Xin xăm

Xin xăm hay Cầu xăm hay Xóc thẻ (ở miền Bắc Việt Nam) hay còn gọi là Chiêm đồng (籤筒) là hoạt động bói toán bắt nguồn từ Trung Quốc, trong đó một người đặt vấn đề và giải mã câu trả lời từ các thanh dẹt có khắc văn tự hoặc chữ số gọi là quẻ xăm. Hành vi xin xăm này thường được thực hiện trong một ngôi đền Đạo giáo hoặc Phật giáo đứng trước một bàn thờ. Thẻ xăm đôi khi cũng được gọi là Quẻ Quan Âm trong các truyền thống Phật giáo, ám chỉ đến vị bồ tát Quan Âm. Nó được phổ biến rộng rãi trong các ngôi chùa Thái Lan, được gọi theo tiếng Tiều là Siam si (เซียมซี). Một thực hành tương tự cũng được tìm thấy ở Nhật Bản, gọi là O-mikuji. Việc thực hành giải đoán cầu xăm hay chiêm đồng đã có từ thời nhà Tấn (265–420), theo Ngọc Hạp Ký, một cuốn sách cổ Trung Quốc về việc chọn ngày, được viết ra do công của đạo sĩ nổi tiếng Hứa Tốn vào thế kỷ thứ III sau Công nguyên. 

Ở Việt Nam, việc xin quẻ tại các đền, miếu thờ thánh thần vào các ngày đầu năm để cầu xin một năm mới tốt lành là một tập quán quen thuộc trong văn hoá người dân Việt Nam nhưng cũng có những hành vi tranh giành, những hành vi xấu được bộc lộ nơi chốn tôn nghiêm, thanh tịnh. Một số ý kiến đồng tình với việc cấm lên đồng, xem bói, xin ấn nhưng riêng với xin xăm nên cấm hay không còn nhiều ý kiến khác nhau. Xin xăm là nét đẹp văn hóa, là cách đem lại niềm tin, an ủi về mặt tinh thần cho mỗi người. Khi đi xin xăm, người xin xăm cũng không phải sống phụ thuộc hoàn toàn vào lời giải từ xăm. Bên cạnh đó, khi cuộc sống bế tắc thì xin xăm như là phương tiện làm phong phú đời sống tinh thần cá nhân. Sở dĩ có nhiều nơi còn giữ tục xin xăm vì việc xin xăm là tục lệ dân gian từ ngàn xưa và với một số người bình dân thì đây là cái tạo vui vui trong mấy ngày tết. Với nhà chùa thì đôi khi lấy đó làm phương tiện thiện xảo để độ người sơ cơ đến với Phật pháp, vì thế giữ xin xăm cũng là tôn trọng tín ngưỡng nhân gian.

Dụng cụ

Ở Trung Quốc, các chùa làng có thờ Quan Thánh đế quân thường có đi đôi với việc xin xăm. Người xin xăm trước hết đến lạy Phật rồi sang bàn thờ Quan Thánh khấn nguyện xin một quẻ xăm, rồi họ lắc ống xăm có 100 thẻ đẩy một thẻ rớt ra, sau đó họ cầm quẻ xăm đến nhờ thầy trụ trì giải đáp giùm vận mạng của mình.
 Ống xăm (籤筒/qiāntǒng/Chiêm đồng): Một chiếc cốc hoặc ống dài hình trụ làm bằng tre.
 Thẻ xăm (籤/qiān/Chiêm): Các thanh dẹt được đựng trong ống. Thường được làm bằng tre, chúng trông giống như những nén hương bản rộng, phẳng và thường được sơn đỏ ở một đầu. Một con số duy nhất, bằng cả chữ số Ả Rập và chữ Hán, được khắc trên mỗi thẻ. Mỗi thẻ có một số khác nhau và không có hai thẻ nào giống nhau. Thường có tổng cộng 100 thẻ trong ống, mặc dù biến thể thẻ chi chi được bán ở Mỹ để bói toán chỉ có 78 thẻ.
 100 kết quả quẻ bói bằng văn bản (hoặc 78, đối với biến thể thẻ Chi Chi). Một người Đức tên là Werner Banck đã phân loại nội dung của 420 bộ xăm thành 24 danh mục và 160 danh mục phụ.

Thực hành
Hầu hết các ngôi đền Đạo giáo đều có thơ xăm để cung cấp hướng dẫn tôn giáo cho các tín đồ. Việc dự đoán bắt đầu với chiếc ống chứa một số lượng thẻ. Sau khi người xin xăm hoàn thành việc cúng bái vị chánh thần, người cầu xăm xông hương ống xăm bằng cách quay nó quanh lư hương ba lần và dùng tay xóc đều các thẻ. Người cầu xăm quỳ xuống khấn vái, giữ ống xăm giữa hai lòng bàn tay và cầu vấn thần linh, hoặc nói to hoặc thì thầm. Phần này được thực hiện một cách dứt khoát, vì người ta không nên thay đổi câu hỏi hoặc do dự về câu hỏi giữa chừng nghi lễ. Việc lắc ống, thường được nghiêng nhẹ hướng xuống dưới để làm cho có ít nhất một chiếc thẻ rơi ra khỏi ống và rơi xuống sàn. Trong hầu hết các trường hợp, nếu nhiều thẻ rơi ra khỏi ống, những thẻ đó không được tính và phải lắc lại. Mỗi thẻ, với số được chỉ định, đại diện cho một câu trả lời. Khi một cái thẻ duy nhất rơi ra, con số sẽ tương ứng với một trong một trăm quẻ bói bằng văn bản có câu trả lời trên đó. Nội dung viết trên mảnh giấy sẽ cung cấp câu trả lời cho câu hỏi. 

Trong hầu hết các trường hợp, để xác nhận tính thuận ý của câu trả lời từ đấng thần linh, người xin xăm sẽ nhặt lên và tung hai miếng keo. Mỗi miếng keo có một mặt tròn (lồi) và một mặt phẳng. Một câu trả lời ưng thuận khi có một mặt phẳng và một mặt tròn ngửa lên (một sấp một ngửa), khi bề trên không ưng thuận là khi hai mặt tròn ngửa lên. Điềm báo chối từ được xác nhận khi cả hai mặt phẳng đều ngửa lên. Người xin xăm sẽ có tùy chọn xin lại thẻ xăm cho đến khi nhận được câu trả lời như ý. Sau khi xin được thẻ xăm thành công, việc giải thích có thể cần thiết để thấu hiểu câu trả lời. Các câu trả lời có thể được giải nghĩa từ những người như thầy tu trong đền, tình nguyện viên hoặc người xin xăm tự giải nghĩa. Trong nhiều trường hợp, một lễ vật được dâng lên trước khi đặt câu hỏi để cầu mong sự ưu ái từ các thế lực bề trên. Những lễ vật này thường bao gồm hương, trái cây tươi, bánh ngọt hoặc tiền cúng dường. Kết cục thẻ xăm được phân tích từ những người giải xăm, người có một cuốn sách gồm các cụm từ thơ và câu chuyện Trung Quốc. Việc giải thích thường mang tính ngắn hạn, điển hình là không quá một năm, sử dụng Tết Nguyên Đán làm điểm bắt đầu. Người giải xăm thường tính một khoản phí nhỏ. Thông thường, những người giải xăm cung cấp các dịch vụ khác như xem chỉ tay hoặc xem tướng mặt. Một số ngôi đền Đạo giáo ở Đài Loan và Malaysia cũng tôn kính các thẻ Dược xăm (藥簽) hay Xăm thuốc, trong đó các bài thơ được viết dưới dạng công thức Y học cổ truyền Trung Quốc. Du khách có thể sử dụng bài thơ để mua các món đồ từ cửa hàng Đông y gần đó. Đây là một thực hành phổ biến tại một số ngôi đền thờ Bảo Sanh Đại Đế.

Xem thêm
 Xin keo
 Bói toán
 Bói mộng
 Giải mộng
 Tiên tri
 Thị kiến
 Khải tượng
 Mặc khải

Chú thích

Liên kết ngoài
Fortune sticks at Grand-Illusions
http://www.chances.org.tw
Man fined 100 kowtows by god for peeking at women while throwing divination blocks
Bói toán
Phật giáo