Đạn tăng tầm phản lực

Đạn tăng tầm phản lực (RAP) là một loại đạn dùng cho pháo, lựu pháo, súng cối hoặc súng không giật có tích hợp động cơ tên lửa để tạo lực đẩy độc lập. Điều này giúp viên đạn có tốc độ và tầm bắn lớn hơn so với các loại đạn đạn đạo không có hỗ trợ, vốn chỉ được đẩy đi nhờ năng lượng từ liều thuốc phóng của pháo. Một số loại đạn tăng tầm phản lực có thể được trang bị bộ dẫn đường bằng laser để đạt độ chính xác cao hơn.

Lịch sử 

Lựu pháo 15 cm sFH 18 của Đức là loại pháo đầu tiên sử dụng đạn RAP với mục tiêu thay thế khẩu 10 cm schwere Kanone 18 bằng cách giúp tầm bắn của lựu pháo tương đương hoặc vượt trội hơn khẩu 10 cm sK 18, từ đó giải phóng năng lượng sản xuất cho các loại vũ khí quan trọng hơn. Được đưa vòa biên chế vào năm 1941, mẫu đạn 15cm R Gr 19 FES đã đạt được tầm bắn tối đa là , nhưng nó không hoàn toàn thành công và đã bị rút khỏi biên chế ngay sau đó. Cuối cùng, nó được chứng minh là một thiết kế mang tính thử nghiệm: các sổ tay hướng dẫn và cảnh báo đi kèm không làm cho người sử dụng tin tưởng vào loại vũ khí mới, nhưng đã cung cấp những bài học quý giá cho các nhà thiết kế, những người sau đó đã phát triển thành công đạn RAP cho khẩu Krupp K5.

Pháo xung kích Sturmtiger (1944) đã sử dụng đạn phản lực 380 mm (14,9 inch) làm vũ khí chính. Những viên đạn này là đạn nổ mạnh hoặc đạn nổ lõm với tầm bắn tối đa . Khẩu súng ban đầu đẩy viên đạn đạt vận tốc 45 m/s (150 ft/s), sau đó liều phóng tên lửa nặng 40 kg (88 lb) sẽ đẩy vận tốc lên khoảng 250 m/s (820 ft/s).

Pháo đường sắt Krupp K5 cũng sử dụng đạn tăng tầm phản lực trong giai đoạn sau của Chiến tranh Thế giới thứ hai, mặc dù nó cũng sử dụng các loại đạn pháo thông thường. Đầu năm 1943, người Đức đã nghiên cứu phát triển đạn RAP cho pháo đường sắt 38 cm Siegfried K (E), nhưng dường như nó chưa bao giờ đạt đến giai đoạn sản xuất. Người Đức cũng chế tạo các loại đạn RAP thực nghiệm cho pháo phòng không 10.5 cm Flak 38/39 và 12.8 cm FlaK 40 nhằm cố gắng tăng trần bắn của chúng. 

Pháo tự hành 170 mm (6,7 inch) M-1978 / M-1989 Koksan của Triều Tiên có thể sử dụng đạn tăng tầm phản lực để đạt tầm bắn khoảng ; có thời điểm đây là loại pháo dã chiến có tầm bắn xa nhất thế giới.

Khi các tiêu chuẩn của NATO yêu cầu quân đội các thành viên phải có pháo binh cấp quân đoàn có khả năng bắn tới tầm tối thiểu , gần như tất cả các quốc gia thành viên đã giải quyết vấn đề bằng đạn RAP cho pháo 155 mm (6,1 inch). Lục quân Bỉ là quân đội thành viên duy nhất của NATO không yêu cầu đạn RAP mà vẫn đạt được tầm bắn quy định bằng đạn pháo thông thường.

Mẫu đạn RAP XM1113 đã thay thế đạn RAP M549A1 cho Lựu pháo M777 và các loại pháo 155 mm (6,1 inch) khác sau năm 2016. Loại đạn mới có tầm bắn  thay vì mức tiêu chuẩn  của NATO. Tính đến năm 2016, XM1113 đã được lên kế hoạch sản xuất hàng loạt với số lượng hạn chế (LRIP) vào năm tài chính 2022.

Một biến thể đặc biệt của RAP là loại đạn pháo thực nghiệm 155MM HE-ExR do Nammo phát triển, sử dụng động cơ phản lực ramjet để tạo lực đẩy. Loại đạn này được cho là có thể đạt tới tầm bắn lên đến 150 km.

Xem thêm
Base bleed
Pháo binh tên lửa

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài
GlobalSecurity.org Rocket Assisted Projectiles page includes RAP projects from around the world.
Army researchers add power, range to artillery Picatinny Arsenal
US3572249A - High efficiency rocket munition

Đạn pháo
Pháo binh tên lửa