Khủng hoảng Cuba 2026

Cuộc khủng hoảng Cuba năm 2026 là cuộc khủng hoảng kinh tế và thiếu hụt dầu mỏ ở Cuba do lệnh cấm vận nhiên liệu của Mỹ gây ra. Đảo quốc này phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ nước ngoài, họ chủ yếu nhập khẩu từ Venezuela và Mexico. Sau cuộc can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela năm 2026, trong đó lực lượng Hoa Kỳ lật đổ tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, lệnh cấm vận dầu mỏ của Venezuela dành cho Cuba đã khiến đảo quốc này không có đủ nguồn cung. Mục tiêu của Hoa Kỳ là tiến hành thay đổi chế độ tại Cuba vào cuối năm 2026. 

Hoa Kỳ bắt đầu ngăn chặn các tàu chở dầu hướng về Cuba từ tháng 2 năm 2026, nhắm mục tiêu vào các công ty như tập đoàn dầu khí quốc gia Mexico Pemex, đồng thời đe dọa áp thuế quan lên các quốc gia liên quan nếu họ phản kháng. Theo tờ The New York Times cuối tháng 2, đây là "đợt phong tỏa hiệu quả đầu tiên của Hoa Kỳ [đối với Cuba] kể từ thời Khủng hoảng tên lửa Cuba". Trước đó, vào tháng 1 năm 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi Cuba hãy "đạt được một thỏa thuận trước khi quá muộn". Ông Trump sau đó cũng tuyên bố Hoa Kỳ có thể thực hiện một cuộc "tiếp quản thân thiện đối với Cuba".

Vào ngày 13 tháng 3 năm 2026, Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba Miguel Díaz-Canel lần đầu tiên xác nhận công khai rằng chính phủ của ông đang tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao với Hoa Kỳ. Mục tiêu của các cuộc đối thoại này là nhằm giải quyết tình trạng phong tỏa năng lượng và dầu mỏ nghiêm trọng do Mỹ áp đặt, vốn đã khiến Cuba rơi vào tình cảnh thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng và cắt điện trên diện rộng. Thông báo này được đưa ra sau nhiều năm quan hệ song phương lạnh nhạt và được mô tả là một nỗ lực nhằm tìm kiếm các "giải pháp". Bước đầu, Cuba đã đồng ý thả 51 tù nhân chính trị.

Bối cảnh 
Hoa Kỳ đã duy trì lệnh cấm vận đối với Cuba kể từ năm 1962. Mức độ nghiêm trọng của lệnh cấm vận này đã thay đổi theo thời gian, với một giai đoạn tan băng đáng kể trong quan hệ dưới thời Tổng thống Barack Obama. Tác động của lệnh cấm vận chỉ thực sự trở nên nặng nề sau sự sụp đổ của Liên bang Xô viết và Khối phía Đông, những bên vốn cung cấp từ 70% đến 80% lượng hàng nhập khẩu của Cuba. Cuộc khủng hoảng kinh tế của Cuba chỉ thực sự bắt đầu sau khi giao thương với Liên Xô chấm dứt. Trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump vào tháng 1 năm 2025, chính phủ Hoa Kỳ đã thắt chặt đáng kể các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Cuba, xoay quanh chiến lược mà họ gọi là "áp lực tổng lực" hoặc "áp lực tối đa".

Nền kinh tế Cuba phụ thuộc vào dầu mỏ nước ngoài, hầu hết lượng dầu được nhập khẩu từ Venezuela và Mexico. Những vấn đề dai dẳng gần đây của nền kinh tế và mạng lưới điện Cuba đã dẫn đến các cuộc biểu tình vào tháng 3 năm 2024 và tình trạng mất điện diện rộng giai đoạn 2024–2025. Vào tháng 12 năm 2025, như một phần của sự leo thang dẫn đến cuộc can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela, Mỹ đã bắt giữ các tàu chở dầu Venezuela hướng đến Cuba và tuyên bố phong tỏa xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela.

Vào ngày 29 tháng 1 năm 2026, Sắc lệnh Hành pháp 14380 đã được ký và có hiệu lực từ ngày 30 tháng 1, tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia tại Hoa Kỳ và cho phép áp đặt các mức thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ các quốc gia trực tiếp hoặc gián tiếp cung cấp dầu cho Cuba. Hoa Kỳ xác nhận rằng thay đổi chế độ tại Cuba là mục tiêu đặt ra cho đến cuối năm, đồng thời yêu cầu chính phủ của Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba Miguel Díaz-Canel phải "đạt được một thỏa thuận trước khi quá muộn".

Xem thêm 

 Chiến tranh Iran năm 2026
 Khủng hoảng tên lửa Cuba
 Quan hệ Cuba – Hoa Kỳ

Tham khảo 
Quan hệ Cuba – Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ tổng thống lần thứ hai của Donald Trump
Kinh tế Cuba
Quan hệ quốc tế năm 2026