Björk

Björk Guðmundsdóttir  ( , ; sinh ngày 21 tháng 11 năm 1965) hay được biết đến với nghệ danh Björk, là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhà soạn nhạc, nhà sản xuất âm nhạc và diễn viên người Iceland. Nổi tiếng với giọng hát đặc biệt, âm vực quãng tám và tính cách dị biệt trước công chúng, nữ ca sĩ đã phát triển phong cách âm nhạc đa dạng trong sự nghiệp kéo dài năm thập kỷ, kết hợp giữa electronica, pop, dance, trip hop, jazz và nhạc avant-garde. Cô là một trong những nghệ sĩ tiên phong có tầm ảnh hưởng nhất của nhạc điện tử và thể nghiệm.

Sinh ra và lớn lên ở Reykjavík, Björk bắt đầu sự nghiệp âm nhạc ở tuổi 11 và được biết đến trên toàn cầu khi trở thành ca sĩ chính của ban nhạc alternative rock The Sugarcubes khi mới 21 tuổi. Sau khi Sugarcubes tan rã vào năm 1992, cô trở nên nổi tiếng với tư cách nghệ sĩ hát đơn thông qua ba album Debut (1993), Post (1995) và Homogenic (1997), đều được các nhà phê bình đánh giá cao bởi sự kết hợp giữa nhạc điện tử và avant-garde. Nữ ca sĩ tiếp tục thử nghiệm nhiều hơn trong những đĩa nhạc tiếp theo, bao gồm Vespertine (2001) chịu ảnh hưởng của glitch, Medúlla (2004) theo phong cách a cappella, Volta (2007) tập trung vào nhạc pop và Biophilia (2011), một album tương tác với ứng dụng trên iPad. Sau khi cộng sự lâu năm Mark Bell qua đời, Björk hợp tác với nghệ sĩ người Venezuela Arca trong những album Vulnicura (2015) và Utopia (2017), trong khi Fossora (2022) đánh dấu bước đột phá đầu tiên của nữ ca sĩ với tư cách nhà sản xuất độc lập.

Với doanh số tiêu thụ hơn 40 triệu bản trên toàn thế giới, Björk là một trong những nghệ sĩ nhạc alternative bán chạy nhất mọi thời đại. Một số album của cô cũng vươn đến top 20 trên bảng xếp hạng Billboard 200 tại Hoa Kỳ. Nhiều đĩa đơn của nữ ca sĩ đã lọt vào top 40 trên các bảng xếp hạng nhạc pop trên toàn cầu, bao gồm những đĩa đơn top 10 tại Vương quốc Anh "It's Oh So Quiet", "Army of Me" và "Hyperballad", cũng như những đĩa đơn top 20 "Play Dead", "Big Time Sensuality" và "Violently Happy". Những giải thưởng và danh hiệu của cô bao gồm Huân chương Chim Ưng, năm giải BRIT và 16 đề cử giải Grammy (bao gồm chín đề cử ở hạng mục Album nhạc Alternative xuất sắc nhất, nhiều hơn bất kỳ nghệ sĩ nào). Năm 2015, Time vinh danh cô là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới. Rolling Stone xếp cô là ca sĩ vĩ đại thứ 64 và nhạc sĩ vĩ đại thứ 81 mọi thời đại vào năm 2023.

Björk thủ vai chính trong bộ phim năm 2000 Dancer in the Dark của Lars von Trier, giúp cô chiến thắng giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes năm 2000, và được đề cử giải Oscar cho Bài hát gốc xuất sắc nhất với "I've Seen It All". Björk cũng là người ủng hộ các vấn đề môi trường ở Iceland. Một triển lãm hồi tưởng tri ân đến Björk đã được tổ chức tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại New York vào năm 2015.

Danh sách đĩa nhạc

Björk (1977)
Debut (1993)
Post (1995)
Homogenic (1997)
 Vespertine (2001)
Medúlla (2004)
Volta (2007)
Biophilia (2011)
Vulnicura (2015)
Utopia (2017)
Fossora (2022)

Phim ảnh

 The Juniper Tree (1990)
 Dancer in the Dark (2000)
 Drawing Restraint 9 (2005)
 The Northman (2022)

Lưu diễn

 Debut Tour (1993–1994)
 Post Tour (1995–1997)
 Homogenic Tour (1997–1999)
 Vespertine World Tour (2001)
 Greatest Hits Tour (2003)
 The Volta Tour (2007–2008)
 Biophilia Tour (2011–2013)
 Vulnicura Tour (2015–2017)
 Utopia Tour (2018)
 Cornucopia (2019–2023)
 Björk Orkestral (2021–2023)

Sách
 Um Úrnat frá Björk (1984)
 Post (1995)
 Björk/Björk as a book (2001)
 Live Book (2003)
 Biophilia – Manual Edition (2011)
 Biophilia Live (2012)
 Björk: Archives (2015)
 34 Scores for Piano, Organ, Harpsichord and Celeste (2017)
 Cornucopia: The Book (2024)

Giải thưởng và đề cử

Vào ngày 26 tháng 4 năm 1997, Björk nhận được Huân chương Chim Ưng.

Hội viên
Björk là thành viên nước ngoài của Học viện Âm nhạc Hoàng gia Thụy Điển.

Xem thêm

 Björk Guðmundsdóttir & tríó Guðmundar Ingólfssonar
 Kraumur – một quỹ âm nhạc mà Björk là thành viên hội đồng cố vấn
 Danh sách nghệ sĩ đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng nhạc dance tại Mỹ
 Danh sách nghệ sĩ trip hop
 Âm nhạc của Iceland
 Vegvísir – hình xăm của Björk, nằm trên cánh tay trái của cô
 Danh sách nhạc sĩ người Iceland

Tham khảo

Tài liệu

Đọc thêm

 Björk – The Illustrated Story, by Paul Lester. Hamlyn (1996).
 Björk – An Illustrated Biography, by Mick St. Michael. Omnibus Press (1996).
 Björk Björkgraphy, by Martin Aston. Simon & Schuster (1996).
 Björk, Colección Imágenes de Rock, N°82, by Jordi Bianciotto. Editorial La Máscara (1997).
 Dancer in the Dark, by Lars von Trier. Film Four (2000).
 Lobster or Fame, by Ólafur Jóhann Engilbertsson. Bad Taste (2000).
 Army of She: Icelandic, Iconoclastic, Irrepressible Björk, by Evelyn McDonnell. Random House (2001).
 Human Behaviour, by Ian Gittins. Carlton (2002).
 Björk: There's More to Life Than This: The Stories Behind Every Song, by Ian Gittins. Imprint (2002).
 Björk, by Nicola Dibben. Equinox (2009).
 “Follow My Voice”: Structure and Improvisation in Björk’s ‘Mouth’s Cradleʼ, by Árni Heimir Ingólfsson. European Journal of Musicology, vol. 18/1 (2019).

Liên kết ngoài

 
 
 
 

Nữ ca sĩ Iceland
Nữ diễn viên điện ảnh Iceland
Nhà soạn nhạc Iceland
Nữ diễn viên thiếu nhi Iceland
Người đoạt giải BRIT
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Iceland thế kỷ 21
Nữ diễn viên Iceland thế kỷ 20
Sinh năm 1965
Nhạc sĩ nhạc dance
Nghệ sĩ của Elektra Records
Nữ ca sĩ nhạc rock
Nhạc sĩ nhạc synthpop
Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi
Ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ nhạc alternative rock
Nữ ca sĩ nhạc jazz
Nghệ sĩ của Sony/ATV Music Publishing
Nữ hoạt động xã hội
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ ca sĩ thế kỷ 20