HMS Seal (N37)

HMS Seal (N37) là một tàu ngầm rải mìn  được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo vào giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, Seal đã thực hiện tổng cộng mười một chuyến tuần tra, đánh chìm được năm tàu buôn có tổng tải trọng . Trong chuyến tuần tra sau cùng, con tàu bị hư hại nặng do trúng thủy lôi trong biển Kattegat và bị đối phương chiếm vào ngày 5 tháng 5, 1940. Nó được sửa chữa và đưa vào hoạt động cùng Hải quân Đức Quốc xã như là chiếc UB từ tháng 11, 1940 đến tháng 7, 1941. Đến cuối Thế Chiến II, con tàu bị đánh đắm trong khuôn khổ Chiến dịch Regenbogen vào ngày 3 tháng 5, 1945 để tránh bị lọt vào tay lực lượng Đồng Minh.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp Grampus được thiết kế cho nhiệm vụ rải thủy lôi, nhưng trong chiến tranh cũng đã rất hữu ích và việc vận tải. Hình dạng bên ngoài của chúng gần tương tự với lớp tàu ngầm tuần dương , nhưng hẹp hơn và có trọng lượng choán nước nặng hơn, lên đến  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu dài , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . 

Các con tàu được trang bị hai động cơ diesel công suất , cùng hai động cơ điện công suất , cho phép đạt tốc độ tối đa  khi nổi và  khi đi ngầm dưới nước. Chúng có khả năng lặn sâu đến , và thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ. 

Lớp Grampus được trang bị sáu ống phóng ngư lôi  ở phía mũi tàu, và mang theo tổng cộng 12 ngư lôi. Trên boong tàu có một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng hai súng máy. Có tổng cộng 50 quả thủy lôi được mang theo trên hai đường ray đặt bên ngoài lườn áp lực.

Chế tạo 
Seal được đặt hàng vào ngày 1 tháng 7, 1936, và được đặt lườn tại Xưởng tàu Chatham vào ngày 9 tháng 12, 1936. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 9, 1938, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 24 tháng 5, 1939, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Rupert Lonsdale. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này, theo tên loài hải cẩu.

Lịch sử hoạt động

1939 
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện, Seal được phái sang phục vụ tại Trạm Trung Quốc, gia nhập cùng các tàu chị em  và . Sau khi xuất phát từ Anh vào ngày 4 tháng 8, 1939 và băng ngang qua Gibraltar, Malta và kênh đào Suez, nó đi đến Aden vào ngày 1 tháng 9. Tuy nhiên sự kiện Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nỗ đã khiến cho việc biệt phái sang Viễn Đông bị hủy bỏ, và chiếc tàu ngầm phải tạm thời hoạt động tại khu vực Aden trong khi chờ đợi chỉ thị mới.

Chuyến tuần tra thứ nhất và thứ hai 
Seal khởi hành từ Aden vào ngày 5 tháng 9 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, và đã hoạt động ở lối ra vào Hồng hải, đề phòng sự hiện diện của lực lượng Ý tại khu vực. Sau hai lần ghé đến Perim vào các ngày 10 và 12 tháng 9, nó kết thúc chuyến tuần tra tại Aden vào ngày 14 tháng 9.

Seal lại xuất phát từ Aden vào ngày 19 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ hai, và tiếp tục hoạt động ở lối ra vào Hồng hải. Con tàu có chặng dừng tại Perim trong các ngày 21 và 22 tháng 9, rồi kết thúc chuyến tuần tra tại Aden vào ngày 27 tháng 9.

Sau đó Seal được gọi quay trở về vùng biển nhà, nên đã rời Aden vào ngày 28 tháng 9. Sau các chặng dừng tại Port Said, Alexandria, Malta và Gibraltar, nó về đến Portsmouth vào ngày 20 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ ba 
Seal xuất phát từ Portsmouth vào ngày 28 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải cho đến khi quay trở về Portsmouth vào ngày 8 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ tư và thứ năm 
Seal khởi hành từ Portsmouth vào ngày 11 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ tư, với nhiệm vụ hộ tống cho Đoàn tàu OA-33 vượt Bắc Đại Tây Dương để đi sang Halifax, Nova Scotia, Canada, hoàn thành nhiệm vụ vào ngày 23 tháng 11.

Chiếc tàu ngầm tiếp tục hộ tống cho Đoàn tàu HXF-11 vượt Bắc Đại Tây Dương để quay trở về Anh trong chuyến tuần tra tiếp theo. Nó rời cảng Halifax vào ngày 2 tháng 12 và đi đến Portsmouth vào ngày 14 tháng 12.

1940

Chuyến tuần tra thứ sáu và thứ bảy 
Seal di chuyển từ Portsmouth đến cảng Rosyth vào đầu tháng 1, 1940, rồi xuất phát từ đây vào ngày 21 tháng 1 cho chuyến tuần tra ngắn thứ sáu. Sau khi hoạt động trong khu vực Bắc Hải, nó quay trở về Rosyth vào ngày 23 tháng 1.

Sang ngày hôm sau, chiếc tàu ngầm thực hiện chuyến tuần tra thứ bảy khi tham gia thành phần hộ tống cho Đoàn tàu ON-9 đi sang Bergen, Na Uy, đến nơi vào ngày 27 tháng 1. Tại đây nó chuyển sang hộ tống cho Đoàn tàu HN-9A quay trở về cảng Methil, Scotland, và bản thân con tàu đi đến Rosyth vào ngày 31 tháng 1.

Chuyến tuần tra thứ tám 
Seal khởi hành từ Rosyth vào ngày 5 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ tám với một đội đổ bộ vũ trang trên tàu. Nó có nhiệm vụ hoạt động ngoài khơi bờ biển phía Nam Na Uy, dự định sẽ tìm cách chiếm chiếc tàu chở dầu Đức Altmark, vốn đang từ Nam Đại Tây Dương quay trở về Đức với gần 300 thủy thủ Anh bị bắt giữ trên tàu. Tuy nhiên bản thân Seal đã không trực tiếp tham gia sự kiện Altmark, và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Rosyth vào ngày 23 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ chín 
Sau khi được bảo trì tại Rosyth, Seal xuất phát từ đây vào ngày 12 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ chín. Nó hoạt tại vùng biển Skagerrak với dự định hỗ trợ ngầm cho Na Uy dưới danh nghĩa hỗ trợ cho Phần Lan. Tuy nhiên kế hoạch này bị hủy bỏ, và con tàu quay trở về Rosyth vào ngày 25 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ mười 
Seal khởi hành từ Rosyth vào ngày 6 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ mười, và đã hoạt động ở phía Nam Na Uy tại khu vực Stavanger. Vào ngày 8 tháng 4, trong hoàn cảnh sương mù dày đặc, nó mắc tai nạn va chạm với chiếc tàu buôn Estonia Otto, và bị hư hại nhẹ. Đến ngày 11 tháng 4, tàu ngầm Đức U-5 đã phóng một quả ngư lôi tấn công một tàu ngầm, rất có thể là Seal, nhưng không trúng đích.

Vào ngày 13 tháng 4, Seal băng qua vùng nước nông của vũng biển Stavangerfjord để xâm nhập cảng Stavanger, nhưng chỉ tìm thấy bốn tàu buôn đều mang cờ trung lập. Một yêu cầu cho phép đổ bộ lên cảng để phá hủy căn cứ thủy phi cơ và ga đường sắt không được Bộ Hải quân Anh chấp thuận, nên chiếc tàu ngầm phải rút lui và về đến Rosyth vào ngày 19 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười một – Đầu hàng 
Seal xuất phát từ Immingham vào ngày 30 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ mười một, với nhiệm vụ rải thủy lôi tại vùng biển Katteget, thay phiên cho tàu ngầm chị em , vốn phải vào ụ tàu để sửa chữa những hư hại do bị húc phải. Lúc 09 giờ 00 ngày 4 tháng 5, nó rải thành công 50 quả mìn ở vị trí về phía Nam đảo Vinga, Thụy Điển, tại tọa độ khoảng .

Seal bắt đầu rút lui về vùng biển nhà, nhưng bị các tàu đánh cá chống ngầm đối phương theo dõi. Chiếc tàu ngầm cơ động lẫn tránh, sử dụng sonar để dò đường khi di chuyển ở vùng nước nông. Đến khoảng 15 giờ 00, có thêm chín tàu phóng lôi Đức xuất hiện ở một hướng khác, gây khó khăn cho việc xoay trở một tàu ngầm lớn tại vùng biển nước nông của Katteget. Seal vô tình đi vào một bãi thủy lôi không được đánh dấu trên bản đồ, và vướng phải một quả mìn rồi bị kích nổ lúc 18 giờ 30, khiến con tàu bị hư hại nặng phía đuôi tàu.

Phần đuôi tàu bị ngập nước, nhưng ngoại trừ hai thành viên thủy thủ đoàn bị kẹt lại ở khoang cuối, những người khác đều di tản an toàn sang phòng điều khiển. Đến 22 giờ 30 phút, Seal tìm mọi cách để trồi lên lên mặt nước khi không khí bên trong tàu đã cạn kiệt, nhưng mãi đến 01 giờ 30 phút ngày hôm sau 5 tháng 5 mới nổi trở lại được. Nó cố lết về vùng biển Thụy Điển trung lập, nhưng bánh lái bị hư hại và động cơ bị nhiễm bùn nên con tàu không thể di chuyển, và cũng không thể lặn xuống.

Đến 02 giờ 30 phút, Seal bị đối phương phát hiện, và lần lượt bị hai thủy phi cơ Arado Ar 196 cùng một chiếc Heinkel He 115 tấn công. Chiếc tàu ngầm tìm cách chống trả, nhưng cả hai khẩu súng máy Lewis đều bị kẹt đạn. Trong hoàn cảnh con tàu bất động, không thể chống trả và nhiều thủy thủ bị thương, Thiếu tá Rupert Lonsdale hạm trưởng quyết định đầu hàng để cứu mạng sống cho những người còn lại. Chiếc tàu ngầm đã không bị đắm và được phía Đức kéo đến Frederikshavn.

Thiếu tá Lonsdale là hạm trưởng Anh duy nhất đã đầu hàng tàu của mình cho đối phương trong Thế Chiến II. Sau khi chiến tranh kết thúc, ông bị đưa ra xét xử tại tòa án binh vào năm 1946, nhưng được tha bổng trong danh dự.

Bãi thủy lôi do Seal rải vào ngày 4 tháng 5 đã lần lượt đánh chìm tàu đánh cá Thụy Điển GG 256 / Almy vào ngày 5 tháng 5; tàu buôn Đức Vogesen  vào ngày 6 tháng 5; tàu buôn Thụy Điển Torsten  vào ngày 6 tháng 5; tàu đánh cá Thụy Điển GG5 / Mode vào ngày 3 tháng 5; và thuyền buồm Đan Mạch Skandia  vào ngày 5 tháng 6.

UB 
Chiếc tàu ngầm được sửa chữa tạm thời tại Frederikshavn để có thể đi biển được, rồi được kéo đến Kiel vào ngày 11 tháng 5, 1940, và được sửa chữa tại xưởng tàu của hãng Germaniawerft. Thiết bị và vũ khí sẵn có của Đức đều không tương thích, cũng như không có nguồn phụ tùng thay thế. Tuy nhiên con tàu được xem như một chiến lợi phẩm và có giá trị tuyên truyền hiệu quả, nên đô đốc Rolf Carls đòi hỏi con tàu phải được sửa chữa để có thể hoạt động, bất chấp chi phí phải bỏ ra tương đương với việc chế tạo mới ba tàu ngầm U-boat hiện đại. 

Nó được đưa vào hoạt động cùng Hải quân Đức Quốc xã như là chiếc UB vào ngày 30 tháng 11, 1940, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Bruno Mahn, 42 tuổi. Ông là hạm trưởng U-boat lớn tuổi nhất của Hải quân Đức trong Thế Chiến II. Con tàu được sử dụng trong việc tuyên truyền và huấn luyện, nhưng hãng Krupp chỉ có thể chế tạo được toàn bộ hệ thống cơ khí của con tàu vào cuối năm 1942. Việc vận hành con tàu bộc lộ nhiều khiếm khuyết, và chi phí vận hành quá cao đã khiến nó phải ngừng hoạt động từ giữa năm 1943, tháo dỡ phụ tùng, và bị bỏ không tại một góc của xưởng tàu Kiel. Giá trị duy nhất mà con tàu đem lại, là cơ cấu kíp nổ tiếp xúc của ngư lôi Anh được thiết kế hoàn hảo đến mức nó được Hải quân Đức áp dụng.

UB bị hư hại trong một cuộc ném bom của máy bay Đồng Minh. Đến ngày 3 tháng 5, 1945, nó bị đánh chìm trong vịnh Heikendorf, tại tọa độ , trong khuôn khổ Chiến dịch Regenbogen, để tránh bị lọt vào tay lực lượng Đồng Minh. Xác tàu đắm được trục vớt và tháo dỡ sau chiến tranh.

Tóm tắt chiến công 
Seal đã đánh chìm được năm tàu buôn có tổng tẩi trọng .

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 
 
 

Lớp tàu ngầm Grampus
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm của Hải quân Đức Quốc xã trong Thế Chiến II
Tàu của Hải quân Anh bị Đức Quốc xã chiếm trong Thế Chiến II
Chiến dịch Regenbogen (U-boat)
Sự cố hàng hải năm 1940
Sự cố hàng hải năm 1945
Tàu thủy năm 1938