Artemis IV

Artemis IV dự kiến sẽ là chuyến bay có phi hành đoàn thứ ba và là lần đổ bộ đầu tiên trong chương trình Artemis do NASA dẫn đầu. Đây là dấu mốc lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên con người đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng kể từ sau sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.

Trong sứ mệnh này, tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) sẽ đưa tàu vũ trụ Orion cùng phi hành đoàn gồm 4 phi hành gia tiến vào quỹ đạo Mặt Trăng. Để thực hiện thành công, sứ mệnh cần một chuyến bay hỗ trợ trước đó nhằm đưa trạm đổ bộ — có thể là Starship HLS của SpaceX hoặc Blue Moon của Blue Origin—tiến vào quỹ đạo chờ sẵn. Sau khi tàu Orion kết nối với trạm đổ bộ, hai phi hành gia sẽ di chuyển sang hai phi hành gia sẽ di chuyển sang thiết bị này để đáp xuống bề mặt Mặt Trăng và thực hiện các hoạt động nghiên cứu tại đây. Sau đó, họ sẽ bay ngược lên để hội quân với tàu Orion đang chờ sẵn trên quỹ đạo, đưa toàn bộ phi hành đoàn trở về Trái Đất. Tính đến tháng 3 năm 2026, NASA đang đặt mục tiêu sẽ chính thức phóng tàu vào đầu năm 2028.

Trước tháng 10 năm 2022, mục tiêu trọng tâm của Artemis IV chỉ đơn thuần là vận chuyển mô-đun cư trú I-HAB lên trạm vũ trụ Gateway. Tuy nhiên, trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 2 năm 2026, kế hoạch đã được điều chỉnh để đây trở thành chuyến đổ bộ lên Mặt Trăng thứ hai của chương trình Artemis, ngay sau sứ mệnh Artemis III. Bước ngoặt lớn xảy ra vào tháng 2 năm 2026, sau khi dự án trạm vũ trụ Gateway bị hủy bỏ. Kể từ thời điểm đó, Artemis IV chính thức được đẩy lên thành sứ mệnh đầu tiên thực hiện nhiệm vụ đưa con người đáp xuống bề mặt Mặt Trăng trong toàn bộ chương trình.

Tổng quan 
Sứ mệnh Artemis IV sẽ phụ thuộc vào một chuyến bay hỗ trợ trước đó để đưa tàu đổ bộ Mặt Trăng Human Landing System (HLS) hoặc tàu Starship của SpaceX hoặc Blue Moon của Blue Origin vào quỹ đạo Mặt Trăng. Sau khi tàu đổ bộ đã vào vị trí, tên lửa đẩy SLS sẽ phóng tàu vũ trụ Orion chở phi hành đoàn đến điểm hẹn để kết nối với tàu đổ bộ này.

Hai con tàu dự kiến sẽ gặp nhau và cập bến tại một quỹ đạo cực hình elip có các đường củng điểm nằm trên cùng một mặt phẳng. Quỹ đạo này có điểm cận nguyệt cách bề mặt Mặt Trăng , giúp giảm thiểu tối đa số lần cũng như thời gian kích hoạt động cơ mà tàu HLS cần thực hiện để hạ cánh. Đồng thời, điểm viễn nguyệt được thiết kế ở mức  để phù hợp với khả năng đẩy hạn chế của Mô-đun Dịch vụ Châu Âu trên tàu Orion, vốn không đủ năng lượng để rời khỏi các quỹ đạo thấp của Mặt Trăng.

Sau khi quá trình cập bến hoàn tất, các phi hành đoàn sẽ chuyển sang tàu đổ bộ để xuống bề mặt Mặt Trăng và thực hiện các hoạt động ngoài không gian. Cuối cùng, họ sẽ quay trở lại tàu Orion đang chờ sẵn trên quỹ đạo để bắt đầu hành trình trở về Trái Đất.

Các yếu tố

Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ 
Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ (SLS) là dòng tên lửa đẩy siêu nặng được sử dụng để đưa tàu vũ trụ Orion từ Trái Đất vào quỹ đạo chuyển tiếp lên Mặt Trăng. Trong sứ mệnh này, tầng lõi của tên lửa sẽ sử dụng bộ bốn động cơ RS-25 mã hiệu E2044, E2050, E2051 và E2063. Đây có thể là nhiệm vụ đầu tiên sử dụng cấu hình tiêu chuẩn của dòng SLS, với tầng trên là Centaur V thay thế cho Tầng đẩy Siêu lạnh Tạm thời (ICPS) từng được dùng trong các đợt phóng trước đó. Tuy nhiên, Artemis IV vẫn có khả năng quay lại sử dụng tầng đẩy ICPS nếu NASA quyết định không dùng nó trong sứ mệnh Artemis III (trường hợp họ thử nghiệm các tàu đổ bộ HLS ngay tại quỹ đạo Trái Đất).

Phương tiện Phi hành đoàn Đa năng Orion 
Orion là phương tiện vận chuyển phi hành đoàn chủ lực cho tất cả các sứ mệnh trong chương trình Artemis. Con tàu này bao gồm hai thành phần chính là Khoang Phi hành đoàn (Crew Module) và Mô-đun Dịch vụ Châu Âu (ESM). Orion đảm nhiệm vai trò đưa các phi hành gia từ Trái Đất đến quỹ đạo Mặt Trăng, kết nối với tàu đổ bộ, và cuối cùng là đưa họ trở về Trái Đất an toàn.

Đối với sứ mệnh Artemis IV, Mô-đun Dịch vụ Châu Âu mã hiệu ESM-4 đã được bàn giao cho NASA từ cơ sở sản xuất của Airbus tại Bremen, Đức, vào tháng 12 năm 2025.

Human Landing System 
Sứ mệnh Artemis IV sẽ sử dụng một trong hai tàu Human Landing System (HLS) của NASA: đó là Starship HLS của SpaceX hoặc Blue Moon của Blue Origin. Việc lựa chọn tàu đổ bộ nào sẽ phụ thuộc vào kết quả của các đợt thử nghiệm cập bến và kết nối trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp dự kiến diễn ra trong sứ mệnh Artemis III vào giữa năm 2027, cũng như mức độ sẵn sàng bàn giao tàu vũ trụ của mỗi công ty. Hiện tại, tàu Starship HLS của SpaceX đã có tên trong kế hoạch dự kiến cho sứ mệnh này.

Xem thêm 
 Danh sách sứ mệnh Artemis
 Danh sách sứ mệnh lên Mặt Trăng
 Apollo 11 – Chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của chương trình Apollo

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Florida năm 2028
Không gian năm 2028
Hoa Kỳ năm 2028
Nhiệm vụ chương trình Artemis
Nhiệm vụ phi hành đoàn tới Mặt Trăng được đề xuất
Chuyến bay vào không gian của con người trong tương lai
Tàu không gian Mặt Trăng được đề xuất
Lunar Gateway
Tàu vũ trụ NASA được đề xuất
Vụ phóng Hệ thống Tên lửa đẩy Vũ trụ
Nhiệm vụ Orion có người lái