Type 730 CIWS

Type 730 là một pháo Gatling/pháo xoay cỡ nòng 30 mm bảy nòng của Trung Quốc, thuộc hệ thống vũ khí phòng thủ tầm gần (CIWS). Nó có định danh của Hải quân Trung Quốc là H/PJ12. Hệ thống được lắp trong một tháp pháo tự động kín và được điều khiển bởi radar cùng các hệ thống theo dõi điện quang. Tốc độ bắn tối đa đạt 5800 phát/phút, và tầm bắn hiệu quả lên tới 3 km.

Phát triển 
Hệ thống được thiết kế bởi Viện nghiên cứu số 713 dưới tên gọi “Dự án 850” và được dẫn động bởi hai động cơ điện. Radar TR47C là một biến thể phát triển từ radar EFR-1/LR66 băng tần J (mã định danh NATO: Rice Lamp) do Viện Nghiên cứu Công nghệ Dẫn đường Tây An chế tạo, tuy nhiên chưa rõ biến thể này có được phát triển bởi chính tổ chức đó hay không. Hệ thống điều khiển hỏa lực điện quang OFC-3/H/ZGJ-4 được thiết kế bởi Viện Nghiên cứu Quang điện Trung ương Trung Quốc.

Nguồn gốc 
Mục đích chính của hệ thống là phòng thủ chống lại tên lửa chống hạm và các loại vũ khí dẫn đường chính xác khác. Tuy nhiên, nó cũng có thể được sử dụng để chống lại máy bay cánh cố định/cánh quay, tàu thuyền và các phương tiện cỡ nhỏ khác, mục tiêu ven bờ và thủy lôi trôi nổi. Mặc dù có ngoại hình tương tự hệ thống Goalkeeper của Hà Lan. Một nguồn khác cho rằng công nghệ của hệ thống có liên quan đến Pháp, quốc gia đã từng thử nghiệm cùng loại bệ pháo General Electric EX-83 cho yêu cầu CIWS của họ. Hai hệ thống, SAMOS của SAGEM và SATAN của Thomson-CSF, đã được đánh giá vào tháng 10 năm 1987. Hệ thống SAMOS của SAGEM sử dụng bệ EX-83 với thiết bị chỉ thị mục tiêu quang học VOLCAN của SAGEM, trong khi biến thể của Thomson-CSF được điều khiển bằng radar điều khiển hỏa lực Castor IIJ đặt ngoài. Hình ảnh của nguyên mẫu Type 730 trong quá trình thử nghiệm cho thấy có sử dụng thiết bị chỉ thị điện quang VOLCAN của SAGEM thay cho hệ thống điện quang nội địa OFC-3/H/ZGJ-4.

Thiết kế

Radar 
Radar TR47C hoạt động theo nguyên lý tương tự radar AN/APY-1/2 trên máy bay E-3 Sentry, trong đó góc phương vị được quét cơ khí, còn góc tà được quét điện tử, tích hợp tổng cộng 169 bộ thu phát theo công nghệ mảng pha, cho phép radar phát hiện cả các cột nước bắn lên do đạn 30 mm gây ra. Giống như các hệ thống CIWS của phương Tây, thông tin được xử lý tại chỗ thông qua các máy tính cục bộ của radar và bệ pháo, nhờ đó cung cấp thời gian phản ứng nhanh hơn so với thiết kế của Nga, với radar và hệ thống điều khiển hỏa lực được bố trí tách rời.

Hệ thống có thể theo dõi mục tiêu bay sát mặt biển với diện tích phản xạ radar 0,1 m2 ở cự ly 8 km; tăng lên 15 km nếu diện tích phản xạ radar là 2 m2; và đạt tới 20 km nếu diện tích phản xạ radar là 10 m2, tuy nhiên các mục tiêu chỉ có thể bị tiêu diệt ở cự ly gần hơn nhiều (3 km) do hạn chế về tầm bắn của pháo.

Hệ thống điều khiển hỏa lực 
Hệ thống OFC-3 có thiết kế mô-đun, bao gồm máy đo xa bằng laser, camera truyền hình màu và camera hồng ngoại; trong đó máy đo xa laser có thể được thay thế bằng thiết bị chỉ thị laser (dành cho tên lửa đất đối không dẫn theo chùm tia laser), camera truyền hình có thể được thay thế bằng camera nhìn đêm, và camera hồng ngoại có thể được thay thế bằng ImIR với chi phí cao hơn. Việc phát triển nhằm tích hợp đồng thời cảm biến hồng ngoại hai dải, camera nhìn đêm và camera truyền hình màu được cho là đang được tiến hành.

Hệ thống CIWS Type 730 là một hệ thống vòng kín tự động, do đó cung cấp thời gian phản ứng nhanh hơn so với AK-630 của Nga. CIWS Type 730 hoàn toàn tương thích với các hệ thống dữ liệu tác chiến của Trung Quốc và châu Âu như ZKJ-1, ZKJ-4, ZKJ-4A-3, ZKJ-5, ZKJ-6, ZKJ-7, H/ZBJ-1 và TAVITAC của Thomson-CSF, và có thể được tích hợp trực tiếp với các hệ thống dữ liệu tác chiến này mà không cần bất kỳ sửa đổi nào.

Vũ khí 
Bệ pháo Gatling cỡ nòng 30 mm mang định danh H/PJ-12 có mức độ tương đồng rất cao với GAU-8/A Avenger của General Electric. Mặc dù có nguồn cho rằng đây là phiên bản Trung Quốc của pháo Gatling Gryazev-Shipunov GSh-6-30 của Nga, điều này có vẻ không chính xác, do pháo Gatling của Nga sử dụng cơ chế dẫn động bằng khí trích. H/PJ-12 có tính linh hoạt cao khi hệ thống điều khiển hỏa lực của nó có thể được lắp đặt tách rời ở các vị trí khác nhau như AK-630 của Liên Xô, hoặc tích hợp trực tiếp trên bệ pháo. Tương tự GAU-8/A Avenger của Hoa Kỳ, khuyến cáo không bắn liên tục quá một phút ở tốc độ 4200 phát/phút, vì nhiệt sinh ra sẽ bắt đầu làm chảy các rãnh xoắn trong nòng pháo, làm giảm tuổi thọ sử dụng. Tốc độ bắn vượt quá 4200 phát/phút sẽ làm tăng mức độ hao mòn. Hệ thống có một (Type 730) hoặc hai (Type 730B/C, LD-2000) trống đạn, mỗi trống chứa 640 viên (Type 730) hoặc 500 viên (Type 730B/C, LD-2000), và các biến thể khác của trống đạn được cho là đã được phát triển.

Triển khai 
Hệ thống đã được trang bị trên các tàu khu trục Type 052 (sau nâng cấp năm 2011), Type 052B, Type 052C, Type 052D và Type 051C; các tàu hộ vệ F-22P và Type 054A; cũng như các tàu hộ tống Parchim-I và C28A, và có thể thay thế một số bệ pháo Type 76 trên các tàu chiến cũ.

Hệ thống Type 1130 đã được triển khai trên các tàu sân bay Liêu Ninh và Sơn Đông, tàu khu trục Type 055, tàu đổ bộ trực thăng Type 075, các biến thể sau của tàu khu trục Type 052D và tàu hộ vệ Type 054A, cũng như tàu khu trục Type 051B (sau nâng cấp năm 2011).

LD-2000 đã được Lục quân và Thủy quân lục chiến Trung Quốc triển khai cho các nhiệm vụ phòng không khu vực.

Các phiên bản

Type 730 
Nguyên mẫu.

Type 730B 

Hệ thống Type 730 được thiết kế lại để sử dụng cảm biến theo dõi mục tiêu đặt ngoài bệ pháo. Hệ thống tích hợp bệ pháo 30 mm với một mạng lưới các cảm biến theo dõi và giám sát đặt ngoài, bao gồm radar trinh sát, radar điều khiển hỏa lực và hệ thống cảm biến điện quang.

Type 730C 
Type 730C là một biến thể mới được công bố vào tháng 2 năm 2017, kết hợp pháo xoay 30 mm bảy nòng Type 730 hiện có với 6 tên lửa FL-3000N. Hệ thống được trang bị radar theo dõi LR66 và thiết bị theo dõi điện quang OC8, tuy nhiên các thiết bị này không được lắp trực tiếp trên CIWS, có thể do các vấn đề về khối lượng và nhiễu điện từ, cho phép theo dõi đồng thời hai mục tiêu riêng biệt (khai hỏa vào một mục tiêu trong khi tiếp tục theo dõi mục tiêu còn lại); toàn bộ hệ thống còn được trang bị radar tìm kiếm SR64A. Pháo mang hai trống đạn, mỗi trống 500 viên (tổng cộng 1000 viên), với các chế độ bắn 1000, 2000 hoặc 4000 phát/phút.

Tầm bắn hiệu quả của pháo:

 150 m tối thiểu, 1400 m đánh chặn, 2500 m hiệu quả đối với tên lửa (sử dụng đạn xuyên động năng APDS)
 150–3500 m đối với máy bay (sử dụng đạn nổ mạnh HE)
 5000 m đối với mục tiêu mặt nước (sử dụng đạn nổ mạnh HE)

Vùng tác chiến của tên lửa: 2–8 km

LD-2000 

LD-2000 (LD: Lù Dùn, 陆盾, nghĩa là “Lục thuẫn”) là một hệ thống pháo phòng không tự hành kết hợp tên lửa do Trung Quốc phát triển, thuộc loại hệ thống vũ khí phòng thủ tầm gần trên bộ, có khả năng chống rocket, pháo và súng cối (C-RAM). LD-2000 được phát triển dựa trên Type 730 của Hải quân Trung Quốc. Là một phần của hệ thống HQ-6A, nó được phối hợp với tên lửa HQ-64 và radar phản pháo. Radar được bổ trợ bởi thiết bị ngắm ảnh nhiệt. Vũ khí được nạp 1000 viên đạn, được cho là đủ cho khoảng 48 lần đánh chặn mục tiêu tiềm năng, tương tự phiên bản hải quân, với tầm bắn hiệu quả từ 2,5 đến 3,5 km. LD-2000 và hệ thống HQ-6A đã được Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc triển khai từ năm 2011.

Type 1130 

Sự phát triển tiếp theo của Type 730 đã dẫn đến Type 1130, lần đầu tiên xuất hiện trên tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc. Biến thể kế nhiệm này vẫn sử dụng cỡ nòng 30 mm nhưng có tổng cộng 11 nòng, với tốc độ bắn được báo cáo là 11.000 phát/phút. Ban đầu được phát triển với 10 nòng, các phiên bản sản xuất sau đó đã sử dụng 11 nòng khi hoàn thiện. Mặc dù có thông tin cho rằng tên lửa FL-3000 có thể được tích hợp với pháo tương tự hệ thống điều khiển hỏa lực, điều này vẫn chưa được thực hiện; thay vào đó, FL-3000 được lắp đặt riêng trên tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc với các bệ phóng độc lập. Hệ thống có hai trống đạn, mỗi trống chứa 640 viên (tổng cộng 1280 viên).

Được định danh là H/PJ-11, vũ khí này được coi là thế hệ thứ ba của CIWS Trung Quốc, sau thế hệ thứ nhất là AK-630 của Nga và thế hệ thứ hai là Type 730 nội địa. Truyền hình Trung Quốc cho biết hệ thống có khả năng đánh chặn tên lửa chống hạm bay tới với tốc độ lên tới Mach 4, với tỷ lệ thành công 96%.

Tàu sân bay Type 003 của Trung Quốc, Phúc Kiến, được hạ thủy ngày 17 tháng 6 năm 2022 đã cho thấy một hệ thống CIWS Type 1130 với radar được cải tiến, mà một số ý kiến cho rằng là radar mảng pha quét điện tử chủ động mới.

LD-3000 
LD-3000 là biến thể trên bộ của hệ thống CIWS Type 1130, lần đầu được công bố tại Triển lãm Hàng không Chu Hải năm 2022.

LD-3000 là một phần của hệ thống phòng thủ giai đoạn cuối HQ-11, cũng bao gồm bệ phóng tên lửa thẳng đứng và xe radar giám sát.

Các nước vận hành 

 

 Hải quân Algeria

 

 Hải quân Indonesia

 

 Hải quân Pakistan

 

 Hải quân Trung Quốc
 Lục quân Trung Quốc
 Thủy quân Lục chiến Trung Quốc.

Xem thêm 

 Các hệ thống tương tự

 Phalanx CIWS
 Goalkeeper CIWS
 AK-630
 Kashtan CIWS

Tham khảo 

Robot quân sự
Hệ thống phòng thủ tầm gần
Pháo 30 mm