Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Hàm phi Euler

Trong lý thuyết số, hàm số Euler của một số nguyên dương n được định nghĩa là số các số nguyên dương nhỏ hơn hoặc bằng n, nguyên tố cùng nhau với n (  là số lượng số nguyên tố cùng nhau với n trong đoạn từ 1 đến n) . Hàm Euler được ký hiệu bởi  hoặc , do đó hàm được gọi làm hàm phi Euler.

Chẳng hạn,  vì có sáu số 1, 2, 4, 5, 7 và 8 là nguyên tố cùng nhau với 9.

Hàm số  trong tiếng Anh còn được gọi là hàm "totient".

Hàm này thường được gọi là hàm số Euler, theo tên nhà toán học Thụy Sĩ Leonhard Euler, người đã nghiên cứu nó và ký hiệu nó bằng chữ cái Hy Lạp Phi (). Đối totient của n được định nghĩa là , nghĩa là số các số nguyên dương nhỏ hơn hoặc bằng n mà không nguyên tố với n.

Hàm phi có nhiều ứng dụng vì nó là kích thước của nhóm nhân các số nguyên modulo n. Quan trọng hơn  là cấp của nhóm các đơn vị trong vành có đơn vị .

Tính giá trị hàm phi Euler

Công thức 
Từ định nghĩa chúng ta có , và  với n là lũy thừa bậc k của số nguyên tố p ()  . Ngoài ra,  là một hàm nhân tính; nếu m và n là nguyên tố cùng nhau thì . (Tóm lược chứng minh: gọi A, B, C là các tập hợp các lớp đồng dư tương ứng theo các modulo m, n, mn; khi đó có một song ánh giữa  và , (theo định lý thặng dư Trung Hoa]).) Giá trị của  có thể tính được khi sử dụng định lý cơ bản của số học: 
Nếu

trong đó các  là các số nguyên tố phân biệt,
thì

Công thức này là một tích Euler và thường được viết là 

với tích chạy qua các số nguyên tố  là ước của .

Ví dụ

Một số giá trị 
100 giá trị đầu tiên  được hiển thị trong bảng và đồ thị dưới đây:

Các tính chất 
Số  cũng bằng số các phần tử sinh có thể của nhóm cyclic  (và do đó cũng là bậc của đa thức cyclotomic ). Từ đó mọi phần tử của  sinh ra một nhóm con cyclic của  va có dạng  trong đó d là ước số của n (ký hiệu ), ta có

trong đó tổng trải trên tất cả các ước dương d của n.

Chúng ta cũng có thể sử dụng công thức đảo ngược Möbius để "đảo ngược" tổng này và được một công thức khác đối với hàm :

trong đó  là hàm Möbius xác định trên các số nguyên dương.

Theo Định lý Euler, nếu a nguyên tố cùng nhau với n, nghĩa là, ƯCLN(a,n) = 1, thì

Điều này suy ra từ Định lý Lagrange và từ việc a thuộc nhóm nhân modulo  khi và chỉ khi a nguyên tố cùng nhau với n.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Miyata, Daisuke & Yamashita, Michinori, Derived logarithmic function of Euler's function 
 Bordellès, Olivier,  

Lý thuyết số
Số học Modulo
Hàm có tính chất nhân
Khái niệm toán học mang tên Euler
Hàm nhân
Đại số
Leonhard Euler
Birmingham, Alabama

Birmingham (bûr'mĭng-hām') là thành phố lớn nhất bang Alabama và là thủ phủ của quận Jefferson, Hoa Kỳ. Dân số của nội thành thành phố theo điều tra dân số năm 2019 là 209.403 người nhưng đã giảm còn 231.483 người theo ước tính năm 2003. Thành phố Birmingham là đô thị lõi của vùng đô thị Đại Birmingham với dân số 1.180.206 người, chiếm khoảng ¼ dân số toàn bang Alabama.

Birmingham được thành lập năm 1871 là một tổ chức công nghiệp, ngay sau khi Nội chiến Hoa Kỳ. Nó được đặt tên là Birmingham theo tên của thành phố Birmingham, một thành phố công nghiệp lớn của Anh. Cho đến giữa thế kỷ 20, Birmingham đã là một trung tâm công nghiệp hàng đầu của Nam Hoa Kỳ. Với sự phát triển vượt bậc như thế, thành phố được đặt bí danh là "Thành phố diệu kỳ" và " Pittsburgh của miền Nam". Rất giống Pittsburgh ở phía Bắc, các ngành công nghiệp lớn của Birmingham tập trung vào sản xuất sắt thép.

Trong thế kỷ 20, nền kinh tế của thành phố đã đa dạng hóa. Dù ngành chế tạo vẫn hiện diện mạnh mẽ ở Birmingham, các ngành khác như ngân hàng, bảo hiểm, y tế, xuất bản và công nghệ sinh học đã ngày càng nổi trội. Birmingham đã được công nhận là thành phố hàng đầu về tăng trưởng thu nhập ở Hoa Kỳ với sự tăng thu nhập đầu người đạt gần như 100% kể từ thập niên 1990.

Ngày nay, Birmingham được xếp vào một trong những trung tâm kinh doanh quan trọng nhất ở Đông Nam Hoa Kỳ và cũng là một trong những trung tâm ngân hàng lớn nhất ở Hoa Kỳ. Ngoài ra, khu vực Birmingham là nơi có trụ sở của một công ty có tên trong 500 công ty hàng đầu Fortune 500: Regions Financial. Năm công ty trong Fortune 1000 có trụ sở tại Birmingham. Trong những năm gần đây, Birmingham đã được nhiều tổ chức đánh giá là một trong những thành phố tốt nhất Hoa Kỳ có thể sinh sống và nuôi sống một gia đình.

Tham khảo

Thành phố của Alabama

Thành phố ở quận Jefferson, Alabama
Thành phố ở quận Shelby, Alabama
Quận lỵ Alabama
U.S. Route 11
Vùng đô thị Birmingham–Hoover
Alabama 1871
Khởi đầu năm 1871 ở Hoa Kỳ
Kuramoto Yuhki

là một nghệ sĩ dương cầm và là nhà soạn nhạc nổi tiếng người Nhật Bản.

Tiểu sử 
Kuramoto soạn nhạc chủ yếu cho piano, mặc dù cũng có một số các bản hòa tấu cho dàn nhạc. Kuramoto học piano từ nhỏ và tỏ ra rất có tài năng. Trong trường, ông học Rachmanioff rất nhiều và biểu diễn bán thời gian trong dàn nhạc như nghệ sĩ solo. Ông đã chứng tỏ tài năng mình qua nhạc cổ điển. Tuy nhiên kinh nghiệm đặc biệt của ông ở chỗ sau đó theo học Học viện Kỹ thuật Tokyo và có được bằng Thạc sĩ trong Vật lý Ứng dụng. Sau đó, ông đã chọn làm nhạc sĩ, thay vì học giả.

Kuramoto tập trung biểu diễn piano, các sáng tác và hòa âm nhạc cổ điển và hiện đại. Là nhạc sĩ chuyên nghiệp, ông quan tâm đến nhiều dòng nhạc khác nhau, từ nhạc cổ điển đến đồng quê, và nhạc pop. Kuramoto chưa bao giờ đến trường đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, và chủ yếu tự học. Một số người cho rằng, so sánh với các nhạc sĩ khác, Kuramoto tài năng không kém, và ngoài ra, bởi vì ông tự học nên âm nhạc của ông nhạy cảm và trực quan hơn. Ở tuổi 35, ông xuất bản CD đầu tiên, ngay lập tức nó đã trở thành hit tại Nhật Bản. Tới ngày nay, ông đã phát hành 18 CD.

Phong cách 
Phong cách âm nhạc của Kuramoto cho thấy sự ảnh hưởng của các nhà soạn nhạc từ các thời kỳ khác nhau. Rõ ràng nhất là Rachmaninoff, Chopin và Ravel. Những kĩ thuật khó trong bản nhạc của ông thường dễ được khoan dung. Một số bản nhạc của ông thoạt nhìn rất đơn giản. Tuy nhiên âm nhạc của Kuramoto đòi hỏi sự diễn cảm lớn của người chơi.

Kuramoto có tài viết những giai điệu ấm áp và du dương làm say mê lòng người. Đôi lúc âm nhạc của ông mang chút hoài cổ. Kiểu rải âm thường được dùng đệm cho bài hát. Ông thường viết nhạc về thiên nhiên, về tâm hồn, tình cảm con người. Nhạc của ông đôi khi vang lên làm nền cho những bức tranh trường phái Ấn Tượng

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Site chính thức 
Myspace
IMDb

Nhạc sĩ Nhật Bản
Sinh năm 1951
Nhân vật còn sống
Nhà soạn nhạc Nhật Bản
Đại học Seijō

Đại học Seijo (tiếng Nhật: 成城大学 Seijō Daigaku) là một trường đại học tư thục tại Setagaya, Tokyo, Nhật Bản.

Tổ chức

Các viện nghiên cứu
Kinh tế học
Văn học
Luật

Các viện đại học
Kinh tế học
Nghệ thuật và văn học
Luật
Cải cách xã hội

Khác
Các trung tâm nghiên cứu

Các cựu sinh viên nổi tiếng
Tsutomu Hata, cựu Thủ tướng Nhật Bản
Nobuhiko Obayashi, nhà sản xuất phim
Yukiyoshi Ozawa, nam diễn viên
Yoshino Kimura, nữ diễn viên
Moe Yamaguchi, nữ diễn viên
Muto Tomu, thành viên nhóm idol.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Đại học Seijo

Giáo dục tại Tokyo
Seijo
Đại học và cao đẳng tư thục ở Nhật Bản
Đại học và cao đẳng ở Tokyo
Đại học Nghệ thuật Osaka

Đại học Nghệ thuật Osaka (tiếng Nhật: 大阪芸術大学 Ōsaka Geijūtsu Daigaku) là một trường đại học nghệ thuật tư thục tại Kanan, Quận Minamikawachi, Tỉnh Osaka, Nhật Bản. Trường được thành lập năm 1945 với tên Hirano English Cram School (平野英学塾 Hirano Eigakujuku), được đổi tên thành Trường Mỹ thuật Osaka (大阪美術学校 Ōsaka Bijutsu Gakkō) vào năm 1957, và sau đó là Đại học Nghệ thuật Naniwa (浪速芸術大学 Naniwa Geijutsu Daigaku) năm 1964. Trường có tên như ngày nay vào năm 1966.

Các cựu sinh viên nổi tiếng
Takami Akai
Koji Ishikawa
Masahiko Minami
Ramo Nakajima
Ai Otsuka (Junior college part)
Masamune Shirow
Issei Suda
Fumito Ueda
Kentarō Yano, nghệ sĩ manga

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại học Nghệ thuật Osaka (tiếng Nhật)

Giáo dục Ōsaka
Nghệ thuật Osaka
Đại học và cao đẳng tư thục ở Nhật Bản
Đại học Ngoại ngữ Osaka

Đại học Ngoại ngữ Osaka (tiếng Nhật: 大阪外国語大学 Ōsaka gaikokugo daigaku), viết tắt Ōsaka gaidai (大阪外大), Hangaidai (阪外大) hay Daigaidai (大外大),  là một trường đại học nghiên cứu và giáo dục ở Minoh, Osaka, Nhật Bản. Trường chuyên về đào tạo ngoại ngữ và nghiên cứu văn hóa của các quốc gia liên quan đó. Trường đang xem xét phương án sáp nhập với Đại học Osaka và có thể trở thành một khoa ngoại ngữ của Đại học Osaka sau tháng 10 năm 2007.

Lịch sử
Trường được thành lập tháng 12 năm 1921 với tên gọi Trường Ngoại ngữ Osaka tại Uehonmachi, thành phố Osaka, từ khoản tiền tặng của Choko Hayashi. Trường dạy 9 thứ tiếng, bao gồm tiếng Trung là môn chính.

Năm 1944, trường được đổi tên thành Trường Ngoại giao Osaka và được dời đến Takatsuki trong vài năm và sau đó quay lại địa điểm ban đầu ở thành phố Osaka.

Năm 1949, theo Luật Đại học, trường được nâng cấp thành Đại học Ngoại ngữ Osaka và có 12 ngoại ngữ được giảng dạy là môn chính.

Năm 1979, trường được dời đến địa điểm hiện nay và ở ngoại ô thành phố Minoh. Trường hiện giảng dạy 25 ngôn ngữ hiện đại là môn chính và 16 ngôn ngữ hiện đại và cổ đại là môn phụ.

Các cựu sinh viên nổi tiếng
Ryotaro Shiba (cựu sinh viên của Trường Ngoại ngữ Osaka)
Chin Shunshin (Chen Shunchen) (cựu sinh viên của Trường Ngoại giao Osaka)
Seizo Okada
Thị trưởng Thành phố Minoh, Osaka - Junichi Fujisawa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Osaka University of Foreign Studies 

Ngoại ngữ Osaka
Giáo dục Ōsaka
Đại học Quốc gia Nhật Bản
Khởi đầu năm 1921 ở Nhật Bản
Đại học Momoyama Gakuin

Đại học Momoyama Gakuin (cũng gọi là Đại học St Andrew) là một trường đại học tư thục ở Izumi, Osaka, Nhật Bản. Trường được thành lập vào năm 1959 để kỷ niệm 100 năm đạo Tin Lành được truyền bá vào Nhật Bản.

Trường tiến hành đào tạo ở cả hai bậc đại học và sau đại học. Ở bậc đại học, trường có các khoa: Kinh tế học (từ năm 1959), Xã hội học (1966), Kinh doanh học (1973), Văn học (1989), và Luật học (2002). Ở bậc sau đại học, trường có các khoa: Văn học, Kinh tế học, Kinh doanh học, Xã hội học.

Xem thêm
Đại học St Andrews, Scotland
Universidad de San Andrés, Argentina

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại  học Momoyama Gakuin   – website chính thức

Giáo dục Ōsaka
Momoyama Gakuin
Đại học và cao đẳng tư thục ở Nhật Bản
Yuhwa

Yuhwa (Hán-Việt: Liễu Hoa) được coi là vương phi của nước Dongbuyeo (Đông Phù Dư) do sự che giấu của vua Geumwa. Bà là con gái duy nhất của tộc trưởng bộ tộc Habaek (Hạ Bách), sau này do bộ tộc bị người Hán sát hại, bà được vua Geumwa che chở và đưa vào cung làm vương phi.

Vương phi Yuhwa được biết đến là người đã sinh thành ra vị vua khai quốc Đông Minh Vương của Cao Câu Ly - một trong Tam Hàn. Bà là công chúa của bộ tộc Hạ Bách - bộ tộc thống trị con sông thần. Bà là người đã cứu Go Mosu, Cung Đại Mật trong truyền thuyết chiến binh, ông đã có một người con trai duy nhất chính là vua Đông Minh Vương. Giặc Hán đã tra tấn bà và tiêu diệt bộ tộc của bà vì đã che giấu anh hùng Hae Mosu trong bộ tộc của mình, và bộ tộc của bà cũng đã góp phần cứu sống Hae Mosu. Sau đó, thái tử của Dongbuyeo và cũng là người bạn tin tưởng nhất của Hae Mosu, Geumwa, tình cờ khám phá bà - nàng tiểu thư đã săn sóc và giúp đỡ người bạn thân nhất của mình. Ông ấy giúp bà thoát khỏi tay giặc Hán. Sau một thời gian dài được tự do và bình yên, số phận đã đưa bà Yuhwa gặp lại Go Mosu một lần nữa. Bà Yuhwa mang thai với ông và sinh ra người con đầu tiên và cũng là duy nhất chính là vua Đỗng Minh Thành. Nhưng thật không may mắn, Go Mosu đã bị bắt bởi quân Hán và ông đã bị chúng chọt đui luôn 2 con mắt. Sau khi nhiều băn khoăn, lo lắng bà quyết định trở thành vợ thứ hai của quốc vương Kim Oa (sau khi ông kế tục vua cha), và vị vua là cha nuôi của con trai bà.

Tham khảo

Dongbuyeo
Phi tần Triều Tiên
Đông Phù Dư

Dongbuyeo (Hán-Việt: Đông Phù Dư) Phù Dư quốc là một nhà nước của người Triều Tiên thời cổ đại, nối tiếp Bukbuyeo (Bắc Phù Dư) ở vùng đất mà ngày nay là Bắc Triều Tiên và Mãn Châu. Vương quốc này do Hae Buru sáng lập sau khi ông ta cùng thân tín đào thoái khỏi Bắc Phù Dư do bị Go Dumak phế truất ngôi vị vua Bắc Phù Dư. Triều đại này trải qua 3 đời vua gồm Hae Buru (Giai Phủ Lữ), Geumwa (Kim Oa) và Daeso (Đái Tố), cho đến khoảng đầu thế kỷ 1 thì diệt vong và lãnh thổ bị sáp nhập vào Goguryeo (Cao Cấu Ly) sau sự kiện vua Đái Tố  bị cháu nội vua Jumong là Muhyul giết.

Xem thêm
Bukbuyeo (Bắc Phù Dư)
Goguryeo (Cao Cấu Ly)

Tham khảo

*
Lịch sử Triều Tiên
Cựu quốc gia trong lịch sử Triều Tiên
Phù Dư
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Cựu quốc gia Đông Á
Lịch sử Mãn Châu
Đại học Atacama

Đại học Atacama (tiếng Tây Ban Nha: Universidad de Atacama hay "UDA") là một trường đại học ở Chile. Đây là một phần của Các trường đại học truyền thống Chile. Trường tọa lạc tại Copiapó, ở Vùng thứ 3, Atacama.

Trường đại học này được thành lập năm 1981, theo kết quả của cuộc sáp nhập giữa Trường khai thác mỏ Copiapó, thành lập năm 1857, và Trường Sư phạm Copiapó, thành lập năm 1905. UDA có 4 khoa: Nhân văn và Giáo dục, Luật, Kỹ thuật và Khoa học tự nhiên. Trường cũng có 5 viện: Viện Công nghệ, Viện Ngôn ngữ, Trung tâm Giáo dục Kỹ thuật, Viện Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ (IDITEC), và INSAMIN. Trường có trưng bày đầu máy xe lửa hơi nước đầu tiên chạy xuyên Chile giữa Copiapó và thành phố cảng Caldera, năm 1851.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Universidad de Atacama 

Trường đại học và cao đẳng Chile
Hoang mạc Atacama
Đại học Firenze

Đại học Firenze (Università degli Studi di Firenze UNIFI) là một trong những trường đại học lớn và cổ nhất Ý. Trường có 12 khoa và có khoảng 60.000 sinh viên theo học.

Lịch sử 
Đại học Firenze được phát triển từ Studium Generale được thành lập bởi Cộng hòa Firenze năm 1321. Studium đã được công nhận bởi Giáo hoàng Clement VI năm 1349, và được trao quyền cấp bằng. Giáo hoàng cũng quy định rằng Khoa Thần học đầu tiên sẽ ở Firenze. Studium trở thành một trường đại học đế quốc năm 1364, nhưng được dời đến Pisa năm 1473 khi Lorenzo de' Medici đã giành được quyền kiểm soát Firenze. Charles VIII dời trường lại chỗ cũ từ 1497-1515, nhưng trường lại bị dời đến Pisa một lần nữa khi dòng họ Medici trở lại nắm quyền lực.

Năm 1859 trường trở thành Istituto di Studi Pratici e di Perfezionamento, một năm sau, trường được công nhận là một đại học chính thức bởi chính phủ Ý thống nhất. Năm 1923 Istituto đã được Quốc hội Ý chính thức công nhận là một trường đại học.

Tổ chức 
Trường có 12 khoa:
 Khoa Nghệ thuật
 Khoa Kiến trúc
 Khoa Kiến trúc
 Khoa Kinh tế học
 Khoa Giáo dục
 Khoa Kỹ thuật
 Khoa Luật
 Khoa Toán học, Vật lý và Khoa học tự nhiên
 Khoa Y khoa và Phẫu thuật
 Khoa Dược học
 Khoa Khoa học chính trị
 Khoa Tâm lý học

Các khoa nằm ở những khu vực khác nhau. Khoa Kinh tế học, Khoa Luật và Khoa Khoa học chính trị nằm ở Polo delle Scienze Sociali (Khu trường sở Khoa học xã hội), ở quận Novoli. Khoa Y khoa và Phẫu thuật, Khoa Dược học nằm ở quận Careggi. Khoa Kỹ thuật nằm ở Viện S. Marta, còn Khoa Nông nghiệp nằm trước Parco delle Cascine. Khoa Khoa học Toán, Lý và Khoa học tự nhiên nằm ở quận Sesto Fiorentino. Khoa Kiến trúc nằm ở Accademia di Belle Arti, nơi có bức tượng David bởi nhà điêu khắc Michelangelo. Khoa Tâm lý học, Văn học và Triết học và Sư phạm nằm ở trung tâm của Firenze, nhưng hai khoa Tâm lý học và Triết học sẽ được dời đến Polo delle Scienze Sociali  ở quận Novoli trong tương lai gần.

Cựu sinh viên nổi tiếng 
Gabriele Burgio, CEO Nh Hotels

Tham khảo

Liên kết ngoài 
  Website của Đại học Firenze
  Đại học Firenze - Diễn đàn của sinh viên 

Firenze
Firenze
Khởi đầu năm 1321
Khởi đầu năm 1321 ở châu Âu
Hae Mosu

Giải Mộ Sấu (chữ Hán: , tiếng Triều Tiên hiện đại: 해모수, romaja: Hae Mosu)  là một vị anh hùng nổi tiếng của nước Đông Phù Dư, một vương quốc cổ của người Triều Tiên ở Mãn Châu. Ông là người cương trực, giỏi võ nghệ và đặc biệt có khả năng bắn cung bách phát bách trúng. Theo Tam Quốc Ký Sự, ông vừa là cha đẻ vừa là thầy dạy võ của Jumong - người mà sau này trở thành vị vua đầu tiên của Nhà nước Cao Câu Ly. Tuy nhiên, các nghiên cứu của những học giả Hàn Quốc hiện nay cho rằng Jumong là cháu nội của người con trai thứ hai của Hae Mosu. Hae Mosu được cho là bị Daeso - con trai trưởng của vua Geumwa - giết hại.

Hae Mosu được biết đến với vai trò là thủ lĩnh nghĩa quân Đại Mật (Damul) mà phần đông trong số đó là những du dân Cổ Triều Tiên, đội quân này được lập ra với mục đích ngăn chặn sự xâm lấn và đố hộ của nhà Hán, cứu thoát các du dân ra khỏi sự áp bức.

Xem thêm 
 Bukbuyeo

Tham khảo

Bukbuyeo
Vua Phù Dư
Ca sĩ

Ca sĩ là người thực hiện, biểu diễn các bài hát bằng giọng ca của bản thân mình với nhiều thể loại nhạc.  

Hát là một kĩ năng để tạo ra âm thanh bằng giọng hát của chính mình và các âm thanh được phát ra lớn hơn so với nói chuyện bình thường bởi giọng và âm điệu. Người thể hiện có thể biểu diễn những bài hát với các dụng cụ nhạc (sáo, đàn...) hoặc không. Hát thường được thực hiện với một nhóm các nhạc sĩ, còn gọi là hợp xướng, khi được tổng hợp nhiều giọng khác nhau hoặc có thể là một nhóm nhạc sĩ biểu diễn dùng công cụ nhạc như nhóm nhạc rock hoặc kiểu ban nhạc Baroque.

Theo một số định nghĩa thì các bài hát đều dựa trên tiếng nói trong xã hội, hầu như tất cả mọi người ai nói được đều hát được. Ca sĩ có thể hát theo quy tắc hoặc không hoặc hát những bài đã sáng tác hoặc tự sáng tác. Hát thường được thực hiện với mục đích cho tâm trạng, yêu thích, các buỗi văn nghệ, chương trình truyền hình... Muốn hát được chuyên nghiệp cần phải có nhiều thời gian luyện tập tận tụy thường xuyên và không ngừng nâng cao thanh giọng cho bản thân. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp đặc biệt như ca sĩ Justin Bieber đã nổi tiếng vì được biết đến qua YouTube và còn nhiều ca sĩ khác được nổi tiếng nhờ mạng này. Các ca sĩ chuyên nghiệp thường tập trung vào một lĩnh vực âm nhạc. Họ thường phải học qua lớp khoa sư phạm âm nhạc (Vocal pedagogy) bởi các thầy giáo kinh nghiệm về âm giọng trong sự nghiệp ca hát của họ.

Chú thích

Xem thêm 
Nhạc sĩ
Nhạc công
Diva
Nhân vật giải trí

Liên kết ngoài 

Ca sĩ
Tam quốc di sự

Tam quốc di sự (Hangul: 삼국유사) là bộ sách của người Triều Tiên được biên soạn trong thế kỷ 13, thời Cao Ly, một thế kỷ sau bộ sách sử Tam quốc sử ký.

Lịch sử
Bộ sách sưu tập các thần thoại, truyện cổ, và sử thoại về ba nước thời Tam Quốc (Triều Tiên) cũng như các nước và các thời kỳ khác trước, trong và sau thời Tam Quốc như Cổ Triều Tiên, Thìn Quốc, Phù Dư và Già Da. Bộ sách được viết bằng chữ Hán. Tác giả toàn bộ hoặc một phần là nhà sư Nhất Nhiên (1206 - 1289).

Bộ sách này là bảo vật quốc gia số 306 của Hàn Quốc.

Xem thêm
 Tam quốc sử ký

Tham khảo

 Ilyeon (2006) Overlooked Historical Records of the Three Korean Kingdoms, translated by Kim Dal-Yong. Jimoondang: Seoul, Korea. ISBN 89-88095-94-4
 Ilyon (1972; 2006) Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea, translated by Tae-Hung Ha and Grafton K. Mintz. Yonsei University Press: Seoul, Korea. ISBN 1-59654-348-5
 일연 (1996) 삼국유사. Somun munhwasa: Seoul. ISBN 89-7004-002-1.
 일연 (2002) 삼국유사. translated by Kim Won-jung. Eulyu munhwasa: Seoul. ISBN 89-324-6083-3.

Văn học cổ điển Cao Ly
Sách Triều Tiên
Cao Ly
Quốc bảo của Hàn Quốc
Sách lịch sử về Triều Tiên
Paul Wolfowitz

Paul Dundes Wolfowitz (sinh ngày 22 tháng 12 năm 1943) là cựu giáo sư Mỹ và viên chức chính phủ Hoa Kỳ. Trong chức vụ Phó Bộ trưởng Quốc phòng trong thời George W. Bush làm Tổng thống, ông là người sáng tạo chính của Chiến tranh Iraq. Ngày 1 tháng 6 năm 2005, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Nhóm Ngân hàng Thế giới, nhưng từ chức ngày 17 tháng 5 năm 2007 (có hiệu lực từ ngày 30 tháng 6), do cuộc điều tra nghiên cứu về nội quy bởi ban giám đốc của Nhóm Ngân hàng Thế giới. Ban giám đốc nhận lời từ chức của ông, "kết thúc một trận kéo dài và ồn ào về cương vị quản lý, được gây ra khi ông thu xếp thăng chức cho bạn gái."

Trước khi gia nhập vào chính phủ Bush, ông là phụ tá của Thượng nghị sĩ Dân chủ bảo thủ Henry M. Jackson vào những năm 1970. Ông cũng phục vụ trong Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ trong chức vụ Giám đốc Lập kế hoạch Chính sách và Phó Bộ trưởng Ngoại giao về Đông Á và Thái Bình Dương tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, cũng như Đại sứ Hoa Kỳ tại Indonesia.

Chú thích

Liên kết ngoài
Văn phòng Chủ tịch Ngân hàng Thế giới

Đại sứ Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Cornell
Giảng viên Đại học Johns Hopkins
Doanh nhân Thành phố New York
Phó Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Do Thái
Nhân vật còn sống
Thứ trưởng bộ Quốc phòng Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Người Brooklyn
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Nhà khoa học chính trị Mỹ
Hàng không năm 1930

Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1930:

Các sự kiện 
 Câu lạc bộ hàng không Surrey khai mạc các chuyến bay giải trí từ Cuộc đua Gatwick (bay giờ là Sân bay Gatwick London).
 Khí cầu của Đức, chiếcLZ 127 Graf Zeppelin thực hiện chuyến bay đầu tiên xuyên qua Nam Đại Tây Dương.

Tháng 1
 25 tháng 1 - American Airways được thành lập.

Tháng 3
 21 tháng 3 - Quân đội và hải quân Chile sáp nhập những máy bay quân sự của họ vào một đơn vị độc lập, có bộ tư lệnh độc lập.

Tháng 5
 5 tháng 5-24 - Amy Johnson bay từ Croydon, Anh, đến Darwin, Australia trên một chiếc de Havilland Gipsy Moth
 15 tháng 5 - Ellen Church trở thành tiếp viên hàng không đầu tiên trên thế giới, làm việc cho Boeing Air Transport

Tháng 6
 4 tháng 6 - Trung úy Apollo Soucek lập một kỷ lục về độ cao của thủy phi cơ, đạt 43.166 ft (13.157 m) trên một chiếc F3W Apache

Tháng 7
16 tháng 7 - 8 tháng 7\8 - Cuộc đua máy bay du lịch quốc tế lần thứ 2, Challenge 1930 tổ chức tại Berlin, Fritz Morzik lại tiếp tục vô địch trên một chiếc BFW M.23.
19 tháng 7 - Frank Goldsborough chết trong một va chạm máy bay ở Vermont.
20 tháng 7 - 1 tháng 7 - Quãng đường đua dài 7.560 km vòng quanh châu Âu của cuộ đua Challenge 1930.
29 tháng 7 - British airship R.100 thực hiện chuyến bay thử nghiệm đến Montreal và quay trở lại.

Tháng 8
8 tháng 8 - Cuộc đua Challenge 1930 kết thúc, Fritz Morzik là người chiến thắng.
25 tháng 8 - Eddie August Schneider lập một kỷ lục về độ tuổi thực hiện chuyến bay xuyên lục địa và tốc độ chuyến bay. Anh ta bay từ Westfield, New Jersey vào 14 tháng 8 năm 1930 và đến Los Angeles, California trong 4 ngày, trong thời gian bay là 29 giờ 55 phút. Anh nhanh hơn kỷ lục cũ 4 giờ 22 phút.

Tháng 10
 5 tháng 10 - British airship R.101 va chạm ở Pháp trong khi đang trên đường đến Ấn Độ. 47 người chết.
 25 tháng 10 - TWA ("Transcontinental and Western Air") bắt đầu các chuyến bay vận chuyển hành khách giữa New York và Los Angeles.

Chuyến bay đầu tiên 
 RWD-4 (mùa xuân)

Tháng 4
 RWD-3
 29 tháng 4 - Polikarpov I-5

Tháng 5
 6 tháng 5 - Boeing Monomail

Tháng 6
 12 tháng 6 - Handley Page Heyford

Tháng 9
 12 tháng 9 - Taylor E-2
 24 tháng 9 - Short Rangoon

Tháng 10
 5 tháng 10 - Junkers Ju 52
 PZL P.7

Tháng 11
 14 tháng 11 - Handley Page HP.42
 18 tháng 11 - Boeing XP-9
 25 tháng 11 - Fairey Hendon

Tháng 12
 22 tháng 12 - Tupolev ANT-6

Tham khảo

Hàng không năm 1930
Hàng không theo năm
Douglas Lute

Douglas Lute (sinh năm 1952-) là tướng cao cấp ba sao trong quân đội Mỹ, được coi là "vua chiến tranh" (War Czar) đầu tiên. Ông là chỉ huy hoạt động của Lầu Năm Góc cho các xung đột ở Iraq và Afghanistan.

Tiểu sử 
 Năm 1975, Ông tốt nghiệp Học viện quân sự West Point, và ông cũng có bằng Thạc sĩ quản lý công của trường Đại học Harvard
 Năm 1991, ông tham gia cuộc Chiến tranh vùng Vịnh 
 Năm 2002, ông chỉ huy quân đội Mỹ ở Kosovo 
 Năm 2004 - 2006, ông tham gia Bộ chỉ huy quân sự Mỹ
 Năm 2006 - nay (2007), ông làm việc tại Lầu Năm góc

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Sinh năm 1952
Nhân vật còn sống
Nhân sự chính quyền Obama
Tướng Lục quân Hoa Kỳ
Hứa Tuấn

Hứa Tuấn (Hangul: 허준; phiên tự La-tinh: Heojun, Heojoon, Hurjoon, hay Hurjun, 1546 – 1615) là một danh y lỗi lạc, một vị thầy thuốc huyền thoại bậc nhất của đất nước Triều Tiên trong thế kỷ 16 – thế kỷ 17. Ông là người có rất nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển nền y học Triều Tiên. Cuộc đời ông đã được dựng thành phim truyền hình Thần y Hur Jun.

Tiểu sử 
Hứa Tuấn tự là Thanh Nguyên, hiệu là Quy Nham. Ông là danh y dưới thời vua Tuyên Tổ và Quang Hải Quân nhà Triều Tiên, và cũng là tác giả của tác phẩm nổi tiếng Đông y bảo giám, ra đời muộn hơn so với cuốn Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân Trung Quốc, nhưng vì là viết về những vị thuốc được trồng ở Triều Tiên nên được sử dụng rộng rãi ở Triều Tiên hơn. Đông y bửu giám được hoàn thành vào năm Quang Hải Quân thứ 2 (1610). Tác phẩm này đã trình bày lại một cách có hệ thống nền y học cổ truyền của Triều Tiên, góp phần cho sự phát triển nền y học Triều Tiên, ngoài ra nó còn bổ sung những quan điểm mới vào nền y học phương Đông. Hiện nay tác phẩm này vẫn là một y thư nổi tiếng và được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới. Ngoài ra ông còn viết nhiều tác phẩm khác bằng tiếng Triều Tiên.

Thời kỳ vua Tuyên Tổ, Hứa Tuấn thi vào viện Nội y, đồng thời lập công lớn trong việc chữa bệnh trong vương thất bằng y thuật nội khoa. Hứa Tuấn đã tạo được niềm tin từ vua Tuyên Tổ và vương tử Lý Hồn (sau này là vua Quang Hải Quân)

Năm 1604, ông được phong làm hộ thánh công thần tam vị. Năm 1606 ông lại được gia phong Dương Bình Quân. Nhưng về sau ông bị bãi chức và lưu đày bởi các đại thần khác do mục đích chính trị. Ông qua đời năm 1615, làm ngự y 39 năm. Sau khi mất ông được truy phong Bổ Quốc Sùng Lộc Đại Phu

Hứa Tuấn trong phim truyền hình
Thần y Huh Joon là bộ phim truyền hình nhiều tập kể về cuộc đời của Hứa Tuấn. Theo bộ phim này, vì thầy của ông là Liễu Nghĩa Thái 柳義泰 cuối đời mắc phải bệnh Phiên vị (bây giờ gọi là ung thư dạ dày), chưa có cách nào tìm ra nguyên nhân của bệnh, nên mới giao cho Hứa Tuấn làm cuộc giải phẫu toàn thân của mình, để hoàn thành ước nguyện cả đời là tìm được căn nguyên của tất cả các loại bệnh tật trên đời.

Ngoài phim Thần y Huh Joon còn có một bộ phim nữa do Hàn Quốc sản xuất năm 1976 cũng khai thác từ chủ đề cuộc đời của ông

Năm 2013, đã làm lại bộ phim Thần y Huh Joon với tựa Hur Jun chính truyện

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Thông tin về Ngành Y khoa Hàn Quốc 

Thầy thuốc Triều Tiên
Sinh thập niên 1530
Người Seoul
Mất năm 1615
Đại học quốc tế Azerbaijan

Đại học Azerbaijan (tiếng Azerbaijan: Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti) là một trường đại học tư thục tại Baku, Azerbaijan. Trường được thành lập năm 1997, hiện có hơn 6000 sinh viên và 268 giảng viên. Trường đạo tạo các bậc cử nhân, cao học và tiến sĩ. Hiệu trưởng của trường hiện nay là tiến sĩ Dr. Elshad Islam Abdullayev, là người đã được UNESCO trao huy chương vàng "vì những thành tựu của ông trong lĩnh vực giáo dục".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 website của Đại học quốc tế Azerbaijan 

Trường đại học và cao đẳng tại Baku
Tổ chức khoa học có trụ sở tại Azerbaijan
Khoa học và công nghệ Azerbaijan
Khởi đầu năm 1997 ở Azerbaijan
Giải Phu Lũ

Giải Phu Lũ, hay Hae Buru (86 — 48 TCN; tiếng Hàn: 해부루 왕) là vị vua đầu tiên và cũng là người đã sáng lập ra nước Đông Phù Dư ở vùng mà ngày nay là Bắc Mãn Châu (Trung Quốc). Ông là vị vua có quan điểm bảo thủ, cứng nhắc trong công cuộc chống lại sự bành trướng của nhà Tây Hán ở phía Nam. Ông thường bị cho là đã dùng kế li gián nhằm hãm hại Giải Mộ Sấu - Thủ lĩnh nghĩa quân Đại Mật và làm tan rã lực lượng này.

Hae Buru là anh hoặc em của Go Uru, vua đời thứ tư của Bukbuyeo. Sau khi Go Uru qua đời, Hae Buru có một thời gian ngắn làm vua Bukbuyeo, nhưng rồi bị Go Dumak tranh mất ngôi vị. Hae Buru cùng một vài thân tín phải chạy tới Gaseopwon và lập nên nước Đông Phù Dư.

Tham khảo

Bukbuyeo
Lịch sử Triều Tiên
Mất năm 48 TCN
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 40 TCN
Năm 48 TCN
Vua Phù Dư
Học viện Âm nhạc Baku

Học viện Âm nhạc Hajibeyov Baku (tiếng Azerbaijan: Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyası) là một trường âm nhạc hàng đầu của Azerbaijan. Học viện được thành lập năm 1920 ở Baku và có trước đây được biết đến với tên gọi Nhạc viện Nhà nước Hajibeyov Azerbaijan.

Lịch sử
Năm 1920, nhà sáng tác nhạc Azerbaijan Uzeyir Hajibeyov khởi xướng một phong trào nhằm tuyên truyền và phổ biến nhạc cổ điển cho đại chúng. Ông đã trình bày báo cáo chi tiết cho Hội đồng Giáo dục Nhân dân Azerbaijan với đề nghị thành lập nhạc viện và đã được phê chuẩn. Do đó, Nhạc viện Nhà nước Azerbaijan đã được thành lập ngày 25 tháng 5 năm 1920. Hajibeyov đã trở thành một trong những giảng viên đầu tiên của nhạc viện này. Trong thập niên 1920, ông đã thành lập Bộ môn phương Đông duy nhất, nơi nhạc dân gian Azeri được dạy bằng cách truyền miệng truyền thống và bằng các phương pháp châu Âu. Cùng với nhà soạn nhạc Muslim Magomayev, ông đã phát triển tài liệu giảng dạy đầu tiên gọi là Các bài dân ca Azeri xuất bản năm 1927. Năm 1939, Hajibeyov được bầu làm hiệu trưởng. Năm 1991, trường được đổi tên thành Học viện Âm nhạc Hajibeyov Baku.

Trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ 2, Học viện đã tổ chức hàng trăm buổi hòa nhạc phục vụ cho những đơn vị quân đội đang hồi sức tại các bệnh viện. It was enhanced with the Bulbul Specialized Secondary Music School in 1931, the Music Studio School in 1980, and the Mammadova Opera Studio in 1984. Đến năm 2002, thư viện của học viện này đã có hơn 235.000 tài liệu.

Học viện hiện có 3 khoa và 18 bộ môn. Học viện cũng đào tạo cao học, phó tiến sĩ kandidat) và tiến sĩ. Học viện có 2 phòng thí nghiệm nghiên cứu (Phòng thí nghiệm Phục hồi và Nâng cao các loại nhạc cụ cổ thành lập năm 1991 và Phòng thí nghiệm Cổ truyền Âm nhạc truyền khẩu chuyên nghiệp thành lập năm 1992).

Các cựu sinh viên nổi tiếng
Fikrat Amirov
Zulfugar Baghirov
Gara Garayev
Tofig Guliyev
Soltan Hajibeyov
Jovdat Hajiyev
Vagif Mustafazade
Muslim Magomayev
Ödön Pártos
Vladimir Shainsky
Asaf Zeynalli

Tham khảo

Công trình xây dựng Baku
Kiến trúc Stalin
Nhạc viện ở Azerbaijan
Trường đại học và cao đẳng tại Baku
Tổ chức có trụ sở tại Baku
Tổ chức nghệ thuật có trụ sở tại Azerbaijan
Trường học âm nhạc ở Azerbaijan
Khởi đầu năm 1920 ở Azerbaijan
Cơ sở giáo dục thành lập năm 1920
Phó tiến sĩ

Kandidat nauk hay candidate khoa học () là học vị tiến sĩ bậc đầu tiên ở Liên Xô và các nước Đông Âu (khác với học vị tiến sĩ khoa học, doktor nauk, là một cấp cao hơn), đầu tiên được lập ra ngày 13 tháng 1 năm 1934 theo Quyết định của Hội đồng Ủy viên Nhân dân Liên Xô (còn gọi là chính phủ). Bằng Kandidat nauk sau đó được xem tương đương với bằng tiến sĩ ở Mỹ, Anh và các nước khác.

Quy trình đào tạo
Nghiên cứu sinh cần phải trải qua kỳ thi gọi là kandidat minimum () và bảo vệ bài luận. Ở Liên Xô, kandidat minimum bao gồm các môn chuyên ngành, môn ngoại ngữ tự chọn và môn Chủ nghĩa xã hội khoa học. Ở Nga hiện nay, môn chủ nghĩa xã hội khoa học được thay bằng môn triết học.

Việc nghiên cứu được thực hiện với sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học (khác với doktor nauk là phải tự nghiên cứu độc lập mà không có người hướng dẫn) tại một cơ sở đào tạo như trường đại học, viện nghiên cứu hoặc cũng có thể được thực hiện mà không cần phải liên quan trực tiếp với cơ sở đào tạo. Trong các trường hợp ngoại lệ, bằng Kandidat có thể được trao nếu người học có nhiều công trình nghiên cứu có chất lượng được xuất bản.

Bài luận được trình bày (hoặc bảo vệ) tại các viện khoa học hoặc cơ sở đào tạo có uy tín trước một Hội đồng Khoa học gồm khoảng 20 nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành. Tại buổi bảo vệ, bài luận được trình bày vắn tắt cùng với các công bố khóa học cũng như ý kiến của các phản biện. Với hơn 75% sự tán thành bằng phiếu kín của các ủy viên hội đồng, bài luận được thông qua và sau đó sẽ được trình lên Vysshaya attestacionnaya komissiya (VAK), một cơ quan trực thuộc chính phủ, (, tạm dịch tiếng Việt: Ủy ban Chứng nhận cấp cao) để phê chuẩn.

Khái niệm "phó tiến sĩ" ở Việt Nam
Phó tiến sĩ là tên của một học vị cấp tiến sĩ được gọi ở Việt Nam trước thời điểm có hiệu lực của Luật Giáo dục năm 1998. Học vị này tương ứng với học vị Kandidat nauk vì khi đó Việt Nam có hệ thống văn bằng sau đại học giống với hệ thống của Liên Xô và các nước Đông Âu cũ. Hiện nay, học vị này được gọi là tiến sĩ trong khi học vị tiến sĩ theo kiểu cũ được gọi là tiến sĩ khoa học.

Tham khảo

Học vị
Giáo dục Nga
Giáo dục Liên Xô
Đại học Favaloro

Đại học Favaloro (tiếng Tây Ban Nha: Universidad Favaloro) là một trường đại học tư thục của Argentina, tọa lạc tại thành phố Buenos Aires. Trường được thành lập bởi một nhà phẫu thuật nổi tiếng thế giới René Favaloro năm 1998, dù trường nhận được sự chấp thuật cuối cùng theo một sắc lệnh của Tổng thống Argentina Néstor Kirchner số 963/03 ngày 23 tháng 10 năm 2003. Tuy nhiên, Favaloro không thể nhìn thấy dự án của mình thành hiện thực do ông đã tự sát vài năm trước đó.

Các khoa
Khoa Kỹ thuật và Khoa học tự nhiên và Khoa học Chính xác
Khoa Khoa học Y tế
Khoa Khoa học Con người và Hành vi

Tham khảo

Liên kết ngoài
website của Đại học Favaloro

Buenos Aires
Favaloro
Trần Quốc Hiền

Trần Quốc Hiền (sinh năm 1965), còn có tên là Ba Tam hay Ba Dũng, là một luật sư và nhân vật bất đồng chính kiến tại Việt Nam. Ông tham gia đấu tranh kêu gọi xóa bỏ điều 4 của Hiến pháp Việt Nam, đòi thực hiện đa đảng nhân dịp phái đoàn của Mỹ sang Việt Nam dự Hội nghị APEC vào tháng 11 năm 2006. Trước khi bị bắt ông là giám đốc Công ty Tư vấn luật Sài Gòn. Ông cũng là thành viên của tổ chức hoạt động vì dân chủ, Khối 8406.

Ngày 15 tháng 5 năm 2007, ông bị đưa ra xét xử ở tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và bị xử phạt 5 năm tù. Trần Quốc Hiền được thả về nhà ngày 11 tháng 1 năm 2012 nhưng vẫn phải chịu hai năm quản chế tại địa phương.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Phạt Trần Quốc Hiền 5 năm tù về tội chống phá Nhà nước 
 Luật sử Trần Quốc Hiền bị tuyên án 5 năm tù
 Xét xử công khai hai vụ chống đối Nhà nước
 Vụ phá rối an ninh tại Thành phố Hồ Chí Minh: 5 năm tù cho Trần Quốc Hiền
 Sẽ xét xử hai vụ tuyên truyền chống phá Nhà nước 

Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Sinh năm 1965
Người bị kết tội xâm phạm an ninh quốc gia tại Việt Nam
Nhân vật còn sống
Tù nhân lương tâm
Xá xị (đồ uống)

Xá xị hay Sá xị, là một loại nước giải khát tạo hương vị từ nước chiết rễ cây xá xị (Smilax regelii, thuộc chi Khúc khắc), được dùng rộng rãi ở một số quốc gia trên thế giới. Nước xá xị thường được sục thêm khí carbon dioxide tạo thành acid carbonic có vị chua, thêm có màu sắc giống với cola nhưng có hương vị đặc trưng riêng. Tên gọi này có lẽ là do phiên âm từ tiếng Trung 沙示 (Hán Việt: sá thị) hay 沙士 (sá sĩ) hay là sarsi trong tiếng Anh.

Sản xuất và tiêu thụ

Tại Việt Nam
Trước năm 1975, xá xị rất phổ biến tại miền Nam Việt Nam, và phần lớn do hãng BGI sản xuất, chứa trong chai thủy tinh, nhãn hiệu có hình con cọp (hổ), nên còn gọi là "xá xị con cọp". Hay là "xá xị con nai" của hãng Phương Toàn. Xá xị được tiêu dùng rộng rãi toàn quốc trong thời gian gần đây.

Tại Philippines

Tại Philippines, xá xị được coi là nhãn hiệu nước giải khát số một trên thị trường. Nó thay thế cho Barq's trong phần lớn các tiệm bán thức ăn nhanh do cả xá xị, khi đó do Công ty đóng chai Cosmos (thuộc tập đoàn RFM) sở hữu, lẫn Barq's hiện nay đều thuộc quyền sở hữu của Công ty đóng chai Coca-Cola Philippines, Inc., một công ty con của tập đoàn San Miguel (SMC). Các loại thức uống cạnh tranh với nó là Barq's cũng của SMC và Mug root beer từ công ty đóng chai Pepsi-Cola Philippines, Inc. Nó được bày bán rộng rãi trong khắp các siêu thị cũng như các cửa hàng sari-sari và được bán ở mức giá hợp lý, vì thế nó là phổ biến nhất.

Hồng Kông

Tại Hong Kong, xá xị được phân phối bởi hãng AS Watson, nơi nó được bán trong một lon nhôm.

Các thức uống cũng là chủ đề của một bộ phim năm 1985 được gọi là Đó là một thức uống, Đó là một quả bom (với sự tham gia của George Lam, John Sham và Maggie Cheung), về một quả lựu đạn cầm tay, ngụy trang như một lon xá xị.

Tại Đài Loan

Tại Đài Loan, "Hắc Tùng sá sĩ" (黑松沙士，sá sĩ thông đen), còn gọi là sarsaparilla, được coi là "côca-côla của Đài Loan". Kiểu dáng chai của nó khá giống với các mẫu thiết kế mới của Coca-Cola. Nó do tập đoàn Hắc Tùng đóng chai tại Đài Bắc.

Nước giải khát Hắc Tùng sá sĩ có ba loại:
Thông thường – Hương vị xá xị thông thường.
Ngọt sinh lực (Sweetie Energy) – Ngọt và dịu với nước chiết từ guaraná, tương tự như A&W cream soda và là nước tăng lực.
Mặn – Cay tê và dư vị hơn, tương tự như thức uống Barq's.

Malaysia

Tại Malaysia, F&N Coca-Cola (M) Sdn Bhd chỉ sản xuất và phân phối thức uống xá xị trong quốc gia này. Nó có hai dạng đóng lon nhôm 325 ml và chai nhựa 1,5 lít.

Thái Lan
Tại Thái Lan, loại thức uống xá xị duy nhất gọi là Hi-Mark, do Green Spot sản xuất.

Mỹ
Có loại nước giải khát tương tự là root beer có nguyên liệu làm từ rễ cây Sassafras thuộc Họ Nguyệt quế.

Xem thêm
Tinh dầu xá xị: Loại tinh dầu không liên quan, được chiết từ một vài loại re (de, xá xị) thuộc chi Sassafras của họ Nguyệt quế (Lauraceae).
Safrol: Hợp chất hóa học có liên quan tới tinh dầu xá xị, một tiền chất công nghiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nước giải khát
Thức uống không cồn
Root beer
Nhãn hiệu Coca-Cola
Bắc Phù Dư

Bắc Phù Dư (tiếng Hàn: 북부여; phiên tự Latin: Bukbuyeo) là một quốc gia cổ của người Triều Tiên ở vùng đất mà ngày nay là hữu ngạn sông Hắc Long Giang (Trung Quốc).

Bắc Phù Dư tồn tại từ năm 239 TCN đến năm 58 TCN. Người sáng lập nên Bukbuyeo là Hae Mosu.

Bắc Phù Dư trải qua 7 đời vua.
Hae Mosu
Mosori
Go Haesa
Go Uru
Go Dumak
Go Museo
Jumong

Sau khi Go Dumak giành được ngai vua từ Hae Buru, ông đổi tên nước thành Jolbon. Vua cuối cùng Jumong cũng là người sáng lập nước Cao Cấu Ly.

Tham khảo

Lịch sử Cát Lâm
Rô phi sông Nin

Rô phi sông Nin, hay rô phi vằn, còn gọi đơn giản là rô phi (danh pháp hai phần: Oreochromis niloticus) là một loài cá thuộc họ Cá hoàng đế (Cichlidae), có nguồn gốc từ châu Phi, là loài bản địa của khu vực từ Syria tới miền đông châu Phi, qua Congo tới Liberia. Nó là loài cá có giá trị kinh tế cao và đã được đưa vào nuôi tại nhiều khu vực khác nhau, trong đó có Việt Nam; trên phạm vi thế giới, có lẽ nó chỉ đứng sau rô phi Mozambique (hay rô phi đen, O. mossambicus) trong số các loài cá của họ này được con người nuôi thả. Tại Việt Nam, dạng đột biến của nó còn có tên gọi là cá điêu hồng (diêu hồng) hoặc rô phi Đài Loan, rô phi Florida, rô phi Israel.

Một số tài liệu cho thấy chúng là loài cá sinh sống bằng sinh vật phù du và là động vật ăn tạp. Chúng cũng ăn cả các loại thực vật ở mức độ mà người ta có thể sử dụng trong kiểm soát cỏ dại.

Phân loài 

 Oreochromis niloticus baringoensis Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus cancellatus Nichols, 1923
 Oreochromis niloticus eduardianus Boulenger, 1912
 Oreochromis niloticus filoa Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus niloticus Linnaeus, 1758
 Oreochromis niloticus sugutae Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus tana Seyoum & Kornfield, 1992
 Oreochromis niloticus vulcani Trewavas, 1933

Xem thêm 
 Rô phi Mozambique

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo 
 Oreochromis niloticus (TSN 553310). IT IS, truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2006.
 
 "Oreochromis niloticus", FishBase. Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 11 năm 2005. N.p.: FishBase, 2005.
 

N
Động vật được mô tả năm 1758
Loài cá xâm lấn
Cá được mô tả năm 1758
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Sông Nin
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Tội phạm

Tội phạm là hành vi vi phạm mang tính chất nguy hiểm cho xã hội, đi ngược lại với chuẩn mực đạo đức xã hội và trật tự xã hội. Các cá nhân, tổ chức phạm tội khi bị phát hiện sẽ bị truy cứu trách nhiệm và sẽ phải chịu các hình phạt theo quy định của bộ luật hình sự.

Theo cách hiểu trên, tội phạm là hành vi gây tổn hại cho xã hội. Một cá nhân tội phạm thực hiện hành vi phạm tội của mình sẽ gay ra thiệt hại cho một cá nhân khác hoặc tập thể khác về vật chất hoặc nghiêm trọng hơn là sinh mệnh con người.

Tội phạm ở Việt Nam
Chương III Điều 8 của bộ luật hình sự nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 100/2015/QH13 quy định:

 Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự.
 Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác.

Đặc điểm của tội phạm 
Tính nguy hiểm cho xã hội (khác với Tính trái với luật hình sự của Bộ luật Hình sự Việt Nam Cộng Hòa năm 1972)

Tính có lỗi (lỗi cố ý hoặc vô ý).

Do chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện (về độ tuổi, năng lực nhận thức...).

Phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đó (chịu hình phạt tù...).

Tại Việt Nam một hành vi được xem là tội phạm khi nó có đầy đủ các yếu tố sau: hành vi đó phải được quy định (có thể mô tả hành vi) trong bộ luật hình sự năm 1999, người thực hiện hành vi phạm tội phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự, hành vi đó xâm phạm đến khách thể được pháp luật bảo vệ, lỗi của người thực hiện hành vi phạm tội có thể là lỗi cố ý (cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp) hoặc vô ý (vô ý do cẩu thả hoặc vô ý do quá tự tin).
-Tính nguy hiểm cho xã hội: đây là đặc điểm cơ bản nhất, quan trọng nhất.

Phân loại tội phạm 

Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, pháp luật hình sự Việt Nam chia tội phạm thành bốn loại:

 Tội phạm ít nghiêm trọng.
 Tội phạm nghiêm trọng.
 Tội phạm rất nghiêm trọng.
 Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Ở các quốc gia khác 
Hầu hết luật pháp của các quốc gia đều quy định những hành vi được xem là tội phạm trong luật hình sự của nước mình.

Tội phạm ở nước Mỹ

Tội phạm ở nước Pháp

Xem thêm 
Tội phạm có tổ chức
Lệch lạc

Tham khảo

Thuật ngữ pháp lý

Tội phạm học
Luật hình sự
Đạo đức

cs:Zločin
Trần Hiểu Húc

Trần Hiểu Húc (29 tháng 10 năm 1965- 13 tháng 5 năm 2007), là nữ diễn viên Trung Quốc. Cô đã vào vai Lâm Đại Ngọc trong phim truyền hình Hồng Lâu Mộng (năm 1987) và biến nó trở thành vai diễn biểu tượng và không thể thay thế trên màn ảnh.

Tiểu sử
Cô sinh tại huyện An Sơn, Liêu Ninh ngày 29 tháng 10 năm 1965, pháp hiệu Thích Diệu Chân.

Năm 1979, Trần Hiểu Húc gia nhập Đoàn kịch nói Yên Sơn. Từ năm 1985 đến năm 1987, Trần Hiểu Húc tham gia đoàn làm phim Hồng Lâu Mộng, một loạt phim truyền hình của CCTV với vai diễn Lâm Đại Ngọc và trở nên nổi tiếng.

Năm 1988, Trần Hiểu Húc tham gia đoàn làm phim Gia Xuân Thu của Đài Truyền hình Thượng Hải với vai diễn Mai biểu thư.

Từ năm 1989 đến năm 1991, Trần Hiểu Húc là diễn viên Đoàn ca vũ chiến hữu quân khu Bắc Kinh. Từ 1991 đến 1993, Trần Hiểu Húc sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn quảng cáo quốc tế Trường Thành.

Năm 1998, Trần Hiểu Húc sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn phát triển văn hoá Thế Bang Bắc Kinh và làm tổng giám đốc. Thế Bang trở thành tập đoàn hàng đầu của ngành công nghiệp quảng cáo Trung Quốc với doanh thu hàng năm lên tới 200 triệu nhân dân tệ. Đến năm 1999, bà đã có tên trong danh sách sách các triệu phú trẻ của Trung Quốc.

Năm 2004, Trần Hiểu Húc được bình chọn là một trong 30 nữ doanh nhân xuất sắc nhất trong làng quảng cáo Trung Quốc.

Ngày 23 tháng 2 năm 2007, Trần Hiểu Húc xuống tóc đi tu tại Bách Quốc Hưng Long Tự (Trường Xuân, Cát Lâm), với pháp hiệu Diệu Chân, ngày 8 tháng 3 chồng cô là Hác Đồng cũng xuất gia tại Thâm Quyến.

Vào 18 giờ 57 phút ngày 13 tháng 5, Trần Hiểu Húc qua đời vì ung thư vú tại Thâm Quyến.

Vào 12 giờ trưa ngày 17 tháng 5, thi hài Trần Hiểu Húc được hoả táng tại Thâm Quyến. Ngày 16 tháng 5, gia đình đã theo di nguyện của Trần Hiểu Húc sáng lập Quỹ từ thiện Trần Hiểu Húc và thu được 50 triệu nhân dân tệ. Quỹ được dùng để trợ giúp sinh viên nghèo, bệnh nhân không đủ tiền chữa trị...

Tham khảo

Sinh năm 1965
Mất năm 2007
Chết vì ung thư vú
Nữ diễn viên Trung Quốc thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc
Nam Long (trung tướng)

Vũ Nam Long hay  Nam Long (1921 - 1999) tên thật Đoàn Văn Ưu, dân tộc Tày, là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng. Ông nguyên là Phó giám đốc Học viện Quân sự cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng), nguyên Tư lệnh Quân khu 4.

Thân thế và sự nghiệp 
Ông sinh ngày 8 tháng 10 năm 1921, quê tại xã Đề Thám, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng (nay là phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng)

Năm 1941, ông được cử đi học tại Trường quân sự Hoàng Phố (Trung Quốc).

Ông tham gia vào đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 1 năm 1945

Đến tháng 8 năm 1945, được cử làm Đại đội trưởng đơn vị bảo vệ Bác Hồ. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông là Chi đội trưởng Nam tiến chiến đấu ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Tháng 4/1946, ông đảm nhiệm các chức vụ: Trung đoàn trưởng Trung đoàn Hải Dương, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 59, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 36, ủy viên Khu 12; Trung đoàn trưởng Trung đoàn 141 - Sư đoàn 312; Chỉ huy phó Mặt trận Lạng Sơn, Đảng ủy viên Mặt trận.

Trong giai đoạn 1953-1955, ông được bổ nhiệm các chức vụ: Tham mưu trưởng Sư đoàn 304, Đảng ủy viên Sư đoàn; Sư đoàn trưởng Sư đoàn 304.

Năm 1956, ông được cử đi học tại Học viện Bộ Tổng tham mưu quân đội Xô Viết.

Năm 1958, ông về nước, được bổ nhiệm làm Phó tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Pháo binh.

Trong giai đoạn 1961-1973, được bổ nhiệm các chức vụ: Phó tư lệnh Quân khu Tả Ngạn; Phó tư lệnh, sau đó làm Tư lệnh Quân khu 4; Phó tư lệnh Quân khu Trị- Thiên.

Năm 1974, ông được bổ nhiệm làm Phó giám đốc Học viện quân sự (nay là Học viện lục quân).

Tháng 4-1975, ông là đặc phái viên của Bộ Quốc phòng, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh.

Năm 1977, ông được bổ nhiệm làm Phó giám đốc Học viện quân sự cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng).

Ông nghỉ hưu năm 1988.

Ông được phong quân hàm Đại tá năm 1958, Thiếu tướng năm 1974, Trung tướng năm 1981.

Ông được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều Huân chương cao quý khác.

Ông mất ngày 1 tháng 7 năm 1999.

Năm 2007, ông Trung tướng Nam Long được tạc tượng đồng bán thân đem tặng viện Bảo tàng quân sự và tặng tỉnh Cao Bằng, quê hương ông.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trung tướng Vũ Nam Long

Người Cao Bằng
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Huân chương Hồ Chí Minh
Tư lệnh Quân khu 4, Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Người Tày
Chiến lược tìm và diệt

Chiến lược tìm và diệt (dịch từ tiếng Anh: Search/Seek and destroy) hay lùng và diệt (cách gọi của Việt Nam Cộng hòa) là một chiến lược quân sự đã trở thành một phần của Chiến tranh Việt Nam. Nội dung của chiến lược này là đưa những lực lượng mặt đất tiến nhập vào lãnh thổ thù địch để tiêu diệt những lực lượng đối phương rồi sau đó nhanh chóng rút lui, chiến lược này dường như là rất phù hợp khi đối phó với chiến tranh du kích trong rừng rậm. Một chiến lược phổ thông hơn và bổ sung cho chiến lược tìm diệt là "bình định" – chiến lược bao gồm tấn công vị trí đối phương, chiếm giữ, củng cố và bảo vệ triệt để.

Các nhiệm vụ tìm diệt bao gồm gửi một toán lính từ căn cứ, tiến vào rừng, tiêu diệt đối thủ. Phần lớn thời gian, nhiệm vụ tìm diệt là ẩn nấp trong vị trí thích hợp, phục kích trong bụi rậm gần các con đường mòn có nghi vấn.

Nhiệm vụ phục kích thông thường là đặt mìn Claymore, sử dụng vũ khí cá nhân, súng cối và có thể kêu gọi pháo binh hỗ trợ bằng radio.

Lịch sử 
Từ năm 1966, quân đội Mỹ bắt đầu các chiến dịch tìm diệt những đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng Miền Nam.

Trong hai năm 1966 và 1967, Quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa tổ chức ba chiến dịch tìm diệt quy mô lớn là: 
Chiến dịch Cedar Falls – đánh vào khu tam giác sắt Củ Chi, nơi có hệ thống địa đạo, được phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam dùng làm bàn đạp thâm nhập Sài Gòn; 
Chiến dịch Attleboro – đánh vào chiến khu Dương Minh Châu; và 
Chiến dịch Junction City – đánh vào chiến khu C của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Quân Mỹ và đồng minh mở các "chiến dịch tìm-diệt" để truy lùng và tiêu diệt các đơn vị quân Giải phóng, nhưng chẳng thấy đối phương đâu trong khi bất cứ lúc nào họ cũng có thể bị tấn công. Các chiến dịch tìm diệt thường gây thương vong cho dân thường vì nhầm lẫn người dân là quân Giải phóng, thậm chí gây ra các vụ thảm sát thường dân tại các khu vực quân Giải phóng thường hoạt động hoặc do người dân ở khu vực đó che giấu và cung cấp nhân lực, vật lực, tài chính cho quân Giải phóng.

Tuy nhiên, chiến lược này đã thất bại khi thương vong quá lớn, gây phẫn nộ trong dư luận Hoa Kỳ và quốc tế. Riêng trong 6 tháng đầu 1967, liên quân Hoa Kỳ-Việt Nam Cộng hòa mất 772 phi cơ.

Qua sự kiện Tết Mậu Thân, chiến lược tìm diệt tỏ ra chưa có hiệu quả cao trong việc làm suy yếu các lực lượng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Chiến lược này sau đó được thay thế bằng chính sách Việt Nam hóa chiến tranh.

Tham khảo

Xem thêm
Vùng bắn phá tự do (free-fire zone)

Chiến tranh Việt Nam
Chiến lược quân sự
Chiến thuật quân sự