Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Scheme

Scheme là một ngôn ngữ lập trình hỗ trợ nhiều khuôn mẫu lập trình (multi-paradigm), nhưng được biết đến nhiều nhất với khả năng hỗ trợ lập trình hàm. Đây là một trong hai biến thể chính của Lisp, do Guy L. Steele và Gerald J. Sussman xây dựng vào những năm 1970.

Hiện nay phiên bản phổ biến của Scheme được phát triển theo chuẩn R5RS. Một phiên bản chính của nó là MzScheme.

Khác biệt
Scheme được thiết kế với mục đích gọn và rõ ràng hơn Lisp, thể hiện ở một số khác biệt sau:
 Định nghĩa hàm bởi define thay vì defun
 Các hằng số logic đúng và sai được viết là #t và #f thay vì T và NIL
 Một số quy ước: các hàm predicate (trả lại giá trị đúng/sai) kết thúc bằng dấu chấm hỏi, chẳng hạn zero?, even?. Các hàm stateful (làm thay đổi giá trị của biến) kết thúc bằng dấu chấm than, chẳng hạn set!
 Lược bỏ các hàm rườm rà, chẳng hạn nhóm các hàm caar, cddr, cadr...

Phiên bản hiện thực

Một phiên bản hiện thực khá nổi tiếng là PLT Scheme . Bản này dựa trên nền của MzScheme nhưng tích hợp một môi trường phát triển thân thiện (DrScheme). Trong đó có chia sẵn các chủ đề lập trình (theme) khác nhau; chẳng hạn chủ đề đầy đủ với lập trình theo chuẩn R5RS, hay chủ đề dành cho sinh viên (chỉ có một số tính năng cơ bản nhất trong Scheme, nhưng dễ học hơn). Đặc biệt trong PLTScheme, các nguyên tố (atom) còn bao gồm cả dạng ảnh. Đặc điểm này giúp cho việc lập trình trở nên trực quan và lý thú.

R5RS

R5RS, hay Revised(5) Report on the Algorithmic Language Scheme—báo cáo chỉnh sửa (5) về ngôn ngữ lập trình Scheme, là tài liệu do nhiều tác giả viết, được Richard Kesley, William Clinger, và Jonathan Rees tập hợp (20 tháng 2 năm 1998). Tài liệu R5RS trình bày những đặc điểm trong ngôn ngữ lập trình Scheme.

Giáo dục
Scheme được dùng nhiều trong các trường học tại Hoa Kỳ. Tại MIT, Scheme được giảng dạy như môn học bắt buộc trong ngành điện toán, sử dụng giáo trình là cuốn Structure and Interpretation of Computer Programs (SICP)  .

Các phần mềm
Một số phần mềm ứng dụng được viết bằng Scheme, chẳng hạn:
 Bộ phần mềm văn phòng SIAG chạy trên Unix và Linux.
 Một phần mềm giao diện với LaTeX là GNU TeXmacs.

Xem thêm 
 Lisp
 Lập trình hàm

Tham khảo 

Ngôn ngữ lập trình
Ngôn ngữ lập trình động
Ngôn ngữ lập trình hàm
*
College Road Trip

College Road Trip là bộ phim hài khởi chiếu vào năm 2008 do hãng Walt Disney Pictures sản xuất. Bộ phim có sự tham gia của nhiều diễn viên như Raven-Symoné, Martin Lawrence, Brenda Song, Lucas Grabeel...

Nội dung
Melanie Porter (Raven Symoné) - 1 cô gái tuổi teen và cha cô - cảnh sát James cùng lái xe đi đến trường đại học mới. Vì quá quan tâm chăm sóc con gái cưng nên ông bố đã gây ra đống vụ lộn xộn trên đường.

Diễn viên
Raven-Symoné - Melanie Porter
Martin Lawrence - James Porter
Brenda Song - Christina Wong
Margo Harshman - Katie
Vincent Pastore - Freddy
Joseph R. Gannascoli - Mr. Arcarra
Daniel Raymont[5] - Steve
Michael Landes - Donny
Daniel Raymont - Steve
Brianna Russo - Ally

Thời gian chiếu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Disney Channel

Phim năm 2008
Phim hài Mỹ
Phim hãng Walt Disney
Phim tiếng Anh
Phim của Walt Disney Pictures
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim đường phố
Phim hài thập niên 2000
Phim quay tại Connecticut
ISO 3166-2:AF

ISO 3166-2:AF là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Afghanistan

Thư thông tin 
ISO 3166-2:2004-03-08 - Dành cho Afghanistan, thư thông tin này thông báo thêm tỉnh Khost và tỉnh Nurestan, được hình thành năm 2001 và 2002.
ISO 3166-2:2005-09-13 - Dành cho Afghanistan, thư thông tin này thông báo thêm tỉnh Daykundi và tỉnh Panjshir, hình thành năm 2004.

Các tỉnh (34) 
 
 AF-BDS: Badakhshān
 AF-BDG: Bādghīs
 AF-BGL: Baghlān
 AF-BAL: Balkh
 AF-BAM: Bāmīān
 AF-DAY: Dāykondī
 AF-FRA: Farāh
 AF-FYB: Fāryāb
 AF-GHA: Ghaznī
 AF-GHO: Ghowr
 AF-HEL: Helmand
 AF-HER: Herāt
 AF-JOW: Jowzjān
 AF-KAB: Kābul (Kābol)
 AF-KAN: Kandahār
 AF-KAP: Kāpīsā
 AF-KHO: Khowst
 AF-KNR: Konar (Kunar)
 AF-KDZ: Kondoz (Kunduz)
 AF-LAG: Laghmān
 AF-LOW: Lowgar
 AF-NAN: Nangrahār (Nangarhār)
 AF-NIM: Nīmrūz
 AF-NUR: Nūrestān
 AF-ORU: Orūzgān (Urūzgān)
 AF-PIA: Paktīā
 AF-PKA: Paktīkā
 AF-PAN: Panjshīr
 AF-PAR: Parwān
 AF-SAM: Samangān
 AF-SAR: Sar-e Pol
 AF-TAK: Takhār
 AF-WAR: Wardak (Wardag)
 AF-ZAB: Zābol (Zābul)

Xem thêm
ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia 
ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia

Tham khảo

2:AF
*
Danh sách (Afghanistan)
ISO 3166-2:AO

ISO 3166-2:AO
là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho
Angola.

Thư thông tin 
 ISO 3166-2:2002-05-21

Mã

Xem thêm
ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia 
ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia
 Tỉnh của Angola

Tham khảo

Danh sách địa lý Angola
2:AO
Tỉnh của Angola
ISO 3166-2:AZ

ISO 3166-2:AZ là chuẩn ISO định nghĩa mã địa lý. Nó là tập con của ISO 3166-2 áp dụng cho Azerbaijan.
Nó gồm 1 cộng hòa tự trị, 11 thành phố, và 65 rayon.

Thư thông tin 
 ISO 3166-2:2002-05-21

Mã

Cộng hòa tự trị

Thành phố và rayon

 Notes

Xem thêm
ISO 3166-1, bảng tham chiếu cho mã quốc gia 
ISO 3166-2, bảng tham chiếu cho tất cả mã khu vực quốc gia

Tham khảo

Địa lý Azerbaijan
2:AZ
Phân cấp hành chính Azerbaijan
Danh sách địa lý Azerbaijan
Lý luận văn học

Lí luận văn học là bộ môn nghiên cứu văn học ở bình diện lí thuyết khái quát nhằm tìm ra những quy luật chung nhất về văn học. Trong đó bao gồm sự nghiên cứu bản chất của sáng tác văn học, chức năng xã hội-thẩm mỹ của văn học, đồng thời xác định phương pháp lý luận và phân tích văn học.

Mục đích 
Mục đích của lý luận văn học là để bàn luận về các vấn đề, tính đặc trưng của văn học có ảnh hưởng hay tác động như thế nào đến con người, đời sống xã hội...?

Ngoài ra, kiến thức lí luận văn học cũng sẽ giúp chúng ta trả lời cho các câu hỏi văn học một cách ngắn gọn và cụ thể như: văn học bắt nguồn từ đâu? Chức năng của văn học? Văn học vì ai mà tồn tại?...

Các nhà văn, nhà thơ thường sẽ nghiên cứu các hiện tượng văn học để nêu lên tính khái quát bằng những thuật ngữ, luận điểm về các quy luật của văn học. Nhờ sự nghiên cứu ấy mà người đọc cũng như người nghe các tác phẩm văn học có thể lí giải được một cách sâu sắc và rõ ràng nhất bản chất của các hiện tượng văn học như nhà văn, tác phẩm, trào lưu văn học,...

Các kiến thức lí luận văn học đang phát triển từng ngày từng giờ với rất nhiều các khuynh hướng, các luồng tư tưởng, các quan niệm khác nhau, có khi thống nhất nhưng cũng có khi phủ nhận lẫn nhau. Những nghiên cứu về lí luận văn học vẫn đang được thực hiện hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta, trao cho ta những góc nhìn mới mẻ, sâu sắc hơn về văn học.

Đối tượng nghiên cứu
Có thể tập hợp các vấn đề được nghiên cứu bởi lí luận văn học thành các nhóm lý thuyết chính:

Đặc trưng văn học
Lý giải những đặc điểm chung nhất của văn học, trả lời các câu  hỏi như văn học bắt nguồn từ đâu, đối tượng chủ yếu của văn học là gì, tác phẩm văn học được cấu trúc như thế nào, phương thức phản ánh của văn học là gì...Lí thuyết về tính đặc trưng văn học như một hoạt động sáng tạo tinh thần của con người bao gồm tính hình tượng, tính nghệ thuật, lý tưởng thẩm mỹ, các thuộc tính xã hội của văn học, phong cách sáng tác các nguyên tắc đánh giá sáng tác văn học nói chung,...

Cấu trúc tác phẩm
Lí thuyết về cấu trúc tác phẩm văn học bao gồm khái niệm về đề tài, chủ đề, nhân vật, tính cách, cảm hứng, cốt truyện, kết cấu, các vấn đề phong cách học, ngôn ngữ, thi pháp, luật thơ v.v.

Quá trình văn học
Lí thuyết về quá trình văn học bao gồm các khái niệm chính về phong cách, các loại và các thể văn học, các trào lưu, khuynh hướng văn học và các quá trình văn học nói chung.

Tham khảo

Lý luận văn học
Thuật ngữ văn học
Lý thuyết văn học
Đĩa la-de

Đĩa Lade (Laser Disc hoặc viết tắt là: LD) là một loại đĩa quang được phát triển từ khá sớm, chúng có kích thước lớn hơn DVD và đầu tiên thường sử dụng cho việc xem phim tại gia đình.

Lịch sử phát triển 
Công nghệ đĩa lade ngày nay sử dụng trên các đĩa trong suốt được David Paul Gregg phát minh năm 1958 (bằng phát minh năm 1961 và 1969). Năm 1969 hãng Philips đã có các phát triển về việc ghi video lên các đĩa quang trong suốt dựa trên sự phản chiếu của tia lade mà kết quả là năm 1972 chúng lần đầu tiên được công khai trình diễn. Ngày 15/12/1978 lần đầu tiên đĩa lade được bán ra thị trường tại Alantic. 
Những năm sau đó, đĩa lade được sử dụng khá phổ biến: người ta ước tính rằng có khoảng gần 2% số gia đình tại Hoa Kỳ sử dụng đĩa lade vào năm 1998, và ở Nhật Bản thì có khoảng gần 10% số hộ gia đình đã sử dụng vào năm 1999.

Ngày nay đĩa lade không còn được sử dụng do các chuẩn đĩa quang mới có kích thước nhỏ gọn hơn chứa dung lượng lớn đã thay thế các đĩa lade cồng kềnh và gây nhiều bất tiện cho việc sản xuất cũng như lưu trữ này. Các loại đĩa DVD, Blu-ray với kích thước nhỏ hơn, sử dụng các công nghệ mới với mật độ siết chặt cao hơn đã hoàn toàn thay thế đĩa lade trên thị trường.

Đặc tính kỹ thuật 
 Kích thước: Đĩa lade dùng chứa video gia đình có kích thước đường kính vành ngoài 300 mm (khá lớn so với kích thước 120 mm của đĩa CD/DVD hiện nay).
 Dạng thức dữ liệu: Mặc dù về phương thức đọc và ghi dữ liệu đĩa LD khá giống với các loại đĩa CD, DVD, nhưng chất lượng âm thanh và video chứa trên đĩa LD thường cao hơn bởi chúng chứa âm thanh và video gần với dạng tương tự (analog), có nghĩa là chúng ít bị nén hoặc sử dụng dạng thức lấy mẫu như đa số các đĩa CD/DVD ngày nay (những đĩa LD đầu tiên xuất hiện vào năm 1978 đơn thuần chứa âm thanh dưới tín hiệu dạng tương tự).
 Các định dạng dựa theo tốc độ quay:
 CAV (Constant Angular Velocity): Không thay đổi tốc độ góc: Loại này chứa khoảng 54.000 khung hình hoặc 30 phút âm thanh/video cho mỗi mặt đĩa.
 CLV (Constant Linear Velocity): Không thay đổi vận tốc dài: Loại này chứa 60 phút âm thanh/video cho một mặt đĩa (hoặc 2 giờ cho một đĩa hai mặt).
 CAA (Constant Angular Acceleration): Không thay đổi gia tốc góc. Loại cải tiến của CLV sau khi nhận thấy một số tạp âm khi phát âm thanh trên đĩa theo dạng tốc độ quay CLV. Các đĩa LD về sau này sử dụng nhiều định dạng kiểu CAA với các phiên bản CAA khác (thường ký hiệu CAA và hai con số chỉ số phút thời gian âm thanh phát được: Ví dụ CAA45 có thể phát âm thanh trong 45 phút 5 giây; loại CAA55, CAA65...cũng với số phút tương tự.

Tham khảo

Công nghệ phim và video
Phân phối trò chơi điện tử
Lưu trữ video
Băng đĩa hình cho thuê
Phù Yên (huyện)

Phù Yên là một huyện cũ miền núi nằm ở phía đông tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Phù Yên nằm ở phía đông tỉnh Sơn La, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ và huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
Phía tây giáp huyện Bắc Yên
Phía nam giáp thị xã Mộc Châu và huyện Vân Hồ
Phía bắc giáp huyện Văn Chấn và huyện Trạm Tấu thuộc tỉnh Yên Bái.

Trung tâm huyện Phù Yên là cánh đồng Mường Tấc, cánh đồng rộng thứ ba của vùng Tây Bắc Bộ, cách thành phố Sơn La khoảng 125 km về phía đông và cách Hà Nội khoảng 160 km về phía tây.

Huyện có diện tích 1.227 km² và dân số là 115.700 người (2019).

Hành chính
Huyện Phù Yên có 27 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Quang Huy (huyện lỵ) và 24 xã: Bắc Phong, Đá Đỏ, Gia Phù, Huy Hạ, Huy Tân, Huy Thượng, Huy Tường, Kim Bon, Mường Bang, Mường Cơi, Mường Do, Mường Lang, Mường Thải, Nam Phong, Sập Xa, Suối Bau, Suối Tọ, Tân Lang, Tân Phong, Tường Hạ, Tường Phong, Tường Phù, Tường Thượng, Tường Tiến.

Lịch sử
Huyện Phù Yên vốn là huyện lâu đời nhất của tỉnh Sơn La. Phù Yên thời Nhà Lý đặt tên là châu Phù Hoa đến thời Nguyễn, năm Thiệu Trị thứ nhất năm 1814 đổi tên là châu Phù Yên. Giai đoạn 1955-1962 thuộc khu tự trị Thái - Mèo. Giai đoạn 1962-1975 thuộc tỉnh Nghĩa Lộ.

Sau năm 1975, khu tự trị Tây Bắc bị giải thể, huyện Phù Yên chuyển từ tỉnh Nghĩa Lộ về tỉnh Sơn La quản lý, bao gồm thị trấn Vạn Yên và 25 xã: Bắc Phong, Đá Đỏ, Gia Phù, Huy Bắc, Huy Hạ, Huy Tân, Huy Thượng, Huy Tường, Kim Bon, Mường Bang, Mường Cơi, Mường Do, Mường Lang, Mường Thải, Nam Phong, Quang Huy, Quang Minh, Suối Bau, Suối Tọ, Tân Phong, Tường Hạ, Tường Phong, Tường Phù, Tường Thượng, Tường Tiến.

Ngày 13 tháng 4 năm 1977, thành lập thị trấn Phù Yên (thị trấn huyện lị huyện Phù Yên) và giải thể thị trấn Vạn Yên.

Ngày 25 tháng 7 năm 1978, đổi tên xã Quang Minh thành xã Sập Xa.

Ngày 16 tháng 1 năm 1979, chia xã Mường Lang thành 2 xã: Tân Lang và Mường Lang.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1280/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Sơn La giai đoạn 2023–2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2025). Theo đó:
Sáp nhập thị trấn Phù Yên và một phần các xã Quang Huy, Huy Bắc thành thị trấn Quang Huy
Sáp nhập phần còn lại của xã Huy Bắc vào xã Huy Hạ
Sáp nhập phần còn lại của xã Quang Huy vào xã Suối Tọ.

Huyện Phù Yên có 1 thị trấn và 24 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Phù Yên có tất cả 12 dân tộc sinh sống. Người dân tộc Thái, Mường chiếm phần đông dân số ở đây.

Tiềm năng kinh tế: Sẽ có 2 dự án Nhà máy thủy điện tích năng trong tổng số 3 nhà máy tại Việt Nam với công suất mỗi nhà máy trên 1.000 MW sẽ được xây dựng trong thời gian tới. Nhà máy thủy điện Đông Phù Yên (1.500 MW)có dự kiến thi công từ năm 2013- 2018 với số vốn gần 1 tỷ đô la Mỹ đã được Chính phủ phê duyệt đầu tư.

Giao thông
Tỉnh lộ 113 nay đổi thành QL37 theo hướng tây đi huyện Bắc Yên, quốc lộ 37 theo hướng đông bắc đi huyện Văn Chấn (Yên Bái). Quốc lộ 32B đi sang tỉnh Phú Thọ; Quốc lộ 43 từ Phù Yên đi Vạn Yên, rồi Mộc Châu.

Chú thích

Tham khảo

Phù Yên
Vùng Kênh đào Panamá

Vùng kênh đào Panama (Tiếng Tây Ban Nha: Zona del Canal de Panamá), là vùng lãnh thổ rộng 553 dặm vuông thuộc Cộng hòa Panama, bao gồm con kênh đào và vùng đất 5 dặm sâu hai bên bờ. Khu vực này có chiều dài 64 km, rộng 55 m.

Lịch sử
Khi thành lập nước Panamá ngay từ năm 1903 thì đã có sự thỏa thuận với Hoa Kỳ để nhường "vĩnh viễn" (tiếng Anh: in perpetuity) con kênh đào cho Hoa Kỳ kiểm soát; ngược lại tân chính phủ Panamá được sự hậu thuẫn chính trị và kinh tế từ Hoa Kỳ chiếu theo hiệp ước Hay-Bunau-Varilla. Hoa Kỳ từ đó cai trị Khu vực kênh đào như lãnh thổ phụ thuộc. Hậu quả là về mặt địa lý, nước Panamá bị chia đôi thành hai phần, do lãnh thổ kênh đào cắt ngang ở giữa.

Hoa Kỳ thiết lập nền hành chánh cho khu vực kênh đào với hệ thống pháp luật, cảnh sát, và công chức riêng biệt. Dân Panamá có quyền ra vào khu vực kênh đào không bị kiểm soát nhưng việc buôn bán thì Hoa Kỳ can thiệp hạn chế để bảo vệ tiểu thương Panamá không bị con buông Hoa Kỳ chiếm lĩnh. Ngoài ra Hoa Kỳ còn dùng khu vực kênh đào để đồn trú binh lính và các mục đích quân sự.

Tháng Giêng 1964 khi một số sinh viên Panamá xuống đường đòi phải thượng cờ Panamá lên cùng với cờ Mỹ tại một ngôi trường trong vùng kênh đào; sự việc tiến đến xô xát và cờ Panamá bị xé rách. Dân Panamá cho đó điều sỉ nhục, càng xách động, đốt phá. Chính phủ Panamá cắt đứt bang giao với Hoa Kỳ, đòi điều chỉnh hiệp ước năm 1903. Phía Hoa Kỳ nhượng bộ, đồng ý cho treo cờ Panamá cùng với cờ Mỹ trên lãnh thổ kênh đào. Tiếp theo là hai bên xúc tiến điều đình, đi đến đồng thuận giải thể khu vực kênh đào chiếu theo hiệp ước Torrijos-Carter ký năm 1977. Ngày 1 Tháng Mười, 1979, Hoa Kỳ trao trả Khu vực kênh đào cho chính phủ Panamá. Riêng về con kênh thì cả hai Hoa Kỳ và Panamá sẽ cùng quản lý trong thời gian 20 năm, từ năm 1979 đến 1999. Cũng theo hiệp ước Torrijos-Carter thì giao thông trên con kênh được bảo đảm trung lập.

Kể từ năm 1999 Panamá nắm toàn quyền quản lý kênh Panamá.

Nhân vật
Một số nhân vật tên tuổi Hoa Kỳ đã sinh ra trên lãnh thổ kênh đào như thượng nghị sĩ John McCain, Richard Prince, Kenneth Bancroft Clark và Rod Carew.

Tham khảo

Trung Mỹ
Lãnh thổ đặc biệt
Dendy (console)

Dendy (tiếng Nga: Денди) là một phần cứng nhân bản của hệ thống giải trí Nintendo (NES) phổ biến ở Nga, Ukraina và các nước cộng hòa của Liên bang Xô viết trước đây. Nó được ra mắt vào khoảng năm 1990 bởi công ty Steepler. Vì không có phiên bản có giấy phép nào của NES được phát hành ở Liên Xô, Dendy đã dễ dàng trở thành một trong các hệ máy video game phổ biến nhất, và tiếng tăm của nó cũng mạnh mẽ tương đương NES/Famicom ở Bắc Mỹ và Nhật Bản.

Models 
Dendy có ba phiên bản được phát hành:
Dendy Classic
Dendy Junior
Dendy Junior II
Dendy Junior IVP

Dendy Classic 
Tùy theo cuốn sách nhỏ thương mại từ Steepler, Dendy Classic có cả hai hệ màu xuất ra tương thích PAL và SECAM và một tay cầm (tay cầm cộng thêm được bán riêng lẻ).

Dendy Junior 
Dendy Junior có hai tay cầm và hệ màu xuất ra tương thích PAL.

Dendy Junior II và Junior IVP 
Junior IVP được bán với một khẩu súng ánh sáng, mặc dù tất cả các model đều có cổng cắm súng ánh sáng. Sự khác biệt chính giữa Junior và Junior II là kết nối cần điều khiển. Ở Dendy Junior thì cổng ở mặt trước của máy nên cắm và ngắt tay cầm dễ dàng. Gamepad và súng ánh sáng chia sẻ chung cổng. Vì thế, để cắm súng ánh sáng, một cái tay cầm phải rút ra, và Dendy II có hình dáng của Sega Genesis và tay cầm của Genesis.

Băng game 
Gần đây game cho Dendy bị làm giả. Thường là dạng 100-trong-1 và rất nhiều, trong khi đó nhiều trò chơi bị trùng rất nhiều.

Tham khảo

Nintendo
Dassault Étendard II

Dassault Étendard II là một nguyên mẫu máy bay tiêm kích thử nghiệm của Pháp, đây là phát triển ban đầu như một kết quả theo sau của dự án Dassault Mystère. Nó được Không quân Pháp đánh giá thử nghiệm nhưng đã bị loại bỏ do sự xuất hiện của loại máy bay hoàn thiện hơn là Dassault Mirage III.

Mẫu thử nghiệm này ban đầu có tên gọi là Mystère XXII, nó được phát triển để đáp ứng nhu cầu của Không quân Pháp về một máy bay tiêm kích-ném bom động cơ phản lực và cơ động. Trong cùng thời gian này, một yêu cầu của NATO đã được đưa ra, cũng yêu cầu về một máy bay tiêm kích-tấn công, và Dassault đã phát triển một máy bay rất giống với Étendard II cho cuộc cạnh tranh này (Étendard VI).

Nguyên mẫu duy nhất của Étendard II bay lần đầu tiên vào ngày 23 tháng 7 năm 1956, nhưng động cơ tỏ ra thiếu hiệu quả và những nhà quản lý thấy rằng mẫu máy bay này không hứa hẹn bằng mẫu Mirage và Étendard II nhanh chóng bị hủy bỏ.

Một sự phát triển hơn nữa của khái niệm Étendard là Étendard IV đã thành công và phục vụ trong Hải quân Pháp.

Thông số kỹ thuật (Dassault Étendard II)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 12.89 m (41 ft 3 in)
Sải cánh: 8.74 m (27 ft 11 in)
Chiều cao: 3.80 m (12 ft 2 in)
Diện tích cánh: 24.2 m² (248 ft²)
Trọng lượng rỗng: 4.210 kg (9.280 lb)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 5.650 kg (12.500 lb)
Động cơ: 2× động cơ phản lực Turboméca Gabizo, 18.4 kN (4.140 lbf) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 1.054 km/h (569 knots, 655 mph)
Tầm bay: 1.100 km (594 nm, 680 mi)
Trần bay: 15.000 m (48.000 ft)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: 233 kg/m² (50 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0.33

Vũ khí
2× pháo tự động 30 mm (1.18 in)
Bom: 1.500 kg (3.300 lb) bom và rocket

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Dassault Étendard IV
 Dassault Étendard VI
 Dassault Super Étendard
 Dassault Mystère

Máy bay có tính năng tương đương
 Dassault Mirage III

Trình tự thiết kế
 Mystère: II - IV - Super - XXII - XXIV - XXVI
 Étendard: II - IV - VI - Super

Danh sách
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự của Pháp

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1950
Máy bay Dassault
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự Pháp
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay phản lực hai động cơ
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Pháp
Máy bay phản lực một động cơ
Dassault Étendard VI

Dassault Étendard VI là một nguyên mẫu máy bay tiêm kích của Pháp được phát triển lúc đầu như một mẫu tham gia của cuộc cạnh tranh nhằm tìm kiếm một máy bay tiêm kích tiêu chuẩn của NATO để hoạt động trong không quân các thành viên của tổ chức này. Dassault đã tận dụng thuận lợi này cùng với sự kiện Không quân Pháp đưa ra yêu cầu một máy bay tiêm kích-ném bom mới, hãng Dassault đã phát triển song song mẫu máy bay mới cho cả hai yêu cầu này nhằm đáp ứng nhu cầu của hai khách hàng tiềm năng này.

Nó có tên gọi ban đầu là Mystère XXVI, máy bay được chấp nhận như một ứng cứ viên sẽ được phát triển tới giai đoạn nguyên mẫu cho những thiết kế cạnh tranh thử nghiệm máy bay trước khi mua. Étendard VI đã có những kết quả khả quan khi bay thử nghiệm, nhưng nó đã bị loại bỏ bởi loại máy bay Aeritalia G.91 - người thắng cuộc trong cuộc cạnh tranh.

Một sự phát triển xa hơn của khái niệm Étendard là Étendard IV đã thành công và được biên chế trong hoạt động của Hải quân Pháp.

Thông số kỹ thuật (Dassault Étendard VI)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 10.85 m (34 ft 9 in)
Sải cánh: 8.30 m (26 ft 7 in)
Chiều cao: 3.76 m (12 ft)
Diện tích cánh: 23 m² (250 ft²)
Trọng lượng rỗng: 3.720 kg (8.200 lb)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 5.860 kg (12.900 lb)
Động cơ: 1× động cơ phản lực Bristol-Siddeley Orpheus, 21.6 kN (4.850 lbf)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 912 km/h (492 knots, 567 mph)
Tầm bay: 890 km (480 NM, 550 mi)
Trần bay: 13.400 m (44.000 ft)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: 255 kg/m² (51 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0.38

Vũ khí
Súng: 2× pháo tự động 30 mm (1.18 in) hoặc 4× súng máy 12.7 mm (0.50 in)
1.000 kg (2.200 lb) bom hoặc rocket

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Dassault Étendard II
 Dassault Étendard IV
 Dassault Super Étendard

Máy bay có tính năng tương đương
 Aeritalia G.91
 Breguet Taon
 F-5 Freedom Fighter

Trình tự thiết kế
 Étendard: II - IV - VI - Super
 Mystère: Super - XXII - XXIV - XXVI

Danh sách
 Danh sách máy bay tiêm kích
 Danh sách máy bay quân sự của Pháp

Tham khảo

Máy bay quân sự Pháp thập niên 1950
Máy bay Dassault
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự Pháp
Máy bay tiêm kích Pháp
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Pháp
Máy bay phản lực một động cơ
Siêu tân tinh 2006gy

Siêu tân tinh 2006gy mang ký hiệu SN2006gy được đánh giá là vụ nổ siêu tân tinh (supernova) lớn nhất trong lịch sử, phát ra ánh sáng gấp 5 lần các vụ nổ khác mà con người quan sát được. Vụ nổ bắt đầu được các nhà vũ trụ học tại NASA phát hiện vào ngày 18 tháng 11 năm 2006, kéo dài khoảng 70 ngày (so với vài tuần của các vụ nổ khác). Với quy mô như vậy, các nhà thiên văn học dự đoán ngôi sao này có kích thước gấp khoảng 150 lần Mặt trời.

Ngày 7 tháng 5 năm 2007, NASA và các nhà thiên văn bắt đầu thông báo về kết quả mà họ phân tích được trên các phương tiện truyền thông.

Các thông tin về vụ nổ 
Ngôi sao này cách Trái Đất khoảng 240 triệu năm ánh sáng, và được đánh giá là một vụ nổ hiếm hoi trong suốt 400 năm trên dải Ngân Hà

Bằng kết quả phân tích tia X (Quan sát bằng kính viễn vọng X-ray Chandra), các nhà thiên văn cho rằng ngôi sao này không biến thành lỗ đen sau khi nổ như các ngôi sao khác, và nó bỏ qua giai đoạn chết.

Sau vụ nổ, nó bắn ra rất nhiều mảng vỡ và các sóng xung kích cực mạnh

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Light curves and spectra  on the Open Supernova Catalog 
 Astronomy Picture of the Day ngày 10 tháng 5 năm 2007
 Giant exploding star outshines previous supernovas (CNN.com)
 Space.com article on SN 2006gy.
 Star dies in brightest supernova, BBC, Tuesday, ngày 8 tháng 5 năm 2007, 03:35 GMT
 The Greatest Show in Space, Time magazine Thursday, May 21st, 2007 Pages 56–57 
 Supernova may offer new view of early universe
 Lick Observatory Laser Guide Star Adaptive Optics
 Image SN 2006gy

Chòm sao Anh Tiên
Siêu tân tinh
Cực siêu tân tinh
Thiên thể phát hiện năm 2006
Hàm Yên (huyện)

Hàm Yên là một huyện cũ thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Huyện Hàm Yên nằm ở phía tây của tỉnh Tuyên Quang, nằm cách thành phố Tuyên Quang khoảng 40 km về phía tây, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 174 km, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Chiêm Hóa
 Phía tây giáp huyện Lục Yên và huyện Yên Bình thuộc tỉnh Yên Bái
 Phía nam giáp huyện Yên Sơn
Phía bắc giáp huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.

Huyện Hàm Yên có diện tích 907 km², dân số năm 2019 là 120.000 người.

Huyên Hàm Yên gồm có các dân tộc sau: Kinh, Tày, Nùng, dao, H'Mông...

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang đi qua đang được xây dựng.

Lịch sử 
Theo Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, dẫn lại từ Đường thư Địa lý chí thì từ thời Bắc thuộc lần 3 thuộc Đường, nhà Đường đặt Hàm Yên là châu Đô Kim. Tên gọi này vẫn được giữ cho đến thời kì độc lập sau Bắc Thuộc đến tận thời nhà Lý.

Hàm Yên xưa là huyện Sóc Sùng, đời Minh là huyện Văn Yên, sau nhập vào huyện Khoáng. Đời Lê sơ gọi là huyện Sùng Yên sau đổi là Phúc Yên. Năm Minh Mạng thứ 3 (1822) kị húy chữ Phúc, đổi là Hàm Yên. Năm Duy Tân thứ 7 (1913) chia huyện Hàm Yên thành 2 huyện Hàm Yên và Yên Sơn.

Tháng 12 năm 1975, hợp nhất hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang thành tỉnh Hà Tuyên, Hàm Yên là một huyện của tỉnh Hà Tuyên.

Năm 1991, khi tách trở lại thành Tuyên Quang và Hà Giang, Hàm Yên trở lại là huyện của tỉnh Tuyên Quang.

Sau năm 1954, huyện Hàm Yên bao gồm 17 xã: Bạch Xa, Bằng Cốc, Bình Xa, Đức Ninh, Hành Mai, Hùng Đức, Minh Dân, Minh Hương, Minh Khương, Nhân Mục, Phù Lưu, Thái Hòa, Thái Sơn, Tân Thành, Thành Long, Tự Do và Yên Hương.

Ngày 26 tháng 12 năm 1970, hợp nhất xã Tự Do và xã Hành Mai thành xã Yên Thuận.

Ngày 19 tháng 11 năm 1985, thành lập thị trấn Tân Yên (thị trấn huyện lỵ huyện Hàm Yên) trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Nhân Mục.

Ngày 15 tháng 7 năm 1999, chia xã Yên Hương thành 2 xã: Yên Lâm và Yên Phú.

Huyện Hàm Yên có 1 thị trấn và 17 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Hàm Yên có 18 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Yên (huyện lỵ) và 17 xã: Bạch Xa, Bằng Cốc, Bình Xa, Đức Ninh, Hùng Đức, Minh Dân, Minh Hương, Minh Khương, Nhân Mục, Phù Lưu, Thái Hòa, Thái Sơn, Tân Thành, Thành Long, Yên Lâm, Yên Phú, Yên Thuận.

Kinh tế
Kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp như trồng cam, lúa,... nuôi cá và các loại gia súc như trâu bò, dê,... Cây công nghiệp có chè; cây lâm nghiệp có keo.

Du lịch
Thắng cảnh Động Tiên
Đền Bắc mục tại km 43 nằm bên bờ sông lô thờ tướng Trần Hưng Đạo
Đền thác cái tại km 61 Quốc lộ A2 là một nơi thu hút được đông đảo người đến lễ bái với truyền thuyết "ái cội"
Hội chọi trâu Hàm Yên
Du lịch sinh thái Cao Đường - xã Yên Thuận được ví như Đà lạt của Tuyên Quang
Hang Bạch Xà với tượng Đức Mẹ - Xã Bạch Xa
Thác Mạ Héc - Xã Phù Lưu

Ngoài ra còn có các lễ hội tại các xã như: Hội cầu đình của xã Bạch Xa, lễ hội đón xuân của người H'mông tại thôn Cao Đường với nhiều trò chơi dân tộc như đi cà kheo, đánh quay, tung còn,...

Chú thích

Huyện Tuyên Quang
Tuyên Quang
Lộc Bình (huyện)

Lộc Bình là một huyện biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Lộc Bình nằm ở phía đông tỉnh Lạng Sơn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Sùng Tả thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc
Phía tây giáp huyện Chi Lăng và huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
Phía nam giáp huyện Đình Lập và huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
Phía bắc giáp huyện Cao Lộc.
 
Huyện Lộc Bình có diện tích 1.000,95 km², dân số năm 2019 là 84.740 người. Huyện lỵ là thị trấn Lộc Bình nằm trên Quốc lộ 4, cách thành phố Lạng Sơn 20 km về phía đông nam và cách biên giới Việt - Trung 15 km về phía đông bắc.

Hành chính
Huyện Lộc Bình có 21 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Lộc Bình (huyện lỵ), Na Dương và 18 xã: Ái Quốc, Đồng Bục, Đông Quan, Hữu Khánh, Hữu Lân, Khánh Xuân, Khuất Xá, Lợi Bác, Mẫu Sơn, Minh Hiệp, Nam Quan, Sàn Viên, Tam Gia, Thống Nhất, Tú Đoạn, Tú Mịch, Xuân Dương, Yên Khoái.

Lịch sử
Tháng 7 năm 1947, Khu ủy 12 quyết định tạm thời chuyển huyện Lộc Bình về tỉnh Hải Ninh quản lý. Tuy nhiên, đến ngày 7 tháng 6 năm 1949, huyện Lộc Bình được sáp nhập trở lại tỉnh Lạng Sơn.

Sau năm 1975, huyện Lộc Bình thuộc tỉnh Cao Lạng, bao gồm thị trấn Lộc Bình và 27 xã: Ái Quốc, Bằng Khánh, Đồng Bục, Đông Quan, Hiệp Hạ, Hữu Khánh, Khuất Xá, Lợi Bác, Lục Thôn, Mẫu Sơn, Minh Phát, Nam Quan, Như Khuê, Nhượng Bạn, Quan Bản, Sàn Viên, Tam Lộng, Tĩnh Bắc, Tĩnh Gia, Tú Đoạn, Tú Mịch, Vân Mộng, Xuân Dương, Xuân Lễ, Xuân Mãn, Xuân Tình, Yên Khoái.

Tuy nhiên, đến ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Lộc Bình thuộc tỉnh Lạng Sơn vừa được tái lập.

Ngày 10 tháng 6 năm 1981, giải thể xã Tĩnh Gia, tách 8 xóm: Khòn Xè, Khòn Tồng, Khòn Cảm, Khòn Chào, Khòn Cuồng, Pò Nâm, Nà Ơ và Co Lượt của xã Tĩnh Gia để sáp nhập vào xã Tam Lộng thành xã Tam Gia; tách 4 xóm: Bản Chắt, Nà Lầm, Nậm Chang và Khuổi Dài của xã Tĩnh Gia để sáp nhập vào xã Bính Xá, huyện Đình Lập.

Ngày 12 tháng 1 năm 1984, thành lập thị trấn Na Dương trên cơ sở 600 ha của xã Lợi Bác, 200 ha của xã Đông Quan, 150 ha của xã Sàn Viên.

Ngày 11 tháng 9 năm 1989, chuyển xã Hữu Lân thuộc huyện Chi Lăng về huyện Lộc Bình quản lý.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Lục Thôn vào thị trấn Lộc Bình; sáp nhập 3 xã Bằng Khánh, Xuân Lễ và Xuân Mãn thành xã Khánh Xuân; sáp nhập xã Quan Bản vào xã Đông Quan; sáp nhập xã Minh Phát và xã Hiệp Hạ thành xã Minh Hiệp; sáp nhập 4 xã Xuân Tình, Như Khuê, Vân Mộng và Nhượng Bạn thành xã Thống Nhất.

Ngày 1 tháng 12 năm 2024, sáp nhập xã Tĩnh Bắc vào xã Tam Gia.

Huyện Lộc Bình có 2 thị trấn và 18 xã như hiện nay.

Du lịch
Huyện Lộc Bình có khu du lịch, nghỉ mát Mẫu Sơn, nằm trên đỉnh núi cao nhất đông bắc, từ đây có thể nhìn sang địa phận Trung Quốc. Đặc biệt, về mùa đông, khi thời tiết xuống thấp nơi đây còn có băng giá.

Đặc sản
Hai đặc sản nổi tiếng nhất của Lộc Bình gắn liền với ngọn núi Mẫu Sơn. Đó là rượu Mẫu Sơn và đào Mẫu Sơn. Rượu Mẫu Sơn được cất bằng men lá và nguồn nước lấy từ đỉnh núi. Khi uống có hương vị thơm nồng. Đào Mẫu Sơn quả to, có vị ngọt đậm.

Chú thích

Huyện biên giới Việt Nam với Trung Quốc
Lạng Sơn
Lục Yên (huyện)

Lục Yên là một huyện thuộc tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Lục Yên nằm ở phía bắc của tỉnh Yên Bái, nằm cách thành phố Yên Bái khoảng 100 km, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 270 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang
Phía tây giáp huyện Văn Yên và huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai
Phía nam giáp huyện Yên Bình
Phía bắc giáp huyện Bắc Quang và huyện Quang Bình thuộc tỉnh Hà Giang.

Huyện Lục Yên có diện tích 810,01 km², dân số năm 2019 là 108.817 người, mật độ dân số đạt 134 người/km².

Hành chính
Huyện Lục Yên có 24 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Thế (huyện lỵ) và 23 xã: An Lạc, An Phú, Động Quan, Khai Trung, Khánh Hòa, Khánh Thiện, Lâm Thượng, Liễu Đô, Mai Sơn, Minh Chuẩn, Minh Tiến, Minh Xuân, Mường Lai, Phan Thanh, Phúc Lợi, Tân Lập, Tân Lĩnh, Tân Phượng, Tô Mậu, Trúc Lâu, Trung Tâm, Vĩnh Lạc, Yên Thắng.

Lịch sử 
Ngày 16 tháng 12 năm 1964, tách 14 xã: Cộng Hoà, Quyết Tiến, Quang Vinh, Minh Tân, Hạnh Phúc, Long Khánh, Hoà Bình, Vĩnh Yên, Nghĩa Đô, Tân Tiến, Dân Chủ, Lương Sơn, Việt Tiến và Long Phúc để thành lập huyện Bảo Yên.

Ngày 13 tháng 11 năm 1965, chia xã Toàn Thắng thành 2 xã: Minh Xuân và Liễu Đô.

Ngày 28 tháng 1 năm 1967, chuyển hai xã An Phú và Phú Mỹ thuộc huyện Yên Bình về huyện Lục Yên quản lý.

Năm 1975, hợp nhất tỉnh Lào Cai, tỉnh Yên Bái và tỉnh Nghĩa Lộ thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, huyện Lục Yên thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn, gồm 23 xã: An Lạc, An Phú, Động Quan, Khai Trung, Khánh Hòa, Khánh Thiện, Lâm Thượng, Liễu Đô, Mai Sơn, Minh Chuẩn, Minh Tiến, Minh Xuân, Mường Lai, Phan Thanh, Phúc Lợi, Tân Lập, Tân Lĩnh, Tân Phượng, Tô Mậu, Trúc Lâu, Trung Tâm, Vĩnh Lạc và Yên Thắng.

Ngày 12 tháng 2 năm 1987, thành lập thị trấn Yên Thế (thị trấn huyện lỵ huyện Lục Yên) trên cơ sở tách 439,40 ha diện tích tự nhiên với 1.744 nhân khẩu của xã Yên Thắng, xã Yên Thắng còn 1.394,99 ha diện tích đất tự nhiên với 2.168 nhân khẩu.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Yên Bái từ tỉnh Hoàng Liên Sơn cũ, huyện Lục Yên thuộc tỉnh Yên Bái.

Ngày 24 tháng 12 năm 2003, mở rộng thị trấn Yên Thế trên cơ sở sáp nhập 850 ha diện tích tự nhiên và 1.558 nhân khẩu của xã Yên Thắng.

Huyện Lục Yên có 1 thị trấn và 23 xã như hiện nay.

Chú thích

Xem thêm
Hồi ký

Nội dung: Các ghi chép cá nhân gửi cho con trai.
 Phụ lục: Tóm lược sự nghiệp chính trị.
 Ý nghĩa: Bản công bố đầu tiên trên thế giới sau khi tác giả qua đời.]]

Hồi ký là sáng tác thuộc nhóm thể loại ký, thiên về trần thuật từ ngôi tác giả, kể về những sự kiện có thực xảy ra trong cuộc đời tác giả.

Phạm vi thể loại 
Hồi ký rất gần với nhật ký ở hình thức giãi bày, không dùng các thủ pháp cốt truyện, cách kể theo thứ tự thời gian, chú ý đến các sự kiện mang tính chất tiểu sử.

Ngược lại, hồi ký khác với tự truyện ở chỗ hồi ký đặt trọng tâm vào một số sự kiện trong khi tự truyện có phạm vi rộng lớn hơn, kéo dài cả đời người. Theo nhà văn Gore Vidal thì tự truyện cũng đòi hỏi đối chiếu rõ ràng ngày tháng trong lịch sử còn hồi ký là do chính trí nhớ của tác giả ghi nhận.

Về mặt chất liệu, về tính xác thực không có yếu tố hư cấu thì hồi ký rất gần với văn xuôi lịch sử, tiểu sử khoa học, ký sự tư liệu lịch sử. Tuy nhiên, khác với các sử gia và các nhà nghiên cứu tiểu sử, người viết hồi ký chỉ tái hiện phần hiện thực thường nằm trong tầm nhìn của mình, căn cứ chủ yếu vào những ấn tượng và hồi ức của bản thân mình. Do vậy trong toàn bộ tác phẩm có sự nổi trội của bản thân người viết hoặc cái nhìn của người viết vào tất cả những gì được kể lại, miêu tả lại.

Đặc tính 
Hồi ký mang đậm tính chủ quan. Các sự kiện được kể lại không khỏi chịu tác động bởi các quy luật quên lãng, làm méo lệch của cơ chế hồi ức. Tính chủ quan khiến cho hồi ký không thể so bì với các tư liệu gốc, các chứng tích, về tính xác thực. Tuy nhiên, sự thiếu hụt sự kiện, thông tin hay sự phiến diện về đối tượng miêu tả trong hồi ký lại được bù đắp bởi văn phong sinh động, cảm tưởng trực tiếp của cá nhân tác giả.

Kiểu loại 
Tương tự các thể loại văn xuôi nghệ thuật khác, hồi ký rất đa dạng về kiểu loại, tương đối ít định hình về cấu trúc và định hướng thẩm mỹ. Có những tác phẩm hồi ký rất gần với văn xuôi lịch sử, lại có những tác phẩm gần với tiểu thuyết. Ở thế kỷ 19 và nhất là thế kỷ 20 lại phổ cập một dạng hồi ký viết về các nhà văn, nghệ sĩ, nhà hoạt động xã hội hay chính trị gia, gọi là chân dung văn học.

Chú thích

Tham khảo 
 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, H. 2003, trang 155-156.

Thể loại văn học
Hồi ký
Tác phẩm về lịch sử
Hoán dụ

Hoán dụ (tiếng Anh: metonymy ()) là một hình thái tu từ trong đó một khái niệm, hiện tượng hoặc sự vật được gọi bằng tên của một cái gì đó liên quan chặt chẽ với khái niệm, hiện tượng hoặc sự vật đó.

Hoán dụ gồm có 4 kiểu thường gặp:
 Lấy một bộ phận để gọi toàn thể.
 Lấy một vật chứa đựng để gọi một vật bị chứa đựng.
 Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.
 Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
 Bộ phận và toàn thể.
 Đồ vật và chất liệu.
 Vật phẩm và người làm ra nó.

Bối cảnh 
Hoán dụ và các hình thái tu từ có liên quan rất phổ biến trong lời nói và văn viết hàng ngày. Synecdoche và metallicepsis được coi là loại hoán dụ cụ thể. Tính đa nghĩa đôi khi là kết quả của mối quan hệ hoán dụ. Cả hoán dụ và ẩn dụ đều liên quan đến việc gọi khái niệm này bằng tên của khái niệm khác.

Xem thêm 
 Từ đa nghĩa
Ẩn dụ

Tham khảo

Nguồn sách 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Hình thái tu từ
Phương pháp kể chuyện
Phép chuyển nghĩa theo loại
Phương pháp tu từ
Ngữ nghĩa học
Phước Sơn (huyện)

Phước Sơn là một huyện miền núi cũ nằm ở phía tây nam tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa lý 
Huyện Phước Sơn nằm ở phía tây nam tỉnh Quảng Nam, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Quế Sơn
Phía tây giáp huyện Nam Giang
Phía nam giáp huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum
Phía đông giáp huyện Bắc Trà My, huyện Nam Trà My và huyện Hiệp Đức.

Huyện Phước Sơn có diện tích 1.142,38 km², dân số năm 2019 là 26.337 người, mật độ dân số đạt 23 người/km².

Phước Sơn là huyện miền núi nên diện tích đồi núi chiếm 95% tổng diện tích. Dân cư Phước Sơn khá thưa thớt, họ sống chủ yếu tập trung thành từng cụm nhỏ trong những thung lũng sâu. Huyện lị là thị trấn Khâm Đức nằm trên quốc lộ 14, cách thành phố Tam Kỳ 110 km về hướng đông.

Hành chính

Huyện Phước Sơn có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Khâm Đức (huyện lỵ) và 11 xã: Phước Chánh, Phước Công, Phước Đức, Phước Hiệp, Phước Hòa, Phước Kim, Phước Lộc, Phước Mỹ, Phước Năng, Phước Thành, Phước Xuân.

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Phước Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, gồm 9 xã: Phước Chánh, Phước Công, Phước Gia, Phước Hiệp, Phước Kim, Phước Mỹ, Phước Năng, Phước Thành và Phước Trà.

Ngày 23 tháng 9 năm 1981, thành lập xã Phước Đức gồm thôn Cà Dũ của xã Phước Thành, thôn Mô Lăng của xã Phước Mỹ và các thôn Lô Tố, Suối Kiết của xã Phước Kim.

Ngày 31 tháng 12 năm 1985, chuyển 2 xã Phước Gia và Phước Trà sang trực thuộc huyện Hiệp Đức.

Ngày 21 tháng 3 năm 1986, thành lập thị trấn Khâm Đức (thị trấn huyện lỵ huyện Phước Sơn) trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Phước Đức.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Huyện Phước Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam vừa được tái lập.

Ngày 21 tháng 3 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 27/2002/NĐ-CP. Theo đó: 
Thành lập xã Phước Xuân trên cơ sở 13.092,4 ha diện tích tự nhiên và 1.192 người của thị trấn Khâm Đức 
Thành lập xã Phước Lộc trên cơ sở 9.499,6 ha diện tích tự nhiên và 1.007 người của xã Phước Thành.

Ngày 8 tháng 4 năm 2008, thành lập xã Phước Hòa trên cơ sở điều chỉnh 18.815,4 ha diện tích tự nhiên và 2.076 người của xã Phước Hiệp.

Huyện Phước Sơn có 12 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 1 thị trấn và 11 xã như hiện nay.

Kinh tế 
Nền kinh tế chủ yếu của Phước Sơn là trồng rừng. Bên cạnh đó còn khai thác khoáng sản, chủ yếu là vàng. 
Phước Sơn là một huyện nghèo nên kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay huyện Phước Sơn đang cố gắng giảm nghèo một cách tích cực. Hiện nay tỉ lệ nghèo ở huyện miền núi này là 22,8%.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Bản đồ vị trí (ảnh JPG)
Sơn Hòa (huyện)

Sơn Hòa một huyện miền núi cũ nằm ở phía tây tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Địa lý 
Huyện Sơn Hòa nằm ở phía tây của tỉnh Phú Yên, nằm cách thành phố Tuy Hòa khoảng 40 km về phía tây, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Tuy An và huyện Phú Hòa
Phía tây giáp huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai
Phía nam giáp huyện Sông Hinh và huyện Tây Hòa
Phía bắc giáp huyện Đồng Xuân.

Huyện Sơn Hòa có diện tích 950,33 km² và dân số năm 2013 là 60.290 người.

Hành chính 

Huyện Sơn Hòa có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Củng Sơn (huyện lỵ) và 13 xã: Cà Lúi, Ea Chà Rang, Krông Pa, Phước Tân, Sơn Định, Sơn Hà, Sơn Hội, Sơn Long, Sơn Nguyên, Sơn Phước, Sơn Xuân, Suối Bạc, Suối Trai.

Lịch sử 
Huyện Sơn Hòa được thành lập năm 1899, là một trong 3 huyện miền núi của tỉnh Phú Yên, có vị trí chiến lược về quốc phòng và an ninh. Huyện nằm dọc quốc lộ 25, tuyến giao thông huyết mạch nối liền các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu kinh tế, văn hóa giữa miền núi và đồng bằng, tạo thời cơ để Sơn Hòa bứt phá và phát triển bền vững.

Sau năm 1975, huyện được sáp nhập với huyện Sông Hinh thành huyện Tây Sơn thuộc tỉnh Phú Khánh.

Đến ngày 27 tháng 12 năm 1984, huyện được tái lập từ huyện Tây Sơn cũ, gồm 11 xã: Cà Lúi, Krông Pa, Phước Tân, Sơn Định, Sơn Hà, Sơn Hội, Sơn Long, Sơn Nguyên, Sơn Phước, Sơn Xuân, Suối Trai và thị trấn Củng Sơn.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh Phú Yên được tái lập từ tỉnh Phú Khánh, huyện Sơn Hòa thuộc tỉnh Phú Yên.

Ngày 23 tháng 3 năm 1994, điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Krông Pa thuộc huyện Sơn Hòa vào huyện Sông Hinh.

Ngày 20 tháng 7 năm 1997, thành lập xã Ea Chà Rang trên cơ sở 8.280,55 ha diện tích tự nhiên và 1.220 nhân khẩu của xã Suối Trai.

Ngày 28 tháng 4 năm 1999, thành lập xã Suối Bạc trên cơ sở điều chỉnh: 
2.528 ha diện tích tự nhiên và 3.184 nhân khẩu của xã Sơn Phước 
1.036 ha diện tích tự nhiên và 828 nhân khẩu của thôn Trung Hòa, thị trấn Củng Sơn.

Huyện Sơn Hòa có 1 thị trấn và 13 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website UBND huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên
Thạch An (huyện)

Thạch An là một huyện nằm ở cửa ngõ phía đông nam tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Thạch An nằm ở phía đông nam của tỉnh Cao Bằng, nằm cách thành phố Cao Bằng khoảng 38 km, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 86 km, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 240 km về phía đông nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Sùng Tả thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc
Phía tây giáp huyện Nguyên Bình và huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
Phía nam giáp huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn
Phía bắc giáp huyện Hòa An, huyện Quảng Hòa và thành phố Cao Bằng.

Huyện Thạch An có diện tích 687,4 km², dân số năm 2019 là 29.820 người, mật độ dân số đạt 43 người/km².

Huyện Thạch An có vị trí thuận lợi so với các huyện khác của tỉnh Cao Bằng, là điều kiện thuận lợi trong việc giao lưu phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật với trung tâm thành phố Cao Bằng và các huyện trong tỉnh, lưu thông với các tỉnh bạn (Lạng Sơn, Bắc Kạn) và nước bạn Trung Quốc.

Hành chính 
Huyện Thạch An có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Đông Khê (huyện lỵ) và 13 xã: Canh Tân, Đức Long, Đức Thông, Đức Xuân, Kim Đồng, Lê Lai, Lê Lợi, Minh Khai, Quang Trọng, Thái Cường, Thụy Hùng, Trọng Con, Vân Trình.

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Thạch An thuộc tỉnh Cao Lạng, bao gồm 16 xã: Canh Tân, Danh Sỹ, Đức Long, Đức Thông, Đức Xuân, Kim Đồng, Lê Lai, Lê Lợi, Minh Khai, Quang Trọng, Thái Cường, Thị Ngân, Thượng Pha, Thụy Hùng, Trọng Con và Vân Trình. và đến ngày 29 tháng 12 năm 1978, tái lập tỉnh Cao Bằng từ tỉnh Cao Lạng cũ, huyện Thạch An thuộc tỉnh Cao Bằng.

Ngày 11 tháng 8 năm 1999, thành lập thị trấn Đông Khê (thị trấn huyện lị huyện Thạch An) trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Thượng Pha, 318,32 ha diện tích tự nhiên và 1.112 người của xã Lê Lai.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập xã Thị Ngân vào xã Vân Trình
Sáp nhập xã Danh Sỹ vào xã Lê Lợi.

Huyện Thạch An có 1 thị trấn và 13 xã như hiện nay.

Giao thông 

 Đường bộ có quốc lộ 4, quốc lộ 34B và có dự án đường cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đi qua hiện đang được triển khai xây dựng.

Chú thích

Xem thêm

Huyện biên giới Việt Nam với Trung Quốc
Trạm Tấu (huyện)

Trạm Tấu là một huyện miền núi cũ thuộc tỉnh Yên Bái cũ, Việt Nam. Từ ngày mùng 1 tháng 7 năm 2025, huyện chính thức bị giải thể và thay thế bằng các ĐVHC cấp xã

Địa lý
Huyện Trạm Tấu nằm ở phía tây nam của tỉnh Yên Bái, nằm cách thành phố Yên Bái khoảng 110 km về hướng tây tây nam, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 230 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Nghĩa Lộ
Phía tây giáp huyện Mù Cang Chải và huyện Mường La, tỉnh Sơn La
Phía nam giáp huyện Bắc Yên và huyện Phù Yên thuộc tỉnh Sơn La
Phía bắc giáp huyện Mù Cang Chải.

Huyện Trạm Tấu có diện tích 743,39 km², dân số năm 2019 là 33.962 người, mật độ dân số đạt 46 người/km².

Hành chính

Huyện Trạm Tấu có 12 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm thị trấn Trạm Tấu (huyện lỵ) và 11 xã: Bản Công, Bản Mù, Hát Lừu, Làng Nhì, Pá Hu, Pá Lau, Phình Hồ, Tà Si Láng, Trạm Tấu, Túc Đán, Xà Hồ.

Lịch sử
Ngày 20 tháng 10 năm 1964, thành lập huyện Trạm Tấu trên cơ sở tách 11 xã: Bản Công, Bản Mù, Hát Lừu, Làng Nhì, Pá Hu, Pá Lau, Phình Hồ, Tà Si Láng, Trạm Tấu, Túc Đán và Xà Hồ thuộc huyện Văn Chấn.

Năm 1975, hợp nhất tỉnh Lào Cai, tỉnh Yên Bái và tỉnh Nghĩa Lộ thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, huyện Trạm Tấu thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn và đến ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Yên Bái từ tỉnh Hoàng Liên Sơn cũ, huyện Trạm Tấu thuộc tỉnh Yên Bái.

Ngày 9 tháng 5 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định 27/1998/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Trạm Tấu (thị trấn huyện lỵ huyện Trạm Tấu) trên cơ sở 372,5 ha diện tích tự nhiên và 2.863 nhân khẩu của xã Hát Lừu.

Huyện Trạm Tấu có 1 thị trấn và 11 xã như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo

Yên Bái
Lào Cai
Tuy An

Tuy An là một huyện ven biển cũ thuộc tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Địa lý 
Tuy An là một huyện ven biển của tỉnh Phú Yên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía bắc giáp thị xã Sông Cầu và huyện Đồng Xuân
Phía tây giáp huyện Sơn Hòa
Phía nam giáp thành phố Tuy Hòa và huyện Phú Hoà.

Huyện có diện tích 435 km² và dân số là 133.000 người (năm 2004). Huyện lỵ là thị trấn Chí Thạnh nằm trên Quốc lộ 1, cách thành phố Tuy Hòa 30 km về hướng bắc. Huyện cũng là nơi có đường sắt Bắc Nam chạy qua. Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Quy Nhơn – Chí Thạnh và Đường cao tốc Chí Thạnh – Vân Phong đi qua đang được xây dựng.

Hành chính 
Huyện Tuy An có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Chí Thạnh (huyện lỵ) và 14 xã: An Cư, An Chấn, An Dân, An Định, An Hiệp, An Hòa Hải, An Lĩnh, An Mỹ, An Nghiệp, An Ninh Đông, An Ninh Tây, An Thạch, An Thọ, An Xuân.

Lịch sử 
Từ năm 1611 đến năm 1899, Tuy An thuộc huyện Đồng Xuân.

Năm 1899, phủ Tuy An thống hạt huyện Đồng Xuân, lãnh 5 tổng là An Sơn, An Hải, An Đức, An Vinh, An Phú gồm 69 xã, phủ lỵ đặt tại Long Uyên.

Ngày 7 tháng 9 năm 1945, chính quyền cách mạng lâm thời được thành lập, phủ Tuy An được đổi tên thành phủ Công Ái.

Năm 1947, đổi thành huyện Tuy An. Năm 1954, chính quyền Sài Gòn đổi huyện thành quận. Quận Tuy An có 14 xã. Sau ngày giải phóng, tháng 4/1975, chính quyền cách mạng đổi tên quận Tuy An thành huyện Tuy An.

Năm 1976, tỉnh Phú Yên hợp nhất với tỉnh Khánh Hòa thành tỉnh Phú Khánh, huyện Tuy An thuộc tỉnh Phú Khánh.

Năm 1977, huyện Tuy An hợp nhất với Đồng Xuân và các xã Sơn Long, Sơn Xuân, Sơn Định, Phú Mỡ của huyện Tây Sơn thành huyện mớiXuân An.

Tuy nhiên, đến năm 1978, huyện Xuân An chia lại thành 2 huyện Tuy An và Đồng Xuân. Huyện Tuy An khi đó gồm 13 xã: An Chấn, An Dân, An Định, An Hải, An Hiệp, An Hòa, An Lĩnh, An Mỹ, An Nghiệp, An Ninh, An Thạch, An Thọ và An Xuân.

Ngày 2 tháng 3 năm 1979, thành lập thị trấn Chí Thạnh (thị trấn huyện lỵ huyện Tuy An).

Ngày 30 tháng 9 năm 1981: 
Thành lập xã An Cư từ các thôn Phú Tân, Phú Lương và Tân Long của thị trấn Chí Thạnh 
Chia xã An Ninh thành 2 xã: An Ninh Đông và An Ninh Tây 
Chia xã An Chấn thành 2 xã: An Chấn và An Phú.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh Phú Yên được tái lập từ tỉnh Phú Khánh cũ, huyện Tuy An trở lại thuộc tỉnh Phú Yên.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, chuyển xã An Phú về thành phố Tuy Hòa quản lý.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã An Hải và xã An Hòa thành xã An Hòa Hải.

Huyện Tuy An có 1 thị trấn và 14 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội 
Tuy An là một huyện giáp biển và có nhiều địa danh nổi tiếng, vì vậy nơi đây rất phát triển về ngành du lịch, có một số địa điểm du lịch nổi tiếng như: Bãi biển Xép, Gành Đá Đĩa, Chùa Thiên Hưng (Chùa Cát), Nhà thờ Mằng Lăng, Đầm Ô Loan, Khu mộ cổ Phú Yên, Thành An Thổ, Cù lao Mái Nhà, Chùa Đá Trắng, Hòn Yến, Bãi biển Mỹ Á, Chùa Từ Quang, Chùa Viên Quang,...

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm

Huyện duyên hải Việt Nam
Opothleyahola

Opothleyahola,, hay Opothle Yohola, Opothleyoholo, Hu-pui-hilth Yahola, Hopoeitheyohola, (khoảng năm 1798 – 27 tháng 3 năm 1863) là một tù trưởng bộ lạc Muscogee Creek, nổi tiếng có tài biện thuyết, và là phát ngôn viên của hội đồng dân bản địa vùng Upper Creek. Ông chiến đấu chống chính phủ Hoa Kỳ trong chiến tranh Da Đỏ. Trong Nội chiến Hoa Kỳ ông đem quân giúp Liên bang miền Bắc.

Tham khảo 

 White, Christine Schultz and White, Benton R., Now The Wolf Has Come: The Creek Nation in the Civil War, Texas A & M University Press, 1996. ISBN 0-89096-689-3.
 U.S. War Department, The War of the Rebellion: A Compilation of the Official Records of the Union and Confederate Armies, 70 volumes in 4 series. Washington, D.C.: United States Government Printing Office, 1880-1901. Series 1, Volume 8, Part 1, pages 5–12.
 Woodson County history 

Sinh năm 1798
Mất năm 1863
Tù trưởng dân bản địa Bắc Mỹ
People from Oklahoma
Chiến tranh Seminole
Nội chiến Hoa Kỳ
Sinh thập niên 1770