Liên hoan phim Thế giới Bangkok

Liên hoan phim Thế giới Bangkok (tiếng Thái: เทศกาลภาพยนตร์โลกแห่งกรุงเทพฯ) là một liên hoan phim quốc tế được tổ chức hằng năm tại Bangkok, Thái Lan.

Kỳ Liên hoan phim Thế giới Bangkok lần thứ 15, cũng là kỳ gần nhất, diễn ra từ ngày 2 đến ngày 11 tháng 12 năm 2022.

Lịch sử 
Tập đoàn Nation Multimedia Group, một công ty truyền thông có trụ sở tại Thái Lan, đã tổ chức Liên hoan phim Bangkok đầu tiên của quốc gia này vào năm 1998. Nhiều bộ phim quốc tế được trình chiếu nhằm thúc đẩy nghệ thuật điện ảnh và nâng cao sự thưởng thức điện ảnh trong nước. Sự kiện được tổ chức thường niên cho đến năm 2002. Sau đó, Tổng cục Du lịch Thái Lan trở thành đơn vị tổ chức chính và đổi tên sự kiện thành Liên hoan phim Quốc tế Bangkok.

Từ năm 2003, liên hoan phim được Nation Multimedia Group tổ chức thường niên vào tháng 10, với ông Kriengsak Victor Silakong giữ vai trò giám đốc liên hoan.

Liên hoan phim Thế giới Bangkok lần thứ nhất năm 2003 diễn ra tại rạp Grand EGV Theatre, Siam Discovery, từ ngày 17 đến ngày 26 tháng 10, với hơn 80 bộ phim quốc tế của cả các tài năng trẻ lẫn những nhà làm phim kỳ cựu. Chương trình Hồi cố (Retrospective) giới thiệu các tác phẩm của Fritz Lang, Satyajit Ray, Jean Cocteau và Werner Herzog, đồng thời trình chiếu hơn 10 bộ phim Ấn Độ. Giải Phim truyện xuất sắc nhất được trao cho bộ phim Swimming Pool của Pháp. Ban giám khảo gồm Jiří Menzel, huyền thoại điện ảnh Cộng hòa Séc, và Naowarat Pongpaiboon, Nghệ sĩ Quốc gia Thái Lan trong lĩnh vực văn học.

Năm 2004, Giải Lotus được trao lần đầu tiên cho những cá nhân đã cống hiến sự nghiệp của mình cho ngành công nghiệp điện ảnh. Người đầu tiên được vinh danh là Dokdin Kanyamarn, danh hài gạo cội của Thái Lan. Bên cạnh đó, tác phẩm hài nổi tiếng của ông, Mr. Tui, được phục chế và bổ sung phụ đề tiếng Anh. Bộ phim này cũng được trình chiếu trong chương trình “Masters of Comedy”, cùng các tác phẩm của những danh hài và đạo diễn danh tiếng thế giới như Jacques Tati, Charles Chaplin, Terry Gilliam, cũng như Thành Long với bộ phim tài liệu Traces of a Dragon: Jackie Chan and His Lost Family.

Sự kiện cũng chú trọng đến các hội thảo và hoạt động chuyên môn thông qua hợp tác với Quỹ Hubert Bals của Liên hoan phim Quốc tế Rotterdam và Fonds Sud Cinéma của Pháp, nhằm tổ chức các buổi thảo luận định hướng cho các nhà sản xuất phim đang tìm kiếm nguồn tài trợ quốc tế cho dự án của mình. Ngoài ra, liên hoan còn tổ chức một hội thảo về hệ thống phân loại phim, cho phép các học viên tham gia thực hành phân loại các phim được trình chiếu tại liên hoan.

Sau hội thảo, hệ thống phân loại này được áp dụng cho toàn bộ các phim trình chiếu tại Liên hoan phim Thế giới Bangkok lần thứ 3 (2005). Liên hoan cũng tổ chức một hội thảo gây quỹ cho các dự án phim mới với sự hỗ trợ của Liên hoan phim Ba Châu lục (Nantes, Pháp) và chương trình Produire au Sud. Kết thúc hội thảo, những dự án phim nổi bật nhất tại Đông Nam Á được lựa chọn để nhận hỗ trợ tài chính và được mời tham dự vòng tuyển chọn cuối cùng tại Pháp. Đây là Produire au Sud Bangkok lần thứ hai.

Kỳ liên hoan năm 2005 giới thiệu chương trình “Tsunami Digital Short Films”. Các nhà làm phim Thái Lan và quốc tế được cấp kinh phí từ Văn phòng Nghệ thuật và Văn hóa Đương đại thuộc Bộ Văn hóa Thái Lan để sản xuất phim ngắn tưởng niệm nhân dịp tròn một năm thảm họa sóng thần. Ông Kriengsak Silakong giữ vai trò nhà sản xuất điều hành của dự án. Chương trình bao gồm các tác phẩm của nhiều đạo diễn Thái Lan như Apichatpong Weerasethakul, Thunska Pansittivorakul, Pramote Sangsorn, Lek Manont, Naowarat Saowanich, Pipope Panitchpakdi, Santi Taepanich, Pimpaka Towira, Somkid Thamniamdi, Sompot Chidgasornpongse, Suchada Sirithanawuddhi, cùng các đạo diễn quốc tế gồm Christelle Lheureux (Pháp), Folke Ryden (Thụy Điển) và Margaret Bong Chew Jen (Malaysia). Các phim ngắn này được công chiếu lần đầu tại liên hoan và sau đó tại nhiều liên hoan phim quốc tế khác trên thế giới.

Những điểm nhấn của năm 2005 bao gồm sự tham dự của Roman Polanski, đạo diễn người Ba Lan đoạt giải Oscar, với tư cách khách mời đặc biệt trong lễ trao Giải Lotus. Bộ phim Oliver Twist của ông được chọn làm phim khai mạc. Các điểm nhấn khác gồm chương trình phim thuộc Czechoslovak New Wave và phim Thổ Nhĩ Kỳ, cùng các chuyên đề và hồi cố tác phẩm của Ulrike Ottinger và Jean-Pierre Jeunet. Bộ phim sử thi dài bảy giờ War and Peace, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên, cũng được trình chiếu và thu hút sự quan tâm lớn.

Giải Phim truyện xuất sắc nhất năm 2005 được trao cho bộ phim The Forsaken Land của Sri Lanka, do Vimukthi Jayasundara đạo diễn, đồng thời tạo ra nhiều cuộc thảo luận sôi nổi và gây tranh cãi về những vấn đề được phản ánh trong phim.

Với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Ba Lan, Liên hoan phim Thế giới Bangkok lần thứ 4 năm 2006 tổ chức chương trình hồi cố dành cho cố đạo diễn huyền thoại Ba Lan, Krzysztof Kieślowski, bao gồm cả những tác phẩm hiếm như The Calm, Short Working Day và The Underground Passage. Các sự kiện đặc biệt còn có triển lãm áp phích của nghệ sĩ kiêm nhà thiết kế Rafał Olbiński, người đồng thời là thành viên ban giám khảo.

Liên hoan khai mạc bằng bộ phim kinh phí lớn của Trung Quốc - Dạ yến do Phùng Tiểu Cương đạo diễn, trước khi phim được phát hành rộng rãi tại Thái Lan. Bộ phim này sau đó giành Giải Khán giả bình chọn.

Liên hoan phim Thế giới Bangkok lần thứ 5 năm 2007 được tổ chức tại Esplanade Cineplex với chủ đề “Catch the Feeling”. Liên hoan tiếp tục duy trì trọng tâm vào các bộ phim quốc tế đa dạng về văn hóa, cùng nhiều hoạt động đặc biệt. Kỳ này còn có sự tham gia của Liên hoan phim Liên minh châu Âu, mang đến 20 phim truyện châu Âu tiêu biểu.

Năm 2007, liên hoan phối hợp với MCOT Public Company Limited tổ chức một cuộc thi phim ngắn mở rộng cho công chúng. Các sinh viên tham gia với hai chủ đề “Father” và “The World through My Eyes”, dựa trên bài thơ của người đoạt Giải S.E.A. Write năm 2007, Montri Sriyong.

Hoạt động “From Books to Celluloid” bao gồm các buổi trò chuyện về Butterfly and Flowers với nhà văn Nippan và đạo diễn Euthana Mukdasanit, cũng như chương trình “Conversation with Suchart Sawadsri”, giới thiệu bộ phim ngắn đầu tay Personal Histories của nhà văn này, được trình chiếu trong khuôn khổ liên hoan.

Giải Lotus năm 2007 được trao cho Euthana Mukdasanit, trong khi Giải Phim truyện xuất sắc nhất thuộc về bộ phim Import/Export của Áo. Giải Khán giả bình chọn được ngừng trao từ năm này.

Năm 2008, chủ đề của liên hoan là “No Movies, No Life”. Sự kiện được tổ chức tại Siam Paragon, khai mạc bằng bộ phim tình cảm - Khoảng khắc tháng 6, tác phẩm đầu tiên được lựa chọn từ hội thảo Produire au Sud Bangkok. Phim bế mạc là Shine a Light của Martin Scorsese. Khoảng 80 bộ phim được trình chiếu, cùng chương trình hồi cố dành cho Derek Jarman, tri ân Héctor Babenco, và năm bộ phim của Shyam Benegal, người nhận Giải Lotus năm 2008. Cuộc thi Harvest of Talents được tạm ngừng tổ chức.

Sau kỳ liên hoan năm 2017, sự kiện tạm ngừng hoạt động trong vòng 5 năm. Liên hoan phim Thế giới Bangkok trở lại vào năm 2022 với kỳ tổ chức lần thứ 15. Nhà sản xuất và lập trình viên liên hoan phim Donsaron Kovitvanitcha được bổ nhiệm làm giám đốc liên hoan mới.

Giải thưởng 
Với trọng tâm là các bộ phim độc lập, chủ yếu của những đạo diễn mới nổi, hạng mục tranh giải chính của liên hoan là Harvest of Talents. Các giải thưởng bao gồm Phim truyện xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Kịch bản xuất sắc nhất và Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất. Tuy nhiên, qua từng năm, ban giám khảo được quyền linh hoạt điều chỉnh các hạng mục trao giải tùy theo chất lượng và đặc điểm của các bộ phim được tuyển chọn. Chẳng hạn, có năm trao Giải Quay phim xuất sắc nhất, nhưng không duy trì hạng mục này ở những năm khác. Năm 2007, ban giám khảo quyết định không trao giải Kịch bản xuất sắc nhất, đồng thời đổi tên giải Chỉ đạo nghệ thuật thành Sáng tạo nghệ thuật. Ban giám khảo cũng có quyền trao các Giải đặc biệt của Ban giám khảo.

Giải Khán giả bình chọn được trao cho bộ phim có lượng người xem cao nhất và áp dụng cho toàn bộ các phim tham dự liên hoan. Các chương trình không tranh giải của liên hoan bao gồm Asean Cinema, Asian Contemporary, Documentary, Retrospective, Tribute, World Cinema và Short Film.

Năm 2004, liên hoan trao Giải Lotus lần đầu tiên, nhằm tôn vinh các nhà làm phim gạo cội vì những đóng góp trọn đời cho điện ảnh. Người đầu tiên được vinh danh là Dokdin Kanyamarn, diễn viên kiêm đạo diễn của Thái Lan. Những cá nhân được trao giải trong các năm tiếp theo bao gồm Roman Polanski, Euthana Mukdasanit và Shyam Benegal.

Năm 2005, liên hoan khởi xướng dự án Produire Au Sud (Sản xuất tại phương Nam), hợp tác với Liên hoan phim Ba Châu lục, nhằm cung cấp nguồn tài trợ cho các nhà sản xuất phim độc lập khởi động những dự án điện ảnh mới.

Cuộc thi Harvest of Talents được tạm ngừng tổ chức vào năm 2008.

Xem thêm 

 Điện ảnh Thái Lan
 Liên hoan phim Quốc tế Bangkok
 Liên hoan phim Ba Châu lục

Liên kết ngoài 

 Festival website
 The official Festival Facebook page

Tham khảo 

Liên hoan phim
Liên hoan phim châu Á
Sự kiện tại Thái Lan