Thành phố thuộc tỉnh (Việt Nam)

Thành phố thuộc tỉnh là một loại hình đơn vị hành chính cấp hai từng tồn tại tại Việt Nam, tương đương với quận, huyện, thị xã và thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp huyện). Cấp hành chính này đã bị bãi bỏ vào ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Thành phố thuộc tỉnh là một đô thị lớn về kinh tế, văn hóa và kết nối giao thông của một tỉnh; nó còn là trung tâm hành chính, nơi đặt trụ sở các cơ quan nhà nước của tỉnh đó nếu nó là tỉnh lỵ. Một số thành phố thuộc tỉnh còn được chỉ định làm trung tâm kinh tế và văn hóa của cả một vùng (liên tỉnh).

Một thành phố thuộc tỉnh được chia thành nhiều phường (phần nội thành) và xã (phần ngoại thành). Do đó, về loại hình, thành phố thuộc tỉnh là một đô thị và dân cư tại đó được xếp là dân thành thị, nhưng vẫn có thể còn một phần dân sống bằng nông nghiệp ở các xã ngoại thành.

Quy định trong luật pháp

Cấp hành chính
 Trong Hiến pháp 2013, Chương IX: Chính quyền địa phương, Khoản 1 Điều 110 có viết:
1. Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân định như sau:

Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;

Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương;

Huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường.

Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập.
 Trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019), quy định tại Điều 2: Đơn vị hành chính, Chương I: Những quy định chung:
Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm có:

1. Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh);

2. Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp huyện);

3. Xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã);

4. Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.
Như vậy, thành phố thuộc tỉnh nằm ở cấp hành chính thứ hai trong 3 cấp hành chính (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã) của Việt Nam.

Tuy nhiên, so với các quận, huyện, thị xã, thì thành phố thuộc tỉnh thường lớn hơn và có vị thế quan trọng hơn. Vai trò này được ghi rõ trong Nghị định số 15/2007/NĐ-CP của Chính phủ: "Thành phố thuộc tỉnh có vị trí là trung tâm chính trị, kinh tế - xã hội hoặc là trung tâm kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học kỹ thuật, du lịch, dịch vụ, đầu mối giao thông của tỉnh và giao lưu trong nước, quốc tế; có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội liên huyện, liên tỉnh và vùng lãnh thổ" (Điều 5). Cũng theo nghị định này thì thành phố thuộc tỉnh là đơn vị hành chính cấp huyện loại I trong tổng số các loại.

Tiêu chuẩn của đơn vị hành chính
Theo Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành năm 2016, tại Điều 5, Mục 2: Tiêu chuẩn của đơn vị hành chính đô thị, Chương I: Tiêu chuẩn của đơn vị hành chính thì một thành phố thuộc tỉnh cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn như sau:
Điều 5. Tiêu chuẩn của thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương

1. Quy mô dân số từ 150.000 người trở lên.

2. Diện tích tự nhiên từ 150 km² trở lên.

3. Đơn vị hành chính trực thuộc:

a) Số đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc có từ 10 đơn vị trở lên;

b) Tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã từ 65% trở lên.

4. Đã được công nhận là đô thị loại I hoặc loại II hoặc loại III; hoặc khu vực dự kiến thành lập thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương đã được phân loại đạt tiêu chí của đô thị loại I hoặc loại II hoặc loại III.

5. Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Nghị quyết này.

Lịch sử
Tính đến ngày 2 tháng 7 năm 1976:
 Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có 4 thành phố thuộc tỉnh: Nam Định (tỉnh Hà Nam Ninh), Thái Nguyên (tỉnh Bắc Thái), Việt Trì (tỉnh Vĩnh Phú), Vinh (tỉnh Nghệ Tĩnh).
 Cộng hòa miền Nam Việt Nam có 4 thành phố thuộc tỉnh: Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai), Cần Thơ (tỉnh Hậu Giang), Huế (tỉnh Bình Trị Thiên), Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang).

Ngày 18 tháng 9 năm 1976, thành lập thành phố Đà Lạt trực thuộc tỉnh Lâm Đồng (hợp nhất Khu phố 1, Khu phố 2, Khu phố 3 thành một đơn vị hành chính thống nhất).

Đến cuối năm 1976, Việt Nam có 9 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 10 tháng 3 năm 1977, thành lập thành phố Nha Trang thuộc tỉnh Phú Khánh.

Ngày 30 tháng 8 năm 1977, hợp nhất Quận I, Quận II, Quận III thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng thành một đơn vị hành chính thống nhất lấy tên là thành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Đến cuối năm 1977, Việt Nam có 11 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 3 tháng 7 năm 1986, đổi tên thị xã Quy Nhơn thành thành phố Quy Nhơn thuộc tỉnh Nghĩa Bình.

Đến cuối năm 1986, Việt Nam có 12 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, xác lập thành phố Vũng Tàu (phần đất liền của đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo) là đơn vị hành chính thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Đến cuối năm 1991, Việt Nam có 13 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 27 tháng 12 năm 1993, thành lập thành phố Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh trên cơ sở thị xã Hồng Gai.

Đến cuối năm 1993, Việt Nam có 14 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 1 tháng 5 năm 1994, thành lập thành phố Thanh Hóa thuộc tỉnh Thanh Hóa trên cơ sở thị xã Thanh Hóa.

Đến cuối năm 1994, Việt Nam có 15 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 21 tháng 1 năm 1995, thành lập thành phố Buôn Ma Thuột thuộc tỉnh Đắk Lắk trên cơ sở thị xã Buôn Ma Thuột.

Đến cuối năm 1995, Việt Nam có 16 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 23 tháng 1 năm 1997, thành lập quận Hải Châu (Khu vực I), quận Thanh Khê (Khu vực II), quận Sơn Trà và một phần quận Ngũ Hành Sơn (Khu vực III) trực thuộc thành phố Đà Nẵng trên cơ sở thành phố Đà Nẵng cũ.

Ngày 6 tháng 8 năm 1997, thành lập thành phố Hải Dương thuộc tỉnh Hải Dương trên cơ sở thị xã Hải Dương.

Đến cuối năm 1997, Việt Nam có 16 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 1 tháng 3 năm 1999, thành lập thành phố Long Xuyên thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở thị xã Long Xuyên.

Ngày 14 tháng 4 năm 1999, thành lập thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau trên cơ sở thị xã Cà Mau.

Ngày 24 tháng 4 năm 1999, thành lập thành phố Pleiku thuộc tỉnh Gia Lai trên cơ sở thị xã Pleiku.

Ngày 25 tháng 8 năm 1999, thành lập thành phố Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận trên cơ sở thị xã Phan Thiết.

Đến cuối năm 1999, Việt Nam có 20 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 11 tháng 1 năm 2002, thành lập thành phố Yên Bái thuộc tỉnh Yên Bái trên cơ sở thị xã Yên Bái, tỉnh Yên Bái.

Ngày 17 tháng 10 năm 2002, thành lập thành phố Lạng Sơn thuộc tỉnh Lạng Sơn trên cơ sở thị xã Lạng Sơn.

Đến cuối năm 2002, Việt Nam có 22 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 26 tháng 9 năm 2003, thành lập thành phố Điện Biên Phủ trực thuộc tỉnh Lai Châu trên cơ sở thị xã Điện Biên Phủ.

Đến cuối năm 2003, Việt Nam có 23 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 2 tháng 1 năm 2004, thành lập quận Ninh Kiều, quận Bình Thủy, một phần quận Cái Răng và một phần huyện Phong Điền thuộc thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương trên cơ sở thành phố Cần Thơ cũ.

Ngày 16 tháng 8 năm 2004, thành lập thành phố Đồng Hới thuộc tỉnh Quảng Bình trên cơ sở thị xã Đồng Hới.

Ngày 29 tháng 4 năm 2004, thành lập thành phố Thái Bình thuộc tỉnh Thái Bình trên cơ sở thị xã Thái Bình.

Ngày 30 tháng 11 năm 2004, thành lập thành phố Lào Cai trực thuộc tỉnh Lào Cai trên cơ sở thị xã Lào Cai.

Đến cuối năm 2004, Việt Nam có 25 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, thành lập thành phố Tuy Hòa trực thuộc tỉnh Phú Yên trên cơ sở thị xã Tuy Hòa.

Ngày 7 tháng 6 năm 2005, thành lập thành phố Bắc Giang thuộc tỉnh Bắc Giang trên cơ sở thị xã Bắc Giang.

Ngày 26 tháng 7 năm 2005, thành lập thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở thị xã Rạch Giá.

Ngày 26 tháng 8 năm 2005, thành lập thành phố Quảng Ngãi thuộc tỉnh Quảng Ngãi trên cơ sở thị xã Quảng Ngãi.

Đến cuối năm 2005, Việt Nam có 29 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 25 tháng 1 năm 2006, thành lập thành phố Bắc Ninh thuộc tỉnh Bắc Ninh trên cơ sở thị xã Bắc Ninh.

Ngày 29 tháng 9 năm 2006, thành lập thành phố Tam Kỳ thuộc tỉnh Quảng Nam trên cơ sở thị xã Tam Kỳ.

Ngày 27 tháng 10 năm 2006, thành lập thành phố Hòa Bình thuộc tỉnh Hòa Bình trên cơ sở thị xã Hòa Bình.

Ngày 1 tháng 12 năm 2006, thành lập thành phố Vĩnh Yên thuộc tỉnh Vĩnh Phúc trên cơ sở thị xã Vĩnh Yên.

Ngày 27 tháng 12 năm 2006, thành lập thành phố Hà Đông thuộc tỉnh Hà Tây trên cơ sở thị xã Hà Đông.

Đến cuối năm 2006, Việt Nam có 34 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 16 tháng 1 năm 2007, thành lập thành phố Cao Lãnh thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở thị xã Cao Lãnh.

Ngày 7 tháng 2 năm 2007, thành lập thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình trên cơ sở thị xã Ninh Bình.

Ngày 8 tháng 2 năm 2007:
 Thành lập thành phố Phan Rang – Tháp Chàm thuộc tỉnh Ninh Thuận trên cơ sở thị xã Phan Rang – Tháp Chàm.
 Thành lập thành phố Sóc Trăng thuộc tỉnh Sóc Trăng trên cơ sở thị xã Sóc Trăng.

Ngày 28 tháng 5 năm 2007, thành lập thành phố Hà Tĩnh thuộc tỉnh Hà Tĩnh trên cơ sở thị xã Hà Tĩnh.

Ngày 2 tháng 8 năm 2007, thành lập thành phố Sơn Tây thuộc tỉnh Hà Tây trên cơ sở thị xã Sơn Tây.

Đến cuối năm 2007, Việt Nam có 40 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 29 tháng 1 năm 2008, thành lập thành phố Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam trên cơ sở thị xã Hội An.

Ngày 9 tháng 6 năm 2008, thành lập thành phố Phủ Lý thuộc tỉnh Hà Nam trên cơ sở thị xã Phủ Lý.

Ngày 3 tháng 9 năm 2008, thành lập thành phố Sơn La thuộc tỉnh Sơn La trên cơ sở thị xã Sơn La.

Ngày 24 tháng 9 năm 2008, thành lập thành phố Móng Cái thuộc tỉnh Quảng Ninh trên cơ sở thị xã Móng Cái.

Đến cuối năm 2008, Việt Nam có 44 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, thành lập thành phố Hưng Yên thuộc tỉnh Hưng Yên trên cơ sở thị xã Hưng Yên.

Ngày 10 tháng 4 năm 2009:
 Thành lập thành phố Kon Tum thuộc tỉnh Kon Tum trên cơ sở thị xã Kon Tum.
 Thành lập thành phố Vĩnh Long thuộc tỉnh Vĩnh Long trên cơ sở thị xã Vĩnh Long.

Ngày 8 tháng 5 năm 2009, thành lập quận Hà Đông thuộc thành phố Hà Nội trên cơ sở thành phố Hà Đông, chuyển thành phố Sơn Tây thành thị xã Sơn Tây thuộc thành phố Hà Nội.

Ngày 11 tháng 8 năm 2009:
 Thành lập thành phố Đông Hà thuộc tỉnh Quảng Trị trên cơ sở thị xã Đông Hà.
 Thành lập thành phố Bến Tre thuộc tỉnh Bến Tre trên cơ sở thị xã Bến Tre.

Ngày 24 tháng 8 năm 2009, thành lập thành phố Tân An thuộc tỉnh Long An trên cơ sở thị xã Tân An.

Đến cuối năm 2009, Việt Nam có 48 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 4 tháng 3 năm 2010, thành lập thành phố Trà Vinh thuộc tỉnh Trà Vinh trên cơ sở thị xã Trà Vinh.

Ngày 8 tháng 4 năm 2010, thành lập thành phố Bảo Lộc thuộc tỉnh Lâm Đồng trên cơ sở thị xã Bảo Lộc.

Ngày 2 tháng 7 năm 2010, thành lập thành phố Tuyên Quang thuộc tỉnh Tuyên Quang trên cơ sở thị xã Tuyên Quang.

Ngày 27 tháng 8 năm 2010, thành lập thành phố Bạc Liêu thuộc tỉnh Bạc Liêu trên cơ sở thị xã Bạc Liêu.

Ngày 23 tháng 9 năm 2010, thành lập thành phố Vị Thanh thuộc tỉnh Hậu Giang trên cơ sở thị xã Vị Thanh.

Ngày 27 tháng 9 năm 2010, thành lập thành phố Hà Giang thuộc tỉnh Hà Giang trên cơ sở thị xã Hà Giang.

Ngày 23 tháng 12 năm 2010, thành lập thành phố Cam Ranh thuộc tỉnh Khánh Hòa trên cơ sở thị xã Cam Ranh.

Đến cuối năm 2010, Việt Nam có 55 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 25 tháng 2 năm 2011, thành lập thành phố Uông Bí thuộc tỉnh Quảng Ninh trên cơ sở thị xã Uông Bí.

Đến cuối năm 2011, Việt Nam có 56 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 21 tháng 2 năm 2012, thành lập thành phố Cẩm Phả thuộc tỉnh Quảng Ninh trên cơ sở thị xã Cẩm Phả.

Ngày 2 tháng 5 năm 2012, thành lập thành phố Thủ Dầu Một thuộc tỉnh Bình Dương trên cơ sở thị xã Thủ Dầu Một.

Ngày 22 tháng 8 năm 2012, thành lập thành phố Bà Rịa thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trên cơ sở thị xã Bà Rịa.

Ngày 25 tháng 9 năm 2012, thành lập thành phố Cao Bằng thuộc tỉnh Cao Bằng trên cơ sở thị xã Cao Bằng.

Đến cuối năm 2012, Việt Nam có 60 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 19 tháng 7 năm 2013, thành lập thành phố Châu Đốc thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ thị xã Châu Đốc.

Ngày 14 tháng 10 năm 2013, thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở thị xã Sa Đéc.

Ngày 27 tháng 12 năm 2013, thành lập thành phố Lai Châu thuộc tỉnh Lai Châu trên cơ sở thị xã Lai Châu.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, thành lập thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh trên cơ sở thị xã Tây Ninh.

Đến cuối năm 2013, Việt Nam có 64 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 11 tháng 3 năm 2015, thành lập thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn trên cơ sở toàn bộ thị xã Bắc Kạn.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, thành lập thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình trên cơ sở thị xã Tam Điệp.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, thành lập thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên trên cơ sở thị xã Sông Công.

Đến cuối năm 2015, Việt Nam có 67 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 19 tháng 4 năm 2017, thành lập thành phố Sầm Sơn thuộc tỉnh Thanh Hóa trên cơ sở thị xã Sầm Sơn.

Đến cuối năm 2017, Việt Nam có 68 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 7 tháng 2 năm 2018, thành lập thành phố Phúc Yên thuộc tỉnh Vĩnh Phúc trên cơ sở thị xã Phúc Yên.

Ngày 11 tháng 9 năm 2018, thành lập thành phố Hà Tiên thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở thị xã Hà Tiên.

Ngày 16 tháng 10 năm 2018, thành lập thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước trên cơ sở thị xã Đồng Xoài.

Đến cuối năm 2018, Việt Nam có 71 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 10 tháng 1 năm 2019, thành lập thành phố Chí Linh thuộc tỉnh Hải Dương trên cơ sở thị xã Chí Linh.

Ngày 10 tháng 4 năm 2019, thành lập thành phố Long Khánh thuộc tỉnh Đồng Nai trên cơ sở thị xã Long Khánh.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, thành lập thành phố Gia Nghĩa thuộc tỉnh Đắk Nông trên cơ sở thị xã Gia Nghĩa.

Đến cuối năm 2019, Việt Nam có 74 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020:
 Thành lập thành phố Dĩ An trên cơ sở thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Thành lập thành phố Thuận An trên cơ sở thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương.
 Thành lập thành phố Ngã Bảy trên cơ sở thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.

Ngày 18 tháng 9 năm 2020, thành lập thành phố Hồng Ngự thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở thị xã Hồng Ngự.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, thành lập thành phố Phú Quốc trên cơ sở huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Đến cuối năm 2020, Việt Nam có 79 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 22 tháng 9 năm 2021, thành lập thành phố Từ Sơn thuộc tỉnh tỉnh Bắc Ninh trên cơ sở thị xã Từ Sơn.

Đến cuối năm 2021, Việt Nam có 80 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 15 tháng 2 năm 2022, thành lập thành phố Phổ Yên thuộc tỉnh Thái Nguyên trên cơ sở thị xã Phổ Yên.

Đến cuối năm 2022, Việt Nam có 81 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 13 tháng 2 năm 2023, thành lập thành phố Tân Uyên trên cơ sở thị xã Tân Uyên thuộc tỉnh Bình Dương.

Đến cuối năm 2023, Việt Nam có 82 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 19 tháng 3 năm 2024:
 Thành lập thành phố Bến Cát trên cơ sở thị xã Bến Cát thuộc tỉnh Bình Dương.
 Thành lập thành phố Gò Công trên cơ sở thị xã Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang.

Ngày 28 tháng 9 năm 2024, thành lập thành phố Đông Triều trên cơ sở thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Ngày 30 tháng 11 năm 2024, thành lập quận Phú Xuân và quận Thuận Hóa thuộc thành phố Huế trên cơ sở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ngày 10 tháng 12 năm 2024, thành lập thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình trên cơ sở nhập huyện Hoa Lư và thành phố Ninh Bình.

Đến cuối năm 2024, Việt Nam có 84 thành phố thuộc tỉnh.

Ngày 15 tháng 1 năm 2025, thành lập thành phố Phú Mỹ thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trên cơ sở thị xã Phú Mỹ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Danh sách thành phố thuộc tỉnh

Thống kê
Trước khi giải thể cấp huyện, Việt Nam có 85 thành phố thuộc tỉnh. Trong đó:
57 thành phố là tỉnh lỵ
28 thành phố không phải là tỉnh lỵ
2 tỉnh có 5 thành phố trực thuộc: 
Bình Dương: Thủ Dầu Một, Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên, Bến Cát (từ năm 2024)
Quảng Ninh: Hạ Long, Móng Cái, Uông Bí, Cẩm Phả, Đông Triều (từ năm 2024)
4 tỉnh có 3 thành phố trực thuộc:
Đồng Tháp: Cao Lãnh, Sa Đéc, Hồng Ngự (từ năm 2020)
Kiên Giang: Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc (từ năm 2020)
Thái Nguyên: Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên (từ năm 2022)
Bà Rịa – Vũng Tàu: Bà Rịa, Vũng Tàu, Phú Mỹ (từ năm 2025)
12 tỉnh có 2 thành phố trực thuộc:
Quảng Nam: Tam Kỳ, Hội An (từ năm 2008)
Khánh Hòa: Nha Trang, Cam Ranh (từ năm 2010)
Lâm Đồng: Đà Lạt, Bảo Lộc (từ năm 2010)
An Giang: Long Xuyên, Châu Đốc (từ năm 2013)
Ninh Bình: Hoa Lư, Tam Điệp (từ năm 2015)
Thanh Hóa: Thanh Hóa, Sầm Sơn (từ năm 2017)
Vĩnh Phúc: Vĩnh Yên, Phúc Yên (từ năm 2018)
Hải Dương: Hải Dương, Chí Linh (từ năm 2019)
Đồng Nai: Biên Hòa, Long Khánh (từ năm 2019)
Hậu Giang: Vị Thanh, Ngã Bảy (từ năm 2020)
Bắc Ninh: Bắc Ninh, Từ Sơn (từ năm 2021)
Tiền Giang: Mỹ Tho, Gò Công (từ năm 2024)
39 tỉnh còn lại có 1 thành phố trực thuộc.
 Thành phố có diện tích lớn nhất là Hạ Long (Quảng Ninh) với 1.119,36 km².
 Thành phố có diện tích nhỏ nhất là Sầm Sơn (Thanh Hóa) với 44,94 km².
 Thành phố có nhiều đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc nhất là Thanh Hóa (Thanh Hóa) với 47 đơn vị hành chính cấp xã (33 phường và 14 xã).
 Thành phố có ít đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc nhất là Ngã Bảy (Hậu Giang) với 6 đơn vị hành chính cấp xã (4 phường và 2 xã).
 Thành phố có nhiều xã nhất là Hà Tĩnh (Hà Tĩnh) với 15 xã.
 Có 7 thành phố chỉ có phường, không có xã trực thuộc là: Bắc Ninh (Bắc Ninh), Dĩ An (Bình Dương), Đông Hà (Quảng Trị), Sóc Trăng (Sóc Trăng), Thủ Dầu Một (Bình Dương), Từ Sơn (Bắc Ninh) và Vĩnh Long (Vĩnh Long).
 Thành phố có nhiều phường nhất là Thanh Hóa (Thanh Hóa) với 33 phường.
 Thành phố có ít phường nhất là Phú Quốc (Kiên Giang) với 2 phường và cũng là thành phố đảo duy nhất ở Việt Nam.

Danh sách thành phố thuộc tỉnh

Xem thêm
Phân cấp hành chính Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài
Nghị định số 62/2011/NĐ-CP của Chính phủ: Về thành lập thành phố thuộc tỉnh, thị xã, quận, phường, thị trấn Nguyễn Tấn Dũng 26 tháng 7 năm 2011
Thông tư số 02/2012/TT-BNV của Bộ Nội vụ: Hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 62/2011/NĐ-CP ngày 26 tháng 7 năm 2011 của Chính phủ về thành lập thành phố thuộc tỉnh, thị xã, quận, phường, thị trấn 15 tháng 6 năm 2012

Đơn vị hành chính cấp huyện Việt Nam

Phân vùng quốc gia châu Á
Phân cấp hành chính Việt Nam
Danh sách phân cấp hành chính Việt Nam
Đơn vị hành chính đô thị tại Việt Nam
Hành chính Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam