HMS Statesman (P246)

HMS Statesman (P246) là một tàu ngầm lớp S (1931) thuộc Nhóm III, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1940 trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1943, con tàu đã thực hiện được tổng cộng mười một chuyến tuần tra, hầu hết tại khu vực Viễn Đông, đánh chìm một tàu chở hàng tải trọng  cùng nhiều thuyền buồm, tàu duyên hải, tàu đổ bộ và sà lan của Nhật Bản. Sau chiến tranh con tàu được chuyển cho Pháp và phục vụ cùng Hải quân Pháp dưới tên gọi Sultane từ năm 1952 đến năm 1959. Nó được hoàn trả cho Anh và bị bán để tháo dỡ năm 1961.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm S Nhóm III được đặt hàng trong Chương trình Chế tạo 1940 như là một kiểu tàu ngầm nhỏ để tuần tra tại vùng biển bị giới hạn như Bắc Hải, Baltic và Địa Trung Hải. Chúng có kích thước lớn hơn và có nhiều cải tiến so với các nhóm trước. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Con tàu có thể lặn sâu đến , và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 48 sĩ quan và thủy thủ.

Lớp S trang bị hai động cơ diesel công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Tầm xa hoạt động của Nhóm III là  ở tốc độ , và có thể lặn xa  ở tốc độ .

Statesman nằm trong số các tàu có bảy ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống phía mũi và một phía đuôi bên ngoài, và mang theo tổng cộng 13 quả ngư lôi, hoặc 12 quả thủy lôi thay cho các quả ngư lôi bên trong tàu. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo  cùng một pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Ngoài ra Nhóm III còn được trang bị sonar ASDIC Type 129AR hoặc 138 và một bộ radar cảnh báo sớm Type 291 hoặc 291W.

Chế tạo 
Statesman được đặt hàng vào ngày 20 tháng 12, 1941 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1940, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Cammell Laird ở Birkenhead vào ngày 2 tháng 11, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 9, 1943, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 13 tháng 12, 1943. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này.

Lịch sử hoạt động

1944

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sau khi thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland, Statesman xuất phát từ cảng Lerwick vào ngày 20 tháng 4, 1944 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó đã hoạt động chống tàu ngầm trong biển Na Uy về phía Đông Bắc quần đảo Faroe, và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Lerwick vào ngày 4 tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Statesman sau đó được điều sang hoạt động tại khu vực Viễn Đông, nên đã xuất phát từ Holy Loch vào ngày 18 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ hai. Nó đã hoạt động trong vịnh Biscay trên đường đi sang Gibraltar, cũng là chặng đầu tiên của hành trình dài hướng sang phía Đông, đi đến Gibraltar vào ngày 2 tháng 6.

Con tàu tiếp tục hành trình bốn ngày sau đó, lần lượt đi ngang qua Malta, Port Said, kênh đào Suez, và Aden, dự định sẽ hướng đến Colombo. Tuy nhiên vào ngày 6 tháng 7, hai thành viên thủy thủ đoàn mắc bệnh, nên Statesman phải chuyển hướng đến cảng Đồng Minh gần nhất là Karachi để đưa hai bệnh nhân lên bờ vào ngày 9 tháng 7. Chiếc tàu ngầm tiếp tục đi đến Trincomalee, Ceylon (nay là Sri Lanka), đến nơi vào ngày 19 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ ba 
Statesman xuất phát từ Trincomalee vào ngày 15 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ ba, và đã hoạt tại vùng biển Andaman ngoài khơi các quần đảo Nicobar và Andaman. Vào ngày 22 tháng 8, nó đã đánh chìm chiếc tàu chở hàng Lục quân Sugi Maru số 5  ở vị trí ngoài khơi Port Blair, tại tọa độ . Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Trincomalee vào ngày 5 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ tư 
Statesman khởi hành từ Trincomalee vào ngày 27 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ tư, và hoạt tại vùng biển Andaman ngoài khơi bờ biển Tây Nam của Miến Điện. Vào ngày 18 tháng 10, nó đánh chìm hai thuyền buồm bằng hải pháo ở vị trí ngoài khơi quần đảo Mergui, rồi kết thúc chuyến tuần tra tại Trincomalee vào ngày 18 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ năm 
Chuyến tuần tra tiếp theo, cùng xuất phát và kết thúc tại Trincomalee và kéo dài từ ngày 6 tháng 11 đến 1 tháng 12, được Statesman thực hiện tại vùng biển Andaman và eo biển Malacca. Trong ngày 16 tháng 11 chiếc tàu ngầm đã hai lần bị máy bay đối phương tấn công, và bị hư hại nhẹ. Con tàu tiếp tục làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu cũng như hoạt động ngoài khơi Port Blair trước khi quay về. Nó được sửa chữa tại Trincomalee từ ngày 15 đến ngày 20 tháng 12.

1945

Chuyến tuần tra thứ sáu 
Statesman xuất phát từ Trincomalee vào ngày 23 tháng 12, 1944 cho chuyến tuần tra thứ sáu, và đã hoạt động tại các vùng biển phía Bắc đảo Sumatra và trong eo biển Malacca. Vào ngày 29 tháng 12, nó đánh chìm một thuyền buồm bằng hải pháo ở vị trí về phía Đông Bắc Sumatra, rồi đến ngày 8 tháng 1, 1945 lại tiếp tục đánh chìm thêm bốn tàu nhỏ và gây hư hại cho một chiếc khác bằng hải pháo ở phía Bắc Sumatra. Statesman quay trở về Trincomalee vào ngày 14 tháng 1.

Chuyến tuần tra thứ bảy 
Statesman khởi hành từ Trincomalee vào ngày 31 tháng 1 cho chuyến tuần tra thứ bảy, và hoạt động trong eo biển Malacca. Vào ngày 6 tháng 2, nó đánh chìm hai tàu nhỏ bằng hải pháo trong eo biển Malacca. Đến ngày 17 tháng 2, nó lại đánh chìm tàu đánh cá Matsujima Maru số 3 cùng các tàu duyên hải Nippon Maru  số 19, Nanyo Maru số 17 và Nippon Maru số 14, đồng thời gây hư hại cho hai chiếc khác trong eo biển Malacca. Chỉ ba ngày sau đó, nó tiếp tục đánh chìm một tàu chở dầu nhỏ bằng hải pháo, và gây hư hại cho một tàu duyên hải trong eo biển Malacca. Statesman kết thúc chuyến tuần tra tại Trincomalee vào ngày 25 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ tám 
Statesman vẫn hoạt động trong khu vực eo biển Malacca trong chuyến tuần tra thứ tám, diễn ra từ ngày 31 tháng 3 đến ngày 19 tháng 4. Nó đã phá hủy một đoàn bảy tàu đổ bộ bằng hải pháo và chất nổ vào ngày 5 tháng 4, và sang ngày hôm sau đã đánh chìm năm thuyền buồm bằng hải pháo. Trong các ngày 7 và 8 tháng 4, nó tiếp tục đánh chìm hai thuyền buồm bằng hải pháo, và thêm hai chiếc khác vào ngày 10 tháng 4. Chiếc tàu ngầm tiếp tục phá hủy ba sà lan tự hành vào ngày 11 tháng 4, và cuối cùng đánh chìm một thuyền buồm bằng hải pháo vào ngày 15 tháng 4 trước khi quay trở về Trincomalee.

Chuyến tuần tra thứ chín 
Chuyến tuần tra tiếp theo của Statesman, cùng xuất phát và kết thúc tại Trincomalee, diễn ra từ ngày 25 tháng 4 đến 19 tháng 5. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động trong eo biển Malacca, nơi nó đánh chìm hai thuyền buồm bằng hải pháo vào ngày 5 tháng 5 và phá hủy một thuyền buồm bằng chất nổ vào ngày 9 tháng 5. Vào ngày 10 tháng 5, nó phát hiện tàu tuần dương hạng nặng Haguro và tàu khu trục Kamikaze, vốn đã xuất phát từ Singapore cho một chuyến đi vận tải sang quần đảo Andaman, nên đã báo cáo về căn cứ, đưa đến việc tiến hành Chiến dịch Dukedom nhằm tiêu diệt các hạm tàu nổi hạng nặng này. Vào ngày 12 tháng 5, Statesman tìm cách tấn công Harugo và sau đó Kamikaze, nhưng cả hai mục tiêu đều đi xa bên ngoài tầm bắn của ngư lôi. Sang ngày hôm sau 13 tháng 5, chiếc tàu ngầm làm nhiệm vụ đặc biệt khi cho triệt thoái một sĩ quan Anh hoạt động phía sau phòng tuyến đối phương từ năm 1942 trước khi kết thúc chuyến tuần tra.

Chuyến tuần tra thứ mười 
Statesman tiếp tục xuất phát từ Trincomalee vào ngày 17 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ mười, và hoạt động tại khu vực phía Bắc đảo Sumatra. Vào ngày 17 tháng 6, nó đụng độ bằng hải pháo với một mục tiêu không rõ nhận dạng, và hai ngày sau đó đã đánh chìm một thuyền buồm bằng hải pháo. Đến ngày 5 tháng 7, nó phóng ngư lôi tấn công một tàu duyên hải bị mắc cạn gần Ulèë Lheuë, Aceh nhưng không trúng đích, và sang ngày hôm sau 6 tháng 7 đã bị tấn công bằng mìn sâu trong khi trinh sát cảng Sabang. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra tại Trincomalee vào ngày 11 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười một 
Statesman vẫn khởi hành từ Trincomalee vào ngày 9 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ mười một, và đã phối hợp cùng tàu ngầm chị em  để hoạt động trong eo biển Malacca. Trong ngày 14 tháng 8, nó đã đánh chìm năm thuyền buồm bằng hải pháo và chất nổ, rồi đến ngày 18 tháng 8 đã phóng ngư lôi phá hủy một tàu duyên hải bị mắc cạn gần bờ. Statesman quay trở về Trincomalee vào ngày 25 tháng 8.

Do Nhật Bản đã chấp nhận đầu hàng trước đó vào ngày 15 tháng 8, Statesman lên đường cho hành trình quay trở về Anh khi xuất phát từ Trincomalee vào ngày 4 tháng 9. Sau chuyến đi dài ngang qua Port Said, Alexandria và Gibraltar, nó về đến Portsmouth vào ngày 10 tháng 10. Statesman được đưa về thành phần dự bị vào ngày 5 tháng 12, 1945.

Sultane 
Chiếc tàu ngầm được chuyển cho Pháp, và phục vụ cùng Hải quân Pháp từ năm 1952 dưới tên gọi Sultane đến năm 1959. Nó được hoàn trả cho Anh vào ngày 5 tháng 11, 1959 và bị bán để tháo dỡ vào ngày 3 tháng 1, 1961.

Tóm tắt chiến công 
Statesman đã đánh chìm được một tàu vận tải tải trọng 1.983 tấn.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 

Lớp tàu ngầm S Anh (1931)
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm của Hải quân Pháp trong Chiến tranh Lạnh
Tàu thủy năm 1943