Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Sân bay Khujand

Sân bay Khudzhand là một sân bay ở Khudzhand, Tajikistan .  Sân bay này có một đường băng dài 3185 m rải nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Orenburg Airlines (Orenburg)
S7 Airlines (Moscow-Domodedovo, Novosibirsk, Chelyabinsk)
Samara Airlines (Samara)
Tajik Air (Dushanbe, Yekaterinburg, Kulyab, Moscow-Domodedovo, Novosibirsk, Samara, Kurgan-Tyube, Almaty)
Tatarstan Airlines (Kazan, Nizhnekamsk)
KrasAir (Krasnoyarsk)
Ural Airlines (Yekaterinburg)
UTair Aviation (Tyumen, Surgut)

Tham khảo

các điểm đến Khudzhand
 Polyot-Sirena  lich trình chuyến ba

Sân bay Tajikistan
Khujand
Tỉnh Sughd
Sân bay Dushanbe

Sân bay Dushanbe  là một sân bay ở Dushanbe, thủ đô của Tajikistan. Hiện sân bay đang được nâng cấp để nâng cấp nhà ga được xây lần đầu năm 1964.

Airlines and destinations 
 Ariana Afghan Airlines (Kabul)
 Avia Traffic Company (Bishkek)
 China Southern Airlines (Ürümqi)
 Domodedovo Airlines (Moscow-Domodedovo)
 East Air
 Kam Air (Kabul)
 KrasAir (Krasnoyarsk)
 Kyrgyzstan (Bishkek)
 Kyrgyzstan Airlines (Bishkek)
 Orenburg Airlines (Orenburg)
 Rossiya (Saint Petersburg)
 S7 Airlines (Chelyabinsk, Novosibirsk, Perm)
 Samara Airlines (Samara)
 Scat Air (Almaty)
 Somon Air (Almaty, Dubai, Istanbul-Atatürk, Moscow-Domodedovo, Ürümqi)
 Tajik Air (Almaty, Bishkek, Istanbul-Atatürk, Karachi, Moscow-Domodedovo, Novosibirsk, Samara, Tehran-Imam Khomeini, Yekaterinburg, Khodzhand, Kulyab, Kurgan Tyube, Khorog, Garm)
 Tatarstan Airlines (Kazan)
 Turkish Airlines (Istanbul-Atatürk)

Liên kết ngoài 
 Các điểm đến Dushanbe

Tham khảo 

Sân bay Tajikistan
Dushanbe
Sân bay xây dưới thời Liên Xô
Võ Thanh Bình

Võ Thanh Bình là một cựu chính khách Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cà Mau.

Ông sinh ra tại tỉnh Cà Mau. Trước khi là Bí thư Tỉnh ủy tỉnh này, ông từng là tỉnh đội trưởng tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau.

Năm 2001, ông Võ Thanh Bình được bầu vào tỉnh ủy Cà Mau, sau đó là Bí thư Tỉnh ủy đến đầu tháng 9 năm 2008.

Năm 2008, ông Võ Thanh Bình nộp 100 triệu đồng tiền chạy chức của một cán bộ dưới quyền. Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã cử một phái đoàn kiểm tra sự việc này. Tại Hội nghị Trung ương 7 năm 2008, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam xác nhận ông Bình "sai phạm nghiêm trọng trong công tác cán bộ và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ", ông bị kỷ luật với hình thức cảnh cáo.

Ngày 9 tháng 9 năm 2008, ông có đơn xin nghỉ hưu trước niên hạn và đã được chấp thuận, người được chỉ định thay ông là ông Nguyễn Tuấn Khanh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Phó Chủ nhiệm UB Kiểm tra TW trả lời vụ chạy chức

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau
Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau
Người Cà Mau
Sinh thế kỷ 20
Nhân vật còn sống
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X
Mamoudzou

Mamoudzou là thủ phủ của vùng hải ngoại Mayotte của Pháp, ở Ấn Độ Dương. Mamoudzou là thành phố lớn nhất ở Mayotte. Thành phố này nằm trên Grande-Terre (hay Mahoré), đảo chính của Mayotte. Thủ đô trước đây của Mayotte là Dzaoudzi nằm trên hòn đảo nhỏ Petite-Terre (hay Pamanzi), nhưng Mamoudzou đã được chọn làm thủ đô vào năm 1977. Hòn đảo này nằm trong eo biển Mozambique, giữa bắc Mozambique và nam Madagascar.

Thành phố (commune) này có 6 làng cùng khu trung tâm, cũng gọi là Mamoudzou. Các làng đó là: Kawéni, Mtsapéré, Passamainti, Vahibé, Tsoundzou I and Tsoundzou II.

Thành phố này được chia ra làm 3 tổng: Mamoudzou I, Mamoudzou II and Mamoudzou III.

Nhân khẩu 
Dưới đây là dân số Mamoudzou qua các năm:

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang web chính thức 

Tỉnh lỵ Pháp

Thủ đô châu Phi
Xã của Mayotte
Khu dân cư ở Mayotte
Williams, Oregon

Williams là một cộng đồng chưa hợp nhất trong Quận Josephine thuộc tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ.

Có ba bưu điện khác nhau trong khu vực được đặt tên gần giống nhau: Williams, Williamsburg và Williams Creek (trong Quận Jackson). Lạch Williams, chảy vào trong sông Applegate, được đặt tên của đại úy Robert Williams, người đã tham chiến chống người bản xứ Mỹ sông Rogue dọc theo con lạch trong Chiến tranh Sông Rogue. Bưu điện Williams được thiết lập vào năm 1881, khoảng 6 dặm trên Lạch Williams từ Provolt, 2 dặm từ ranh giới hai quận Jackson-Josephine. Cộng đồng này được Học khu Three Rivers phục vụ.

Xem thêm
Thung lũng Applegate
Thung lũng Rogue
Dãy núi Siskiyou

Tham khảo

Quận Josephine, Oregon
Nơi ấn định cho điều tra dân số của Oregon
Khu dân cư thành lập năm 1881
Cộng đồng chưa hợp nhất ở Quận Josephine
Cộng đồng chưa hợp nhất của Oregon
Kampala

Kampala là thủ đô của Uganda và là thành phố lớn nhất nước này với dân số  6.709.900 người (2019). Thành phố nằm ở quận Kampala với độ cao 1.190 m trên mực nước biển. Thành phố Kampala được chia thành năm khu vực: Central, Kawempe, Makindye, Nakawa và Rubaga.
Trước khi người Anh đến, Mutesa I của Kabaka đã chọn khu vực mà ngày nay là Kampala làm một trong những nơi săn bắn của mình. Khu vực này gồm nhiều đồi và đầm lầy.

Khí hậu 
Kampala có khí hậu xích đạo (phân loại khí hậu Köppen Af).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 
 

Khu dân cư ở Uganda

Thủ đô châu Phi
Thành phố thuộc Thung lũng tách giãn Lớn
Trung Uganda
Khu dân cư trên hồ Victoria
Lobamba

Lobamba là thủ đô hoàng gia và lập pháp của Eswatini, nơi đặt nghị viện, cũng như dinh thự của Ntombi, tức thái hậu Swaziland. Mswati III sống cách dinh thự thái hậu khoảng , ở cung Lozitha. Đức vua và thái hậu tham gia những buổi lễ Incwala (tháng 12-1) và Umhlanga (tháng 8-9) hàng năm tại Kraal hoàng gia.

Tổng quan
Thành phố tọa lạc ở mạn tây đất nước trong thung lũng Ezulwini (được mệnh danh "thung lũng Thiên đường"). Nó cách Mbabane, trong huyện Hhohho. Thành phố có khí hậu cận nhiệt với mùa hè nhiều mưa.

Vào năm 1997, dân số là 3.625 người. Dân số năm 2006 là 11.000 người. 84,3% dân cư là người Swazi và 9,9% là người Zulu. Phần còn lại là người Tsonga (2,5%), người Ấn Độ (1,6%) và số khác (1,7%). Ngôn ngữ thông dụng là tiếng Swazi và tiếng Anh.

Tham khảo

Khu dân cư ở Eswatini

Thủ đô châu Phi
Khu dân cư ở vùng Hhohho
Malabo

Malabo (tên cũ Santa Isabel; phiên âm tiếng Việt: Ma-la-bô) từng là thủ đô của Guinea Xích Đạo và là thủ phủ của tỉnh Bioko Norte, với dân số hơn 150.000 người. Thành phố tọa lạc ở bờ bắc của đảo Bioko. Nó từng được gọi là Etulá bởi người Bubi, những cư dân bản địa, và Fernando Pó bởi người châu Âu.

Người Anh đã lập thành phố vào năm 1827, khi họ thuê hòn đảo từ Tây Ban Nha trong thời kỳ thực dân. Họ đã đặt tên là Port Clarence. Thành phố này đã được sử dụng làm căn cứ hải quân để đàn áp lại việc mua bán nô lệ. Nhiều nô lệ được giải thoát đã định cư ở đây, trước khi Sierra Leone được lập làm một xứ thuộc địa cho các nô lệ được trả tự do. Trong khi nhiều người trong số họ sau này chuyển qua Sierra Leone, nhiều người vẫn ở lại và tạo thành một cộng đồng riêng biệt.

Khi hòn đảo này thuộc quyền quản lý hoàn toàn của Tây Ban Nha, Malabo đã được đổi tên thành Santa Isabel. Thành phố này đã được chọn thay thế Bata ở đất liền làm thủ đô của quốc gia này năm 1969, và đổi tên lại thành Malabo năm 1973 trong chiến dịch thay tên Âu bằng tên thuần Phi hơn của tổng thống Francisco Macías Nguema.

Khí hậu 
Malabo có khí hậu nhiệt đới gió mùa (phân loại khí hậu Köppen Am). Nhiệt độ tương đối ổn định trong suốt cả năm.

Thành phố kết nghĩa 

  Guadalajara, Mexico
  Celaya, Mexico
  Acayucan, Mexico
  Madrid, Tây Ban Nha

Tham khảo

Thư mục 

 Malabo, le nouvel Eldorado pétrolier de l'Afrique, Samuel Denantes Teulade, Éditions l'Harmattan. .
 Guinée Équatoriale Aujourd'hui, Jean-Claude Klotchkoff, Éditions Jaguar. .
 Atlas de Guinée Équatoriale, A. Lerebours Pigeonnière & Coll., Éditions Jaguar. .
 Brève Histoire de la Guinée Équatoriale, Max Liniger-Goumaz.
 La Ville de Malabo et les campagnes de l'île de Bioko (Guinée équatoriale), Vicente Obama Ondo Ada, Université Toulouse-Le Mirail, 1982, 278 p.

Bioko
Thủ đô châu Phi
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Phi
Khu dân cư ở Bioko Norte
Thành phố ven biển Guinea Xích Đạo
Thành phố cảng châu Phi
Hùng (họ)

Hùng là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam và Trung Quốc (chữ Hán: 熊, Bính âm: Xiong). Tại Trung Quốc họ này được coi là một trong các họ cổ nhất của người Trung Quốc vì theo truyền thuyết những người họ Hùng là hậu duệ trực tiếp của Hoàng Đế, vị vua thời cổ đại của Trung Quốc. Trong danh sách Bách gia tính họ Hùng đứng thứ 121, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 72 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Việt Nam họ Hùng

Người Trung Quốc họ Hùng 
 Các vua nước Sở thời Xuân Thu - Chiến Quốc như Sở Trang Vương (Hùng Lữ), Sở Hoài Vương (Hùng Hòe)
 Hùng Đinh Bật, đại tướng cuối đời nhà Minh
 Hùng Thập Lực, nhà triết học Trung Quốc nửa đầu thế kỷ XX
 Hùng Khánh Lai, nhà toán học Trung Quốc nửa đầu thế kỷ XX
 Hùng Nghê, vận động viên lặn Trung Quốc từng giành 3 huy chương vàng Olympic
 Hùng Nãi Cẩn, diễn viên Trung Quốc
 Hùng Ba, nhà ngoại giao, đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam đương nhiệm.

Người họ Hùng khác 
 Alex Yoong (chữ Hán: 熊龙, Hán Việt: Hùng Long), tay đua Công thức 1 người Malaysia

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ tên
Jamestown

Jamestown có thể chỉ đến:

Địa danh

Úc 
Jamestown, South Australia

Barbados 
Holetown tại Saint James đôi khi được gọi là Jamestown

Ireland 
Jamestown, Laois
Jamestown, County Leitrim

Saint Helena 
Jamestown, Saint Helena

Nam Phi 
Jamestown, tỉnh Eastern Cape
Jamestown, tỉnh Western Cape, Stellenbosch còn gọi là Webersvalley

Anh Quốc 
Jamestown, Rossshire, Scotland
Jamestown, West Dunbartonshire, Scotland
Jamestown, Fife, Scotland

Mỹ 
 Jamestown, California
 Jamestown, Colorado
 Jamestown, Indiana, tại Quận Boone
 Jamestown, Quận Elkhart, Indiana
 Jamestown, Kansas
 Jamestown, Kentucky
 Jamestown, Louisiana
 Jamestown, Missouri
 Jamestown, New York
 Jamestown, Bắc Carolina
 Jamestown, Bắc Dakota
 Jamestown, Ohio
 Jamestown, Oklahoma
 Jamestown, Pennsylvania
 Jamestown, Rhode Island
 Jamestown, Nam Carolina
 Jamestown, Tennessee
 Jamestown, Virginia
 Jamestown, Tây Virginia
 Jamestown, Wisconsin
 James Town, Wyoming
 Xã Jamestown, Quận Steuben, Indiana
 Xã Đặc quyền Jamestown, Michigan
 Xã Jamestown, Minnesota

Khác 
 Tiểu thuyết Jamestown năm 2007 của Matthew Sharpe

Trang định hướng địa danh
Diêm (họ)

Diêm là một họ của người Trung Quốc (chữ Hán: 阎, Bính âm: Yan). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 247, về mức độ phổ biến họ Diêm xếp thứ 75 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Trung Quốc họ Diêm nổi tiếng 
 Diêm Cơ, hoàng hậu của Hán An Đế thời Đông Hán
 Diêm Hiển, anh trai của Diêm Cơ, người đứng đầu phe ngoại thích trong triều đình Đông Hán
 Diêm Lập Bản, danh họa thời nhà Đường
 Diêm Tích Sơn, Tỉnh Trưởng ở Sơn Tây thời Trung Hoa Dân Quốc đầu thế kỉ 20
 Diêm Hoài Lễ, diễn viên người Trung Quốc, đóng phim Tây du ký
 Diêm Văn Thanh, danh thủ cờ tướng Trung Quốc
 Diêm An người Thượng Hải, thành viên thuộc nhóm nhạc Pentagon thành lập bởi công ty giải trí Hàn Quốc Cube Entertainment.

Tham khảo

Họ người Trung Quốc
Họ tên
Sân bay quốc tế Zvartnots

Sân bay quốc tế Zvartnots ()  là một sân bay ở gần Zvartnots, cách Yerevan, thủ đô của Armenia 10 km về phía tây. Sân bay này được xây năm 1961. Các kiến trúc sư gồm M. Khachikyan, A. Tarkhanyan, J. Sheqhlyan, L. Cherkezyan, H. Tigranyan, A. Meschyan, và nhà xây dựng M. Baghdasaryan. Sân bay này được nâng cấp thập niên 1980.

Sau khi Armenia độc lập khỏi Liên Xô, lượng hàng hóa tăng lên đáng kể tại sân bay này, một nhà ga hàng hóa đã được xây năm 1998 với năng lực 100.000 tấn mỗi năm.

Năm 2006, Sân bay Zvartnots phục vụ 1.125.698 lượt khách, tăng 1,3% so với năm 2005.

Năm 2007, con số này là 1.387.002, tăng 23,2% so với năm trước.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm 

 Aeroflot (Moscow-Sheremetyevo)
 Aeroflot-Don (Rostov-on-Don)
 Aeromist-Kharkiv (Kharkiv)
 Air Arabia (Sharjah)
 Air Armenia (Astrakhan, Saratov, Tbilisi, Zaporizhia)
 airBaltic (Riga)
 Air France (Paris-Charles de Gaulle)
 ARP 410 Airlines (Kharkiv)
 Astrakhan Airlines (Astrakhan)
 Atlantis European Airways (Prague, Vienna)
 Austrian Airlines (Vienna)
 BAL Bashkirian Airlines (Ufa)
 Belavia (Minsk)
 bmi (London-Heathrow)
 Caspian Airlines (Tehran-Imam Khomeini)
 Constanta Airline (Zaporizhia)
 Czech Airlines (Prague)
 DonbassAero (Donetsk, Kyiv-Boryspil)
 Dniproavia (Dnipro)
 Karat (Adler/Sochi)
 Kavminvodyavia (Mineralnye Vody)
 KrasAir (Krasnoyarsk)
 Kuban Airlines (Krasnodar)
 LOT Polish Airlines (Warsaw)
 Lufthansa (Munich)
 Lufthansa Regional operated by Lufthansa CityLine (Munich)

 Moskovia Airlines (Voronezh)
 Orenburg Airlines (Orenburg)
 Perm Airlines (Kaliningrad, Perm, Kazan)
 Polet Airlines (Voronezh)
 Rossiya (St. Petersburg)
 S7 Airlines (Chelyabinsk, Moscow-Domodedovo, Novosibirsk, Perm)
 Samara Airlines (Samara)
 Saravia (Saratov)
 Scat Air (Aktau)
 Syrian Arab Airlines (Aleppo)
 Tatarstan Airlines (Kazan, Nizhny Novgorod)
 Tbilaviamsheni (Tbilisi, Batumi (charter))
 Ural Airlines (Yekaterinburg)
 UTair (Adler/Sochi)
 Volga-Aviaexpress (Volgograd)
 Yamal Airlines (Tyumen)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Sân bay quốc tế Zvartnots (trang web chính thức, cần Adobe Flash)
 General Department of Civil Aviation of Armenia - Airport Information 
 Armenia Aeronautical Information Publication - UDYZ Aerodrome Information  
 Online arrival/departure table  (provides a workaround access to airport web content without Adobe Flash)
 

Sân bay Armenia
Sân bay xây dưới thời Liên Xô
Khởi đầu năm 1961 ở Armenia
Bloemfontein

Bloemfontein là thành phố ở Nam Phi, thủ đô tư pháp của quốc gia này, đồng thời là thủ phủ của tỉnh Free State. Tên gọi thành phố này có nghĩa là "đài phun nước", là nơi có cảnh thiên nhiên đẹp. Đây là một trung tâm giao thông với nhiều tuyến đường sắt, có sân bay kết nối nhiều thành phố khác ở châu Phi và Nam Phi. Xung quanh Bloemfontein là các vùng nông trang, khai khoáng. Công nghiệp chính của thành phố Bloemfontein gồm: ngành xe lửa, luyện kim, chế biến thực phẩm, đồ gỗ, thủy tinh. Tòa đại hình tối cao Nam Phi nằm ở đây. Thành phố này có Đại học Orange Free State thành lập năm 1855 và nhiều trường đại học khác. Bloemfontein được lập năm 1846 và là thủ đô của nước cộng hòa Afrikaner republic có tên là Orange Free State. Năm 1909, đây là nơi đàm phán cuối cùng giữa người Anh và người Africaner dẫn đến việc thành lập Liên hiệp Nam Phi vào năm sau.

Khí hậu

Tham khảo

Tỉnh lỵ Nam Phi
Thủ đô châu Phi
Thành phố của Nam Phi
Khu dân cư thành lập năm 1846
Lomé

Lomé là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Togo. Thành phố này nằm bên bờ Đại Tây Dương. Đây là thành phố cảng chính của Togo, là trung tâm hành chính, giao thông và kinh tế của quốc gia này. Phần lớn giao dịch thương mại quốc tế của Togo đều được thực hiện tại thành phố này. Các sản phẩm xuất khẩu chính gồm: bông vải, cà phê, cacao. Phần lớn xuất khẩu phosphat của Togo được thực hiện ở cảng Kpémé gần bên. Có những tuyến đường ray kết nối thành phố này với Kpalimé, Atakpamé, Sokodé và dọc theo bờ biển Aného. Lomé có Đại học Lomé (thành lập năm 1965), Trường hành chính quốc gia (thành lập năm 1958). Lomé đã phát triển từ sau năm 1897 khi nó trở thành thủ đô của Togoland thuộc Đức, sau đó chuyển sang thuộc kiểm soát Anh-Pháp (1914-1922) và thuộc Pháp (1922-1960), và trở thành thủ đô của Togo độc lập năm 1960.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa 
Lomé kết nghĩa với:

  Duisburg, Đức (2010)
  Thâm Quyến, Trung Quốc (1997)
  Đài Bắc, Đài Loan (1966)

Tham khảo

Thư mục 

 
 
  (about Cape Town, Johannesburg, Libreville, Lomé)

Liên kết ngoài 

 
 

Thành phố cảng châu Phi

Thủ đô châu Phi
Khởi đầu thế kỷ 18 ở châu Phi
Khu dân cư thành lập thế kỷ 18
Khu dân cư vùng Maritime, Togo
Porto-Novo

Porto-Novo là thành phố ở phía nam Bénin, thủ đô của quốc gia này, thủ phủ của tỉnh Ouémé, nằm bên phá Porto-Novo (một nhánh của vịnh Guinea). Đây là một trong những thành phố lớn nhất quốc gia này. Thành phố có hải cảng lớn, là trung tâm thương mại và hành chính của khu vực nông nghiệp xung quanh. Cộng đồng này có lẽ đã được thành lập vào cuối thế kỷ 16 làm thủ đô một quốc gia châu Phi. Vào thế kỷ 17, người Bồ Đào Nha đã xây một tiền đồn thương mại ở đây, khu vực này sau đó đã trở thành trung tâm tiếp nhận những người nô lệ châu Phi được đi châu Mỹ được gửi trả lại. Cuối thế kỷ 19, khu vực này thuộc quyền kiểm soát của Pháp và trở thành thủ đô của xứ Dahomey thuộc Pháp năm 1900. Năm 1960, quốc gia này độc lập, Porto-Novo trở thành thủ đô của Benin.

Tham khảo

Xã của Bénin

Tây Phi thuộc Pháp
Thủ đô châu Phi
Niamey

Niamey () là thủ đô và thành phố lớn nhất của Niger. Niamey nằm dọc theo sông Niger, chủ yếu bên bờ đông. Đây là trung tâm hành chính, văn hóa và kinh tế của đất nước. Dân số Niamey được ghi nhận là 978.029 (2012), tuy vậy, khu vực hành chính thủ đô Niamey, diện tích 670 km2, có tới 1.026.848 dân (2012). Tính đến năm 2017, khảo sát dân số cho thấy vùng thủ đô có tăng trưởng dân số chậm hơn phần còn lại của đất nước.

Nền kinh tế sản xuất tại đây làm ra gạch, đồ gốm, xi măng và vải dệt.

Địa lý 
Vùng Niamey nằm ở rìa tây nam của bồn địa Iullemmeden. Có diện tích hơn 250 km, khu vực đô thị nằm trên đỉnh hai cao nguyên được chia đôi bởi sông Niger. Thành phố được thành lập trên bờ đông của sông này.

Khu vực bờ phía tây có các khu dân cư Gaweye, Saguia, Lamorde, Saga và Karadje, cũng như Đại học Abdou Moumouni. Bờ đối diện chủ yếu bao gồm các tòa nhà hành chính và thương mại.

Khí hậu 
Niamey có khí hậu bán khô hạn (Phân loại khí hậu Köppen BSh). Mưa chủ yếu rơi từ cuối tháng Sáu đến giữa tháng Chín.

Giao thông 

Niamey có Sân bay quốc tế Diori Hamani, gần tuyến đường cao tốc RN1. Ga đường sắt Niamey chính thức khánh thành vào tháng 4 năm 2014. Thuyền cũng được sử dụng trong thành phố để di chuyển trên sông Niger.

Giáo dục 
Các cơ sở giáo dục bao gồm Trường Hành chính Quốc gia và Đại học Abdou Moumouni. Thành phố cũng có nhiều viện nghiên cứu như Trung tâm kỹ thuật số Niamey, Viện Nghiên cứu Phát triển và Viện thủy văn.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 
 Niger Assemblee Nationale  official website
 Mission of Niger to the United Nations official website
 BBC News Country Profile – Niger
 CIA World Factbook – Niger
 
 US State Department – Niger includes Background Notes, Country Commercial Guides and major reports

Thủ đô châu Phi
Khu dân cư ở Niger
Cộng đồng trên sông Niger
Vùng thủ đô
Vùng của Niger
Gaborone

Gaborone (phát âm tiếng Tswana ; tiếng Anh  ) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Botswana với dân số 231.626 người (thống kê 2011), tức chừng 10% dân số toàn Botswana. Vùng đô thị Gaborone là nơi định cư của 421.907 người (2011).

Gaborone tọa lạc giữa đồi Kgale và dãy đồi Oodi, cạnh sông Notwane ở góc đông nam Botswana, cách biên giới với Nam Phi khoảng . Thành phố có Sân bay quốc tế Sir Seretse Khama. Bản thân thành phố là một quận hành chính, được bao quanh bởi quận Đông Nam. Dân cư tại đây thường gọi thành phố là Gabs.

Nhiều ngôn ngữ được nói tại đây, Setswana (tiếng Tswana) là ngôn ngữ chính. Tiếng Anh, iKalanga, và Kgalagadi cũng hiện diện.

Thành phố là thủ đô chính trị cũng như kinh tế của Botswana; là nơi đặt trụ sở của nhiều công ti, cũng như Sàn giao dịch chứng khoán Botswana và Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC) - một tổ chứng Cộng đồng kinh tế khu vực thành lập năm 1992, mục đích là cộng tác trong khu vực và giảm thiểu đói nghèo tại vùng Nam Phi.

Khí hậu 
Gaborone có khí hậu bán khô hạn (phân loại khí hậu Köppen BSh). Phần lớn lượng mưa rơi vào mùa hè, giữa tháng 10 và tháng 4. Nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận tại thành phố là  còn thấp nhất là .

Tham khảo

Thư mục 

 
 
  (+ 3rd ed. fulltext via Internet Archive)

Liên kết ngoài 

 Gaborone City Council Website
 Gaborone Satellite view at WikiMapia 
 Gaborone Encyclopædia Britannica entry
 Map of Gaborone

Thành phố của Botswana
Gaborone
Thủ đô châu Phi
Khởi đầu năm 1964 ở châu Phi
Dodoma

Dodoma (có nghĩa: "Nó đã chìm" trong tiếng Gogo), tên chính thức là quận đô thị Dodoma, dân số theo điều tra năm 2002 là 324.347 người, là thủ đô của Tanzania, là thành phố lớn thứ ba quốc gia này, cũng là thủ phủ của vùng Dodoma. In 1973, người ta đã dời đô đến Dodoma. Quốc hội Tanzania đã được dời đến đây tháng 2 năm 1996, nhưng nhiều cơ quan chính quyền vẫn ở thủ đô cũ Dar es Salaam. Dodoma là nơi sinh sống chủ yếu của 3 bộ lạc, trong đó bộ lạc chiếm đa số là Gogo hay Wagogo; Warangi; và cộng đồng thiểu số người Sandawe.
Thành phố này có tọa độ 6°10′23″S 35°44′31″ECoordinates: 6°10′23″S 35°44′31″E, ở trung tâm của quốc gia này, cách Dar es Salaam 486 km về phía tây, cách Arusha 441 km về phía nam. Thành phố này có 2669  km², trong đó có 625  km² đã được đô thị hóa
Nam giới là 157.469 người (48,5%) và nữ giới là 166.878 người (51,5%), tổng cộng có 74.914 hộ, bình quân mỗi hộ 4,3 người. 19,2% dân số là Công giáo Rôma.

Khí hậu 
Dodoma có khí hậu bán khô hạn nóng (phân loại khí hậu Köppen BSh).

Thành phố kết nghĩa 
Dodoma kết nghĩa với:

  Jaipur, Ấn Độ
  Bangui, Cộng hòa Trung Phi
  Watsa, Cộng hòa Dân chủ Congo
  Linz, Áo

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 

Thủ đô châu Phi
Khu dân cư ở vùng Dodoma
Thủ phủ vùng Tanzania
Khu dân cư thành lập năm 1907
Khoan (thăm dò)

Khoan thăm dò là việc tạo ra các hố khoan hình trụ, hầm ngầm trong lòng đất hay các địa tầng khác để tìm hiểu địa chất, khai thác khoáng sản.

Khoan thăm dò được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như thăm dò địa chất, nông nghiệp, thủy văn, công trình xây dựng, dầu mỏ, khí thiên nhiên v.v...

Khái lược 

Không chỉ là khoan thăm dò với mục đích điều tra địa chất, khu vực có dầu, nguồn nước khoáng, ngày nay còn có khả năng tiến hành khoan băng ở Nam cực hay đáy biển sâu (Kế hoạch khoan biển sâu (ODP)) bằng tàu khoan.

Nguồn gốc 

Tên này được bắt nguồn từ việc đào một lỗ vào lòng đất giống như dùi bằng thiết bị máy khoan có dạng ống thon dài. Người ta gọi chung là khoan thăm dò, hay khoan thử nghiệm.

Lấy mẫu 

Trong khoan thăm dò thông thường người ta sử dụng rất nhiều ống đưa vào trong máy khoan xuyên qua các lớp đất đá từ mặt đất đến điểm cần thăm dò. Mẫu lấy được gọi là mẫu lõi khoan. Các điểm được lấy mẫu đất đá tạo ra bản vẽ mặt cắt địa tầng, gọi là cột địa tầng.

Máy khoan 

Có rất nhiều loại máy khác nhau, từ dạng máy quay tay ruột gà cho đến các loại máy tự hành cỡ lớn có trang bị bánh xích, nhưng nguyên lý chủ yếu là dựa vào áp lực, va đập và lực quay.

Máy khoan xoay 

Chủ yếu được dùng khi tiến hành lấy mẫu với mục đích thăm dò địa chất.

Tiến hành khoan bằng cho xoay choòng khoan vừa phun nước.

Máy khoan đập 
Máy khoan đập thường dùng khi độ khoan nông, tính chất đá mềm như cát kết hay bột kết.Do khoan đập choòng gắn mũi khoan ở đầu, nên không thể lấy mẫu được. Chủ yếu dùng cho mục đích khoan nhồi vữa. Máy có độ ồn lớn nên thường được thi công xa khu dân cư, nhà ở.

Máy khoan xoay đập 

Là máy được cải tiến bằng việc thêm lực xoay vào choòng của máy khoan đập, việc khoan trở nên dễ dàng.

Sử dụng trong các trường hợp đá rắn hay khoan sâu.

Các loại khoan thăm dò 

Khoan tháo nước
Khoan tháo khí
Khoan tiến trước
Khoan thăm dò địa chất

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Công nghệ năng lượng
Công nghệ khoan
Kam Air

Kam Air (mã IATA = RQ, mã ICAO = KMF) là hãng hàng không của Afghanistan, trụ sở tại Kabul. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Kabul. Hiện nay Kam Air có các tuyến bay quốc nội và quốc tế tới một số nước châu Á và vùng Trung Đông.

Lịch sử

Kam Air được "Zamarai M. Kamgar" thành lập ngày 31.8.2003, là hãng hàng không tư đầu tiên ở Afghanistan. Hãng bắt đầu hoạt động từ ngày 8.11.2003 với chuyến bay đầu tiên giữa Kabul - Herat - Mazari Sharif bằng một máy bay Boeing 727 do tướng Abdul Rashid Dostum cung cấp để trả công cho việc cung cấp nhiên liệu và thực phẩm cho đội quân của viên tướng này.

Các nơi đến
(Tháng 10/2007)

 Afghanistan
 Herat
 Kabul
 Kandahar
 Mazari Sharif
 Kazakhstan
 Almaty
 Tajikistan
 Dushanbe
 Ấn Độ
 Delhi
 Thổ Nhĩ Kỳ
 Ankara
 Istanbul
 Iran
 Mashhad
 Kuwait
 Kuwait City
 Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất
 Abu Dhabi
 Dubai
 Sharjah

Đội máy bay
(Tháng 4 năm 2008)

 1 Boeing 727-200
 2 Boeing 737-200 (1 do hãng Eastok Avia điều hành)
 2 Boeing 737-800 (do hãng Pegasus Airlines điều hành)
 1 Boeing 767-200
 1 Yakovlev Yak-40

Hiện nay hãng tỏ ý muốn mua thêm (nhưng chưa đặt hàng) các máy bay sau:

 5 Boeing 777-300
 5 Boeing 787

Đội máy bay ngưng hoạt động

 1 Antonov An-24
 1 Boeing 767-200

Tai nạn

 Tháng 4/2004 một máy bay Antonov An-24 của hãng bị trượt khỏi đường băng khi đáp xuống Sân bay quốc tế Kabul khiến cho một số hành khách bị thương nhẹ, nhưng máy bay không bị hư hỏng gì.
 Ngày 3.2.2005 một máy bay Boeing 737 của hãng bay từ Herat, khi tới gần Kabul thì không được đáp xuống vì thời tiết quá xấu. Máy bay bị buộc phải quay lại, nhưng đã biến khỏi màn hình radar theo dõi, khiến cho quân đội phải tổ chức đi tìm. Tới ngày 5.2.2005 thì tìm thấy xác máy bay ở vùng núi phía đông Kabul. Tất cả 96 hành khách và 8 nhân viên phi hành đều tử nạn. (Xem chi tiết ở Kam Air Flight 904)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kam Air 
 Đội máy bay của Kam Air 

Hãng hàng không Afghanistan
Khởi đầu năm 2003 ở Afghanistan
Safi Airways

Safi Airways (mã IATA = 4Q, mã ICAO = SFW) là hãng hàng không của Afghanistan, trụ sở đặt tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Kabul và có các tuyến bay quốc nội cũng như quốc tế từ Kabul tới một số nước châu Âu và Trung Đông.

Các nơi đến 

Các nơi đến của Safi Airways theo kế hoạch:
 Afghanistan
 Kabul
 Herat
 Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất
 Dubai
 Sharjah
 Ả Rập Xê Út
 Jeddah
 Kuwait

Các nơi đến trong tương lai gần 

 Anh quốc
 Luân Đôn
 Đức
 Frankfurt

Đội máy bay 

 1 Boeing 767-200ER
 2 Boeing 737-300

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Website chính thức 
 Đội máy bay của Safi Airways

Hãng hàng không Afghanistan
Rio de Janeiro (bang)

Rio de Janeiro là một bang ở phía đông Brasil, giáp Đại Tây Dương về phía đông, phía nam giáp bang São Paulo còn phía tây còn bắc là các bang Minas Gerais và Espírito Santo. Rio de Janeiro có địa hình phong phú với các vùng đồng bằng thấp ven biển và các vùng núi non lởm chởm. Các dãy núi Serra da Mantiqueira và Serra do Mar tạo thành ranh giới của bang ở phía tây và phía nam. Đỉnh cao nhất của bang này là Agulhas Negras với độ cao 2787 m, gần biên giới với Minas Gerais. Sông quan trọng nhất là Paraíba do Sul cung cấp đường thủy vào nội địa trong thế kỷ 19.
Phần lớn hoạt động kinh tế của bang này nằm ở các đô thị, đặc biệt là thành phố Rio de Janeiro, thủ phủ bang. Các ngành kinh tế quan trọng của bang này có: khu tổ hợp sắt thép tại Volta Redonda; các ngành dệt, điện tử, chế biến thực phẩm ở Rio de Janeiro; lọc hóa dầu, đóng tàu ở Baixada Fluminense. Dù có diện tích khá nhỏ so với các bang khác, mật độ dân số cao, bang Rio de Janeiro cũng là một bang sản xuất nông nghiệp quan trọng. Các nông sản chính có: mía đường, chuối, lúa gạo, cam. Cà phê được trồng ở thung lũng Paraíba do Sul. Ngành du lịch cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là ở thành phố Rio de Janeiro, một thành phố có các bãi tắm Copacabana và Ipanema và Pão de Açúcar, núi Corcovado. Lễ hội là hoạt động thường xuyên ở bang này, thu hút du khách. Rio de Janeiro là cảng xếp thứ 2 ở Brasil sau Santos. Bang này có sân bay quốc tế ở thủ phủ bang. Có nhiều tuyến đường sắt, đường bộ kết nối bang Rio de Janeiro với các bang và thành phố khác của Brasil.
Các thành phố lớn ở đây có: Campo Grande, Campos, Duque de Caxias, Niterói, Nova Iguaçu, và Petrópolis. Bang này có nhiều trường đại học lớn liên bang, phần lớn nằm ở thành phố Rio de Janeiro. 
Nhà hàng hải Italia Amerigo Vespucci đã đến khu vực ngày nay là bang Rio de Janeiro vào năm 1503, một phần của các chuyến thám hiểm của Bồ Đào Nha và nhầm vịnh Guanabara là một cửa sông nên ông đã đặt tên nó là Rio de Janeiro (tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là "Sông tháng 1") một tháng sau khi đến nơi này. Một khu định cư sau này thành thành phố Rio de Janeiro đã được thành lập ở vịnh này vào năm 1555. Bang này được lập sau khi Brasil độc lập năm 1889, bang này lấy tên theo tên thành phố. Rio de Janeiro đã làm thủ đô của Brasil cho đến thập niên 1950, khi thủ đô được dời vào bên trong nội địa ở Brasília.

Tham khảo

Bang của Brasil

*
Khởi đầu năm 1975
Airfast Indonesia

Airfast Indonesia (mã ICAO = AFE) là hãng hàng không của Indonesia, trụ sở ở Jakarta. Hãng chỉ chở khách thuê bao cũng như hàng hóa, đặc biệt theo hợp đồng với các công ty xây dựng, khai thác mỏ, khai thác dầu khí trong đất liền cũng như ngoài khơi của Indonesia và các nước trong khu vực. Hãng có căn cứ tại Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta.

Lịch sử

Airfast Indonesia được thành lập và bắt đầu hoạt động từ năm 1971 như một hãng hàng không liên doanh Úc - Indonesia, nhằm cung cấp các dịch vụ máy bay và trực thăng cho ngành công nghiệp khai thác dầu khí ở Indonesia. Từ năm 1982 Airfast Indonesia trở thành hãng hoàn toàn do người Indonesia làm chủ. Hiện nay hãng do "Frank Reuneker" sở hữu 53% vốn và các nhà đầu tư khác nắm 47%.

Đội máy bay
(tháng 3/2007)

 1 BAe 146-100
 1 Beechcraft 1900
 1 Boeing 737-200
 2 McDonnell Douglas MD-80
 3 De Havilland DHC-6 Twin Otter
 1 Indonesian Aerospace 212-200
 1 Embraer ERJ 145

Đội máy bay ngưng hoạt động
(Tháng 8/2006)
 1 Avro 748|BAe 748

(Tháng 1/2005):
 4 Bell 412
 1 Bell 212
 2 Bell 204/205
 2 Helicopter MD-902

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức 

Hãng hàng không Indonesia
Harun Al-Rashid

Hārun Al-Rashīd; cũng được gọi là Harun Ar-Rashid, Haroun Al-Rashid hay Haroon Al Rasheed, Harun Người Chánh Trực; 17 tháng 3, 763 – 24 tháng 3, 809) sinh ra ở Rayy gần Tehran, Ba Tư là vị khalip thứ năm của nhà Abbas của Baghdad, tại vị từ năm 786 đến 809. Ông được xem là vị vua kiệt xuất của nhà Abbas, là người đã đưa nền chính trị và văn hóa của đế quốc Ả Rập lên tới tột đỉnh vinh quang. Dưới triều đại ông, Baghdad là trung tâm nghệ thuật của thế giới Hồi giáo.

Thân thế 
Harun Al-Rashid chào đời ở tỉnh Tehran của Iran. Ông là con trai của al-Mahdi (775 – 785) - khalip thứ ba của nhà Abbas và al-Khayzuran - từng là nô lệ ở Yemen.

Trị vì 
Harun Al-Rashid lên kế vị năm 786 sau khi vua anh al-Hadi (785 – 786) qua đời.

Triều đại của Rashid cho thấy sự phồn vinh của khoa học & công nghệ, văn hóa và tôn giáo. Nền mỹ thuật và âm nhạc cũng phát triển thịnh vượng trong thời kì này. Rashid cho thành lập thư viện Bayt al-Hikma ("ngôi nhà của sự khôn ngoan").

Ngoại giao 

Harun al-Rashid đã mở rộng cương thổ của đế quốc Abbasid. Trong các năm 805-806 quân của ông gây chiến với đế quốc Đông La Mã, và đánh thắng hoàng đế Nikephoros I Logothetes trong trận Krasos tại Phrygia năm 805).

Rashid giao hảo với vương quốc Frank và nhà Đường ở Trung Hoa. Cụ thể là ông đã tặng cho vua Frank là Charlemagne hai con voi trắng (802), và trao đổi các sứ giả với hoàng đế nhà Đường của Trung Hoa.

Năm 807, Rashid cho quân thảo phạt đảo Síp. Hai năm sau (809), quân của ông 5 lần đánh Abdulrrahman Ad-Dakhil ở Cyrus và thắng trận đầu ở miền bắc đảo này.

Qua đời 
Ngày 24 tháng 3 năm 809, ông đột ngột mất ngay sau khi tiến đến làng Sanabad thuộc Tus trong khi đang thân chinh đàn áp cuộc khởi nghĩa của Rafi ibn al-Layth, một quý tộc Ả Rập gốc Khurasan. Ông được chôn cất tại Dar al-Imarah, cung điện mùa hè của thống đốc Khurasan là Humayd ibn Qahtaba.

Sau khi Rashid mất, con thứ của ông là Al-Amin lên thay.

Truyện cổ tích 
Harun Al-Rashid là một nhân vật trong bộ truyện nổi tiếng Nghìn lẻ một đêm ở thành Bagdad. Trong truyện này, ông thường hay giả dạng thường dân đi xem xét dân tình.

Truyện tranh 
Trong truyện và phim Nobita ở xứ sở nghìn lẻ một đêm, ông là người đã giúp đỡ rất nhiều cho Doraemon & các bạn.

Chú thích

Tham khảo 

 Bùi Đức Tịnh (biên dịch) Lịch sử thế giới, trang 105, Nhà xuất bản Văn hóa
 John H. Haaren, Famous Men of the Middle Ages

Đọc thêm 

al-Masudi, The Meadows of Gold, The Abbasids, transl. Paul Lunde and Caroline Stone, Kegan paul, London and New York, 1989
al-Tabari "The History of al-Tabari" volume XXX "The 'Abbasid Caliphate in Equilibrium" transl. C.E. Bosworth, SUNY, Albany, 1989.

St John Philby. Harun al Rashid (London: P. Davies) 1933.
Einhard and Notker the Stammerer, "Two Lives of Charlemagne," transl. Lewis Thorpe, Penguin, Harmondsworth, 1977 (1969)
 John H. Haaren, Famous Men of the Middle Ages 
 William Muir, K.C.S.I., The Caliphate, its rise, decline, and fall 
Theophanes, "The Chronicle of Theophanes," transl. Harry Turtledove, University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 1982

Liên kết ngoài 

 

Nhà Abbas
Nghìn lẻ một đêm
Người Ả Rập
Sinh thập niên 760
Tín hữu Hồi giáo Ả Rập
Người cai trị
Sân bay quốc tế Lungi

Sân bay quốc tế Freetown-Lungi  là một sân bay quốc tế ở thị xã Lungi, Sierra Leone. Đây là sân bay hàng đầu của Sierra Leone. Sông Sierra Leone tách sân bay này khỏi Freetown, thủ đô của Sierra Leone. Ban đầu, đây là một sân bay của Không lực Anh quốc.

Hành khách có thể đi phà hay trực thăng qua sông để đến Freetown.

Dường bay các hãng hàng không khai thác

Tai nạn và sự cố 

Ngày 3 tháng 6 năm 2007, một chiếc máy bay trực thăng từ Freetown đã nổ và rơi khi hạ cánh tại sân bay này làm 22 người thiệt mạng. Đây là chiếc Mi-8 do Nga sản xuất thuộc Paramount Airlines, cấp dịch vụ vận chuyển giữa sân bay này và thành phố Freetown.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 http://www.world66.com/africa/sierraleone/getting_there 
 http://www.sierraleonetravel.com/eagle_air.htm 
 Sân bay quốc tế Lungi  (trang web chính thức)
 
 A-Z World Airports

Freetown
Sân bay Sierra Leone
Sân bay quốc tế Aden Adde

Sân bay quốc tế Aden-Adde , (tên trước đây Sân bay quốc tế Mogadishu), là sân bay quốc tế tại Mogadishu, thủ đô của Somalia. Sân bay này được đặt theo tên Aden Abdullah Osman Daar, tổng thống đầu tiên của Somalia. Nội chiến Somali và cuộc xâm lược của Ethiopia đã gây gián đoạn hoạt động của sân bay này.

Lịch sử 
Sân bay Mogadishu đã là nơi vụ không tặc Landshut kết thúc ngàu 18 tháng 10 năm 1977.

Sau khi mở cửa lại, African Express Airways là hang quốc tế đầu tiên hạ cánh tại sân bay này vào ngày 3 tháng 8 năm 2006. Chuyến bay này đến từ Nairobi.

Ngày 8 tháng 6 năm 2007 chính phủ liên bang quá độ đã thông báo sẽ đổi tên sân bay này theo tên vị tổng thống đầu tiên của Somalia, Aden Abdullah Osman Daar, who died in Nairobi on June 8, 2007.

Các hãng hàng không và các điểm đến

 Daallo Airlines (Djibouti-Ambouli, Hargeisa, Nairobi)
 Jubba Airways

Các hãng trước đây
 Pakistan International Airlines (Karachi,Dubai,Nairobi) - ngừng từ năm 1996

Tham khảo 

Sân bay Somalia
Mogadishu
Somalia
Xử lý tiếng nói

Xử lý tiếng nói là sự nghiên cứu tiếng nói của con người dưới dạng tín hiệu, và các phương pháp xử lý những tín hiệu này.
Tín hiệu tiếng nói thường được thể hiện dưới dạng số, tức là được "số hóa", và do đó xử lý tiếng nói có thể được coi là giao của xử lý tín hiệu số và xử lý ngôn ngữ tự nhiên.
Xử lý tiếng nói có thể được chia thành các mục sau:

Nhận dạng tiếng nói: phân tích và xử lý về mặt nội dung ngôn ngữ của tín hiệu tiếng nói. Mục đích là để chuyển nội dung nói thành tín hiệu đầu vào của máy tính, giúp cho máy tính có thể xử lý và tương tác được với người nói.
Nhận dạng người nói: mục đích là để nhận ra người nói là ai và/hoặc là xác minh liệu người đang nói có đúng là người mà máy tính đã được biết trước hay không (tính xác thật của giọng nói).
Tăng chất lượng tiếng nói: nhằm tăng sự cảm nhận của người nghe về chất lượng tiếng nói. Nó bao gồm: giảm nhiễu ồn của tín hiệu tiếng nói, giảm/khử tiếng vọng (trong kỹ thuật điện thoại), v.v...
Mã hóa tiếng nói: là một dạng của nén dữ liệu, có vai trò quan trọng trong lĩnh vực viễn thông. Ví dụ như trong thể thức truyền tiếng nói qua internet (voIP), việc nén dữ liệu tiếng nói là điều bắt buộc để giảm băng thông đường truyền.
Tổng hợp tiếng nói: là tạo ra tiếng nói một cách nhân tạo nhờ máy tính. 
Phân tích giọng nói:được ứng dụng chủ yếu trong y học, nhằm phát hiện ra khuyết tật hay vấn đề của dây thanh âm, thanh quản, v.v...
Định vị nguồn âm thanh: xử lý tín hiệu tiếng nói để xác định vị trí của nguồn phát ra âm thanh (có thể là loa, người nói, v.v...). Nó được ứng dụng trong hội nghị hình thoại (videoconference) là hội nghị mà người tham gia ở các nơi khác nhau, hình ảnh và âm thanh ở hai hay nhiều đầu cầu của hội nghị được truyền tải cho nhau qua hệ thống điện thoại số, internet hoặc sóng vệ tinh. Khi vị trí người nói trong hội nghị được xác định, máy ghi hình được lập trình sẽ tự động quay đến vị trí đó và gửi hình ảnh đi. Ngoài ra định vị nguồn âm thanh còn có ứng dụng trong các kỹ thuật tăng chất lượng tiếng nói, trong theo dõi an ninh, v.v...

Tham khảo

Xử lý tín hiệu số
Xử lý ngôn ngữ tự nhiên
Xử lý tín hiệu
Nói
Xử lý tiếng nói
Minya, Ai Cập

Minya là thành phố ở phía đông Ai Cập, thủ phủ của tỉnh Minya, Hạ Ai Cập giữa bờ tây của sông Nin và kênh đào Ibrahimiya. Thành phố này nằm trên một giao lộ đường sắt và có cảng sông quan trọng phục vụ cho buôn bán bông vải, mía đường và ngũ cốc. Al Minya có các ngành: kéo sợi bông, chế biến mía đường, chế biến sữa. Thành phố này có viện bảo tàng cổ vật và trường đại học. Được thành lập làm một công quốc vào thời vương triều 12 (từ 1991 đến 1783 trước Công nguyên), Minya đã được xây lại dưới thời Abbasid (từ năm 750 đến 1258 sau Công nguyên).

Tham khảo

Thành phố của Ai Cập
Tỉnh lỵ Ai Cập
Thành phố Ai Cập trung cổ
Vùng đô thị Ai Cập
Asyut

Asyut ( '''' ) là thành phố ở miền trung Ai Cập, thủ phủ của tỉnh Asyut, bên bờ sông Nin. Thành phố này có khoảng 400.000 dân. Asyūţ nằm ở điểm cuối phía nam của con đường vượt sa mạc Libya cũ. Đoạn hạ lưu của sông bên dưới Asyūţ là một con đập ngăn sông Nin, còn tại phía cuối phía tây là nơi khởi đầu của kênh đào Al Ibrāhīmīyah dài gần 322 km cung cấp nước cho Trung Ai Cập và vùng Al Fayyūm. Trong các ngọn đồi đá vôi sau thành phố này là các mộ đá Ai Cập cổ. Asyūţ nổi tiếng là nơi sản xuất đồ gốm sứ đỏ và đen cũng như sản phẩm gỗ chạm khắc và ngà voi. Các khu vực xung quanh thành phố này sản xuất mía đường, ngũ cốc. Thành phố này có Đại học Asyut (thành lập năm 1957) và nhiều trường tôn giáo khác.

Tham khảo

Thành phố của Ai Cập
Tỉnh lỵ Ai Cập
Sohag

Sohag là thành phố ở trung đông Ai Cập, thủ phủ của tỉnh Sohag. Đây là một thành phố cảng bên sông Nin, tại điểm cuối phía nam của kênh đào Tur'at as Sūhājīyah. Thành phố này là nơi buôn bán bông vải, chà là, ngũ cốc và mía đường. Ở đây có phế tích của một nhà thời Coptic xây thế kỷ 5. Về phía đông thành phố là Akhmīm, Panopolis hay Khemmis cổ đại, còn phía tây nam ở bên rìa sa mạc là phế tích của Athribis cổ đại.

Tham khảo

Thành phố của Ai Cập
Tỉnh lỵ Ai Cập
Khu dân cư ở tỉnh Sohag
Khu dân cư cũ ở Ai Cập
Thành phố Ai Cập trung cổ
Vùng đô thị Ai Cập
Luxor

Luxor ( '; tiếng Ả Rập Ai Cập: '  ; tiếng Ả Rập Sa'idi: ''''  , ) là một thành phố ở Thượng (nam) Ai Cập và là thủ phủ của tỉnh Luxor. Dân số là 487.896 người (ước tính 2010), và diện tích .

Hàng ngàn du khách từ nhiều nơi trên thế giới đổ về đây để tham quan các công trình kiến trúc cổ, mang đến nguồn lợi lớn cho thành phố.

Tham khảo

Du lịch Ai Cập
Thành phố của Ai Cập
Tỉnh lỵ Ai Cập
Địa điểm khảo cổ ở Ai Cập
Điểm tham quan ở Ai Cập
Nhà máy

Nhà máy hay còn gọi là nhà xưởng là nơi tiến hành sản xuất (chế tạo) các sản phẩm thực tế, vừa là nơi sửa chữa như là kiểm tra bảo dưỡng duy tu các máy móc liên quan đến sản phẩm đã có. Tên gọi trong xí nghiệp còn được gọi là "xưởng chế tạo", "xưởng gia công".

Nhà máy quy mô nhỏ đến vừa hầu hết được xây dựng trong đất liền, đối với nhà máy quy mô lớn như khai thác dầu khí hay sắt thép do phải vận chuyển xuất nhập nguyên liệu và hàng hoá lớn, nên thường được đặt ở các khu vực ven sông, ven biển. Bản thân các ngành như công nghiệp hoá dầu hay luyện thép quy mô của nó rất lớn, nên các nhà máy phụ trợ cũng được bố trí xung quanh đó, hình thành khu vực công nghiệp lớn.

Vì các nhà máy cần nhiều nhân công lao động, các công nhân này thường sống xung quanh khu vực nhà máy. Để đáp ứng nhu cầu của các đối tượng này, các cửa hàng chợ búa cũng được hình thành xung quanh nhà máy. Hình thành nên khu dân cư với trung tâm là các nhà máy.

Về ý nghĩa, thông thường nhà máy được ám chỉ có quy mô lớn, nhà xưởng được ám chỉ có quy mô nhỏ. Lương của các nhà máy thường có khuynh hướng cao hơn so với xí nghiệp.

Tham khảo

Cách mạng công nghiệp
Công trình sản xuất
Yerevan

Yerevan (, cách viết cổ điển: Երեւան , ; ; ) là thủ đô và thành phố lớn nhất Armenia, cũng là một trong các thành phố cổ nhất luôn có dân cư ngụ. Nằm dọc theo sông Hrazdan, Yerevan là trung tâm hành chính, văn hóa, và kinh tế của đất nước. Nó đã là thủ đô Armenia từ năm 1918 (thủ đô thứ mười ba trong lịch sử Armenia, và là thủ đô thứ bảy nằm trên bình nguyên Ararat).

Lịch sử Yerevan khởi đầu vào thế kỷ 8 TCN, với sự thành lập pháo đài Erebuni năm 782 TCN bởi vua Argishti I của Urartu tại mạn tây của bình nguyên Ararat. Erebuni được "thiết lập làm một trung tâm hành chính và tôn giáo, một thủ phủ hoàng gia hoàn chỉnh." Vào thời Vương quốc Armenia cổ đại, những thủ đô mới được chọn và Yerevan mất đi tầm quan trọng. Dưới sự cai trị của Iran và Nga, đây là trung tâm của hãn quốc Erivan từ năm 1736 đến 1828 và của Guberniya Erivan từ năm 1850 đến 1917. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Yerevan trở thành thủ đô của Đệ nhất Cộng hòa Armenia do hàng nghìn người sống sót trong cuộc diệt chủng người Armenia tại đế quốc Ottoman di cư đến nơi này. Thành phố mở rộng nhanh chóng vào thế kỷ 20 khi Armenia gia nhập Liên Xô. Trong chỉ vài thập niên, Yerevan chuyển từ một tỉnh lỵ nhỏ của đế quốc Nga, thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp của Armenia.

Với sự tăng trưởng của kinh tế đất nước, Yerevan đang trải qua sự biến chuyển lớn do nhiều phần của thành phố được xây dựng lại kể từ đầu thập niên 2000, những nơi như nhà hàng, cửa hiệu, và tiệm cà phê, vốn ít ỏi vào thời Liên Xô, đã mọc lên nhanh chóng. , dân số Yerevan là 1.060.138 người, tức hơn 35% tổng dân số của toàn Armenia. Theo ước tính chính thức năm 2016, dân số thành phố đạt 1.073.700.

Khí hậu 
Yerevan có khí hậu bán khô hạn lạnh (phân loại khí hậu Köppen BSk), bị ảnh hưởng bởi lục địa. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 318 mm.

Tham khảo

Thư mục 

 Hakopian, T. Kh. "The History of Yerevan." Old Yerevan (2003): 10–39.
 Lindsay, Ian, and Adam T. Smith. "A History of Archaeology in the Republic of Armenia." Journal of field archaeology 31.2 (2006): 165–184. online
 Vardanyan, Sergey. "The capitals of Armenia", Apolo 1995, 
 G. Zakoyan, M. Sivaslian, V. Navasardian. "My Yerevan," Acnalis 2001,

Liên kết nghĩa 

 Yerevan Municipality
 Yerevan History Museum
 My Yerevan portal
 Other Yerevan
 Yerevan article on Armeniapedia
 Photos of Yerevan Sights 

Thành phố của Armenia
Tỉnh của Armenia
Thủ đô của châu Á
Thủ đô châu Âu
Armenia
Thập niên 780 TCN
Amman

Amman ( '', ) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Jordan, và là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của đất nước này., Amman tọa lạc ở miền trung-bắc Jordan, giữ cả vai trò tỉnh lỵ tỉnh Amman. Thành phố có dân số 4.007.526 người và diện tích . Ngày nay, Amman là một trong những thành phố Tây hóa và tự do nhất thế giới Ả Rập. Đây là một trong các địa điểm du lịch nổi tiếng trong vùng, nhất là với du khách Ả Rập và châu Âu.

Dấu vết đầu tiên về sự cư ngụ của con người xuất hiện trong khu vực 'Ain Ghazal, một khu vực với những di chỉ từ thời đồ đá mới. Sau đó nơi này trở thành "Rabbath Ammon", thủ phủ của người Ammonit, rồi thành "Philadelphia", và cuối cùng là Amman. Thành phố ban đầu được xây trên bảy quả đồi, nhưng nay đã lan rộng ra 19 quả đồi, với 27 quận. Những tiểu vùng của Amman hoặc là được lấy tên từ ngọn đồi (Jabal) hoặc là từ thung lũng (Wadi) mà chúng nằm trên, như Jabal Lweibdeh và Wadi Abdoun. Đông Amman chủ yếu gồm các di tích lịch sử và là nơi đa số các hoạt động văn hóa diễn ra, còn Tây Amman thì hiện đại hơn và là nơi tập trung hoạt động kinh tế.

Với khoảng 2 triệu lượt khách viếng thăm năm 2014, Amman là thành phố được tham quan nhiều thứ 93 trên thế giới và thứ 5 trong thế giới Ả Rập. Amman có nền kinh tế phát triển tương đối nhanh, và được xem là một đô thị Beta− trên GaWC. Cùng với Doha và Dubai, đây là một trong các địa điểm miền Trung Đông thường được các công ty đa quốc gia lựa chọn để đặt chi nhánh.

Tên gọi
Tên gọi Amman xuất hiện vào thế kỷ 13 khi người Ammonit đặt nó tên "Rabbath Ammon", trong đó Rabbath có nghĩa là "thủ đô" hay "phố của vua". Theo thời gian, "Rabbath" được lượt bỏ đi và thành phố chỉ còn tên "Ammon". Ảnh hưởng của những nền văn minh từng chinh phục thành phố dần dần đổi "Ammon" thành "Amman". Trong Kinh Thánh Hebrew, nó được gọi là "Rabbat ʿAmmon" (tiếng Hebrew Kinh Thánh: , tiếng Hebrew Tiberias Rabbaṯ ʿAmmôn''). Tuy nhiên, Ptolemaios II Philadelphos, vua của Ai Cập thuộc Hy Lạp, người từng cai trị nơi đây từ năm 283 đến 246 TCN, đã đặt cho thành phố cái tên "Philadelphia" ().

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Amman Street Food documentary on Youtube
 Amman Digital Community Facebook page
 Greater Amman Municipality Facebook page
 Amman public transportation map 

Levant

Khu dân cư ở tỉnh Amman
Thủ đô của châu Á
Sân bay quốc tế Amausi

Sân bay quốc tế Amausi , cũng gọi là Sân bay quốc tế Lucknow, là một sân bay ở gần Lucknow, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Sân bay này phục vụ vùng đô thị Lucknow và Kanpur. Sân bay này được đặt tên theo làng Amausi.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Nội địa
Air India (Delhi)
Indian Airlines (Delhi, Mumbai)
Air-India Express (Delhi)
Deccan (Delhi, Mumbai)
Jet Airways (Delhi)
Jet Lite (Delhi, Mumbai, Kolkata)
Kingfisher Airlines (Delhi, Goa)

Quốc tế
Air India (Jeddah)
Air-India Express (Dubai)
Indian Airlines (Sharjah)
Oman Air (Muscat)

Các điểm đến trong tương lai
Air Arabia (Sharjah) [đợi phê duyệt]
Cosmic Air (Kolkata, Kathmandu)
IndiGo Airlines (Delhi)
Malaysia Airlines (Kuala Lumpur)
Saudi Arabian Airlines (Riyadh) [đã thông báo]

Tham khảo

 
 Amausi Airport
 World Airport Codes 
 Cosmic air plan

Liên kết ngoài
 Sân bay Amausi  trên trang web chính thức của Cục sân bay Ấn Độ
 

Sân bay Ấn Độ
Lucknow
Sân bay ở Uttar Pradesh
Vòng loại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008 (Bảng A)

Dưới đây là kết quả các trận đấu trong khuôn khổ bảng A - vòng loại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008. 8 đội bóng châu Âu thi đấu trong hai năm 2006 và 2007, theo thể thức lượt đi-lượt về, vòng tròn tính điểm, lấy hai đội đầu bảng tham gia vòng chung kết Euro 2008. Kết thúc vòng loại, hai đội Ba Lan và Bồ Đào Nha giành quyền tới Áo và Thụy Sĩ.

Bảng xếp hạng

Các trận đấu 
Lịch thi đấu được các đội đàm phán và thống nhất vào ngày 10 tháng 2 năm 2006.

Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương

Cầu thủ ghi bàn

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
UEFA website

bảng A
Bóng đá Kazakhstan 2006
Bóng đá Kazakhstan 2007
Bóng đá Armenia 2006
Bóng đá Armenia 2007
Bóng đá Phần Lan 2006
Bóng đá Phần Lan 2007
Bóng đá Ba Lan 2006–07
Bóng đá Ba Lan 2007–08
Bóng đá Bồ Đào Nha 2007–08
Bóng đá Bồ Đào Nha 2006–07
Bóng đá Azerbaijan 2007–08
Bóng đá Azerbaijan 2006–07
Bóng đá Bỉ 2007–08
Bóng đá Serbia 2007–08
Bóng đá Serbia 2006–07
Bóng đá Bỉ 2006–07
Ba Lan tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
Bồ Đào Nha tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
Sân bay Santa Maria

Sân bay Santa Maria  là một sân bay ở Aracaju, thủ phủ bang Sergipe, Brasil. Mặc dù đã đi vào hoạt động từ đầu những năm 1950, lễ khai trương chính thức của sân bay diễn ra vào ngày 19 tháng 1 năm 1958.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Gol Transportes Aéreos (Maceio, Rio de Janeiro, Salvador, São Paulo)
TAM Brazilian Airlines (TAM Linhas Aereas) (Recife, Rio de Janeiro, Salvador, São Paulo)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Santa Maria
Danh sách sân bay