Đại học Lâm thời Trường Sa

Đại học Lâm thời Trường Sa Quốc lập (tiếng Anh: ''National Changsha Provisional University''), hay Đại học Tạm thời Trường Sa Quốc lập, viết tắt là Lâm Đại (Đại học Lâm thời), là một trường đại học liên hợp được thành lập bởi Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh Quốc lập và Đại học Nam Khai tư thục tại Trường Sa, Trung Quốc vào năm 1937, trong thời kỳ Chiến tranh Trung–Nhật. Đây là tiền thân của Quốc lập Tây Nam Liên hợp Đại học.

Thành lập và phát triển 

Vào ngày 7 tháng 7 năm 1937, Sự kiện Lư Câu Kiều xảy ra và Chiến tranh Trung–Nhật bùng nổ tại Trung Quốc. Vào ngày 28, Bắc Kinh (khi đó gọi là Bắc Bình) rơi vào tay Lục quân Đế quốc Nhật Bản.

Vào ngày 28 tháng 8, Bộ Giáo dục của Chính phủ Quốc dân đã gửi thư lần lượt cho Trương Bá Linh (Hiệu trưởng Đại học Nam Khai), Mai Di Kỳ (Hiệu trưởng Đại học Thanh Hoa) và Tưởng Mộng Lân (Hiệu trưởng Đại học Bắc Kinh), chỉ định ba người này làm thành viên của ủy ban trù bị cho Đại học Lâm thời Trường Sa.

Vào ngày 10 tháng 9 năm 1937, Bộ Giáo dục ban hành Sắc lệnh số 16696, chính thức công bố việc thành lập Đại học Lâm thời Trường Sa Quốc lập.
Một thư viện mới cho trường đại học lâm thời đã được thiết lập bởi ba trường đại học, Thư viện Quốc lập Bắc Bình, và Viện Lịch sử và Ngôn ngữ thuộc Viện Nghiên cứu Trung ương (Academia Sinica). Cơ sở vật chất và thiết bị khá tạm bợ và sơ sài. Tuy nhiên, thư viện đã có thể phát triển ngay lập tức để đáp ứng các nhu cầu giảng dạy, làm việc và học tập cơ bản nhất của giảng viên và sinh viên.

Vào tháng 10, hơn 1.600 giảng viên và sinh viên từ ba trường đại học đã đến Trường Sa sau hành trình dài 1.500 km từ Bắc Kinh. Họ đã đi bộ toàn bộ quãng đường, mang theo tài liệu và dụng cụ khoa học, vừa đi vừa xin ăn dọc đường. Vào ngày 25 tháng 10 năm 1937, Đại học Lâm thời Trường Sa chính thức khai giảng.

Vào ngày 1 tháng 11, sinh viên bắt đầu học chính thức, và cùng ngày hôm đó, máy bay chiến đấu của Nhật Bản bắt đầu lượn lờ trên bầu trời Trường Sa. Ngày này sau đó được chỉ định là ngày kỷ niệm thành lập Tây Nam Liên đại. Do tòa nhà trường học do Đại học Thanh Hoa xây dựng chưa hoàn thành, trụ sở chính được đặt tại Học viện Kinh thánh Hồ Nam ở Cửu Thái Viên, Trường Sa. Học viện Kỹ thuật được đặt tại Học viện Nhạc Lộc dưới chân Núi Nhạc Lộc. Học viện Văn học được đặt tại Hành Sơn. Sinh viên Học viện Khoa học và Học viện Luật và Thương mại sống trong các doanh trại cũ ở Tạ Thảo Bình.

Vì ba trường có truyền thống khác nhau và thiếu thốn dụng cụ học tập, nhiều người trong xã hội thời đó đã nghi ngờ liệu đại học tạm thời có thể tiếp tục hợp tác hay không. Để nâng cao ảnh hưởng xã hội của đại học tạm thời, nhà trường đã mời một nhóm nhân vật nổi tiếng đến thuyết giảng. Những nhân vật này bao gồm Trương Trị Trung, Chủ tịch Chính phủ tỉnh Hồ Nam, Trương Quý Loan, Tổng biên tập Đại Công báo, Bạch Sùng Hy và Trần Thành, các tướng lĩnh cấp cao của Quốc dân đảng, Trần Độc Tú, cựu Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, và Từ Đặc Lập, thầy giáo của Mao Trạch Đông. Các bài phát biểu của họ được sinh viên đón nhận nồng nhiệt và có tác động xã hội đáng kể.

Vào ngày 13 tháng 12 năm 1937, Nam Kinh thất thủ. 1.067 sinh viên của Đại học Tạm thời Trường Sa đã tổ chức một cuộc họp trang trọng tại trụ sở đại học tạm thời ở Cửu Thái Viên. Nhiều sinh viên quyết định tòng quân và ra mặt trận. Đây là làn sóng sinh viên đầu tiên từ Đại học Tạm thời Trường Sa Quốc lập gia nhập quân đội. Ủy ban Thường vụ của Đại học Tạm thời đã nhanh chóng thành lập Ủy ban Giới thiệu Công tác Quốc phòng và quyết định rằng bất kỳ ai tham gia quốc phòng sẽ được bảo lưu học tịch. Trong giai đoạn này, ít nhất 295 sinh viên đã quyết định nộp đơn xin bảo lưu học tịch và đi tham gia chiến tranh.

Đại học lâm thời hoạt động bình thường tại Trường Sa chỉ trong một học kỳ. Vào ngày 20 tháng 11, trường có tổng cộng 1.452 sinh viên, bao gồm 631 từ Đại học Thanh Hoa, 342 từ Đại học Bắc Kinh và 147 từ Đại học Nam Khai; có 148 giảng viên, bao gồm 55 từ Đại học Bắc Kinh, 73 từ Đại học Thanh Hoa và 20 từ Đại học Nam Khai.

Di chuyển
Vào tháng 1 năm 1938, Trường Sa chịu nhiều cuộc không kích từ quân đội Nhật Bản. Đại học Lâm thời Trường Sa quyết định di chuyển xa hơn đến Côn Minh, Vân Nam. Vào tháng 2, sau khi kết thúc học kỳ đầu tiên, thiết bị và sách vở đã được vận chuyển đến Côn Minh theo từng đợt. Vào ngày 19 tháng 2, các giảng viên và sinh viên đã tổ chức lễ tuyên thệ tại Học viện Kinh thánh ở Cửu Thái Viên, Trường Sa, và bắt đầu quá trình di dời.

Vào ngày 2 tháng 4 năm 1938, Bộ Giáo dục gửi điện tín ra lệnh đổi tên Đại học Lâm thời Trường Sa Quốc lập thành "Quốc lập Tây Nam Liên hợp Đại học". Từ khi thành lập Đại học Tạm thời Trường Sa vào tháng 8 năm 1937 đến khi đóng cửa Tây Nam Liên đại vào ngày 31 tháng 7 năm 1946, Tây Nam Liên đại đã tồn tại tổng cộng 8 năm và 11 tháng. Tây Nam Liên đại đã bảo tồn năng lực nghiên cứu khoa học quan trọng trong cuộc Kháng chiến chống Nhật và đào tạo một lượng lớn sinh viên xuất sắc, đóng góp cho sự phát triển của Trung Quốc và thế giới.

Các tuyến đường di chuyển

Từ giữa tháng 2 đến ngày 28 tháng 4 năm 1938, giảng viên và sinh viên Đại học Tạm thời Trường Sa đã di chuyển từ Trường Sa đến Côn Minh theo ba tuyến đường chính.

Tuyến Hồng Kông - Việt Nam
Tuyến này là đi tàu hỏa từ Trường Sa đến Quảng Châu và sau đó đến Hồng Kông, tiếp theo đi tàu thủy đến Hải Phòng, Việt Nam, rồi đi tàu hỏa vào Vân Nam. Các thành viên của đội này chủ yếu là nữ sinh viên từ các gia đình khá giả hơn.
Các giáo sư quan trọng đi theo tuyến này bao gồm Trần Dần Khác và những người khác.

Tuyến Quảng Tây - Việt Nam
Họ đi xe buýt từ Trường Sa qua Quế Lâm và Liễu Châu đến Nam Ninh, sau đó qua Trấn Nam Quan đến Hà Nội, Việt Nam, và cuối cùng qua Đường sắt Điền Việt để đến Côn Minh.
Nam giới và một số phụ nữ có điều kiện tài chính tốt hơn đã chọn tuyến đường này.

Tuyến Tương - Kiềm - Điền (Hồ Nam - Quý Châu - Vân Nam)
Đây là tuyến đường di chuyển gian khổ nhất. Vào ngày 19 tháng 2 năm 1938, giảng viên và sinh viên bắt đầu cuộc di chuyển, tổng cộng 336 người. Đoàn được dẫn đầu bởi Trung tướng Hoàng Sư Nhạc. Trong đoàn có các giáo sư quan trọng như Văn Nhất Đa, Hoàng Ngọc Sinh, Viên Phục Lễ, Lý Kế Đồng, Tăng Chiêu Luân và Ngô Chinh Dật. Đoàn được trang bị hai xe tải để chở hành lý và nhu yếu phẩm, cùng với đầu bếp và nhân viên y tế riêng.

Giảng viên và sinh viên xuất phát từ Cửu Thái Viên, hành quân dọc theo đường Trung Sơn ở Trường Sa, đi thuyền dọc Sông Tương đến Thường Đức, sau đó đi bộ qua Huyện Cổ Trượng và Huyện Hoa Viên ở phía tây Hồ Nam đến Hoàng Quả Thụ ở Quý Châu, tiếp tục về phía tây đến Triêm Ích ở Vân Nam, và cuối cùng đến Côn Minh. Họ đi bộ 30 đến 40 km một ngày, qua đêm trong các đền chùa, tu viện, lán trại của nông dân hoặc thậm chí ngoài trời. Thổ phỉ rất nhiều ở phía tây Hồ Nam, khiến hành trình không an toàn. Trương Trị Trung đã sắp xếp cho nhà văn người Tương Tây Thẩm Tùng Văn đàm phán với các phe phái khác nhau ở đó, cuối cùng họ đã không quấy nhiễu các giảng viên và sinh viên.

Vào ngày 28 tháng 4, sau một hành trình gian khổ, các giảng viên và sinh viên đã đến Côn Minh. Trên đường đi, họ đã đi qua ba thủ phủ tỉnh, 27 huyện và hàng trăm ngôi làng và thị trấn. Phải mất 68 ngày và tổng quãng đường là 3.248 dặm. Ngoài việc đi thuyền và xe, họ đã đi bộ 2.548 dặm. Tướng Hoàng Sư Nhạc đã bàn giao hơn 300 giảng viên và sinh viên cho Hiệu trưởng Đại học Bắc Kinh Tưởng Mộng Lân, và không ai trong toàn bộ "đoàn du hành" bị thương hay thiệt mạng. Các giảng viên và sinh viên coi cuộc di chuyển như một nhiệm vụ giảng dạy, tích cực thúc đẩy các nỗ lực kháng Nhật và cứu nước trong khi cũng chăm chỉ học tập và thực hành.

Kỷ niệm sau sự kiện và các địa điểm cũ

"Ngày 1 tháng 11", ngày khai giảng chính thức của Đại học Lâm thời Trường Sa Quốc lập, được chỉ định là ngày kỷ niệm của Quốc lập Tây Nam Liên hợp Đại học. Vào mỗi dịp kỷ niệm, ba trường đại học đều tổ chức lễ kỷ niệm. Vào lễ kỷ niệm lần thứ 50, Đại học Nam Khai đã dựng "Đài kỷ niệm Quốc lập Tây Nam Liên hợp Đại học".

Địa điểm cũ của tòa nhà giảng dạy Đại học Tạm thời Trường Sa là tòa nhà văn phòng thứ ba ở phía tây của Chính phủ tỉnh Hồ Nam tại Cửu Thái Viên, Trường Sa. Ban đầu đây là tòa nhà giảng dạy của Trường Kinh thánh Hồ Nam. Học viện Khoa học của Đại học Tạm thời đã thuê tòa nhà của Học viện Y khoa Tương Nhã, và Khoa Kỹ thuật điện và Khoa Kỹ thuật cơ khí tổ chức lớp học tại Đại học Hồ Nam. Các tòa nhà khác được bảo tồn cho đến ngày nay bao gồm đình tròn. Địa điểm cũ của Học viện Khoa học và Công nghệ, Học viện Nhạc Lộc, được bảo tồn tốt. Năm 1935, Đại học Thanh Hoa đã xây dựng Tòa nhà Dân chủ và Tòa nhà Hòa bình tại Tả Gia Lũng (nay là địa điểm của Đại học Trung Nam), những nơi này vẫn được bảo tồn tốt. Có một cột mốc giới với chữ "Thanh Hoa" được khắc ở mặt trước và số hiệu cột mốc "131" ở mặt sau.

Xem thêm
 Quốc lập Tây Nam Liên hợp Đại học
 Đại học Thanh Hoa
 Đại học Bắc Kinh
 Đại học Nam Khai

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đại học và cao đẳng đã giải thể tại Trung Quốc
Đại học và cao đẳng thành lập năm 1937
Đại học và cao đẳng tại Trường Sa