Damen Group

Damen Group (còn được gọi là Damen Shipyards Group) là một tập đoàn đa ngành của Hà Lan hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, đóng tàu và kỹ thuật. Có trụ sở chính tại Gorinchem, Hà Lan, Damen là một công ty gia đình tư nhân mặc dù hoạt động trên quy mô toàn cầu tại hơn 120 quốc gia. Tập đoàn sở hữu và điều hành hơn 50 xưởng đóng tàu, xưởng sửa chữa và các công ty liên quan trên khắp thế giới, cùng với một mạng lưới rộng lớn các xưởng đối tác có khả năng đóng tàu theo thiết kế của Damen tại địa phương. Kể từ năm 1969, Damen đã thiết kế và đóng hơn 6.000 con tàu và hiện bàn giao trung bình hơn 150 tàu mỗi năm.

Lịch sử

Thành lập và những năm đầu 
Damen được thành lập vào năm 1927 tại thị trấn Hardinxveld-Giessendam ở Hà Lan bởi hai anh em Jan Damen và Marinus Damen. Trong nhiều thập kỷ, hai anh em đã điều hành một xưởng đóng tàu thành công, chủ yếu phục vụ thị trường nội địa Hà Lan và xây dựng được một tệp khách hàng trung thành nhưng có quy mô nhỏ. Xưởng đóng tàu Damen Shipyards Hardinxveld, nằm cách trụ sở chính hiện tại tại Gorinchem khoảng 10 km, vẫn hoạt động cho đến ngày nay. Xưởng này chuyên thiết kế và đóng các loại tàu công trình, đặc biệt là dòng tàu 'multi cat' và tàu hỗ trợ nạo vét 'shoalbuster'.

Thời kỳ Kommer Damen và sự mở rộng quốc tế 
Năm 1969, Kommer Damen, con trai của Jan Damen, tiếp quản quyền lãnh đạo công ty. Dưới sự dẫn dắt của Kommer Damen, tập đoàn đã có những bước phát triển mạnh mẽ và mở rộng ra toàn cầu. Một trong những sáng kiến quan trọng của Kommer Damen là việc giới thiệu khái niệm đóng tàu tiêu chuẩn hóa, cho phép sản xuất hàng loạt các loại tàu như tàu kéo, tàu công trình và tàu tuần tra với chi phí cạnh tranh và thời gian giao hàng nhanh chóng. Chiến lược này đã giúp Damen trở thành một trong những nhà đóng tàu hàng đầu thế giới trong phân khúc tàu công trình và tàu hỗ trợ.

Trong những thập niên tiếp theo, Damen đã mở rộng đáng kể thông qua việc mua lại các xưởng đóng tàu chiến lược trên khắp thế giới. Năm 2000, Damen mua lại xưởng đóng tàu Royal Schelde ở Vlissingen, đánh dấu bước tiến quan trọng vào lĩnh vực đóng tàu hải quân. Xưởng này sau đó được đổi tên thành Damen Schelde Naval Shipbuilding, hiện là trung tâm chính của tập đoàn trong lĩnh vực tàu chiến. Damen cũng mở rộng hoạt động sang lĩnh vực sửa chữa và chuyển đổi tàu thông qua việc mua lại các cơ sở như Damen Shiprepair Rotterdam (trước đây là Wilton-Fijenoord) và Damen Verolme Rotterdam.

Phát triển gần đây (2024–2026) 
Trong những năm gần đây, Damen tiếp tục ghi nhận kết quả tài chính khả quan. Năm 2023, doanh thu của tập đoàn lần đầu tiên vượt mốc 3 tỷ euro, đạt 3,02 tỷ euro, với giá trị đơn hàng tồn đọng tăng từ 8,8 tỷ euro lên 11,3 tỷ euro. Năm 2024, doanh thu duy trì trên 3 tỷ euro, lợi nhuận ròng tăng từ 43 triệu euro lên 58 triệu euro, và lượng đơn hàng mới kỷ lục đạt 5,9 tỷ euro, nâng tổng giá trị đơn hàng tồn đọng lên 10,4 tỷ euro. Năm 2025, Damen tiếp tục tăng trưởng với doanh thu đạt 3,25 tỷ euro, EBITDA tăng khoảng 10% lên 185 triệu euro, và lợi nhuận ròng đạt 61,1 triệu euro. Giá trị đơn hàng tồn đọng cho năm 2026 và các năm tiếp theo duy trì ở mức cao, chỉ trên 10 tỷ euro.

Vụ việc cấm thầu của Ngân hàng Thế giới 
Vào ngày 16 tháng 3 năm 2016, Nhóm Ngân hàng Thế giới đã thông báo lệnh cấm thầu đối với Damen Shipyards Gorinchem trong thời hạn 18 tháng. Ngân hàng Thế giới tuyên bố rằng "công ty đã tham gia vào một hành vi gian lận trong Chương trình Nghề cá Khu vực Tây Phi". Hình phạt này được đưa ra sau một thỏa thuận giữa Ngân hàng Thế giới và Damen Shipyards Gorinchem, theo đó lệnh cấm được giảm xuống còn 18 tháng. Thông báo cũng ghi nhận rằng Damen đã hợp tác với cuộc điều tra của Ngân hàng Thế giới và đã thực hiện các biện pháp khắc phục, bao gồm tăng cường chương trình tuân thủ của doanh nghiệp.

Cấu trúc tập đoàn

Các đơn vị trực thuộc chính 
Damen Group bao gồm nhiều đơn vị trực thuộc hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau. Một số đơn vị chính bao gồm:
 Damen Shipyards Gorinchem: Trụ sở chính và là đơn vị cốt lõi, tập trung vào thiết kế và đóng tàu tiêu chuẩn hóa.
 Damen Naval (Royal Schelde): Đơn vị chuyên đóng tàu chiến, có trụ sở tại Vlissingen, Hà Lan.
 Amels Holland B.V.: Đơn vị chuyên đóng siêu du thuyền, có trụ sở tại Vlissingen, trực thuộc Damen từ năm 1991.
 Damen Shiprepair & Conversion: Mạng lưới các xưởng sửa chữa và chuyển đổi tàu trên toàn cầu, bao gồm Damen Shiprepair Rotterdam, Damen Shiprepair Amsterdam, Damen Shiprepair Brest, Damen Shiprepair Curaçao, và Damen Verolme Rotterdam.
 Damen Shipyards Mangalia: Xưởng đóng tàu tại Mangalia, România, chuyên đóng các tàu lớn và phức tạp.
 Damen Shipyards Galați: Xưởng đóng tàu tại Galați, România, chuyên đóng tàu hải quân và tàu công trình.
 Damen Song Cam: Liên doanh tại Hải Phòng, Việt Nam, chuyên sản xuất hàng loạt tàu kéo và tàu công trình.
 Damen Shipyards Cape Town: Xưởng đóng tàu tại Cape Town, Nam Phi.

Hoạt động sáp nhập và mua lại gần đây 
Năm 2025, Damen đã thực hiện hai thương vụ mua lại chiến lược. Công ty đã mua IME Group có trụ sở tại Southampton và tiếp quản xưởng đóng tàu Na Uy Folla nhằm củng cố vị thế trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản bền vững.

Hoạt động kinh doanh

Tổng quan tài chính 
Damen đã duy trì đà tăng trưởng ổn định trong những năm gần đây. Năm 2023, doanh thu lần đầu vượt 3 tỷ euro, đạt 3,02 tỷ euro, và giá trị đơn hàng tồn đọng tăng lên 11,3 tỷ euro. Năm 2024, doanh thu duy trì trên 3 tỷ euro, lợi nhuận ròng tăng lên 58 triệu euro, và lượng đơn hàng mới đạt kỷ lục 5,9 tỷ euro, nâng tổng giá trị đơn hàng lên 10,4 tỷ euro. Năm 2025, doanh thu tăng lên 3,25 tỷ euro, EBITDA đạt 185 triệu euro, và lợi nhuận ròng đạt 61,1 triệu euro. Giá trị đơn hàng tồn đọng cho năm 2026 và các năm sau duy trì ở mức trên 10 tỷ euro.

Sản lượng và các dự án nổi bật 
Năm 2024, Damen đã bàn giao 146 tàu mới cho khách hàng, trong đó có tàu kéo điện hoàn toàn đầu tiên của châu Âu mang tên Volta 1 phục vụ tại cảng Antwerp-Bruges và tàu kéo điện Bu Tinah cho SAFEEN Marine Services tại UAE. Năm 2025, số lượng tàu bàn giao tăng lên 160 chiếc, mức cao nhất kể từ năm 2019, trong đó hơn một nửa là tàu kéo. Các sản phẩm khác bao gồm 19 tàu cung ứng nhanh (Fast Crew Supplier), 13 tàu chở hàng Combi Freighter, và 9 tàu nạo vét.

Các dự án nổi bật trong năm 2025 bao gồm:
 Lễ đặt tên cho Tàu Hỗ trợ Chiến đấu (CSS) HNLMS Den Helder cho Hải quân Hoàng gia Hà Lan do Công chúa Amalia của Hà Lan chủ trì.
 Bàn giao tàu phà điện hoàn toàn đầu tiên của Đức, Frisia E-1.
 Hạ thủy ba tàu phà Island Class thứ bảy, thứ tám và thứ chín cho BC Ferries của Canada, có khả năng vận hành hoàn toàn bằng điện.

Trong lĩnh vực sửa chữa, Damen đã thực hiện 1.235 dự án trong năm 2025, tăng so với 1.200 dự án năm 2024. Các dự án đáng chú ý bao gồm việc tân trang các tàu du lịch Disney Dream và Disney Fantasy cũng như bàn giao nền tảng nâng hạ hạng nặng Obana phục vụ công tác tháo dỡ tại Biển Bắc.

Chiến lược phát triển bền vững 
Damen cam kết mục tiêu đến năm 2030, một nửa số giải pháp bán ra sẽ đạt chứng nhận E3 (Environmentally Friendly, Efficient in Operation and Economically Viable - Thân thiện với môi trường, Vận hành hiệu quả và Khả thi về kinh tế). Công ty đang đầu tư mạnh vào các giải pháp tàu điện, tàu hybrid và các công nghệ giảm phát thải carbon.

Sản phẩm 

Damen cung cấp một danh mục sản phẩm rộng lớn, bao gồm:

Tàu chiến 
 Tàu hộ tống loại lớn (Frigate): Lớp Sigma, Lớp Anti-Submarine Warfare Frigate (đang phát triển cho hải quân Hà Lan và Bỉ), Lớp Kortenaer, Lớp Karel Doorman, Lớp De Zeven Provinciën.
 Tàu hộ tống loại nhỏ (Corvette): Lớp Sigma.
 Tàu tuần tra: Dòng Crossovers, dòng Stan Patrol (tuần tra, ứng phó khẩn cấp, tìm kiếm cứu nạn), tàu tuần tra xa bờ (OPV) với các biến thể 1400, 1800, 2200, 2400, 2600, và 9014.
 Tàu đổ bộ: Thiết kế Enforcer, tàu đổ bộ các lớp Stan Lander 5612, LSL 80, LSL 90, LST 100, LST 120, LST 120H.
 Tàu hỗ trợ: Lớp Den Helder, dòng Logistics Support Ship (LSS) 9000 và 11000 (ra mắt năm 2025).
 Tàu hỗ trợ đa năng (MPSS): Dòng tàu 7000–9000 tấn, tích hợp công nghệ quân sự với các giải pháp tiêu chuẩn hóa. Dự án NRP D. João II (MPV 10720) cho Hải quân Bồ Đào Nha đã được hạ thủy vào tháng 4 năm 2026.

Tàu hàng 
 Tàu container (Container Feeder)
 Tàu chở chất lỏng (Tanker)
 Tàu vận tải hạng nặng (Heavy Lift Vessel)
 Tàu chở hàng đa năng (Combi Freighter và Combi Coaster)

Tàu khách 
 Tàu hai thân (Catamaran)
 Phà Ropax

Tàu nạo vét và tàu công trình 
 Tàu nạo vét (Cutter Suction Dredger, Trailing Suction Hopper Dredger)
 Tàu kéo (ASD Tug, Stan Tug)
 Tàu công trình (Multi Cat, Shoalbuster)
 Tàu cung ứng nhanh (Fast Crew Supplier)

Siêu du thuyền 
Thông qua thương hiệu Amels, Damen đóng các siêu du thuyền hạng sang, bao gồm Lady Mona K (1986), Monte Carlo (1988), và Here Comes The Sun (2016).

Hoạt động tại Việt Nam 

Damen có sự hiện diện lâu dài và đáng kể tại Việt Nam, hợp tác chặt chẽ với các đối tác địa phương trong lĩnh vực đóng tàu.

Các cơ sở sản xuất và liên doanh 
Damen Song Cam Shipyard (DSCS), tọa lạc tại thành phố Hải Phòng, là một liên doanh giữa Damen Group và Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (SBIC). Nhà máy này chuyên sản xuất hàng loạt tàu kéo và tàu công trình. Tháng 7 năm 2025, dự án mở rộng giai đoạn 2A của Damen Sông Cấm đã được khởi công, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất. Ngoài ra, Damen còn hợp tác với các nhà máy đóng tàu khác tại Việt Nam như Nhà máy Đóng tàu Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) và Nhà máy Đóng tàu Ba Son (Thành phố Hồ Chí Minh).

Các dự án gần đây tại Việt Nam 
 Tàu cung ứng nhanh (Fast Crew Supplier 2710): Damen Song Cam Shipyard đang chuẩn bị bắt đầu sản xuất hàng loạt tàu FCS 2710 để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về tàu hỗ trợ trang trại gió ngoài khơi tại Đông Nam Á. Nhà máy có kế hoạch duy trì 10 tàu đang đóng cùng lúc và dự kiến bàn giao số lượng tương tự trong vòng hai năm rưỡi tới.
 Tàu hỗ trợ đa năng (MP-ASV) cho Windcat: Damen đã ký hợp đồng đóng tàu hỗ trợ lưu trú đa năng (MP-ASV) cho Windcat, với tùy chọn đóng thêm năm tàu nữa. Việc đóng tàu sẽ bắt đầu vào tháng 2 năm 2026 tại Nhà máy Đóng tàu Hạ Long, dự kiến bàn giao vào năm 2028.
 Tàu kéo cho Hải quân Qatar: Damen đã ký hợp đồng cung cấp hai tàu kéo ASD 3212 cho Lực lượng Hải quân Emiri Qatar. Các tàu này đang được đóng tại Damen Song Cam Shipyard ở Hải Phòng.

Hợp tác với Cảnh sát biển Việt Nam 
Damen Group đã hợp tác với Cảnh sát biển Việt Nam để đóng các tàu lớn theo giấy phép của Hà Lan, bao gồm tàu tuần tra xa bờ 9014, tàu khảo sát thủy văn 6613, và bốn tàu kéo cứu hộ 6412. Các tàu này được đóng tại Việt Nam bởi Tổng công ty Sông Thu.

Tranh cãi và thách thức pháp lý

Các cuộc điều tra về cáo buộc gian lận và vi phạm lệnh trừng phạt 
Trong báo cáo năm 2025, Damen đã thừa nhận các thủ tục pháp lý đang diễn ra liên quan đến nghi ngờ giả mạo trong các dự án đóng tàu từ năm 2006 đến 2016, cũng như một cáo buộc riêng biệt về vi phạm lệnh trừng phạt liên quan đến các bộ phận tàu cá. Damen tuyên bố đã tăng cường đáng kể các cấu trúc tuân thủ và quản trị trong những năm gần đây.

Dự án tàu hộ tống F126 cho Hải quân Đức 
Damen đã gặp phải sự chậm trễ trong dự án đóng các tàu hộ tống lớp F126 cho Hải quân Đức. Vào đầu năm 2026, có thông tin cho rằng trách nhiệm chính của dự án có thể được chuyển giao cho các bên Đức, trong đó Damen vẫn là một đối tác thiết yếu. Đến tháng 3 năm 2026, tập đoàn quốc phòng Đức Rheinmetall đã tiếp nhận quyền lãnh đạo thực chất dự án này từ Damen, dưới sự hỗ trợ của Bộ Quốc phòng Đức, nhằm giải quyết các vấn đề chậm trễ trong đóng tàu.

Đánh giá và triển vọng 
Theo nhận định của CEO Arnout Damen, tập đoàn đã "cải thiện kết quả tài chính đồng thời đầu tư vào số hóa, tính bền vững và phát triển hơn nữa công ty". Ông nhấn mạnh rằng điều này giúp củng cố ngành sản xuất hàng hải của Hà Lan và châu Âu, đồng thời tiếp tục xây dựng tham vọng trở thành nhà đóng tàu sáng tạo và bền vững nhất. Với giá trị đơn hàng tồn đọng trên 10 tỷ euro cho năm 2026 và các năm tiếp theo, cùng với các khoản đầu tư chiến lược vào công nghệ xanh và tự động hóa, Damen được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì vị thế là một trong những tập đoàn đóng tàu hàng đầu thế giới trong thập kỷ tới.

Xem thêm 
 Đóng tàu
 Damen Stan patrol vessel
 Danh sách du thuyền do Amels BV đóng

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Trang web chính thức của Damen Group

Công ty quốc phòng Hà Lan
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hà Lan
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Công ty sản xuất thành lập năm 1927
Thương hiệu Hà Lan
Công ty Hà Lan thành lập năm 1927
Công ty đóng tàu Hà Lan