Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Hoa hậu Quốc tế

Hoa hậu Quốc tế (tiếng Anh: Miss International), tên chính thức: Cuộc thi Sắc đẹp Quốc tế (The International Beauty Pageant), là một cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Cùng với Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Trái Đất là 4 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới, gọi chung là Tứ đại Hoa hậu. Cuộc thi này được tổ chức đầu tiên tại Long Beach, California, Hoa Kỳ vào năm 1960 sau khi cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ rời khỏi Miami Beach, Florida. Cuộc thi được tổ chức tại Long Beach cho đến năm 1967 thì được Nhật Bản mua lại và tổ chức ở đây từ năm 1968 đến 1970. Năm 1971 và 1972 cuộc thi được tổ chức tại Long Beach một lần nữa và sau đó diễn ra thường niên tại Nhật Bản.

Tại cuộc thi, các thí sinh không chỉ được chấm dựa trên nhan sắc của họ, mà còn dựa trên lòng nhân từ, tính hữu nghị, sự thanh lịch, trí tuệ, khả năng chủ động, và quan trọng nhất là sự nhạy cảm về các vấn đề thế giới. Tiêu chí lớn nhất của cuộc thi này là đẩy mạnh hòa bình thế giới, thiện chí, và tầm hiểu biết.

Đương kim Hoa hậu Quốc tế là Catalina Duque đến từ Colombia.

Trong lịch sử, cuộc thi đã ba lần phải hoãn tổ chức trong các năm 1966, 2020 và 2021 vì nhiều lý do khác nhau.

Tổ chức khác cùng tên 
Không nên lẫn lộn cuộc thi hoa hậu này với một cuộc thi hoa hậu khác cùng tên gọi do Hoa Kỳ sáng lập. Cuộc thi này được sáng lập vào năm 1986 ban đầu dành cho những người phụ nữ đã lập gia đình, nhưng sau đó thêm hai phần thi với tên gọi "Hoa hậu Quốc tế" và "Hoa hậu Thiếu niên Quốc tế". Giữa hai tổ chức cũng như hai cuộc thi này không hề có sự quan hệ ràng buộc nào với nhau.

Các Hoa hậu Quốc tế gần đây

Số lần các quốc gia chiến thắng

Bộ sưu tập ảnh các Hoa hậu

Danh sách đại diện Việt Nam 

<div style="white-space:nowrap">

Xem thêm 
 Hoa hậu Thế giới
 Hoa hậu Hoàn vũ
 Hoa Hậu Liên lục địa
 Hoa hậu Trái Đất
 Hoa hậu Siêu quốc gia
 Hoa hậu Hòa bình Quốc tế
 Nữ hoàng Du lịch Quốc tế
 Hoa hậu Hoàn cầu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Official Miss International Homepage: Trang chủ chính thức của cuộc thi
 Miss International Homepage—Hoa hậu Quốc tế do Mỹ sáng lập
 Pageantopolis : Kết quả của những cuộc thi Hoa hậu Quốc tế
 Missosology.Org : Phân tích những cuộc thi sắc đẹp thế giới
 Jimmy's Pageant Page 
 Critical Beauty
 Pageant News Magazine

Cuộc thi sắc đẹp quốc tế
Người giàu cũng khóc

Người giàu cũng khóc (tiếng Tây Ban Nha: Los ricos también lloran) là một bộ phim truyền hình thuộc thể loại telenovela của México. Phim được sản xuất tại México vào năm 1979 do Verónica Castro thủ vai chính. Bài hát chủ đề của phim là "Aprendí a Llorar" ("Tôi đã biết khóc", do Lolita de la Colina sáng tác) cũng do cô thể hiện. Telenovela là loạt phim được sản xuất từ Chilean Valentín Pimstein và José Alberto Castro, nó được định hướng nghệ thuật từ Rafael Banquells. Kịch bản do Inés Rodena viết. Phim đặc biệt ảnh hưởng đến xã hội Việt Nam thập niên 1990 và tên của phim cũng là câu nói hình tượng chỉ về hoàn cảnh, éo le, bi kịch của từng gia đình kể cả "người giàu cũng khóc", hàm ý tương tự như "mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh" hay "không có nỗi khổ nào giống nỗi khổ nào" (trong chương I của Anna Karenina).

Nội dung
Mariana Villareal trở nên vô gia cư sau khi cha cô ấy chết còn người mẹ đỡ đầu thì lấy lại nhà xưởng của họ. Cô ấy rời khỏi Mexico City, có một thầy tu nói cho Don Alberto Salvatierra (một nhà triệu phú) biết về cô gái này và ông tỏ ra quan tâm đến cô. 
Don Alberto Salvatierra rất tự hào vì mình đã cưu mang cô gái nhưng con trai mình là Luis Alberto (một người lăng nhăng) lại muốn quyến rũ cô. Người cha ra lệnh anh ta phải tránh xa cô ấy. Sự lôi cuốn của Mariana là lý do làm anh ta thay đổi và tình yêu đã đến với cô ấy.

Ở Việt Nam
Trong những năm 90, bộ phim này cùng với một series phim truyền hình khác của Mexico là Đơn giản tôi là Maria đã có những ảnh hưởng sâu rộng đối với khán giả truyền hình Việt Nam. Việc bộ phim được công chúng đón nhận nồng nhiệt chỉ một phần nhỏ do nội dung hấp dẫn của nó. Ảnh hưởng chính đến từ việc đó gần như là series phim duy nhất chiếu trong thời kỳ này, khi mà toàn quốc lúc đó chỉ có duy nhất một đài truyền hình (VTV1) với thời lượng phát sóng hết sức hạn chế. Số buổi có phim cũng được phân chia rạch ròi và riêng tối ngày thứ 7 là chương trình sân khấu hoặc kịch nói bắt buộc. Do không có sự lựa chọn khác nên "Người giàu cũng khóc" được đa số khán giả truyền hình, kể cả trẻ con, theo dõi. Nội dung phim được bàn tán rộng rãi và được nhắc đến thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Tuy vậy phần 2 của series phim nhận được phản hồi thiếu tích cực hơn nhiều so với phần đầu khi khán giả cho rằng nó "nhảm nhí" hơn nhiều.

Xem thêm

 on the Univision site.
Profile  on the Ngan serials site.
Profile on Alma Latina.

Telenovela năm 1979
Telenovela của Televisa
Telenovela tiếng Tây Ban Nha
Phim truyền hình México ra mắt năm 1979
Phim truyền hình México kết thúc năm 1980
Rocket (vũ khí)

Rốc két (; ) hay đạn phản lực là loại đạn được phóng tới mục tiêu nhờ lực đẩy của động cơ phản lực. Rốc két có thể được phóng từ các thiết bị phóng (giá, ống, bệ, giàn phóng...) đặt trên mặt đất, xe, khí cụ bay hoặc tàu chiến. Trong Chiến tranh Việt Nam, Quân đội nhân dân Việt Nam đã sử dụng các loại đạn phản lực như: A12, H12, ĐKB... đặt trên bệ đất hoặc trên giá tự tạo. Ngoài nghĩa "đạn phản lực", rốc két còn được dùng để chỉ tên lửa. Ví dụ: "rốc két Katyusha".

Xem thêm 
Tên lửa

Chú thích 

Đạn dược
Động cơ
Tên lửa
Từ mượn
ANTLR

Trong nhận diện ngôn ngữ dựa theo máy tính, ANTLR (viết tắt cho ANother Tool for Language Recognition) là tên của một bộ phân tích cú pháp dựa trên phân tích LL(k). Phiên bản trước đó của ANTLR là bộ phân tích cú pháp PCCTS (viết tắt của Purdue Compiler Construction Tool Set), được phát triển lần đầu vào năm 1989, và hiện vẫn đang được phát triển. Người phát triển nó là giáo sư Terence Parr của Đại học San Francisco.

Các luật của ANTLR được trình bày khá cẩn thận tuân theo chuẩn EBNF, thay cho các cú pháp mô tả thông thường được sử dụng trong các bộ phân tích cú pháp khác.

Hiện nay, ANTLR đã hỗ trợ việc tạo mã cho các ngôn ngữ sau: C++, Java, Python, C#. ANTLR 3 hiện tuân theo các quy định về bản quyền của Giấy phép BSD.

Có một vài plugin được phát triển trong Eclipse để hỗ trợ cho cú pháp của ANTLR. Ngoài ra có bộ ANTLR Studio, một sản phẩm đăng ký bản quyền, cũng như plugin ANTLR cho Eclipse hỗ trợ bởi SourceForge.

Xem thêm 
JavaCC
SableCC

Tham khảo

Liên kết ngoài 
ANTLR
ANTLRWorks .
ANTLR Studio
Ngôn ngữ lập trình Mantra .
Các tài liệu đầy đủ về ANTLR  (ở Đại học Birmingham)

Các trình biên dịch và thông dịch miễn phí
Bộ phân tích cú pháp
Trình biên dịch và thông dịch miễn phí
Phần mềm năm 1992
Phần mềm sử dụng giấy phép BSD
Thành Himeji

là một tòa thành cổ của Nhật Bản ở thành phố Himeji, tỉnh Hyōgo.

Đây là một trong những kiến trúc cổ nhất còn sót lại ở Nhật Bản, là kiến trúc tiêu biểu cho các thành quách thời cận đại của Nhật Bản. Himeji đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới (văn hóa) vào năm 1993 và di tích lịch sử đặc biệt của Nhật Bản. Nhiều bộ phận khác nhau của thành Himeji đã được công nhận là quốc bảo hoặc di sản văn hóa quan trọng của quốc gia. Thành Himeji cùng với thành Matsumoto và thành Kumamoto được gọi là "Tam Đại Quốc Bảo Thành" (三大国宝城, San dai kokuhō-jō) của Nhật Bản. Trong ba thành, thì Himeji nổi tiếng nhất.

Thành Himeji được xây dựng vào năm 1346 bởi Akamatsu Sadanori, một samurai. Thành Himeji thường được gọi là Thành hạc trắng.

Kiến trúc 
Thành Himeji là tòa thành lớn nhất ở Nhật Bản, nằm ở trung tâm của Himeji, Hyōgo trên đỉnh một ngọn đồi có tên Himeyama, cao 45,6 m (150 ft) so với mực nước biển. Quần thể lâu đài bao gồm một mạng lưới gồm 83 tòa nhà như nhà kho, cổng, hành lang và tháp pháo (yagura). Trong số 83 tòa nhà này, 74 tòa nhà được chỉ định là Tài sản văn hóa quan trọng: 11 hành lang, 16 tháp pháo, 15 cổng và 32 bức tường đất. Những bức tường cao nhất trong quần thể lâu đài có chiều cao 26 m (85 ft). Tham gia vào khu phức hợp lâu đài là Vườn Koko-en (古 Kōkoen), một khu vườn Nhật Bản được tạo ra vào năm 1992 để kỷ niệm 100 năm của thành phố Himeji.

Từ đông sang tây, quần thể Thành Himeji có chiều dài từ 950 đến 1.600 m (3.120 đến 5.250 ft) và từ bắc xuống nam, nó có chiều dài 900 đến 1.700 m (3.000 đến 5.600 ft). Quần thể lâu đài có chu vi 4.200 m (2,6 mi). Nó có diện tích 233 ha (2.330.000 m2 hoặc 576 mẫu Anh).

Tầng đầu tiên của tòa nhà chính có diện tích . Tầng thứ hai có diện tích khoảng . Tầng thứ ba có diện tích  và tầng thứ tư có diện tích . Tầng cuối cùng có diện tích chỉ 115 m2 (1.240 sq ft)..

Truyền thuyết 
Thành Himeji gắn với truyền thuyết về Okiku bị buộc tội oan việc làm mất bát đĩa là báu vật gia đình quý giá, sau đó bị giết và ném xuống giếng. Hồn ma Okiku vẫn luẩn quẩn cái giếng vào ban đêm, đêm đến là có giọng nói tuyệt vọng vọng lên từ miệng giếng.

Hình ảnh

Xem thêm 
Du lịch Nhật Bản

Chú thích

Tham khảo
Benesch, Oleg. "Castles and the Militarisation of Urban Society in Imperial Japan," Transactions of the Royal Historical Society, Vol. 28 (Dec. 2018), pp. 107-134.

Liên kết ngoài

 
 Japan's Samurai Castles
 Asian Historical Architecture – Himeji Castle
 Japanese Castle Explorer – Himeji Castle
 UNESCO World Heritage Centre – Himeji Castle
 Japan Atlas: Himeji Castle

Video
 The White Fortress: Himeji-jo (UNESCO video at YouTube)
 
 Discover the Himeji Castle in Japan

Himeji
Himeji
Thành phố Himeji
Quốc bảo của Nhật Bản
Khởi đầu năm 1581 ở Nhật Bản
Gia tộc Toyotomi
Sedan, Ardennes

Sedan là một xã trong tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 20.548 người (thời điểm 1999). Xã nằm gần biên giới với Bỉ và Đại Công quốc Luxembourg.

Thông tin nhân khẩu

Những người con của thành phố 
 Charles Baudin, đô đốc
 Frédéric-Maurice de La Tour d'Auvergne, duc de Bouillon, tướng quân đội
 Yves Congar, hồng y giáo chủ
 Erard de la Marck, giám mục hầu tước của Lüttich và tổng giám mục của Valencia
 Robert III. của der Mark, thống chế của Pháp
 Yannick Noah, vận động viên quần vợt
 Robert IV. của der Mark, công tước của Bouillon
 Henri de La Tour d'Auvergne, vicomte de Turenne, thống chế của Pháp

Thành phố kết nghĩa 
  Eisenach, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 Sedan city council website  (bằng tiếng Pháp)
 The German breakthrough in 1940 
 Webpage about the fortifications of Sedan 
 Article on the Battle of Sedan at 'Battlefields Europe' 

Xã của Ardennes
Quận lỵ của Pháp
Thành lập 1424
Khởi đầu năm 1424
Khởi đầu năm 1424 ở châu Âu
Trình sinh bộ phân tích cú pháp

Trình sinh bộ phân tích cú pháp (tiếng Anh: Parser Generator) là một chương trình lấy dữ liệu nhập là một bộ văn phạm và cho ra kết quả là một bộ phân tích cú pháp cho ngôn ngữ được mô tả bởi văn phạm đó. Mỗi một chương trình được viết bằng bất kì ngôn ngữ lập trình nào thì đều được mô tả bởi một kiểu văn phạm cụ thể, được gọi là văn phạm phi ngữ cảnh. Trình phát sinh bộ phân tích được hiểu là công cụ để phân tích cú pháp của văn phạm ấy.

Trình phát sinh bộ phân tích này là cơ sở để phát triển thêm một bước nữa: người ta có thể xây dựng nên các trình biên dịch được điều khiển bằng bảng cho cả hai ngôn ngữ nhập và xuất. Đó chính là trình biên dịch của trình biên dịch (compiler-compiler) là chương trình có đầu vào là hai bộ văn phạm (kèm theo một đặc tả về các mối quan hệ giữa chúng) và sinh ra kết quả là một trình biên dịch mà nó sẽ dịch các chuỗi từ ngôn ngữ thuộc văn phạm này thành ngôn ngữ thuộc văn phạm kia.

Tham khảo

Thuật toán phân tích cú pháp
Sinh mã
Ngôn ngữ lập trình miền chuyên biệt
Lập trình meta
Phân tích cú pháp
Ngôn ngữ lập trình đối sánh mẫu
Phân tích chương trình
Thiết kế phần mềm
Dịch vụ

Dịch vụ là một hành động hoặc hoạt động mà người tiêu dùng, doanh nghiệp hoặc chính phủ sẵn sàng trả tiền. Các ví dụ bao gồm công việc của thợ cắt tóc, bác sĩ, luật sư, thợ cơ khí, ngân hàng, công ty bảo hiểm, nghệ sĩ, tiếp thị nội dung v.v. Dịch vụ công là những dịch vụ mà toàn xã hội (nhà nước dân tộc, liên minh tài chính hoặc khu vực) chi trả. Bằng cách sử dụng các nguồn lực, kỹ năng, sự khéo léo và kinh nghiệm, nhà cung cấp dịch vụ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng dịch vụ. Dịch vụ có thể được định nghĩa là những hành động hoặc hoạt động vô hình mà nhà cung cấp dịch vụ cung cấp giá trị cho khách hàng.

Danh sách các quốc gia theo sản lượng dịch vụ 
Dưới đây là danh sách các quốc gia theo sản lượng dịch vụ tính theo tỷ giá thị trường theo giá trị danh nghĩa từ năm 2018.

Xem thêm 
 Hàng hóa
 Khu vực chế tạo

Tham khảo

Hàng hóa
Hẹn hò với định mệnh

Hẹn hò với Định mệnh là bài diễn văn nổi tiếng của Jawaharlal Nehru, Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ độc lập. Nehru đọc bài diễn từ này trước Quốc hội Lập hiến Ấn Độ, ngay trước ngày lễ Độc lập, khoảng gần nửa đêm ngày 14 tháng 8 năm 1947. Bài diễn văn tập chú vào những khía cạnh có thể làm thay đổi dòng lịch sử nước Ấn. Ngày nay, "Hẹn hò với Định mệnh" được xem là đỉnh cao của thuật hùng biện vì bài diễn văn đã nắm bắt được thần khí của thời khắc vẻ vang, đỉnh cao của cuộc đấu tranh kéo dài hàng trăm năm chống lại sự cai trị của Đế chế Anh tại Ấn Độ.

Trích dẫn

Xem thêm
Tôi có một giấc mơ
Diễn văn Gettysburg
Jawaharlal Nehru
Ấn Độ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Hindu - 1947, first-hand 
Video of Nehru's "Tryst with Destiny" address

Diễn văn
Chính quyền Nehru
Ấn Độ năm 1947
Tác phẩm năm 1947
Phong trào độc lập Ấn Độ
Jawaharlal Nehru
Lịch sử Cộng hòa Ấn Độ
Cù lao Xanh

Cù lao Xanh còn gọi là đảo Vân Phi là một hòn đảo nằm về phía đông nam phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Việt Nam. Về hành chính, toàn bộ hòn đảo này là xã Nhơn Châu, tỉnh Gia Lai.

Trong thư tịch nước ngoài, Cù lao Xanh được gọi là Pullo-cambir, Cambir, seu Cambir.

Cù lao này có diện tích: 365 ha, dân số: 2300 người và gồm các thôn: Thôn Tây (trung tâm), Thôn Trung, Thôn Đông. Đảo cách Quy Nhơn 17 km, cách xã Xuân Cảnh 6 km. Cù lao Xanh nguyên là đất của tỉnh Phú Yên (Cũ) được sáp nhập về Quy Nhơn sau năm 1975.

Trên cù lao xanh có một tháp hải đăng. Cù lao đang được nước ngoài tài trợ thực hiện dự án năng lượng gió phục vụ dân cư và sản xuất. Gần đây, cù lao Xanh được biết đến là một điểm tham quan, du lịch lặn hấp dẫn.

Cù Lao Xanh cách phường Quy Nhơn 24 km, cách xã Xuân Cảnh 9 km.

Tham khảo

Địa lý Bình Định
Cù lao
Đảo Việt Nam
Đền thánh Phương Chính

Nhà thờ Phương Chính là nhà thờ lớn của giáo xứ Phương Chính, tọa lạc tại xã Hải Xuân, tỉnh Ninh Bình. Nhà thờ được xây dựng mới năm 1998, mang phong cách Roccoco Đông Dương.

Giáo xứ Phương Chính trước lấy tên là giáo xứ Hạ Trại, thành lập năm 1910. Năm 1936, Đức Giám mục Hồ Ngọc Cẩn đổi tên thành giáo xứ Phương Chính. Năm 1945, nhà thờ Đức mẹ Hồn xác lên trời được xây từ năm 1900 bị biển xâm thực, phải chuyển lên phía bắc của làng.

Năm 1995, giáo xứ xây nhà thờ mới dài 63m, rộng 18m, tháp chuông cao 20m. Vì xây nhà thờ trên đất bồi nên các giáo dân đã phải vét lớp bùn sâu đến 3m, đóng 15.000 cột tre ổn định trước khi đổ bê tông làm nền xây nhà thờ. Công trình hoàn tất năm 1998.

Tham khảo

P
P
Công trình kiến trúc Pháp tại Nam Định
Danh sách quốc kỳ

Danh sách quốc kỳ của các quốc gia trên thế giới.

Quốc gia là thành viên Liên Hợp Quốc

A

Â

B

C

D

Đ

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

Y

Z

Quốc gia không phải là thành viên Liên Hợp Quốc

Xem thêm
 Danh sách quốc gia
 Danh sách ngôn ngữ

Tham khảo

*
Danh sách lá cờ
Vườn quốc gia Olympic

Vườn quốc gia Olympic (tiếng Anh: Olympic National Park) là một vườn quốc gia tọa lạc tại tiểu bang Washington, ở vùng cực tây-bắc của khu vực được gọi là bán đảo Olympic, Hoa Kỳ. Vườn quốc gia này có thể được chia ra 3 vùng cơ bản: Bờ biển Thái Bình Dương, các núi Olympic, và rừng mưa ôn đới. Tổng thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt là người đầu tiên lập Đài tưởng niệm quốc gia Olympic năm 1909 và sau đó, Quốc hội đã quyết định thông qua tư cách vườn quốc gia cho khu vực này. Vườn quốc gia Olympic đã trở thành khu dự trữ sinh quyển thế giới và được công nhận là di sản thế giới năm 1981. Năm 1988, phần lớn bán đảo Olympic được thành lập thành Khu bảo tồn thiên nhiên Olympic.

Lịch sử tự nhiên
Phần ven biển của vườn quốc gia là một khu vực gồ ghề cùng những bãi cát và một dải rừng liền kề. Vườn quốc gia dài tới 60 dặm (97 km) nhưng chỉ rộng vài dặm, với các cộng đồng bản địa tại các cửa của hai con sông. Đó là người Hoh tại sông Hoh và tại thị trấn La Push ở cửa sông Quileute là người Quileute.

Bãi biển trải dài không bị gián đoạn với các vùng hoang dã khác nhau, mỗi vùng dài từ 10 đến 20 dặm (16 đến 32 km). Trong khi một số bãi biển là khu vực bãi cát, thì tại các vùng hoang dã khác được bao phủ bởi đá lớn. Rừng phát triển quá mức rậm rạp, thủy triều và thời tiết mưa mù sương khiến việc đi bộ tại đây tương đối khó khăn. Các dải ven biển dễ dàng tiếp cận hơn so với khu vực bên trong vườn quốc gia, do địa hình khó khăn, rất ít du khách dám mạo hiểm vượt ra xa khoảng cách của một ngày đi bộ đường dài.

Khu vực phổ biến nhất của du khách khi tới đây là dải ven biển dài 9 dặm (14 km) có tên là Ozette Loop. Dịch vụ tại đây có một chương trình đăng ký và đặt phòng. Từ hồ Ozette, đi bộ đường dài khoảng 3 dặm (4,8 km) theo đường mòn là một con đường nguyên thủy ven biển qua những rừng tuyết tùng và vùng đầm lầy. Đến khu vực ven biển có những con đường mòn cho du khách khi thủy triều lên cao dài 3 km. Đoạn đường thứ ba dài 3 dặm để tạo thành vòng lặp của con đường đi bộ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 
 
 Olympic National Park   Documentary produced by Full Focus

Vườn quốc gia Hoa Kỳ
Di sản thế giới tại Hoa Kỳ
Khu dự trữ sinh quyển Hoa Kỳ
IUCN Loại II
Vườn quốc gia Olympic
Chi Atisô

Chi Atisô (danh pháp khoa học: Cynara) là một chi của khoảng 10-15 loài cây lâu năm trong họ Cúc (Asteraceae), có nguồn gốc từ khu vực Địa Trung Hải, tây bắc châu Phi và quần đảo Canaria.

Các loài trong chi Cynara bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) như Phlogophora meticulosa và Gymnoscelis rufifasciata phá hại.

Các loài 
 Cynara alba
 Cynara algarbiensis
 Cynara auranitica
 Cynara baetica
 Cynara cardunculus: Rau ca đông, atisô dại
 Cynara scolymus hay Cynara cardunculus scolymus: Atisô
 Cynara cornigera?
 Cynara cyrenaica
 Cynara humilis
 Cynara hystrix
 Cynara kurdica
 Cynara pygmaea
 Cynara senneni
 Cynara sibthorpiana
 Cynara syriaca

Trong số các loài này có:
 C. cardunculus: Rau ca đông hay atisô dại, ở một vài nơi dùng làm rau. Nó là nguồn cung cấp chất làm đông phổ biến, được sử dụng làm nguồn thay thế cho rennet (men dịch vị lấy ở dạ dày bò) trong sản xuất phó mát, với ưu thế là phó mát sử dụng chất làm đông thực vật là hoàn toàn thích hợp cho những người ăn kiêng; nhiều loại phó mát ở Nam Âu theo truyền thống được làm theo cách này. Loài rau atisô có thể là một giống cây trồng cổ từ loài này.
 C. humilis: Cây kế dại ở Nam Âu và Bắc Phi, được người Berber dùng làm rau ăn. Giống như C. cardunculus, nó cũng có thể dùng trong sản xuất phó mát.
 C. scolymus hay Cynara cardunculus scolymus là loài atisô ăn được. Nó khác với C. cardunculus ở chỗ các thùy lá và các lá bắc bên trong của tổng bao ít gai hơn.

Chú thích

Tham khảo

 Mabberley D.J. 1987. The Plant Book. A portable dictionary of the higher plants. Ấn bản Đại học Cambridge, Cambridge. 706 trang, ISBN 0-521-34060-8.
 Robbins W.W., M. K. Bellue và W. S. Ball. 1970. Weeds of California. Bang California, Cục nông nghiệp. 547 trang.

C
Chi Cúc chuồn

Chi Cúc chuồn hay còn gọi chi sao nhái, chi chuồn chuồn, hoa cánh bướm (danh pháp khoa học: Cosmos) là một chi của khoảng 20-42 loài thực vật sống một năm hay lâu năm trong họ Cúc (Asteraceae), có nguồn gốc tại các vùng đất nhiều bụi rậm và bãi cỏ của México (tại đây có nhiều loài nhất), miền nam Hoa Kỳ (Arizona, Florida), Trung Mỹ và miền bắc Nam Mỹ kéo dài về phía nam tới Paraguay.

Chúng là các loài cây thân thảo cao khoảng 0,3–2 m. Các lá có thể là đơn, lông chim hay lông chim kép và mọc thành các cặp đối. Hoa mọc thành cụm hoa dạng đầu với một vòng các chiếc hoa tia rộng bản phía ngoài và một đĩa các chiếc hoa nhỏ phía trong; màu hoa thay đổi tùy theo loài.

Các loài 
Dưới đây liệt kê một số loài được chấp nhận.
 Cosmos atrosanguineus: Cúc vạn thọ sôcôla
 Cosmos bipinnatus: Cúc ngũ sắc, cúc chuồn chuồn, cúc Mexico, cốt mốt, sao nhái
 Cosmos carvifolius
 Cosmos caudatus: Sao nhái hồng, sao nhái hường, cúc chuồn hồng
 Cosmos concolor
 Cosmos crithmifolius
 Cosmos deficiens
 Cosmos diversifolius: Sao nhái đỏ
 Cosmos gracilis
 Cosmos herzogii
 Cosmos intercedens
 Cosmos jaliscensis
 Cosmos juxtlahuacensis
 Cosmos landii
 Cosmos langlassei
 Cosmos linearifolius
 Cosmos longipetiolatus
 Cosmos mattfeldii
 Cosmos mcvaughii
 Cosmos microcephalus
 Cosmos modestus
 Cosmos montanus
 Cosmos nelsonii
 Cosmos nitidus
 Cosmos ochroleucoflorus
 Cosmos pacificus
 Cosmos palmeri
 Cosmos parviflorus
 Cosmos peucedanifolius
 Cosmos pilosus
 Cosmos pringlei
 Cosmos purpurens
 Cosmos purpureus
 Cosmos reptans
 Cosmos scabiosoides
 Cosmos schaffneri
 Cosmos scherfii
 Cosmos sessilis
 Cosmos sherffii
 Cosmos steenisiae
 Cosmos sulphureus: Cúc vạn thọ vàng, chuồn chuồn hoa vàng, hoa chuồn chuồn
 Cosmos tenellus

Trồng và sử dụng 
Vài loài trong chi này là các loại cây cảnh trong vườn, bao gồm Cosmos bipinnatus ("cúc Mexico"), C. atrosanguineus ("cúc vạn thọ sôcôla") và Cosmos sulphureus ("cúc chuồn"). Hàng loạt các giống lai và giống trồng đã được chọn lựa và đặt tên.

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Germplasm Resources Information Network: Cosmos
 Quần thực vật Bolivia: Cosmos

Cúc vạn thọ tây, chi
Cây thức ăn bướm ngày
Lương tâm

Lương tâm là năng lực mang tính tự giác của con người tự giám sát bản thân, tự đề ra cho mình nghĩa vụ đạo đức phải hoàn thành, tự đánh giá hành vi của mình. Nói rộng ra, lương tâm là ý thức chủ quan của cá nhân về nghĩa vụ và trách nhiệm của mình đối với xã hội, được coi như là nghĩa vụ và trách nhiệm đối với bản thân.

Lương tâm theo Khổng Tử là đạo đức. Khổng Tử nói: "Lập đạo của trời nói âm và dương, lập đạo của đất nói nhu và cương, lập đạo của người nói nhân và nghĩa." Tất cả các tính khác của con người đều do nhân và nghĩa mà nên, cũng như vạn vật, vạn việc trên trời dưới đất do âm dương, nhu cương tạo tạo thành vậy, con người bất nhân là ác, bất nghĩa là bạc, chính vì lẽ đó con người muốn được coi là "nhân" thì phải có nhân, nghĩa phải có lương tâm.

Lương tâm là kết quả của quá trình sống chứ không phải bẩm sinh.
Lương tâm luôn đi với con người trong suốt quá trình hành động.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Luân lý học
Nhân cách
Kỹ năng con người
Thuật ngữ triết học
Triết học về tinh thần
Triết học chính trị
Triết học xã hội
Khái niệm luân lý học
Nhân quyền
Triết học tinh thần
Chống chiến tranh
Bất bạo động
Chi Bán hạ bắc

Chi Bán hạ (danh pháp khoa học: Pinellia) là một chi của khoảng 12 loài thực vật trong họ Ráy (Araceae), phân bổ tại khu vực Đông Á, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Các loài
Pinellia browniana: Trung Quốc
Pinellia cordata: Tích thủy châu, Trung Quốc
Pinellia integrifolia: Thạch tri chu (cây nhện đá), Trung Quốc
Pinellia koreana: Hàn Quốc
Pinellia pedatisecta: Hổ chưởng (cây chân hổ), Trung Quốc
Pinellia peltata: Bán hạ lá hình mộc, Trung Quốc
Pinellia polyphylla: Trung Quốc
Pinellia ternata: (đồng nghĩa: Arum ternatum): Bán hạ, Bán hạ bắc
Pinellia tripartita: Nhật Bản
Pinellia tuberifera: Nhật Bản (đồng nghĩa: Pinellia angustata, Pinellia fornicata)
Pinellia wawrae: Trung Quốc
Pinellia yaoluopingensis: Trung Quốc

Khác
Pinellia cochinchinensis là từ đồng nghĩa gốc của Arisaema cochinchinense.

Y học
Các rễ được chế biến của chúng, được gọi là bán hạ, là một trong những vị thuốc cơ bản của y học cổ truyền Trung Hoa để thông đờm rãi, hạ nhãn áp, chống hoặc gây nôn và giảm ho. Vị thuốc từ bán hạ có tính khô và ấm và chỉ nên sử dụng ở những người không khô và nóng (thiếu âm). Nó được sử dụng với liều lượng nhỏ (3-6 gam) trong các đơn thuốc để làm se phổi, chống nôn, trong điều trị bệnh bướu cổ hay tràng nhạc. Do rễ tươi có độc, nên người ta cần ngâm nó trong nước để loại bỏ các oxalat và các chất gây kích thích khác, hoặc là chế biến nó với gừng. Rễ chưa chế biến chỉ được dùng ngoài da trong y học Trung Hoa.

Thành phần: Oxalat calci, pinellin, axít oleic, axít palmitic, axít stearic, l-ephedrin hypoclorua, trigonellin, β-sistosterol, β-sistosterol glycozit, cholin, daucosterol, guanosin, citrullin, axít aspartic, argenin, 3,4-dihydroxybenzaldehyde; coniin; protoanemonin

Tại một số nước châu Âu và Bắc Mỹ, khi được liệt kê như là một thành phần trong phần bổ trợ để giảm cân thì "Pinellia" phải được ghi rõ là có chứa các ancaloit gốc ephedrin (C10H15NO), điều này có thể là sự vi phạm các nguyên tắc ghi nhãn mác. Pinellia không được ưa chuộng tại các khu vực này như là sản phẩm chứa ephedrine để giảm cân do các vấn đề về độc tính của nó.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Đông Á
P
Thực vật Trung Quốc
Phân họ Ráy
Ngô Dụng

Ngô Dụng (吴用) tự Học Cứu (学究) hay còn gọi là Trí Đa Tinh (智多星) là một trong 36 Thiên Cang Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc trong tiểu thuyết Thủy hử.

Ngô Dụng xuất thân là thầy dạy học có quen biết khá thân với Tiều Cái. Một hôm ông nằm mộng thấy bảy vì sao lớn, đoán có điềm lành nên tới tìm Tiều Cái đến nơi thì lại gặp Lưu Đường, sau này còn rủ thêm được Nguyễn Thị Tam Hùng, Bạch Thắng và Công Tôn Thắng cùng tổ chức cướp lễ vật mừng thọ thái sư rồi trốn lên Lương Sơn Bạc.

Sau này khi xếp thứ bậc thì ông ngồi ghế thứ 3 trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Ngô Dụng được cho là túc trí đa mưu, có phong thái bắt chước Thừa tướng Gia Cát Lượng cho nên được tôn tụng là Gia Lượng Tiên Sinh. Ông được Tiều Cái và Tống Giang (tức Tống Công Minh) trọng dụng.

Trong cuộc Nam chinh đánh Phương Lạp, Ngô Dụng bày mưu hiến kế, lập được nhiều công trạng, được trao chức Thừa tuyên sứ quận Vũ Thắng. Khi nghe tin Tống Giang và Lý Quỳ đã chết, ông đem xác hai người an táng tại đầm Lục Nhi ngoài thành Sở Châu, nơi có ao đầm ngòi rạch mênh mông, tùng bách rậm rạp xanh tươi, địa thế rồng cuộn hổ ngồi, núi non nhấp nhô uốn lượn, sườn núi đá xếp như bậc thềm, một nơi trông rất giống Lương Sơn Bạc. Rồi ông cùng Hoa Vinh treo cổ tự vẫn tại đây. Cái chết của Ngô Dụng đầy bi phẫn.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử
Hằng số Boltzmann

Hằng số Boltzmann, ký hiệu kB hay k, phát hiện bởi Max Planck, lấy tên theo Ludwig Boltzmann, là 1 đại lượng chuyển đổi cơ bản giữa nhiệt độ và năng lượng. 
kB = 1,38(24).10-23 J/K = 8,617(15).10-5 eV/K
Liên hệ giữa hằng số Boltzmann kB với hằng số khí R và hằng số Avogadro NA:

Ứng dụng 
 Trong phương trình khí lý tưởng

  
 Với
 p: áp suất,
 V: thể tích,
 N: số nguyên tử hay phân tử,
 T: nhiệt độ tuyệt đối,
 n: mật độ hạt,
 : số mol

 Tính hiệu điện thế nhiệt UT trong Vật lý bán dẫn
 

Với 
T: nhiệt độ tuyệt đối, 
q: (e) điện tích nguyên tử

 Ở nhiệt độ phòng 27 °C (T = 300 K), UT ≈ 26 mV.

Tham khảo

Hằng số vật lý
Cơ học thống kê
Nhiệt động lực học
Hằng số khí

Hằng số khí hay hằng số khí lý tưởng, ký hiệu R, là tích số giữa hằng số Avogadro NA và hằng số Boltzmann kB: 
R = NAkB 
và có giá trị R = 8,314462 Jmol−1K−1

Hằng số này xuất hiện trong phương trình khí lý tưởng:
p×V = n×R×T
với 
 p là áp suất khối chất khí
 V là thể tích khối khí
 n là số mol khí được chứa trong thể tích V
 T là nhiệt độ của khối khí

Tham khảo

Hằng số vật lý
Á kim

Á kim gồm những nguyên tố hóa học B, Si, Ge, As, Sb, Te, Po; chúng nằm giữa kim loại và phi kim trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học . Phụ thuộc vào điều kiện môi trường chúng có thể có các tính chất của kim loại như dẫn điện hay phi kim cách điện. Si và Ge là 2 chất bán dẫn quan trọng và phổ biến. Một số tính chất vật lý của á kim giống phi kim hơn, nhưng trong một số trường hợp nhất định, một vài trong số chúng có thể dẫn điện. Những chất bán dẫn này cực kỳ quan trọng trong các ngành điện tử để sản xuất các thiết bị điện tử phục vụ cho đời sống của con người.

Tham khảo

Bảng tuần hoàn
Á kim
Cúc vu

Cây cúc vu (danh pháp hai phần: Helianthus tuberosus L.), là một loài thực vật có hoa, có nguồn gốc Bắc Mỹ và được trồng trong khu vực ôn đới để lấy phần thân củ mà người Việt quen gọi là củ dùng làm rau ăn củ.

Tên gọi trong tiếng Anh của nó là Jerusalem artichoke (atisô Jerusalem) nhưng nó không liên quan gì tới Jerusalem và cũng có rất ít quan hệ họ hàng với atisô (Cynara scolymus). Tên gọi Jerusalem có lẽ là do từ nguyên dân gian; do khi lần đầu tiên người châu Âu biết đến cúc vu thì họ gọi nó là Girasole, một từ trong tiếng Italia để chỉ hướng dương. Theo thời gian tên gọi Girasole đã chuyển thành Jerusalem. Phần tên gọi atisô của cúc vu có lẽ là do hương vị của phần thân củ ăn được của nó, hương vị của nó là sự kết hợp của củ cải và atisô. Trong tiếng Pháp, Đức, Ý, Romania, Nga và Tây Ban Nha, cây này được gọi là topinambur. Cúc vu trên thực tế là loài thuộc chi Hướng dương, và có quan hệ họ hàng gần với cây hướng dương Helianthus annuus.

Các thân củ lắm mấu và không đồng đều, trông tương tự như củ gừng, với kết cấu chắc, giòn khi còn tươi. Không giống như phần lớn các loại thân củ, nhưng là thông thường đối với các thành viên trong họ Cúc (bao gồm cả atisô), các thân củ lưu giữ hyđratcacbon inulin (không nhầm với insulin) thay vì tinh bột. Vì lý do này, các thân củ của cúc vu là nguồn quan trọng để sản xuất fructoza trong công nghiệp. Các hyđratcacbon làm cho các thân củ có xu hướng bị vụn nát và hòa tan khi nấu nướng, làm gia tăng khả năng gây chướng bụng đầy hơi. Củ để lâu bị nhăn nheo, mềm và có thể có vị đắng.

Lịch sử 
Cây cúc vu được thổ dân châu Mỹ trồng từ rất lâu trước khi người châu Âu tới. Nhà thám hiểm người Pháp là Samuel de Champlain đã tìm thấy cúc vu được trồng tại Cape Cod vào năm 1605.

Trồng 
Cúc vu khá dễ trồng với cách dễ nhất là để nó tự phát triển. Tuy nhiên, chất lượng củ bị suy giảm nếu như không nhổ cây non lên để trồng lại chúng vào các mảnh đất giàu chất dinh dưỡng. Nó là loài cây có sức sống khỏe nên chỉ cần một miếng củ nhỏ còn sót lại trong đất cũng đủ để phát triển thành cây mới, điều này làm cho nó trở thành một loại cỏ dại khó loại trừ tại các khu vực không mong muốn có nó.

Atisô Jerusalem nở hoa giữa tháng 8 và tháng 11. Tuy nhiên, là một loại cây ngắn ngày, nó chỉ nở hoa khi độ dài của ngày giảm xuống dưới một mức nhất định. Do đó, hoa không nở ở miền bắc nước Pháp cho đến tháng 10, tuy nhiên, ở Trung Âu sớm nhất là vào tháng 8.

Sự phát triển chính của củ xảy ra từ tháng 7 đến tháng 10, được thu hoạch từ tháng 11 đến tháng 3 / tháng 4 trước khi củ nảy mầm trở lại. Sau khi lá rụng (rụng), thân cây ngắn lại để dễ thu hoạch.

Cây có thể được trồng để làm thức ăn cho người, sản xuất rượu, sản xuất đường fructose và thức ăn cho thú chăn nuôi.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Thông tin dinh dưỡng của củ cúc vu
 Hướng dẫn trồng cây cúc vu

T
Rau ăn rễ
Thực vật Alabama
Thực vật Florida
Thực vật Texas
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây trồng bắt nguồn từ Bắc Mỹ
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Vương quốc Nakhon Si Thammarat

Vương quốc Nakhon Si Thammarat (hay vương quốc Ligor) là một trong những tiểu quốc (mueang) Mã Lai kiểm soát một phần lớn bán đảo Mã Lai, sau bị người Xiêm thôn tính gộp vào Sukhothai.

Sử người Việt thời nhà Nguyễn ghi lại xứ này là nước Tam Hoạt.

Nhiều nhà sử học cho rằng vương quốc Tambralinga trong sử sách Trung Hoa là tiền thân của Nakhon Si Thammarat. Bia đá Ramkhamhaeng của người Thái thì ghi rằng năm 1283 (hay năm 1292) Nakhon Si Thammarat là chư hầu của Sukhothai. Sang triều vua Trailok năm 1468 thì Nakhon Si Thammarat được liệt kê là một trong 8 thành phố vĩ đại (phraya naha nakhon) thuộc Ayutthaya. Triều vua Naresuan thì Thammarat là một trong những tỉnh hạng nhất (mueang ek).

Sau khi vương quốc Ayutthaya sụp đổ, Nakhon Si Thammarat độc lập trong một thời gian ngắn nhưng không lâu sau thì bị Taksin đánh chiếm trong công cuộc thống nhất Thái Lan.

Theo Đại Nam thực lục thì sứ thần Tam Hoạt là Giáp Tất Đơn Điền Hòa đến yết kiến vua nhà Nguyễn, được ban lọng vàng và một vạn cân gạo.

Với cuộc cải cách thesaphiban của hoàng thân Damrong Rajanubhab cuối thế kỷ 19, vương quốc này cuối cùng bị sáp nhập vào Xiêm. Một đơn vị hành chính mới có tên gọi monthon (đạo) được lập ra; mỗi đạo cai quản nhiều tỉnh. Theo đó thì vua Xiêm cho lập Monthon Nakhon Si Thammarat vào năm 1896, bao gồm vùng đất miền Đông bán đảo Mã Lai, nay là các tỉnh Songkhla, Nakhon Si Thammarat và Phatthalung.

Tham khảo

Xem thêm
 Nakhon Si Thammarat
 Xích Thổ
 Vương quốc Sukhothai
 Lan Na

Tham khảo
Stuart Munro-Hay. Nakhon Sri Thammarat - The Archaeology, History and Legends of a Southern Thai Town. ISBN 974-7534-73-8

Cựu quốc gia trong lịch sử Thái Lan
Chấm dứt thế kỷ 15
Khởi đầu thiên niên kỷ 1
Các vương quốc Ấn hóa
Lịch sử dân tộc Thái
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu thiên niên kỷ 1
Vương triều Thonburi
Nakhon Si Thammarat

Nakhon Si Thammarat (,  Nákhon Sỉ Thămmarát) là thành phố ở miền Nam Thái Lan, tỉnh lị của tỉnh Nakhon Si Thammarat và huyện lị của huyện Nakhon Si Thammarat. Thành phố này là trung tâm hành chính miền Nam Thái Lan trong suốt lịch sử Xiêm La.

Năm 2005, dân số thành phố này là 105.417 người. Trung tâm thành phố hiện nay nằm quanh ga tàu lửa về phía bắc Cổ thành.

Lịch sử

Thành phố Nakhon Si Thammarat là một trong những thành phố cổ nhất miền Nam Thái Lan nhưng nguồn gốc thì không rõ ràng, nhiều nhà sử học dựa vào ghi chép Trung Hoa xem của vương quốc Tambralinga là tiền thân của Nakhon Si Thammarat. Vào thời kỳ của vương quốc Sukhothai, vương quốc Nakhon Si Thammarat nằm dưới kiểm soát của Xiêm La. Vào thế kỷ 16, các lái buôn châu Âu gọi thành phố này là Ligor.

Khí hậu

Wat Phra Mahathat Woromaha Vihan

Wat Phra Mahathat (Thai วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร) là ngôi chùa quan trọng nhất của Nakhon Si Thammarat và miền Nam Thái Lan. Ngôi đền này được xây vào thời kỳ thành lập thành phố.

Cổ thành

Cổ thành Nakhon Si Thammarat đông tây đo được 456 m, bắc nam là 2238 m, với diện tích 1 km². Mặt bắc cổ thành chỉ trổ một cổng, gọi là Prathu Chai Nua hay Prathu Chai Sak. Mặt nam cũng trổ một cổng. Mặt đông thì có 3 cổng mở ra biển. Mặt tây có 5 cổng.

Ngày nay chỉ còn cổng Bắc tồn tại với một đoạn thành ngắn mặt Bắc.

Bảo tàng
Bảo tàng quốc gia Nakhon Si Thammarat

Tham khảo

Stuart Munro-Hay. Nakhon Sri Thammarat - The Archaeology, History and Legends of a Southern Thai Town. ISBN 974-7534-73-8

Liên kết ngoài

http://www.nakhoncity.org
Srithammarat Suksa School 

Thành phố của Thái Lan
Khu dân cư ở tỉnh Nakhon Si Thammarat
Họ Lanthan

Họ Lanthan (tiếng Anh: Lanthanide hoặc Lanthanoid) là một nhóm các nguyên tố hóa học gồm 15 nguyên tố kim loại với số hiệu nguyên tử từ 57 tới 71, từ Lanthan tới Luteti. Các nguyên tố này, cùng với những nguyên tố tương tự như Scandi và Ytri được coi là những nguyên tố đất hiếm trong vỏ Trái Đất. Kí hiệu Ln thường được sử dụng khi đề cập tới bất cứ nguyên tố nào trong họ này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảng tuần hoàn
Lanthan, nhóm
Kim loại
Phân lớp Cẩm chướng

Phân lớp Cẩm chướng (danh pháp khoa học: Caryophyllidae) là một danh pháp thực vật ở cấp phân lớp. Cho đến nay vẫn không có sự đồng thuận hoàn toàn về việc các bộ nào có thể được coi là thuộc về phân lớp này, ngoại trừ duy nhất là nó phải luôn luôn chứa bộ Cẩm chướng (Caryophyllales). Lưu ý rằng đây chỉ là khó khăn về vấn đề đặt tên gọi: Các đơn vị thực vật khác nhau ở cấp nhỏ hơn được gọi bằng tên nào mà có rất ít tranh cãi về việc các loài, họ, bộ đang xem xét có quan hệ họ hàng như thế nào.

Một hệ thống được biết đến nhiều có sử dụng tên gọi này là hệ thống Cronquist và trong phiên bản gốc của hệ thống này năm 1981 thì định nghĩa của phân lớp này là:
 Phân lớp Caryophyllidae
 Bộ Caryophyllales- bộ Cẩm chướng
 Bộ Polygonales- bộ Rau răm
 Bộ Plumbaginales- bộ Bạch hoa đan

Trong hệ thống APG II năm 2003, các loài thực vật trong phân lớp này được xếp vào trong bộ Caryophyllales mở rộng.

Tham khảo

Danh pháp thực vật học
Mandalay

Mandalay là thành phố lớn thứ 2 tại Myanmar với dân số 927.000 người năm 2005, vùng đô thị bao gồm các địa phương xung quanh là 2,5 triệu người. Đây là kinh đô của hoàng triều cuối cùng của Miến Điện và là thủ phủ của Vùng Mandalay. Sông Ayeyarwady chảy phía tây, ôm lấy thành phố. Mandalay cách thành phố Yangon 716 km về phía bắc. Mandalay nằm ở trung tâm của vùng khô Myanmar. Đây chính là trung tâm kinh tế của Thượng Miến Điện và được coi là trung tâm của nền văn hóa Miến Điện. Một dòng liên tục của những người nhập cư Trung Quốc, chủ yếu là từ tỉnh Vân Nam, trong hai mươi năm qua, đã định hình lại cơ cấu dân tộc của thành phố và gia tăng thương mại với Trung Quốc. Mặc dù bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng gần đây của Naypyidaw, Mandalay vẫn là trung tâm chính về thương mại, giáo dục và trung tâm y tế của Thượng Miến Điện.

Lịch sử

Thời kỳ đầu

Như phần lớn cố đô (và thủ đô hiện tại) của Miến Điện, Mandalay được thành lập trên những mong muốn của người cai trị vào thời kỳ đó. Ngày 13 tháng 2 năm 1857, vua Mindon thành lập một thủ đô hoàng gia mới ở chân núi Mandalay, bề ngoài là để thực hiện một lời tiên tri về sự ra đời của một đô thị của Phật giáo trong đó vị trí chính xác trên nhân dịp lần thứ năm thánh của Phật giáo 2400.

Địa điểm của thành phố thủ đô mới có diện tích 25,5 dặm vuông (66 km²), bao quanh bởi bốn con sông. Kế hoạch vạch ra một thành vuông bố trí lưới 144 ô vuông, giữa là một khối vuông 16 cung điện hoàng gia hợp chất lấy đồi Mandalay làm trung tâm. 1020 mẫu Anh (413 ha) thành được bao quanh bởi bốn 6.666 feet (2.032 m) bức tường dài 210 ft và một con hào rộng 64 m và sâu 4,6 m. Trong khoảng cách 169 m dọc theo bức tường, là tháp pháo với ngọn tháp dát vàng có đồn canh. Các bức tường có ba cửa trên mỗi bên, và năm cầu băng qua con hào. Ngoài ra, nhà vua cũng cho xây chùa Kuthodaw, các sảnh tôn phong cao ơn Pahtan-haw Shwe Thein, Zayats Thudhamma hoặc nhà công cho giảng thuyết, và các thư viện cho các kinh điển Phật giáo. Trong tháng 6 năm 1857, cựu hoàng cung của Amarapura đã bị tháo dỡ và di chuyển bằng voi đến vị trí mới ở chân của đồi Mandalay mặc dù xây dựng tổ hợp cung điện được chính thức hoàn thành chỉ hai năm sau, ngày thứ hai 23 tháng 5 năm 1859.

Trong 26 năm tiếp theo, Mandalay là thủ đô hoàng gia cuối cùng của vương quốc Miến Điện cuối cùng độc lập trước khi bị người Anh thôn tính. Mandalay không còn là thủ đô vào ngày 28 tháng 11 năm 1885, khi người Anh buộc vua Thibaw và Supayalat hoàng hậu phải sống lưu vong, kết thúc chiến tranh Anh-Miến Điện lần thứ ba.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa 

  Cirebon, Indonesia
  Côn Minh, Trung Quốc
  Phnôm Pênh, Campuchia
  Ulsan, Hàn Quốc

Hình ảnh

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 
 See also nearby Pyin Oo Lwin, the historic hill station above Mandalay 
   SOAS
 Mandalay Gallery with antique, colonial views of Mandalay
 Mandalay, the Burmese Heartland by Dr. Constance Wilson, Northern Illinois University 
 Asian Historical Architecture – Mandalay by Prof. Robert D. Fiala, Concordia University, Nebraska
 Mandalay Centenary Song by Than Myat Soe MRTV3

Thị xã Myanmar
Khu dân cư ở vùng Mandalay
Miến Điện 1859
Sông Ayeyarwaddy
Khu dân cư thành lập năm 1859
Danh sách sân bay Nga

Xem thêm 
 Giao thông ở Nga

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Danh sách các sân bay Nga tại:
 Great Circle Mapper
 FallingRain.com
 Aircraft Charter World 
 The Airport Guide 
 World Aero Data 
 A-Z World Airports

Nga
Sân bay Nga
Sân bay Sydney

Sân bay quốc tế Sydney (Kingsford Smith) (tiếng Anh: Sydney (Kingsford Smith) International Airport hay Sydney Airport) , tọa lạc tại ngoại ô của thành phố Sydney, tại Mascot, Úc. Đây là sân bay chính phục vụ Sydney và là trung tâm hoạt động chính của hãng Qantas. Sân bay Sydney là sân bay thương mại hoạt động liên tục nhất thế giới, phục vụ hơn 26 triệu hành khách/năm và có thể tăng lên 68 triệu khách/năm năm 2020. Sân bay tọa lạc gần vịnh Botany, có 3 đường băng. Về mặt diện tích, đây là sân bay hẹp nhất trong các sân bay thủ phủ bang ở Úc.

Vận chuyển 
Sân bay được nối với đường bộ và đường sắt thông qua đường ray East Hills ngầm. Các nhà ga xe lửa nằm dưới các nhà ga quốc nội và quốc tế. Xe bus Sydney chạy tuyến 400 (Burwood đến Bondi Junction) và tuyến 410 (Rockdale đến Bondi Junction) và đều dừng ở cả ba nhà ga sân bay.

Lịch sử 
Ban đầu được công bố là sân bay năm 1920 (với tên gọi là "Sydney Airport"), sau đó được đổi tên là sân bay quốc tế Sydney (Kingsford Smith) năm 1953, vinh danh Charles Kingsford Smith, một phi công tiên phong của Úc.

Đường băng đầu tiên được xây năm 1933, bằng sỏi. Đến thập niên 1960, do nhu cầu cần có một nhà ga quốc tế rất và công việc xây dựng bắt đầu năm 1966 và hoàn thành ngày 3/5/1970 và được khánh thành bởi Nữ hoàng Elizabeth II. Vào thập niên 1970, đường băng Bắc-Nam được mở rộng để trở thành đường băng dài nhất ở Nam Bán Cầu. Vào thập niên 1960, việc chỉ có 2 đường băng cắt nhau đã hạn chế năng lực của sân bay và một đường băng thứ 3 song song với đường Bắc-Nam hiện hữu nhưng trên đất lấn biển của vịnh Bontany.

Năm 2002 chính phủ Úc đã bán quyền khai thác sân bay từ công ty Sydney Airports Corporation Limited (sau này đổi tên thành Sydney Airport Corporation Limited), sang công ty Southern Cross Airports Corporation Holdings Ltd. Sân bay này hiện nay đang được mở rộng với một kế hoạch nâng cấp 20 năm (2005-2025) với việc xây thêm các block nhà văn phòng cao tầng, bãi đậu xe nhiều tầng, mở rộng các nhà ga.

Các nhà ga

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hàng hóa

Sân bay thứ hai của Sydney 
Do nhu cầu gia tăng, người ta đang xem xét xây một sân bay thứ 2, cách xa Sydney hơn và dự kiến bắt đầu xây năm 2020.

Xem thêm 
 Danh sách các sân bay Úc
 Giao thông ở Úc
 Airport and East Hills railway line, Sydney - Airport Rail Connection

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Kingsford Smith International Airport Homepage
 Sydney Tower 
 Current ERSA Sydney Airport FAC
 Sydney International Airport 

Giao thông ở Sydney
Sydney
Sân bay New South Wales
Khởi đầu năm 1920 ở Úc
.cg

.cg là tên miền Internet cấp cao nhất dành cho quốc gia (ccTLD) Cộng hòa Congo, Được quản lý bởi ONPT Congo và Interpoint Thụy Điển. Mọi công dân của Congo đều được đăng ký một tên miền cấp 2 miễn phí và trực tiếp. Những lần đăng ký sau, hoặc người nước ngoài khi đăng ký đều phải đóng phí.

Liên kết 
 whois IANA của .cg 
 trang đăng ký domain .cg

Tham khảo

cg
Cộng hòa Congo
cg
cg
Tên miền quốc gia cấp cao nhất

sv:Toppdomän#C
.ax

.ax là tên miền Internet cấp cao nhất dành cho quốc gia (ccTLD) của quần đảo Åland, ra đời năm 2006. Trước đó, các website của Åland đều nằm dưới tên miền cấp 2 .aland.fi. Được quản lý bởi chính quyền của Åland.

Lịch sử 
Ngày 17 tháng 2 năm 2006, chính quyền Phần Lan phê chuẩn một dựa luật để sửa đổi luật cấm sử dụng .ax làm một tên miền gốc. Trong vòng 3 năm, tên miền cấp 2 aland.fi sẽ được sử dụng song song với .ax; mọi đăng ký dưới tên miền cấp 2 aland.fisẽ bị cấm, và chủ nhân của các tên miền aland.fi hiện tại sẽ nhận được những tên miền .ax tương ứng. 

Ngày 17 tháng 3 năm 2006, Tổng thống Phần Lan Tarja Halonen phê chuẩn dự luật nói trên thành luật, có hiệu lực tự 27 tháng 3 năm 2006  chính quyền Åland được nhận đăng ký ngay sau khi luật có hiệu lực.

Ngày 9 tháng 6 năm 2006, ICANN chấp thuận nhượng quyền điều khiển tên miền gốc .ax cho chính quyền Åland. Tên miền .ax được thêm vào các tên miền gốc ngày 21 tháng 6 năm 2006, và được khởi hoạt ngày 15 tháng 8 năm 2006.

Các điều kiện đăng ký 
Tên miền có thể được cấp cho
 Một cư dân hợp pháp có việc làm ổn định, sống có đăng ký ở quần đảo Åland.
 Một tổ chức, cơ quan nhà nước hoặc một tổ chức, doanh nghiệp độc lập có làm ăn ở quần đảo Åland hoặc đã có đăng ký.
 Một cá nhân, ít nhất 15 tuổi và có nơi cư trú thuộc Åland.

Tham khảo 

  Åländska toppdomänen inskriven i lagen , từ ấn bản điện từ ngày 12 tháng 2 năm 2006 của Ålandstidningen
  Klart söka om ax-domäner , Từ ấn bản điện từ ngày 24 tháng 3 năm 2006 của Ålandstidningen
  Adopted Resolutions, Biên bảo cuộc họp đặc biệt của hội đồng ICANN
  Báo cáo bàn giao của IANA, từ trang web của IANA
  Ansökan om domännamn , Trang đăng ký của chính quyền Åland
  Axventure.com Bản dịch tiếng Anh của các quy định đăng ký tên miền.ax

Liên kết 
whois của IANA về .ax 

ax
Åland
ax
Tên miền quốc gia cấp cao nhất
Cúp bóng đá Áo

Cúp bóng đá Áo (), hay còn được gọi là UNIQA ÖFB Cup vì lý do tài trợ, là một giải bóng đá thường niên được tổ chức bởi Hiệp hội bóng đá Áo, ÖFB. Trong mùa giải 2008–09, Austria Wien đã vô địch giải đấu lần thứ 27, một kỷ lục. Wolfsberger hiện là nhà vô địch, vô địch mùa giải 2024-2025, là chức vô địch lần đầu tiên.

Các trận chung kết

1 Hai hiệp phụ''
2 Bàn thắng sân khách''
3 Austria Wien thắng nhờ tung đồng xu''
4 Giải tổ chức theo thể thức một giải vô địch, Wiener AC được 16 điểm, Austria Wien được 15 ''

Tham khảo

Liên kết ngoài

Giải bóng đá Áo
Áo
Sanchi

Sanchi hay còn được gọi là Sanci là một quần thể Phật giáo nổi tiếng với Đại Bảo tháp của nó nằm trên một đỉnh đồi của thị trấn Sanchi, nằm ở huyện Raisen, thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ. Nó nằm cách  về phía đông bắc của thủ phủ bang là Bhopal. Đại Bảo tháp của Sanchi là một trong những kiến trúc bằng đá lâu đời nhất Ấn Độ và là một di tích quan trọng của kiến trúc Ấn Độ. Ban đầu nó được ủy quyền xây dựng bởi hoàng đế Ashoka vào thế kỷ 2 TCN. Trung tâm của nó là một cấu trúc gạch hình bán cầu đơn giản được xây dựng trên các thánh tích của Đức Phật. Trên đỉnh của nó là chhatri, một cấu trúc giống như một cây dù nhằm tôn vinh và che chở. Công trình xây dựng ban đầu của Đại Bảo tháp được Ashoka và người vợ của ông là Devi, con gái của một thương nhân ở Vidisha gần đó giám sát. Sanchi chính là nơi sinh của bà và cũng là nơi bà và hoàng đế Ashoka tổ chức đám cưới. Vào thế kỷ 1 TCN, bốn cổng Torana được trang trí công phu và một lan can đá bao quanh được thêm vào cấu trúc. Bảo tháp Sanchi được xây dựng trong thời kỳ Mauryan được làm bằng gạch là sự kết hợp phát triển mạnh mẽ cho đến thế kỷ thứ 11.

Sanchi là trung tâm của khu vực với một số bảo tháp, tất cả chỉ trong một vài dặm của Sanchi bao gồm cả Satdhara nằm cách 9 km về phía tây của Sanchi. Tại đó có 40 bảo tháp và là nơi có di tích xá lợi của Sariputta và Moggallana, là hai đệ tử của Đức Phật. Các địa điểm khác gồm Bhojpur còn được gọi là Morel Khurd nằm trên một đỉnh đồi với 60 bảo tháp, Andher và Sonari. Nằm xa hơn về phía nam cách khoảng 100 km là Saru Maru và 300 km về phía đông bắc là Bharhut.

Mô tả
Đại bảo tháp ở Sanchi có hình vua Báo được xây dựng vào thế kỷ 3 TCN, dưới thời kỳ trị vì của Đại đế Ashoka. Hạt nhân của nó là một cấu trúc vòm bằng gạch được xây dựng theo kiểu mẫu vũ trụ Phật giáo. Xuyên qua tâm vòng tròn là một cột trụ vươn lên, qua đỉnh vòm, tượng trưng cho cột đỡ vũ trụ. Trên cùng của nó là 3 đĩa tròn, biểu thị Tam bảo.

Bảo tháp được vây quanh bởi một hàng rào đá và có 4 cổng đá ở 4 phương chính, mỗi cổng có 3 xà ngang. Các hình cây bồ đề, hoa sen, bảo tháp, pháp luân... được chạm khắc tỉ mỉ ở các xà ngang này. Các trụ vuông được khắc những hình ảnh minh họa bản sinh kinh, những câu chuyện về tiền kiếp của Phật.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Source Documents and Texts in South Asian Studies 
 Sanchi.org
 Sanchi Stupa — The World Heritage Site
 "Sanchi (Madhya Pradesh)", Jacques-Edouard Berger Foundation, World Art Treasures 
 Monuments at Sanchi (UNESCO World Heritage)
 Google Street View tour of Sanchi

Lịch sử Madhya Pradesh
Bhopal
Thánh địa Phật giáo
Du lịch Madhya Pradesh
Di sản thế giới tại Ấn Độ
Nghệ thuật Phật giáo
Sân vận động Cao Lãnh

Sân vận động Cao Lãnh là một sân vận động nằm ở phường Mỹ Trà, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam. Sân có sức chứa trên 20.000 chỗ ngồi và là sân nhà của Câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp, hiện đang thi đấu tại giải hạng Nhất Quốc gia.

Vị trí
Sân nằm trên đường Lê Duẩn, phường Mỹ Trà, tỉnh Đồng Tháp. Đặc biệt sân Cao Lãnh nằm rất gần sông, vì thế khán giả từ mọi nơi trong tỉnh có thể đến với sân bằng đường sông và đường bộ.

Lịch sử 
Năm 1989, sau khi cùng tân binh Đồng Tháp lên ngôi vô địch toàn quốc, giám đốc Sở Thể dục Thể thao tỉnh Đồng Tháp lúc đó là ông Trần Ngọc Thành (Sáu Thành) đã đề nghị xin nhà thi đấu, trang thiết bị cho ngành thể thao địa phương và xin xây sân Cao Lãnh.

Sân được khánh thành vào ngày 6 tháng 10 năm 1996, thời điểm diễn ra trận chung kết giải Vô địch Quốc gia giữa Đồng Tháp và Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng Tháp đã giành chiến thắng 3-1 ở trận đấu này để giành chức vô địch ngay trên sân nhà.

Mô tả 
Sân có sức chứa khoảng 20.000 người. Khán đài A có hai tầng và mái che với sức chứa khoảng 8.000 người, khán đài B có sức chứa khoảng 6.000 người, trong khi hai khán đài C và D nhỏ hơn chỉ có sức chứa khoảng 3.000 người mỗi khán đài. Sân được trang bị dàn đèn để tổ chức thi đấu ban đêm.

Các sự kiện được tổ chức 
Hội khoẻ Phù Đổng toàn quốc năm 2000, Đại hội TDTT khu vực ĐBSCL lần 1 năm 2005…

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vài hình ảnh về sân vận động Cao Lãnh 

Cao Lãnh
Thể thao Đồng Tháp
Câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp
Du lịch Đồng Tháp
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1996
Khởi đầu năm 1996 ở Việt Nam