Bóng đá Anh 1976–77

Mùa giải 1976–77 là mùa giải thứ 97 của bóng đá tại Anh. Trong năm này, Football League đã thay đổi tiêu chí xếp hạng phụ cho các đội bằng điểm, thay hệ thống trung bình bàn thắng truyền thống bằng tiêu chí dựa trên hiệu số bàn thắng bại nhằm khuyến khích lối chơi tấn công hơn. Thẻ màu đỏ và vàng cũng được áp dụng lần đầu tiên trong bóng đá Anh ở cấp độ quốc nội.

Nhật kí mùa giải

21 tháng 8 năm 1976: Mùa giải First Division mở màn với chiến thắng bất ngờ 1-0 của đội mới thăng hạng Bristol City trước Arsenal tại Highbury. Nhà vô địch Liverpool đánh bại Norwich City 1-0, nhưng đội á quân mùa trước Queens Park Rangers lại thua 0-4 trên sân nhà trước Everton.

31 tháng 8 năm 1976: Có tới chín đội cùng có bốn điểm ở đầu bảng First Division sau ba trận. Aston Villa dẫn đầu nhờ hiệu số bàn thắng bại. Norwich City là đội duy nhất vẫn chưa giành được điểm nào.

22 tháng 9 năm 1976: Cầu thủ chạy cánh West Bromwich Albion Willie Johnston bị đuổi khỏi sân, được cho là vì "có động tác đá" trọng tài, khi đội bóng của anh bị Brighton & Hove Albion loại khỏi League Cup.

30 tháng 9 năm 1976: Liverpool đứng đầu First Division vào cuối tháng 9, bằng điểm với Middlesbrough. Hai đội bóng thành Manchester kém một điểm.

9 tháng 10 năm 1976: Hiện tượng bất ngờ Middlesbrough vươn lên đầu bảng First Division sau chiến thắng 1-0 trên sân nhà trước Norwich City.

13 tháng 10 năm 1976: Anh đánh bại Phần Lan 2-1 tại Wembley trong trận vòng loại World Cup thứ hai của họ.

16 tháng 10 năm 1976: Nhà vô địch năm 1975 Derby County cuối cùng cũng có chiến thắng đầu tiên tại giải trong mùa này khi vùi dập Tottenham Hotspur 8-2 tại Baseball Ground. Đội mới thăng hạng West Bromwich Albion đánh bại Manchester United 4-0.

18 tháng 10 năm 1976: Huấn luyện viên Sunderland Bob Stokoe khiến giới bóng đá sửng sốt khi nộp đơn từ chức, cho rằng một huấn luyện viên mới sẽ mang lại cho câu lạc bộ cơ hội trụ hạng First Division tốt hơn. Dù đội bóng khởi đầu tệ hại và đang chôn chân ở cuối bảng mà chưa thắng trận nào, Stokoe vẫn cực kì được yêu mến tại Roker Park nhờ vai trò của ông trong chiến tích vô địch Cúp FA năm 1973 của câu lạc bộ.

31 tháng 10 năm 1976: Liverpool dẫn đầu First Division vào cuối tháng 10, hơn nhóm bám đuổi gồm Manchester City, Ipswich Town, Newcastle United, Leicester City và Middlesbrough ba điểm. West Ham United đứng cuối bảng, còn Sunderland và Bristol City tạo thành nhóm ba đội cuối bảng.

6 tháng 11 năm 1976: Ipswich Town vươn lên thứ hai tại First Division sau khi vùi dập West Bromwich Albion 7-0. Tottenham Hotspur tiếp tục nhận thêm một thất bại đậm khác, lần này là 3-5 trên sân của đội đang chật vật West Ham United.

17 tháng 11 năm 1976: Với đội hình có sáu thay đổi so với trận trước, Anh hứng chịu cú lùi lớn trong nỗ lực giành vé dự vòng chung kết World Cup khi thua Ý 0-2 tại Rome.

25 tháng 11 năm 1976: Chỉ chưa đầy 18 tháng sau khi vô địch First Division, huấn luyện viên Derby County Dave Mackay từ chức sau khởi đầu tệ hại của mùa giải khiến câu lạc bộ chỉ còn hơn vị trí cuối bảng đúng một điểm. Huấn luyện viên đội dự bị Colin Murphy tạm thời nắm quyền, trong bối cảnh xuất hiện tin đồn rằng câu lạc bộ đang muốn mời lại cựu huấn luyện viên Brian Clough.

30 tháng 11 năm 1976: Liverpool tiếp tục dẫn đầu với khoảng cách ba điểm so với Ipswich Town và Newcastle United vào cuối tháng 11. Tottenham Hotspur đã gia nhập West Ham United và Sunderland trong khu vực rớt hạng.

2 tháng 12 năm 1976: Sau hơn một tháng không có huấn luyện viên chính thức, Sunderland công bố cựu huấn luyện viên Burnley Jimmy Adamson là người kế nhiệm Bob Stokoe.

4 tháng 12 năm 1976: Malcolm Macdonald ghi hat-trick cho Arsenal trong chiến thắng 5-3 trước đội bóng cũ Newcastle United tại giải vô địch.

15 tháng 12 năm 1976: Aston Villa đánh bại Liverpool 5-1 tại giải vô địch trên sân Villa Park.

31 tháng 12 năm 1976: Vào cuối năm, khoảng cách dẫn đầu của Liverpool ở First Division đã bị thu hẹp xuống còn hai điểm so với Ipswich Town, đội vẫn còn đá ít hơn ba trận, và Manchester City. Sunderland, West Ham United và Tottenham Hotspur tiếp tục chiếm ba vị trí rớt hạng.

8 tháng 1 năm 1977: Tottenham Hotspur bị đội Second Division Cardiff City đánh bại 1-0 ở vòng Ba Cúp FA. Đội Northern Premier League Northwich Victoria thắng Watford 3-2.

10 tháng 1 năm 1977: Everton sa thải huấn luyện viên Billy Bingham. Đội bóng từng có vẻ là ứng viên vô địch ở giai đoạn đầu mùa, nhưng chuỗi phong độ sa sút đã kéo họ xuống nửa dưới bảng xếp hạng.

30 tháng 1 năm 1977: Huấn luyện viên Newcastle United Gordon Lee được bổ nhiệm làm huấn luyện viên của Everton. Trợ lí của ông tại Newcastle, Richard Dinnis, lên nắm quyền tạm thời tại đội bóng vùng Tyneside.

31 tháng 1 năm 1977: Liverpool vẫn dẫn đầu First Division, nhưng Ipswich Town giờ chỉ còn kém một điểm và vẫn còn đá ít hơn ba trận. Manchester City kém thêm hai điểm nữa.

2 tháng 2 năm 1977: Đội hình Newcastle United, dưới sự dẫn dắt của đội trưởng Geoff Nulty, đe dọa đình công trừ khi Richard Dinnis được bổ nhiệm làm huấn luyện viên chính thức, trong bối cảnh mâu thuẫn càng thêm căng thẳng vì ban lãnh đạo kí hợp đồng với Ralph Callachan mà không tham khảo ý kiến của Dinnis hay các cầu thủ khác. Tuy nhiên, ngay trong ngày hôm đó, ban lãnh đạo chấp nhận yêu cầu của các cầu thủ và bổ nhiệm Dinnis làm huấn luyện viên.

9 tháng 2 năm 1977: Anh thua trên sân nhà lần đầu tiên sau bốn năm khi bị Hà Lan đánh bại 2-0 tại Wembley.

15 tháng 2 năm 1977: Ipswich Town vươn lên đầu bảng First Division sau khi vùi dập Norwich City 5-0 trong trận East Anglia derby.

26 tháng 2 năm 1977: Middlesbrough loại Arsenal khỏi Cúp FA bằng chiến thắng 4-1 tại Ayresome Park ở vòng Năm. Manchester City thua Leeds United 0-1, còn Manchester United hòa Southampton 2-2 trong màn tái hiện của trận chung kết mùa trước.

28 tháng 2 năm 1977: Hai thất bại liên tiếp của Ipswich Town đã giúp Liverpool lấy lại ngôi đầu trong cuộc đua vô địch. Ở cuối bảng, Tottenham Hotspur giờ đã rơi xuống đáy bảng và cùng Sunderland với Bristol City tạo thành nhóm rớt hạng.

5 tháng 3 năm 1977: Trong một cú chuyển biến phong độ ngoạn mục, Sunderland đánh bại West Ham United 6-0 tại Roker Park. Đây là chiến thắng thứ ba liên tiếp của họ trong chuỗi trận mà họ đã ghi tổng cộng 16 bàn thắng.

8 tháng 3 năm 1977: Nhà đương kim vô địch Southampton bị Manchester United loại khỏi Cúp FA với thất bại 1-2 trong trận đá lại vòng Năm.

12 tháng 3 năm 1977: Trận chung kết League Cup kết thúc với tỉ số hòa 0-0 giữa Aston Villa và Everton tại Wembley. Thất bại 1-2 của Arsenal trước Queens Park Rangers là trận thua thứ bảy liên tiếp của họ tại giải, một kỉ lục câu lạc bộ.

16 tháng 3 năm 1977: Trận đá lại chung kết Football League Cup tại Hillsborough kết thúc với tỉ số hòa 1-1.

19 tháng 3 năm 1977: Bốn tên tuổi lớn của First Division là Everton, Leeds United, Liverpool và Manchester United đều thắng các trận vòng Sáu Cúp FA để vào bán kết.

20 tháng 3 năm 1977: Peter Houseman, người từng giúp Chelsea vô địch Cúp FA năm 1970 và Cúp C2 châu Âu một năm sau đó, qua đời trong một vụ tai nạn xe hơi ở tuổi 31. Vợ ông nằm trong số bốn người thiệt mạng trong vụ tai nạn xảy ra gần Oxford.

31 tháng 3 năm 1977: Khi mùa giải còn 10 trận, Ipswich Town đã bắt kịp Liverpool ở ngôi đầu First Division. Manchester City kém ba điểm nhưng còn đá ít hơn một trận, còn Newcastle United vẫn còn nguyên cơ hội cạnh tranh, kém thêm một điểm nữa. Ở cuối bảng, West Ham United, Sunderland, Derby County và Bristol City chỉ cách nhau đúng một điểm.

9 tháng 4 năm 1977: Liverpool đánh bại Manchester City 2-1 trong trận cầu lớn của giải tại Anfield. Ipswich Town tiếp tục duy trì thách thức bằng chiến thắng 1-0 trên sân Norwich City.

13 tháng 4 năm 1977: Football League Cup cuối cùng được phân định ở lần tổ chức thứ ba, khi Aston Villa đánh bại Everton 3-2 trong trận đá lại lần thứ hai tại Old Trafford. Bàn thắng ở phút cuối của Brian Little mang cúp về Villa Park và ngăn trận đấu phải bước sang lần đá lại thứ ba.

23 tháng 4 năm 1977: Everton và Liverpool hòa nhau 2-2 trong trận bán kết Cúp FA tại Maine Road, với việc trọng tài Clive Thomas không công nhận một bàn thắng muộn của Bryan Hamilton bên phía Everton. Tại Hillsborough, Manchester United đánh bại Leeds United 2-1 để vào chung kết mùa thứ hai liên tiếp.

27 tháng 4 năm 1977: Liverpool đánh bại Everton 3-0 trong trận bán kết đá lại để giành quyền vào chung kết Cúp FA.

30 tháng 4 năm 1977: Liverpool gần như chấm dứt hi vọng vô địch của Ipswich Town bằng chiến thắng 2-1 tại Anfield. Manchester City sụp đổ với thất bại 0-4 trên sân của Derby County đang vật lộn trụ hạng, và giờ đã kém The Reds hai điểm trong khi đá nhiều hơn một trận. Trong khi đó, một nửa số đội ở giải vẫn còn đối mặt nguy cơ rớt hạng: Bristol City đứng cuối bảng, nhưng chỉ có năm điểm ngăn cách 10 đội ngay phía trên họ, với Tottenham Hotspur ở vào thế nguy hiểm nhất do đã đá nhiều trận hơn các đối thủ trực tiếp.

7 tháng 5 năm 1977: Lần rớt hạng đầu tiên của Tottenham Hotspur kể từ năm 1935 gần như đã được định đoạt sau khi đội bóng Luân Đôn bị Manchester City vùi dập 5-0.

14 tháng 5 năm 1977: Liverpool chính thức trở thành nhà vô địch First Division mùa thứ hai liên tiếp và là lần thứ 10 trong lịch sử sau trận hòa 0-0 với West Ham United. Manchester City kết thúc mùa giải ở vị trí á quân. Việc Tottenham Hotspur rớt hạng cũng được xác nhận, nhưng trong một cái kết cực kì sít sao của mùa giải, vẫn còn sáu đội khác đang chiến đấu để tránh hai suất rớt hạng còn lại.

16 tháng 5 năm 1977: Stoke City thua Aston Villa 0-1 và rớt hạng. West Ham United và Queens Park Rangers thắng các trận cuối mùa của mình để trụ hạng, còn Bristol City giữ được hi vọng bằng chiến thắng 2-1 trước Liverpool. Họ bước vào trận cuối cùng với số điểm bằng Coventry City và Sunderland.

19 tháng 5 năm 1977: Coventry City và Bristol City hòa nhau 2-2 tại Highfield Road, và cả hai cùng trụ lại First Division trong khi Sunderland thua 0-2 trên sân Everton và nhận suất rớt hạng cuối cùng.

21 tháng 5 năm 1977: Giấc mơ ăn ba của Liverpool khép lại khi họ thua Manchester United 1-2 trong trận chung kết Cúp FA. Đây là danh hiệu lớn đầu tiên của United kể từ khi họ vô địch Cúp C1 châu Âu chín năm trước.

24 tháng 5 năm 1977: Lịch thi đấu First Division được hoàn tất khi Everton đánh bại Newcastle United. Chỉ có năm điểm ngăn cách 10 đội cuối bảng trong một trong những cái kết sít sao nhất lịch sử Football League.

25 tháng 5 năm 1977: Liverpool vô địch Cúp C1 châu Âu lần đầu tiên sau khi đánh bại Borussia Mönchengladbach của Tây Đức 3-1 tại Stadio Olimpico ở Rome.

28 tháng 5 năm 1977: Wimbledon, nhà vô địch Southern League, được bầu vào Fourth Division thay cho Workington, đội rơi xuống Northern Premier League. 

31 tháng 5 năm 1977: Anh thua Wales tại Wembley lần đầu tiên, khi Leighton James ghi bàn duy nhất từ chấm phạt đền trong một trận của Home Championship.

4 tháng 6 năm 1977: Scotland đánh bại Anh 2-1 tại Wembley để vô địch Home Championship, nhưng chiến thắng ấy bị phủ bóng bởi một vụ tràn xuống sân của các cổ động viên ăn mừng.

15 tháng 6 năm 1977: Sau những trận hòa trước Brasil và Argentina, Anh khép lại chuyến du đấu mùa hè tại Nam Mỹ bằng trận hòa 0-0 trước Uruguay.

1 tháng 7 năm 1977: Liverpool bán tiền đạo Kevin Keegan cho Hamburger SV với mức phí kỉ lục châu Âu là 500.000 bảng.

4 tháng 7 năm 1977: Chỉ sáu tuần sau khi giúp Manchester United vô địch Cúp FA, Tommy Docherty bị ban lãnh đạo United sa thải ngay sau khi thừa nhận có quan hệ với Mary Brown, vợ của chuyên viên vật lí trị liệu Laurie Brown của câu lạc bộ.  

11 tháng 7 năm 1977: Don Revie tuyên bố từ chức huấn luyện viên đội tuyển Anh sau ba năm cầm quân.

14 tháng 7 năm 1977: Dave Sexton được công bố là huấn luyện viên mới của Manchester United.

Đội tuyển quốc gia

Giải đấu UEFA

Liverpool vô địch Cúp C1 châu Âu lần đầu tiên, sau khi đánh bại Borussia Mönchengladbach 3-1 trong trận chung kết tại Rome.

Cúp FA

Tommy Docherty đã dẫn dắt Manchester United tới chiến thắng 2-1 trước Liverpool trong trận chung kết Cúp FA, nhưng bị sa thải chỉ vài tuần sau đó khi công khai chuyện tình cảm của mình với vợ của chuyên viên vật lí trị liệu của câu lạc bộ.

Một giải đấu mới, Debenhams Cup, được lập ra để trao thưởng cho hai đội ngoài hai hạng đấu cao nhất tiến xa nhất tại Cúp FA. Chester đánh bại Port Vale trong trận chung kết, nhưng giải đấu này chỉ tồn tại trong đúng hai mùa giải.

League Cup

Ron Saunders đã đưa Aston Villa tới chức vô địch League Cup thứ hai trong ba mùa giải, khi đội bóng vùng Midlands tiếp tục khẳng định lại vị thế của mình như một thế lực lớn.

Football League

First Division
Liverpool bảo vệ thành công chức vô địch giải vô địch sau một cuộc đua song mã kéo dài suốt mùa giải với Ipswich Town và Manchester City, chỉ được quyết định ở vòng đấu cuối cùng, trong đó Manchester City vượt Ipswich để giành vị trí á quân.

Ipswich kết thúc ở vị trí thứ ba, Aston Villa đứng thứ tư và giành League Cup thứ hai trong ba mùa giải, còn Newcastle United hoàn tất top năm. Manchester United kết thúc ở vị trí thứ sáu nhưng đã đánh bại Liverpool 2-1 trong trận chung kết Cúp FA để ngăn đối thủ trở thành đội bóng Anh đầu tiên giành cú ăn ba trong cùng một mùa giải.

Queens Park Rangers tụt xuống vị trí thứ 14 chỉ một năm sau khi suýt vô địch, còn nhà vô địch năm 1975 Derby County kết thúc ở vị trí thứ 15, với huấn luyện viên Dave Mackay bị sa thải trước Giáng sinh và được thay bằng nhà cầm quân 26 tuổi Colin Murphy, một trong những huấn luyện viên trẻ nhất từng dẫn dắt một đội bóng Football League.

Tottenham Hotspur và Stoke City khép lại quãng thời gian dài góp mặt ở First Division bằng việc rớt hạng. Stoke sa thải huấn luyện viên Tony Waddington. Ở ngày cuối cùng của mùa giải, trong bối cảnh ba đội cùng cố tránh suất rớt hạng cuối cùng, Coventry City và Bristol City đã tạo ra trận hòa 2-2 gây tranh cãi. Giờ thi đấu bị lùi 15 phút bởi chủ tịch Coventry Jimmy Hill với lí do "tắc nghẽn khán giả". Khi trận đấu vẫn còn 10 phút và tỉ số đang hòa, nhịp độ thi đấu gần như dừng hẳn sau khi hệ thống loa công cộng thông báo rằng Sunderland đã thua Everton. Cả Coventry lẫn Bristol City đều trụ hạng, còn Sunderland phải xuống hạng.

Second Division
Wolves giành quyền trở lại First Division ngay lập tức với tư cách nhà vô địch Second Division. Cùng lên hạng với họ là Chelsea, đội trở lại First Division sau hai mùa giải vắng bóng, cùng Nottingham Forest đầy tham vọng của Brian Clough. Bolton Wanderers và Blackpool ở lại hạng dưới chỉ vì kém đúng một điểm.

Hereford United, Plymouth Argyle và Carlisle United rớt xuống Third Division. Hereford trở thành câu lạc bộ đầu tiên đứng cuối Second Division ngay sau khi vừa vô địch Third Division ở mùa giải trước.

Third Division
Mansfield Town vô địch Third Division để hoàn tất lần thăng hạng thứ hai trong ba mùa giải. Alan Mullery đã đưa Brighton lên hạng. Suất thăng hạng cuối cùng thuộc về Crystal Palace, nơi Terry Venables có khởi đầu như mơ trong sự nghiệp huấn luyện. Rotherham United phải ở lại vì kém hiệu số bàn thắng bại, còn Wrexham lỡ hạng chỉ vì thiếu đúng một điểm.

Sheffield Wednesday vươn lên cán đích ở vị trí thứ tám chỉ một năm sau khi suýt rơi xuống Fourth Division, còn Lincoln City đứng thứ chín. Huấn luyện viên Graham Taylor nhận được sự quan tâm từ một số câu lạc bộ First Division và Second Division, nhưng cuối cùng lại rời Sincil Bank để xuống dẫn dắt Watford ở Fourth Division, đội vừa được Elton John tiếp quản.

York City, Northampton Town và Reading rơi xuống Fourth Division cùng với Grimsby Town, đội đã bước vào diện quản trị.

Fourth Division
Cambridge United vô địch Fourth Division dưới sự dẫn dắt của Ron Atkinson, qua đó lên chơi tại Third Division. Cùng thăng hạng với họ là Exeter City, Colchester United và Bradford City. Swansea City lỡ suất thăng hạng chỉ vì kém đúng một điểm.

Một mùa giải thảm hại của Workington khiến họ phải xin tái bầu chọn vào Football League mùa thứ tư liên tiếp, và điều này cuối cùng cũng khiến các câu lạc bộ đồng cấp mất kiên nhẫn, bỏ phiếu chấm dứt tư cách thành viên của họ trong giải đấu, một nỗi ê chề khiến Workington rơi xuống Northern Premier League. Thay thế họ là nhà vô địch Southern League Wimbledon, đội bóng sau đó đã có bước tiến đáng kinh ngạc trong thập niên kế tiếp.

Ngôi sao nhạc pop người Anh Elton John tiếp quản Watford, đội bóng của Fourth Division, và bổ nhiệm Graham Taylor làm huấn luyện viên vào cuối mùa giải. Cựu huấn luyện viên Arsenal Bertie Mee cũng rời thời kì nghỉ hưu để tới Watford làm trợ lí cho Taylor. John lập tức thể hiện tham vọng khi tuyên bố sẽ đưa bóng đá First Division tới với Watford.

Các cầu thủ ghi bàn hàng đầu

First Division
 Andy Gray (Aston Villa), Malcolm Macdonald (Arsenal) - 25 bàn thắng

Second Division
 Mickey Walsh (Blackpool) - 26 bàn thắng

Third Division
 Peter Ward (Brighton & Hove Albion) - 32 bàn thắng

Fourth Division
 Brian Joicey (Barnsley) - 25 bàn thắng

Bóng đá ngoài hệ thống League

Các cầu thủ nổi bật
 Tiền đạo trẻ đầy hứng khởi Andy Gray của Aston Villa khép lại mùa giải với huy chương vô địch League Cup, đồng thời được bầu là PFA Players' Player of the Year và PFA Young Player of the Year.
 Đội trưởng Liverpool Emlyn Hughes bổ sung giải FWA Footballer of the Year vào bộ sưu tập gồm huy chương vô địch giải vô địch và Cúp C1 châu Âu.
 Trong đội hình vô địch Cúp FA của Manchester United có những cầu thủ trẻ đầy triển vọng như Steve Coppell và Arthur Albiston.
 Đội bóng Second Division của Fulham quy tụ cựu cầu thủ Manchester United George Best cùng cựu cầu thủ Queens Park Rangers Rodney Marsh.

Các huấn luyện viên nổi bật
 Bob Paisley giúp Liverpool bảo vệ thành công chức vô địch quốc gia và dẫn dắt họ tới chức vô địch Cúp C1 châu Âu đầu tiên.
 Tommy Docherty chấm dứt cơn khát Cúp FA kéo dài 14 năm của Manchester United và mang về danh hiệu đầu tiên cho câu lạc bộ trong thời kì hậu Matt Busby.
 Ron Saunders mang thêm một chức vô địch League Cup về cho Aston Villa.
 Brian Clough đưa Nottingham Forest thăng hạng lên First Division.

Qua đời

 22 tháng 10 năm 1976 - Willie Hamilton, 38 tuổi, cựu tiền đạo tuyển thủ Scotland từng chơi cho Sheffield United, Middlesbrough và Aston Villa cùng một số câu lạc bộ Scotland khác. Ông qua đời tại Canada vì đau tim.
 20 tháng 3 năm 1977 - Peter Houseman, 31 tuổi, tiền vệ của Oxford United, trước đó từng khoác áo Chelsea khi đội bóng này vô địch Cúp FA năm 1970 và Cúp C2 châu Âu một năm sau đó. Houseman qua đời trong một vụ tai nạn xe hơi gần Oxford. Vợ ông cũng thiệt mạng trong vụ tai nạn này.
 18 tháng 5 năm 1977 - Tony Aveyard, 21 tuổi, cầu thủ chạy cánh của Scarborough, qua đời trong bệnh viện sau khi gục xuống vì chấn thương ở đầu gặp phải trong một trận Northern Premier League hai ngày trước đó.

Tham khảo