Chi Bứa

Chi Bứa (danh pháp khoa học: Garcinia) là một chi thực vật trong họ Bứa (Clusiaceae) có nguồn gốc ở châu Á, Úc, vùng nhiệt đới và miền nam châu Phi và Polynesia. Chi này có khoảng 400 loài cây thân gỗ hay cây bụi thường xanh, hoa khác gốc và một vài loài có thể sinh sản vô tính.

Tên gọi Garcinia lấy theo tên của nhà thực vật học Laurent Garcin (1683–1751), người đã sưu tập các mẫu cây cỏ và sống tại Ấn Độ vào thế kỷ 18.

Một số loài
Garcinia atroviridis
Garcinia bonii - bứa bon
Garcinia bracteata - đằng hoàng đài hoa lớn
Garcinia cambodgiensis - nụ
Garcinia celebica L.: (đồng nghĩa: Garcinia benthami)
Garcinia cowa - tai chua, dọc
Garcinia dulcis: (đồng nghĩa: Garcinia elliptica, Garcinia longifolia)
Garcinia esculenta
Garcinia fagraeoides - trai (trai lý, rươi)
Garcinia forbesii - kandis
Garcinia fusca - bứa sơn vé
Garcinia gummi-gutta (đồng nghĩa: Cambogia gummi-guta, Cambogia gutta, Cambogia gutta, G. cambogia, G. cochinchinensis, Mangostana cambogia) - cỏ đuôi lươn
Garcinia hanburyi
Garcinia hessii
Garcinia indica (đồng nghĩa: Brindonia indica)
Garcinia intermedia
Garcinia kola - côla đắng
Garcinia kwangsiensis
Garcinia lancilimba
Garcinia lateriflora
Garcinia linii
Garcinia livingstonei
Garcinia loureiroi - bứa nhà
Garcinia lucida
Garcinia madruno (đồng nghĩa: Calophyllum madruno, Rheedia acuminata, Rheedia madruno, Verticillaria acuminata)
Garcinia mangostana (đồng nghĩa Mangostana garcinia) - măng cụt
Garcinia merguensis - bứa lửa, sơn vé
Garcinia morella (đồng nghĩa: Garcinia gutta, Mangostana more)
Garcinia multiflora - dọc
Garcinia myrtifolia
Garcinia nujiangensis
Garcinia oblongifolia - bứa lá thuôn, sơn trúc tử Lĩnh Nam
Garcinia oligantha - sơn trúc tử hoa đơn
Garcinia oliveri - bứa núi
Garcinia paucinervis - trai lý
Garcinia pedunculata - bứa cọng, đằng hoàng quả to
Garcinia phuongmaiensis
Garcinia portoricensis
Garcinia prainiana
Garcinia rubrisepala - đằng hoàng đài hoa đỏ
Garnicia schefferi - bứa, đằng hoàng Việt Nam
Garcinia schombucgkiana
Garcinia subelliptica
Garcinia subfalcata - đằng hoàng lá nhọn
Garcinia tetralata - đằng hoàng hai hạt
Garcinia xanthochymus (đồng nghĩa: Garcinia pictoria, Garcinia tinctoria) - đằng hoàng lá to
Garcinia xipshuanbannaensis - đằng hoàng Bản Nạp
Garcinia yunnanensis - đằng hoàng Vân Nam

Sử dụng 
Nhiều loài cây trong chi Garcinia có quả ăn được, chủ yếu mang tính địa phương và đôi khi người ta thậm chí không biết đến chúng mặc dù chỉ cách nhau vài trăm kilômét. Được biết đến nhiều nhất là loài măng cụt (G. mangostana), hiện nay được trồng khắp khu vực Đông Nam Á và các quốc gia nhiệt đới khác sau khi được đưa vào trong thời gian gần đây. Ít được biết đến hơn măng cụt là Kandis (G. forbesii) với quả tròn nhỏ màu đỏ và vị hơi chua. Các loài nhiệt đới trong chi Garcinia được biết đến vì nhựa màu vàng ánh nâu của chúng (xanthon), được sử dụng như là các thuốc nhuộm cũng như thuốc xổ hoặc thuốc tẩy nhẹ.

Các chất chiết ra từ quả của loài Garcinia kola được cho là có tính năng kiềm chế hoạt động và sinh sản của virus Ebola trong các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Thành phần trong Garcinia Cambogia là Hydroxycitric Acid (HCA) có khả năng giảm cân bằng cách chuyển hóa lượng mỡ trong cơ thể thành năng lương. Đồng thời, HCA giúp cơ thể giảm cảm giác thèm ăn, giảm stress và giúp người dùng ngủ ngon

Đồng nghĩa
Các tên gọi sau đây có thể coi là các từ đồng nghĩa của Garcinia:
Brindonia Thouars
Cambogia L.
Clusianthemum Vieill.
Mangostana Gaertn.
Oxycarpus Lour.
Pentaphalangium Warb.
Rheedia L.
Septogarcinia Kosterm.
Tripetalum K.Schum.
Tsimatimia Jum. & H.Perrier
Verticillaria Ruiz & Pav.
Xanthochymus Roxb.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 
 Bài viết về Garnicia của Patrick Sweeney
 Thông báo của ITIS 

Cây thuốc