USS Skate (SSN-578)

USS Skate (SSN-578) là chiếc tàu ngầm thứ ba của Hải quân Hoa Kỳ mang tên Skate, một loài cá đuối, và là tàu dẫn đầu của Lớp tàu ngầm hạt nhân Skate. Đây là tàu ngầm hạt nhân thứ ba được đưa vào biên chế, là tàu đầu tiên thực hiện chuyến vượt Đại Tây Dương hoàn toàn ngập nước, là tàu ngầm thứ hai tới Bắc Cực, đồng thời cũng là tàu đầu tiên nổi lên tại Bắc Cực.

Thiết kế và đưa vào biên chế 
Hợp đồng đóng tàu Skate được trao cho Bộ phận Electric Boat thuộc General Dynamics vào ngày 18 tháng 7 năm 1955, và lễ đặt ky (keel laying) được thực hiện tại Groton, Connecticut vào ngày 21 tháng 7 năm 1955. Tàu được hạ thủy vào ngày 16 tháng 5 năm 1957, dưới sự bảo trợ của Alice Hanauer Strauss, phu nhân của Lewis L. Strauss, và chính thức đưa vào biên chế vào ngày 23 tháng 12 năm 1957 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng James F. Calvert.

Lịch sử hoạt động 

USS Skate tiến hành huấn luyện chạy thử nghiệm tại New London, Connecticut cho đến ngày 29 tháng 1 năm 1958, sau đó thực hiện chuyến tuần tra đến khu vực hoạt động Bermuda và trở về căn cứ vào ngày 8 tháng 2. Mười sáu ngày sau, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân này hướng tới đảo Portland, Anh, và trước khi quay về, còn ghé thăm các cảng ở Pháp và Hà Lan.

Chuyến đi đầu tiên tới Bắc Cực 
Vào ngày 30 tháng 7, Skate hướng lên Bắc Cực và hoạt động dưới băng trong 10 ngày. Trong thời gian này, tàu nổi lên xuyên qua băng chín lần, di chuyển hơn 2.400 dặm (3.900 km) bên dưới lớp băng, và vào lúc 21:47 EDT ngày 11 tháng 8  (một tuần sau ) trở thành con tàu thứ hai trên thế giới đến Bắc Cực. Skate không thể nổi ngay tại điểm Bắc Cực do điều kiện băng nguy hiểm; thuyền trưởng James F. Calvert ghi lại trong cuốn sách 1960 Surface at the Pole: The Extraordinary Voyages of the USS Skate rằng: "Hiếm khi lớp băng dày và nặng đến mức như ở khu vực ngay gần điểm cực. Trong nhiều ngày, chúng tôi tìm kiếm vô vọng một khe hở thích hợp để nổi lên." Điểm gần nhất mà tàu có thể liên lạc bằng radio là từ một polynya cách khoảng 30 hải lý, nhưng không thể nổi hoàn toàn vì nguy cơ bị băng phá hủy.  Tuy nhiên, Skate đã nổi và liên lạc với Trạm Băng Trôi Alpha ở vĩ độ 85ºN, cách 300 hải lý.

Sau khi không được phép ghé Copenhagen, Đan Mạch, tàu cập cảng Bergen, Na Uy vào ngày 23 tháng 8, nơi được vua Olav V của Na Uy, đại sứ Mỹ Frances E. Willis và Bộ trưởng Quốc phòng Nils Handal kiểm tra. Tàu còn ghé các cảng tại Hà Lan, Bỉ và Pháp trước khi trở về New London vào ngày 25 tháng 9 năm 1958. Nhằm vinh danh thành tích nguy hiểm và mang tính lịch sử này, Skate và thủy thủ đoàn được trao Huân chương Đơn vị Hải quân (Navy Unit Commendation) vì "... dám đối mặt với hiểm nguy của lớp băng Bắc Cực…".

Lần thứ hai đến Bắc Cực 
Trong khi chuyến đi đầu tiên của Skate tới Bắc Cực không thể nổi lên mặt băng, vào ngày 17 tháng 3 năm 1959, tàu đã trở thành tàu ngầm đầu tiên nổi lên tại Bắc Cực. Calvert mô tả khoảnh khắc lịch sử này trong cuốn sách của mình: “Chậm rãi chúng tôi thổi đầy các bồn chứa và Skate từ từ nổi lên. Rõ ràng chúng tôi đang ở dưới lớp băng dày hơn bất cứ nơi nào từng trải qua trước đây.” Trong lúc ở Bắc Cực, Calvert và thủy thủ đoàn đã dựng một lá cờ Mỹ trên một ụ băng được họ xây từ các khối băng, và đặt một hộp chống nước trong ụ băng với một tấm giấy ghi nhớ sự kiện. Thủy thủ đoàn cũng tổ chức một nghi lễ tưởng niệm nhà thám hiểm Bắc Cực quá cố Sir Hubert Wilkins và rải tro của ông tại cực bắc. Năm 1931, Sir Hubert từng thực hiện một chuyến thám hiểm Bắc Cực trên tàu ngầm nghiên cứu Nautilus (trước là USS O-12). Sau khi đến Bắc Cực, Skate tiếp tục nhiệm vụ dẫn đầu các hoạt động ở vùng cực trong điều kiện cực lạnh và băng dày tối đa. Khi trở về cảng, tàu được trao sao đồng thay cho lần thứ hai nhận Khen thưởng Đơn vị Hải quân vì lần đầu tiên chứng minh khả năng của tàu ngầm trong việc hoạt động trong và dưới băng Bắc Cực vào giữa mùa đông. Vào mùa thu năm 1959 và năm 1960, Skate tham gia các cuộc tập trận nhằm củng cố năng lực phòng thủ chống tàu ngầm của Hoa Kỳ.

Skate trở về xưởng General Dynamics vào tháng 1 năm 1961 để bảo dưỡng định kỳ và nạp nhiên liệu lại cho lò phản ứng lần đầu tiên.  Tàu ra khơi vào tháng 8 và trong 11 tháng tiếp theo thực hiện các cuộc tập trận nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của thủy thủ đoàn.
Chuyến thăm Bắc Cực lần thứ ba
Vào ngày 7 tháng 7 năm 1962, Skate lại hướng về Bắc Cực. Năm ngày sau, USS Seadragon cũng rời Pearl Harbor để thực hiện hành trình tương tự. Hai tàu ngầm hội quân vào ngày 31 tháng 7. Sau khi gặp nhau, chúng hoạt động phối hợp hơn một tuần. Cả hai tàu ngầm đều nổi lên tại Bắc Cực vào ngày 2 tháng 8 và trao đổi lời chào chính thức cùng biểu trưng của Lực lượng Tàu ngầm Hạm đội Đại Tây Dương và Hạm đội Thái Bình Dương.
Những năm sau này

Skate trở về New London và thực hiện các nhiệm vụ hạm đội và hoạt động địa phương trong nhiều năm tiếp theo. Ngày 28 tháng 4 năm 1965, tàu vào Xưởng Hải quân Norfolk, trở thành tàu ngầm hạt nhân đầu tiên được đại tu tại đây, để nạp lại nhiên liệu hạt nhân và lắp đặt gói SUBSAFE. Skate là tàu đầu tiên hoàn tất chương trình cải biến lớn này, được thực hiện sau sự mất mát của USS Thresher năm 1963. Quá trình này kéo dài đến tháng 9 năm 1967.

Sau các thử nghiệm trên biển và chuyến shakedown ở Caribe, tàu trở về New London và tham gia các cuộc tập trận nhằm phát triển chiến thuật và trang bị dưới nước mới.

Vào tháng 10 năm 1968, Skate được triển khai tới Địa Trung Hải, hoạt động cùng Hạm đội Thứ Sáu trong hai tháng. Tàu lão luyện vùng cực tiếp tục hoạt động dưới băng Bắc Cực vào tháng 3–4 năm 1969, tháng 10 năm 1970 và tháng 2 năm 1971. Phần còn lại thời gian trên biển được thực hiện trong các cuộc tập trận Hạm đội Đại Tây Dương và NATO. Tháng 7 năm 1971, tàu bắt đầu lần đại tu định kỳ thứ ba tại Xưởng đóng tàu Hải quân Norfolk và không trở lại New London cho đến ngày 17 tháng 11 năm 1973. Tháng 8 năm 1974, Skate hoạt động như một đơn vị thuộc Hạm đội Đại Tây Dương.

Cuối năm 1977, Skate chuyển tới Pearl Harbor, gia nhập ba tàu ngầm lớp Skate còn lại, trở thành thành viên của Tàu ngầm Liên đội 7.
Ngừng hoạt động
Skate chính thức ngừng hoạt động vào ngày 12 tháng 9 năm 1986, bị xóa khỏi Đăng bạ Tàu chiến Hải quân vào ngày 30 tháng 10 năm 1986, và được xử lý thông qua chương trình tái chế tàu ngầm tại Xưởng Hải quân Puget Sound vào ngày 6 tháng 3 năm 1995.

Giải thưởng 
Navy Unit Commendation kèm một ngôi sao (2 lần)Meritorious Unit Commendation kèm hai ngôi sao (3 lần)

Lần đầu Skate nhận Navy Unit Commendation là cho giai đoạn từ 9 đến 12 tháng 8 năm 1958, và lần thứ hai cho giai đoạn từ 4 tháng 3 đến 6 tháng 4 năm 1959. Ba lần nhận Meritorious Unit Commendation tương ứng với các giai đoạn: 24 tháng 3 đến 15 tháng 4 năm 1969, 12 tháng 10 đến 18 tháng 11 năm 1970, và 26 tháng 2 đến 9 tháng 3 năm 1971.

Tham khảo