Ngọa hổ tàng long

Ngọa hổ tàng long (tựa tiếng Trung: 臥虎藏龍; tựa tiếng Anh: Crouching Tiger, Hidden Dragon) là một bộ phim điện ảnh Đài Loan của đạo diễn Lý An thực hiện năm 2000, dựa theo nguyên tác tiểu thuyết võ hiệp cùng tên của nhà văn Vương Độ Lư. Năm 2001 bộ phim Ngọa hổ tàng long đã trở thành một hiện tượng trong làng điện ảnh thế giới với 4 giải Oscar (gồm Phim ngoại ngữ hay nhất; Quay phim xuất sắc nhất; Nhạc phim hay nhất và Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất) trong số 10 đề cử (bao gồm Phim hay nhất). Ngọa hổ tàng long trở thành bộ phim tiếng Quan thoại có doanh thu cao nhất mọi thời đại tại thời điểm đó với 213,5 triệu USD. Giá trị điện ảnh của nó đã trở thành kinh điển và phim đã mở ra một hướng đi mới cho phong cách làm phim của Trung Quốc sau này.

Nội dung
Câu chuyện xảy ra vào thời nhà Thanh bên Trung Quốc, đời vua Càn Long. Lý Mộ Bạch, một đại cao thủ phái Võ Đang khi đó rửa tay trao thanh kiếm Lục Mệnh lại cho Tề lão gia ở kinh thành Bắc Kinh. Sư phụ của Mộ Bạch là Giang Nam Hạc ngày xưa bị hạ sát bởi Bích Nhãn Hồ Ly.

Chuyện phim xoay quanh hai mối tình: Lý Mộ Bạch - Du Tú Liên và Ngọc Kiều Long - La Tiểu Hổ. Một cặp già, một cặp trẻ. Một cặp yêu nhau tha thiết nhưng không cách nào đến được với nhau do rào cản của lễ nghi, danh tiết trong xã hội phong kiến. Một cặp trẻ trung cuồng nhiệt như hai con thiêu thân lao vào nhau. Với thanh kiếm Lục Mệnh là trung tâm của mọi ân oán tình thù.

Vào thế kỷ 18 của nhà Thanh Trung Quốc, Lý Mộ Bạch là một đại cao thủ Võ Đang nổi tiếng và Du Tú Liên làm chủ một bảo tiêu cục. Mộ Bạch và Tú Liên có tình cảm với nhau, nhưng vì Tú Liên đã từng đính hôn với người bạn thân đã chết của Mộ Bạch nên hai người cảm thấy bị ràng buộc bởi lòng trung thành với người bạn thân kia và không thể hành động theo tình cảm của họ dành cho nhau. Mộ Bạch, sau khi rửa tay gác kiếm, nhờ Tú Liên trao thanh kiếm Lục Mệnh của anh cho ân nhân Tề lão gia ở kinh thành Bắc Kinh. Năm xưa sư phụ của Mộ Bạch đã bị giết bởi Bích Nhãn Hồ Ly, một người đàn bà tìm cách học những bí thuật của Võ Đang. Khi ở nhà Tề lão gia, Tú Liên làm quen với Ngọc Kiều Long, con gái của Thống đốc Ngọc giàu có và quyền lực và chuẩn bị kết hôn.

Đêm đó, một tên trộm bịt mặt lẻn vào nhà Tề lão gia và ăn trộm thanh kiếm Lục Mệnh. Người hầu của Tề lão gia là Ba và Tú Liên truy đuổi tên trộm đến nhà Thống đốc Ngọc, nơi Bích Nhãn Hồ Ly đóng giả quản gia của Kiều Long suốt nhiều năm qua. Ngay sau đó, Mộ Bạch đến Bắc Kinh và thảo luận với Tú Liên về vụ trộm. Ba làm quen với Sài, một vị quan thanh tra ở tỉnh khác, đi cùng người con gái Mai đến Bắc Kinh để truy bắt Hồ Ly. Tối hôm đó, Hồ Ly thách đấu Ba và hai cha con Sài. Trong cuộc giao chiến, cả ba người sắp bị Hồ Ly sát hại nhưng Mộ Bạch đến ngăn chặn Hồ Ly kịp thời. Trước khi Mộ Bạch có thể giết Hồ Ly, tên trộm bịt mặt xuất hiện lần nữa và giúp đỡ Hồ Ly. Hồ Ly giết chết Sài rồi bỏ chạy cùng tên trộm (người được tiết lộ là Kiều Long).

Một kẻ cướp sa mạc tên La Tiểu Hổ đột nhập vào phòng ngủ của Kiều Long và xin cô bỏ trốn cùng anh. Một đoạn hồi tưởng tiết lộ rằng năm xưa, khi Thống đốc Ngọc và gia đình ông đi đến vùng sa mạc phía Tây, Tiểu Hổ và băng cướp của anh đã phục kích đoàn lữ hành và Tiểu Hổ đã giật chiếc lược trên tay Kiều Long. Cô đuổi theo anh đến một hang động để đòi lại chiếc lược. Tuy nhiên, cặp đôi sớm yêu nhau say đắm. Cuối cùng Tiểu Hổ đã thuyết phục Kiều Long trở về với gia đình cô, trước đó anh kể cho cô nghe một truyền thuyết về một người đàn ông nhảy khỏi vách núi để biến điều ước của mình thành sự thật, bởi vì trái tim của người đàn ông trong sạch nên anh ta đã không chết. Tiểu Hổ đến Bắc Kinh để thuyết phục Kiều Long đừng chấp nhận cuộc hôn nhân sắp đặt của cha mẹ cô. Tuy nhiên, Kiều Long từ chối bỏ trốn cùng anh. Sau đó, Tiểu Hổ chặn đường đoàn người đám cưới của Kiều Long, cầu xin cô bỏ trốn cùng anh. Mộ Bạch và Tú Liên thuyết phục Tiểu Hổ đợi Kiều Long trên núi Võ Đang, nơi anh sẽ được an toàn khỏi gia đình của Kiều Long, những người đang giận dữ với anh. Kiều Long sau đó trốn khỏi nhà chồng trong đêm tân hôn. Cải trang trong trang phục nam giới, cô chạm trán một nhóm chiến binh côn đồ trong một quán ăn. Có thanh kiếm Lục Mệnh và kỹ năng chiến đấu siêu hạng, Kiều Long đã đánh bại nhóm chiến binh.

Kiều Long đến thăm Tú Liên, người nói với cô rằng Tiểu Hổ đang đợi cô trên núi Võ Đang. Sau một cuộc tranh cãi, hai người phụ nữ bắt đầu đấu tay đôi. Kiều Long sử dụng thanh kiếm Lục Mệnh phá hủy từng vũ khí mà Tú Liên sử dụng, nhưng Tú Liên cũng đã đánh bại Kiều Long bằng thanh kiếm gãy. Khi Tú Liên tỏ lòng thương xót, Kiều Long đã làm cánh tay Tú Liên bị thương. Mộ Bạch đến và đuổi theo Kiều Long vào khu rừng tre. Mộ Bạch đối mặt với Kiều Long và đề nghị cô làm đệ tử mình. Cô kiêu ngạo hứa sẽ nhận anh làm sư phụ nếu anh lấy được thanh kiếm Lục Mệnh từ tay cô trong ba bước. Mộ Bạch đã lấy được thanh kiếm chỉ bằng một động tác, nhưng Kiều Long không chấp nhận anh làm sư phụ. Mộ Bạch ném thanh kiếm xuống thác nước, Kiều Long nhảy xuống theo và được Hồ Ly cứu. Hồ Ly cho Kiều Long vào giấc ngủ say và đưa cô vào một hang động, Mộ Bạch và Tú Liên phát hiện ra cô ở đó. Hồ Ly bất ngờ xuất hiện trở lại và tấn công những người khác bằng phi tiêu tẩm độc. Mộ Bạch dùng thanh kiếm ngăn chặn những phi tiêu và trả thù cho sư phụ bằng cách làm Hồ Ly bị thương nặng, rồi phát hiện ra một phi tiêu đã đâm trúng cổ anh. Trước khi chết, Hồ Ly thú nhận rằng bà muốn giết Kiều Long vì cô đã giấu những kỹ năng Võ Đang để luyện tập một mình.

Khi Kiều Long rời đi để chuẩn bị thuốc giải độc thì Mộ Bạch đã sẵn sàng chết. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh cũng thú nhận tình yêu của mình dành cho Tú Liên. Anh chết trong vòng tay cô khi Kiều Long trở lại, đã quá muộn để cứu anh. Thanh kiếm Lục Mệnh được trả lại cho Tề lão gia. Kiều Long sau đó đến núi Võ Đang và ngủ một đêm với Tiểu Hổ. Sáng hôm sau, Tiểu Hổ thấy Kiều Long đang đứng trên một cây cầu nhìn xuống dãy núi. Nhớ lại truyền thuyết năm xưa, Kiều Long yêu cầu Tiểu Hổ hãy ước một điều ước. Anh ước rằng cả hai sẽ được ở bên nhau khi trở về sa mạc và Kiều Long nhảy khỏi cây cầu.

Phân vai
Châu Nhuận Phát vai Lý Mộ Bạch
Dương Tử Quỳnh vai Du Tú Liên
Chương Tử Di vai Ngọc Kiều Long
Trương Chấn vai La Tiểu Hổ
Trịnh Phối Phối vai Bích Nhãn Hồ Ly
Cao Tây An vai Ba
Vương Đức Minh vai Sài
Lý Lê vai Mai
Lang Hùng vai Tề lão gia
Lý Pháp Tằng vai Thống đốc Ngọc

Sản xuất 
Ngọa hổ tàng long đại diện cho Đài Loan tranh cử hạng mục Phim nước ngoài hay nhất tại Giải Oscar lần thứ 73. Thật ra đây là bộ phim hợp tác từ nhiều bên và các vùng lãnh thổ khác nhau. Cụ thể phim được sản xuất, làm hậu kỳ và phát hành bởi các hãng phim như: China Film Co-Production Corporation tại Đại lục Trung Quốc; Columbia Pictures Film Production Asia, Sony Pictures Classics và Good Machine tại khu vực Bắc Mỹ; Edko Films tại Hồng Kông và Taiwanese Zoom Hunt International Productions Company tại Đài Loan.

Đạo diễn Lý An muốn dành vai Ngọc Kiều Long cho Thư Kỳ - lúc đó là một diễn viên đang lên rất được chú ý. Tuy nhiên, quản lý của Thư Kỳ đã bỏ lỡ vai này và mang về cho cô một quảng cáo trà Nhật Bản. Với sự giới thiệu của đạo diễn Trương Nghệ Mưu, Chương Tử Di đã nhận được vai diễn đặc sắc này (cô lúc bấy giờ mới vào nghề, ở độ tuổi đôi mươi chỉ có gia tài là một phim điện ảnh, danh tiếng kém xa Thư Kỳ). Phim sau đó đạt được những thành công mà không ai ngờ đến. Phim còn giúp Chương Tử Di trở thành một ngôi sao quốc tế.

Ngọa hổ tàng long có dàn diễn viên đa quốc tịch với Châu Nhuận Phát, Trịnh Phối Phối (Hồng Kông), Dương Tử Quỳnh (Malaysia), Chương Tử Di (Trung Quốc), Trương Chấn (Đài Loan). Ban đầu Lý An muốn làm một bộ phim võ hiệp với phong cách nghệ thuật khác biệt với những bộ phim "chưởng" mang tính thương mại của điện ảnh Hồng Kông thời đó. Phim ra mắt không được sự đón nhận của khán giả Hoa ngữ vì tính mới mẻ của nó, nhưng lại thắng lớn ở thị trường Mỹ. Bộ phim không chỉ có doanh thu cao mà còn nhận được sự đánh giá cao của giới phê bình. Thành công của Ngọa hổ tàng long mở ra một thời kỳ mới cho dòng phim võ thuật Hoa ngữ, kéo theo một loạt những bộ phim võ hiệp được đầu tư lớn về kinh phí như: Anh hùng, Thập diện mai phục, Hoàng Kim Giáp (Trương Nghệ Mưu), Vô cực (Trần Khải Ca), Dạ yến (Phùng Tiểu Cương)...

Giải thưởng và đề cử 
Không chỉ được sự công nhận của giới phê bình tại các Liên hoan phim ở Toronto và New York, bộ phim còn thắng lớn khi nhận được đề cử của giải Oscar vào năm 2001. Tuy nhiên Ngọa hổ tàng long lại không có thành tựu nào tại Liên hoan phim Cannes năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Crouching Tiger, Hidden Dragon | Sony Pictures Lưu trữ 23/6/2011
A philosophical discussion of the film
Michelle Yeoh: Crouching Tiger Hidden Dragon
Chinese Culture behind "Hidden Dragon and Crouching Tiger 

Phim năm 2000
Phim Trung Quốc
Phim Hồng Kông
Phim tiếng Trung Quốc
Phim tiếng Quan thoại
Phim cổ trang Trung Quốc
Phim hành động Trung Quốc
Phim võ thuật Trung Quốc
Phim tình cảm Trung Quốc
Phim cổ trang Hồng Kông
Phim hành động Hồng Kông
Phim võ thuật Hồng Kông
Phim tình cảm Hồng Kông
Phim do Lý An đạo diễn
Phim của Sony Pictures Classics
Phim Columbia Pictures
Phim hãng Columbia Pictures
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim sử thi
Phim về trả thù
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Phim hay nhất
Phim giành giải BAFTA
Phim giành giải BAFTA cho phim ngoại ngữ xuất sắc nhất
Phim giành giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim có nhà quay phim giành giải Oscar cho quay phim xuất sắc nhất
Phim có đạo diễn nghệ thuật giành giải Oscar cho chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất
Phim có đạo diễn giành giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Phim giành giải Quả cầu vàng cho Phim ngoại ngữ hay nhất
Phim có đạo diễn giành giải BAFTA cho đạo diễn xuất sắc nhất
Phim lấy bối cảnh ở hoang mạc
Phim lấy bối cảnh ở Trung Quốc
Phim quay tại Trung Quốc
Phim hành động thập niên 2000
Phim lãng mạn thập niên 2000
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim phiêu lưu thập niên 2000