HMS Sunfish (81S)

HMS Sunfish (81S) (tên tiếng Anh đặt theo họ cá Thái dương), là một tàu ngầm lớp S (1931) thuộc Nhóm II, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo vào khoảng giữa thập niên 1930 trong giai đoạn hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm. Hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, Spearfish đã thực hiện được tổng cộng hai mươi hai chuyến tuần tra tại vùng biển nhà, đánh chìm được ba tàu buôn cùng một tàu chiến phụ trợ có tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn và một tàu chiến phụ trợ tổng tải trọng , trước khi được chuyển cho Liên Xô như là chiếc V 1 vào năm 1944. Tuy nhiên nó lại bị máy bay Không quân Hoàng gia Anh tấn công nhầm trên đường đi sang Liên Xô, và bị đánh chìm ngoài khơi Na Uy vào ngày 27 tháng 7, 1944.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Là một kiểu tàu ngầm nhỏ để tuần tra tại vùng biển bị giới hạn như Bắc Hải, Baltic và Địa Trung Hải, lớp tàu ngầm S nhóm II được thiết kế lớn hơn tàu ngầm nhóm I và yêu cầu một thủy thủ đoàn đông hơn, nhưng vẫn trang bị vũ khí tương tự. Chúng còn có trữ lượng nhiên liệu nhiều hơn giúp nâng cao tầm xa hoạt động. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Con tàu có thể lặn sâu đến , và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 40 sĩ quan và thủy thủ.

Lớp S trang bị hai động cơ diesel công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Tầm xa hoạt động của Nhóm II là  ở tốc độ , và có thể lặn xa  ở tốc độ .

Các con tàu có sáu ống phóng ngư lôi , tất cả được bố trí trước mũi, và có sáu quả ngư lôi dự phòng, nâng tổng số ngư lôi mang theo là 12 quả. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo  cùng một pháo phòng không Oerlikon 20 mm.

Chế tạo 
Sunfish được đặt hàng vào ngày 1 tháng 3, 1935 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1934, và được đặt lườn tại Xưởng tàu Chatham của Hải quân Hoàng gia ở Kent vào ngày 22 tháng 7, 1935. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 9, 1936, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 2 tháng 7, 1937.

Lịch sử hoạt động

1939 
Vào lúc Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp bắt đầu, Sunfish phục vụ trong thành phần Chi hạm đội Tàu ngầm 2. Từ ngày 23 đến ngày 26 tháng 8, 1939, Chi hạm đội đã di chuyển đến căn cứ của đơn vị tại Dundee, Scotland và Blyth, Northumberland, Anh. Tuy nhiên vào lúc đó Sunfish đang được đại tu tại Xưởng tàu Chatham từ đầu tháng 3, 1939. Nó rời xưởng tàu khi công việc hoàn tất vào đầu tháng 10, và tiến hành chạy thử máy sau đại tu.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sunfish xuất phát từ cảng Rosyth vào ngày 28 tháng 10 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, và đã hoạt động trong khu vực Bắc Hải trước khi quay trở về Rosyth vào ngày 7 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ hai, thứ ba và thứ tư 
Sau khi được bảo trì tại Xưởng tàu Chatham, Sunfish di chuyển đến cảng Harwich. Từ căn cứ này chiếc tàu ngầm lần lượt thực hiện ba chuyến tuần tra để hoạt động tại các vùng biển Bắc Hải về phía Tây Nam Egersund, Na Uy và dọc theo bờ biển Anh: từ ngày 25 tháng 11 đến ngày 11 tháng 12, từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 12, và từ ngày 26 tháng 12 đến ngày 3 tháng 1, 1940.

1940

Chuyến tuần tra thứ năm và thứ sáu 
Sunfish xuất phát từ Harwich vào ngày 16 tháng 1, 1940 cho chuyến tuần tra thứ năm, và đã hoạt động tại vùng biển Bắc Hải ngoài khơi Texel, Hà Lan cho đến khi quay trở về Harwich vào ngày 23 tháng 1.

Chiếc tàu ngầm lại thực hiện chuyến tuần tra tiếp theo cùng tại khu vực này từ ngày 31 tháng 1 đến ngày 8 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ bảy và thứ tám 
Sunfish khởi hành từ Harwich vào ngày 17 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ bảy, và đã hoạt động tại vùng biển Bắc Hải gần Heligoland Bight. Tại đây vào ngày 19 tháng 2, nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công tàu ngầm U-14 ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc Helgoland, nhưng tất cả đều bị trượt. Sunfish kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Lowestoft vào ngày 27 tháng 2.

Harwich hoạt động tại vùng biển Bắc Hải về phía Bắc Hà Lan trong chuyến tuần tra thứ tám từ ngày 12 đến ngày 23 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ chín 
Sunfish xuất phát từ Harwich vào ngày 2 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ chín, là chuyến tuần tra thành công nhất khi hoạt động tại khu vực eo biển Skagerrak. Tại đây vào ngày 9 tháng 4, nó phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Amasis  ở vị trí về phía Nam Smögen, Thụy Điển, tại tọa độ . Sang ngày hôm sau 10 tháng 4, nó tấn công các tàu buôn Đức Hanau và Leuna nhưng không thành công, nhưng sau đó đã đánh chìm được chiếc tàu buôn Đức Antares  tại tọa độ . Đến ngày 13 tháng 4, nó phóng ngư lôi gây hư hại cho chiếc Q ship Schürbek (Schiff 40)  tại tọa độ ; và cuối cùng vào ngày 14 tháng 4, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc Q ship  (Schiff 35)  tại tọa độ . Sunfish kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Harwich vào ngày 19 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười, mười một và mười hai 
Từ các căn cứ hoạt động tại Harwich và Rosyth , Sunfish thực hiện ba chuyến tuần tra tiếp theo để hoạt động tại các khu vực eo biển Skagerrak, và vùng biển Bắc Hải về phía Tây và phía Bắc Hà Lan, lần lượt từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 15 tháng 5, từ ngày 26 tháng 5 đến ngày 2 tháng 6, và từ ngày 18 đến ngày 27 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ mười ba, mười bốn và mười lăm 
Sunfish xuất phát từ Rosyth vào ngày 4 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ mười ba, và hoạt động tại vùng biển Bắc Hải phía Tây Nam Na Uy. Tại đây vào ngày 11 tháng 7, nó phóng ngư lôi tấn công một tàu chở dầu nhưng không có kết quả, và cùng trong ngày hôm đó đã bị máy bay đối phương tấn công bằng mìn sâu gây một ít thiệt hại. Chiếc tàu ngầm quay trở về Rosyth vào ngày 16 tháng 7.

Trong hai chuyến tuần tra tiếp theo, cùng xuất phát và kết thúc tại Rosyth, Sunfish tiếp tục hoạt động tại các vùng biển giữa Bắc Hải và về phía Tây Nam Na Uy, lần lượt từ ngày 27 tháng 7 đến ngày 7 tháng 8, và từ ngày 2 đến ngày 16 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ mười sáu và mười bảy 
Sunfish khởi hành từ Rosyth vào ngày 30 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ mười sáu, và hoạt động tại vùng biển Bắc Hải phía Tây Nam Na Uy cho đến ngày 13 tháng 10.

Trong chuyến tuần tra tiếp theo, chiếc tàu ngầm cũng xuất phát từ Rosyth để hoạt động chống tàu ngầm tại vùng biển Na Uy về phía Bắc quần đảo Shetland từ ngày đến ngày 8 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ mười tám 
Sau khi di chuyển đến Blyth vào đầu tháng 11, Sunfish xuất phát từ đây vào ngày 27 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ mười tám, và đã hoạt động trong biển Na Uy dọc bờ biển Na Uy. Tại đây vào ngày 5 tháng 12, nó đánh chìm tàu buôn Phần Lan   bằng ngư lôi ở vị trí ngoài khơi Sildegapet, tại tọa độ . Cùng ngày hôm đó, nó tiếp tục  phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu chở hành khách Na Uy Nordstjernen nhưng không trúng đích. Hai ngày sau đó, chiếc tàu ngầm lại phóng ngư lôi và gây hư hại cho chiếc tàu buôn Na Uy Dixie  ngoài khơi Stadlandet tại tọa độ . Sunfish kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Blyth vào ngày 10 tháng 12.

1941

Chuyến tuần tra thứ mười chín và hai mươi 
Sunfish xuất phát từ Blyth vào ngày 27 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ mười chín, và đã hoạt động trong biển Na Uy về phía Tây Bắc Bergen, Na Uy cho đến ngày 8 tháng 1.

Chiếc tàu ngầm tiếp tục khởi hành từ Blyth cho chuyến tuần tra tiếp theo, bắt đầu từ ngày 24 tháng 1, và hoạt động tại khu vực eo biển Skagerrak. Vào ngày 27 tháng 1, nó cho đổ bộ một đặc vụ người Na Uy lên một địa điểm gần Lindesnes, Na Uy. Đến ngày 30 tháng 1, nó phóng ngư lôi tấn công một tàu chở dầu gần Kristiansand nhưng không trúng đích. Sang ngày 2 tháng 2, chiếc tàu ngầm lại tấn công chiếc tàu buôn Đức Hanau nhưng không thành công, và lại bị chiếc tàu quét mìn phụ trợ M 1108 hộ tống phản công bằng mìn sâu nhưng đã chạy thoát. Sunfish quay trở về Blyth vào ngày 5 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt 
Sunfish sau đó được bảo trì, rồi di chuyển đến Scapa Flow, và khởi hành từ đây vào ngày 25 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt. Nó hoạt động dọc bờ biển phía Tây Na Uy để hỗ trợ cho Chiến dịch Claymore, là cuộc đột kích lên Lofoten, Na Uy, phục vụ như cột mốc dẫn đường cho lực lượng đột kích. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, con tàu quay trở lại Blyth vào ngày 11 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi hai 
Sunfish xuất phát từ Portsmouth cho chuyến tuần tra thứ hai mươi hai, và hoạt động trong vịnh Biscay từ ngày 26 tháng 3 đến ngày 14 tháng 4.

1942 – 1944 
Đến cuối tháng 4, 1941, Sunfish được tái trang bị và đại tu tại xưởng tàu của hãng Swan Hunter tại Wallsend, Tyne and Wear. Đang khi được sửa chữa, con tàu bị hư hại nặng vào ngày 30 tháng 9 bởi một cuộc không kích của máy bay Đức xuống khu vực Tyne. Sang tháng 10, nó được kéo đến Portsmouth để tiếp tục được sửa chữa, và công việc chỉ hoàn tất vào tháng 10, 1943 do phải dành ưu tiên cho các dự án quan trọng khác.

Sunfish được rút về để làm nhiệm vụ hỗ trợ huấn luyện chống tàu ngầm, cho đến khi được cho xuất biên chế vào ngày 30 tháng 5, 1944 để chuyển giao cho Liên Xô. Con tàu nhập biên chế cùng Hải quân Liên Xô như là chiếc V-1 vào ngày 26 tháng 6, 1944.

V-1 
Dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Israel Fisanovich cùng một thủy thủ đoàn Xô Viết, V-1 xuất phát từ Dundee cho hành trình đi sang Murmansk ở phía cực Bắc Liên Xô. Tuy nhiên vào ngày 27 tháng 7, 1944, chiếc tàu ngầm bị một máy bay ném bom B-24 Liberator thuộc Bộ chỉ huy Duyên hải Không quân Hoàng gia Anh tấn công nhầm, và bị đánh chìm ngoài khơi bờ biển Na Uy, tại tọa độ , khiến toàn bộ 50 thành viên thủy thủ đoàn Liên Xô cùng một sĩ quan liên lạc Anh có mặt trên tàu đều thiệt mạng.

Cuộc điều tra phối hợp giữa Hải quân và Không quân Anh cho thấy Trung tá Fisanovich đã cho con tàu lặn xuống khi chiếc máy bay xuất hiện, thay vì tiếp tục đi nổi trên mặt nước và phát tín hiệu nhận dạng theo quy ước. Tuy nhiên trách nhiệm chính thuộc về đội bay chiếc Liberator, khi đã bay chệch hướng đến  so với lộ trình, và đã bỏ qua những dấu hiệu rõ ràng cho biết chiếc tàu ngầm là một đơn vị bạn.

Tóm tắt chiến công 
Sunfish đã đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến phụ trợ tải trọng , đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn tải trọng và một tàu chiến phụ trợ tải trọng .

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 

Lớp tàu ngầm S Anh (1931)
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm của Hải quân Liên Xô trong Thế Chiến II
Tàu ngầm bị máy bay Anh đánh chìm
Sự cố bắn nhầm trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II trong biển Na Uy
Sự cố hàng hải năm 1939
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1936