Na Rì (huyện)

Na Rì là một huyện cũ nằm ở phía đông tỉnh Bắc Kạn cũ, Việt Nam. Địa bàn hiện thuộc tỉnh Thái Nguyên.

Địa lý
Huyện Na Rì nằm ở phía đông của tỉnh Bắc Kạn, huyện lỵ là thị trấn Yến Lạc nằm trên quốc lộ 3B, nằm cách thành phố Bắc Kạn khoảng 72 km về hướng đông, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 192 km, có vị trí địa lý: 
Phía đông giáp huyện Bình Gia và huyện Tràng Định thuộc tỉnh Lạng Sơn
 Phía tây giáp huyện Bạch Thông và huyện Chợ Mới
 Phía nam giáp huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên
 Phía bắc giáp huyện Ngân Sơn.

Huyện có diện tích 864 km² và dân số là 38.263 người (năm 2019).

Quốc lộ 279 chạy qua huyện theo hướng tây bắc nối huyện Na Rì với huyện Ngân Sơn và đông nam sang huyện Bình Gia (Lạng Sơn).

Hành chính
Huyện Na Rì có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yến Lạc (huyện lỵ) và 16 xã: Côn Minh, Cư Lễ, Cường Lợi, Dương Sơn, Đổng Xá, Kim Hỷ, Kim Lư, Liêm Thủy, Lương Thượng, Quang Phong, Sơn Thành, Trần Phú, Văn Lang, Văn Minh, Văn Vũ, Xuân Dương.

Lịch sử 
Ngày 12 tháng 5 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 150-NV. Theo đó:
Đổi tên xã Quang Trung thành xã Hữu Thác
Đổi tên xã Bình Minh thành xã Lương Hạ
Đổi tên xã Đồng Xuân thành xã Đổng Xá
Đổi tên xã Tiền Phong thành xã Liêm Thủy
Đổi tên xã Chi Lăng thành xã Xuân Dương
Đổi tên xã Hùng Vương thành xã Côn Minh
Đổi tên xã Trần Phú thành xã Hảo Nghĩa
Đổi tên xã Trung Thành thành xã Cư Lễ
Đổi tên xã Thanh Bình thành xã Kim Lư
Đổi tên xã Tân Thành thành xã Văn Học
Đổi tên xã Văn Vũ thành xã Vũ Loan
Đổi tên xã Văn Lang thành xã Lạng San
Đổi tên xã Bạch Đằng thành xã Lương Thượng
Đổi tên xã Quốc Tuấn thành xã Kim Hỷ
Đổi tên xã Hoàn Thành thành xã Dương Sơn
Đổi tên xã Tô Hiệu thành xã Ân Tình.

Sau năm 1975, huyện Na Rì thuộc tỉnh Bắc Thái, gồm 21 xã: Ân Tình, Côn Minh, Cư Lễ, Cường Lợi, Đổng Xá, Dương Sơn, Hảo Nghĩa, Hữu Thác, Kim Hỷ, Kim Lư, Lam Sơn, Lạng San, Liêm Thủy, Lương Hạ, Lương Thành, Lương Thượng, Quang Phong, Văn Học, Văn Minh, Vũ Loan và Xuân Dương.

Ngày 8 tháng 4 năm 1985, tách phố Yến Lạc gồm 350 ha của xã Lương Hạ để thành lập thị trấn Yến Lạc (thị trấn huyện lỵ huyện Na Rì).

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Bắc Kạn từ tỉnh Bắc Thái cũ, huyện Na Rì thuộc tỉnh Bắc Kạn.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
 Sáp nhập 6 thôn: Pò Đồn, Đồn Tắm, Nà Hin, Nà Lẹng, Khuổi Nằn 1 và Khuổi Nằn 2 của xã Lương Hạ vào thị trấn Yến Lạc
 Sáp nhập 2 thôn: Nà Sang, Nà Khun của xã Lương Hạ và thôn Nà Tát của xã Văn Học vào xã Cường Lợi
 Sáp nhập 7 thôn: Nà Ca, Pò Phjeo, Thôm Bả, Pò Rản, Pò Lải, Pò Cạu, Nà Cằm của xã Văn Học và xã Vũ Loan thành xã Văn Vũ
 Sáp nhập xã Ân Tình và xã Lạng San thành xã Văn Lang
 Sáp nhập xã Hữu Thác và xã Hảo Nghĩa thành xã Trần Phú
 Sáp nhập xã Lam Sơn và xã Lương Thành thành xã Sơn Thành.

Tháng 6 năm 2025, huyện Na Rì giải thể; ba đơn vị Kim Hỷ, Lương Thượng và Văn Lang sáp nhập thành xã Văn Lang; hai đơn vị Văn Vũ và Cường Lợi sáp nhập thành xã Cường Lợi; ba đơn vị Yến Lạc, Sơn Thành và Kim Lư sáp nhập thành xã Na Rì; ba đơn vị Văn Minh, Cư Lễ và Trần Phú sáp nhập thành xã Trần Phú; ba đơn vị Côn Minh, Quang Phong và Dương Sơn sáp nhập thành xã Côn Minh; ba đơn vị Xuân Dương, Đổng Xá và Liêm Thủy sáp nhập thành xã Xuân Dương.

Danh nhân
Nông Đức Mạnh, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam: 1992-2001, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam: 2001-2011. quê xã Cường Lợi.

Tham khảo

Liên kết ngoài