Vòng play-off NBA

Vòng play-off NBA là giải đấu thường niên của Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia (NBA) được tổ chức sau mùa giải chính thức để xác định nhà vô địch của giải đấu. Vòng play-off NBA có lịch sử từ năm 1947 khi NBA còn được gọi là Hiệp hội Bóng rổ Hoa Kỳ. Về sau này, vòng play-off NBA được mở rộng thành một giải đấu có bốn vòng, các đội thi đấu với thể thức bảy trận thắng bốn và vẫn duy trì từ mùa giải 2003 đến ngày nay. Từ năm 2020, vòng play-off được tổ chức sau vòng play-in. Theo thể thức vòng play-off của NBA hiện tại kể từ năm 2021 tới nay, sáu đội đứng đầu từ hai liên đoàn miền Tây và miền Đông sẽ tự động tiến vào vòng play-off dựa trên tỷ lệ thắng trong mùa giải chính thức, trong khi các đội xếp thứ bảy đến thứ mười của mỗi liên đoàn sẽ thi đấu ở giải đấu play-in để xác định hai suất cuối cùng vào thi đấu play-off. Vòng play-off kết thúc bằng trận chung kết NBA, nơi mà hai nhà vô địch liên đoàn sẽ đối đầu với nhau.

Thể thức 
Sáu đội đứng đầu ở cả Miền Đông và Miền Tây, xếp hạng theo tỷ lệ thắng, sẽ trực tiếp tiến vào vòng play-off. Các đội xếp từ thứ bảy đến thứ mười sẽ tranh tài tại Vòng play-in NBA để giành vị trí hạt giống số bảy và số tám. Vòng play-in NBA được coi là tách biệt chính thức với vòng play-off NBA. Ở vòng play-in, các đội xếp thứ bảy và thứ tám sẽ đối đầu trong một trận vòng loại; đội thắng sẽ giành quyền vào vòng play-off với tư cách hạt giống số bảy. Trong khi đó, các đội xếp thứ chín và thứ mười thi đấu trong một trận loại trực tiếp; đội thua sẽ bị loại ngay lập tức, còn đội thắng sẽ đấu với đội thua của cặp đấu hạng bảy-tám trong một trận cuối cùng để xác định chủ nhân của tấm vé hạt giống số tám.

Cả hai miền đều tổ chức vòng loại trực tiếp theo sơ đồ phân nhánh truyền thống. Tất cả các vòng đấu đều diễn ra theo loạt trận thắng bốn trên bảy (best-of-seven). Các loạt trận được tổ chức theo thể thức 2–2–1–1–1, nghĩa là đội có lợi thế sân nhà sẽ đăng cai các trận 1, 2, 5 và 7; trong khi đối thủ của họ đăng cai các trận 3, 4 và 6 (các trận 5, 6 và 7 chỉ diễn ra nếu cần thiết). Thể thức này đã được áp dụng từ mùa giải 2013–14, sau khi các chủ sở hữu đội bóng NBA nhất trí bỏ phiếu thay đổi thể thức Chung kết NBA vào ngày 23 tháng 10 năm 2013. Một khi vòng play-off bắt đầu, nhánh đấu sẽ được cố định; các đội sẽ không bao giờ được "xếp lại hạt giống."

Vào năm 2021, thể thức cho các trận đấu play-in đã chính thức được hoàn thiện.

Trong năm 2021, sáu đội đứng đầu mỗi miền sẽ tiến thẳng vào vòng play-off, trong khi các đội xếp từ thứ bảy đến thứ mười sẽ giành quyền tham dự một giải đấu play-in. Các đội xếp thứ bảy và thứ tám có tối đa hai cơ hội để thắng một trận nhằm giành vé vào vòng play-off, trong khi các đội xếp thứ chín và thứ mười cần phải thắng hai trận liên tiếp để đi tiếp. Các trận đấu play-in đã trở thành một phần cố định của giai đoạn hậu mùa giải (postseason) bắt đầu từ năm 2023.

W1 là đội thắng trận đấu giữa hai đội hạng 7 và 8 
L1 là đội thua trận đấu giữa hai đội hạng 7 và hạng 8 
W2 là đội thắng trận giữa 2 đội hạng 9 và 10 
W3 là đội thắng trận đấu giữa 2 đội W2 và L1.

Tiêu chí phân hạng khi bằng điểm 
Nếu có từ hai đội trở lên trong cùng một miền có tỷ lệ thắng bằng nhau, các tiêu chí phụ (tiebreaker) sẽ được áp dụng để xác định thứ hạng cuối cùng.

Các tiêu chí phụ được quy định theo thứ tự ưu tiên như sau; nếu tất cả các tiêu chí bên dưới vẫn hòa, việc phân hạng sẽ được quyết định bằng cách tung đồng xu (đối với hai đội) hoặc bốc thăm (đối với từ ba đội trở lên):

 Thành tích đối đầu; đội có tỷ lệ thắng cao hơn trong các trận đấu giữa các đội đang bằng điểm.
 Thành tích trong khu vực (division); đội có tỷ lệ thắng cao hơn khi đối đầu với các đội trong cùng khu vực (chỉ áp dụng nếu các đội bằng điểm thuộc cùng một khu vực).
 Thành tích trong miền; đội có tỷ lệ thắng cao hơn khi đối đầu với các đội trong cùng miền (conference).
 Tỷ lệ thắng khi đối đầu với các đội lọt vào vòng play-off trong cùng miền.
 Tỷ lệ thắng khi đối đầu với các đội lọt vào vòng play-off ở miền đối diện.
 Hiệu số điểm trong tất cả các trận đấu.

Trong trường hợp có từ ba đội trở lên bằng điểm, đội vô địch khu vực sẽ mặc nhiên được xếp hạt giống cao hơn bất kể các tiêu chí khác. Ngoài ra, một khi có bất kỳ đội nào bị loại khỏi nhóm bằng điểm sau một bước xét tiêu chí, quy trình đánh giá sẽ quay lại từ bước đầu tiên đối với các đội còn lại. Trước năm 2016, quy tắc ưu tiên đội vô địch khu vực cũng được áp dụng cho trường hợp hai đội bằng điểm, nhưng chỉ khi hai đội đó có thành tích đối đầu ngang nhau.

Kỷ lục và thống kê 

 Chỉ có sáu đội hạt giống số tám từng giành chiến thắng trong một loạt trận trước đội hạt giống số một:
 1994 – Denver Nuggets loại Seattle SuperSonics với tỷ số 3–2.
 1999 – New York Knicks loại Miami Heat với tỷ số 3–2.
 2007 – Golden State Warriors đánh bại Dallas Mavericks 4–2 tại vòng một Miền Tây, trở thành đội hạt giống số 8 đầu tiên thắng hạt giống số 1 trong thể thức thắng bốn trên bảy.
 2011 – Memphis Grizzlies thắng San Antonio Spurs 4–2.
 2012 – Philadelphia 76ers thắng Chicago Bulls 4–2, sau khi ngôi sao Derrick Rose bị đứt dây chằng chéo trước (ACL).
 2023 – Miami Heat thắng Milwaukee Bucks 4–1, trở thành đội hạt giống số 8 đầu tiên thắng một loạt trận play-off sau khi vượt qua vòng play-in NBA. Heat kết thúc mùa giải thường niên ở vị trí thứ 7 tại Miền Đông nhưng bị đẩy xuống hạt giống số 8 sau vòng play-in. Họ cũng là đội đầu tiên vô địch khu vực nhưng phải đánh các trận play-in (do vô địch Phân khu Đông Nam với thành tích kém nhất). Họ cũng trở thành đội vô địch phân khu có hạt giống thấp nhất trong lịch sử vòng play-off.
 Knicks (1998–99) và Heat (2022–23) là những đội hạt giống số tám duy nhất lọt vào Chung kết NBA; tính đến năm 2025, chưa có đội hạt giống số tám nào giành chức vô địch NBA. Ngoài ra, Heat cũng là đội đầu tiên lọt vào Chung kết sau khi vượt qua vòng play-in.
 Bảy đội hạt giống số bảy đã đánh bại đội hạt giống số hai: 
 1987 – Seattle SuperSonics đánh bại Dallas Mavericks 3–1. 
 1989 – Golden State Warriors đánh bại Utah Jazz 3–0. 
 1991 – Golden State Warriors đánh bại San Antonio Spurs 3–1.
 1998 – New York Knicks đánh bại Miami Heat 3–2. 
 2010 – San Antonio Spurs đánh bại Dallas Mavericks 4–2.
 2023 – Los Angeles Lakers đánh bại Memphis Grizzlies 4–2.
 2025 – Golden State Warriors đánh bại Houston Rockets 4–3.
 Trong số bảy đội trên, chỉ có Seattle SuperSonics (1986–87) và Los Angeles Lakers (2022–23) lọt vào tới Chung kết miền; chưa có đội hạt giống số bảy nào tiến tới Chung kết NBA.
 Miami Heat 2022–23, Los Angeles Lakers 2022–23 và Golden State Warriors 2024–25 là những đội duy nhất thắng một loạt trận play-off sau khi vượt qua vòng play-in. Kỳ play-off năm 2023 cũng đánh dấu lần đầu tiên có hai đội hạt giống từ số 7 trở xuống giành chiến thắng trong cùng một kỳ hậu mùa giải, và là lần đầu tiên hai đội hạt giống từ số 7 trở xuống lọt vào Chung kết Miền.
 Miami Heat 2024–25 trở thành đội đầu tiên giành quyền vào vòng play-off sau khi kết thúc mùa giải thường niên ở vị trí thứ 10 của miền. Heat đã đánh bại đội xếp thứ 9 Chicago Bulls với tỷ số 109–90 và đội xếp thứ 8 Atlanta Hawks 123–114 sau hiệp phụ tại vòng play-in để giành tấm vé play-off thứ 8 cuối cùng.

 Năm đội bóng đã lọt vào vòng play-off dù để thua từ 50 trận trở lên trong một mùa giải:
 1953 – Baltimore Bullets (16–54, tỉ lệ thắng .229)
 1960 – Minneapolis Lakers (25–50, tỉ lệ thắng .333)
 1968 – Chicago Bulls (29–53, tỉ lệ thắng .354)
 1986 – Chicago Bulls (30–52, tỉ lệ thắng .366)
 1988 – San Antonio Spurs (31–51, tỉ lệ thắng .378)
 Trong số các đội này, chỉ có Minneapolis Lakers mùa giải 1959–60 tiến xa được tới Chung kết Phân khu/Miền.
 St. Louis Hawks 1956–57, Minneapolis Lakers 1958–59 và Houston Rockets 1980–81 là những đội duy nhất có thành tích thua nhiều hơn thắng (lần lượt là 34–38, 33–39 và 40–42) lọt vào đến Chung kết NBA. Cả ba đội đều thất bại trước Boston Celtics. Năm 1981, đối thủ của Houston Rockets tại Chung kết Miền Tây là Kansas City Kings cũng có thành tích thua nhiều hơn thắng (40–42).
 Washington Bullets 1977–78 sở hữu tổng số trận thắng và tỷ lệ thắng thấp nhất trong số các đội vô địch NBA. Bullets kết thúc mùa giải với thành tích 44–38 (.538) và giành vị trí hạt giống số ba tại Miền Đông. Tại Chung kết, họ đánh bại đội bóng có 47 trận thắng là Seattle SuperSonics; đây vẫn là kỳ Chung kết NBA gần đây nhất mà không có ít nhất một đội đạt từ 50 trận thắng trở lên tham dự.
 Houston Rockets 1994–95, hạt giống số sáu với thành tích 47–35, là đội có thứ hạng hạt giống thấp nhất từng giành chức vô địch NBA. Tại Chung kết NBA, Rockets đã quét sạch Orlando Magic (57–25) sau bốn trận; qua đó, Rockets đã đánh bại bốn đội bóng từng giành được từ 50 trận thắng trở lên trong mùa giải thường niên (Utah Jazz với 60–22, Phoenix Suns với 59–23, San Antonio Spurs với 62–20 và Orlando với 57–25), đây là lần đầu tiên một đội làm được điều này. Tính đến nay, Rockets 1994–95 là đội duy nhất lên ngôi vô địch NBA mà không có lợi thế sân nhà trong bất kỳ vòng đấu nào của vòng play-off

 Golden State Warriors nắm giữ kỷ lục chuỗi trận thắng dài nhất trong một kỳ play-off NBA với 15 trận thắng liên tiếp tại vòng play-off năm 2017.  
 Trong số tất cả các đội bóng từng nhiều lần tham dự Chung kết NBA, Chicago Bulls là đội duy nhất chưa bao giờ thất bại tại loạt trận Chung kết với 6 lần đăng quang.
 Boston Celtics sở hữu số lần vô địch các loạt trận Chung kết NBA nhiều nhất với 18 lần. Celtics đã thi đấu tổng cộng 23 loạt trận Chung kết với thành tích là 18 thắng – 5 thua.
 Chuỗi tham dự vòng play-off liên tiếp dài nhất hiện còn duy trì thuộc về Boston Celtics với 11 lần liên tiếp, bắt đầu từ mùa giải 2014–15. Kỷ lục chuỗi tham dự vòng play-off liên tiếp dài nhất lịch sử hiện đang là sự chia sẻ giữa San Antonio Spurs (từ mùa giải 1997–98 đến 2018–19) và Syracuse Nationals/Philadelphia 76ers (từ mùa giải 1949–50 đến 1970–71) với cùng 22 mùa giải.
 Tính đến mùa giải 2024–25, chuỗi không lọt vào vòng play-off dài nhất hiện nay thuộc về Charlotte Hornets, đội đã không góp mặt kể từ mùa giải 2015–16. Chuỗi không lọt vào vòng play-off dài nhất mọi thời đại thuộc về Sacramento Kings với 16 mùa giải liên tiếp (từ 2006–07 đến 2021–22).
 Charlotte Hornets và New Orleans Pelicans là hai câu lạc bộ duy nhất chưa từng thi đấu tại một trận Chung kết Miền nào.
 Tại vòng play-off năm 1983, theo hệ thống thi đấu thắng 2 trên 3 (đội hạt giống cao được miễn vòng đầu)–7–7–7, Philadelphia 76ers đạt thành tích tốt nhất lịch sử là 12–1, với trận thua duy nhất tại Trận 4 của Chung kết Miền Đông trước Milwaukee Bucks.
 Cả bốn đội hạt giống hàng đầu ở mỗi miền đều lọt vào vòng Bán kết miền trong các kỳ 1980, 1986, 1997, 2002, 2004, 2008, 2019 và 2022.
 Mọi vị trí hạt giống từ số 1 đến số 8 đều có đại diện lọt vào vòng Bán kết miền tại vòng play-off năm 2023.

Số lần tham dự vòng play-off 
Dữ liệu tính đến hết Vòng play-off NBA 2025

Số lần tham dự của các đội đang thi đấu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang web chính thức của NBA
 Tiêu chí xếp hạt giống vòng Playoff NBA.com
 Thông tin về vòng Playoff NBA trên InsideHoops.com
 Chỉ mục các mùa giải playoff NBA trên Basketball-Reference.com

Sự kiện thể thao thường niên Hoa Kỳ