Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Danh sách nhà kĩ sư cơ khí

Dưới đây là danh sách các nhà kĩ sư cơ khí, người được rèn luyện và hành nghề trong cơ khí, kỹ thuật nguyên tử,...

Xem thêm danh sách các kĩ sư cho danh sách các chuyên gia kĩ thuật nói chung.

A

B 

 Samuel Bentham - Máy móc ngành đường thủy
 Karl Benz - Ôtô
 Henry Bessemer - Thép
 Pierre Bezier - Máy móc
 Joseph Bombardier - Xe trượt tuyết
 Abraham Louis Breguet - Chuyên gia đồng hồ
 Louis Charles Breguet - Hàng không
 Isambard Kingdom Brunel

C 
 Alexander Calder - Cân bằng học
 Jimmy Carter
 Jacques-Yves Cousteau - thiết bị dưới nước

D 
 Rudolf Diesel - Chế tạo ra máy Diesel

E

F 

 Woodie Flowers
 Henry Ford - Ôtô
 Yuan-Cheng Fung - Cơ Sinh học

G 
 Emile Gagnan - Thiết bị dưới nước
 Henry Laurence Gantt - Sơ đồ Gantt
 John Josiah Guest - Sản xuất Sắt

H 
 Beulah Louise Henry - nicknamed lady Edison
 Hero of Alexandria - ancient
 Alfred Hitchcock - nhà làm phim
 August Horch - Ôtô

I

J 
 Joseph Jaggers - Thắng lớn tại Montecarlo

K

L 
 Frederick Lanchester - Ôtô và Hàng không
 Leonardo Da Vinci - Có lẽ là nhà Kĩ sư hàng đầu

M 
 Elijah McCoy
 Andrew Meikle - Máy đập lúc and Thuyền buồm 
 James Morgan - vật liệu ứng dụng CEO

N 
 Bill Nye

O

P 

 Ferdinand Porsche - Ôtô

Q

R 
 William John Macquorn Rankine - Máy hơi nước, Sự giảm sức chịu đựng của vật liệu
 Richard Roberts- Máy dụng cụ and Máy sản xuất.
 Alfred H. Rzeppa - Khớp đẳng tốc

S 
 Tom Scholz - bang nhạc rockBoston (ban nhạc)
 John H. Sununu - Presidential Chief of Staff
 Ivan Sutherland- cha của họa hình máy tính
 Dr. Victor Szebehely- Kĩ sư hàng không

T

U

V 
 Boris Vian - nhà văn

W 
 Eli Whitney - trục nâng cotton, bộ phận thay thế
 Joseph Whitworth - Cơ khí
 Ludwig Wittgenstein - Kĩ sư hàng không trở thành nhà triết học

X

Y

Z

Tham khảo

Nhà kĩ sư cơ khí
Kỹ thuật cơ khí
Tức Đồng

Chòm sao Tức Đồng 喞筒 hay Máy Bơm (tiếng Latinh: Antlia để chỉ máy bơm) là một tên gọi tương đối mới cho chòm sao do nó mới chỉ được đặt tên trong thế kỷ 18, do nó quá mờ để có thể nhận biết được đối với các nhà thiên văn học cổ đại (đặc biệt là người Hy Lạp). IAU đã công nhận nó như là một trong 88 chòm sao hiện đại. Nằm ở bầu trời được quan sát từ bán cầu bắc, Tức Đồng được bao quanh bởi chòm sao Trường Xà (Rắn biển/Hydra), chòm sao La Bàn (Pyxis), Thuyền Phàm (Cánh buồm của con thuyền thần thoại Argo/Vela) và cuối cùng là chòm sao Bán Nhân Mã (Centaurus).

Các đặc trưng nổi bật 
Tức Đồng là một chòm sao mờ không có các sao sáng. Các sao ít mờ nhất của nó bao gồm:
 α Ant: là ngôi sao chủ yếu của chòm sao nhưng độ sáng biểu kiến của nó chỉ có 4,25. Lớp quang phổ của nó là K4 III

Các thiên thể bầu trời sâu thẳm 
 NGC 2997: Thiên hà xoắn ốc dạng Sc nằm nghiêng 45° so với hướng nhìn thông thường của con người.
 NGC 3132: Đây là một tinh vân còn được gọi là tinh vân Eight Burst hay tinh vân Nhẫn phương Nam. Tại khu vực tâm của nó là một hệ thống sao đôi.
 PGC 29194: Đây là thiên hà lùn dạng phỏng cầu với độ sáng biểu kiến chỉ có 14,8m cũng thuộc về Nhóm các thiên hà địa phương.

Lịch sử 
Nhà thiên văn học người Pháp Abbé Nicolas Louis de Lacaille đã đặt tên thêm cho 13 chòm sao đối với khu vực bầu trời phía nam để điền cho đủ các khu vực ít sao, trong đó có Tức Đồng. Nguyên thủy nó được đặt tên là Antlia pneumatica (tiếng Latinh để chỉ cái bơm không khí được Robert Boyle phát minh), điều này giải thích tại sao trong một số ngôn ngữ khác như tiếng Anh chẳng hạn, thông thường người ta gọi nó là bơm không khí.

Một điều thú vị là chưa có người nào có ý định đặt danh pháp Bayer phù hợp với độ sáng biểu kiến của chúng.

Không có truyện thần thoại nào gắn với Tức Đồng do Lacaille đã không tuân theo truyền thống lấy tên gọi từ các truyện thần thoại cho các chòm sao mới này và thay vào đó, chủ yếu lấy các tên gọi của các thiết bị hay công cụ sử dụng trong khoa học.

Các sao chủ yếu và tên gọi 
Nguồn: The Bright Star Catalogue, tái bản lần thứ 5., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Chòm sao phương nam
Thiên Yến

Chòm sao Thiên Yến 天燕 (tiếng Latinh: Apus) là một chòm sao mờ, nằm ở bầu trời phía nam, mà các nhà thiên văn học cổ đại đã không thể quan sát được. Chòm sao này là một trong số 12 chòm sao được Pieter Dirkszoon Keyser và Frederick de Houtman đặt ra trong khoảng những năm 1595 tới 1597, và nó lần đầu tiên xuất hiện trong cuốn sách Uranometria của Johann Bayer năm 1603.

Tên gọi 
Trong tiếng Việt, chòm Thiên Yến còn có tên Chim Trời. Trong tiếng Latinh, Apus có nghĩa là chim thiên đường hoặc chim yến. Tiếng tiếng Hy Lạp απους có nghĩa "không chân". Chim yến có bộ lông đẹp, nhưng đối với người bản địa chúng có đôi chân xấu xí, vì thế họ chặt bỏ chân chim, trước khi bán phần đẹp còn lại cho người châu Âu.

Các thiên thể đáng quan tâm 
Danh sách các sao sáng nhất, nhìn thấy bằng mắt thường

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Peoria Astronomical Society - Apus 

*
Chòm sao phương nam
Ivan Sutherland

Ivan Sutherland (sinh năm 1938) là một người kĩ sư, giáo sư và là nhà doanh nghiệp. Nhiều người cho rằng Ivan Sutherland là nhà tiên phong thời đại. Ông đã phá vỡ nhiều rào cản tri thức trong lĩnh vực máy tính và vẫn đang tiếp tục. Sự tìm tòi phát hiện vấn đề làm sao mà mọi vật đều hoạt động và tình yêu cho việc lý giải các vấn đề đã đưa ông đi xa.

Niềm đam mê của Sutherland về máy tính bắt đầu từ khi ông học trung học trong thập niên 1950, ông học lập trình về chương trình nền. Máy tính các loại vào thời điểm đó rất khan hiếm, điều này mãi lâu sau đó học sinh trung học mới tiếp cận. Sutherland học điện tử ở Học viện kĩ thuật Carnegie (sau này là Đại học Carnegie-Mellon), lấy bằng thạc sĩ ở Học viện kĩ thuật California (Caltech), lấy bằng tiến sĩ ở Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Năm 1963, luận án tiến sĩ: "Sketchpad. a Man machine graphical communication system" làm phương tiện vẽ cho sinh viên trên màn hình máy tính hiện thực đầu tiên. Vì điều này mà Sutherland được xem là cha đẻ của ngành đồ họa máy tính.

Là một phó giáo sư tại Đại học Havard, ông đã phát triển hệ thống head-mounted display. Ý tưởng rất đơn giản: máy tính cho người dùng chính xác với mọi góc độ, mà chúng ta ngày nay gọi là hiện thực ảo (virtually reality). Để xây dựng hệ thống đầu tiên, ông cùng học trò đã phát minh tất cả mọi thứ từ dụng cụ đo đến các hàm số để triệt tiêu vật liệu ngoài tầm nhìn của người dùng.

Năm 1968 Sutherland cùng David Evans thành lập công ty A&E, chuyên sản xuất hoạt hình, cung cấp các hình ảnh để đào tạo phi công. Ông hiện đồng thời là giáo sư tại Đại học Utah.

Tham khảo

Kỹ sư Mỹ
Giáo sư Mỹ
Khoa học thông tin
Giải Turing
Giáo sư Viện Công nghệ California
Nhà khoa học máy tính Mỹ
Người Mỹ gốc Scotland
Kỹ sư Mỹ thế kỷ 20
Nhà khoa học Hoa Kỳ thế kỷ 20
Kỹ sư Mỹ thế kỷ 21
Nhà khoa học Hoa Kỳ thế kỷ 21
Cựu sinh viên Viện Công nghệ California
Giảng viên Đại học Harvard
Thành viên Học viện Kỹ thuật Quốc gia Hoa Kỳ
Miguel de Icaza

Miguel de Icaza (sinh 1972 tại Thành phố Mexico) là một lập trình viên mã nguồn mở người Mexico. Anh là người đã khởi đầu hai dự án GNOME và Mono, tác giả của chương trình duyệt  Midnight Commander (là một chương trình có tính năng giống Norton Commander - thường được biết đến ở Việt Nam dưới tên viết tắt NC) đồng thời là người có rất nhiều đóng góp cho hạt nhân Linux. Công ty Ximian của anh cũng là công ty đã phát triển chương trình quản lý nhóm và duyệt thư điện tử nổi tiếng Evolution.

Miguel de Icaza tốt nghiệp khoa toán học tại Universidad Nacional Autónoma de México (Đại học Quốc gia tự quản Mexico), một đại học danh tiếng tại México (đôi lúc còn được gọi là Harvard của Mexico).

Năm 1997, anh được Microsoft mời phỏng vấn để vào làm trong nhóm phát triển Internet Explorer cho Sun SPARC. Theo lời kể của Nat Friedman - một thực tập viên tại Microsoft lúc bấy giờ đồng thời là người đồng sáng lập công ty Ximian sau này, Miguel de Icaza đã sử dụng buổi phóng vấn để cố gắng thuyết phục Microsoft để mở mã nguồn phần mềm. Sau buổi phỏng vấn, Microsoft quyết định không nhận anh vào làm.

Tháng 8 cùng năm, anh bắt đầu dự án GNOME cùng với Federico Mena với mục tiêu làm cho Linux dễ dùng như Windows. Hiện nay GNOME là một trong những dự án phần mềm nguồn mở lớn nhất với hàng nghìn lập trình viên trên khắp thế giới tham gia phát triển. Với GNOME, Miguel de Icaza đã chứng tỏ mình là một lập trình viên xuất sắc cũng như một nhà lãnh đạo bẩm sinh.

Năm 1999, Miguel de Icaza cùng với Nat Friedman thành lập công ty Helix Code, sau này đổi tên thành Ximian, khởi đầu với nhân viên là các lập trình viên trong dự án GNOME. Ximian là công ty đằng sau một trong những bản phân phối Linux tốt nhất và dễ sử dụng nhất lúc bấy giờ - Ximian Linux. Năm 1999 là một trong những năm thành công nhất đối với Miguel de Icaza, ngoài việc thành lập Ximian, anh còn được nhận giải thưởng vì sự phát triển phần mềm miễn phí của tổ chức phần mềm miễn phí quốc tế.

Năm 2000, anh được tạp chí công nghệ MIT bình chọn là một trong 100 nhà phát minh của thế kỷ mới.

Năm 2001, Ximian bắt đầu dự án Mono với mục đích cho phép lập trình viên mã nguồn mở sử dụng môi trường phát triển .NET của Microsoft.

Năm 2003, Ximian được sáp nhập vào Novell. Cùng năm, Miguel de Icaza kết hôn với Maria Laura, một phụ nữ Brasil.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
(bằng tiếng Anh)
Phỏng vấn với Icaza
Blog của Miguel de Icaza

Icaza, Miguel
Icaza, Miguel
Nhân vật còn sống
Người Thành phố México
Người viết blog Mỹ
Lập trình viên Mỹ
Chồng chập lượng tử

Chồng chập lượng tử (hay là chồng chất lượng tử, xếp lớp lượng tử) là một trong những nguyên lý cơ bản của cơ học lượng tử, nó phát biểu rằng các tổ hợp tuyến tính của nghiệm phương trình Schrödinger cũng là nghiệm phương trình Schrödinger. Điều này xuất phát từ thực tế là phương trình Schrödinger là một phương trình vi phân tuyến tính theo thời gian và vị trí. Chính xác hơn, trạng thái của một hệ được cho bởi tổ hợp tuyến tính của tất cả các hàm eigen của phương trình Schrödinger chi phối hệ đó.

Một ví dụ về chồng chập lượng tử là khái niệm qubit được sử dụng trong xử lý thông tin lượng tử. Trạng thái qubit nói chung là sự chồng chập của các trạng thái cơ bản  và :

 

trong đó  là một trạng thái lượng tử của qubit, với ,  biểu thị các nghiệm cụ thể của phương trình Schrödinger bằng ký hiệu bra-ket có trọng số là hai biên độ xác suất , , và cả hai đều là số phức. Ở đây ta có  và  tương ứng với các giá trị nhị phân 0 và 1 của bit cổ điển. Xác suất đo được hệ thống ở trạng thái  hoặc  được cho tương ứng bởi  và  (xem quy tắc Born). Trước khi phép đo xảy ra, qubit ở trong tình trạng chồng chập của cả hai trạng thái.

Các vân giao thoa trong thí nghiệm khe đôi cũng cung cấp một ví dụ khác về nguyên lý chồng chập.

Tham khảo

Cơ học lượng tử

sk:Princíp superpozície#Princíp superpozície v kvantovej mechanike
Nguyên lý chồng chập

Trong vật lý học, nguyên lý chồng chập (Tiếng Anh: Superposition principle) hay nguyên lý chồng chất, là một tính chất áp dụng đúng cho một số đại lượng vật lý, được phát biểu là: "tác động của hai hay nhiều hiện tượng lên cùng một vị trí tại một thời điểm bằng tổng tác động của từng hiện tượng riêng rẽ". Nguyên lý này cho phép phân tích hoạt động của một hệ thống vật lý ra thành hoạt động của các hệ thống "cơ bản" riêng rẽ.

Trường véc-tơ
Trong trường véc-tơ, giá trị một sóng tổng hợp từ nhiều sóng riêng lẻ tại một vị trí và tại một thời điểm bằng tổng véc-tơ của các sóng riêng lẻ. Đây chính là nguyên lý cơ bản của hiện tượng giao thoa. Tổng véc-tơ
của các sóng có thể có trị lớn hơn các sóng riêng lẻ (cộng hưởng) hay nhỏ hơn các sóng riêng lẻ (triệt tiêu).

Thuyết lượng tử
Nguyên lý chồng chập là một trong những tiên đề của thuyết lượng tử. Nguyên lý có thể được phát biểu một cách ngắn gọn, nếu một hệ lượng tử có thể được phát hiện ở một trong 2 trạng thái, A và B với các tính chất khác nhau, nó cũng có thể được phát hiện ở trạng thái tổ hợp của chúng, aA + bB, ở đó a và b là các số bất kỳ. Mỗi tổ hợp này là một chồng chập và có các tính chất vật lý khác nhau. Nguyên lý chồng chập trong thuyết lượng tử được gọi là chồng chập lượng tử.

Điện từ học
Nguyên lý chồng chất điện trường cho rằng vectơ cường độ điện trường gây bởi một hệ điện tích điểm bằng tổng các vectơ cường độ điện trường gây ra bởi từng điện tích điểm của hệ.

Xem thêm
Giao thoa
Chồng chập lượng tử

Tham khảo

Superposition of sound waves 

Vật lý học
Cơ học lượng tử
Quang học
Khái niệm vật lý
Chuyển động sóng
Lý thuyết hệ thống
Vật lý toán học
Nuôi tôm

Nuôi tôm là một ngành nông nghiệp thiết kế để gầy dựng và phát triển các loại tôm cho nhu cầu tiêu thụ của con người. Việc nuôi tôm thương mại đầu tiên bắt đầu những năm 1970, sản lượng sản xuất tôm phát triển nhanh chóng để theo kịp đòi hỏi của thị trường, đặc biệt là Mỹ, Nhật, Tây Âu. Tổng sản lượng tôm của thế giới là 1.6 triệu tấn năm 2003 và có giá trị tương đượng 9000 triệu đôla. Khoảng 75% là từ các nước châu Á, như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ..., 25% còn lại là từ nước Nam Mỹ. Trung Quốc hiện là nhà xuất khẩu lớn nhất. Ngành nuôi tôm cũng đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam nhất là nuôi tôm để xuất khẩu.

Kĩ thuật nuôi trồng 
Khi ngành nuôi trồng tôm phát triển năm 1970 như là ngành thương mại, tiềm năng thay thế thỏa mãn cho nhu cầu thị trường đang tăng cao, vượt xa khả năng đánh bắt tôm hoang dã, phương pháp nông nghiệp cũ đã nhanh chóng bị thay đổi để tiến tới phương pháp sản xuất để xuất khẩu. Ngành công nghiệp nuôi tôm bắt đầu bằng phương pháp cũ kĩ, tốn kém, sử dụng đất rộng nhưng năng suất thấp. Vào thời điểm, mà nhu cầu tôm tăng cao, thì các vùng ven biển được cải tạo nuôi tôm. Nhưng với kĩ thuật tiên tiến làm cho mật độ nuôi tôm tăng cao. Có khi áp dụng phương pháp nuôi ao phụ để cho ăn.

Đến giữa những năm 1980, các nông trường nuôi phần lớn là tôm non được đánh bắt do ngư dân. Do đó việc nuôi tôm giống trở thành quan trọng trong một số nước. Để đảm bảo có sự cung cấp đều đặn, ngành công nghiệp này bắt đầu việc nuôi tôm từ trong trứng và đảm bảo lượng tôm non.

Vòng đời của tôm 
Tôm trưởng thành và sinh sản trong môi trường nước. Con cái đẻ 50000 cho đến 1 triệu trứng, được ấp 24 giờ trứng thành các ấu trùng. Ấu trùng ăn các noãn hoàng và biến thái. Sau 3 lần biến thái, thì có hình dạng gần giống tôm. Sau 3-4 ngày thì biến thái hoàn toàn thành tôm non, tôm non có đầy đủ các tính chất của tôm. Toàn quá trình kéo dài 12 ngày từ khi đẻ trứng. Trong tự nhiên, tôm non di cư ra cửa sông, vốn giàu dinh dưỡng và độ mặn. Chúng phát triển và chuyển vào vùng nước lớn nơi mà chúng trưởng thành. Tôm trưởng thành là sinh vật đáy.

Kĩ thuật 
Trong việc nuôi tôm, vòng đời này xảy ra dưới điều kiện có kiểm soát. Lý do để làm cho mật độ tăng cao kết quả là có cùng kích cỡ tôm, và cho tôm ăn có điểu khiển, hơn nữa có khả năng đẩy nhanh vòng phát triển bằng cách điều khiển khí hậu (sử dụng trong nhà kính). Có 3 giai đoạn khác nhau:

Việc sinh sản của tôm và tạo ra các ấu trùng hay tép để bán cho các nông trường. Nông trường nuôi tôm lớn có bể nuôi tôm giống và bán cho các cá thể nuôi tôm quanh vùng.
Vườn ươm là phần trong nông trường cho tôm non khi phát triển quen với môi trường nước trong ao.
Trong ao nuôi, tôm phát triển thành tôm có kích thước tiêu chuẩn bán, kéo dài khoảng 3-6 tháng.

Hầu hết các nông trường thu hoạch 1 đến 2 lần trong một năm, ở vùng nhiệt đới nông trường tôm có thể thu hoạch tới 3 lần. Vì sự cần thiết nước mặn, nông trường nuôi tôm gần với biển. Nuôi tôm trong cạn đã được thử nhưng việc vận chuyển nước muối và sự thích nghi của cây cối dẫn đến vấn đề. Thái Lan ban hành lệnh cấm nuôi tôm trong cạn từ năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Nông nghiệp
Sinh học
Chăn nuôi
Nuôi trồng thủy sản
Tôm
Dẫn điện

Dẫn điện là khả năng của một môi trường cho phép sự di chuyển của các hạt điện tích qua nó, khi có lực tác động vào các hạt, ví dụ như lực tĩnh điện của điện trường. Sự di chuyển có thể tạo thành dòng điện. Cơ chế của chuyển động này tùy thuộc vào vật chất.

Định luật Ohm
Sự dẫn điện có thể diễn tả bằng định luật Ohm, rằng dòng điện tỷ lệ với điện trường tương ứng, và tham số tỷ lệ chính là độ dẫn điện:

Với:
  là mật độ dòng điện.
  là cường độ điện trường.
 σ là độ dẫn điện.

Độ dẫn điện cũng là nghịch đảo của điện trở suất ρ:σ = 1/ρ, σ và ρ là những giá trị vô hướng.

Trong hệ SI σ có đơn vị chuẩn là S/m (Siemens trên mét), các đơn vị biến đổi khác như S/cm, m/Ω·mm² và S·m/mm² cũng thường được dùng, với 1 S/cm = 100 S/m và 1 m/Ω·mm² = S·m/mm² = 106 S/m. Riêng ở Hoa Kỳ σ còn có đơn vị % IACS (International Annealed Copper Standard), phần trăm độ dẫn điện của đồng nóng chảy, 100 % IACS = 58 MS/m. Giá trị độ dẫn điện của dây trần trong các đường dây điện cao thế thường được đưa ra bằng % IACS.

Xem thêm
Dẫn nhiệt
Cách điện
Bán dẫn
Siêu dẫn

Chú thích

Điện học
Khoa học vật liệu

ru:Электрическая проводимость#Удельная проводимость
uk:Електропровідність#Питома електропровідність
Bàn Canh

Bàn Canh (chữ Hán: 盘庚, trị vì: 1401 TCN – 1374 TCN, tên thật Tử Tuần (子旬), là vua thứ 19 nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.

Hạ Thương Chu đoạn đại công trình - dự án nghiên cứu của các sử gia hiện đại Trung Quốc - xác định thời điểm bắt đầu trị vì của ông là khoảng năm 1300 TCN, muộn hơn số liệu đã dẫn khoảng 100 năm.

Thân thế 
Bàn Canh là con thứ của Tổ Đinh (祖丁) - vua thứ 16 nhà Thương và là em của Dương Giáp (阳甲) - vua thứ 18 nhà Thương. Khoảng năm 1402 TCN, Dương Giáp qua đời, Bàn Canh lên nối ngôi và trong năm thứ 7 sau khi lên ngôi, chư hầu ở Ứng Hầu (应侯) đến kinh đô là Yểm (奄) để tỏ lòng tôn kính với ông.

Trị vì 
Nhà Thương đang đóng đô ở Hà Bắc, Bàn Canh đã thực hiện thiên đô nhiều lần để chọn nơi đất tốt, tránh lũ lụt ảnh hưởng đến đời sống. Do phải di chuyển nhiều lần, nhân dân tỏ ý oán thán. Bàn Canh triệu tập các chư hầu đến nêu rõ lý do của việc thiên đô, vì muốn noi theo sự nghiệp của Thành Thang.

Sau 5 lần di chuyển, vào năm thứ 14 sau khi lên ngôi, ông dời qua sông Hoàng Hà đến Bắc Mông (北蒙) và đổi tên thành Ân Khư (殷墟). Từ khi chuyển đến nơi đây, tình hình dân cư dần dần ổn định, nhà Ân lại cường thịnh, được các chư hầu thần phục như đời Thành Thang. Do việc dời đô này mà nhà Thương còn được gọi là nhà Ân.

Trong những năm 15, ông xem xét lại quân đội của ông tại thủ đô mới và trong năm 19, ông chỉ định Mân Hầu (邠侯) đến Á Ngữ (亚圉).

Khoảng năm 1374 TCN, ông qua đời, ở ngôi tất cả 28 năm theo cả Sử ký Tư Mã Thiên và Trúc thư kỉ niên. Em ông là Tiểu Tân (小辛) lên nối ngôi.

Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ 18 của nhà Thương.

Trong Kinh Thư có tồn tại một chương mang tên "Bàn Canh", mà theo truyền thống là do vị vua này phát biểu, tuy nhiên, ngôn ngữ trong đó lại khác với thời Bàn Canh nên có khả năng đây không phải là một sản phẩm từ thời đại của ông.

Ảnh hưởng
Ví dụ của Bàn Canh được ghi nhớ bởi Vương An Thạch trong phản ứng của ông đối với thư buộc tội của Tư Mã Quang.

Xem thêm
 Dương Giáp
 Tiểu Tân
 Hạ Thương Chu đoạn đại công trình

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Ân bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Thương
Acid sulfuric

Acid sulfuric (H2SO4), còn được gọi là vitriol (thông thường được dùng để gọi muối sulfat, đôi khi được dùng để gọi loại acid này), là một acid vô cơ gồm các nguyên tố lưu huỳnh, oxy và hydro, có công thức hóa học H2SO4. Nó là một chất lỏng không màu, không mùi và sánh, hòa tan trong nước, trong một phản ứng tỏa nhiệt cao.

Tính ăn mòn của nó có thể được quy định chủ yếu là có tính acid mạnh và nếu ở nồng độ cao, có tính chất khử nước và oxy hóa. Nó cũng hút ẩm, dễ dàng hấp thụ hơi nước từ không khí. Khi tiếp xúc, acid sulfuric có thể gây bỏng hóa chất nghiêm trọng và thậm chí bỏng nhiệt thứ cấp; nó rất nguy hiểm ngay cả ở nồng độ vừa phải.

Acid sulfuric là một hóa chất công nghiệp rất quan trọng, và sản lượng acid sulfuric của một quốc gia là một chỉ số tốt về sức mạnh công nghiệp của quốc gia đó. Nó được sản xuất rộng rãi với các phương pháp khác nhau, như quy trình tiếp xúc
, quy trình acid sulfuric ướt, quy trình buồng chì và một số phương pháp khác.

Ứng dụng phổ biến nhất của acid sulfuric là sản xuất phân bón. Nó cũng là một chất trung tâm trong công nghiệp hóa chất. Ứng dụng chính bao gồm sản xuất phân bón (và chế biến khoáng sản khác), lọc dầu, xử lý nước thải, hóa muối các kim loại mạnh hơn Cu và tổng hợp hóa học. Nó có một loạt các ứng dụng cuối cùng bao gồm cả chất tẩy rửa có tính acid trong nước, và làm chất điện phân trong pin acid-chì và trong các chất tẩy rửa khác nhau.

Tính chất hóa học
Acid sulfuric loãng có thể tác dụng với kim loại đứng trước H để tạo ra muối và khí hydro.

H2SO4 + Fe -> FeSO4 + H2 

Acid sulfuric đặc, nóng có thể tác dụng với kim loại sau Cu để tạo ra muối (có hóa trị cao nhất của kim loại đó), khí sulfur(IV) oxide/ sulfur/ hydro sulfide và nước.

2H2SO4 + Cu -> CuSO4 + SO2 + H2O

6H2SO4 + 2Fe -> Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 MSDS của acid sulfuric 
 Danh mục các nhà cung cấp hóa chất của Chemexper
 Tổng quan thương mại về công nghiệp acid sulfuric

Tài liệu 

 Handbook of Chemistry and Physics, 71st edition, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, 1990.
 N. N. Greenwood, A. Earnshaw, Chemistry of the Elements, pp 837–845, Pergamon Press, Oxford, UK, 1984. ISBN 0-08-022057-6.
 Philip J. Chenier, Survey of Industrial Chemistry, pp 45–57, John Wiley & Sons, New York, 1987. ISBN 0-471-01077-4.

Sulfuric, acid
Hợp chất lưu huỳnh
Hợp chất hydro
Muối sulfat
Acid oxy hóa
Hợp chất oxy
Negaraku

Negaraku, hay Negara Ku, là quốc ca của Malaysia.

Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Tải xuống bài Negaraku (có lời) 
 Tải xuống bài Negaraku (không lời) 

Quốc ca viết ở khóa La giáng trưởng
Quốc ca
Biểu tượng quốc gia Malaysia

Nhạc khúc La giáng trưởng
Tượng bà đầm xòe

Bức tượng bà đầm xòe là tên người dân Hà Nội thường gọi một bản sao của tượng Nữ thần Tự do được đặt tại Hà Nội từ năm 1887 cho đến khi bị giật đổ ngày 1 tháng 8 năm 1945. Bản chính của tượng Nữ thần Tự do tại Thành phố New York của Hoa Kỳ có chiều cao là 46 m; bản sao tại Hà Nội có kích cỡ khoảng 2,85 mét; một bản sao khác có kích cỡ 11 mét được đặt tại đảo Thiên Nga trên sông Seine, thành phố Paris.

Tên gọi dân gian
Khi làm pho tượng Nữ thần Tự do tặng cho nước Mỹ, Frédéric Auguste Bartholdi đã khéo léo giải quyết vấn đề giãn nở của kim loại qua tấm váy lòe xòe của pho tượng. Tượng được làm bằng đồng, màu xám, rỗng. Người Hà Nội thời bấy giờ  gọi nó là tượng "Bà đầm xòe" ("Bà đầm" là Tây, còn "xòe" là vì bộ váy của bà ta lòe xòe).

Lịch sử
Tượng được đem triển lãm ở nhà Đấu xảo Hà Nội (nay là Cung văn hóa hữu nghị Việt-Xô) vào năm 1887. Kết thúc triển lãm, tượng được tặng cho Hà Nội và được dựng ở vườn hoa trước Ngân hàng Đông Dương, tức vườn hoa Chí Linh, nơi đặt tượng đài Lý Thái Tổ bây giờ.

Vào ngày 14 tháng 7 năm 1890, ngày Quốc khánh Pháp, chính quyền Pháp tại Đông Dương quyết định dựng tượng Paul Bert thế chỗ tượng bà đầm xòe; tượng bà đầm xòe do đó được chuyển lên đặt trên đỉnh Tháp Rùa theo lời đề nghị của kỹ sư Pháp Daurelle, mặt hướng về phía tượng Paul Bert.

Trong khi đợi lấy đá từ núi Vossges, quê hương của Paul Bert để làm bệ, tượng bà đầm xòe đã bị vội vã vật đổ nằm ngửa ra nền cỏ, nằm chình ình bên cạnh tượng Paul Bert cũng được đưa đến sớm. Chính vì thế, thời đó trẻ con Hà Nội có câu vè châm biếm:
"Ông Pôn Be lấy bà đầm xòe
Trước nhà kèn ò e ý e...".

Khoảng năm 1896, tượng được mang về đặt tại vườn hoa Cửa Nam, lúc đó gọi là Quảng Văn đình hay vườn hoa Neyret. Quảng Văn đình vốn là nơi nhà Nguyễn cho tụ họp mọi người đến nghe giảng về các chủ trương, thông báo của triều đình. Khi người Pháp chuyển tượng bà đầm xòe về đây đã làm biến đổi kiến trúc nơi này, khiến cho các nhà nho phản ứng:
"Nhớ Quảng Văn Đình tớ đến nghe
Câu Kê chẳng thấy, thấy Đầm xòe
Thập điều bặt tiếng ê a giảng
Choáng óc kèn tây rúc tí toe..."

Chấm dứt tồn tại 
Ngày 31 tháng 7 năm 1945, thị trưởng Hà Nội trong chính phủ Trần Trọng Kim, lúc đó là ông Trần Văn Lai, ký lệnh giật đổ tượng bà đầm xòe vì cho rằng đó là tàn tích của chế độ thực dân Pháp. Lúc 9 giờ 40 phút sáng ngày hôm sau, mùng 1 tháng 8 năm 1945 tượng bà đầm xòe và tượng Paul Bert, tượng Thống chế Ferdinand Foch, tượng Jean Duquis cùng bị giật đổ. Sau đó, các bức tượng trên đều được đem cất vào kho. Sự tồn tại của bức tượng bà đầm xòe chấm dứt vào năm 1952 khi bức tượng bị đem đi nung chảy để góp đồng đúc thành pho tượng phật A-di-đà nặng khoảng 10 tấn được đặt trong chánh điện chùa Ngũ Xã hiện nay.

Hình ảnh

Xem thêm
Tháp Rùa
Vườn hoa Cửa Nam
Ngoài phiên bản nhỏ tại Việt Nam, trên thế giới còn có các phiên bản nhỏ khác của tượng Nữ thần Tự do:

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Hà Nội: Từng có tượng Thần Tự do trên nóc Tháp Rùa?, N.P.G.H., báo Tiền Phong, 6/8/2005

Bà đầm xòe
Hoàn Kiếm
Đồng
Xanh lá cây

Xanh lá cây, xanh lá hay lục (tiếng Anh: green) là màu sắc trong tự nhiên, mang lại cảm giác tĩnh tại, thúc đẩy sự tươi mới, và giải toả áp lực. Là biểu tượng của sự may mắn tại Ireland, nét linh thiêng trong đạo Hồi, nhưng lại ám chỉ sự ngoại tình ở Trung Quốc. Hơn thế nữa, nó còn được sử dụng rộng rãi cho các tín hiệu 'Đi tiếp' hoặc biển báo 'Thoát hiểm' nhờ khả năng nhận diện cao.

Hầu hết các lá cây có màu xanh lá nhờ các chất diệp lục trong cây. Đa số người thấy màu này khi nhìn vào hình bên.

Màu xanh lá cây có bước sóng từ 500-565 nm.

Tọa độ màu 
 Số Hex = #008000
 RGB (r, g, b) = (0, 128, 0)
 CMYK (c, m, y, k) = (100, 0, 100, 50)
 HSV (h, s, v) = (120, 100, 50)

Xem thêm 
 Danh sách màu

Tham khảo 
 

Màu sắc
Quang phổ
Nhãn hiệu kem
Màu web
Gia tốc

{dt} = \frac{d^2\vec{x}}{dt^2}</math>}}
Gia tốc là một đại lượng vector đặc trưng cho sự thay đổi của vận tốc theo thời gian. Gia tốc là một trong những thành phần của chuyển động, được nghiên cứu trong lĩnh vực cơ học. Thứ nguyên của gia tốc là độ dài trên bình phương thời gian. Gia tốc của một vật cùng chiều với chiều của tổng ngoại lực tác dụng lên vật, theo như Định luật 2 Newton. 

Đơn vị chuẩn theo hệ đo lường SI của gia tốc là  (mét trên giây bình phương; , ).

Định nghĩa

Gia tốc trung bình 

Gia tốc trung bình trong một khoảng thời gian cần xét là sự thay đổi vận tốc (biến thiên vận tốc) chia cho khoảng thời gian đó (biến thiên thời gian).

Gia tốc tức thời 

Gia tốc tức thời là đạo hàm của vận tốc theo thời gian:

Mặt khác, vận tốc lại là đạo hàm của tọa độ  theo thời gian. Vì vậy, gia tốc cũng có thể coi là đạo hàm bậc hai của  theo thời gian :

Trường hợp đặc biệt

Gia tốc không đổi trong chuyển động một chiều 
Đối với trường hợp gia tốc là một hằng số trong chuyển động một chiều, có các công thức liên hệ giữa các độ lớn đại lượng vận tốc , gia tốc , độ dời , và thời gian  (đúng với cả dạng vector tương ứng), như sau:

Trong chuyển động tròn đều 
Trong chuyển động tròn đều, tức là vật di chuyển với tốc độ không đổi trên một đường tròn, vật đó chịu một gia tốc có độ lớn không đổi, gây ra bởi sự thay đổi chiều của vận tốc. Do vận tốc của vật luôn tiếp tuyến với quỹ đạo tròn, gia tốc phải có chiều hướng vào trong tâm của quỹ đạo để làm đổi chiều vận tốc, vì vậy nên được gọi là gia tốc hướng tâm.

Với vận tốc đã biết, gia tốc hướng tâm tỉ lệ thuận với bình phương vận tốc  và tỉ lệ nghịch với bán kính quỹ đạo tròn  ( là vector đơn vị li tâm, có hướng chỉ từ tâm quỹ đạo đến vị trí vật):

 hay 

Mặt khác, trong chuyển động tròn, lại có  (trong đó ). Vì vậy, với tốc độ góc đã biết, gia tốc hướng tâm tỉ lệ thuận với bình phương vận tốc góc  và bán kính quỹ đạo :

 hay

Xem thêm 
 Gia tốc góc
 Vận tốc

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Đại lượng vật lý vectơ
Khái niệm vật lý
Chuyển động
Chuyển động học
Gia tốc
Động lực học
Bảo trì phần mềm

Bảo trì phần mềm (tiếng Anh software maintenance) bao gồm điều chỉnh các lỗi mà chưa được phát hiện trong các giai đoạn trước của vòng đời của một phần mềm, nâng cấp tính năng sử dụng và an toàn vận hành của phần mềm. Bảo trì phần mềm có thể chiếm đến 65%-75% công sức trong vòng đời của một phần mềm.

Quá trình phát triển phần mềm bao gồm rất nhiều giai đoạn: thu thập yêu cầu, phân tích, thiết kế, xây dựng, kiểm tra, triển khai và bảo trì phần mềm. Nhiệm vụ của giai đoạn bảo trì phần mềm là giữ cho phần mềm được cập nhật khi môi trường thay đổi và yêu cầu người sử dụng thay đổi.

Theo IEEE (1993), thì bảo trì phần mềm được định nghĩa là việc sửa đổi một phần mềm sau khi đã bàn giao để chỉnh lại các lỗi phát sinh, cải thiện hiệu năng của phần mềm hoặc các thuộc tính khác, hoặc làm cho phần mềm thích ứng trong một môi trường đã bị thay đổi. Bảo trì phần mềm được chia thành bốn loại:

 Sửa lại cho đúng (corrective): là việc sửa các lỗi hoặc hỏng hóc phát sinh. Các lỗi này có thể do lỗi thiết kế, lỗi logic hoặc lỗi coding sản phẩm. Ngoài ra, các lỗi cũng có thể do quá trình xử lý dữ liệu, hoặc hoạt động của hệ thống.
 Thích ứng (adaptative): là việc chỉnh sửa phần mềm cho phù hợp với môi trường đã thay đổi của sản phẩm. Môi trường ở đây có nghĩa là tất các yếu tố bên ngoài sản phẩm như quy tắc kinh doanh, luật pháp, phương thức làm việc,...
 Hoàn thiện: chỉnh sửa để đáp ứng các yêu cầu mới hoặc thay đổi của người sử dụng. Loại này tập trung vào nâng cao chức năng của hệ thống, hoặc các hoạt động tăng cường hiệu năng của hệ thống, hoặc đơn giản là cải thiện giao diện. Nguyên nhân là với một phần mềm thành công, người sử dụng sẽ bắt đầu khám phá những yêu cầu mới, ngoài yêu cầu mà họ đã đề ra ban đầu, do đó, cần cải tiến các chức năng.
 Bảo vệ (preventive): mục đích là làm hệ thống dễ dàng bảo trì hơn trong những lần tiếp theo.

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Paper on Software Maintenance Maturity Model (from University of Kentucky)

Công nghệ phần mềm
Tiêu chuẩn IEEE
Bảo trì phần mềm
Viktor Vasilyevich Gorbatko

Viktor Vassilyevich Gorbatko (tiếng Nga: Виктор Васильевич Горбатко; sinh ngày 3 tháng 12 năm 1934 ở làng Ventsy-Zarya, khu Kavkaz, vùng Krasnodar; mất ngày 17 tháng 5 năm 2017 tại Moskva) là một nhà du hành vũ trụ của Liên Xô. Ông từng thực hiện chuyến bay trên các tàu vũ trụ Soyuz 7, Soyuz 24 và Soyuz 37.

Trên chuyến bay thứ ba, thực hiện từ ngày 23 đến ngày 31 tháng 7 năm 1980, ông là trưởng đoàn Liên Xô – Việt Nam (trong đó có Phạm Tuân) trên tàu vũ trụ Soyuz-37.

Sau khi rời khỏi chương trình không gian vào năm 1982, ông giảng dạy tại Học viện Kỹ thuật Không quân ở Moskva. Năm 1992, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tướng. Từ năm 1993, ông là Tổng giám đốc tập đoàn AA&AL, Nga.

Gorbatko đã nhiều lần đến Việt Nam để tham gia các hoạt động hữu nghị. Đơn cử là các hoạt động kỷ niệm 35 năm ngày thực hiện chuyến bay hợp tác hữu nghị Việt Nam – Liên Xô trên tàu Soyuz 37 ghép nối với Trạm vũ trụ Salyut 6. Ông cũng là một nhà sưu tập tem. Hội hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga đã dựng tượng bán thân của ông trong một công viên ở thành phố Phan Rang – Tháp Chàm. Ông là phi công vũ trụ thứ hai của Liên Xô được dựng tượng ở Việt Nam; người đầu tiên là Gherman Titov.

Qua đời 
Ông qua đời ngày 17 tháng 5 năm 2017 tại Moskva, hưởng thọ 82 tuổi. Ngày 19 tháng 5 năm 2017, lễ truy điệu và an táng Thiếu tướng Viktor Vasilievich Gorbatko được tổ chức trọng thể tại Nghĩa trang Quân đội Nga ở Moskva. Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Đại Quang đã gửi điện chia buồn tới Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin và gia quyến Thiếu tướng Viktor Vasilievich Gorbatko.

Giải thưởng 
Ông được trao tặng nhiều danh hiệu của Liên Xô và quốc tế như
 2 lần Anh hùng Liên Xô
 Huân chương Lenin
 Huân chương Sao đỏ
 Anh hùng Mông Cổ (Mông Cổ)
 Huân chương Sukhe Bator (Mông Cổ)
 Anh hùng Lao động (Việt Nam)
 Huân chương Hồ Chí Minh (Việt Nam)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Viktor Gorbatko – tiếng Anh
 Viktor Gorbatko -–tiếng Nga

Nhà du hành vũ trụ Liên Xô
Anh hùng Liên Xô
Huân chương Hồ Chí Minh
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Du hành không gian năm 1969
Thiếu tướng Liên Xô
Select (SQL)

Câu lệnh SELECT (mang nghĩa lấy dữ liệu hay câu lệnh truy vấn) trong SQL trả về một tập kết quả các bản ghi từ một hoặc nhiều bảng.

Nó được sử dụng để lấy dữ liệu từ một hoặc nhiều bảng trong cơ sở dữ liệu, SELECT là lệnh thường dùng nhất của ngôn ngữ sửa đổi dữ liệu (tiếng Anh: Data Manipulation Language - DML). Trong việc tạo ra câu truy vấn SELECT, người sử dụng phải đưa ra mô tả cho những dữ liệu mình muốn lấy ra chứ không chỉ ra những hành động vật lý nào bắt buộc phải thực hiện để lấy ra kết quả đó. Hệ thống cơ sở dữ liệu, hay chính xác hơn là bộ tối ưu hoá câu truy vấn (tiếng Anh: query optimizer) sẽ dịch từ câu truy vấn sang kế hoạch truy vấn tối ưu.

Những từ khóa liên quan tới SELECT bao gồm:
 FROM dùng để chỉ định dữ liệu sẽ được lấy ra từ những bảng nào, và các bảng đó quan hệ với nhau như thế nào.
 WHERE điều kiện để liên kết các bảng hoặc điều kiện để lấy những thuộc tính từ bảng from.
 GROUP BY dùng để kết hợp các bản ghi có những giá trị liên quan với nhau thành các phần tử của một tập hợp nhỏ hơn các bản ghi.
 HAVING dùng để xác định những bản ghi nào, là kết quả từ từ khóa GROUP BY, sẽ được lấy ra.
 ORDER BY dùng để xác định dữ liệu lấy ra sẽ được sắp xếp theo những cột nào.

Ví dụ 
Cho một bảng T,  câu truy vấn SELECT * FROM T; sẽ trả về kết quả là tất cả các phần tử của tất cả các bản ghi trong bảng T.

Với cùng bảng đó, câu truy vấn SELECT C1 FROM T; sẽ trả về tất cả các phần tử của trường (cột) C1 của tất cả các bản ghi trong bảng T— Theo thuật ngữ Đại số quan hệ, một projection đã được thực hiện.

Cũng bản đó, câu truy vấn SELECT * FROM T WHERE C1 = 1; sẽ trả về kết quả là tất cả các phần tử của tất cả các bản ghi có giá trị của trường (cột) C1 bằng '1' — Theo thuật ngữ Đại số quan hệ, một selection được thực hiện vì đã có từ khóa WHERE.

Xem thêm 
 SQL
 Insert (SQL)
 Update (SQL)
 Delete (SQL)
 Join (SQL)

Tham khảo

SQL
Linus Torvalds

Linus Benedict Torvalds (sinh ngày 28 tháng 12 năm 1969) là một nhà khoa học máy tính người Mỹ gốc Phần Lan. Ông là người đã chế tạo và phát triển chính của nhân Linux, sau này đã trở thành nhân cho nhiều bảng phân phối và các hệ điều hành Android và Chrome OS. Ông cũng đồng thời tạo ra hệ thống điều khiển phân phối phiên bản Git, kỹ thuật đăng nhập lặn và phần mềm lập kế hoạch Subsurface. Linus Torvalds đã được vinh danh cùng với Shinya Yamanaka nhận Millenium Technology Prize (Giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ) được trao bởi Technology Academy Finland (Học viện Công nghệ Phần Lan) "công nhận về sự sáng tạo của ông ấy cho một hệ điều hành mã nguồn mở mới dẫn đến việc những máy tính hàng đầu để sử dụng nhân Linux một cách rộng rãi. Ông cũng nhận IEEE Computer Society Computer Award (Giải thưởng Tiên Phong về Máy tính) 2014 và IEEE Ibuka Consumer Electronics Award (Giải thưởng Điện tử Tiêu dùng Masaru Ibuka) 2018.

Cuộc sống và sự nghiệp 

Torvalds sinh ra ở Helsinki, Phần Lan vào năm 1969. Ông là con trai của nhà báo Anna và Nils Torvalds, và là cháu trai của nhà thống kê Leo Törnquist và nhà thơ Ole Torvalds. Cả cha mẹ của ông đều từng học tại Đại học Helsinki vào những năm 1960. Gia đình của ông ấy thuộc cộng đồng nói tiếng Thụy Điển. Torvalds được đặt tên theo nhà hóa học người Mỹ giành giải Nobel, mặc dù trong cuốn sách Rebel Code: Linux and the Operating System Revolution, Torvalds đã nói rằng: "Tôi nghĩ tôi được đặt tên giữa Linus và nhân vật hoạt hình Peanuts, điều này làm ông trở thành một lần nữa của "nhà hóa học giành giải Nobel" và "nhân vật hoạt hình chở chăn".

Tham khảo

Người tiên phong về máy tính
Torvalds, Linus
Torvalds, Linus
Torvalds, Linus
Torvalds, Linus
Torvalds, Linus
Torvalds, Linus
Nhân vật còn sống
Lập trình viên Mỹ
Người Mỹ gốc Phần Lan
Người viết blog Mỹ
Sinh năm 1969
Nhà phê bình tôn giáo
Linus Torvalds
Công dân nhập tịch Hoa Kỳ
Nhân vật công nghệ thông tin
Danh sách hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ

Hiện tại 
 Alphora Dataphor (a virtual, federated DBMS and RAD IDE).
 Rel
MS SQL Server
Ocracle

Không còn dùng nữa 
 IBM Business System 12
 IBM PRTV (ISBL)
 Multics Relational Data Store

Xem thêm 
 Danh sách các hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

Tham khảo

Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ
Cơ sở dữ liệu

id:Daftar sistem manajemen database relasional
Danh sách hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

Phần mềm có bản quyền
 4th Dimension
 ANTs Data Server
 Dataphor
 Daffodil database
 DB2
 Tập tinMaker Pro
 Informix
 InterBase
 Matisse  
 Microsoft Access
 Microsoft SQL Server
 Mimer SQL
 NonStop SQL
 Oracle
 Sand Analytic Server (trước đây là Nucleus)
 SmallSQL 
 Sybase ASA (trước đây là Watcom SQL)
 Sybase
 Sybase IQ
 Teradata
 ThinkSQL 
 VistaDB

Phần mềm miễn phí hoặc nguồn mở 
 Cloudscape
 Firebird
 HSQLDB
 Ingres (cơ sở dữ liệu)
 MaxDB
 MonetDB
 MySQL
 PostgreSQL
 SQLite
 tdbengine

Lịch sử 
 Oracle Rdb
 Paradox
 SQL/DS
 Sybase SQL Server

Xem thêm 
 Danh sách các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ
 So sánh các hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

Tham khảo

*
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Kashmir

Kashmir (Tiếng Kashmir: کشیر / कॅशीर; Tiếng Hindi: कश्मीर; Tiếng Urdu: کشمیر; Tiếng Duy Ngô Nhĩ: كەشمىر; Tiếng Shina: کشمیر) là khu vực phía tây bắc của tiểu lục địa Ấn Độ. Cho đến giữa thế kỷ 19, thuật ngữ Kashmir dùng để chỉ thung lũng giữa dãy Himalaya lớn và dãy Pir Panjal. Ngày nay, địa danh này biểu thị một khu vực lớn hơn bao gồm các vùng được Ấn Độ quản lý như Jammu và Kashmir (trong đó bao gồm Jammu, Thung lũng Kashmir, và Khu vực Ladakh), các vùng lãnh thổ Pakistan quản lý: Azad Kashmir và Gilgit-Baltistan, và khu vực được Trung Quốc quản lý: Aksai Chin và Trans-Karakoram Tract.

Kashmir trở thành bang hoàng lớn thứ hai tại Ấn Độ thuộc Anh, được tạo ra sau sự thất bại của người Sikh ở cuộc chiến tranh Anh-Sikh lần thứ nhất. Hiệp ước Amritsar được ký kết năm 1846, người Anh chính thức hóa việc bán lại vùng Kashmir cho Gulab Singh với giá 7.500.000 rupee. Gulab Singh, đã trở thành nhà lãnh đạo mới của Kashmir. Sự cai trị của con cháu ông sau này, dưới sự giám hộ của Hoàng gia Anh, kéo dài cho đến năm 1947, sau đó Kashmir đã trở thành một lãnh thổ tranh chấp, nay do ba nước: Ấn Độ, Pakistan, và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kiểm soát và tuyên bố chủ quyền.

Từ nguyên

Thuật ngữ

Lịch sử

Dưới thời Sikh cai trị

Tranh chấp Kashmir

Phiên vương quốc

1947 và 1948

Trạng thái hiện tại và đơn vị hành chính

Địa lý

Khí hậu

Động thực vật

Nhân khẩu

Kinh tế

Vận tải

Trong văn hóa

Xem thêm 
 Danh sách các núi cao nhất thế giới

Tham khảo 

Lãnh thổ tranh chấp tại châu Á
Ấn Độ giáo ở châu Á
Hồi giáo ở châu Á
Địa lý Ấn Độ
Địa lý Pakistan
Vùng phân chia
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Kashmir
Vùng lịch sử
Vùng của châu Á
Xuân Trường (định hướng)

Xuân Trường có thể là tên gọi của:

Địa danh 
 Phường Xuân Trường – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng
 Xã Xuân Trường, tỉnh Cao Bằng
 Xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình

 Địa danh cũ
 Huyện Xuân Trường thuộc tỉnh Nam Định
 Thị trấn Xuân Trường, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định; nay là một phần xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình
 Xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng; nay là một phần xã Xuân Trường trực thuộc tỉnh
 Xã Xuân Trường, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai; nay là một phần xã Xuân Lộc trực thuộc tỉnh
 Xã Xuân Trường, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng; nay là một phần phường Xuân Trường – Đà Lạt
 Xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Thọ Xuân
 Xã Xuân Trường, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh; sau là một phần xã Đan Trường; nay là một phần xã Đan Hải.

Nhân danh 
 Lương Xuân Trường sinh 1995, cầu thủ bóng đá Việt Nam
CNC

CNC – viết tắt cho computer numerical control (điều khiển bằng máy tính) – đề cập đến việc điều khiển bằng máy tính các máy móc khác với mục đích sản xuất (có tính lặp lại) các bộ phận kim khí (hay các vật liệu khác) phức tạp, bằng cách sử dụng các chương trình viết bằng ký hiệu chuyên biệt theo tiêu chuẩn EIA-274-D, thường gọi là mã G. CNC được phát triển cuối thập niên 1940 đầu thập niên 1950 ở phòng thí nghiệm Servomechanism của trường MIT.

Mô tả 

Sự xuất hiện của các máy CNC đã nhanh chóng thay đổi việc sản xuất công nghiệp. Các đường cong được thực hiện dễ dàng như đường thẳng, các cấu trúc phức tạp 3 chiều cũng dễ dàng thực hiện, và một lượng lớn các thao tác do con người thực hiện được giảm thiểu.

Việc gia tăng tự động hóa trong quá trình sản xuất với máy CNC tạo nên sự phát triển đáng kể về chính xác và chất lượng. Kỹ thuật tự động của CNC giảm thiểu các sai sót và giúp người thao tác có thời gian cho các công việc khác. Ngoài ra còn cho phép linh hoạt trong thao tác các sản phẩm và thời gian cần thiết cho thay đổi máy móc để sản xuất các linh kiện khác.

Trong môi trường sản xuất, một loạt các máy CNC kết hợp thành một tổ hợp, gọi là cell, để có thể làm nhiều thao tác trên một bộ phận. Máy CNC ngày nay được điều khiển trực tiếp từ các bản vẽ do phần mềm CAM, vì thế một bộ phận hay lắp ráp có thể trực tiếp từ thiết kế sang sản xuất mà không cần các bản vẽ in của từng chi tiết. Có thể nói CNC là các phân đoạn của các hệ thống robot công nghiệp, tức là chúng được thiết kế để thực hiện nhiều thao tác sản xuất (trong tầm giới hạn).

Các công đoạn 
 Khảo sát
 Thiết kế
 Làm mẫu thử
 Hoàn thiện
 Cắt kim loại
 Cưa dây
 Phay
 Bào
 Tiện
 Doa
 Tôi
 Nguội
 Mài
 Rửa sạch
 Kiểm chứng
 Xác thực
 Ra sản phẩm

Các máy CNC

Xem thêm 
 CAD
 CAM
 CAE
 Mobiado-điện thoại với các chi tiết làm đơn chiếc theo công nghệ CNC

Tiếng Anh:

Đọc thêm
 
 
 
 

 
 Herrin, Golden E. "Industry Honors The Inventor Of NC" , Modern Machine Shop, ngày 12 tháng 1 năm 1998.
 Siegel, Arnold. "Automatic Programming of Numerically Controlled Machine Tools", Control Engineering, Volume 3 Issue 10 (October 1956), pp. 65–70.
 
 Christopher jun Pagarigan (Vini) Edmnton Alberta Canada. CNC Infomatic, Automotive Design & Production.
 
 What is a CNC machine? (2016). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2016, from https://cabinetmaster.com.vn/may-cnc-go/

Tham khảo
Tây Ninh (định hướng)

Tây Ninh có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Tỉnh Tây Ninh, Nam Bộ Việt Nam

 Địa danh cũ
 Thành phố Tây Ninh, tỉnh lỵ tỉnh Tây Ninh trước đây
 Xã Tây Ninh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

Trung Quốc
 Thành phố Tây Ninh (西宁), thủ phủ tỉnh Thanh Hải.
Vịnh Phần Lan

Vịnh Phần Lan (; ; ; ) là phần cực đông của biển Balt. Đây là vùng biển giữa Phần Lan (ở phía bắc) và Estonia (ở phía nam). Những thành phố lớn cạnh vịnh này gồm Sankt-Peterburg, Helsinki, Tallinn. Phần đông vịnh Phần Lan thuộc quyền quản lý của Nga và một vài trong số những cảng dầu quan trọng nhất của Nga nằm ở đây, gần Sankt-Peterburg (gồm Primorsk). Là một con đường thủy tới Sankt-Peterburg, vịnh Phần Lan có một tầm quan trọng chiến lược đáng kể đối với Nga.

Xem thêm 
 Đảo Kotlin

Tham khảo

Vịnh biển Phần Lan
Thủy vực Estonia
Vịnh biển Đại Tây Dương
Biên giới Nga-Phần Lan
Biển Baltic
Eo đất Karelia
Biên giới Estonia-Nga
Địa lý Bắc Âu
Thủy vực Sankt-Peterburg
Thủy vực tỉnh Leningrad
Vùng đất Ramsar ở Nga
Địa lý châu Âu
Vịnh biển Nga
Biển Trắng

Bạch Hải còn là tên của biển Aigaio

Biển Trắng hay Bạch Hải (tiếng Nga: Бeлое мoре) là vịnh nhỏ của biển Barents ở bờ biển miền tây bắc nước Nga. Nó được bao quanh bởi Karelia về phía tây và bán đảo Kola về phía bắc.

Cảng quan trọng Arkhangelsk nằm trên bờ Bạch Hải. Trong lịch sử nước Nga nó đã là trung tâm chính trong thương mại hàng hải quốc tế, được quản lý bởi các Pomor (помoры hay "những người dân sống ven biển") từ Kholmogory. Hiện nay nó trở thành căn cứ quan trọng của hải quân và tàu ngầm Nga.

Trên biển có kênh Bạch Hải-Baltic nối Bạch Hải với biển Baltic.

Toàn bộ Bạch Hải thuộc chủ quyền của Nga (được coi là vùng nước nội thủy của Nga).

Tham khảo

Trắng
Trắng
Trắng
Thủy vực Biển Barents
Bún thang

Bún thang là một đặc sản ẩm thực của người Hà Nội-Việt Nam.

Cách làm

Làm bún thang là một quá trình cầu kỳ, từ phần chuẩn bị đến nấu. Ước tính phải cần đến 20 nguyên liệu mới đủ để làm bún thang.

Rau răm, mùi tàu, trứng gà rán mỏng, lườn gà xé, giò lụa thái sợi rải đều trên nền bún trắng. Bún phải là loại bún sợi nhỏ. Trên rắc ruốc tôm.

Nước dùng phải là loại nước trong, nóng chan vừa bát. Ăn bún thang có thể kèm gia vị như giấm, ớt, tỏi, hạt tiêu hoặc thêm chút mắm tôm. Để có nồi nước dùng ngon cũng là một sự tổng hợp có chọn lọc từ xương gà và mực khô (để ngọt nước).

Sẽ vô cùng thiếu sót nếu viết về bún thang Hà Nội mà không nhắc đến phần đặc biệt nhất của nó: tinh dầu cà cuống. Chỉ cần một chút đầu tăm điểm vào bát bún thang sẽ dậy mùi thơm đặc biệt. Tiếc là hiện nay cà cuống đã không còn nhiều nữa, người ta đã dùng hóa chất để thay thế song mùi thơm hơi hắc hơn.

Một bát bún thang đầy đủ sẽ không thể thiếu củ cải ngâm, hay còn được biết dưới cái tên gốc Tàu là ca-la-thầu.

Một dị bản của bún thang là bún thang khô: nước dùng không chan cùng bát mà chỉ tráng qua bún cho nóng. Vẫn đầy đủ các vị kể trên song không húp như khi ăn bún nước.

Tham khảo 

Ẩm thực Hà Nội
Thang
Dược động học

Dược động học (tiếng Anh: pharmacokinetics, viết tắt là PK, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ pharmakon nghĩa là "dược" và kinetikos nghĩa là "động, đưa vào chuyển động"), là một nhánh của Dược lý học tập trung vào xác định số phận của các chất được cung cấp từ bên ngoài vào một sinh vật sống. Các chất được quan tâm bao gồm các tác nhân dược phẩm, hoócmôn, chất dinh dưỡng và các chất độc. Dược động học tìm cách phát hiện số phận của một thuốc từ lúc nó được cấp vào cơ thể cho đến lúc nó được loại trừ hoàn toàn khỏi cơ thể.
Dược động học mô tả cách cơ thể tác động đến một loại thuốc nhất định sau khi đưa vào cơ thể thông qua các cơ chế hấp thụ và phân phối, cũng như những thay đổi hóa học của thuốc đó trong cơ thể (ví dụ như qua các enzym chuyển hóa như các enzym cytochrome P450 hay glucuronosyltransferase, và các tác động và đường bài tiết của các chất chuyển hóa của thuốc đó. Đặc tính dược động học của các thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như vị trí cấp thuốc và liều thuốc được đưa vào cơ thể. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tốc độ và tỷ lệ hấp thụ. Dược động học thường được nghiên cứu phối hợp với dược lực học, môn nghiên cứu về tác dụng dược lý của thuốc trên cơ thể.

Dược động học mô tả mối liên hệ giữa liều và nồng độ thuốc không gắn kết ở vị trí tác động (một thụ thể của thuốc), và đường biểu diễn theo thời gian của nồng độ thuốc trong cơ thể bao gồm các quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hoá và thải trừ, thường được đề cập như là ADME.

Dược động học lâm sàng áp dụng các nguyên tắc của dược động học và dược lực học vào từng cá thể riêng biệt. Trong dược động học dựa vào sinh lý, có hai thông số cơ bản là độ thanh thải và thể tích phân bố. 
 Độ thanh thải (Cl)
 Thể tích phân bố (Vd)
Thông số dược động học quan trọng thứ ba là thời gian bán thải, nó có thể đại diện cho hằng số tốc độ thải trừ và được xác định bởi độ thanh thải và thể tích phân bố. 
 Thời gian bán thải (t½)
 Diện tích dưới đường cong (AUC)

Vai trò của các thông số dược động học
 Cơ sở quyết định thuốc điều trị cho bệnh nhân, liều lượng cần đưa vào của mỗi thuốc, khoảng cách giữa các lần đưa thuốc hoặc hiệu chỉnh liều trong trường hợp có các bất thường về sinh lý, bệnh lý.
 Gợi ý tốt trong việc lựa chọn dạng bào chế và cải tiến dạng bào chế để tạo các dạng thuốc có các thông số dược động học mong muốn.

Chú thích

Dược động học
Dược lý học
Dược khoa
Công nghiệp khoa học sự sống
Nội khoa

Nội khoa là phân ngành trong y khoa liên quan đến việc ngăn ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh của cơ quan bên trong cơ thể, đặc biệt là ở người lớn. Bác sĩ nội khoa cần có kỹ năng trong việc quản lý các bệnh nhân có quá trình bệnh không rõ ràng hoặc nhiều bệnh cùng lúc. Bác sĩ nội khoa chăm sóc và điều trị bệnh nhân nhập viện và có thể đóng một vai trò chính trong giảng dạy và nghiên cứu.

Vì các bệnh nhân nội khoa thường bị bệnh nặng hoặc cần điều tra phức tạp, bác sĩ nội khoa chủ yếu làm việc trong bệnh viện. Bác sĩ nội khoa thường tách thành các chuyên môn riêng biệt về các bệnh tật ảnh hưởng đến các cơ quan hoặc hệ thống cơ quan nhất định.

Dược nội khoa cũng là một chuyên khoa nằm trong dược lâm sàng và dược thú y.

Nguồn gốc
Thuật ngữ “nội khoa” có nguồn gốc từ tiếng Đức innere medizin – một phương pháp điều trị phổ biến vào cuối thế kỷ 19, mô tả những bác sĩ kết hợp các thành tựu nghiên cứu trong phòng thí nghiệm với việc chăm sóc bệnh nhân. Nhiều bác sĩ người Mỹ đầu thế kỷ 20 đã học phương pháp này tại Đức và đem áp dụng tại Mỹ. Chính ở đây, thuật ngữ này đã được địa phương hóa thành tiếng Anh là “internal medicine”.

Các phần
Nội cơ sở
Nội bệnh lý
Nội điều trị

Các chuyên ngành 
 Huyết học
 Nội tiết
 Hô hấp
 Tiết niệu
 Xương khớp
 Tiêu hoá
 Tim mạch
 Truyền nhiễm
 Ung bướu

Tham khảo

Chuyên ngành y khoa
Bác sĩ theo chuyên môn