RIM-116 Rolling Airframe Missile

RIM-116 Rolling Airframe Missile (RAM) là một loại tên lửa đất đối không tầm gần, kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ, sử dụng đầu dò hồng ngoại, hiện đang được hải quân các nước Đức, Nhật Bản, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Mexico, UAE và Hoa Kỳ sử dụng. Ban đầu, RAM được thiết kế chủ yếu làm vũ khí phòng thủ điểm để đánh chặn tên lửa chống hạm. Đúng như tên gọi, tên lửa quay quanh trục khi bay. Điều này là do hệ thống bám bắt RF sử dụng một ăng-ten giao thoa hai phần tử chỉ đo được nhiễu pha trong một mặt phẳng. Việc quay giúp hệ thống “quét” toàn bộ không gian, cho phép phát hiện tín hiệu từ mọi hướng. Ngoài ra, do tên lửa quay, nó chỉ cần một cặp cánh điều khiển phía trước để điều hướng. , đây là tên lửa duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ hoạt động theo cơ chế này.

Các tên lửa RAM, cùng với bệ phóng Mk 49 Guided Missile Launching System (GMLS) và các thiết bị hỗ trợ, tạo thành hệ thống vũ khí RAM Mk 31 Guided Missile Weapon System (GMWS). Bệ phóng Mk 144 Guided Missile Launcher (GML) nặng khoảng 5.777 kg và được trang bị 21 tên lửa. Phiên bản ban đầu không thể tự sử dụng cảm biến trước khi phóng, nên phải tích hợp với hệ thống chiến đấu của tàu để nhận dữ liệu mục tiêu và điều khiển hướng bắn. Trên tàu Mỹ, nó được tích hợp với các hệ thống như AN/SWY-2 Ship Defense Surface Missile System (SDSMS) và Ship Self-Defense System (SSDS) Mk 1 hoặc Mk 2. SeaRAM là biến thể bệ phóng được trang bị radar độc lập không dựa vào radar của tàu chiến. SeaRam được phát triển từ hệ thống Phalanx CIWS. và đang được trang bị trên các tàu chiến đấu ven biển và một số tàu khu trục lớp Arleigh Burke.

Phát triển 
RIM-116 được phát triển bởi các bộ phận Pomona và Valley Systems của General Dynamics theo thỏa thuận tháng 7 năm 1976 với Đan Mạch và Tây Đức (mảng tên lửa của General Dynamics sau đó được Hughes Aircraft mua lại và hiện thuộc Raytheon). Đan Mạch rút khỏi chương trình, trong khi Hải quân Hoa Kỳ tham gia với vai trò đối tác chính. Bệ phóng Mk 49 được thử nghiệm trên tàu khu trục USS David R. Ray vào cuối những năm 1980. 30 quả tên lửa đầu tiên được chế tạo trong năm tài chính 1985, và hệ thống chính thức đi vào hoạt động ngày 14 tháng 11 năm 1992 trên tàu USS Peleliu.

SeaRAM được phát triển nhằm đáp ứng lo ngại về hiệu quả của các hệ thống pháo phòng thủ trước các tên lửa chống hạm hiện đại bay siêu âm sát mặt biển. Nó được thiết kế như một hệ thống phòng thủ tầm gần bổ trợ cho Phalanx CIWS.

Biên chế 
RIM-116 hiện được trang bị trên nhiều tàu chiến của Hoa Kỳ và khoảng 30 tàu của Hải quân Đức. Tất cả các tàu chiến mới của Đức đều được trang bị RAM, như các tàu hộ tống lớp Braunschweig, mỗi tàu mang hai bệ phóng tên lửa RAM.

Hải quân Hy Lạp trang bị RAM cho các tàu tấn công nhanh lớp Super Vita và các khinh hạm FDI. Hàn Quốc đã ký hợp đồng sản xuất theo giấy phép để trang bị cho các tàu lớp KDX-II, KDX-III và tàu đổ bộ tấn công lớp Dokdo.

Hải quân Mỹ 
Hải quân Hoa Kỳ dự kiến mua khoảng 1.600 tên lửa RAM và 115 bệ phóng để trang bị cho 74 tàu.

Hiện nay, hệ thống này đang được sử dụng trên nhiều lớp tàu, bao gồm:

 tàu sân bay lớp Gerald R. Ford.
 tàu sân bay lớp Nimitz
 tàu tấn công đổ bộ lớp Wasp
 tàu tấn công đổ bộ America
 tàu vận tải đổ bộ lớp San Antonio
 tàu đổ bộ lớp Whidbey Island
 tàu đổ bộ lớp Harpers Ferry
 tàu tác chiến ven bờ (Littoral Combat Ship – LCS).

Biến thể

Block 0 
Phiên bản ban đầu của tên lửa, gọi là Block 0, được phát triển dựa trên tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder, sử dụng chung động cơ rocket, ngòi nổ và đầu đạn. Tên lửa Block 0 ban đầu được thiết kế để bám theo bức xạ phát ra từ mục tiêu (ví dụ radar chủ động của tên lửa chống hạm đang bay tới), sau đó chuyển sang đầu dò hồng ngoại – phát triển từ FIM-92 Stinger để dẫn đường giai đoạn cuối. Trong các cuộc thử nghiệm, Block 0 đạt tỷ lệ trúng mục tiêu trên 95%.

Block 1 (RIM-116B) 
Block 1 (RIM-116B) là phiên bản cải tiến của RAM, bổ sung hệ thống dẫn đường hoàn toàn bằng hồng ngoại, cho phép đánh chặn các mục tiêu không phát tín hiệu radar. Khả năng dẫn đường bằng radar của Block 0 vẫn được giữ lại.

Block 2 (RIM-116C) 
The Block 2 (RIM-116C) là phiên bản nâng cấp nhằm đối phó hiệu quả hơn với các tên lửa chống hạm cơ động cao, với các cải tiến chính:

 Hệ thống điều khiển độc lập 4 trục
 Động cơ rocket cải tiến, đường kính 15,8 cm
 Đầu dò RF thụ động nâng cấp
 Cải tiến đầu dò hồng ngoại
 Động học bay tiên tiến hơn 

Ngày 8 tháng 5 năm 2007, Hải quân Hoa Kỳ ký hợp đồng phát triển trị giá 105 triệu USD với Raytheon. Việc phát triển dự kiến hoàn tất vào tháng 12 năm 2010, và sản xuất loạt nhỏ (LRIP) bắt đầu năm 2012.

Ban đầu Hải quân Hoa Kỳ đặt hàng 51 tên lửa RIM-116. Ngày 22 tháng 10 năm 2012, tên lửa RIM-116 Block 2 hoàn thành lần thử nghiệm hệ thống dẫn đường thứ ba, phóng 2 tên lửa theo loạt và đánh trúng mục tiêu trực tiếp, xác nhận năng lực điều khiển, dẫn đường và khí động học. Tên lửa được bàn giao cho Hải quân Hoa Kỳ vào tháng 8 năm 2014, với kế hoạch mua 502 quả trong giai đoạn 2015–2019. Khả năng tác chiến ban đầu (IOC) đạt được ngày 15 tháng 5 năm 2015.

Năm 2018, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã phê duyệt bán RAM Block 2 cho Hải quân Mexico để trang bị trên các khinh hạm lớp Sigma.

Block 2B 
Phiên bản Block 2B đã được công bố là đang được triển khai tại triển lãm IndoPacific 2025 ở Sydney.

Tầm bắn được tiết lộ công khai khoảng 10 hải lý. Phiên bản này đang được chào bán cho Hải quân Hoàng gia Úc trong khuôn khổ chương trình Enhanced Mogami Build.

Chế độ HAS 
Năm 1998, Đức và Hoa Kỳ ký biên bản ghi nhớ nhằm nâng cấp hệ thống để có thể tấn công các mục tiêu HAS (Helicopter, Aircraft, Surface) – tức trực thăng, máy bay và mục tiêu mặt nước. Bản nâng cấp này chủ yếu là cập nhật phần mềm, có thể áp dụng cho toàn bộ các tên lửa RAM Block 1.

SeaRAM 

SeaRAM kết hợp hệ thống radar và quang-điện tử của Phalanx CIWS Mk-15 Block 1B (CRDC) với bệ phóng RAM 11 ống phóng tên lửa, tạo thành một hệ thống tự động hoàn toàn – không cần dữ liệu từ radar bên ngoài để phát hiện và tiêu diệt mục tiêu. Giống như Phalanx, SeaRAM có thể lắp đặt trên nhiều loại tàu khác nhau. Nhờ sử dụng chung kết cấu lắp đặt, hệ thống này giữ nguyên kích thước và vị trí lắp đặt của Phalanx, dùng cùng nguồn điện và chỉ cần chỉnh sửa tối thiểu trên tàu. Năm 2008, hệ thống SeaRAM đầu tiên được bàn giao để lắp đặt trên tàu sân bay USS Independence. Tính đến tháng 12 năm 2013, mỗi tàu lớp Independence đều được trang bị một hệ thống SeaRAM. Cuối năm 2014, Hải quân Hoa Kỳ quyết định trang bị SeaRAM cho các tàu chiến đấu ven biển (LCS) thế hệ tiếp theo. Từ tháng 11 năm 2015, hệ thống này bắt đầu được lắp đặt trên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke thuộc Hạm đội 6 của Hải quân Hoa Kỳ. Ngoài ra, SeaRAM cũng được trang bị cho các tàu chiến đa nhiệm của Hải quân Hoàng gia Ả Rập Xê Út (MMSC), phát triển dựa trên tàu chiến đấu ven biển lớp Freedom.

Đặc tính kỹ thuật chung

Thông tin chung 
 Chức năng chính: Tên lửa phòng không (surface-to-air)
 Nhà thầu: Raytheon, Diehl BGT Defence

Block 1 
 Chiều dài: 2,79 m
 Đường kính: 127 mm
 Sải cánh: 434 mm
 Tốc độ: > Mach 2
 Đầu đạn: 11,3 kg (nổ phá mảnh), chứa 3,6 kg thuốc nổ mạnh
 Khối lượng phóng: 73,5 kg
 Tầm bắn: 10 km
 Hệ dẫn đường: 3 chế độ
 Dẫn đường RF thụ động + hồng ngoại
 Hồng ngoại thuần
 Chế độ kép tần số radio + hồng ngoại
 Đơn giá: 998.000 USD/quả
 Thời gian đưa vào trang bị: Năm 1992

Block 1A
 Chiều dài: 2,83 m
 Đường kính: 12,7 cm
 Sải cánh: 44,45 cm
 Khối lượng: 74,4 kg
 Đưa vào trang bị: Tháng 8 năm 1999

Block 2
 Chiều dài: 2,88 m
 Đường kính: 15,88 cm
 Sải cánh: 32,13 cm
 Khối lượng: 88,2 kg
 Đưa vào trang bị: Tháng 5 năm 2015

Quốc gia sử dụng

Hiện tại

Các nước có kế hoạch trang bị trong tương lai 
Bộ Quốc phòng Hà Lan ngày 14 tháng 1 năm 2021 thông báo kế hoạch mua hệ thống Rolling Airframe Missile (RAM) để nâng cấp một số tàu: HNLMS Rotterdam (tàu đổ bộ), HNLMS Johan de Witt, HNLMS Karel Doorman, các khinh hạm chống ngầm thế hệ mới.

Chính phủ Chính phủ Canada ngày 28 tháng 6 năm 2024, khi công bố tàu khu trục lớp River, đã xác nhận: RAM sẽ được sử dụng cho phòng thủ tầm gần (CIWS) thay thế cho hệ thống được lựa chọn từ trước là CAMM. Hệ thống sẽ được lắp đặt trên tàu khu trục lớp River.

Hải quân Hoàng gia Úc Royal Australian Navy có kế hoạch trang bị SeaRAM làm hệ thống phòng thủ tầm gần cho các khinh hạm đa năng và xem sét trang bị RAM để thay thế cho Phalanx. Đáng lưu ý là các tàu khung hạm lớp Hunter sẽ là những chiến hạm đầu tiên của Hải quân Úc được tích hợp Mk 144 RAM ngay từ đầu.

Hình ảnh

Xem thêm 
 Barak 1 – (Israel)
 GÖKSUR (Thổ Nhĩ Kỳ)
 HQ-10 – (Trung Quốc)
 Levent (Thổ Nhĩ Kỳ)
 Sea Oryx – (Đài Loan)
 Sea Wolf – (Vương Quốc Anh)
 Umkhonto – (Nam Phi)

Tham khảo

Ghi chú

Thư mục

Liên kết ngoài 

 RIM-116 RAM—Rolling Airframe Missile—waffenHQ.de
 Raytheon (General Dynamics) RIM-116 RAM—Designation Systems
 RAM on the homepage of German developer and manufacturer Diehl BGT 

Hệ thống phòng thủ tầm gần
Tên lửa đất đối không Đức
Tên lửa đất đối không Hoa Kỳ