Phương pháp nắn khớp xương

Các kỹ thuật điều trị nắn khớp xương (Chiropractic treatment techniques) là phương pháp trị liệu tập trung vào việc chẩn đoán và điều trị các rối loạn chức năng của hệ cơ xương khớp, đặc biệt là cột sống. Nguyên lý điều trị từ phương pháp này dựa trên giả thuyết rằng các sai lệch nhỏ của đốt sống (subluxation) có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh và sức khỏe tổng quát của cơ thể. Các bác sĩ nắn khớp xương sử dụng các kỹ thuật thao tác bằng tay với tốc độ nhanh và biên độ thấp để khôi phục lại sự căn chỉnh và chuyển động bình thường của các đốt sống. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy phương pháp này có hiệu quả rõ rệt nhất trong việc giảm đau thắt lưng, tuy nhiên, tính hiệu quả đối với các bệnh lý không thuộc hệ cơ xương khớp vẫn còn là một chủ đề gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng y khoa quốc tế. Đây là một phương pháp tương đối an toàn khi được thực hiện bởi các chuyên gia có trình độ. Tuy nhiên, các rủi ro hiếm gặp như đột quỵ động mạch đốt sống sau khi thao tác vùng cổ là rất hiếm gặp nhưng vẫn được cảnh báo nghiêm ngặt. Do đó, quy trình chẩn đoán hình ảnh như tia X thường được kết hợp để loại trừ các chống chỉ định.

Đại cương
Sự phổ biến của liệu pháp nắn khớp xương gắn liền với triết lý chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc, không xâm lấn, chú trọng vào khả năng tự phục hồi của cơ thể thông qua việc giải tỏa các điểm tắc nghẽn thần kinh tại cột sống. Việc sử dụng thao tác cột sống không thuộc lĩnh vực nắn khớp xương đã nhận được nhiều sự nghiên cứu và chú ý hơn trong y học chính thống vào những năm 1980. Có khoảng hơn 200 kỹ thuật nắn khớp xương, hầu hết trong số đó là các biến thể của thao tác cột sống, nhưng có nhiều kỹ thuật chồng chéo lẫn nhau, và nhiều kỹ thuật bao gồm những thay đổi nhỏ từ các kỹ thuật khác. Theo Hiệp hội Nắn khớp xương Hoa Kỳ, các kỹ thuật được các bác sĩ nắn khớp xương sử dụng thường xuyên nhất là kỹ thuật đa dạng (Diversified technique) chiếm 95,9%, thao tác/nắn chỉnh chi là 95,5%, Phương pháp Activator chiếm 62,8%, Kỹ thuật Gonstead chiếm khoảng 58,5%, Gập/Kéo giãn Cox chiếm khoảng 58,0%, Thompson chiếm khoảng 55,9%, Kỹ thuật Xương cùng - Chẩm [SOT] chiếm 41,3%, Vận động học ứng dụng chiếm 43,2%, NIMMO/Trương lực thụ thể chiếm 40,0%, Sọ não là 37,3%, Các dụng cụ thao tác/nắn chỉnh chiếm 34,5%, Cột sống cổ trên Palmer [HIO] chiếm 28,8%, Logan Cơ bản là 28,7%, Meric là 19,9%, và Pierce-Stillwagon là 17,1%. Trị liệu bằng tay (nắn chỉnh thủ công) và liệu pháp thao tác được cho là manh nha vào cuối thế kỷ XIX tại Bắc Mỹ, các liệu pháp bao gồm chỉnh xương (osteopathy) và nắn khớp xương (chiropractic) đã trở nên phổ biến. Thao tác cột sống đã nhận được sự ghi nhận rộng rãi trong thập niên 1980. Trong hệ thống này, bàn tay trần được sử dụng để thao tác, xoa bóp, massage hoặc gây ảnh hưởng lên cột sống và các mô liên quan. Đây là can thiệp phổ biến nhất và cơ bản nhất được sử dụng trong chăm sóc nắn khớp xương.

Các kỹ thuật 
Kỹ thuật đa dạng là một phương pháp tiếp cận không độc quyền và hỗn hợp đối với thao tác cột sống thường được bác sĩ nắn khớp xương chỉ định sử dụng. Kỹ thuật này, như được áp dụng ngày nay, phần lớn là nhờ vào công trình của Joe Janse. Đa dạng là kỹ thuật thao tác cột sống phổ biến nhất được các bác sĩ nắn khớp xương sử dụng, với khoảng 96% bác sĩ sử dụng cho khoảng 70% bệnh nhân. Đa dạng cũng là kỹ thuật được các sinh viên nắn khớp xương ưa chuộng nhất để sử dụng trong thực hành tương lai. Đa dạng là kỹ thuật thao tác cột sống duy nhất được giảng dạy trong các chương trình nắn khớp xương tại Canada. Giống như nhiều kỹ thuật thao tác nắn khớp xương và chỉnh xương, kỹ thuật Đa dạng được đặc trưng từ một cú đẩy tốc độ cao, biên độ thấp (high-velocity, low-amplitude thrust). Nó được coi là kỹ thuật thao tác nắn khớp xương phổ quát nhất và khác biệt với các kỹ thuật khác ở chỗ mục tiêu của nó là khôi phục chuyển động và căn chỉnh đúng của các rối loạn chức năng cột sống và khớp.

Kỹ thuật Nắn khớp xương Phương pháp Activator (AMCT) là một phương pháp điều trị và thiết bị nắn khớp xương được tạo ra do công của Arlan Fuhr như một giải pháp thay thế cho việc thao tác cột sống bằng tay hoặc thao tác khớp chi. Thiết bị này được phân loại là một công cụ hỗ trợ bằng tay với lực cơ học (MFMA), thường được coi là một kỹ thuật điều trị nắn khớp xương nhẹ nhàng hơn. Activator là một dụng cụ cầm tay nhỏ có lò xo, cung cấp một xung lực nhỏ lên cột sống. Nó được phát hiện là phát ra không quá 0,3 J năng lượng động học trong một xung dài 3 mili giây. Mục tiêu là tạo ra đủ lực để di chuyển các đốt sống nhưng không đủ để gây thương tích. AMCT bao gồm việc để bệnh nhân nằm ở tư thế sấp và so sánh chiều dài chân chức năng. Thường thì một chân dường như ngắn hơn chân kia. Bác sĩ nắn khớp xương sau đó thực hiện một loạt các bài kiểm tra cơ bắp, chẳng hạn như yêu cầu bệnh nhân di chuyển cánh tay của họ ở một vị trí nhất định để kích hoạt các cơ bắp bám vào các đốt sống cụ thể. Nếu chiều dài chân không bằng nhau, đó được coi là một dấu hiệu cho thấy vấn đề nằm ở đốt sống đó. Bác sĩ nắn khớp xương điều trị các vấn đề được tìm thấy theo cách này, di chuyển dần dần dọc theo cột sống theo hướng từ bàn chân về phía đầu.

Mặc dù "chiều dài chân chức năng" ở tư thế sấp là một công cụ nắn khớp xương được sử dụng rộng rãi, nó không phải là một kỹ thuật nhân trắc học được công nhận, vì đôi chân thường có chiều dài không bằng nhau, và các phép đo ở tư thế sấp không phải là ước tính hoàn toàn hợp lệ cho các khác biệt tia X khi đứng. Các phép đo ở tư thế đứng đáng tin cậy hơn nhiều. Một yếu tố gây nhiễu khác là việc chỉ cần di chuyển hai chân khép lại và nghiêng chúng một cách khó nhận thấy sang bên này hoặc bên kia sẽ tạo ra các kết quả khác nhau. Fuhr tuyên bố rằng các bác sĩ được đào tạo bài bản cho thấy độ tin cậy liên thẩm định tốt. Năm 2003, Hội đồng Giám định Nắn khớp xương Quốc gia phát hiện ra rằng 69,9% bác sĩ nắn khớp xương đã sử dụng kỹ thuật này, và 23,9% bệnh nhân đã tiếp nhận nó. Phần lớn các trường nắn khớp xương tại Hoa Kỳ và một số trường ở các nước khác giảng dạy phương pháp AMCT, và ước tính có khoảng 45.000 bác sĩ nắn khớp xương trên toàn thế giới sử dụng AMCT hoặc một phần của kỹ thuật này.

Kỹ thuật Graston (GT) là một phương pháp trị liệu đã được đăng ký thương hiệu để chẩn đoán và điều trị các rối loạn của cơ xương khớp và Mô liên kết liên quan. Phương pháp này được bắt đầu từ David Graston và sử dụng một bộ sưu tập gồm sáu dụng cụ bằng thép không gỉ có hình dạng và kích thước đặc biệt, được những người thực hành sử dụng để chà xát  lên cơ bắp của bệnh nhân nhằm phát hiện và giải quyết các điểm dính trong cơ và Gân. Những người thực hành phải được cấp phép bởi tập đoàn mẹ (Graston Technique, LLC.) để được sử dụng thương hiệu Kỹ thuật Graston hoặc các dụng cụ đã được cấp bằng sáng chế. Một vài ví dụ về phương pháp điều trị Graston đã được sử dụng trong các môn thể thao va chạm, nơi các vết sẹo và vết bầm tím thường gặp. Tuy nhiên, Kỹ thuật Graston chưa được thử nghiệm khoa học một cách nghiêm ngặt và cơ sở bằng chứng cũng như các giả định của nó bị coi là đáng nghi ngờ. Không có thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao nào xác nhận hiệu quả của Kỹ thuật Graston.

Công hiệu
Điều trị thường dành cho đau cổ hoặc đau thắt lưng và các rối loạn liên quan. Đối với đau thắt lưng cấp tính, bằng chứng chất lượng thấp đã gợi ý rằng không có sự khác biệt giữa thao tác cột sống thật và giả, và bằng chứng chất lượng trung bình đã gợi ý rằng không có sự khác biệt giữa thao tác cột sống và các phương pháp điều trị phổ biến khác, chẳng hạn như thuốc và vật lý trị liệu. Các hướng dẫn quốc gia khác nhau, một số khuyến nghị liệu pháp này cho những người không cải thiện với các phương pháp điều trị khác. Nó có thể hiệu quả đối với thoát vị đĩa đệm thắt lưng đi kèm Bệnh rễ thần kinh, hiệu quả tương đương với di động khớp đối với đau cổ, một số dạng đau đầu, và một số tình trạng khớp chi. Một đánh giá Cochrane năm 2011 đã tìm thấy bằng chứng mạnh mẽ cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa lâm sàng giữa liệu pháp thao tác cột sống và các phương pháp điều trị khác trong việc giảm đau và cải thiện chức năng đối với đau thắt lưng mãn tính. Một đánh giá năm 2008 cho thấy ngoại trừ khả năng đối với đau lưng dưới, thao tác nắn khớp xương không hiệu quả đối với bất kỳ tình trạng y tế nào.

Thao tác cột sống thường được coi là một phương pháp điều trị hiệu quả về chi phí đối với các tình trạng cơ xương khớp khi được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các phương pháp tiếp cận điều trị khác. Bằng chứng ủng hộ hiệu quả về chi phí của việc sử dụng thao tác cột sống để điều trị đau lưng dưới bán cấp hoặc mãn tính, trong khi các kết quả đối với đau thắt lưng cấp tính là không nhất quán. Tất cả các phương pháp điều trị đều cần có tiền sử bệnh lý, chẩn đoán và kế hoạch quản lý kỹ lưỡng. Các bác sĩ nắn khớp xương phải loại trừ các chống chỉ định đối với bất kỳ phương pháp điều trị nào, bao gồm cả các tác dụng bất lợi. Chống chỉ định tương đối, chẳng hạn như loãng xương, là những tình trạng mà rủi ro tăng lên có thể chấp nhận được trong một số tình huống và nơi di động khớp và các kỹ thuật Mô mềm có thể là phương pháp điều trị được lựa chọn. Hầu hết các chống chỉ định áp dụng cho việc thao tác tại khu vực bị ảnh hưởng. Mặc dù tính an toàn đã được tranh luận, và các chấn thương nghiêm trọng cùng tử vong có thể xảy ra và có thể bị báo cáo thiếu, nhưng những điều này thường hiếm gặp và thao tác cột sống tương đối an toàn khi được sử dụng một cách khéo léo và thích hợp. Các tác dụng bất lợi được cho là bị báo cáo thiếu và có vẻ phổ biến hơn sau thao tác tốc độ cao/biên độ thấp so với di động khớp. Các tác dụng bất lợi nhẹ, thường xuyên và tạm thời xảy ra trong thao tác cột sống bao gồm đau, nhức và cứng tăng lên tạm thời. Những tác động này thường giảm dần trong vòng 24–48 giờ. Chấn thương nghiêm trọng và hậu quả tử vong, đặc biệt là từ thao tác cột sống ở vùng cổ trên, có thể xảy ra, nhưng được coi là hiếm khi thao tác cột sống được sử dụng một cách khéo léo và thích hợp.

Chú thích

Trị liệu
Y học thay thế