Đào Trọng Thi

Đào Trọng Thi (sinh ngày 23 tháng 3 năm 1951) là giáo sư, nhà khoa học, chính trị gia Việt Nam. Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa VIII, IX, X, XI; đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII, khóa XIII và được bầu làm Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, giữ chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội hai khóa này (2007–2016). Ông là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (2006); Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2001–2007.

Tiểu sử và học vấn 
Đào Trọng Thi sinh ngày 23 tháng 3, năm 1951 tại xã Tân Hiệp, huyện Yên Thế , tỉnh Bắc Giang (nay là xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh).

Năm 1954, ông cùng gia đình về thủ đô Hà Nội. Ông thi đỗ và học tại lớp toán đặc biệt của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (là tiền thân của Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên) năm 1965. Năm 1968, ông đoạt giải III kì thi học sinh giỏi Toán toàn miền Bắc Việt Nam (nay là Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia trung học phổ thông Việt Nam), sau đó tốt nghiệp phổ thông loại xuất sắc và được cử đi học đại học ở Liên Xô.

Từ năm 1970 đến 1974, Đào Trọng Thi học đại học tại Khoa Toán - Cơ, trường Đại học Tổng Hợp Lomonosov - Nga. Sau khi tốt nghiệp đại học, ông tiếp tục làm nghiên cứu sinh tại đây. Năm 1977 ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại trường Đại học Tổng hợp Lomonosov.

Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ, Đào Trọng Thi về nước làm giảng viên khoa Toán - Cơ, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội). Ông được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Bộ môn Hình học - Tô pô - Đại số của khoa Toán - Cơ năm 1979. Năm 1982, ông đi làm nghiên cứu sinh cao cấp tại trường Đại học Tổng hợp Lomonosov và đến năm 1984, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ khoa học tại đây. Sau khi bảo vệ xong luận án ông trở về nước tiếp tục công tác tại khoa Toán - Cơ, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Năm 1989, Đào Trọng Thi đảm nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Khoa Sau đại học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông được phong thẳng học hàm Giáo sư (không qua Phó giáo sư) và trở thành một trong những giáo sư trẻ nhất của ngành Toán học và của giới khoa học Việt Nam lúc đó vào năm 1991.

Năm 1992, Đào Trọng Thi được bổ nhiệm giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Khi Đại học Quốc gia Hà Nội được thành lập theo quyết định của Thủ tướng vào năm 1993, ông được phân công giữ chức vụ Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội kiêm Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên.

Năm 1996, tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam VIII, ông được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và tiếp tục tái cử ở các Đại hội IX, X, XI. Ông là đại biểu Quốc hội khóa XII, khóa XIII và được bầu làm Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, giữ chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội hai khóa này (2007–2016).

Từ năm 2001 đến 2007 ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông cũng từng giữ chức vụ Trưởng Ban Chỉ đạo Công nghệ thông tin các cơ quan Đảng.

Năm 2006 ông được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Nga.

Sự nghiệp 
Đào Trọng Thi đã đạt những thành tựu trong nghiên cứu toán học. Năm 1985, ông được ghi danh vào Từ điển Bách khoa Toàn thư Toán học Liên Xô với tư cách là một chuyên gia đầu ngành của lĩnh vực Bài Plateau nhiều chiều. Ông được đánh giá là một nhà quản lý sắc sảo, có tầm tư duy chiến lược, luôn nhạy bén với những yếu tố mới, xu hướng mới, có khả năng đưa ra những quyết định nhanh và chính xác, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Ông đã xuất bản 4 sách chuyên khảo, sách giáo khoa và công bố khoảng 50 công trình khoa học trong các lĩnh vực toán học, giáo dục và quản lý.

Đào Trọng Thi trúng đại biểu Quốc hội lần đầu (khóa XII) ở Đoàn Hà Nội với tỉ lệ phiếu bầu là 96,35%.

Ông được bầu là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới vào năm 2006.

Năm 2007 ông được tặng Huân chương Quốc công của Pháp. Năm 2011, ông được tặng Huân chương Hữu nghị của Liên bang Nga. Năm 2024, ông được báo Người lao động tặng quà "Mai Vàng tri ân".

Hiện nay, ông vẫn thường xuyên đưa ra các ý kiến, góp ý về các chính sách đào tạo nhân tài và đổi mới giáo dục.

Vinh danh 

 Huân chương Quốc công của Pháp (2007).
 Huân chương Hữu nghị của Nga (2011).

Công trình khoa học chính 

 Đào Trọng Thi; Fomenko, A. T. Minimal surfaces, stratified multivarifolds, and the Plateau problem. Translated from the Russian by E. J. F. Primrose. Translations of Mathematical Monographs, 84. American Mathematical Society, Providence, RI, 1991. x+404 pp. ISBN 0-8218-4536-5.
 Ông công bố khoảng 26 công trình khoa học (theo thống kê của MathSciNet, Hội Toán học Hoa Kỳ).

Gia đình 
Ông thuộc dòng tộc Đào Trọng ở xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng một dòng họ hiếu học và có nhiều người đỗ đạt, giữ các chức vụ cao trong các triều đại phong kiến Việt Nam xưa như: Cụ Đào Trọng Thiều giữ chức hàn lâm viện thị độc học sĩ, cụ Đào Trọng Kinh giữ chức huấn đạo trung thuận đại phu, cụ Đào Trọng Kỳ giữ chức Tổng đốc Hà Nội, Nam Định, Hiệp biên đại học sĩ...

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Hoàn tất nhân sự của Quốc hội báo điện tử vnexpress.
 Không để nhân tài "cắm chân" suốt đời ở xã Bài trả lời phỏng vấn của ông Đào Trọng Thi trên báo điện tử Vietnamnet.
 Đào Trọng Thi tại MathNet
 Đào Trọng Thi tại MathSciNet

Xem thêm
Đại học Quốc gia Hà Nội
Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới

Giáo sư Việt Nam
Người Bắc Giang
Học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Hà Nội
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
Nhà toán học Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Hà Nội
Tiến sĩ Khoa học Việt Nam tốt nghiệp tại MGU
Tiến sĩ Toán học Việt Nam
Tiến sĩ Khoa học
Cựu học sinh Chuyên toán
Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới