Hãy cẩn trọng với bản thân

"Следи́ за собо́й" (đã Latinh hóa: Sledi za soboj, tiếng Việt: Hãy cẩn trọng với bản thân) là bài hát thứ 8 trong album cuối cùng, Album đen của ban nhạc rock Liên Xô Kino. Bài hát được viết bởi Viktor Tsoi vào năm 1986 nhưng phải đến cuối năm 1990, sau cái chết của Viktor, thì mới được phát hành chính thức. Lời bài hát, viết về các bi kịch khác nhau, được Viktor viết cùng người bạn Oleg Kotelnikov vào năm 1986. Đối với nhiều người viết tiểu sử và người yêu thích nhạc của Kino, "Hãy cẩn trọng với bản thân" như một lời từ biệt của Viktor trước cái chết của anh vào tháng 8 năm 1990.

Bài hát được giới thiệu lần đầu trước công chúng tại buổi hòa nhạc mừng sinh nhật nhạc sĩ  vào cuối năm 1986. Sau đó, Kino đã biểu diễn bài này nhiều lần tại các buổi hòa nhạc khác nhau. Trong đó, có hai bản thu âm phòng thu của "Hãy cẩn trọng với bản thân" được thực hiện khi Viktor còn sống là các buổi thu tại xưởng phim  và tại phòng thu của . Bài hát cũng từng được lên kế hoạch đưa vào album "Ngôi sao mang tên Mặt trời" hoặc phát hành dưới dạng đĩa đơn, tuy nhiên vào những năm 1980 tại Liên Xô chưa tồn tại khái niệm đĩa đơn (các album của Kino thời điểm này được phát hành dưới dạng cassette, với đĩa đơn duy nhất là "Maman" được phát hành ở Pháp), và bài hát được coi là không phù hợp đối với album Ngôi sao mang tên Mặt trời. Khi thu âm bài hát cho Album đen, các thành viên của nhóm đã thu âm một bản phối khí mới và lồng giọng hát của Viktor từ một bản ghi âm phòng thu vào (Do bản demo của Album đen không ghi âm bài này).

"Hãy cẩn trọng với bản thân" đã trở thành một trong những bài hát mang tính biểu tượng và nổi tiếng nhất của ban nhạc Kino. Vào năm 2000, trong album tổng hợp '', nhóm  đã ghi âm phiên bản của riêng họ.

 Quá trình sáng tác 

 Theo lời kể của , Viktor đã nghĩ ra ý tưởng cho bài hát này với người bạn Oleg Kotelnikov khi đang đi tàu hỏa trong một chuyến lưu diễn: họ cùng nhau suy ngẫm về những bi kịch có thể xảy ra với con người và về các cách bi thảm khác nhau để chết. Phần còn lại của tác phẩm được các thành viên Kino sáng tác vào năm 1986 trong thời gian quay bộ phim .

Theo ý kiến của nhà ngữ văn học Svetlana Petrova, trong bài hát này, Viktor đang mỉa mai những suy luận về các các cách chết có thể xảy ra. Ở đây, Viktor đang nói về việc không thể dự đoán trước được mọi thứ. Cũng theo Petrova, sự nghiệp sáng tác của Viktor Tsoi có thể đã chuyển sang con đường dân gian hóa nếu anh còn sống. Trong bài hát, không chỉ các yếu tố dân gian được sử dụng, mà Viktor còn mở rộng các ý nghĩa ban đầu của chúng. Petrova cho rằng tất cả các bài hát trong Album đen, bao gồm cả "Hãy cẩn trọng với bản thân", đều mang tính chu kỳ, gợi ý về những chủ đề mà Tsoi có thể sẽ tiếp tục khai thác trong tương lai. Như vậy, tựa đề Album đen có thể mâu thuẫn với ý tưởng ban đầu cho album. Theo ý kiến của các nhà viết tiểu sử và người hâm mộ Viktor Tsoi, những dòng trong "Hãy cẩn trọng với bản thân" đã trở thành tinh túy của những suy nghĩ tiêu cực và qua những lời bài hát cuối cùng này, anh đã nói về tình trạng sức khỏe tồi tệ của mình

Nhà ngữ văn học Zinaida Kharitonova giả định rằng, vì nhân vật trữ tình của Tsoi không thể tách rời khỏi thế giới đô thị, nên thảm họa đầu tiên được nhắc đến trong lời bài hát có thể ập đến với con người là: "Ngày mai ai đó sẽ trở về nhà, chỉ để thấy thành phố của mình trong đống đổ nát." (tiếng Nga: "Завтра кто-то вернувшись домой, застанет в руинах свои города") Sự mất mát nơi chốn quê hương được Viktor mô tả như điều đáng sợ nhất có thể xảy ra với con người hiện đại. A. V. Leksina-Tsydendambaeva cũng có ý kiến tương tự: cô gọi "Hãy cẩn trọng với bản thân" là lời tiên tri về sự kết thúc của thế giới này, được bao bọc trong hình thức mỉa mai u ám.

 Biểu diễn trực tiếp 
Theo lời Sergey Firsov, giám đốc Lò hơi Kamchatka, ông và một số nhạc sĩ rock, trong đó có Boris Grebenshchikov, Yuri Shevchuk và Konstantin Kinchev là những người đầu tiên được nghe bài "Hãy cẩn trọng với bản thân", khi Tsoi biểu diễn bài này trong một ngày làm việc.

Lần đầu tiên bài hát được biểu diễn trực tiếp tại một buổi hòa nhạc rock là vào dịp sinh nhật của Konstantin Kinchev ngày 25 tháng 12 năm 1986. Vào ngày 3 tháng 6 năm 1987, "Hãy cẩn trọng với bản thân" đã được hát tại Cung thanh niên Leningrad trong khuôn khổ Liên hoan Câu lạc bộ rock Leningrad lần thứ 5. Khi đó, ban nhạc đã lên sân khấu với đội hình mở rộng gồm có hai tay trống và hai tay bass, do đó họ không được tự tin cho lắm khi biểu diễn bài lần đầu. Trong suốt buổi diễn, ban nhạc thiếu đi sự hài hước đặc trưng và khá đơn sắc. Tuy nhiên, khi biểu diễn bài "Hãy cẩn trọng với bản thân", Tsoi lại mỉm cười trên sân khấu, phản ánh tính chất không nghiêm túc thật sự của bài hát.

Đầu năm 1988, khi đang ở Alma-Ata để quay bộ phim Cây kim cùng với Rashid Nugmanov, Tsoi đã tổ chức một buổi hoà nhạc tại Đại học Bách khoa địa phương. Một trong những bài hát được chơi tại buổi hoà nhạc là bài "Hãy cẩn trọng với bản thân", được Viktor giới thiệu như một "Lời cảnh báo năm mới". Sau đó, Tsoi đã tổ chức thêm một buổi hòa nhạc nữa ở Alma-Ata tại Cung thể thao 50 năm tháng Mười và một lần nữa biểu diễn bài này. Trong buổi ra mắt bộ phim Assa, ban nhạc Kino đã tổ chức một chuyến lưu diễn nhỏ gồm năm đến sáu buổi hòa nhạc. Trong số những bài hát được biểu diễn, có hai bài hát mới là "Hãy cẩn trọng với bản thân" và "Chúng ta muốn sự thay đổi!".

Trong nhũng năm cuối đời, Viktor Tsoi thường xuyên biểu diễn bài hát này ở cả các buổi hòa nhạc acoustic và điện (trong đó có ở Krasnoyarsk và Estonia). Trong bản thu âm buổi biểu diễn trực tiếp bài "Hãy cẩn trọng với bản thân" ở Vilnius, mà sau này được đưa vào bộ phim tài liệu Anh hùng cuối cùng và bộ phim điện ảnh Tsoi, và nhiều bản thu âm khác (như vào Giáng Sinh năm 1986) có thể nghe rõ ở một đoạn điệp khúc cuối cùng khi Tsoi hát "Следи за собой… Папа! Следи за собой!" ("Hãy cẩn trọng với bản thân... Bố ơi! Cẩn trọng với mình nhé!") thay vì chỉ "Следи за собой!" như thường. Rất có thể, anh đã muốn nói với chính người cha của mình là Robert Tsoi. Viktor có mối quan hệ phức tạp với đấng sinh thành, khi họ đã không nói chuyện trong vài năm. Không lâu trước khi qua đời, Viktor đã làm hòa với cha mình.

Vào năm 2021, các cựu thành viên của ban nhạc là Yuri Kasparyan, Aleksandr Titov và Igor Tikhomirov cùng với tay trống Oleg Shuntsov và tay guitar Dmitry Kezhvatov đã có một buổi hòa nhạc thuộc dự án "Simfonicheskoe KINO" tại Sevkabel: như một trò đùa, họ đã làm một bản remake của bài "Hãy cẩn trọng với bản thân" ngay tại đó. Những người hâm mộ của Kino đã đón nhận bản remake này tích cực đến nỗi ban nhạc đã đưa bài hát vào chuơng trình biểu diễn chính của nhóm. Một trong những bản biểu diễn tại hòa nhạc với các thành viên trên đã được đưa vào 12_22, tuyển tập các bản remake các bài hát của Kino».

 Thu âm phòng thu và phát hành

Trong thời gian quay bộ phim Cây kim (theo hồi ức của tay guitar Yuri Kasparyan và bộ phim Assa), Kino đã thu âm một số bản nhạc cho soundtrack phim tại phòng thu Mosfilm. Ngoài những bản nhạc được phát trong bộ phim, ban nhạc còn ghi âm thêm cả bài "Bài hát bất hạnh" và "Hãy cẩn trọng với bản thân", những bài không được đưa vào bản phim cuối cùng. Bài hát còn được thu âm lại một lần nữa tại phòng thu của Valery Leontiev cho album Ngôi sao mang tên mặt trời. Sau khi album được mix hoàn chỉnh, bài hát này và một bà khác là "Câu hỏi" đã không được thêm vào album, khi bị coi là "lệch khỏi ngữ cảnh chung". Các thành viên trong ban nhạc muốn phát hành "Hãy cẩn trọng với bản thân" dưới dạng đĩa đơn, nhưng khái niệm cho điều này không tồn tại vào thời điểm đó ở Liên Xô.

Trên băng cassette demo nháp của album cuối cùng của nhóm là Album đen, cùng với bản phác thảo là "Ngày mai là chiến tranh", chỉ có đúng bảy bài hát (bài "Cúc cu" và "Khi bạn gái của bạn bị ốm" ban đầu không có trong danh sách bài hát, vì Tsoi mong muốn trình diễn Cúc cu lần đầu tiên trực tiếp và Khi bạn gái của bạn bị ốm là một thử nghiệm cho một nhóm nhạc nam), con số quá ít cho một album thông thường. Vì vậy, vì sự nài nỉ của Viktor, bài phác thảo đã được thay thế bằng "Hãy cẩn trọng với bản thân", bài hát vốn đã hoàn thiện trong quá trình thực hiện album Ngôi sao mang tên mặt trời. Vào mùa thu năm 1990 tại phòng thu Videofilm, các thành viên ban nhạc Kino đã thu âm một bản mới cho bài hát mang phong cách âm nhạc thống nhất của album cuối cùng nay và được lồng ghép với giọng hát của Tsoi.

Bởi vì cách sắp xếp các bài hát trong Album đen được quyết định giữ nguyên như trong bản demo, nên bài hát "Hãy cẩn trọng với bản thân" đã trở thành bài hát cuối cùng và cũng là cũ nhất của album. Theo ý kiến của Vitaly Kalgin, điều này đã tạo ra một "hiệu ứng độc đáo", khi bài hát được nhiều người coi như một "lời nhắn gửi chia tay" hay "di chúc" của Viktor, dù nó lại là bài đầu tiên được viết lên trong album. Như theo lời của Vladimir Shadursky: Nghịch lý của bài hát nằm ở chỗ "chính người đầu tiên nói về điều đó, lại không thể tự bảo vệ mình khỏi tai họa" và "mong muốn ngăn chặn bi kịch, nhưng lại không thể được cứu vãn khỏi nó", một sự không tương xứng giữa bài hát của Tsoi và số phận của anh.

Vào năm 2020, hãng đĩa Maschina Records đã phát hành album Tình yêu không phải trò đùa, thu âm bởi nhóm vào năm 1986. Trong bìa kèm theo phiên bản đĩa than dành cho người sưu tầm, có thêm một đĩa đơn vinyl bảy inch bonus với hai phiên bản đầu tiên của bài "Hãy cẩn trọng với bản thân", gồm có một phiên bản thu âm tại nhà và bản thu âm tại Mosfilm và Red Wave Studios.

 Thành phần tham gia sản xuất 
 Viktor Tsoi — hát chính, guitar nền
 Yuri Kasparyan — lead guitar,
 Igor Tikhomirov — bass
 Georgy Guryanov — drum machine

 Phổ biến và ảnh hưởng 
Vào những năm 1988—1989, "Hãy cẩn trọng với bản thân" đã đứng đầu một số bảng xếp hạng âm nhạc của Liên Xô, mặc dù nó chưa từng được xuất bản chính thức ở đâu và cũng không nằm trong bất kỳ album nào của Kino. Theo một cuộc khảo sát các chuyên gia được thực hiện ở Leningrad, ban nhạc đã trở thành người dẫn đầu tuyệt đối của nhạc rock Liên Xô ở cả hai hạng mục - bản thân Kino được vinh danh là nhóm nhạc xuất sắc nhất năm, còn bài hát "Hãy cẩn trọng với bản thân" được vinh danh là bài hát xuất sắc nhất. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo samizdat Rio, Tsoi thừa nhận rằng anh khá bối rối trước sự nổi tiếng của một bài hát ngoài album; theo phỏng đoán của anh, "album mới Nhóm máu đóng một vai trò lớn cho điều này". Nhiều năm sau, những người hâm mộ Kino, cùng nhiều nhà báo và nhà nghiên cứu đã công nhận "Hãy cẩn trọng với bản thân" là một trong những bản hit nổi tiếng và hay nhất của ban nhạc.

Vào năm 2000, một tuyển tập các bản cover các bài hát của Tsoi bởi các nghệ sĩ rock nổi tiếng thời bấy giờ mang tên KINOproby đã được phát hành với sự giúp đỡ của đài Nashe Radio và ORT. Trong một buổi phỏng vấn với Afisha Daily, Mikhail Kozyrev đầu tiên nhắc tới bài "Hãy cẩn trọng với bản thân", thể hiện bởi nhóm Korol i Shut - theo ông, "khi họ hát, thật sự rất đáng sợ". Trong bản của họ vang lên sức mạnh và "lời tiên tri về tận thế", điều không có trong bản gốc của Kino.

Trong bộ phim Chị em của Sergey Bodrov Jr. quay năm 2001, "Hãy cẩn trọng với bản thân''" là một trong sáu bài hát của nhóm "Kino" được đưa vào soundtrack của phim.

Lời bài hát

Tham chiếu 
 
 
 
 
 

*1991
Bài hát phát hành sau khi mất
Bài hát năm 1986
Bài hát năm 1990
Bài hát Liên Xô
Bài hát Nga
Bài hát rock