Đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được chia thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh chính thức, là cấp đầu tiên trong phân cấp hành chính của quốc gia này. Có bốn loại đơn vị ở cấp tỉnh:
 Tỉnh (23)
 Khu tự trị (5)
 Thành phố trực thuộc trung ương (4)
 Đặc khu hành chính (2)

Việc phân chia cấp tỉnh có thể truy nguyên từ Nhà Nguyên. Vị thế chính trị của tỉnh Đài Loan, cũng như các phần nhỏ của các tỉnh khác, hiện đang bị tranh chấp.

Chính phủ 
Nhánh lập pháp ở cấp tỉnh là Đại hội đại biểu nhân dân (Nhân đại), được mô phỏng theo Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc. Nhân đại cấp tỉnh đã có quyền lập pháp từ năm 1979 và thông qua các bộ luật về nhiều vấn đề khác nhau. Nhánh hành pháp là Chính phủ Nhân dân cấp tỉnh, đứng đầu bởi một tỉnh trưởng ở các tỉnh, một thị trưởng ở các thành phố trực thuộc trung ương, và một chủ tịch ở các khu tự trị. Người đứng đầu chính phủ được hỗ trợ bởi một số quan chức cấp dưới như Phó Tỉnh trưởng. Người đứng đầu Chính phủ Nhân dân do Quốc vụ viện bổ nhiệm. Mặc dù vậy, Chính phủ Nhân dân chịu trách nhiệm trước cả Quốc vụ viện và Nhân đại địa phương, đồng thời thực thi các quyết định của cả hai cơ quan này. Họ cũng chuyển các chỉ thị của Quốc vụ viện xuống các cấp hành chính thấp hơn. Chính phủ cấp tỉnh có quyền lập ngân sách và huy động nguồn thu, dù phải chịu sự phê duyệt của Quốc vụ viện. Họ có thể theo đuổi các dự án phát triển mà không cần tìm kiếm sự phê duyệt từ chính phủ trung ương.

Cơ cấu đảng cấp tỉnh 
Tương tự như chính phủ trung ương, các đơn vị cấp tỉnh được quản lý bởi cơ cấu song song giữa đảng và nhà nước. Mỗi nhánh cấp tỉnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tổ chức Đại hội Đảng năm năm một lần. Đại hội bầu ra một Ủy ban Đảng, từ đó bầu ra một Ban Thường vụ. Ban Thường vụ bao gồm một bí thư tỉnh ủy, là người lãnh đạo của ĐCSTQ tại đơn vị cấp tỉnh đó. Ban Thường vụ thường bao gồm cả các thành viên hàng đầu của Chính phủ Nhân dân.

Tòa nhà Chính phủ Nhân dân cấp tỉnh

Lịch sử 

Các đơn vị cấp tỉnh đầu tiên được thành lập vào nhà Nguyên, và từ đó đến nay vẫn là một trong những hình thức quản lý ổn định nhất của chính phủ Trung Quốc. chúng được tạo ra để giúp triều đình quản lý các chính quyền cấp huyện tại địa phương, vốn quá đông đảo và xa xôi để có thể quản lý trực tiếp. Số lượng các tỉnh tăng đều đặn trong các triều đại tiếp theo, đạt con số 28 vào thời kỳ Trung Hoa Dân Quốc (1912–1949). Dưới thời Chính phủ Quốc dân, các thành phố lớn bắt đầu được phân loại riêng biệt với các đơn vị hành chính khác. Bắt đầu từ năm 1930, một số "thành phố đặc biệt" này đã trở thành "thành phố trực thuộc" dưới quyền chính phủ trung ương, tiền thân của các thành phố trực thuộc trung ương ngày nay. Trong Thời kỳ quân phiệt, các tỉnh trở nên tự trị phần lớn hoặc hoàn toàn và thực hiện ảnh hưởng quốc gia đáng kể. Các đơn vị cấp tỉnh bùng nổ và vào thời kỳ đầu Cộng hòa Nhân dân có hơn 50 đơn vị.

Vào giữa những năm 1950, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH) đã thực hiện một số cải cách lớn đối với quản lý cấp tỉnh. Mặc dù mô phỏng chặt chẽ các khía cạnh khác của CHNDTH theo Liên Xô, kinh nghiệm của ĐCSTQ về sự tan rã lãnh thổ trong thời kỳ quân phiệt đã khiến họ bác bỏ Cấu trúc liên bang của Liên Xô. Thay vào đó, tổng số tỉnh đã giảm đi đáng kể và cấu trúc nhà nước đơn nhất được duy trì. Hầu hết các thành phố trực thuộc đều bị bãi bỏ, mặc dù một số ít đã trở thành thành phố cấp tỉnh. Quyền tự trị hạn chế đã được trao cho các dân tộc thiểu số tại năm "Khu tự trị" mới (xem bên dưới). Đại hội đại biểu nhân dân được thiết lập để điều hành chính quyền cấp tỉnh. Trong Cách mạng Văn hóa, các Đại hội này mỗi cấp đã bầu ra một ủy ban cách mạng để thực thi cả quyền hành pháp và lập pháp khi không họp. Các đơn vị cấp tỉnh có thẩm quyền độc lập hạn chế trước thời kỳ cải cách và mở cửa, do tính chất kế hoạch hóa trung ương của nền kinh tế. Vai trò chính của họ là thực hiện các quyết định do chính phủ trung ương đưa ra liên quan đến các mục tiêu sản xuất, huy động và chi tiêu ngân sách, cũng như phân bổ nguồn lực. Tuy nhiên, trái ngược với hệ thống của Liên Xô, vẫn có một mức độ tự trị khu vực nhất định. Nhiều chính quyền tỉnh đã điều hành các doanh nghiệp sản xuất nhỏ độc lập với chính phủ trung ương. Kể từ năm 1979, chính phủ trung ương đã trao thêm quyền đưa ra quyết định cho các chính quyền cấp tỉnh. Ngược lại, họ đã ủy quyền ban hành các quy định địa phương cho các thành phố và các chính quyền địa phương khác.

Danh sách các đơn vị hành chính cấp tỉnh

Xem thêm 

 Danh sách các đơn vị hành chính Trung Quốc theo dân số
 Danh sách đơn vị hành chính cấp tỉnh Trung Quốc theo GDP
 Danh sách lãnh đạo cấp tỉnh hiện tại của Trung Quốc

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 Interactive Dbresearch.com: WebMap  — với các chỉ số kinh tế cho tất cả các tỉnh Trung Quốc.

*
Tỉnh, Trung Quốc