Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Kiên Giang (nhà thơ)

Kiên Giang tên thật Trương Khương Trinh (1929–2014) là nhà thơ, ký giả, soạn giả cải lương, nổi tiếng với bài thơ Hoa trắng thôi cài trên áo tím. Ông còn được xem là thầy của hai soạn giả nổi tiếng khác là Hà Triều và Hoa Phượng. Ông còn có bút danh là Hà Huy Hà.

Tiểu sử
Kiên Giang sinh ngày 17 tháng 2 năm 1929 tại làng xã Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc xã Đông Thái, tỉnh An Giang), là đồng hương của nhà văn Sơn Nam. Năm 1943, ông theo học trường tư Lê Bá Cang tại Sài Gòn.

Ngoài làm thơ, Kiên Giang, với nghệ danh là Hà Huy Hà, là soạn giả cải lương rất nổi tiếng thời đó, cùng với Năm Châu, Viễn Châu, Hà Triều – Hoa Phượng, Quy Sắc,... Các tác phẩm cải lương của ông có thể kể đến Áo cưới trước cổng chùa, Người vợ không bao giờ cưới,... Trong đó, Người vợ không bao giờ cưới đã giúp cho nghệ sĩ Thanh Nga đạt giải Thanh Tâm và trở thành một ngôi sao trong giới cải lương.

Trước 1975, Kiên Giang còn làm ký giả kịch trường cho nhiều tờ báo lớn của Sài Gòn như Tiếng chuông, Tiếng dội, Lập trường, Điện tín, Tia sáng,... Ông từng tham gia phong trào ký giả đi ăn mày và dẫn đầu đoàn biểu tình chống lại những quy chế khắt khe do chính quyền Việt Nam Cộng hòa áp đặt lên giới báo chí. Vì hành động này mà Kiên Giang phải vào tù.

Sau 1975, Kiên Giang làm Phó Đoàn cải lương Thanh Nga, kiêm cán bộ Phòng nghệ thuật sân khấu. Ông từng làm Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh qua 3 nhiệm kỳ.

Lúc 18 giờ ngày 31 tháng 10 năm 2014, nhà thơ Kiên Giang qua đời tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương tại phường An Đông, Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 86 tuổi. Ghi nhận những cống hiến của nhà thơ Kiên Giang cho nền văn học nghệ thuật nước nhà, Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương đã dành tặng miễn phí một mộ phần cho nhà thơ Kiên Giang được yên nghỉ bên cạnh người bạn thân của mình – nhà văn Sơn Nam.

Tác phẩm

Thơ
Hoa trắng thôi cài trên áo tím (1958)
Lúa sạ miền Nam (1970)
Quê hương thơ ấu
Ngủ bên chân mẹ
Tiền và lá (1956)

Cải lương
Người đẹp bán tơ (1956)
Con đò Thủ Thiêm (1957)
Người vợ không bao giờ cưới (1958 – với Phúc Nguyên)
Ngưu Lang Chức Nữ
Áo cưới trước cổng chùa
Phấn lá men rừng
Từ trường học đến trường làng
Thuyền trăng trên bến ngũ hồ
Dòng nước ngược
Chia đều hạnh phúc
Trương Chi Mỵ Nương
Mây chiều xuyên nguyệt thôn
Sương phủ nửa chừng xuân
Chén cơm sông núi
Hồi trống trường làng
Lưu Bình – Dương Lễ

Tân cổ giao duyên
 Chiếc rổ may của ngoại
 Trái tim con cò trắng
 Trái gùi Bến Cát
 Tình học sinh
 Đội gạo đường xa 
 Tìm đá mạ vàng 
 Gió bấc đầu mùa
 Mưa nắng miền đông
 Ngồi trâu thổi sáo 
 Nuôi chồng Ánh đèn soi ếch 
 Người đẹp bán tơ 
 Hương cau quê ngoại Vắt sữa nai nuôi mẹ 
 Hương sắc gái Cà Mau 
 Lập quán kén chồng 
 Ni cô và lão ăn mày 
 Khói lò gạch 
 Cô gái miền Tây''

Chú thích

Liên kết ngoài
Bài viết về Kiên Giang trên trang Văn nghệ Sông Cửu Long
Nguyên mẫu trongHoa trắng thôi cài trên áo tím trên trang Văn nghệ Sông Cửu Long
Nhà thơ, soạn giả Kiên Giang kể chuyện về bài thơ 50 năm trước
Nhà thơ Kiên Giang – hoa trắng thôi cài trên áo tím

Người Kiên Giang
Ngâm sĩ
Soạn giả cải lương
Nhà thơ Việt Nam
Nhà báo Việt Nam
Sinh tại Kiên Giang
José María Aznar López

(sinh ngày 25 tháng 2 năm 1953) là thủ tướng Tây Ban Nha trong 2 nhiệm kỳ: nhiệm kỳ 1 từ 5 tháng 5 năm 1996 và nhiệm kỳ 2 tiếp tục đến ngày 17 tháng 4 năm 2004 và là hội viên Câu lạc bộ Madrid.

Thời trẻ
Aznar sinh ra tại Madrid năm 1953, là con trai của Manuel Aznar Acedo, một phóng viên của một đài phát thanh, Aznar là cháu nội của Manuel Aznar Zubigaray, một ký giả nổi bật thời kỳ Franco. Cả ông và cha của ông đều nắm giữ các trọng trách trong chính phủ trong thời kỳ Tây Ban Nha dưới thời Franco. Ông học luật tại Đại học Complutense và tốt nghiệp năm 1975 và làm thanh tra thuế vụ năm 1976. Năm 1977, ông cưới Ana Botella.

Tham khảo

Thủ tướng Tây Ban Nha
News Corporation
Tín hữu Công giáo Rôma Tây Ban Nha
Luís Vaz de Camões

Luís Vaz de Camões (phát âm: ; đôi khi được dịch sang tiếng Anh từ tiếng Bồ Đào Nha cổ thành Camoens; 1524 - 10 tháng 6 năm 1580) là một nhà thơ người Bồ Đào Nha, ông được coi là nhà thơ vĩ đại nhất của đất nước này. Các tác phẩm thơ của Camões có thể sánh với những tác phẩm của Homer, Virgil và Dante. Ông sáng tác một lượng lớn các tác phẩm thơ trữ tình (bằng tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha) và kịch, nhưng Camões lại được nhớ đến nhiều nhất với tác phẩm sử thi Os Lusíadas. Tác phẩm triết học của ông Parnaso de Luís Vaz bị mất, bị những người ghen tị lấy trộm cùng với một phần của Os Lusíadas, khi Camões đang ở Mozambique.

Tiểu sử

Tư liệu về cuộc đời của Camões có rất ít và thậm chí là mâu thuẫn với nhau. Luís de Camões được cho là sinh năm 1524 ở Lisbon. Ông ngoại của nhà thơ lấy người có họ hàng với Vasco da Gama – nhà chinh phục nổi tiếng thế giới. Mẹ ông - Ana de Sá e Macedo mất sớm nên bố ông - Simão Vaz de Camões kết hôn lần thứ hai rồi đi sang Ấn Độ làm thuyền trưởng và mất ở đó.

Camões học ở trường dòng, sau đó học lên Đại học chuyên về ngôn ngữ và văn học Latinh, Hy Lạp, La Mã, Tây Ban Nha. Do tình yêu với một cô gái đẹp dẫn đến một số vụ lùm xùm buộc ông phải rời Lisbon khi chưa học xong Đại học.

Năm 1549 ông vào phục vụ quân đội và được trở lại Lisbon năm 1551. Trong một ngày lễ tôn giáo Camões đã làm một vị chức sắc của chính quyền bị thương nên phải vào tù 9 tháng, sau đó phải đi sang Ấn Độ phục vụ. Ở Ấn Độ, ông tham gia một số trận đánh, rồi làm thơ, đi về Thánh địa Mecca. Ông bắt đầu viết Os Lusíadas trong thời gian này. Năm 1556 ông được cử đi sang Ma Cao. Từ Ma Cao đi sang Xiêm và bị lạc vào vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày nay của Việt Nam. Cuối cùng ông trở về Goa, Ấn Độ và sau đó, trở về Lisbon vào năm 1570. Năm 1572 ông in thiên sử thi Os Lusíadas ở Lisbon.

Luís de Camões mất ngày 10 tháng 6 năm 1580 vì bệnh dịch hạch. Hiện tại ông được chôn cất gần vua Sebastião và nhà chinh phục vĩ đại Vasco da Gama ở Tu viện Jeronimos trong giáo xứ Belém ở Lisbon.

Ngày mất của Luís de Camões (10 tháng 6) được gọi là ngày Bồ Đào Nha. Tên của ông được đặt cho một miệng núi lửa trên sao Thủy và là tên của một Giải thưởng Văn học lớn ở các nước nói tiếng Bồ: (Angola, Bồ Đào Nha, Brasil, Cabo Verde, Đông Timor, Guiné-Bissau, Ma Cao, Mozambique, São Tomé và Príncipe).

Tác phẩm của Luís de Camões được dịch rất phổ biến trên thế giới. Một số bài Soneto và kiệt tác Os Lusíadas cũng đã được trích dịch ra tiếng Việt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
  
 
Luis Vaz de Camões – Catholic Encyclopedia article
Rimas by Luís de Camões. Editor: Álvaro Júlio da Costa Pimpão. Coimbra: Acta Universitatis Conimbrigensis, 1953, 460 p.
The Presence of Camoes: Influences on the Literature of England, America, and Southern Africa by George Monteiro. Lexington: University Press of Kentucky, 1996, 189+10 pp.

Sinh thập niên 1520
Mất năm 1580
Nhà thơ Bồ Đào Nha
AMD Am9080

Am9080  là CPU sản xuất bởi AMD.  Đầu tiên nó được sản xuất không có giấy phép như là một phiên bản sao chép của Intel 8080. Sau này, một hiệp ước được Intel chấp thuận để sản xuất nó. Phiên bản đầu tiên của Am9080 ra mắt vào tháng 4 năm 1974. CPU này chạy ở tốc độ 2 MHz.

Tham khảo

Vi xử lý
Vi xử lý Advanced Micro Devices
Thiệu Dương (huyện)

Thiệu Dương (chữ Hán giản thể: 邵阳县, Hán Việt: Thiệu Dương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1997 km2, dân số năm 2004 là 738.956 người. GDP của huyện Thiệu Dương năm 2004 là 2,56 tỷ nhân dân tệ. Thiệu Dương có mã số bưu chính 4221xx, mã vùng điện thoại 0739, huyện lỵ đóng tại trấn Đường Độ Khẩu.

Hành chính
Huyện Thiệu Dương có 12 trấn và 10 hương
Trấn: Đường Độ Khẩu, Cửu Công Kiều, Hạ Hoa Kiều, Ngũ Phong Phố, Trường Dương Phố, Bạch Thương, Cốc Châu, Nham Khẩu Phố, Kim Xưng Thị, Li Gia Bình, Hoàng Đình Thị và Đường Điền
Tiểu Khê Thị, Trường Nhạc, La Thành, Kim Giang, Hà Bá, Chư Giáp, Hoàng Kinh, Hoàng Đường, Thái Kiều và Hà Đường Vân.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Thiệu Dương
Thiệu Dương (huyện)
Hành Sơn (huyện)

Hành Sơn (chữ Hán giản thể: 衡山县, Hán Việt: Hành Sơn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hành Sơn nằm ở rìa phía đông của trung bộ tỉnh Hồ Nam. Tại huyện này có Hành Sơn thuộc Ngũ Nhạc nên huyện được tên là huyện Hành Sơn. Huyện này có diện tích 934 km², dân số năm 2004 là 411.102 người, GDP năm 2004 là 2,791 tỷ nhân dân tệ. Huyện lỵ đóng tại trấn Khai Vân.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Hành Sơn (huyện)
Antonov An-14

Antonov An-14 Pchelka (, "little bee - con ong nhỏ", tên ký hiệu của NATO Clod) là một máy bay đa dụng của Liên Xô

Thiết kế và phát triển 
An-14 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1958. Đây là một máy bay đa dụng STOL 2 động cơ hạng nhẹ, với hai động cơ piston bố trí tròn 300 hp Ivchenko AI-14RF. Công việc sản xuất hàng loạt bắt đầu vào năm 1966, và khoảng 300 chiếc đã được chế tạo đến khi dừng sản xuất vào năm 1972. An-14 đã thất bại trong việc thay thế loại máy bay An-2 hai tầng cánh rất thành công, An-2 còn tiếp tục được sản xuất cho đến năm 1990, (An-2 hiện nay vẫn được sản xuất theo đơn đặt hàng đặc biệt). Mẫu máy bay kế vị An-14 là An-28 với động cơ phản lực cánh quạt, hiện nay An-28 đang được sản xuất tại nhà máy PZL tại Ba Lan dưới tên gọi PZL M-28 Skytruck.

Với đặc điểm bay ổn định, An-14 có thể được điều khiển bởi bất kỳ ai sau một vài giờ huấn luyện cơ bản. Hiện nay vẫn còn khá nhiều An-14 tiếp tục hoạt động.

Các quốc gia sử dụng 

 
 Không quân Afghan sử dụng 12 chiếc từ 1985 đến 1991.
 
  Đông Đức
 Không quân Đông Đức
  Guinea
 
 Không quân Xô viết
 Aeroflot

Thông số kỹ thuật (An-14)

Đặc điểm riêng 
 Phi đoàn: 2
 Sức chứa: 7-9 hành khách hoặc 1.320 lb (600 kg) hàng hóa
 Chiều dài: 37 ft 3 in (11.36 m)
 Sải cánh: 72 ft 2 in (22 m)
 Chiều cao: 14 ft 4 in (4.36 m)
 Diện tích cánh: 427.2 ft² (39.7 m²)
 Trọng lượng rỗng: 5.732 lb (2.600 kg)
 Trọng lượng cất cánh: 7.606 lb (3.450 kg)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 8.000 lb (3.630 kg)
 Động cơ: 2× động cơ piston bố trí tròn làm mát bằng khí Ivchenko AI-14RF, 300 hp (224 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay 
 Vận tốc cực đại: 350 km/h (217 mph)
 Vận tốc hành trình: 175 km/h (121 mph)
 Tầm bay: 1.550 km (963 mile)
 Tối đa nhiên liệu: 780 km (485 mile)
 Tối đa tải: 300 km 186 (mile)
 Trần bay: 5.000 m (16.400 ft)
 Vận tốc lên cao: 5.3 m/s (1.043 ft/min)
 Lực nâng của cánh: 87 kg/m² (17.86 lb/ft²)
 Lực đẩy/trọng lượng: 5.75 kg/hp (lb/hp)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 http://www.aviastar.org/air/russia/an-14.php

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển 
 Antonov An-28
 Antonov An-38

Máy bay có tính năng tương đương 
 Shorts Skyvan
 IAI Arava

Trình tự thiết kế 
An-10 -
An-12 -
An-13 -
An-14 -
An-22 -
An-24 -
An-26

An-014
Máy bay thông dụng quân sự Liên Xô 1950–1959
Máy bay thông dụng dân sự Liên Xô 1950–1959
Máy bay vận tải quân sự Liên Xô và Nga
Máy bay dân sự
Máy bay thông dụng
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Franz Ferdinand của Áo

Franz Ferdinand (18 tháng 12 năm 1863 – 28 tháng 6 năm 1914) là Người thừa kế lâm thời của Áo-Hung, Hoàng điệt của Đế quốc Áo và Vương điệt Vương thất Hungary và Bohemia, và từ năm 1896 đến khi mất, là người chuẩn bị được kế vị ngai vàng Áo-Hung. Vụ ám sát ở Sarajevo đã trở thành cái cớ để nước Áo tuyên chiến. Việc này làm cho hai quốc gia đồng minh với Áo-Hung (Liên minh Trung tâm) và những nước đồng minh với Serbia (phe Hiệp ước) tuyên bố chiến tranh chống lại nhau, khởi đầu cho Thế chiến thứ nhất.

Tên đầy đủ của ông: Franz Ferdinand Karl Giuermo Anikò Strezpek Belschwitz Mòric Pinche Bálint Szilveszter Gömpi Maurice Bzoch János Frajkor Ludwig van Haverbeke Josef von Habsburg-Lothringen, sinh ra tại Graz, Áo, là con trai trưởng của Karl Ludwig của Áo (em trai của Hoàng đế Áo Franz Joseph và Maximiliano I của México) và vợ thứ, Công chúa Maria Annunciata của Hai Sicilia. Khi ông chỉ mới 12 tuổi, người anh họ Công tước Francis V xứ Modena chết, chỉ định Franz Ferdinand làm người thừa kế với điều kiện ông phải thêm họ Este vào tên của mình. Do đó, Franz Ferdinand trở thành một trong những người giàu nhất nước Áo lúc bấy giờ.

Khi ông sinh ra, không ai nghĩ rằng Franz Ferdinand sẽ trở thành người thừa kế ngai vàng Áo-Hung. Ông được thừa hưởng nền giáo dục khắt khe thông thường của một hoàng tử tập trung vào lịch sử và đạo đức. Từ năm 1876 đến 1885 gia sư của ông là nhà sử học Onno Klopp. Vào năm 1883 Franz Ferdinand gia nhập quân đội với quân hàm trung úy bậc ba.

Khi còn thanh niên, Franz Ferdinand có hai niềm say mê lớn: săn bắn và du lịch. Người ta đã ước chừng ông đã bắn hơn 5.000 con hươu trong cuộc đời. Vào năm 1883, ông viếng thăm nước Ý lần đầu tiên để xem những tài sản mà Công tước Francis V xứ Modena để lại cho ông. Vào năm 1885, ông đã viếng thăm Ai Cập, Palestine, Syria, và Thổ Nhĩ Kỳ. Vào năm 1889, ông ghé thăm Đức.

Vào năm 1889, cuộc đời Franz Ferdinand biến chuyển ngoạn mục. Người anh họ Thái tử Rudolf đã tự tử ở lâu đài săn bắn của mình ở Mayerling, đưa cha của Franz Ferdinand, Hoàng đệ Karl Ludwig, là người đầu tiên sẽ kế vị ngai vàng. Tuy nhiên cha của ông đã từ bỏ quyền kế vị vài ngày sau cái chết của Thái tử. Do đó, Franz Ferdinand được chuẩn bị làm người kế vị.

Chú thích

Liên kết ngoài

  Archduke Francis Ferdinand d'Este
Franz Ferdinand essay 

 

Trữ quân Áo
Hoàng tử Áo
Vương tộc Habsburg-Lothringen
Vương tộc Áo-Este
Người Áo-Hung trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Tướng lĩnh quân đội Áo-Hung
Người Áo bị ám sát
Người Graz
Hiệp sĩ của Huân chương Hiệp sĩ
Hiệp sĩ cấp Garter
Nhân vật hoàng gia bị ám sát
Chết do bị bắn ở Bosnia và Herzegovina
Sinh năm 1863
Mất năm 1914
Hán Thọ

Hán Thọ (汉寿县, Hán Việt: Hán Thọ huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thường Đức, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2023  km², dân số năm 2003 là 766.923. GDP năm 2002 là 3,59 tỷ nhân dân tệ.

Hành chính
Huyện Hán Thọ có các đơn vị hành chính sau:
 Trấn: Thành Quan, Thái Tử Miếu, Quân San Phô, Tây Hồ, Bạch Lộc Kiều, Dậu Cảng, Thương Cảng, Pha Đầu, Nham Uông Hồ, Châu Khẩu, Thôi Gia Kiều, Tưởng Gia Chủy, Dục Đức Phô và Quán Đầu Chuỷ. 
17 hương: Tam Hoà, Đại Nam Hồ, Nguyệt Minh Đàm, Phong Gia Phô, hương dân tộc Hồi Duy-ngô-nhĩ Mao Gia Than, Văn Uý, Đông Nhạc Miếu, Đàm Kiều, Tây Trúc San, Dương Nam Đường, Vi Chỉ Hồ, Chu Văn Miếu, Nham Chuỷ, Áp Tử Cảng, Chu Mộc San, Niếp Gia Kiều và Tân Hưng
2 nông trường và ngư trường
1 khu phát triển cấp tỉnh

Khí hậu

Tham khảo

Hán Thọ
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Thường Đức
Kỳ Đồng

Kỳ Đồng (奇童), tên thật là Nguyễn Văn Cẩm (阮文錦, 8 tháng 10 năm 1875 - tháng 7 năm 1929), người làng Trung Lập (theo cuốn Danh nhân Thái Bình thì quê ông là làng Ngọc Đình), phủ Tiên Hưng (nay là xã Diên Hà), tỉnh Hưng Yên. Ông vốn có tư chất thông minh từ nhỏ lại được cha, là nhà nho giỏi, dạy dỗ. Ông được chính phủ Pháp cấp học bổng sang học Trường trung học Alger, tốt nghiệp tú tài khoa học và văn chương. Ông có lẽ là Người Việt đầu tiên đỗ tú tài Pháp.

Tiểu sử 
Kỳ Đồng có nghĩa là (Đứa trẻ kỳ tài) là tên gọi được vua Tự Đức sắc phong cho cùng với sớ "Tên này còn ít tuổi, chưa thể dùng được, nay giao tỉnh thần Hưng Yên dạy bảo, để khi lớn lên, nhà nước sẽ dùng."

Tám tuổi mụ (năm 1882), Kỳ Đồng đã được cha cho dự kỳ thi khảo khóa chuẩn bị cho kỳ thi hương sau đó tại trường Nam Định. Nguyễn Văn Cẩm đoạt loại ưu, được quan đốc học Nam Định trình tấu về triều. Vua Tự Đức ban chỉ dụ khen thưởng, cấp tiền gạo ăn học.

Năm 1887, những người dân có tư tưởng chống Pháp nhưng mê tín ở tỉnh Nam Định cũ (ở cả Nam Định và Thái Bình ngày nay) tôn Kỳ Đồng làm hậu thân của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, tiến hành tổ chức một đám rước kiệu Kỳ Đồng tiền về tỉnh lỵ Nam Định, nhằm hướng nhân tâm về một thủ lĩnh chống Pháp mới. Công sứ Pháp ở Nam Định là Brie phải ra lệnh nổ súng thị uy, giải tán đoàn người. Sau đó, người Pháp quay sang lợi dụng lại việc này vào mục đích tuyên truyền: họ lưu đày những người tổ chức sự kiện này ở Côn Đảo, nhưng riêng Kỳ Đồng họ lại cho đi du học ở thủ đô An giê (Alger) của Algérie lúc đó thuộc Pháp, ngày 2 tháng 10 năm 1887.

Tại Algiers, Kỳ Đồng học tại trường trung học Louis le Grand trong 9 năm, từ tháng 10 năm 1887 đến tháng 9 năm 1896. Trong thời gian này, ông quen và thân thiết với Quận công Ưng Lịch (Hàm Nghi) lúc đó cũng đang bị lưu đày tại đó và từng đến thăm viếng cựu hoàng. 
 
Ông từ chối lời mời làm quan của Pháp mà chỉ xin đất để mở mang việc làm ruộng ở Yên Thế vào năm 1897.

Vì sợ ông liên lạc với Đề Thám nên Pháp đã đày ông sang quần đảo Marquesas. Ông mất ở đảo Tahiti (Papeete) năm 1929, thọ 54 tuổi

Ông có một số bài thơ dạng tự thuật như Lời non nước hay Đường lên Yên Thế.

Di sản 
Tên Kỳ Đồng được đặt cho các con phố ở:
Hà Nội, (đến năm 1964 thì đổi phố Tống Duy Tân)
Thành phố Hồ Chí Minh
Đà Nẵng (từ năm 2000)
Thái Bình
Hải Phòng
Bình Dương

Tên Kỳ Đồng từng được đặt cho một đơn vị hành chính cấp xã tại huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, nay thuộc xã Kỳ Anh thuộc tỉnh.

Tham khảo 

Thần đồng
Người Thái Bình
Sinh năm 1875
Mất năm 1929
Núi Hood

Mount Hood (được bộ lạc Multnomah gọi là Wy'east), là một núi lửa dạng tầng ở vành đai núi lửa Cascade tai bắc Oregon, ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Núi lửa này nằm cách thành phố Portland 50 dặm (80 km) về phía đông-đông nam, ở biên giới giữa Clackamas và Hood River.

Núi Hood là đỉnh có tuyết bao phủ với độ cao  và có 12 sông băng. Đây là ngọn núi cao nhất ở Oregon và cao thứ 4 trong dãy núi Cascade. Núi Hood được coi là ngọn núi lửa tại Oregon có khả năng phu trào nhất, dù căn cứ vào lai lịch của nó, việc một vụ phu trào dữ dội là khó xảy ra. Dù sau người ta vẫn ước tính sẽ có một vụ phun trào trong vòng 30 năm nữa với xác suất từ 3-7%, so the USGS characterizes it as "potentially active". Ngọn núi này đôi khi được mô tả không chính thức là "đang ngủ yên".

Timberline Lodge là một điểm nổi bật lịch sử quốc gia nằm ở sườn bắc của núi Hood ngay dưới sông băng Palmer.

Ngọn núi này có 6 khu vực trượt tuyết: Timberline, Mount Hood Meadows, Ski Bowl, Cooper Spur, Snow Bunny và Summit. Chúng có tổng cộng 4.600 mẫu (7,2 mi², 18,6 km²) khu vực có thể trượt tuyết; Timberline là nơi có thể trượt tuyết quanh năm ở Bắc Mỹ.

Núi Hood là một phần của rừng quốc gia núi Hood rộng 1.067 triệu mẫu (1667 mi², 4318 km²), 4 khu hoang dã với tổng diện tích 189.200 mẫu (295 mi², 766 km²), và hơn 1200 dặm (1900 km) đường leo núi.

Xem thêm
 Thác nước Multnomah

Tham khảo 

Hood, Núi
Hood, Núi
Núi lửa còn hoạt động
Núi lửa dạng tầng Holocen
Thanh Dương (định hướng)

Thanh Dương có thể là:

Việt Nam 
 Xã Thanh Dương, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An

Trung Quốc 
 Quận Thanh Dương (chữ Hán giản thể: 青羊区, Hán Việt: Thanh Dương khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô
 Huyện Thanh Dương (青阳县) địa cấp thị Trì Châu, tỉnh An Huy
Kim Ngưu, Thành Đô

Kim Ngưu (chữ Hán giản thể: 金牛区, Hán Việt: Kim Ngưu khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 108 km2, dân số 600.000 người. Kim Ngưu là một trong năm khu vực thành thị (Ngũ Thành Khu) của Thành Đô. Theo truyền thuyết thì Ngưu Lang Chức Nữ đã để đây một con trâu vàng nên quận này có tên là Kim Ngưu. Về mặt hành chính, quận này có 1 khu phát triển, 3 hương, 16 nhai đạo, quận lỵ đóng tại nhai đạo Phủ Cầm.

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Vũ Hầu

Vũ Hầu (chữ Hán giản thể: 武侯区, Hán Việt: Vũ Hầu khu) là một quận tại trung tâm thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Đây là một trong khu vực 5 quận trong thành của Thành Đô. Do trong quận này có Vũ Hầu đường nên quận có tên là Vũ Hầu. Quận này có các đơn vị hành chính gồm 14 nhai đạo, quận lỵ đóng tại nhai đạo Tương Tẩy. Các nhai đạo gồm" Tương Tẩy, Vong Gia Lộ, Ngọc Lâm, Khiêu Tản Tháp, Hoả Xa Nam, Song Nam, Tấn Dương, Hồng Bài Lâu, Ky Đầu Kiều, Kim Hoa Kiều, Thốc Cẩm, Thốc Kiều, Hoa Hưng, Phương Thải Nhai, Tiếu Gia Hà, Thạch Dương Trường, Quế Khê.

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Quận của Thành Đô
Thanh Bạch Giang

Thanh Bạch Giang (chữ Hán giản thể: 青白江区, Hán Việt: Thanh Bạch Giang khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bên trong quận này có sông Thanh Bạch chảy qua nên quận được đặt tên là Thanh Bạch Giang. Quận này có diện tích 392,41 km2, dân số 400.000 người. Đây là quận công nghiệp trọng yếu của Thành Đô với các ngành hoá học, kim loại. Về mặt hành chính, quận Thanh Bạch Giang gồm có 2 nhai đạo Đại Loan và Hồng Dương, 7 trấn: Di Mưu, Đại Đồng, Thành Tương, Tường Phúc, Diệu Độ, Thanh Tuyền, Long Vương và 2 hương Phúc Hồng, Nhân Hoà.

Tham khảo

Quận của Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Ôn Giang

Ôn Giang (chữ Hán giản thể:温江区, Hán Việt: Ôn Giang khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 277 km2, dân số 326.700 người. Ôn Giang nằm phía tây của Thành Đô, ở vùng xa trung tâm thuộc bình nguyên Thành Đô, khí hậu ôn hoà. Sông Ôn Giang chảy trong quận nên quận có tên gọi như vậy. 4000 năm trước, vương quốc Ngư ? Cổ Thục (古蜀鱼凫王国) bắt nguồn tại đây, từ xưa đây là một trấn trọng điểm của Tứ Xuyên. Năm 1002, giải lập quận Ôn Giang từ huyện cùng tên.

Về mặt hành chính, quận Ôn Giang có các đơn vị hành chính gồm 4 nhai đạo: Liễu Thành, Công Bình, Dũng Tuyền, Thiên Phủ và 6 trấn: Hoà Thạnh, Vĩnh Thạnh, Kim Mã, Vĩnh Ninh, Vạn Xuân, Thọ An.

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Quận của Thành Đô
Bì (huyện)

Bì (郫县 Hán Việt: Bì huyện) là một huyện cũ của thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Ngày 24/11/2016, toàn bộ huyện chuyển thành quận, lấy tên là Bì Đô. Huyện này có diện tích 437 km2, dân số 480.000 người, mã số bưu chính 611730. Huyện lỵ đóng tại trấn Bì Đồng. Huyện Bì được chia thành các đơn vị hành chính gồm 15 trấn: Bì Đồng, Tập đoàn, Tê Phố, Hoa Viên, Đường Xương, An Đức, Tam Đạo Yển, Yên Tĩnh, Hồng Quang, Hợp Tác, Tân Dân, Đức Nguyên, Hữu Ái, Cổ Thành, Đường Nguyên.

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Quận của Thành Đô
Song Lưu

Song Lưu (双流区 Hán Việt: Song Lưu khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1067 km2, dân số 870.000 người, mã số bưu chính 610200, trụ sở chính quyền quận đóng tại trấn Đông Thăng. Sân bay quốc tế Song Lưu Thành Đô nằm ở quận này.

Hành chính 
Quận Song Lưu được chia ra thành 26 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 8 nhai đạo và 18 trấn:
Nhai đạo: Đông Thăng (东升街道), Tây Hàng Cảng (西航港街道, Hoa Dương (华阳街道), Trung Hoà (中和街道), Cửu Giang (九江街道), Hoàng Giáp (黄甲街道), Công Hưng (公兴街道), Hiệp Hòa (协和街道)
Trấn: Thái Bình (太平镇), Vĩnh Hưng (永兴镇), Tịch Điền (籍田镇), Chính Hưng (正兴镇), Bành (彭镇), Đại Lâm (大林镇), Tiên Trà (煎茶镇), Hoàng Long Khê (黄龙溪镇), Vĩnh An (永安镇), Hoàng Thủy (黄水镇), Kim Kiều (金桥镇), Thắng Lợi (胜利镇), Tân Hưng (新兴镇), Hưng Long (兴隆镇), Vạn An (万安镇), Bạch Sa (白沙镇), Tam Tinh (三星镇) và Hiệp Giang (合江镇)

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Quận của Thành Đô
Vùng đô thị Băng Cốc

Vùng đô thị Băng Cốc (; ) là vùng đô thị lớn nhất của Thái Lan bao gồm thủ đô Băng Cốc và một vài tỉnh lân cận.

Vùng đô thị Băng Cốc rộng tới 7.761,5 km² với dân số là 10.061.726 (tính đến 19 tháng 12 năm 2007). Sự phát triển nhanh chóng của vùng này cộng với chênh lệch về phát triển kinh tế với các vùng khác đã khiến một số lượng lớn dân ở vùng Đông Bắc di cư tới đây.

Diện tích và dân số

Dân số

Nguồn: 
 http://www.citypopulation.de/php/thailand-admin.php (reporting NSO.go.th Census Data, 2010 figures subject to revision.) 
 http://citypopulation.de/php/thailand-prov-admin.php (reporting NSO.go.th 2017 Projections on 2010 Census data) 
 https://dopa.go.th/banner_link/fileDownload/130 (Dept Provincial Affairs Dec 2016)

Kinh tế

Xem thêm 

Danh sách vùng đô thị châu Á

Tham khảo 

 Thai Department of Provincial Administration 

Đô thị Thái Lan
Bangkok
Địa lý Băng Cốc
Amphoe Mueang Ubon Ratchathani

Mueang Ubon Ratchathani () là một huyện (Amphoe Mueang) thuộc tỉnh Ubon Ratchathani, một tỉnh ở Đông Bắc Thái Lan. Huyện này có diện tích km2, dân số. Huyện này giáp các huyện sau (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ): Khueang Nai,  Muang Sam Sip, Lao Suea Kok, Don Mot Daeng, Sawang Wirawong, Warin Chamrap của tỉnh Ubon Ratchathani và Kanthararom của tỉnh Sisaket.
Huyện này ban đầu có tên là Buphapala Nikhom (บุพปลนิคม), sau đó được đổi thành Burapha Ubon (บูรพาอุบล) năm 1909 và thành Mueang Ubon Ratchathani năm 1913.
Nguồn nước chính của huyện này là sông Mun.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thanh 148 làng (thôn, ấp, bản, buôn, sóc) (muban). Thành phố (thesaban nakhon) Ubon Ratchathani nằm trên toàn bộ địa giới của tambon Nai Mueang. 
Phần không có số là tambon tạo thành huyện Don Mot Daeng và Lao Suea Kok.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Mueang Ubon Ratchathani
Amphoe Si Mueang Mai

Si Mueang Mai () là một huyện (Amphoe) ở đông bắc của tỉnh Ubon Ratchathani, Isan, đông bắc Thái Lan.

Huyện này giáp các huyện sau (từ phía đông nam theo chiều kim đồng hồ) Khong Chiam, Phibun Mangsahan, Tan Sum, Trakan Phuet Phon và Pho Sai. Về phía đông qua sông Mê Kông là Salavan của Lào.

Lịch sử
Ngày 14 tháng 9 năm 1971, Khong Chiam được đổi tên thành "Si Mueang Mai". Cùng lúc ấy, huyện Ban Dan (tách khỏi Khong Chiam năm 1959) lại nhận tên Khong Chiam vì là địa bàn có  mueang lịch sử.

Hành chính 
Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các phó huyện này lại được chia ra 118 làng (muban). Si Mueang Mai là thị trấn (thesaban tambon) duy nhất của huyện, nằm trên một phần địa giới của tambon Na Kham.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 amphoe.com

Si Mueang Mai
Ono, Hyōgo

là một thành phố ở tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.

Năm 2003, thành phố này có dân số khoảng 49.643 người với mật độ dân số 529,92 người trên mỗi km². Diện tích của thành phố này là 93,68 km². Thành phố được thành lập ngày 1 tháng 12 năm 1954.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ono official website

Ono
Ono, Hyōgo
Shisō, Hyōgo

là thành phố thuộc tỉnh Hyōgo, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thị trấn là 34.819 người và mật độ dân số là 53 người/km2. Tổng diện tích thị trấn là 658,54 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Tỉnh Hyōgo
Asago
Himeji
Kamikawa
Sayō
Tatsuno
Yabu
Tỉnh Okayama
Nishiawakura
Tỉnh Tottori
Wakasa

Khí hậu

Tham khảo 

Thành phố tỉnh Hyōgo
Jean-François Kornetzky

Jean-François Kornetzky (sinh ngày 27 tháng 7 năm 1982 ở Wissembourg, Pháp) là một thủ môn bóng đá người Pháp hiện chơi cho câu lạc bộ Karlsruher SC. Anh cao 1,89 m và nặng 82 kg.

Chú thích

Liên kết ngoài

  Thông tin thủ môn Jean-François Kornetzky trên trang chủ của câu lạc bộ Karlsruher SC 

Cầu thủ bóng đá Karlsruher SC
Cầu thủ RC Strasbourg
Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Đông Cảng

Đông Cảng (东港) là một địa danh được sử dụng nhiều tại Trung Quốc. Đó có thể là:

Đơn vị cấp huyện
Quận Đông Cảng thuộc thành phố Nhật Chiếu, tỉnh Sơn Đông
Thành phố cấp huyện Đông Cảng thuộc thành phố Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh

Đơn vị cấp hương
Trấn Đông Cảng thuộc quận Hải Cảng, thành phố Tần Hoàng Đảo, tỉnh Hà Bắc
Trấn Đông Cảng thuộc quận Tích Sơn, thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô
Trấn Đông Cảng thuộc huyện Huệ Lai, thành phố Yết Dương, tỉnh Quảng Đông
Nhai đạo Đông Cảng thuộc quận Phổ Đà, thành phố Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang
Hương Đông Cảng thuộc huyện Tu Thủy, thành phố Cửu Giang, tỉnh Giang Tây

Khác
Trấn Đông Cảng thuộc huyện Bình Đông, Đài Loan.
Ilyushin Il-1

Ilyushin Il-1 (tiếng Nga: Ил-1) là một máy bay cường kích của Liên Xô được phát triển trong Chiến tranh Thế giới II bởi cục thiết kế Ilyushin. Nó chỉ được chế tạo với một mẫu duy nhất, nhưng nó lại là thiết kế dẫn đến mẫu máy bay thành công Ilyushin Il-10.

Phát triển
Sau khi Mặt trận phía Đông nổ ra trong Chiến tranh Thế giới II, Không quân Xô viết đã sử dụng loại máy bay cường kích rất thành công là Ilyushin Il-2 Shturmovik, nó có động cơ Mikulin AM-38. Với những tiến triển của cuộc chiến, Liên Xô bắt đầu nghiên cứu một mẫu máy bay mới kế thừa những đặc tính này của Il-2. Mục đích chính là tăng tốc độ và khả năng cơ động ở độ cao thấp, chủ yếu để tránh pháo phòng không loại nhỏ, những vũ khí phòng không loại nhỏ chính là mối nguy hiểm chính đối với máy bay cường kích, và để loại bỏ một số sai sót của Il-2. Dự án đầy hứa hẹn nhất là một máy bay tấn công hỗ trợ mặt đất hiện đại có khả năng cơ động và trọng lượng nhẹ, đó là Sukhoi Su-6 được phát triển bởi phòng thiết kế của Pavel Sukhoi vào năm 1942. Cùng thời điểm, Sergey Ilyushin cũng phát triển một máy bay hạng nặng VSh hay Il-8 M-71, xuất phát từ thiết kế của Il-2. Cả hai dự án đều trang bị động cơ nguyên mẫu M-71, loại động cơ này không được sản xuất.

Năm 1943, Ilyushin bắt đầu công việc đối với máy bay mới mang tên Il-1, đây sẽ là một máy bay tiên kích-cường kích bọc giáp hạng nặng có 1 hoặc 2 chỗ, có nghĩa là máy bay này chủ yếu để chiến đấu với các máy bay ném bom và vận tải. Il-1 tương tự như thiết kế của Il-2, nhưng hiện đại và gọn hơn, và nó có động cơ Mikulin mới là AM-42. Nhưng, không quân đã từ bỏ ý tưởng về loại tiêm kích bọc giáp hạng nặng, vì tốc độ thấp và cũng không đủ khả năng để đánh chặn các máy bay ném bom hiện đại. Do đó, Ilyushin quyết định sửa chữa Il-1 thành một máy bay cường kích hai chỗ, tên gọi mới là Ilyushin Il-10 vào đầu năm 1944 (các số lẻ được dùng cho máy bay tiêm kích). Mùa xuân năm 1944, Il-10 đã thực hiện bay thử nghiệm, và trải qua các cuộc thử nghiệm cấp nhà nước vào tháng 6, sau đó nó đã được chấp nhận đưa vào sản xuất hàng loạt.

Thông số kỹ thuật (Il-1)

Dữ liệu lấy từ airventuremuseum

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 11.12 m
Sải cánh: 13.40 m
Chiều cao: 8 ft 6 in
Diện tích cánh: 30.00 m²
Trọng lượng rỗng: 4.285 kg
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 5.320 kg
Động cơ: 1× Mikulin AM-42, 1.973 hp

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 580 km/h
Tầm bay: 1.000 km
Trần bay:
Vận tốc lên cao:
Lực nâng của cánh:
Lực đẩy/trọng lượng:

Vũ khí
2x pháo 23 mm

Tham khảo

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Ilyushin Il-2
 Ilyushin Il-10

Máy bay có tính năng tương đương
 Sukhoi Su-6

Máy bay Ilyushin
Máy bay tiêm kích Liên Xô thập niên 1940
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay một động cơ cánh quạt
Cao nguyên Columbia

Cao nguyên sông Columbia là một vùng địa lý và địa chất trải rộng bao gồm những phần đất của các tiểu bang Hoa Kỳ là Washington, Oregon, và Idaho. Nó là một cao nguyên bazan rộng giữa rặng Cascade và rặng Thạch Sơn và bị sông Columbia cắt ngang. Theo ý nghĩa thông thường thì tên gọi "Lòng chảo Columbia" gần như cũng chỉ khu vực cao nguyên Columbia.

Địa chất 
Trong cuối thế Miocen và đầu thế Pliocen, một trong các sự kiện chất bazan tràn ngập lớn nhất chưa từng thấy trên bề mặt địa cầu đã nuốt chửng 63.000 dặm vuông (160.000 km²) vùng Tây Bắc Thái Bình Dương hình thành một vùng đá lửa lớn. Trong một khoảng thời gian có lẽ từ 10 đến 15 triệu năm, các dòng chảy dung nham này đến lượt các dòng chảy dung nham khác tuôn ra ngoài, dần dần cô đọng lại một lớp dày hơn 6.000 ft (1,8 km). Khi đá nóng chảy nhô lên mặt đất, vỏ Trái Đất dần dần chìm xuống nơi dung nham nổi lên.

Sự lún xuống của vỏ Trái Đất tạo thành một bình nguyên dung nham lớn hiện được gọi là Lòng chảo Columbia hay Cao nguyên. Sông Columbia xưa kia bị dung nham tràn về hướng tây bắc khiến nó đổi chiều dòng chảy theo hướng hiện nay. Dung nham khi tràn trên khu vực này đầu tiên đổ vào các thung lũng có suối hình thành những con đập và rồi đến lượt các con đập này ngăn nước lại hoặc tạo thành các hồ. Những thực thể đã được tìm thấy trong các đáy hồ này gồm có dấu vết lá cây hóa thạch, gỗ hóa thạch, côn trùng hóa thạch, và xương của các con vật có xương sống.

Địa lý 
Các thành phố của tiểu bang Washington trên Cao nguyên Sông Columbia gồm có:
 Davenport
 Kennewick
 Pasco
 Pullman
 Richland
 Spokane
 Walla Walla
 Yakima

Các thành phố của tiểu bang Oregon trên Cao nguyên Sông Columbia gồm có:
 Hermiston
 sông Hood
 Pendleton
 The Dalles

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 USGS Page on Columbia Plateau 
 Geology of Lake Roosevelt National Recreation Area (source of much of this page)
 Guide to digital documents and photographs about the Columbia River area. 
 Columbia River Basin Ethnic History Archive 

Vùng của Oregon
Washington (tiểu bang)
Cao nguyên Hoa Kỳ
Miền Tây Bắc Hoa Kỳ
Tỉnh địa lý tự nhiên
Hoạt động núi lửa Miocen
Hoạt động núi lửa Pliocen
Vùng của Washington (tiểu bang)
Dọc mùng

Dọc mùng, còn được gọi là rọc mùng hay môn bạc hà, bạc hà (phương ngữ Nam Bộ) (danh pháp hai phần: Leucocasia gigantea), là một loài thực vật thuộc họ Ráy bản địa bao gồm vùng nhiệt đới châu Á và lan rộng đến miền đông bắc Úc. Loài này được Carl Ludwig Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.

Dọc mùng (hay môn bạc hà, bạc hà trong phương ngữ miền nam) dễ bị nhầm lẫn với cây ráy. Tuy nhiên, dọc mùng không gây ngứa như ráy, nên thường được dùng trong nấu ăn.

Đặc tính
Dọc mùng là cây nhiều năm, thân thảo, cuống lá (petiole) dày, xốp và mọng nước. Cây có lá vươn cao hơn 1 mét, thường mọc ở nơi đất trũng và ẩm. Phần gốc rễ phình ra như dạng "củ".

Lá dọc mùng to bản hình trái tim, dài 20–120 cm, giữa có gân lá chạy dọc chiều dài của lá.

Cây trổ hoa vào mùa xuân sang mùa hè. Hoa đực mọc ở ngọn dò (peduncle), dạng thỏi (spadix) có bao choàng (spathe). Hoa cái mọc ở gốc thỏi. Trái dọc mùng màu đỏ, hình trứng.

Ẩm thực Việt Nam
Cuống lá cây dọc mùng thường dùng làm các món canh chua, sườn nấu bung, bún bung, canh cá, bún cá, dưa chua, bạc hà xào hoàng hoa, bạc hà cuộn tía tô v.v. sau khi sơ chế bằng cách tước bỏ vỏ, thái vát hoặc thái khúc, bóp muối cho bớt ngứa.

Hình ảnh

Xem thêm
 Canh chua

Chú thích

Tham khảo

 Nguyen, Duong Van. Medicinal Plants of Vietnam, Cambodia and Laos. Santa Monica: ?, 1993. trang 66.
 Trần Việt Hùng. "Môn bạc hà=mùng thơm...". Y-tế Nguyệt san. Westminster, CA. Tháng 2-3, 2008.

Rau ăn lá
Ẩm thực Việt Nam
Thực vật được mô tả năm 1893
Hệ thống tàu điện trên cao Băng Cốc

Bangkok Skytrain ( ), gọi tắt là BTS, là hệ thống tàu điện trên cao phục vụ cho Băng Cốc, Thái Lan. Đây là hệ thống giao thộng công cộng quốc doanh. Bangkok Skytrain có ba tuyến với 62 ga (tổng chiều dài ) và bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 1999. Tuyến Sukhumvit nối khu vực Khu Khot với các khu vực phía Bắc và phía Đông Nam Bangkok, ga cuối tương ứng tại Khu Khot và Kheha. Tuyến Silom phục vụ cho tuyến đường Silom và Sathon, quận trung tâm hành chính Băng Cốc, ga cuối tại Sân vận động quốc gia và Bang Wa. Tuyến Gold chạy từ Krung Thon Buri đến Klong San và phục vụ cho Iconsiam. Các tuyến của Bangkok Skytrain cho đến nay chỉ có hai tuyến Silom và Gold hãy còn ngắn, nên mới chỉ phục vụ được đi lại tại khu vực trung tâm Bangkok. Kể từ khi đi vào hoạt động cho đến nay, chỉ có tuyến Sukhumvit là tuyến dài nhất trong hệ thống này.

Bên cạnh ba tuyến BTS, hệ thống tàu điện ngầm Băng Cốc bao gồm tuyến Tàu điện ngầm Bangkok (MRT) đi ngầm và trên cao, hệ thống xe buýt nhanh (BRT), và tuyến đường sắt liên kết sân bay (ARL), phục vụ nhiều nhà ga trước khi đến Sân bay quốc tế Suvarnabhumi, và Tuyến đỏ SRT thuộc Đường sắt Nhà nước Thái Lan.

Hệ thống BTS

Ban đầu BTS có 23 nhà ga trên 2 tuyến: 17 trên Tuyến BTS Sukhumvit và 7 trên Tuyến Silom, cả hai tuyến giao nhau tại Siam. Sau đó, 30 nhà ga mở thêm trên tuyến Sukhumvit và 6 nhà ga trên tuyến Silom, 3 ga mới trên Tuyến Gold.

Xem thêm 
 Tàu điện ngầm Bangkok

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Download bản đồ hệ thống đường sắt Bangkok 

Giao thông Băng Cốc
Giao thông Thái Lan
BTS Skytrain
Khởi đầu năm 1999 ở Thái Lan
Mokotów

Mokotów là một quận của Warszawa, thủ đô của Ba Lan. Quận này có nhiều dân cư, là nơi có nhiều văn phòng công ty và đại sứ quán. Chỉ một phần nhỏ quận này là công nghiệp hoá ít (Służewiec Przemysłowy), còn phần lớn diện tích là công viên cây xanh.  Quận Mokotów có diện tích 35,4 km2, dân số 217.651 người.

Dù khu vực ngày nay là quận Mokotów đã có dân sinh sống từ thời kỳ đầu Trung Cổ, mãi đến năm 1916 thì  Mokotów mới được nhập vào thành phố Warszawa. 

Quận của Warszawa
Khu dân cư thành lập năm 1951
Khởi đầu năm 2002 ở Ba Lan
Bemowo

Bemowo là một quận của Warsaw, thủ đô Ba Lan nằm ở phía tây của thành phố. Địa giới của quận nằm ở khu vực gọi là vành đai phía tây của huyện cũ Wola, được nhập vào Warsaw năm 1951. Tên gọi của quận này lấy theo họ của tướng Józef Bem.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Trang web chính thức của Bemowo 
A local info-website 
A local Internet newspaper for Bemowo
Bemowo Pictures - Amateur movie group from Bemowo 

Quận của Warszawa
Khu dân cư thành lập năm 1922
Hệ thống giao thông đường sắt hạng nhẹ (Singapore)

Hệ thống giao thông đường sắt hạng nhẹ  (tiếng Anh: Light Rapid Transit; tiếng Trung: 轻轨列车系统; tiếng Mã Lai: Sistem Rel Ringan) là hệ thống đường sắt đô thị trên cao của Singapore. Hệ thống được đưa vào sử dụng từ năm 1999 và liên tục được mở rộng. Cho đến nay nó có ba tuyến phục vụ ba khu đô thị của Singapore.

Các tuyến
Bukit Panjang LRT (BPLRT): có 13 ga ký hiệu từ BP1 đến BP13. Tại ga BP1 có kết nối với tuyến Bắc Nam (North South Line) của MRT Singapore.
BP6 có kết nối với Tuyến Trung tâm (Downtown Line) của MRT Singapore 
Sengkang LRT (SKLRT): có hai tuyến. Cánh Đông (East Loop) có 5 ga ký hiệu từ SE1 đến SE5. Cánh Tây (West Loop) có 8 ga ký hiệu từ SW1 đến SW8. Ngoài ra còn có ga Sengkang (ký hiệu STC) kết nối với tuyến Bắc Nam (North East Line) của MRT Singapore.
Punggol LRT (PGLRT): có hai tuyến . Cánh Đông (East Loop) có 7 ga ký hiệu từ PE1 đến PE7. Cánh Tây đang xây dựng. Ga Punggol (ký hiệu PTC) có kết nối với Tuyến Bắc Nam (North East Line) của MRT Singapore.

Xem thêm
Hệ thống giao thông đại chúng tốc độ cao (Singapore)

Tham khảo

Giao thông Singapore
Bielany

Bielany là một quận ở thành phố Warsaw, thủ đô Ba Lan, toạ lạc ở phía bắc của thành phố.

Ban đầu là một phần của Żoliborz, Bielany đã trở thành một quận riêng từ năm 1994. Bielany giáp Żoliborz về phía nam, Wola và Bemowo về phía tây. Phía đông quận này giáp Wisła, còn phía bắc là ranh giới phía bắc của nội thành Warsaw.

Tham khảo

Quận của Warszawa
Khởi đầu năm 2002 ở Ba Lan
Praga-Północ

Praga Północ () là một quận của thành phố Warszawa, thủ đô Ba Lan, nằm ở trung tâm của thành phố này.

Praga là một trong những quận cổ nhất ở Warszawa và được nhập vào thành phố cuối thế kỷ 18. Năm 1945, khu vực này được chia ra thành Praga Północ và Praga Południe.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận của Warszawa
Khu dân cư thành lập năm 1951
Warszawa-Śródmieście

Śródmieście ("trung tâm thành phố") là quận trung tâm của thành phố Warszawa, Ba Lan. Ở quận này có khu phố cổ Warszawa - di sản thế giới và khu phố mới Warszawa (Nowe Miasto).

Quận này có các văn phòng doanh nghiệp, trường đại học và viện như đại học Warszawa, Đại học Công nghệ Warszawa, Học viện Y khoa và các nhà hát. Ở đây cũng tập trung các địa điểm thu thu hút du khách như tòa nhà cao nhất Warsaw (234 m), Ulica Bednarska (5,3 m), đại học cổ nhất (1809), công viên cổ nhất (mở cửa 1772), Kolumna Zygmunta (1644) và Lâu đài hoàng gia Warsaw (thế kỷ 13).

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Srodmiescie
Khu dân cư thành lập năm 1951
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1945
Aioi, Hyōgo

là thành phố thuộc tỉnh Hyōgo, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 28.355 người và mật độ dân số là 310 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 90,40 km2.

Giao thông

Đường sắt 
 JR West – San'yō Shinkansen
 
 JR West – Tuyến San'yō chính / Tuyến Akō
  -

Cao tốc/Xa lộ 
  Cao tốc San'yō
  Cao tốc Harima

Tham khảo 

Thành phố của Hyōgo
Aioi, Hyōgo
Thành phố ven biển ở Nhật Bản
Họ Chim lam

Họ Chim lam (danh pháp khoa học: Irenidae) là các loài chim dạng sẻ nhỏ sinh sống trong các khu rừng và đồn điền tại khu vực nhiệt đới miền nam châu Á và Philippines. Chúng có quan hệ họ hàng với chim xanh. Tên gọi họ này trong một số tài liệu về điểu học bằng tiếng Việt là họ Chim xanh, nhưng tên gọi này hiện tại không thể coi là chính xác, do các loài chim xanh (Chloropsis spp.) đã tách ra thành họ riêng với danh pháp Chloropseidae và tên gọi họ Chim xanh phù hợp với danh pháp đó.

Các loài chim này có hình dáng giống như chào mào (Pycnonotidae), sinh sống trong các khu rừng thưa hay các bụi rậm cây có gai. Mặc dù nhóm này có xu hướng có bộ lông màu nâu xám, nhưng chúng có dị hình giới tính, với chim trống có bộ lông màu lam sẫm còn chim mái có bộ lông màu xanh lục xỉn hơn.

Các loài chim này ăn quả, đặc biệt là của các loại sung, vả và đôi khi ăn cả sâu bọ. Chúng đẻ 2-3 trứng trong tổ trên cây.

Như tên gọi của chúng cho thấy, chim lam châu Á có ở miền nam châu Á còn chim lam Philippin chỉ có trên quần đảo này.

Các chi và loài
Chi Irena Horsfield, 1821
 Irena cyanogaster Vigors, 1831: Chim lam Philippin
 Irena puella Latham, 1790: Chim lam hay chim lam châu Á

Trước đây thuộc họ này
Toàn bộ chi Chloropsis hiện thuộc một họ riêng, Họ Chim xanh
Chi Chloropsis Jardine & Selby, 1827 
 Chloropsis aurifrons Temminck, 1829): Chim xanh trán vàng hay chim xanh ngực vàng
 Chloropsis cochinchinensis Gmelin, 1789: Chim xanh Nam Bộ hay chim xanh cánh lam
 Chloropsis cyanopogon Temminck, 1830: Chim xanh nhỏ
 Chloropsis flavipennis Tweeddale, 1878: Chim xanh Philippin
 Chloropsis hardwickii Jardine & Selby, 1830: Chim xanh hông vàng hay chim xanh bụng cam
 Chloropsis palawanensis Sharpe, 1877: Chim xanh họng vàng
 Chloropsis sonnerati Jardine & Selby, 1827: Chim xanh lớn
 Chloropsis venusta Bonaparte, 1850: Chim xanh mặt nạ lam

Xem thêm
 Họ Chim nghệ
 Họ Chim xanh

Chú thích

Tham khảo

 
 Video về chim lam trên Internet Bird Collection

Irena
Vũ Thành (huyện)

Vũ Thành (, âm Hán-Việt: Vũ Thành huyện) là một huyện nằm ở phía tây địa cấp thị Đức Châu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 750,84 km², dân số năm 2020 là 353.721 người.

Phân chia hành chính
Huyện Vũ Thành được chia thành 8 đơn vị hành chính gồm 1 nhai đạo và 7 trấn.

Tham khảo

Đức Châu
Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Tuyên Hán

Tuyên Hán (chữ Hán giản thể: 宣汉县, Hán Việt: Tuyên Hán huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Đạt Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Lịch sử
Huyện này được thành lập từ năm Vĩnh Nguyên thứ 8 (96) thời Hán Hòa Đế. Năm 1914 đổi tên từ huyện Đông Hương thành huyện Tuyên Hán.

Phân chia hành chính
 19 trấn: Đông Hương, Quân Đường, Thanh Khê, Phổ Quang, Thiên Sinh, Bách Thụ, Ba Tiêu, Nam Bá, Ngũ Bảo, Phong Thành, Thổ Hoàng, Hoa Cảnh, Phàn Khoái, Tân Hoa, Hoàng Kim, Hồ Gia, Mao Bá, Song Hà, Đại Thành.
 31 hương: Minh Nguyệt, Hồng Lĩnh, Liễu Trì, Tam Hà, Lão Quân, Hoàng Thạch, Thất Lý, Miếu An, Thiên Bảo, Đông Lâm, Hạ Bát, Lương Phong, Thượng Hạp, Tháp Hà, Trà Hà, Thiên Thai, Quan Sơn, Nam Bình, Phượng Lâm, Đào Hoa, Bạch Mã, Tất Bi, Thạch Thiết, Hán Khê, Hồng Phong, Phượng Minh, Hoa Trì, Thổ Chủ, Khánh Vân, Mã Độ, Ải Khẩu.
 4 hương dân tộc: Hương dân tộc Thổ Gia Tam Đôn, Hương dân tộc Thổ Gia Tất Thụ, Hương dân tộc Thổ Gia Long Tuyền, Hương dân tộc Thổ Gia Độ Khẩu.

Diện tích, dân số
Huyện này có diện tích 4271 km², dân số 1,17 triệu người.

Cảnh quan
Huyện này có các phong cảnh như hồ Giang Khẩu, khu bảo tồn thiên nhiên Bách Lý Hiệp. Diện tích có rừng che phủ đạt 47%.

Tài nguyên
Huyện Tuyên Hán có nguồn khí thiên nhiên ước đạt trữ lượng 1500 tỷ m³, trữ lượng xếp thứ 2 ở Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.

Khí hậu

Tham khảo

Tuyên Hán
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Wilanów

Wilanów là một quận của thủ đô Warszawa, Ba Lan. Quận này có cung điện Wilanów lịch sử, được mệnh danh là "Versailles của Ba Lan" là nơi ở thứ hai của các vị vua Ba Lan.

Khu vực định cư ở vùng này được hình thành từ thế kỷ 13 khi một ngôi làng có tên Milanów được thành lập. Năm 1338, làng này trở thành đất tư của các công tước Masovia và năm 1378, hoàng tử Janusz tặng vùng đất này cho một trong số người hầu của ông.

Tham khảo
In-line:

General:

Liên kết ngoài 

 Wilanów webpage 
 Wilanów Palace Museum 
 Pictures of the Wilanów Palace
 Wilanów Poster Museum 
 Wilanów Police Station

Quận của Warszawa
Bạo động Tây Tạng 2008

Bạo động Tây Tạng 2008 bắt đầu bằng các cuộc biểu tình ngày 10 tháng 3 năm 2008, kỷ niệm lần thứ 49 ngày nổi dậy Tây Tạng, một cuộc nổi dậy chống lại sự cai trị của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ở Tây Tạng. Các cuộc phản đối bắt đầu bằng việc các nhà sư kêu gọi thả các sư đang bị giam giữ tháng 10 năm 2007, khi họ kỷ niệm Đăng-châu Gia-mục-thố (Đat-lại Lạt-ma hiện nay) nhận Huy chương Vàng của Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 27 tháng 9 năm 2007. Các cuộc tuần hành phản đối đã chuyển thành kêu gọi độc lập và đã chuyển sang bạo động, đốt phá vào ngày 14 tháng 3 cũng như các cuộc tấn công vào các dân tộc không phải là người Tây Tạng. Đây được xem là một trong những cuộc phản đối chống lại sự cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc lớn nhất trong 20 năm lại đây.

Tây Tạng đã chính thức thành một khu tự trị của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ năm 1951. Dù đã được phần lớn các quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc công nhận, tính hợp pháp của chủ quyền Trung Quốc những người ủng hộ độc lập của Tây Tạng lại nêu vấn đề.

Ít có thông tin về cuộc bạo động này do chính quyền Trung Quốc ngăn cản truyền thông nước ngoài vào khu vực này để đưa tin, ngoại trừ James Miles, một phóng viên của tờ The Economist, người được cho phép vào đây trong một tuần trùng với thời điểm leo thang căng thẳng.

Tham khảo 

Tây Tạng 2008
Bạo loạn năm 2008
Bạo loạn chính trị
Bạo loạn sắc tộc
Bạo loạn ở Trung Quốc
Thế vận hội Mùa hè 2008
Biểu tình tại Trung Quốc
Tội phạm ở Trung Quốc
Phong trào độc lập Tây Tạng
Lịch sử Tây Tạng
Khởi nghĩa Trung Quốc
Stuart Hall (nhà xã hội học)

Stuart Hall (sinh 1932 – 2014) là xã hội học và nghiên cứu văn hóa thuộc loại hàng đầu ở Anh. Ông là người sáng lập ra ngành Nghiên cứu/Lý luận văn hóa (Cultural Studies), ứng dụng rộng cho truyền thông, nghệ thuật và cả chính trị. Hall cũng là nhà Mác-xít tích cực tham gia phong trào Tân đảng Lao động Anh mà sau này đã đem lại chiến thắng cho đảng và thời kỳ nắm quyền của thủ tướng Tony Blair.

Sinh ra ở Jamaica, Hall chuyển sang Bristol năm 1951 rồi theo học trường Merton College thuộc Đại học Oxford. Cũng trong thập niên 1950, sau thời gian làm việc cho tạp chí Universities và Left Review, Hall cùng với nhóm học giả cánh tả lập ra tạp chí New Left Review để tìm lý luận mới sau sự kiện Liên Xô đem quân vào Hungary làm hàng ngàn đảng viên bỏ đảng cộng sản Anh. Ông cũng đồng thời chấp bút cho tạp chí The Popular Arts và công việc này đã giúp Hall được mời về sáng lập trung tâm nghiên cứu văn hóa đương đại ở Birmingham, nơi tạo ra uy tín và tầm ảnh hưởng cho học thuyết của ông trong ngành lý luận văn hóa, chính trị và truyền thông. Năm 1979 Stuart Hall chuyển về làm giáo sư ngành xã hội cho Open University. Ông về hưu năm 1997, sáp nhập hai quỹ bảo trợ nghệ thuật và hướng hoạt động vào việc khuyến khích văn hóa thiểu số, trong tình trạng bản thân bị suy thận phải điều trị liên tục.

Lý luận Mác-xít của Stuart Hall chịu ảnh hưởng mạnh từ Antonio Gramsci, người sáng lập Đảng cộng sản Ý. Ông cũng kết hợp phương pháp biện chứng của Mác với lý thuyết ngôn ngữ của Ferdinand de Saussure thành hệ thống nền tảng lý luận cho ngành phê bình ở Anh, ứng dụng rộng từ điện ảnh cho đến truyền thông. Stuart Hall được xếp vào nhóm những nhà lý luận Mác-xít đương đại, có tầm ảnh hưởng rộng như Eric Hobsbawm, Anthony Giddens, và Jurgen Habemas.

Tham khảo

 Hall, S. (1973) Encoding and Decoding in the Television Discourse 
 Hall, S., Critcher, C., Jefferson, T., Clarke, J. & Roberts, B. (1978) Policing the Crisis, London: Macmillan 
 Hall, S. (1979) 'The Great Moving Right Show', Marxism Today, January 
 Hall, S. (1980) 'Cultural Studies: two paradigms', Media, Culture and Society 2, 57-72 
 Hall, S. (1981) 'Notes on Deconstructing the Popular' In People's History and Socialist Theory, London: Routledge 
 Hall, S. & Scraton, P. (1981) 'Law, Class and Control' In: Fitzgerald, M., McLennan, G. & Pawson, J. eds. Crime and Society, London: RKP 
 Hall, S. (1997) Representation: Cultural Representations and Signifying Practices

Liên kết ngoài
 Phỏng vấn với Laurie Taylor
Trang về lý thuyết truyền thông Mác-xít 

Sinh năm 1932
Nhân vật còn sống
Năm 2014
Mất năm 2014
Người Vương quốc Liên hiệp Anh theo chủ nghĩa nữ giới
Chôn cất tại nghĩa trang Highgate
Stuart Hall

Stuart Hall có thể là tên của:

Nhân vật 
Stuart Hall (phát thanh viên), phát thanh viên và người dẫn chương trình truyền hình của đài BBC
Stuart Hall (nhà xã hội học), nhà xã hội học người Anh, tổng biên tập đầu tiên của tờ New Left Review.
Stuart Hall (vận động viên), vận động viên đua xe của giải Công thức 3 Anh (British Formula Three)
Stuart Hall (nhạc sĩ), nhạc sĩ đa phong cách và nhạc cụ

Địa điểm 
Stuart Hall School, trường tư tại Staunton, Virginia

Trang định hướng nhân danh