vào ngày xảy ra vụ nổ từ khắp Nova Scotia và New Brunswick trong khi các chuyến tàu khác từ miền trung Canada và đông bắc Hoa Kỳ bị cản trở bởi bão tuyết. Việc xây dựng những nơi trú ẩn tạm thời để làm nơi ở cho nhiều người vô gia cư đã bắt đầu ngay sau thảm họa. Cuộc điều tra tư pháp ban đầu cho thấy Mont-Blanc phải chịu trách nhiệm về thảm họa, nhưng kháng cáo sau đó xác định rằng cả hai con tàu đều phải chịu trách nhiệm. Ở North End, có một số đài tưởng niệm các nạn nhân của vụ nổ

Tham khảo

Halifax, Nova Scotia
Năm 1917
Thảm họa tại Nova Scotia
Lịch sử Halifax, Nova Scotia
1
C
B
Sự cố hàng hải thế kỷ 20
Hỏa hoạn năm 1917
Lebensraum

(tiếng Đức cho "môi trường sống", "không gian sống" hoặc "không gian sinh tồn") là một trong những quan niệm chính trị chủ yếu của Adolf Hitler, và là một cương lĩnh quan trọng trong hệ tư tưởng Quốc xã. Nó có chức năng như một động cơ thúc đẩy các chính sách bành trướng của Đức Quốc xã, với mục tiêu cung cấp thêm không gian cho sự phát triển của dân số Đức, cho một nước Đức mạnh hơn. Trong quyển Mein Kampf của Hitler, ông ta đã bày tỏ lòng tin của mình một cách chi tiết rằng người Đức cần "Lebensraum" ("không gian sống", đó là đất và nguyên liệu thô), và nó có thể được tìm thấy ở phương Đông. Giết, trục xuất, hoặc nô dịch hóa người Ba Lan, Nga, và những nhóm người Slav khác (những chủng tộc bị coi là yếu kém hơn) và phục hồi số người đã mất bằng cách đưa dân Đức vào sinh sống đã là một chính sách công khai của những người Quốc xã. Toàn bộ cư dân thành thị sẽ bị tiêu diệt bằng cách bỏ đói, từ đó tạo ra thặng dư nông nghiệp để nuôi nước Đức.

Trong quyển Mein Kampf, Hitler đã bày tỏ quan điểm của mình rằng lịch sử là một cuộc đấu tranh không giới hạn đến chết giữa các chủng tộc. Kế hoạch chinh phục Lebensraum của ông ta có quan hệ mật thiết với quan điểm phân biệt chủng tộc và niềm tin của ông ta vào chủ nghĩa Darwin xã hội. Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc không phải là một khía cạnh cần thiết của đường lối chính trị bành trướng nói chung, và cũng không phải là hàm ý căn nguyên của thuật ngữ "Lebensraum". Tuy nhiên, dưới thời Hitler, thuật ngữ này biểu hiện một chủ nghĩa bành trước đặc biệt, mang tính phân biệt chủng tộc.

Xem thêm 
Chủ nghĩa đế quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Hitler and 'Lebensraum' in the East By Jeremy Noakes
Utopia: The Greater Germanic Reich of the German Nation  - map of Nazi plans in Deutsch
Utopia: The Greater Germanic Reich of the German Nation  -Map of Nazi expansionist plans in English

Từ và cụm từ tiếng Đức
Đức Quốc xã
Khái niệm chính trị
Tâm lý bài Nga
Tâm lý bài Slav
Tâm lý bài Ukraina
Phe Trục
Đế quốc thực dân Đức
Chủ nghĩa dân tộc Đức
Quan hệ Ba Lan-Đức
Thuật ngữ Quốc xã
Lý thuyết về lịch sử
Hồ Nhĩ Hải

Hồ Nhĩ Hải (tiếng Trung: 洱海, ěrhǎi) trông giống như một cái tai. Nó là một hồ trên núi cao ở miền tây nam Trung Quốc, trong địa phận tỉnh Vân Nam, cách Côn Minh khoảng 265 km (165 dặm) về phía tây tây bắc, tính theo đường chim bay. Hồ Nhĩ Hải còn được biết đến dưới tên gọi Diệp Du Trạch, Côn Di Xuyên, Tây Nhị Hà trong thời kỳ cổ đại. Nó là một trong số 16 hồ thuộc khu bảo hộ tự nhiên cấp quốc gia của Trung Quốc. Trong bài này, từ đây trở đi dùng tên gọi chính xác của nó là hồ Nhị Hải.

Đặc điểm 
Hồ Nhĩ Hải nằm trên độ cao 1.972 m trên mực nước biển. Về kích thước, theo chiều bắc-nam hồ dài 40 km và theo chiều đông-tây hồ rộng trung bình khoảng 7–8 km. Nó chiếm diện tích khoảng 250 km², làm cho nó là hồ lớn thứ hai trên cao nguyên tại Trung Quốc, chỉ sau hồ Điền Trì (298 km²). Chu vi của nó đạt tới 116 km, độ sâu trung bình khoảng 11 m, độ sâu tối đa tới 20 m và tổng dung tích chứa nước đạt tới 2,5-2,82 tỷ m³.

Phía tây hồ Nhĩ Hải là Thương Sơn (苍山), phía đông có Ngọc Án Sơn (玉案山) bao quanh. Nó bắt đầu từ hương Giang Vĩ, huyện Nhĩ Nguyên ở phía cực bắc và kết thúc tại thành phố Đại Lý ở phía tây nam, nhận nước từ sông Di Tư (弥苴) và sông Di Tỳ (弥茨) ở phía bắc, sông Ba La (波罗) ở phía đông nam và khoảng 18 sông suối nhỏ từ dãy núi Thương Sơn. Diện tích lưu vực của nó khoảng 2.565 km². Sông Dạng Giang (漾江) là chỗ thoát ra của hồ ở phía tây nam và cuối cùng nó đổ vào sông Lan Thương (tức sông Mê Kông).

Lịch sử 
Hồ Nhĩ Hải là một hồ do đứt đoạn trong kiến tạo sơn hình thành.

Hồ Nhĩ Hải đã từng được sử dụng như là khu vực chăn nuôi hươu nai của vương quốc Nam Chiếu.

Du lịch 
Từ xưa, người ta đã khái quát về hồ Nhĩ Hải là "tam đảo, tứ châu, ngũ hồ, cửu khúc" (ba đảo, bốn cù lao, năm hồ, chín đoạn uốn cong).

Tam đảo là: Kim Thoa đảo (đảo Thoi Vàng), đảo Ngọc Kỷ, đảo Xích Văn.

Tứ châu là: Thanh Toa Tị châu, Đại Quán Phanh châu (大鹳淜洲), Uyên Ương châu, Mã Liêm châu

Ngũ hồ là: hồ Thái, hồ Liên Hoa, hồ Tinh, hồ Thần, hồ Chử.

Cửu khúc là: Liên Hoa khúc, Đại Quán khúc, Phan Ki khúc, Phượng Dực khúc, La Thì khúc, Ngưu Giác khúc, Ba khúc, Cao Cử khúc, Hạc Chứ khúc.

Nghề đánh bắt cá

Hồ Nhĩ Hải là nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng cho người dân địa phương (người Bạch), những người nổi tiếng vì phương pháp đánh bắt cá của mình: họ huấn luyện chim cốc bắt cá. Những con chim bị ngăn không cho nuốt cá vào bụng bằng cách đeo vòng cổ cho chúng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Hồ Nhĩ Hải tại www.yunnaninfo.com 

Hồ Trung Quốc
Địa lý Vân Nam
Điểm tham quan ở Vân Nam
K’ny

K’ny hay K'ni là nhạc cụ dây có cung vĩ của nhiều dân tộc sống ở vùng Bắc Tây Nguyên, Việt Nam và người Kreung thuộc nhóm Khmer Loeu ở Ratanakiri, Campuchia. Nó phổ biến rộng rãi trong cộng đồng Ba Na, Gia Rai, Xơ-đăng và Rơ Ngao... Nó có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo dân tộc. Người Cà Dong gọi là K’ny là Rơ đoong, người Rơ Măm gọi là Rơ ruội, người Hà Lang gọi là Brõ Mâm.

Cấu tạo 
Thân đàn K’ny là một ống nứa nhỏ hay một cành gỗ tròn, thẳng, dài khoảng 50 đến 70 cm và có đường kính từ 2 đến 3 cm. Phần trên thân ống có một lỗ để cắm trục gỗ xuyên qua mắc dây đàn. Phần dưới thân ống có một miếng gỗ khoảng 1 cm, gắn bằng sáp ong để làm ngựa đàn. Đàn K’ny chỉ có dây mắc vào trục và mấu gỗ dưới gốc đàn. Ngày xưa người ta dùng dây đàn bằng dây móc hay xơ dứa se, ngày nay dùng dây kim loại tách từ phanh xe đạp.

K’ny không có bộ dây tăng âm, tiếng đàn phát ra là do dây rung. Cung vĩ là một mảnh nứa cạ vào dây, làm dây rung lên phát ra âm thanh. Trên thân đàn k’ny nguyên thủy có 4 núm bằng sáp ong là 4 phím đàn. Về sau người ta cải tiến nhạc cụ này gắn nhiều phím hơn và thêm 1 dây đàn nữa.

K’ny có âm sắc giống tiếng mèo kêu. Muốn có âm trầm người ta phải kết hợp tay bấm và vòm hàm mở ra (âm "o" hoặc âm "a"). Muốn có âm cao vòm hàm phải khép lại (âm "e") và tay bấm phải chạy xuống dưới. K’ny có âm thanh rất nhỏ, âm vực hẹp trong vòng 1 quãng bốn hoặc quãng năm. Tuy nhiên, ta có thể tạo âm nguyên hoặc nửa âm trên một dây đàn.

Để khuếch đại âm thanh người ta dùng một dây tơ, dây dù hoặc dây cước nylon, buộc một đầu sợi dây này thật chặt vào dây đàn, đầu kia buột vào một mảnh mo măng tre hình tròn (hoặc mảnh nhôm hay nhựa PVC). Người chơi phải ngậm mảnh hình tròn này trong miệng, làm sao phải giữ cho dây tơ căng và mặt trong của mảnh tròn này sát với 2 hàm răng. Khi kéo đàn dây sẽ rung lên, chuyển chấn động sang dây tơ rồi đến mảnh mo măng tre và vang trong khoang miệng của người kéo đàn. Người chơi phải thay đổi khẩu hình để có âm thanh khác nhau, giống như tiếng mèo kêu ngoao ngoao.

Sử dụng 
Kỹ thuật chơi đàn k’ny giống như kéo đàn nhị. Tay trái cầm thân đàn, những ngón tay bấm lên dây đàn. Tay phải cầm cung vĩ cạ vào dây đàn. Nói thì dễ song để diễn k’ny tốt rất khó, bởi nó đòi hỏi người chơi phải bấm nốt chuẩn xác, kéo cung vĩ phù hợp với bài nhạc và sử dụng khẩu hình, khoang miệng điêu luyện, làm sao để tiếng đàn như tiếng hát.

Theo truyền thống của người dân tộc, k’ny do nam giới sử dụng. Họ chỉ chơi nhạc cụ này trong nhà Rông hoặc nơi chòi rẫy, bởi vì họ tin rằng k’ny là tiếng nói của thần linh, nên không sử dụng trong nhà.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hình ví dụ 
Page with pictures of K'ni or Vietnamese mouth violin.
Page from Vietnam National Administration of Tourism, with picture and description of K'ni. 

Tây Nguyên
Nhạc cụ dân tộc Việt Nam
Nhạc cụ dân gian Việt Nam
Hoàng cầm

Hoàng cầm (danh pháp khoa học: Scutellaria baicalensis) là loài cây thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

Miêu tả 
Hoàng cầm là một loài cây thảo sống lâu năm (đa niên), cao 20–50 cm, có rễ phình to thành chùy. Thân mọc đứng, vuông, phân nhánh. Lá mọc đối, cuống ngắn hoặc không cuống. Hoa mọc ở đầu cành, có màu lam tím. Cánh hoa có hai môi, bốn nhị, bầu có bốn ngăn.

Vị thuốc hoàng cầm (Radix Scutellariae) được làm từ rễ phơi hay sấy khô của cây hoàng cầm có màu vàng sẫm nên cây này được gọi là hoàng cầm ().

Phân bố 
Hoa Bắc, bán đảo Triều Tiên.

Tác dụng dược lý 
Hạ huyết áp
Kháng sinh
Giảm sốt
Lợi tiểu

Tham khảo

Liên kết ngoài

B
Cây thuốc
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Triều Tiên
Thực vật Mông Cổ
Thực vật Siberia
Cây thuốc châu Á
Mồng tơi

Mồng tơi hay mùng tơi (danh pháp hai phần: Basella alba) là một loại dây leo lâu năm ăn được thuộc họ Mồng tơi. Mồng tơi này được tìm thấy ở vùng nhiệt đới châu Á và châu Phi, nơi nó được sử dụng rộng rãi như một loại rau ăn lá. Cây có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á và New Guinea. Nó được thuần hóa ở Trung Quốc, châu Phi nhiệt đới, Brasil, Belize, Colombia, Tây Ấn, Fiji và Polynésie thuộc Pháp.

Mô tả

Đây là loại dây leo quấn, mập và nhớt, sống hàng năm hay hai năm. Lá dày hình tim, mọc xen, đơn, nguyên, có cuống. Cụm hoa hình bông mọc ở kẽ lá, màu trắng hay tím đỏ nhạt. Quả mọng, nhỏ, hình cầu hoặc trứng, dài khoảng 5–6 mm, màu xanh, khi chín chuyển màu tím đen hoặc màu trắng

Cây mồng tơi mọc nhanh, dây có thể dài đến 10 m.

Công dụng
Lá và đọt thân non của mồng tơi thường được dùng để nấu canh ăn mát và có tính nhuận trường. Nước ép từ quả dùng trị đau mắt. Tại Trung Quốc có nơi người ta dùng rau mồng tơi giã nát đắp chữa vú sưng, nứt, giải độc.

Thành phần hóa học
Trong rau mồng tơi có vitamin A3, vitamin B3, chất saponin, chất nhầy và chất sắt.

Ca dao, tục ngữ
"Nghèo rớt (nhớt) mùng tơi" (Thành ngữ Việt Nam)
"Gần nhà mà chẳng sang chơiĐể anh ngắt ngọn mồng tơi bắc cầu..." (Ca dao Việt Nam)
"Nhà nàng ở cạnh nhà tôi,Cách nhau cái dậu mùng tơi xanh rờn" (Cô hàng xóm, thơ Nguyễn Bính)

Một vài hình ảnh về cây mồng tơi

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

PROTAbase về Basella alba 
Ảnh và đồng nghĩa đa ngôn ngữ 
Trên website Đại học Florida 
Đánh giá các loại rau ăn lá nhiệt đới trên quần đảo Virgin
Mồng tơi Basella alba, B. ruba  (Worldcrops.org)

A
Rau ăn lá
Cây thuốc
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Ấn Độ
Ẩm thực Trung Quốc
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Bangladesh
Thực vật Belize
Thực vật Brasil
Thực vật Campuchia
Thực vật Cuba
Thực vật Fiji
Thực vật Haiti
Thực vật Indonesia
Thực vật Jamaica
Thực vật Lào
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Philippines
Thực vật Puerto Rico
Thực vật Sri Lanka
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Việt Nam
Thực vật châu Phi
Thực vật Polynesia
Thực vật quần đảo Leeward
Thực vật quần đảo Windward
Thực vật ăn được
Thực vật được mô tả năm 1753
Họ Mồng tơi
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Ẩm thực Thái Lan
Gallon

]]
Gallon hay galông là một đơn vị đo thể tích. Hiện có ba định nghĩa cho đơn vị này:
 Gallon chất lỏng của Mỹ được định nghĩa chính thức là 231 in³, và bằng 3,785411784 lít (chính xác) hoặc khoảng 0,13368 ft³. Đây là định nghĩa phổ thông nhất về một gallon. Một ounce (chất lỏng) được định nghĩa bằng 1/128 gallon Mỹ.
 Gallon chất khô của Mỹ bằng 268,8025 in³ (chính xác) hoặc 4,40488377086 lít (chính xác)
 Gallon của Anh được định nghĩa chính thức là 4,54609 lít(~277,42 in³), nó khoảng 1,2 gallon chất lỏng của Mỹ. Định nghĩa này được dùng tại Vương quốc Anh và dựa vào thể tích của 10 pound nước ở 62 °F. (Một gallon nước của Mỹ nặng 8,33 pound ở cùng nhiệt độ.) ounce (chất lỏng) của Anh được định nghĩa bằng 1/160 gallon Anh. Gallon Anh không còn được sử dụng chính thức tại Vương quốc Anh cho các mục đích hành chánh công cộng hoặc mậu dịch nhưng nó được dùng thành thói quen (và trong quả''' Gallon chất khô của Mỹ ít được phổ biến.

Gallon hiện tại được chia ra thành 8 pint hoặc 4 quart. Gallon cũng được chia thành 32 gill.

Xem thêm 
 So sánh hệ đo lường Anh và Mỹ

Tham khảo

Đơn vị đo thể tích
Hệ đo lường Anh
Hệ đo lường Mỹ
Hệ thống đo lường
Kenny G

Kenneth Bruce Gorelick (sinh ngày 5 tháng 6 năm 1956), được biết nhiều với nghệ danh Kenny G, là một nhạc sĩ saxophone người Mỹ. Album thứ tư của ông, Duotones, đã đưa ông trở nên nổi tiếng toàn thế giới vào năm 1986. Nhạc cụ chính của Kenny là kèn soprano saxophone, nhưng đôi lúc cũng chơi kèn alto, tenor saxophone, flute.

Kenny G là nhạc sĩ chơi nhạc viết cho nhạc khí thời hiện đại mà các đĩa nhạc bán chạy nhất, nằm trong danh sách nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa nhạc chạy nhất của mọi thời, với tổng cộng hơn 75 triệu đĩa trên toàn thế giới.

Thuở nhỏ 
Kenny sinh ra tại Seattle, Washington, và lần đầu tiên tiếp xúc với kèn saxophone khi ông nghe một nghệ sĩ trình diễn nó tại The Ed Sullivan Show. Sau đó, ông bắt đầu học cách chơi kèn saxophone bằng cách luyện tập các bản record (phần lớn của Grover Washington, Jr.), và tìm hiểu những cung bậc âm thanh mà ông nghe được. Tại trường trung học Franklin, bang Washigton, ông thất bại trong việc gia nhập một ban nhạc jazz. Năm sau, ông đã thử lần nữa, và nhờ lòng quyết tâm, ông đã chính thức gia nhập ban nhạc. Song song đó, ông cũng đã chơi trong đội golf của trường, môn thể thao mà ông đam mê từ người anh trai, Brian Gorelick, được người anh giới thiệu từ khi Kenny G được 10 tuổi.

Sự nghiệp 
Kenneth Gorelick bắt đầu làm nhạc công khi ông chơi saxophone với Barry White, Love Unlimited Orchestra vào năm 1976 khi ông vừa tròn 20, lúc ấy ông cũng học chuyên ngành kế toán. Sau đó, ông tốt nghiệp Đại học Washington, ông chơi trong ban nhạc funk có tên là Cold, Bold & Together sau trở thành thành viên của ban nhạc The Jeff Lorber Fusion. Ông bắt đầu sự nghiệp solo sau thời gian chơi trong ban nhạc này.

Trong năm 1982, Kenny G ký hợp đồng với hãng đĩa Arista Records khi có lời mời từ giám đốc của hãng, khi đó là Clive Davis. Ông đã làm nhiều đĩa đơn và hợp tác với các ca sĩ Whitney Houston, Toni Braxton, Natalie Cole, Steve Miller (đánh dấu lần duy nhất ông xuất hiện trong một album rock and roll) và Aretha Franklin. Nhạc của ông mang ảnh hưởng của Grover Washington, Jr., các album của Kenny G thường được xếp vào thể loại smooth jazz.

Ông thành công hơn trước, với cả G Force và Gravity, album thứ hai và thứ ba nhận đạt danh hiệu đĩa bạch kim tại Mỹ. Những album này bán rất chạy với hơn 5 triệu bản riêng tại Mỹ. Album thứ năm, Breathless, trở thành album hòa tấu bán chạy nhất mọi thời đại, với trên 15 triệu bản tiêu thụ, riêng tại Mỹ đã là 12 triệu bản. Năm 1997 Kenny G giành được một chỗ đứng trong Sách Kỷ lục Guinness bằng việc chơi một nốt lâu nhất bằng saxophone trong 45 phút 47 giây.

Tính đến năm 2003, Kenny G được mệnh danh có album bán chạy thứ 25 cao nhất ở Mỹ bởi RIAA, với 48 triệu album được bán ra ở Mỹ ngày 31 tháng 7 năm 2006. Năm 1994, Kenny G đã giành giải Grammy với tác phẩm Forever in Love. Ông đã tạo ra một dòng saxophone riêng của mình gọi là "Kenny G Saxophones".

Chú thích

Liên kết ngoài
 
 
 

Sinh năm 1956
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ của Arista Records
Nam nhạc sĩ Mỹ
Nam nhạc sĩ thế kỷ 20
Tháp Yang Prong

Tháp Chăm Yang Prong (Thần vĩ đại) hay còn gọi là Tháp Chăm Rừng xanh là một ngôi tháp Chăm ở xã Ea Rốk, tỉnh Đăk Lăk, cách phường Buôn Ma Thuột khoảng 100 km. Cho đến thời điểm hiện tại, đây cũng chính là ngọn tháp Chàm duy nhất được ghi nhận trên vùng đất Tây Nguyên.

Trong thời gian chiến tranh, tháp đã bị đánh mìn một lần nên đã hư hỏng nhiều. Hiện nay tháp Yang Prong đã được tu bổ và trở thành một điểm tham quan quan trọng ở Đắk Lắk.

Lịch sử 
Yang Prông có nghĩa là tháp thờ Thần Lớn, vị thần chuyên cai quản mùa màng theo quan niệm của người Chăm cổ

Tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII dưới thời Vua Sinhavarman III (Chế Mân), thờ thần Shiva dưới dạng Mukhalinga, cầu mong sự nảy nở của giống nòi, và ấm no hạnh phúc. Tháp Yang Prong được phát hiện vào khoảng những năm 1904 -1911 bởi một nhà dân tộc học người Pháp tên Henri Maitre. Nhà khoa học này đã khảo tả về công trình này trong cuốn Les jungles Moi (Rừng Mọi) xuất bản tại Paris năm 1912.

Năm 1906, người ta thấy ở trên khung cửa đá của tháp những dòng bia ký cổ của vị Vua Chăm trị vì vào cuối thế kỷ XIII. Những dấu tích vật chất quanh Yang Prông lại như chứng tỏ đây vốn là một khu thành trì dinh thự xưa của người Chăm ở Tây Nguyên.

Năm 1990, nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước đã tìm đến và có một số công trình nghiên cứu về tháp. Các nhà khoa học đều khẳng định: Yang Prông được xây dựng vào thế kỷ 13, chứng tỏ cách đây khoảng 700 năm, Tây Nguyên không chỉ có người bản địa mà đã có những dân tộc khác cùng sinh sống. Yang Prông là một di tích có ý nghĩa lớn đối với các nhà dân tộc học, lịch sử, kiến trúc...

Kiến trúc 
Tháp Yang Prong là một khối kiến trúc bằng gạch nung đỏ trên nền cao bằng đá xanh. Toà tháp còn khá nguyên vẹn, cao khoảng 10m, xây bằng gạch cứng với nhiều kích cỡ khác nhau. Tháp có bình đồ vuông, phần tiền sảnh phía Đông rộng 1,60m. Cấu trúc tháp hình vuông mỗi cạnh dài 5m, mỗi mặt tường ngoài là 3 cửa giả, một cửa duy nhất mở về hướng Ðông, nơi ngự trị của các vị thần linh. Phía trên mở rộng và thon vút hình tháp bút, khác biệt với kiến trúc của các tháp Chàm khác ở Trung Bộ. Đây là một công trình còn dang dở, bởi lẽ khi xây dựng tháp, đồng bào Chăm không bao giờ xây một cái mà thường là một quần thể.

Trong thời gian chiến tranh, tháp bị những kẻ đi tìm vàng đánh mìn nên đã hư hỏng nhiều. Tháp cũng không được xây dựng trên những ngọn đồi cao, núi thấp không bóng cây như những ngọn tháp chàm khác mà lại nằm chìm lấp dưới những tán cổ thụ của rừng già Ea Súp và bên dòng sông Ea H'leo hiền hòa.

Hình ảnh

Xem thêm
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa
Tháp Chăm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Văn hoá truyền thống - Đắk Lắk 

T
Di tích tại Đắk Lắk
Tiểu quốc J'rai
Cỏ mực

Cỏ mực, cỏ nhọ nồi hay hàn liên thảo (danh pháp khoa học: Eclipta prostrata) là một loài thực vật thuộc họ Cúc (Asteraceae).

Phân bố
Loài này mọc phổ biến ở những nơi ẩm ướt, từ khu vực ôn đới ấm đến nhiệt đới trên toàn thế giới. Theo Barkley et al. (2006) thì nó được cho là có nguồn gốc tại châu Mỹ nhưng đã du nhập rộng khắp vào miền nam châu Âu, châu Phi, miền nam châu Á và Australasia.

Mô tả 
Nó có hình trụ, rễ màu xám. Cỏ mực mọc thẳng đứng có thể cao tới 80 cm, thân có lông cứng. Lá mọc đối có lông 2 mặt, dài 2 – 8 cm, rộng 5 - 15mm. Cụm hoa hình đầu màu trắng ở kẽ lá hoặc đầu cành, lá bắc thon dài 5 - 6mm, cũng có lông.  Các đầu hoa đơn độc có đường kính 6–8 mm, với các bông hoa màu trắng. Quả bế 3 cạnh, hoặc dẹt, có cánh, dài 3mm, rộng 1,5mm, đầu cụt, mọc hoang khắp nơi ở nước ta. Gọi là cây cỏ mực vì khi vò nát có nước chảy ra như mực đen.

Sử dụng 
Theo y học cổ truyền, cỏ mực có vị ngọt, chua, vào 2 kinh Can và Thận; có tác dụng bổ thận âm, lương huyết (mát huyết), chỉ huyết (cầm máu), thanh can nhiệt, làm đen râu tóc,...Trong dân gian thường dùng cỏ mực giã vắt lấy nước để uống cầm máu trong rong kinh, trĩ ra máu, chảy máu cam... 

Loài này có công dụng truyền thống ở Ayurveda. Ở Ấn Độ, nó được gọi là bhangra hoặc bhringaraj. Sài đất được biết đến với những cái tên giống nhau, vì vậy hoa trắng E. alba được gọi là bhangra trắng và hoa vàng W. calendulacea được gọi là bhangra vàng.

Ở Đông Nam Á, toàn cây khô được dùng trong y học cổ truyền, mặc dù không có nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao nào chỉ ra rằng những cách sử dụng trên có tác dụng.

Nó có thể được dùng để chữa chảy máu bên trong và bên ngoài, rong kinh, băng huyết, chảy máu cam, trĩ, đại tiểu tiện ra máu, nôn và ho ra máu, chảy máu dưới da; còn chữa ban sởi, ho, hen, viêm họng, bỏng, nấm da, tưa lưỡi. Ngày 12-20 g cây khô sắc hoặc 30-50 g cây tươi ép nước uống.

CHỮA SUY THẬN (DÙNG TƯƠI HẤP ĐỂ ĂN)
 
Dùng ngoài để cầm máu và trị những bệnh ghẻ lác. Cây cỏ mực cũng còn được sử dụng để xăm mình. Ngoài những tác dụng trên, cây cỏ mực còn được dùng để trị bệnh viêm xoang rất hiệu quả.

Hóa thực vật 
Eclipta prostrata chứa nhiều hợp chất hóa thực vật, chẳng hạn như coumestan, peptide, polyacetylene, dẫn xuất thiophene, steroid, sterol, triterpene và flavonoid.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

	

P
Cây thuốc
Thực vật Nepal
Thực vật châu Á
Thực vật châu Âu
Thực vật châu Phi
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1753
Lư Đình Tuấn

Lư Đình Tuấn (sinh 17 tháng 8 năm 1968 tại Hà Nội) là một cựu cầu thủ và là huấn luyện viên bóng đá Việt Nam. Ông đã từng cùng Việt Nam tham dự các giải bóng đá khu vực Đông Nam Á.

Thân thế và sự nghiệp thi đấu 

Lư Đình Tuấn là con của cựu cầu thủ Thể Công Lư Đình Phán. Ông vào Thành phố Hồ Chí Minh cùng gia đình sau năm 1975 và là cầu thủ bóng đá của đội Cảng Sài Gòn. Ông đoạt chức vô địch quốc gia mùa bóng 1993-1994 và 1997, cùng Cúp quốc gia mùa bóng 92. Cùng với đội tuyển Việt Nam, Lư Đình Tuấn tham dự SEA Games 91, 93 và 95 (đoạt huy chương bạc), và vòng loại World Cup 1994, là cầu thủ ghi bàn đầu tiên cho Việt Nam ở vòng loại World Cup. Ông có biệt danh là Tuấn "nhím" hay Maradona Việt Nam do thể hình nhỏ bé nhưng kỹ thuật khéo léo của mình.

Sự nghiệp Quốc tế

Bàn thắng

Sự nghiệp huấn luyện 

Sau khi giã từ sự nghiệp cầu thủ (phần lớn nguyên nhân do chấn thương dai dẳng), Lư Đình Tuấn chuyển qua huấn luyện đội trẻ của Cảng Sài Gòn. Mùa bóng 2007, Lư Đình Tuấn chính thức trở thành huấn luyện viên trưởng của đội Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn, sau khi huấn luyện viên Đặng Trần Chỉnh và Võ Hoàng Bửu phải nghỉ do bệnh. Dẫn dắt đội bóng được 2 năm và đội TP.HCM rớt hạng V-League 2009 khiến ông không còn được tin dùng và sau đó ông đến Cần Thơ dẫn dắt đội Cần Thơ thi đấu ở giải hạng nhất vào tháng 9 năm 2009. Tháng 7 năm 2010 nhận lời mời của GĐĐH Nguyễn Chí Kiên ông trở lại dẫn dắt đội TP.HCM và giúp đội trụ hạng ở giải hạng nhất 2010, sau đó bị đội Cần Thơ khởi kiện vì vi phạm hợp đồng.

Tháng 10/2010 Lư Đình Tuấn được mời làm huấn luyện viên trưởng của đội Sài Gòn Xuân Thành.

Mùa giải 2011 Sài Gòn Xuân Thành đá giải hạng nhất thi đấu tốt và lên hạng trước 5 vòng đấu và chính thức lên hạng từ mùa giải 2011 - 2012 nhưng với chuỗi 3 trận thua liên tiếp và bị sa thải ngày 3/4/2012. Tháng 6 năm 2012 ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội U22 Việt Nam tham dự vòng loại U22 châu Á

Mùa giải 2015/2016, đội bóng TPHCM của HLV Lư Đình Tuấn thi đấu tốt, vô địch giải hạng nhất QG trước 3 vòng đấu, đồng thời chính thức thăng hạng V-League 2017

Làm việc tại các đội tuyển quốc gia 

Hiện nay, ông đang làm trợ lí Huấn luyện Viên tại U23 Việt Nam và Đội tuyển Việt Nam. Ông đã cùng các thành viên khác trong Ban huấn luyện và các cầu thủ Việt Nam vào đến tận trận chung kết Giải vô địch bóng đá U-23 châu Á 2018, bán kết môn bóng đá nam Đại hội Thể thao châu Á 2018 và vô địch Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2018.

Chiều ngày 21 tháng 12 năm 2018 tại Văn phòng Chính phủ trong lễ vinh danh đội tuyển Việt Nam vô địch AFF Suzuki Cup 2018, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã trao tặng cho Lư Đình Tuấn Huân chương Lao động hạng ba do Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng ký quyết định tặng.

Đầu năm 2019, ông cùng Đội tuyển Việt Nam vào đến tận vòng tứ kết Cúp bóng đá châu Á 2019 và đã dừng chân trước tuyển Nhật Bản với tỉ số sít sao là 1-0.

Chú thích

Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Câu lạc bộ bóng đá Cảng Sài Gòn
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh
Câu lạc bộ bóng đá Xi măng Xuân Thành Sài Gòn
Bạc hà Âu

Bạc hà Âu, (danh pháp khoa học: Mentha × piperita) là một loại cây thuộc họ Lamiaceae, được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753. Đây là một loại cây thân thảo sống lâu năm, toàn cây có mùi thơm hắc vì có chứa tinh dầu menthol. Theo các công trình nghiên cứu của Brike và Camus, bạc hà Âu là một loại cây lai tự nhiên giữa Mentha aquatica và Mentha spicata ở thể lai thứ ba vì một trong bố mẹ cũng là dạng lai giữa hai loại Mentha silvestris, Mentha longifolia và loài Mentha rotundifolia. Cây này thường mọc hoang trong tự nhiên với các loài cây bố mẹ của chúng ở Trung và Nam châu Âu. Chúng lan tỏa và sinh sản vô tính bằng rễ do nó không sinh sản hữu tính bằng hạt.

Mô tả 
Cây cỏ sống nhiều năm, thường lụi vào mùa đông. Thân vuông, mọc đứng hay mọc bò, cao 30–50 cm, có khi lên đến 1 m, có rễ mọc ra từ các đốt. Lá mọc đối, hình trứng, mép khía răng, dài 4–9 cm và rộng 1,5–4 cm, xanh đậm có lông cả hai mặt. Hoa nhỏ màu trắng hay tím hồng, tụ tập ở kẽ lá, tràng hình môi. Toàn cây có tinh dầu mùi thơm. Loài Mentha piperita L. và một số giống khác thuộc loài Mentha arvensis L. được nhập trồng ở Việt Nam.

Thành phần hóa học 

Toàn cây chứa tinh dầu trong có l-menthol (65-85%), menthyl acetate, l-menthone, alpha-pinene, l-limonene.

Sử dụng
Bạc hà âu có ứng dụng tương tự bạc hà, có chứa nhiều chất menthol và thường được làm chất tạo gia vị trong trà bạc hà, kem lạnh, kẹo, kẹo cao su và kem đánh răng. Dầu bạc hà cũng được trộn vào xà phòng tắm, dầu gội đầu.

Tinh dầu bạc hà được dùng chữa chứng đau nửa đầu, điều trị sốt, và các bệnh về da.

Tác dụng thảo dược

Các loài Bạc hà được xem là thảo dược xưa nhất thế giới, với những bằng chứng khảo cổ cho thấy nó đã được sử dụng làm thuốc khoảng 10.000 năm về trước. Bạc hà kích thích giúp tiêu hóa làm cho ăn dễ tiêu, chữa đau bụng đi ngoài, sát trùng mạnh, chữa cảm sốt, nhức đầu, ngạt mũi. Dưới đây là một số bài thuốc tiêu biểu:
Chữa cảm sốt: dùng lá hay cả cây tươi (10-20 g) cho vào 100 ml nước sôi, đậy kín, hãm 10 phút, lấy hơi để xông, lấy nước uống nóng, sau đó đắp chăn kín cho ra mồ hôi rồi lau sạch.
Chữa chảy máu cam: 10 g bạc hà tươi giã nhỏ, vắt lấy nước thấm bông gòn rồi cho vào hai lỗ mũi.
Chữa tưa lưỡi trẻ em: rửa sạch lá bạc hà, cuộn vào đầu ngón tay, rà lên lưỡi vài lần trước khi cho bú.
Chữa ong, kiến đốt: 10 g bạc hà tươi, giã dập với vài hạt muối ăn, đắp lên chỗ bị đốt.
Chữa đầy bụng, đau bụng: lá bạc hà khô (50 g), tinh dầu bạc hà (50 g), rượu nặng 90 độ (1000 ml). Mỗi ngày uống nhiều lần, mỗi lẫn 5-10 giọt cho vào nước nóng để uống.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

 Bạc hà chữa cảm mạo
 Bạc hà chữa cảm sốt
 Bạc hà trị mụn, giảm cân
 Những công dụng thú vị của bạc hà

P
Cây thuốc
Thực vật lai ghép
Thảo mộc
Thực vật châu Âu
Thực vật Trung Đông
Thực vật được mô tả năm 1753
Phạm Văn Rạng

Phạm Văn Rạng (8 tháng 1 năm 1934 – 7 tháng 11 năm 2008) là một cựu thủ môn bóng đá người Việt Nam. Ông từng là tuyển thủ của Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, cùng đội tuyển đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan và có công lớn trong nhiều giải đấu mà ông tham dự.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 8 tháng 1 năm 1934 tại Mỹ Tho, Tiền Giang. Ông thường chơi ở vị trí thủ môn. Ông được đánh giá là một trong những thủ môn xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam Cộng Hòa. Thời còn thi đấu, cái tên Phạm Văn Rạng đã lan rộng ra khắp châu Á. Báo chí nước ngoài từng ca ngợi và tôn vinh ông là "Đệ nhất thủ môn Á châu" cùng với biệt danh "Lưỡng thủ vạn năng".

Ông bắt đầu sự nghiệp năm 17 tuổi trong màu áo đội Ngôi sao Bà Chiểu. Hai năm sau, ông được chọn làm thủ môn cho đội tuyển Thanh Niên. Năm 1953, ở tuổi 19 ông được tuyển vào đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa. Cùng với đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng Hòa ông đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan. Đây cũng là lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam đạt được HCV môn bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á.

Năm 1964, ông chia tay đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, sau 12 năm trấn giữ khung thành. Nhưng, năm 1966, ở 32 tuổi, ông vẫn được mời vào đội tuyển Ngôi sao châu Á thi đấu với CLB Chelsea của Anh. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 2–1 dành cho đội tuyển Ngôi sao châu Á. Các báo Malaysia và khu vực đã cùng bình luận rằng: người có công lớn nhất cho chiến thắng của đội tuyển châu Á chính là thủ môn đến từ Việt Nam có tên Phạm Văn Rạng.

Sau trận thắng để đời ấy, ông chính thức nói lời chia tay với bóng đá để mưu sinh với nghiệp công chức quan thuế (hải quan ngày nay) ở các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ cho đến năm 1975.

Ông có một cuộc sống cơ cực từ sau 1975. Có những lúc ông từng là bảo vệ về đêm cho doanh nghiệp nước ngoài, nhờ vào khả năng nói được tiếng Pháp. Vào những năm cuối đời, ông được các cựu tuyển thủ vang bóng một thời như Phạm Huỳnh Tam Lang, Dương Văn Thà, Võ Thành Sơn, Tư Lê, Hồ Thanh Cang,...cùng nhiều người hâm mộ đã giúp xây dựng cho một ngôi nhà cấp 4 tại sân bóng Thuận Kiều, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông qua đời ngày 7 tháng 11 năm 2008 sau cơn đột quỵ.

Thành tích 
Thành tích: HCV SEAP Games 1959, HCĐ SEAP Games 1963 và 1965. 
Tham dự: SEAP Games 1959, 1965; Đại hội Thể thao châu Á 1958 và 1962, Cúp Merdeka (Malaysia) từ năm 1958 đến năm 1962. Được Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đánh giá là thủ môn số 1 châu Á.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 "Lưỡng thủ vạn năng" Phạm Văn Rạng 
 "Chuyện đời tự kể" của ông Rạng

Người Mỹ Tho
Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa
Christian Dior

Christian Dior (21 tháng 1 năm 1905 – 23 tháng 10 năm 1957) là nhà thiết kế thời trang lừng danh người Pháp, còn được biết đến là người sáng lập của một trong số các nhà mốt hàng đầu thế giới Christian Dior S.A., nay thuộc sở hữu của tỷ phú Bernard Arnault.

Thời niên thiếu 
Dior là con thứ của ông Maurice Dior, một người sản xuất phân bón và hóa chất và mẹ ông là bà Madeleine Martin. Dior có một người anh trai, Raymond, có cô con gái là một người người có cảm tình với Đức Quốc xã. Em gái của họ là một thành viên của Kháng chiến Pháp.

Theo ước nguyện của bố mẹ, Dior theo học Trường Khoa học chính trị École des Sciences Politiques từ năm 1920 đến 1925. Gia đình mong Dior trở thành một nhà ngoại giao nhưng Dior lại muốn làm nghệ thuật. Sau khi tốt nghiệp, ông nhận được tiền từ cha mình và đã mở một phòng trưng bày nghệ thuật nhỏ, nơi ông bán các tác phẩm nghệ thuật như tương tự của Pablo Picasso và Marc Jacobs. Sau khi gia đình lâm vào cảnh khốn đốn tài chính do làm ăn thất bát, ông phải đóng phòng trưng bày. Thập niên 1930, Dior kiếm sống bằng cách làm các bức phác họa cho các nhà sản xuất thời trang cao cấp. Năm 1938, ông đã làm việc với Robert Piguet và sau đó tham gia nhà sản xuất thời trang Lucien Lelong, nơi ông và Pierre Balmain là những nhà thời trang hàng đầu. Năm 1945, ông làm riêng, được sự hậu thuẫn của Marcel Boussac, the cotton-fabric magnate. Nhà xưởng sản xuất thời trang của Dior mở cửa tháng 12 năm 1946, và tháng 2 năm sau ông đã trình làng bộ sưu tập đầu tiên của mình, gọi là Corolle. Bộ này nổi tiếng hơn với tên gọi New Look.

Cái chết
Dior qua đời trong khi đang đi nghỉ tại Montecatini, Ý vào ngày 23, tháng 10 năm 1957. Một số báo cáo nói rằng ông chết vì đau tim sau khi nghẹt thở do hóc xương cá. Tạp chí Time nói rằng ông chết vì một cơn đau tim sau khi chơi bài. Tuy nhiên, người quen của ông tại Paris và Alexis von Rosenberg, Baron de Rédé ghi trong hồi ký của mình là nhà thiết kế này chết sau một cuộc sinh hoạt tình dục. Một số người còn cho rằng ông chết vì động kinh. Cho đến bây giờ vẫn không ai biết nguyên nhân cái chết của ông.

Trong văn hóa đại chúng
Một loại nước hoa mang tên Christian Dior được sử dụng trong cuốn tiểu thuyết của Murakami Haruki "Biên niên sử chim vặn dây cót" như là một biểu tượng có ảnh hưởng đặt tại các điểm quan trọng trong cốt truyện.

Xem thêm 
 Danh sách các nhà tạo mẫu

Tham khảo

Nhà tạo mẫu Pháp
Sinh năm 1905
Mất năm 1957
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người LGBT Pháp
Quân nhân Pháp trong Thế chiến thứ hai
Valentino

Valentino Garavani (; 11 tháng 5 năm 1932 – 19 tháng 1 năm 2026) thường hay gọi tắt là Valentino - là đại diện sáng giá nhất của nền haute couture Ý (thời trang thiết kế cao cấp), người đã tạo nên thương hiệu nổi tiếng cùng tên Valentino. Sau những năm học tập về tiếng Pháp và thời trang của Milano, năm 17 tuổi ông chuyển sang sống tại Paris để tham gia một khoá học tại Chambre Syndicale de la Couture của Paris.

Năm 19 tuổi, ông làm thuê cho nhà may của Jean Dessès. Sau khoảng năm năm làm việc tại đó, Valentino chuyển sang làm việc cho Guy Laroche với chức vụ phụ tá tạo mẫu thời trang.

Từ đó đến nay, nhà may Valentino không ngừng phát triển và trở thành haute couture ăn khách nhất cho các phụ nữ giàu có và nổi tiếng thế giới. Ông là người may áo cưới cho Jacqueline Kennedy khi bà cưới người chồng thứ hai - nhà tỉ phú dầu lửa Aristotle Onassis - và lập tức có 38 phụ nữ khác đặt ngay cùng kiểu áo cưới này, một hiện tượng hiếm có trong haute couture.

Năm 1969, Valentino mở cửa hàng bán đồ may sẵn đầu tiên của ông tại Paris; năm 1972, chi nhánh sản xuất trang phục nam giới; và năm 1973, sản xuất đồ trang trí nhà cửa. Kính râm, đồ da, đồ trang sức... của Valentino cũng rất nổi tiếng thế giới. Ông còn sản xuất nước hoa và tạo mẫu cho loại ôtô mang tên Alfa Romeo. Bên cạnh những cuộc trình diễn thời trang haute couture tại Roma, kể từ năm 1975, Valentino cũng bắt đầu cho trình diễn những bộ sưu tập đồ may sẵn.

Trang phục của Valentino gợi lại các mốt của Hollywood thời kỳ thập niên 1950. Mang tính thành thị và vô cùng sang trọng, các mốt của Valentino phản ánh quan niệm sống của ông. Thập niên 1980 có thể gọi là thời kỳ của Valentino, khi những mốt quần áo lịch sự, đài các, lộng lẫy, với chất lượng cao của ông được khách hàng giàu có khắp thế giới ưa chuộng.

Được coi là một trong những nhà tạo mẫu nổi tiếng nhất nước Ý, Valentino còn là đại diện cho hình ảnh của haute couture truyền thống.

Ông qua đời tại Rome vào ngày 19 tháng 1 năm 2026, hưởng thọ 93 tuổi. Thông tin này đã được xác nhận bởi quỹ của ông, cho biết ông đã ra đi thanh thản tại nhà riêng ở Rome, được bao quanh bởi những người thân yêu, do nguyên nhân tự nhiên. Lễ tang của ông sẽ được tổ chức tại Piazza Mignanelli 23 ở Rome vào ngày 21 và 22 tháng 1 năm 2026, nơi thi hài ông sẽ được quàn tại đó. Lễ an táng sẽ diễn ra vào sáng ngày 23 tháng 1 năm 2026 tại Vương cung thánh đường Santa María degli Angeli e dei Martiri.

Tham khảo

Sinh năm 1932
Mất năm 2026
Nhà tạo mẫu Ý
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người LGBT Ý
Hiệp sĩ Bắc Đẩu Bội tinh
The Emperor's New School

Trường học mới của hoàng đế là một bộ phim hoạt hình nhiều tập phát sóng trên Disney Channel (Hoa Kỳ) và kênh Disney châu Á. Từ tháng 1 năm 2006 - tháng 11 năm 2008. Bộ phim xoay quanh nhân vật chính Kuzco, một hoàng đế trẻ kiêu căng, học dốt và những người bạn của anh ta. Kuzco có nhiệm vụ phải tốt nghiệp Học viện Kuzco (Kuzco Academy) nếu không sẽ bị tước ngôi hoàng đế cho Yzma, một phụ nữ nham hiểm và độc ác. Vì vậy Yzma liên tục tìm mọi cách để làm hại Kuzco và nhiều tình huống hài hước giữa các nhân vật trong phim ra đời từ đó.

Các nhân vật chính

Kuzco 
Kuzco là vị hoàng đế bị tước danh hiệu và có nhiệm vụ phải hoàn thành mọi khóa học tại Học viện Kuzco (Kuzco Academy) để giành lại danh hiệu của mình. Kuzco khá kiêu ngạo và tự cho minh là trên hết nhưng anh ta lại rất lười học và ham chơi. Kuzco thích Malina, cô nữ sinh xinh đẹp và xuất sắc nhất học viện. Kuzco thường là mục tiêu để Yzma hãm hại trong những kế hoạch của bà ta.

Yzma 
Yzma là một phụ nữ nham hiểm và độc ác. Nếu Kuzco thi trượt thì Yzma sẽ trở thành nữ hoàng và do vậy, bà luôn tìm đủ mọi cách để hãm hại Kuzco. Tại học viện Kuzco, bà hóa trang thành hiệu trưởng Amzy (AMZY là thứ tự viết bị đảo ngược của YZMA) và có một phòng thí nghiệm bí mật để chế ra các loại thuốc độc hãm hại Kuzco.

Kronk 
Kronk là một nam sinh cao to, khỏe mạnh nhưng lại rất ngốc nghếch và hay quên. Đồng thời, Kronk là trợ thủ đắc lực của Yzma trong những kế hoạch làm hại Kuzco. Nhiều khi sự ngốc nghếch của Kronk đã khiến cho những kế hoạch của Yzma bị đổ bể. Có lần sự ngốc nghếch của cậu đã giúp cho Kuzco qua được các môn thi.Cậu còn là một đầu bếp rất tài và cậu hay làm các món bánh cho Yzma.

Malina 
Malina là một nữ sinh thông minh và xinh đẹp, người luôn đạt điểm tối đa tại mọi kỳ thi trong trường. Malina là một người bạn thân của Kuzco và Kronk và thường giúp đỡ Kuzco vượt qua những kỳ kiểm tra khó khăn và chống lại những âm mưu của Yzma.

PaCha 
Trưởng làng nơi Kuzco sinh sống - một người chồng, một người cha của 3 đúa con và cũng là người cho Kuzco ở nhờ khi không còn là hoàng đế, Pacha đã cứu Kuzco 1 lần trong bộ phim The Emperor's New School.

ChiCha 
Vợ của PaCha giỏi giang trong việc nhà.

Tham khảo

Chương trình trên Disney Channel
Phim truyền hình hài kịch thiếu nhi Mỹ
Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 2008
Giàng

Giàng hay Yàng hay Yang là tên gọi của vị chúa tể thần linh (ông trời) của các dân tộc Môn-Khmer và Nam Đảo tại Việt Nam theo đa thần giáo, giống như Ngọc hoàng hay Ông Trời theo cách gọi của người Kinh hoặc Thượng đế theo Kitô giáo. Xã hội của người dân tộc Tây Nguyên khi dự định tổ chức một việc gì đó, phải làm lễ để tế lễ lên đến Giàng.

Các hình thức về quan niệm Giàng 
 Nhà Giàng: Nhà sàn dài trong buôn được dành để các dụng cụ và đồ trang sức và vật thờ cúng. Hàng năm tổ chức các cuộc nhảy múa cúng Giàng (Trời, Thần) trong căn nhà này.
 Cúng Giàng: Cúng Trời và các Vị Thần Thánh của buôn. Trong các cuộc cúng Giàng, các thanh niên thiếu nữ vẽ mặt mày, hay đeo các mặt nạ để nhảy múa để triệu hồn các vị Thần về chứng giám buổi lễ.

Tham khảo

Người Ê Đê
Huyền sử Tây Nguyên
Sử thi Việt Nam
La (động vật)

La là con vật lai giữa ngựa cái và lừa đực. Về hình dạng con la giống lừa hơn là ngựa. Trong khi ngựa có 64 nhiễm sắc thể, và lừa có 62, con la có 63 nhiễm sắc thể. Chính vì thế nên các nhiễm sắc thể không thể phân chia thành cặp, do đó, la hầu như không có khả năng sinh con, hay còn gọi là vô sinh. Trong một phần tư thế kỷ qua, chỉ có hai trường hợp la mẹ sinh con: một ở Marốc vào năm 1984 và một con ở Trung Quốc vào năm 1988. Nếu tính từ năm 1527 (khi bắt đầu có hồ sơ về những trường hợp tương tự), thì toàn thế giới chỉ có tổng cộng 60 la mẹ sinh con. 

La có kích thước khá đa dạng, và mang màu sắc thường thấy của cả ngựa và lừa. Chúng kiên trì hơn, có thể mang tải nặng hơn và sống lâu hơn ngựa, cũng như ít cứng đầu và thông minh hơn lừa. 

Chính vì mang những đặc tính di truyền như vậy, la thường được sử dụng để thồ hàng. Mặc dù một số con la có thể mang tải nặng tới 160 kg (353 lb), nhưng nhìn chung la thường nâng được số hàng nặng khoảng 90 kg (198 lb).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Thú lai
M
Động vật đã được thuần hóa
Gia súc
La

LA hay La trong tiếng Việt có thể là:

 La (động vật)
 .la - tên miền của Lào
 La (nốt nhạc)
 La (họ)
 La hét
 Sông La, một con sông tại Việt Nam.
 Tên gọi tắt của "thanh la", tức cồng.
 Ký hiệu của nguyên tố Lanthan.
 Danh pháp của chi bướm đêm La (Crambidae).

Viết tắt 
 Los Angeles, California
 Mã ISO của Lào
 Louisiana
Long An, Việt Nam

Gia súc
Tòa nhà Baden-Powell

Tòa nhà Baden-Powell (Baden-Powell House) là một nhà khách Hướng đạo và trung tâm hội nghị tại Nam Kensington, London, được xây dựng để tưởng niệm Robert Baden-Powell, người sáng lập ra phong trào Hướng đạo. Tòa nhà do Hội Hướng đạo làm chủ có trưng bày một bộ sưu tầm các vật tưởng niệm về Baden-Powell. Chúng gồm có tranh vẽ gốc hình Baden-Powell của David Jagger, Thông điệp cuối cùng của Baden-Powell gởi đến Hướng đạo sinh, và một tượng đá granit của Don Potter.

Ủy ban tòa nhà do Harold Gillett, thị trưởng London làm chủ tịch, đã mua khu đất này vào năm 1956, và ủy nhiệm Ralph Tubbs thiết kế tòa nhà theo kiểu kiến trúc hiện đại. Viên đá khởi công được Nữ Hướng đạo trưởng Olave Baden-Powell đặt năm 1959, và tòa nhà được Nữ hoàng Elizabeth II khánh thành vào năm 1961. Phong trào Hướng đạo góp phần lớn tổng phí 400.000 bảng Anh. Nhiều năm sau, tòa nhà đã được tu sửa vài lần để nó có thể cung ứng dịch vụ nghỉ ngơi tiện nghi và hiện đại cho Hướng đạo sinh, Nữ Hướng đạo sinh và gia đình của họ ở lại tại London.

Lịch sử
Theo sáng kiến năm 1942 của Hướng đạo trưởng Arthur Somers-Cocks, một Ủy ban đặc trách Tòa nhà Baden-Powell đã được thiết lập bởi Hội Hướng đạo năm 1953 dưới sự dẫn dắt của Harold Gillett, sau này là thị trưởng của thành phố London. Chỉ thị của ủy ban là xây một ký túc xá để cung cấp cho các Hướng đạo sinh một nơi ở với giá phải chăng trong lúc viếng thăm London. Vì mục đích này, năm 1956 ủy ban mua một tòa nhà đã bị bom phá hủy ở ngã tư Đường Cromwell và Cổng Nữ hoàng với giá là 39.000 bảng Anh.

Phong trào Hướng đạo đã quyên góp được phần lớn tiền quỹ 400.000 bảng Anh cho việc xây dựng và trang bị cho tòa nhà giữa năm 1957 và 1959. Số tiền được quyên góp qua các cuộc vận động kêu gọi công chúng được đăng trên các xuất bản của các tạp chí Hướng đạo.

Trong một buổi lễ ngày 17 tháng 10 năm 1959, viên đá nền đã được Nữ Hướng đạo trưởng Thế giới là Olave Baden-Powell đặt xuống trong sự hiện diện của thị trưởng Harold Gillett, tân Hướng đạo trưởng Charles Maclean và 400 quan khách. Một hòm có chứa vật lưu niệm của Hướng đạo năm 1959, các con tem, tiền xu, hình ảnh,..., và một chương trình về buổi lễ đặt viên đá nền được chôn dưới viên đá nền.

Với 142 Hướng đạo sinh Nữ hoàng trong vai trò Đội Danh dự, và trực tiếp phát sóng qua Đài BBC (phát thanh viên là Richard Dimbleby), Tòa nhà Baden-Powell được Nữ hoàng Elezaberth II khai mạc vào ngày 12 tháng 7 năm 1961. Sau đó, Nữ hoàng tham quan tòa nhà cùng với Hướng đạo trưởng và chủ tịch Hội Hướng đạo là chú của bà Hoàn tử Henry, Công tước xứ Gloucester. Một tấm đá hoa cương đen có chữ vàng đã được đặt nơi ban công trong đại sảnh để chào mừng sự kiện này.

Xem thêm 

Tòa nhà Quốc tế Baden-Powell, khách sạn 25 tầng của Hội Hướng đạo Hồng Kông tại Cửu Long, Hồng Kông
Trung tâm Hướng đạo Quốc tế Kandersteg
Phương pháp Hướng đạo

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Official website of Baden-Powell House scout activity centre 
Official website of the Baden-Powell House conference centre 
Location of Baden-Powell House on Streetmap 
Visit London City Guide, details on Baden-Powell House 

Xây dựng 1961
Hướng đạo Vương quốc Liên hiệp Anh
Bên cầu biên giới

"Bên cầu biên giới" là một bài hát được nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác năm 1947, là một trong những bài hát nổi tiếng nhất của ông. Đây là bài hát gây tranh cãi một thời.

Pham Duy kể ông viết ra bài Bên cầu biên giới khi nhớ tới người đẹp khi ông đang ở thị xã Lào Cai.

Ngoài lề
Phạm Duy xếp "Bên cầu biên giới" vào loại "Tình ca giang hồ". Bày này khiến cho Phạm Duy bị hội văn nghệ kháng chiến chỉ trích vì chất chứa "tính chủ quan không thể chấp nhận, tính lãng mạn và tiểu tư sản". Lãnh đạo Việt Minh bảo phải "khai tử" một bài ca "chơi" nói về một cuộc tình là "Bên cầu biên giới" nhưng Phạm Duy thấy khó chịu và không chấp nhận. Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát sau khi nghe bài này cũng đến khuyên Phạm Duy nên từ bỏ "đầu óc lãng mạn thành thị", xóa sổ bài hát này đi - để được kết nạp vào Đảng Cộng sản. Tuy nhiên, ông thà không vào Đảng chứ không chịu bỏ sáng tác nhạc tình.

Chú thích

Link ngoài
"Bên cầu biên giới" của Phạm Duy được phép phổ biến Báo Dân trí

Bài hát nhạc tiền chiến
Bài hát tiếng Việt
Nhạc Phạm Duy
Bài hát Việt Nam
Mirra Aleksandrovna Lokhvitskaya

Mirra Aleksandrovna Lokhvitskaya (tiếng Nga: Мирра Александровна Лохвицкая; 19 tháng 11 năm 1869 – 27 tháng 8 năm 1905) là nữ nhà thơ Nga, thường được gọi là "Sappho của Nga".

Tiểu sử
Mirra Lokhvitskaya là con gái của một nhà bác học và là một luật sư nổi tiếng, chị gái của nữ nhà thơ Nadezhda Teffi. Tốt nghiệp Đại học Aleksandr Moskva. Làm thơ từ những ngày còn là sinh viên. Từ năm 1889 bắt đầu in thơ ở các tạp chí Севере; Художнике; Сев. Вестн; Неделе; Ниве... Năm 1896 in tập thơ đầu tiên, năm 1898 in tập thứ 2, năm 1900: tập thứ 3, năm 1903: tập thứ 4, năm 1905: tập thứ 5.

Năm 1897 được tặng Giải thưởng Puskin cho tập thứ 1. Năm 1905, tập thứ 5 được tặng giải thưởng của Viện hàn lâm. Nhà thơ Konstantin Dmitrievich Balmont gọi Mirra Lokhvitskaya là "Sappho của Nga" và tên gọi này trở thành phổ biến vì thơ của bà chỉ viết về tình yêu dưới mọi biểu hiện của nó. Về tài thơ, Mirra Lokhvitskaya là một trong những nhà thơ nữ xuất sắc nhất của Nga. Thơ của bà được yêu thích cả đương thời cũng như hiện tại.

Một vài bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Лохвицкая Мирра стихи в Антологии русской поэзии;

Nhà thơ Nga
Nhà văn từ Sankt-Peterburg
Cleveland

Cleveland là một thành phố ở tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ, và là quận lỵ của Quận Cuyahoga, quận đông người nhất ở tiểu bang. Thành phố nằm ở vùng đông bắc Ohio, ven biển hồ Erie, cách biên giới Pennsylvania khoảng 100 kilômét (60 dặm) về phía tây. Nó được thành lập vào năm 1796 gần cửa sông Cuyahoga và trở thành trung tâm sản xuất vì nằm ở nơi mà nhiều kênh và đường sắt gặp nhau. Sau khi nền công nghiệp nặng suy tàn, Cleveland mở rộng vào ngành dịch vụ, bao gồm dịch vụ tài chính, bảo hiểm, và y tế. Cleveland nổi tiếng vì nhạc rock; viện bảo tàng Rock and Roll Hall of Fame ở thành phố này.

Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có tổng dân số là 478.403; nó là thành phố lớn thứ 33 trong nước và lớn thứ hai trong Ohio. Nó là trung tâm của miền Đại Cleveland, khu vực đô thị lớn nhất ở Ohio, bao gồm vài quận và có vài định nghĩa theo Cục Thống kê Dân số. Khu vực thống kê đô thị (Metropolitan Statistical Area, MSA) Cleveland–Elyria–Mentor có 2.250.871 dân cư và là MSA lớn thứ 23 trong nước, theo Thống kê Dân số năm 2000. Cleveland cũng thuộc về Khu vực thống kê tổng hợp (Combined Statistical Area, CSA) Cleveland–Akron–Elyria lớn hơn, CSA lớn thứ 14 trong nước với dân số 2.945.831 theo Thống kê Dân số năm 2000.

Trong cuộc điều tra của tạp chí The Economist năm 2005, Cleveland và Pittsburgh được nhận là những thành phố có chất lượng cuộc sống tốt nhất ở nước Mỹ, và Cleveland được nhận là thành phố tốt nhất về hội họp kinh doanh ở Hoa Kỳ lục địa. Tuy nhiên, thành phố vẫn có nhiều vấn đề khó khăn, nhất là nghèo nàn ở một số khu và những khó khăn cấp tiền cho trường công chất lượng cao.

Dân Cleveland thường được gọi là Clevelanders trong tiếng Anh. Các tên hiệu của thành phố bao gồm "Thành phố Rừng" (The Forest City), "Thủ phủ Western Reserve" (Metropolis of the Western Reserve), "Thành phố Mỹ mới" (The New American City), "Bờ biển bắc của Mỹ" (America's North Coast), "Thành phố thứ 6" (Sixth City), The Land, và C-Town.
Thành phố được phục vụ bởi sân bay quốc tế Cleveland-Hopkins.

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Thành phố Cleveland  (tiếng Anh)
 Phòng Hội nghi và Du lịch Cleveland (Cleveland Convention and Visitors Bureau)
 Dự án Tưởng nhớ Cleveland
 Hình ảnh Cleveland tại UrbanOhio.com 
 RailsandTrails: Các bản đồ lịch sử Cleveland (1835–1971)
 Các bản đồ Cleveland  – Đại học Tiểu bang Cleveland
 
 

Thành phố của Ohio
Quận lỵ Ohio
Thành phố ở quận Cuyahoga, Ohio
Khu dân cư ở Ngũ Đại Hồ
Thành phố cảng nội địa Hoa Kỳ
Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm