Joel Mokyr

Joel Mokyr (; sinh ngày 26 tháng 7 năm 1946) là một nhà sử học kinh tế mang quốc tịch Mỹ và Israel, hiện giữ chức Giáo sư Robert H. Strotz về Nghệ thuật và Khoa học tại Đại học Northwestern. Ông đồng thời là giáo sư thỉnh giảng cao cấp tại Trường Kinh tế Eitan Berglas thuộc Đại học Tel Aviv. Năm 2025, ông được trao một nửa Giải Nobel Kinh tế “cho việc xác định các điều kiện tiên quyết của tăng trưởng bền vững thông qua tiến bộ công nghệ”.

Cuộc đời đầu và học vấn 
Joel Mokyr sinh năm 1946 tại Leiden, Hà Lan. Ông sinh ra trong một gia đình Do Thái Hà Lan sống sót sau Holocaust. Cha ông, Salomon Mok, là một công chức, qua đời vì ung thư khi Mokyr mới một tuổi. Năm 1955, ông cùng mẹ là Gonda Mok (nhũ danh Jakobs) di cư sang Israel khi còn nhỏ và lớn lên tại Haifa. Ông nhận bằng cử nhân kinh tế và lịch sử tại Đại học Do Thái Jerusalem năm 1968. Sau đó, ông nhận bằng MPhil kinh tế tại Đại học Yale năm 1972 và bằng tiến sĩ kinh tế tại Yale năm 1974. Luận án tiến sĩ của ông mang tên Industrial Growth and Stagnation in the Low Countries, 1800–1850, sau đó được chỉnh sửa và xuất bản năm 1976 bởi Nhà xuất bản Đại học Yale.

Sự nghiệp 
Mokyr từng là giảng viên hợp đồng tại Đại học Yale trong giai đoạn 1972–1973, và được bổ nhiệm làm trợ lý giáo sư tại Đại học Northwestern năm 1974, nơi ông công tác liên tục cho đến nay.

Ông từng giữ chức tổng biên tập của bộ sách Princeton Economic History of the Western World (do Nhà xuất bản Đại học Princeton phát hành), Oxford Encyclopedia of Economic History (5 tập, 2003), và là đồng biên tập của Journal of Economic History. Mokyr giữ chức Chủ tịch Hiệp hội Lịch sử Kinh tế trong giai đoạn 2002–2003.

A Culture of Growth 
Trong cuốn sách năm 2016 A Culture of Growth: The Origins of the Modern Economy, Mokyr trình bày các lý giải của mình về Cách mạng Công nghiệp. Tác phẩm nhận được nhiều đánh giá tích cực. Deirdre McCloskey mô tả đây là “một cuốn sách xuất sắc… dài nhưng luôn hấp dẫn, thậm chí dí dỏm… không phải sách đọc giải trí, nhưng mang lại hiểu biết sâu sắc về cách thế giới hiện đại hình thành”.

Trong bài phê bình đăng trên Nature, Brad DeLong nhận xét rằng dù ông thiên về các cách giải thích khác cho Cách mạng Công nghiệp, nhưng cuốn sách của Mokyr đã khiến ông phải suy nghĩ lại.

Nhiều học giả khác như Victoria Bateman, The Economist, Diane Coyle, Foreign Affairs, The Independent và Journal of Economic Literature cũng có các bài đánh giá tích cực, trong khi Geoffrey Hodgson phê phán tác phẩm vì đặt quá nhiều trọng tâm giải thích vào một số ít cá nhân kiệt xuất.

Danh hiệu và giải thưởng 
Mokyr được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoa Kỳ năm 1996, và là Viện sĩ của Hiệp hội Kinh tế lượng năm 2011. Ông là viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan từ năm 2001, và nhận Giải Heineken cho Lịch sử năm 2006. Ông cũng là viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Anh và Accademia dei Lincei.

Năm 2015, Mokyr nhận Giải Balzan cho lịch sử kinh tế. Năm 2025, ông được trao một nửa Giải Nobel Kinh tế, nửa còn lại thuộc về Philippe Aghion và Peter Howitt.

Đời sống cá nhân 
Mokyr kết hôn với Margalit (nhũ danh Birnbaum), giáo sư Sinh hóa và Sinh học Phân tử tại Đại học Illinois Chicago. Họ có hai con gái. Ông là người yêu thích âm nhạc cổ điển Israel và thường xuyên nghe kênh Kol Hamusica.

Sách

Xem thêm 
 Danh sách người Do Thái đoạt giải Nobel
 Danh sách người Israel đoạt giải Nobel

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Hồ sơ, Northwestern.edu; truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2016.

Sinh năm 1946
Nhân vật còn sống
Nhà sử học kinh tế
Nhà kinh tế học Mỹ thế kỷ 20
Nhà kinh tế học Mỹ thế kỷ 21
Người Do Thái Hà Lan
Người Mỹ gốc Do Thái Hà Lan
Nhà sử học Do Thái Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Yale
Giảng viên Đại học Northwestern
Viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoa Kỳ
Thành viên Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan
Người Leiden
Người đoạt Giải Heineken
Viện sĩ Hiệp hội Kinh tế lượng
Chủ tịch Hiệp hội Lịch sử Kinh tế
Người đoạt Giải Nobel Kinh tế
Người Do Thái đoạt giải Nobel
Người Israel đoạt giải Nobel
Nhà sử học kinh tế Mỹ