Sampho Tsewang Rigzin

Sampho Tsewang Rigzin (|, 1904 – 1973) là chính khách và quân nhân người Tây Tạng. Sau sự kiện sáp nhập Tây Tạng vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1951, ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quân Giải phóng Nhân dân, thăng tiến đến cấp bậc Thiếu tướng sau này. Ông từng giữ chức vụ Kalön (Bộ trưởng) trong Kashag (Hội đồng Nội các Tây Tạng) từ năm 1957 đến năm 1959. Sau đó, ông bị giới quan chức Trung Quốc thanh trừng trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa và bị làm nhục công khai trong một buổi đấu tố.

Biography 

Sampho Tsewang Rigzin sinh năm 1905 trong gia tộc quý tộc Sampho ở Tây Tạng và được thừa kế tước hiệu Taiji. Là người gốc Lhasa, ông được giáo dục tại nhà và nhập học một trường tư thục địa phương trước khi được cử sang Ấn Độ theo học công nghệ pháo binh. Ông khởi đầu sự nghiệp chính trị của mình vào năm 14 tuổi, đảm nhận chức vụ đầu tiên trong chính phủ Tây Tạng vào năm 1919. Rồi lần lượt trải qua các chức vụ khác như Selangba, Xueba, Jiacha Liekong Duodangba (Tổng quản Cục Muối và Trà), Zhaza và Zhaqi Liekong Duodangba (Tổng quản Xưởng đúc tiền). 

Sau sự kiện sáp nhập Tây Tạng vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1951, ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quân Giải phóng Nhân dân. Năm 1952, ông trở thành thành viên Hội đồng Quản trị và Ủy ban Biên tập của Trường Tiểu học Lhasa, đây là chức vụ đầu tiên của ông trên cương vị là Đảng viên Cộng sản. Năm 1956, ông trở thành Ủy viên Thường vụ Ủy ban Trù bị Khu tự trị Tây Tạng, và năm sau liền được bổ nhiệm làm Kalön (Bộ trưởng) của Kashag (Hội đồng Nội các Tây Tạng), chức vụ cao nhất trong tỉnh. Ông được phong quân hàm Thiếu tướng Quân Giải phóng Nhân dân vào năm 1958 và lên làm Phó Tư lệnh Quân khu Tây Tạng. Khi Kashag bị bãi bỏ vào năm 1959, ông nhậm chức Phó Chủ tịch Chính phủ Khu tự trị Tây Tạng.

Trong cuộc nổi dậy Tây Tạng năm 1959, ông bị nhóm người Tây Tạng bất đồng chính kiến ném đá khi đang lái xe gần Norbulingka, dẫn đến những chấn thương cơ thể nghiêm trọng. Sau đó, ông giữ chức Ủy viên Ủy ban Quốc phòng và được bầu làm Ủy viên Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa IV vào năm 1965.

Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa, ông bị buộc tội "tổ chức một cuộc nổi dậy vũ trang, duy trì quan hệ bất hợp pháp với nước ngoài, và chống Đảng [Cộng sản] cùng chống lại chuyên chính vô sản". Sau đó, ông bị bắt mặc trang phục truyền thống của giới quý tộc Tây Tạng và bị chụp ảnh khi đang bị công khai lên án và làm nhục trong một buổi đấu tố vào tháng 8 năm 1966. Vợ ông cũng bị đấu tố cùng với ông, bị ép mang một cái mâm chứa các dụng cụ tôn giáo khác nhau trong khi đeo trang sức vàng bạc nặng trịch.

Ông qua đời vào năm 1973; vợ ông qua đời ngay sau đó. Tháng 3 năm 1979, ông mới được Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc minh oan và phục hồi danh dự.

Gia đình
Ông có cô con gái út tên là Sangye Dechen, sau gả cho Thái tử Sikkim Palden Thondup Namgyal, vị vua cuối cùng của xứ Sikkim.

Tham khảo

Sinh năm 1900
Mất năm 1973
Người Lhasa
Chính khách Tây Tạng
Nạn nhân của Cách mạng Văn hóa
Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc
Chính khách Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc quê Tây Tạng
Chính khách Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quê Tây Tạng
Tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc quê Tây Tạng
Ủy viên Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa IV
Phó Chủ tịch Ủy ban Chính trị Hiệp thương Nhân dân Trung Quốc Khu tự trị Tây Tạng