2A36 Giatsint-B

2A36 Giatsint-B (tiếng Nga: Гиацинт; nghĩa là "Hoa lục bình") là một loại pháo dã chiến kéo  của Liên Xô, được đưa vào biên chế từ năm 1976 để thay thế cho pháo dã chiến  M-46. 

2A36 có tầm bắn xa nhất trong số các loại pháo cỡ nòng 152 mm của Liên Xô hoặc Nga được triển khai kể từ giữa thế kỷ 20, với tầm bắn đạt  khi sử dụng đạn tăng tầm phản lực (RAP). Hiện nay, nó chỉ bị vượt mặt về tầm bắn bởi khẩu pháo  2S7 Pion khi sử dụng đạn RAP.

Mặc dù một số khẩu đã được xuất khẩu sang Iraq, Phần Lan và Lebanon, nhưng hầu hết hiện đang phục vụ trong quân đội các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, bao gồm Armenia, Azerbaijan, Nga và Ukraine, và được sử dụng trong các cuộc xung đột cục bộ tại đây.

Phát triển 
Quá trình phát triển 2A36 bắt đầu vào tháng 12 năm 1968 tại Nhà máy Motovilikha, ở Perm, theo yêu cầu từ Quân đội Liên Xô về một loại vũ khí cỡ nòng  nhằm thay thế cho loại pháo dã chiến 130 mm M-46 vốn đã cũ. Cả hai phiên bản pháo kéo và pháo tự hành (2S5 Giatsint-S) đều được phát triển song song.

Vào đầu năm 1971, hai mẫu nguyên mẫu của 2A36 đã được chế tạo, việc sản xuất hàng loạt bắt đầu từ năm 1976. Cũng trong năm đó, tình báo phương Tây đã định danh khẩu pháo kéo này là pháo 152 mm M1976 cho đến khi tên gọi chính xác của Nga được biết tới. Nó xuất hiện lần đầu trước công chúng trong một cuộc duyệt binh tổ chức tại Moscow vào tháng 5 năm 1985.

Thiết kế 
Theo Janes, vai trò chính của Giatsint-B là hỏa lực phản pháo, trong khi một nguồn tin từ Ukraine cho biết khẩu pháo này còn được thiết kế để chế áp và tiêu diệt quân địch cùng trang thiết bị đang tập trung hoặc đang di chuyển, cũng như phá hủy các cứ điểm kiên cố.

Nòng pháo 2A36 cỡ nòng 152 mm chiều dài gấp 49 lần cỡ nòng được trang bị một loa giảm giật nhiều khe nặng , trong khi hệ thống hãm lùi bao gồm một bộ đệm và một bộ đẩy lên. Khóa nòng là loại khối trượt ngang bán tự động, và một hệ thống hỗ trợ nạp đạn thủy - khí cũng được trang bị (sử dụng năng lượng từ lực giật) với một thanh nạp đạn truyền động bằng xích cho đầu đạn và vỏ liều phóng. 2A36 có thể được nạp đạn thủ công trong trường hợp bộ nạp thủy lực bị hỏng, nhưng sẽ làm giảm tốc độ bắn. Theo phía Nga, Giatsint-B có thể bắn 6 phát mỗi phút và một đại đội pháo có thể dội gần một tấn đạn lên mục tiêu trong vòng một phút.

Khẩu pháo được đặt trên bệ pháo càng xòe thông thường với một khiên chắn pháo để bảo vệ đội pháo thủ khỏi các mảnh đạn và mảnh pháo. Hệ thống treo đòn cân (walking beam) giúp 2A36 cải thiện khả năng cơ động trên địa hình xấu và có tổng cộng bốn bánh xe lốp cao su được trang bị phanh. Pháo thường được kéo bởi xe tải KrAZ-260 6×6, nhưng cũng có thể được kéo bởi các loại xe tải 6×6 KrAZ-255B, Ural 4320, hoặc các loại xe xích kéo pháo như AT-T, ATS-59, và . Xe KrAZ-260 có thể kéo pháo với tốc độ tối đa  trên đường nhựa, trong khi tốc độ tối đa giảm xuống còn  khi đi trên địa hình phức tạp. 

2A36 có thể bắn nhiều loại đạn nạp rời bao gồm đạn nổ mạnh phá mảnh (HE-FRAG) với tầm bắn tối đa , đạn xuyên giáp vạch đường (AP-T) để bắn thẳng vào xe tăng và các loại xe bọc thép khác, và các loại đạn tăng tầm phản lực (RAP) với tầm bắn tối đa . Các loại đạn khác mà 2A36 có thể bắn bao gồm đạn khói, đạn xuyên bê tông và đạn cháy. Theo Tình báo Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ, 2A36 cũng có thể bắn đạn hóa học, đạn hạt nhân, và đạn dẫn đường bằng laser Krasnopol. Trong các cuộc thử nghiệm, khẩu pháo đã hoạt động thành công dưới dải nhiệt độ từ .

Đạn dược sử dụng cho Giatsint-B thuộc loại thiết kế mới và không thể dùng chung với các hệ thống pháo 152 mm đời cũ hơn, bao gồm cả 2S3 Akatsiya. Mặc dù 2A36 Giatsint-B và 2S5 Giatsint-S có các thông số đạn đạo giống hệt nhau, nhưng chúng sử dụng các loại đạn khác nhau.

Các quốc gia vận hành

Hiện tại 
  − 26 khẩu
  − 49 khẩu
  − 24 khẩu, được định danh là 152 K-89. Không rõ số lượng pháo đã viện trợ cho Ukraine
  − 3 khẩu
  − 20 khẩu
  − 550 khẩu được sử dụng bởi Lục quân, cộng thêm 50 khẩu được sử dụng bởi Hải quân đánh bộ, không rõ số lượng được sử dụng bởi Lực lượng dù
  − 6 khẩu
  − 75 khẩu được sử dụng bởi Lục quân, cộng thêm một số lượng không xác định được sử dụng bởi Hải quân đánh bộ
  − 140 khẩu

Trước đây 
  − Bị Azerbaijan thu giữ sau cuộc tấn công của Azerbaijan tại Nagorno-Karabakh năm 2023
  − 50 khẩu
  Iraq − 180 khẩu
  − 180 khẩu
  − 6 khẩu
  – Chuyển giao cho các quốc gia kế thừa

Ghi chú

Tham khảo

Tài liệu

Lựu pháo Liên Xô
Pháo 152 mm