Reza Pahlavi

Reza Pahlavi ( , sinh ngày 31 tháng 10 năm 1960) là một chính khách và nhà bất đồng chính kiến người Iran lưu vong tại Hoa Kỳ. Ông là thành viên của triều đại Pahlavi, con trai cả của Mohammad Reza Pahlavi, vị Quốc vương cuối cùng của Iran, và Farah Pahlavi. Ông là một trong những nhân vật chủ chốt của phe đối lập Iran chống lại chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Sinh tại Tehran, Iran, Reza Pahlavi được phong Thái tử năm 1967 vào thời điểm cha ông đăng quang năm 1967. Là một học viên của Không quân Hoàng gia Iran, ông chuyển đến Hoa Kỳ để huấn luyện phi công tại Căn cứ Không quân Reese năm 1978. Năm 1979, cha ông bị lật đổ và chế độ quân chủ bị bãi bỏ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran do Ruhollah Khomeini lãnh đạo. Năm 1980, sau cái chết của cha ông khi đang sống lưu vong ở Cairo, Ai Cập, Reza Pahlavi tự xưng là Shah của Iran, tự gọi mình là “Reza Shah II”, và tích cực tham gia các hoạt động chính trị chống lại chính quyền Cộng hòa Hồi giáo từ nước ngoài.

Năm 2013, ông đồng sáng lập Hội đồng Quốc gia Iran (INC). Về mặt tư tưởng, ông bày tỏ ủng hộ quá trình chuyển đổi dân chủ ở Iran và chủ trương tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý ở Iran để xác định bản chất của chính phủ tương lai. Pahlavi đã nhiều lần kêu gọi biểu tình chống lại chính quyền Cộng hòa Hồi giáo và kêu gọi lật đổ chế độ hiện tại. Ông cũng ủng hộ việc Iran trở thành đồng minh của thế giới phương Tây và Israel.

Ông được mô tả là nhà lãnh đạo nổi bật nhất của phe đối lập trong cuộc biểu tình Iran 2025–2026.

Thiếu thời và học vấn 
Reza Pahlavi sinh ra ở Tehran, Iran Pahlavi, là con trai cả của Mohammad Reza Pahlavi, Quốc vương Iran và Farah Pahlavi, Hoàng hậu Iran (Shahbanu). Anh chị em của ông bao gồm em gái Farahnaz, em trai Ali Reza và em gái Leila, cũng như một người em gái cùng cha khác mẹ, Shahnaz.

Hoạt động chính trị trong thời gian lưu vong

Chuyến thăm và sự ủng hộ từ Israel 
Pahlavi có mối quan hệ gần gũi với Israel. Tháng 4 năm 2023, ông thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Israel, được Bộ trưởng Tình báo Israel Gila Gamliel tiếp đón. Trong các cuộc họp báo, Pahlavi bày tỏ mong muốn hòa bình, dân chủ và nhân quyền ở Iran, đồng thời ủng hộ Hiệp định Abraham nhằm bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia Hồi giáo trong khu vực và Israel. Lập trường của Israel là chuyến thăm này chứng minh không có sự thù địch giữa người dân Israel và Iran, mà chỉ có sự thù địch giữa chính phủ hai bên.

Biểu tình Iran 2025–2026 

Pahlavi bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với những người biểu tình và kêu gọi tất cả người Iran, bao gồm cả lực lượng an ninh và thực thi pháp luật, tham gia các cuộc biểu tình. Ngày 9 tháng 1, người biểu tình đã xuống đường theo lời kêu gọi của Pahlavi. Ông nhắc lại yêu cầu của mình vào ngày 10 tháng 1, kêu gọi tiếp tục các cuộc biểu tình đường phố trong hai đêm nữa để chiếm giữ các trung tâm thành phố. Khi đồng hồ điểm, các khu phố trên khắp Tehran bùng nổ những tiếng hô vang, các nhân chứng cho biết. Những khẩu hiệu bao gồm “Cái chết cho độc tài” và “Cái chết cho Cộng hòa Hồi giáo”. Những người khác đã ca ngợi quốc vương với khẩu hiệu “Đây là trận chiến cuối cùng, Pahlavi sẽ trở lại”.

Phê bình 
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói rằng Reza Pahlavi “dường như rất tử tế”, nhưng bày tỏ hoài nghi ông có thể tập hợp ủng hộ trong nước để nắm quyền.

Khen thưởng

Trong nước 
  Quốc vương và Đại Hiệp sĩ Huân chương Pahlavi (26 tháng 9 năm 1967, Iran)
  Huân chương Đăng quang Mohammad Rezā Shāh Pahlavi (26 tháng 10 năm 1967, Iran)
  Huy chương kỷ niệm 2500 năm (14 tháng 10 năm 1971, Iran)
  Huân chương Persepolis (15 tháng 10 năm 1971, Iran)

Quốc tế 
  Hiệp sĩ Huân chương Hoàng gia Seraphim (24 tháng 11 năm 1970, Thụy Điển)
  Đại Thập tự Hiệp sĩ Huân chương Công trạng Cộng hòa Ý (15 tháng 11 năm 1974, Ý)
  Hiệp sĩ Chuỗi huân chương Huân chương Hoàng gia Isabel Công giáo (19 tháng 4 năm 1975, Tây Ban Nha)
  Đại Thập tự Bắc Đẩu Bội tinh (14 tháng 12 năm 1976, Pháp)
  Đại Tinh mẫu Huân chương Danh dự vì những cống hiến cho Cộng hòa Áo (1976, Áo)
  Đại Chuỗi Huân chương Huân chương Trống Hoàng gia (Rwanda)
  Hiệp sĩ Huân chương Tối Cao Đức Mẹ Truyền Tin (26 tháng 4 năm 2023, Vương tộc Savoia)

Các danh dự khác 
 Nhân vật tiêu biểu nhất năm được bình chọn trực tuyến của Radio Farda (2011)
 Công dân danh dự thành phố Beverly Hills (23 tháng 1 năm 2017, Los Angeles, California)

Tham khảo

Liên kết ngoài 

  
  

 

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1960
Người Iran
Hoàng tộc
Chính khách
Nhân vật bất đồng chính kiến
Người chống cộng
Nhà hoạt động dân chủ
Nhà văn
Chính khách Iran
Người chống cộng Iran
Nhà hoạt động dân chủ người Iran
Nhà văn Iran
Người Iran thế kỷ 20
Người Iran thế kỷ 21
Chính khách thế kỷ 20
Chính khách thế kỷ 21
Nhà văn thế kỷ 20
Nhà văn thế kỷ 21
Cựu sinh viên Đại học Nam California
Người thừa kế chưa bao giờ lên ngôi
Tín hữu Hồi giáo Iran