Du lịch thể thao

Du lịch thể thao (Sports tourism) là việc du khách di chuyển đến một địa điểm để quan sát và cổ vũ hoặc trực tiếp tham gia vào các hoạt động thể thao, đó là loại hình du lịch để xem hoặc tham gia vào một sự kiện thể thao. Du lịch thể thao là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của ngành công nghiệp du lịch toàn cầu và tương đương với 7,68 tỷ USD điều này cho thấy đây là một ngành kinh tế thể thao có sự tăng trưởng lợi nhuận. Du khách tham dự các giải đấu thể thao, các cuộc đua xe và các sự kiện khác với vai trò dù là người tham gia hay khán giả thì đều tạo ra lợi ích kinh tế đáng kể cho các hộ gia đình, doanh nghiệp cũng như chính phủ và đại diện cho một động lực quan trọng của nền kinh tế tổng thể. Các điểm đến tận dụng các sự kiện lớn để tăng cường mức độ nhận diện, nâng cấp cơ sở hạ tầng và thu hút khách du lịch bên ngoài bản thân các sự kiện đó. Sự kết hợp hiệu quả giữa quảng bá thương hiệu, lợi ích tài chính và sự nồng nhiệt và hào hứng của người hâm mộ thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành.

Tổng quan
Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên hợp quốc (UNWTO) định nghĩa Du lịch thể thao là loại hình liên quan một cách chủ động hoặc thụ động đến trải nghiệm du lịch khi du khách tham gia hoặc quan sát một sự kiện thể thao mang tính cạnh tranh, được tổ chức tại một địa điểm cụ thể nào đó. Du lịch thể thao là một trong những loại hình phát triển nhanh nhất trong lĩnh vực du lịch và được coi là ngành kinh doanh lớn. UNWTO mô tả du lịch thể thao là "một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất", đang giữ vai trò quan trọng trong ngành du lịch. Người dân ở các địa điểm tổ chức các sự kiện thể thao thường được hưởng lợi to lớn về kinh tế khi du khách đổ xô đến đây để thi đấu, theo dõi và du lịch. Du lịch thể thao là một phần hấp dẫn khách du lịch trong những mùa thấp điểm góp phần “cứu cánh” cho những mùa du lịch thấp điểm. Với lợi thế vừa tạo cơ hội nâng cao, rèn luyện thể chất, vừa mang đến trải nghiệm khám phá, du lịch thể thao đang là xu hướng được nhiều du khách lựa chọn. Các nhân tố tham gia vào du lịch thể thao gồm Các cục quản lý hội nghị và du khách, phòng thương mại và ủy ban thể thao với vai trò là tổ chức tiếp thị điểm đến (Destination marketing organization) được thiết kế để thu hút kinh doanh thể thao là những ví dụ về hợp tác công tư đại diện cho các thành phố trong quá trình đấu thầu với chủ sở hữu sự kiện và chủ sở hữu bản quyền.

Phân loại 
Có một số cách phân loại du lịch thể thao, Gammon và Robinson cho rằng du lịch thể thao có thể được phân loại thành Du lịch thể thao sự kiện (hard sports tourism) hoặc du lịch thể thao chủ động (Soft sports tourism), trong khi Gibson đề xuất rằng có ba loại hình du lịch thể thao: Du lịch sự kiện thể thao, Du lịch thể thao người nổi tiếng và hoài niệm và Du lịch thể thao chủ động. Du lịch thể thao chủ động đề cập đến những người tham gia vào các môn thể thao hoặc sự kiện thể thao. Bóng bầu dục, bóng đá, bóng rổ được coi là các môn thể thao chủ động và nhiều sự kiện thể thao (mà người ta gọi là giải đấu hoặc lễ hội) được tổ chức hàng năm ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Tham dự sự kiện
Du lịch thể thao sự kiện là du lịch thể thao đề cập đến số lượng người tham gia tại các sự kiện thể thao cạnh tranh. Khán giả đến để xem các giải đấu lớn như World Cup, Olympic, F1, các giải quần vợt như Wimbledon. Thông thường, các loại sự kiện này là động lực thu hút du khách đến với sự kiện. Sức hút nằm ở quy mô sự kiện, các ví dụ như Thế vận hội, Á vận hội, FIFA World Cup, đua xe công thức 1 (F1) Grand Prix và các sự kiện khu vực như NASCAR Cup Series có thể được mô tả là du lịch thể thao sự kiện. Một quan niệm sai lầm phổ biến là các thành phố đăng cai các sự kiện thể thao lớn như vậy sẽ chứng kiến sự gia tăng đột biến lượng khách du lịch trong thời gian diễn ra sự kiện. Theo Hiệp hội Sự kiện Thể thao và Du lịch vốn là một hiệp hội thương mại phi lợi nhuận trong ngành du lịch thể thao tại Hoa Kỳ ước tính rằng vào năm 2023, lĩnh vực du lịch thể thao có tổng tác động kinh tế là 128 tỷ USD.

Du lịch sự kiện thể thao chỉ về những du khách đến thăm một thành phố để xem các sự kiện. Hai sự kiện thu hút nhiều khách du lịch nhất trên toàn thế giới là Thế vận hội và FIFA World Cup. Các sự kiện này được tổ chức bốn năm một lần, tại một thành phố khác nhau trên thế giới. Du lịch thể thao ở Hoa Kỳ tập trung nhiều hơn vào các sự kiện diễn ra hàng năm. Sự kiện lớn của Giải bóng bầu dục Quốc gia (NFL/National Football League) là Super Bowl, được tổ chức vào cuối năm tại một thành phố khác nhau mỗi năm. Mặc dù Giải khúc côn cầu Quốc gia (NHL/National Hockey League) đã bắt đầu trận đấu thường niên NHL Winter Classic vào năm 2008, trận đấu khúc côn cầu ngoài trời vào dịp năm mới 2014 đã cạnh tranh với Giải đấu Stanley Cup về mức độ phổ biến và "hồi sinh NHL". 

Tính đến năm 2015, xu hướng mới nhất trong bóng rổ đại học là bắt đầu mùa giải bằng các giải đấu thường niên như Maui Invitational Tournament được tổ chức tại Hawaii, và Battle for Atlantis được chơi tại Bahamas. Ý tưởng kết hợp các sự kiện thể thao chất lượng với các điểm tham quan của Bahamas đã nâng cao vị thế của hòn đảo và mang lại nhiều du khách và tiền bạc hơn cho đất nước. Battle for Atlantis đã thu hút hơn 5.000 người hâm mộ trong tuần lễ Lễ Tạ ơn cho giải đấu kéo dài ba ngày. Sự kiện này đã giúp tăng công suất phòng khách sạn từ mức thường thấy khoảng 60 phần trăm vào thời điểm này trong năm lên 90%. Du lịch thể thao "là một thị trường đang phát triển và nhiều thành phố cũng như quốc gia khác nhau muốn tham gia vào". Ngoài ra còn có mô hình du lịch thể thao người nổi tiếng và hoài niệm bao gồm các chuyến viếng thăm các đại sảnh danh vọng thể thao và địa điểm thi đấu cũng như gặp gỡ các nhân vật thể thao kết hợp với kỳ nghỉ. Hoạt động này còn gồm các chuyến thăm hoài niệm đến những địa điểm có tầm quan trọng lịch sử như ghé Barcelona thăm sân Nou Camp hay tới Paris ghé sân Stade de France, sân vận động Công viên các Hoàng tử.

Tham gia thi đấu
Du lịch thể thao chủ động là việc du khách đến để tham gia chạy việt dã, marathon, đạp xe, leo núi, chơi golf. Sức hút nằm ở việc kết hợp rèn luyện sức khỏe với khám phá danh lam thắng cảnh. Loại hình du lịch thể thao này hấp dẫn khi khách du lịch đi du lịch để tham gia vào các hoạt động thể thao giải trí hoặc đăng ký các sở thích tiêu khiển. Đi bộ đường dài, trượt tuyết, chạy bộ và chèo xuồng có thể được mô tả là du lịch theo sở thích, ngoài ra còn thể thao giải trí dưới nước như lặn biển, chèo thuyền kayak, lướt ván, đạp xe cung đường ven biển, đèo dốc, trượt cát. Có lẽ hình thức phổ biến nhất của du lịch thể thao này liên quan đến gôn tại các điểm đến ở châu Âu và Hoa Kỳ. Một số lượng lớn người quan tâm đến việc chơi tại một số sân gôn lớn nhất và được xếp hạng cao nhất thế giới, và rất hãnh diện khi đánh dấu những điểm đến đó khỏi danh sách những nơi cần đến thăm của mình. Du lịch Cuba từng thu hút với việc du khách tới thăm, giao lưu và tham gia trực tiếp vào các khóa huấn luyện và thi đấu quyền Anh ở Cuba với các lò võ và các võ sĩ trứ danh.

Thể thao trẻ

Du lịch thể thao trẻ hay thể thao thanh thiếu niên là một khía cạnh của lĩnh vực du lịch thể thao và là thị trường du lịch thể thao cho đối tượng thanh thiếu niên, lĩnh vực này được báo cáo đã tăng trưởng 55% từ năm 2010 đến năm 2017 và trị giá ước tính khoảng 19 tỷ USD, nhiều hơn doanh thu của NFL hay cả NBA. Du lịch thể thao thanh thiếu niên chủ yếu được thúc đẩy từ các giải đấu dành cho các đội tuyển du đấu (travel teams) bao gồm các giải đấu do Little League Baseball, Liên đoàn Thể thao Nghiệp dư Hoa Kỳ (Amateur Athletic Union/AAU), Hiệp hội Bóng đá Thanh thiếu niên Hoa Kỳ (United States Youth Soccer Association) và những tổ chức khác tổ chức. Tác động kinh tế của các sự kiện thể thao thanh thiếu niên có thể thay đổi tùy theo số lượng người tham gia, một trong những sự kiện thanh thiếu niên lớn nhất được ghi nhận vào năm 2024 là Giải vô địch bóng chuyền trẻ quốc gia AAU lần thứ 51 tại Orlando, Florida, thu về 760,8 triệu USD và sử dụng 95.000 đêm phòng trong suốt giải đấu kéo dài 24 ngày. Giải đấu này đã thu hút 117.000 vận động viên và huấn luyện viên. Du lịch thể thao sinh viên cũng là một lĩnh vực hấp dẫn khác của ngành du lịch thể thao với đối tượng là thể thao sinh viên. Hiệp hội Thể thao Đại học Quốc gia , Hiệp hội Thể thao Liên trường miền Trung (Central Intercollegiate Athletic Association), Hiệp hội Thể thao Cao đẳng Quốc gia (National Junior College Athletic Association) và các tổ chức khác đều cung cấp các quy trình đấu thầu cạnh tranh cho các thành phố quan tâm đến việc đăng cai. Vào tháng 10 năm 2024, NCAA đã công bố hơn 240 địa điểm đăng cai cho các vòng sơ loại và chung kết của các giải vô địch đã định trước trên khắp các Hạng I, II và III, chủ yếu cho các mùa giải 2026-27 và 2027-28.

Xem thêm  
 Du lịch âm nhạc
 Du lịch ẩm thực
 Du lịch thời trang
 Du lịch tâm linh
 Du lịch khám phá
 Diễn hành hoa
 Thu hút khách du lịch
 Thể thao sinh viên
 Giải đấu
 Thể thao khán giả
 Danh sách các loại hình du lịch

Tham khảo  

Du lịch
Thể thao