IMac G3

iMac G3 (ban đầu được phát hành dưới tên gọi iMac) là một dòng máy tính cá nhân Macintosh do Apple Computer kinh doanh từ năm 1998 đến năm 2003. iMac là đợt phát hành sản phẩm lớn đầu tiên của Apple dưới thời Tổng giám đốc điều hành (CEO) Steve Jobs sau khi ông quay trở lại công ty đang gặp khó khăn về tài chính do chính mình đồng sáng lập. Jobs đã tái cơ cấu công ty và đơn giản hóa dòng sản phẩm. Hãng đã thiết kế iMac thành sản phẩm máy tính để bàn mới dành cho người tiêu dùng của Apple—một chiếc máy tính giá rẻ, hướng đến người tiêu dùng với khả năng kết nối Internet một cách dễ dàng.

Thiết kế tất cả trong một của iMac xoay quanh một màn hình ống tia âm cực; bộ xử lý G3, các linh kiện và hệ thống kết nối đều được tích hợp trong một lớp vỏ duy nhất. Trưởng bộ phận thiết kế của Apple là Jony Ive cùng nhóm của ông đã phát triển một lớp vỏ nhựa trong mờ hình giọt nước. Thiết kế này đánh dấu một sự lột xác hoàn toàn so với diện mạo của các dòng máy tính trước đây của công ty. Công ty đã phát triển các phương pháp làm việc mới nhằm nhanh chóng hoàn thiện chiếc máy tính đồng thời tạo ra những quy trình làm việc mới để thiết kế các sản phẩm trong tương lai. iMac đã loại bỏ các công nghệ cũ như cổng nối tiếp và ổ đĩa mềm để chuyển sang sử dụng CD-ROM cùng cổng USB.

Phản ứng của giới phê bình đối với iMac khá trái chiều, các nhà báo nhận định cỗ máy này sẽ phù hợp với những người mới sử dụng máy tính nhưng lại than phiền về việc thiếu vắng công nghệ cũ đồng thời cho rằng con chuột và bàn phím rời mang lại cảm giác không thoải mái. Bất chấp những đánh giá đó, iMac ngay lập tức gặt hái thành công về mặt thương mại và trở thành mẫu máy tính bán chạy nhất của Apple. Hãng đã bán ra hơn sáu triệu máy trong suốt vòng đời của sản phẩm.

Apple đã nhiều lần nâng cấp mẫu máy ban đầu để cải thiện tốc độ bộ xử lý, dung lượng bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, không gian ổ đĩa cứng cùng nhiều khả năng khác. Giới chuyên môn đánh giá iMac đã cứu Apple khỏi nguy cơ phá sản tài chính đồng thời biến máy tính cá nhân từ những sản phẩm kỹ thuật dành cho thị trường ngách trở thành mặt hàng thời trang phục vụ người tiêu dùng đại chúng. Nhiều dòng máy tính và sản phẩm tiêu dùng khác đã sao chép vẻ ngoài bằng nhựa trong mờ này, dẫn đến những vụ kiện pháp lý từ phía Apple. Dòng máy iMac G4 đã ra mắt để kế nhiệm loạt iMac G3 trong khi eMac thay thế vị trí của iMac G3 trên thị trường giáo dục.

Bối cảnh 

Vào cuối thập niên 1990, Apple Computer đang trải qua những khó khăn nghiêm trọng về mặt tài chính. Tính đến cuối năm 1997, công ty chỉ bán được 1,8 triệu máy Mac mỗi năm (giảm mạnh so với con số 4,5 triệu máy của hai năm trước đó). Doanh số của Apple bị sụt giảm nghiêm trọng do các hệ thống Mac được cấp phép có giá bán rẻ hơn và hiệu năng vượt trội hơn hẳn so với chính các sản phẩm của hãng. Apple hoàn toàn bất lực trong việc cạnh tranh trên thị trường máy tính giá rẻ và quyết định từ bỏ hoàn toàn phân khúc này.

Vào tháng 12 năm 1996, Apple đã mua lại công ty máy tính NeXT do Steve Jobs thành lập. Như một phần của thỏa thuận, ông đã quay trở lại Apple, công ty mà ông từng đồng sáng lập vào năm 1976 và sau đó bị phế truất vào năm 1985. Apple cũng giành được quyền sở hữu hệ điều hành NeXTSTEP của NeXT, thứ sau này trở thành nền tảng cho hệ điều hành thế hệ tiếp theo của Apple là Mac OS X. Jobs trở lại Apple với tư cách là cố vấn nhưng ban giám đốc công ty đã sa thải vị Tổng giám đốc điều hành Gil Amelio vào ngày 9 tháng 7 năm 1997. Ngay sau đó, Jobs đã thay thế ông đảm nhận vị trí này với tư cách là người điều hành tạm thời.

Vào cùng khoảng thời gian đó, giám đốc thiết kế công nghiệp của Apple là Robert Brunner đã rời công ty. Nhà thiết kế cấp dưới Jony Ive đã kế nhiệm ông và tiếp quản đội ngũ thiết kế từng đoạt nhiều giải thưởng danh giá. Ive cảm thấy chán nản với ban lãnh đạo của Apple và cũng từng cân nhắc việc rời đi. Tại cuộc họp công bố quyết định bổ nhiệm Jobs làm Tổng giám đốc điều hành của Apple, Jobs đã chia sẻ với nhân viên rằng những vấn đề của Apple đều bắt nguồn từ các sản phẩm yếu kém. Ive nhận thấy Jobs đang tập trung vào việc đưa thiết kế công nghiệp trở thành phần cốt lõi trong chiến lược lội ngược dòng của Apple. Ive và Jobs nhanh chóng xây dựng một mối quan hệ gắn bó, đồng thời Jobs quyết định giữ lại đội ngũ thiết kế công nghiệp của Apple dưới sự dẫn dắt của Ive.

Jobs đã tinh gọn công ty để mang lại lợi nhuận thông qua việc cắt giảm chi phí nhưng công ty vẫn cần những sản phẩm đủ sức hấp dẫn để thúc đẩy doanh số bán hàng. Ông lên kế hoạch thu gọn các dòng máy tính mở rộng và rắc rối của Apple xuống chỉ còn bốn sản phẩm bao gồm một mẫu máy tính xách tay và một mẫu máy tính để bàn dành riêng cho đối tượng chuyên gia lẫn người tiêu dùng phổ thông. Chiếc máy tính để bàn hướng đến người tiêu dùng theo kế hoạch này về sau đã trở thành iMac.

Thiết kế 
Ban đầu, Jobs mong muốn chiếc máy tính để bàn tiêu dùng mới sẽ là một máy tính mạng (một thiết bị đầu cuối giá rẻ, công suất thấp, không có ổ đĩa và có khả năng kết nối với các máy chủ Internet). Đội ngũ thiết kế của Ive đã nhận được thông số kỹ thuật của Jobs cho sản phẩm mới vào tháng 9 năm 1997. Theo đó, nó phải là một chiếc máy tính tất cả trong một khác biệt với mức giá khoảng 1.200 USD (thấp hơn nhiều so với mức  của các mẫu máy tính cấp thấp đương thời). Các đội ngũ kỹ thuật và thiết kế có chưa đầy một năm để trình làng một sản phẩm hoàn thiện.

Đội ngũ thiết kế đã cố gắng xác định xem những đồ vật nào có thể truyền tải những cảm xúc mà họ muốn chiếc máy tính gợi lên. Trong quá trình hợp tác phác thảo, nhà thiết kế Doug Satzger đã vẽ ra một hình dạng trứng dựa trên dự án trước đây của ông về dòng máy thu hình Thomson. Ive và các thành viên còn lại trong nhóm đều tập trung vào thiết kế hình trứng này mặc dù Jobs ban đầu đã từ chối vẻ ngoài đó. Ive kiên quyết bảo vệ thiết kế này vì cho rằng nó mang lại cảm giác vui nhộn và tinh nghịch, đồng thời ông cũng thuyết phục thành công Jobs chấp nhận ý tưởng này. Jobs bắt đầu mang theo một mô hình máy tính bằng bọt xốp đi quanh khuôn viên Apple để khoe với mọi người.

Khi thảo luận về ý tưởng cho một cỗ máy truyền cảm hứng về những cảm xúc tích cực, các nhà thiết kế đã đề cập đến những chiếc hộp kẹo đầy màu sắc. Do các cuộc thử nghiệm vật liệu với nhựa đặc trông khá rẻ tiền nên họ quyết định làm cho lớp vỏ trở nên trong mờ. Thiết kế phần cứng trong mờ không phải là một điều hoàn toàn mới mẻ đối với các sản phẩm của Apple. Các máy tính dạng tháp Power Macintosh 8600, 9600 và Power Macintosh G3 đều có móc chốt màu xanh lục trong mờ. Trong khi đó, các sản phẩm như LaserWriter 8500, eMate 300 và Studio Display lại tích hợp nhựa màu trong mờ một cách rộng rãi hơn. Cựu nhà thiết kế cấp cao của Apple là Thomas Meyerhoffer đã mô tả lớp nhựa của eMate là một cách để làm cho sản phẩm trở nên dễ tiếp cận và khác biệt. Đối với Ive, độ trong mờ "mang lại cảm giác táo bạo" nhưng đồng thời cũng đòi hỏi họ phải cân nhắc kỹ lưỡng đến thiết kế thẩm mỹ của các linh kiện bên trong. Nguồn cảm hứng bắt nguồn từ những vật dụng trong mờ mà các nhà thiết kế mang đến văn phòng (trong đó có một mảnh thủy tinh bãi biển màu xanh lam ánh lục). Vật thể màu "xanh Bondi" này đã truyền cảm hứng để Jobs lựa chọn màu sắc cho chiếc iMac đầu tiên.

Đội ngũ thiết kế của Apple đã cải tổ triệt để các quy trình của mình nhằm đáp ứng được thời hạn eo hẹp. Trước đây, họ thường gửi các bản thiết kế hai chiều hoặc bản phác thảo vẽ tay cho các nhà chế tạo công cụ để tạo ra khuôn đúc (một quá trình tốn nhiều công sức và có thể mất đến hàng tháng trời). Lần này, Apple đã tận dụng công nghệ thiết kế hỗ trợ bởi máy tính (CAD) qua việc sử dụng chương trình tạo mô hình ba chiều (3D) Alias Wavefront để điêu khắc các thiết kế. Bên cạnh đó, họ cũng áp dụng máy phay CNC cùng các loại máy in 3D thô sơ nhằm tạo ra các mô hình vật lý. Những nhà thiết kế sản phẩm của Apple đã viết ra một phần mềm cho phép nhập các mô hình 3D Wavefront vào Unigraphics (một chương trình chuyên dùng trong thiết kế hàng không vũ trụ). Quá trình này giúp các kỹ sư dễ dàng đối chiếu các mô hình 3D của các linh kiện máy tính với lớp vỏ. Nhờ đó, họ có thể đẩy nhanh quá trình tìm kiếm một sự kết hợp khả thi giữa các thành phần bên ngoài và bên trong.

Jobs đã cân nhắc lại khái niệm máy tính mạng khi các sản phẩm tương tự gặp khó khăn trên thị trường. Sau đó, ông đã hiệu chỉnh lại dự án thành một chiếc máy tính đầy đủ tính năng có khả năng lưu trữ bằng ổ đĩa quang và ổ đĩa cứng. Các linh kiện của chiếc iMac hoàn thiện cùng màn hình ống tia âm cực (CRT)  đều được bao bọc bên trong một lớp vỏ nhựa. Hiệu ứng trong mờ đạt được bằng cách trộn các hạt tán xạ ánh sáng vào nhựa thay vì tạo kết cấu nhám trên bề mặt như cách người ta thường làm với các bộ phận đúc bằng máy ép nhựa. Toàn bộ cỗ máy tính đều mang đặc tính trong mờ này. Ví dụ điển hình là phần chân đế nhỏ giúp nâng cao máy tính cùng dải dây nguồn trông giống như sự ngưng tụ hơi nước trên kính. Các nhãn dán cổng kết nối và dấu hiệu pháp lý đều sử dụng nhãn dán ba chiều. Nhóm thiết kế đã bố trí thêm một tay cầm dạng lõm ở mặt sau của máy tính để làm cho thiết bị trở nên cá nhân hóa và dễ tiếp cận hơn đối với những người mới sử dụng. Chi phí sản xuất lớp vỏ này cao gấp ba lần so với một chiếc máy tính thông thường. Dù vậy, Ive vẫn ghi nhận công lao của Jobs trong việc thấu hiểu trực giác các mục tiêu thiết kế và không hề đòi hỏi phải biện minh cho những chi phí gia tăng này. Apple cũng thiết kế lại bàn phím cùng chuột với lớp nhựa trong mờ và đường viền đồng bộ với iMac. Ive đặc biệt tự hào về con chuột hình quả khúc côn cầu tròn trịa. Qua đó, người dùng có thể chiêm ngưỡng các linh kiện bên trong phức tạp bị ẩn đi một phần đằng sau logo Apple.

Jobs muốn chiếc máy tính mới này phải là một mẫu PC không trang bị công nghệ kế thừa hiện đại và không sử dụng các công nghệ cũ hay độc quyền. Đội ngũ kỹ sư đã điều chỉnh thông số kỹ thuật Common Hardware Reference Platform (CHRP) nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển. Điều này bao gồm việc tích hợp RAM SO-DIMM tiêu chuẩn của các PC nền tảng Microsoft Windows cùng bộ nhớ chỉ đọc (ROM) Open Firmware. Mặc dù các dòng máy tính trước đây thường lưu trữ phần lớn các thành phần hệ điều hành dành riêng cho máy trong ROM để giảm thiểu việc sử dụng RAM, iMac với cấu trúc CHRP lại nạp chúng trực tiếp vào RAM từ bộ nhớ lưu trữ. Bước đi này giúp rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất. iMac không tích hợp cổng nối tiếp, Apple Desktop Bus hay ổ đĩa mềm. Để thay thế cho các cổng kết nối bị lược bỏ, iMac được trang bị các cổng USB (Universal Serial Bus). Dù sở hữu tốc độ nhanh hơn và giá thành rẻ hơn so với Apple Desktop Bus cùng cổng nối tiếp, chuẩn kết nối này vẫn còn rất mới mẻ (tiêu chuẩn này vẫn chưa được hoàn thiện cho đến tận sau khi iMac phát hành) và cũng không được bất kỳ thiết bị ngoại vi nào của bên thứ ba dành cho Mac hỗ trợ. Jobs đã đặt cược rằng USB sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng các nhà sản xuất phụ kiện rời bỏ thị trường Mac vốn đang ngày càng thu hẹp với các đầu nối đặc biệt của nó. Dù iMac không chính thức sở hữu khe cắm mở rộng, các phiên bản đời đầu vẫn tích hợp một khe cắm PCI Mezzanine Card chủ yếu dành cho mục đích sử dụng nội bộ. Bất chấp điều đó, một số ít bên thứ ba đã lợi dụng điều này để sản xuất các thẻ mở rộng như bộ nâng cấp card video và cổng SCSI. Những mẫu máy đời đầu có cổng hồng ngoại IrDA cho phép kết nối không dây với các thiết bị kỹ thuật số hỗ trợ cá nhân và nhiều thiết bị khác. Việc mẫu iMac ban đầu xuất xưởng kèm một ổ đĩa CD-ROM dạng khay nạp thay vì ổ đĩa dạng nuốt đĩa hiện đại hơn đã khiến Jobs vô cùng tức giận. Ông thậm chí đã suýt chút nữa hủy bỏ sự kiện ra mắt sản phẩm vì vấn đề này. Tuy nhiên, Jobs đã quyết định tiếp tục buổi lễ ra mắt sau khi nhận được sự bảo đảm rằng các mẫu máy tính tiếp theo sẽ tích hợp ổ đĩa CD-ROM dạng nuốt đĩa càng sớm càng tốt.

Vào đầu năm 1998, các đại diện từ công ty quảng cáo TBWA\Chiat\Day đã được xem qua chiếc máy tính mới mang tên mã "C1". Giám đốc sáng tạo Ken Segall cho biết ấn tượng đầu tiên của công ty là sản phẩm này có thể quá mức gây sốc để gặt hái thành công. Jobs vô cùng tự hào khi phô diễn thành quả của Apple. Ông tuyên bố rằng "mặt sau chiếc máy tính của chúng tôi trông còn đẹp hơn mặt trước máy tính của đối thủ cạnh tranh". Jobs tiết lộ với Segall rằng tên gọi nội bộ của sản phẩm là "MacMan" (do giám đốc tiếp thị của Apple là Phil Schiller đóng góp) và yêu cầu thực hiện một cuộc nghiên cứu để tìm ra một cái tên tốt hơn. Apple quy định tên gọi phải chứa từ "Mac", nó phải gợi lên khả năng kết nối Internet dễ dàng và tuyệt đối không được mang cảm giác như một món đồ chơi hay thiết bị di động. TBWA đã dành một tuần để phát triển những cái tên khác. Sự lựa chọn của Segall là "iMac" vì nó ngắn gọn, khẳng định đây là một máy tính Macintosh và tiền tố i gợi liên tưởng đến internet. Mặc dù Jobs không hài lòng với bất kỳ cái tên nào được đề xuất và cho công ty thêm một tuần nữa để tạo ra nhiều khả năng hơn, Segall vẫn tiếp tục chốt lại bằng "iMac" trong buổi thuyết trình tiếp theo. Phản hồi lại điều đó, Jobs cho biết ông không còn ghét cái tên này nữa nhưng vẫn thích "MacMan" hơn. Dù Segall đinh ninh rằng mình đã thất bại, ông chợt nhận ra vào ngày hôm sau rằng Jobs đã đề xuất cái tên này với các nhân viên khác và nhận được phản hồi vô cùng tích cực. Nhờ đó, Apple chính thức đặt tên cho sản phẩm là iMac.

Phát hành 

Steve Jobs đã trình làng iMac vào ngày 6 tháng 5 năm 1998. Sự kiện ra mắt sản phẩm này gợi nhớ đến màn chào sân của chiếc Macintosh 128K nguyên bản vào năm 1984. Apple đã tổ chức sự kiện tại cùng một địa điểm là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Flint thuộc Đại học De Anza. Jobs đã mời các thành viên sáng lập Apple bao gồm Steve Wozniak, Mike Markkula và Michael Scott cùng những thành viên của nhóm phát triển Macintosh ban đầu. Sau khi trình diễn vẻ ngoài của các máy tính truyền thống, Jobs đã vén tấm khăn trải bàn để hé lộ chiếc iMac. Cỗ máy hiển thị dòng chữ "Hello (again)" trên màn hình nhằm gợi nhớ lại lời chào "Hello" đầy ngẫu hứng của Macintosh.

Apple bắt đầu xuất xưởng iMac vào ngày 15 tháng 8 năm 1998. Công ty đã hỗ trợ chiếc máy tính bằng một chiến dịch quảng cáo trị giá 100 triệu USD nhằm nhấn mạnh tính dễ sử dụng, khả năng kết nối internet và sự tương phản nổi bật của iMac so với các sản phẩm của đối thủ cạnh tranh. Nam diễn viên Jeff Goldblum đã lồng tiếng cho các đoạn phim quảng cáo trên truyền hình với câu hỏi tu từ rằng liệu các công ty máy tính có đang bị nhốt trong "nhà tù tư duy" khi chỉ sản xuất những sản phẩm màu be hay không. Các chương trình khuyến mãi khác bao gồm quà tặng trên đài phát thanh, sự kiện ra mắt lúc nửa đêm cùng những "chiếc vé vàng" ẩn giấu trong một số máy iMac chọn lọc để người dùng có thể đổi lấy một chuyến tham quan nhà máy Apple. Nhằm đảm bảo Apple có thể xuất xưởng số lượng máy Mac nhiều nhất có thể, giám đốc điều hành Tim Cook đã đặt trước 100 triệu USD cước vận chuyển hàng không. Apple đã đáp ứng thành công nhu cầu của khách hàng đồng thời gây ra sự chậm trễ trong quá trình vận chuyển cho các đối thủ cạnh tranh trong suốt mùa lễ hội.

Các dòng máy 
Phiên bản đầu tiên của iMac G3 trang bị bộ xử lý PowerPC G3 233 MHz, đồ họa ATI Rage IIc, ổ đĩa cứng 4 GB, RAM 32 MB, ổ đĩa CD-ROM dạng khay nạp, hai cổng USB, kết nối mạng, cổng hồng ngoại, loa âm thanh nổi tích hợp cùng các cổng tai nghe. Lớp vỏ của máy có màu xanh Bondi và thiết bị xuất xưởng cùng hệ điều hành Mac OS 8.1. Vào ngày 17 tháng 10, hãng đã cập nhật iMac với các tùy chọn đồ họa ATI Rage Pro Turbo nhanh hơn cùng hệ điều hành Mac OS 8.5. Một bản nâng cấp đáng kể hơn cho dòng sản phẩm iMac đã ra mắt vào tháng 1 năm 1999. Những mẫu máy mới này sở hữu năm màu sắc bao gồm xanh việt quất, hồng dâu tây, cam quýt, tím nho và xanh chanh. Chúng tích hợp bộ xử lý 266 MHz cùng ổ đĩa cứng 6 GB. Apple đã loại bỏ cổng hồng ngoại và khe cắm mezzanine khỏi thiết kế.

Apple đã phát hành một loạt máy iMac mới vào ngày 5 tháng 10 năm 1999 với trọng tâm hướng đến thị trường video kỹ thuật số (DV) đang phát triển. Các mẫu máy mới có vẻ ngoài tương tự những phiên bản trước nhưng sở hữu lớp vỏ nhỏ hơn đôi chút. Công ty đã loại bỏ phần khung thép bao bọc nhiều linh kiện trong mẫu máy cũ, làm cho màu sắc trở nên tươi sáng hơn cùng lớp nhựa trong suốt hơn. Họ thay thế ổ đĩa CD-ROM dạng khay nạp bằng ổ đĩa dạng nuốt đĩa và bố trí thêm một nắp ở mặt sau để người dùng dễ dàng nâng cấp RAM cùng một khe cắm thẻ mạng không dây AirPort. Các linh kiện của máy tính được tản nhiệt đối lưu không cần quạt thông qua lượng khí nóng thoát ra từ các lỗ thông hơi quanh tay cầm phía trên. Hãng cung cấp ba mẫu máy mới với một số màu sắc cùng tính năng chỉ giới hạn ở một vài phiên bản nhất định. Mẫu máy rẻ nhất với giá 999 USD chỉ có duy nhất một màu. Nó xuất xưởng với bộ xử lý 350 MHz, RAM 64 MB, chipset đồ họa mới cùng ổ đĩa cứng lớn hơn. Phiên bản iMac DV có năm màu và được cài đặt sẵn phần mềm chỉnh sửa video iMovie. Thiết bị này cũng tích hợp bộ xử lý 400 MHz, hai cổng FireWire cho kết nối tốc độ cao, ổ đĩa cứng lớn hơn cùng ổ đĩa quang DVD-ROM. Phiên bản iMac DV Special Edition khoác lên mình màu xám than chì hoàn toàn mới và xuất xưởng với nhiều RAM hơn cùng ổ đĩa cứng 13 GB (dung lượng lớn nhất trong toàn bộ dòng sản phẩm). Các mẫu iMac DV cũng trang bị cổng xuất hình ảnh VGA để phản chiếu màn hình của iMac sang một màn hình khác.

Vào ngày 19 tháng 7 năm 2000, Apple trình làng một dòng iMac mới với bốn cấu hình trong năm màu sắc. Mẫu tiêu chuẩn không có cổng FireWire hay ổ cắm xuất hình ảnh, đi kèm lớp vỏ màu xanh chàm và được bán lẻ với giá 799 USD. Nó sở hữu cùng bộ xử lý và bộ nhớ như chiếc iMac trước đó đi kèm một ổ đĩa cứng lớn hơn. Các mẫu iMac DV và DV+ lần lượt trang bị bộ xử lý 400 MHz cùng 450 MHz đi kèm ổ đĩa cứng lớn hơn. Bên cạnh đó, phiên bản DV+ còn có thêm ổ đĩa DVD-ROM. Mẫu máy đắt tiền nhất là iMac DV Special Edition với bộ xử lý 500 MHz, RAM 128 MB, ổ đĩa cứng lớn hơn cùng tông màu trắng tuyết độc quyền.

Apple đã phát hành bản sửa đổi iMac tiếp theo vào ngày 22 tháng 2 năm 2001. Những cỗ máy mới tích hợp ổ đĩa CD-RW cùng phần mềm iTunes khi Apple bắt đầu chuyển hướng sang lĩnh vực tiêu thụ âm nhạc kỹ thuật số. Các mẫu iMac và iMac Special Edition xuất xưởng với bộ xử lý từ 400 đến 600 MHz. Công ty đã đưa FireWire trở thành chuẩn kết nối mặc định song song với chipset đồ họa nhanh hơn và ổ đĩa cứng lớn hơn. Apple đã bổ sung thêm hai họa tiết mới là "Flower Power" và "Blue Dalmatian" (vốn được tạo ra để làm đại diện trực quan cho âm nhạc) vào các tùy chọn màu xanh chàm và màu xám than chì hiện có.

Bản sửa đổi cuối cùng vào tháng 7 năm 2001 đã quay trở lại với những tông màu trầm lắng hơn bao gồm xanh chàm, xám than chì và trắng tuyết. Những mẫu máy này xuất xưởng cùng hệ điều hành Mac OS X, bộ xử lý 500, 600 hoặc 700 MHz, RAM lên đến 256 MB cùng ổ đĩa cứng 60 GB trên phiên bản Special Edition. Nối tiếp màn ra mắt của iMac G4 vào tháng 1 năm 2002, Apple vẫn tiếp tục kinh doanh một số mẫu iMac dựa trên G3, nổi bật là các phiên bản 500 cùng 600 MHz với màu xanh chàm, trắng tuyết và xám than chì. Hãng đã ngừng sản xuất các phiên bản màu xanh chàm và màu xám than chì trước, sau đó chính thức khai tử mẫu màu trắng tuyết vào tháng 3 năm 2003.

Doanh số 
iMac G3 ngay lập tức gây tiếng vang lớn với người tiêu dùng với 278.000 máy bán ra trong sáu tuần đầu tiên và 800.000 máy sau 20 tuần. Nó trở thành mẫu máy tính để bàn bán chạy nhất tại các cửa hàng ở Mỹ trong ba tháng đầu tiên ra mắt. Gần một nửa doanh số bán iMac thuộc về những người mua máy tính lần đầu và gần 20% là những người dùng Microsoft Windows chuyển sang sử dụng Mac. Trong quý mà iMac xuất xưởng, doanh số bán máy tính Macintosh đã tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước lần đầu tiên kể từ cuối năm 1995 đồng thời chứng kiến thị phần toàn cầu của Mac tăng từ 3 lên 5%. Apple đã đi từ khoản lỗ 878 triệu USD vào năm 1997 để đạt mức lợi nhuận 414 triệu USD vào năm 1998 (khoản lợi nhuận đầu tiên của hãng sau ba năm). iMac tiếp tục là một sản phẩm bán chạy của Apple với 3,7 triệu máy được tiêu thụ tính đến tháng 7 năm 2000 và xuất xưởng chiếc iMac thứ năm triệu vào tháng 4 năm 2001. Khi công bố phiên bản kế nhiệm của cỗ máy tính này vào tháng 1 năm 2002, Jobs cho biết iMac đã bán được 6 triệu máy.

Đón nhận 

iMac G3 đã nhận được những đánh giá trái chiều khi ra mắt. Các nhà đánh giá công nghệ thường đưa ra nhận xét tiêu cực về cỗ máy này. Hiawatha Bray cho rằng những lựa chọn của Jobs đối với iMac đã đẩy sản phẩm này vào chỗ chết. Để so sánh, Andrew Gore của Macworld nhận định iMac G3 có thể đóng vai trò quan trọng ngang ngửa chiếc Macintosh nguyên bản trong việc thay đổi mô hình điện toán và chiến dịch tiếp thị "Think different" của Apple không chỉ là lời nói suông. Các phóng viên bao gồm Barbara Kantrowitz của Newsweek cùng David Einstein của San Francisco Chronicle coi đây là bước đi đầy hứa hẹn đầu tiên trong khả năng phục hưng của Apple.

Giới chuyên môn nhìn chung đã ca ngợi diện mạo của iMac. Nhiều nhà phê bình đã so sánh vẻ ngoài cong tròn của nó với chiếc xe hơi Volkswagen New Beetle vừa ra mắt vào thời điểm đó. Nhà báo Rob Morse ví nó như một cỗ máy "đáng ôm" mang hơi hướng tương lai giống như R2-D2 hoặc một món đồ chơi từ The Jetsons. Các bài đánh giá kém tích cực hơn lại so sánh iMac với một chiếc xe AMC Gremlin.

Các bài đánh giá tích cực đã nhấn mạnh tính dễ sử dụng của máy tính trong việc thiết lập và vận hành. Theo Morse, iMac mang lại cảm giác "gần như con người" và dễ tiếp cận đối với một người tiêu dùng không am hiểu công nghệ. Các ấn phẩm bao gồm CNN và PC Week đánh giá hiệu suất của iMac rất nhanh nhẹn. Tuy nhiên, những người khác lại cảm thấy cỗ máy này có hiệu năng kém. Các bài thử nghiệm của PC World cho thấy cỗ máy này nhìn chung hoạt động kém hiệu quả hơn so với các đối thủ cạnh tranh PC chạy Windows. Mặc dù các nhà phê bình ghi nhận rằng cỗ máy này sẽ phục vụ tốt cho người tiêu dùng phổ thông và những người mua máy tính lần đầu, họ lại không chắc chắn lắm về khả năng nó có thể phù hợp với môi trường văn phòng (đặc biệt nếu nó không được kết nối mạng).

Những lời chỉ trích thường tập trung vào việc iMac thiếu vắng các cổng kết nối cũ. Bray đã viết rằng việc thiếu ổ đĩa mềm về cơ bản đã gạt bỏ hầu hết những người mua tiềm năng để ủng hộ "những nhân vật 'tinh hoa' (những người sẽ) trả nhiều tiền hơn để nhận lại ít hơn". Gore đánh giá việc loại bỏ ổ đĩa mềm là có thể chấp nhận được nhưng ông lại ước gì mô-đun CD-ROM (vốn giống hệt mô-đun của dòng máy tính xách tay PowerBook) có thể thay thế được. Ông cho biết việc thiếu các khe cắm mở rộng đã làm hạn chế tiềm năng trong tương lai của máy tính. John Breeden của The Washington Post nhấn mạnh việc thiếu cổng SCSI khiến iMac không phù hợp với công việc văn phòng. Các bài đánh giá khác lại than vãn về chi phí đắt đỏ của các thiết bị thay thế bên ngoài cho ổ đĩa mềm bên trong, dung lượng bộ nhớ được lắp đặt thấp và dàn loa có âm thanh hơi chói.

Một điểm đáng phàn nàn lớn khác đối với iMac là hệ thống chuột và bàn phím gốc. Các nhà phê bình nhận xét chúng có kích thước quá nhỏ và khó sử dụng một cách thoải mái. Họ gọi chúng là một ví dụ điển hình của việc đề cao phong cách thiết kế hơn chất lượng thực tế. Giới chuyên môn đã chế nhạo hình dáng của con chuột khi so sánh nó với một quả khúc côn cầu trên băng và đánh giá cáp kết nối của thiết bị này quá ngắn. Hình dáng tròn của con chuột cũng gây khó khăn cho người dùng trong việc phân biệt hướng chính xác của nó. Apple đã thay thế các linh kiện này bằng chuột Apple Pro Mouse và bàn phím Apple Pro Keyboard cho những chiếc iMac bản sửa đổi năm 2000. Những phàn nàn khác bao gồm việc thiếu hụt phần mềm và phụ kiện USB, khả năng không tương thích với Microsoft Windows cùng mức giá đắt đỏ. Các mẫu iMac G3 đời sau đã khắc phục một số thiếu sót được ghi nhận của sản phẩm. Khi dòng sản phẩm này trở nên già cỗi, các bài đánh giá lưu ý rằng những mẫu mới mang lại rất ít cải tiến so với các phiên bản trước đó.

iMac đã giành chiến thắng tại một số cuộc thi và giải thưởng thiết kế (bao gồm Giải Vàng tại D&AD Design Awards năm 1999 ở Vương quốc Anh cùng danh hiệu "Vật thể của năm" do tạp chí The Face bình chọn). Các bảo tàng như The Henry Ford, Bảo tàng Victoria và Albert, Powerhouse Museum cùng Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại hiện đang lưu giữ những mẫu máy iMac G3 trong bộ sưu tập của họ.

Di sản 

iMac G3 đã trở thành một biểu tượng điện toán. Paul Atkinson viết rằng chiếc Macintosh nguyên bản đã tạo ra tác động to lớn đến ngành điện toán nhưng nó lại không hề ảnh hưởng đến diện mạo của máy tính. Trong nhiều thập kỷ, những chiếc hộp màu be thiếu tính sáng tạo đã định hình máy tính cá nhân. Ngược lại, iMac không làm thay đổi cách người tiêu dùng sử dụng máy tính nhưng thiết kế của nó đã làm thay đổi quan niệm về vẻ ngoài của máy tính. Apple đã tự định vị bản thân ở thế đối lập với các đối thủ cạnh tranh. Những công ty này đã đổ xô sản xuất máy tính tuân theo ngôn ngữ thiết kế của iMac qua việc bổ sung thêm lớp nhựa trong mờ hoặc có màu sắc tương tự vào thiết kế của họ. iMac phản ánh các xu hướng thiết kế đương thời thông qua việc sử dụng sự tinh gọn và các đường cong. Một nhà thiết kế nhận định việc tập trung vào những đường nét bo tròn đã góp phần làm cho các đồ vật trở nên dễ tiếp cận và cá nhân hóa hơn.

Apple đã bảo vệ thiết kế iMac đặc trưng bằng các hành động pháp lý nhằm chống lại những nhà sản xuất máy tính cạnh tranh cố tình bắt chước iMac (chẳng hạn như cỗ máy eOne của hãng eMachines). iMac đã biến máy tính trở thành một mặt hàng thời trang thay vì chỉ mang tính thực dụng. Tác phẩm cũng góp phần phổ biến chuẩn kết nối USB và đẩy nhanh sự suy tàn của ổ đĩa mềm. Noi gương Apple, các nhà sản xuất máy tính khác cũng bắt đầu tập trung vào những chiếc máy tính cá nhân "không dùng công nghệ cũ".

Doanh số bán iMac đã giúp vực dậy Apple trong khi hãng phát hành một hệ điều hành hiện đại và làm mới phần còn lại của dòng máy Mac. Thành công của chiếc máy tính này đã tạo tiền đề để công ty tập trung vào các xu hướng phương tiện kỹ thuật số đang nổi lên. Nó cũng thiết lập một công thức nhằm nhanh chóng hoàn thiện một sản phẩm Apple mới thông qua các bản cập nhật lặp lại liên tục. Tạp chí Macworld viết rằng iMac đã cứu Apple về mặt tài chính và chứng minh Apple vẫn có khả năng sản xuất những sản phẩm thú vị đầy tính sáng tạo. iMac cũng đóng vai trò là lời giới thiệu của công chúng với Jony Ive, đưa ông trở thành một trong những nhà thiết kế nổi tiếng nhất thế giới. Tên gọi của sản phẩm đã ảnh hưởng đến rất nhiều sản phẩm sau này của Apple (chẳng hạn như iPod, iLife và iPhone) và trong một khoảng thời gian dài đã định hình các dòng sản phẩm tập trung vào người tiêu dùng của hãng. Mẫu máy tính xách tay tiêu dùng iBook của Apple đã tiếp bước iMac trong việc loại bỏ công nghệ cũ và sử dụng lớp nhựa trong mờ đầy màu sắc. iMac đã gặt hái thành công vang dội tại các trường học đến mức Apple phải tạo ra một phiên bản kế nhiệm chạy chip G4 mang tên eMac, thứ vốn ban đầu chỉ bán độc quyền cho thị trường giáo dục.

Tầm ảnh hưởng thiết kế của iMac G3 không chỉ giới hạn ở máy tính cá nhân. Tính đến đầu thập niên 2000, các thiết kế bằng nhựa trong mờ nhiều màu sắc đã trở nên phổ biến trong các sản phẩm tiêu dùng, bao gồm cả lò vi sóng và vỉ nướng George Foreman. Tờ USA Today gọi xu hướng trong mờ này là "chủ nghĩa mãn nhãn thiết bị điện tử". Apple đã nối tiếp chiếc iMac G3 hình bầu phình to màu kẹo ngọt bằng cỗ máy iMac G4 màn hình phẳng màu trắng "Hướng dương" vào năm 2002. Đội hình máy tính để bàn của Apple vẫn giữ nguyên tông màu đơn sắc trong những năm tiếp theo. Việc ra mắt các mẫu iMac dựa trên Apple SoC vào năm 2021 với bảy màu sắc được coi là sự gợi nhắc về cội nguồn đầy màu sắc của dòng iMac.

Thông số kỹ thuật

Tham khảo

Nguồn

Xem thêm 
 iPAQ (máy tính để bàn)
 Mac NC
 Twentieth Anniversary Macintosh

Liên kết ngoài 
 

Giới thiệu liên quan đến máy tính năm 1998
Sản phẩm ngừng sản xuất của Apple Inc.
G3
Bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (Thành phố New York)
Bộ sưu tập của Powerhouse Museum
Bộ sưu tập của Bảo tàng Victoria và Albert
Máy tính Macintosh tất cả trong một
Máy tính PowerPC Macintosh