Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chi Di thù du

Chi Di thù du (danh pháp khoa học: Griselinia) là một chi của 6-7 loài cây bụi và cây thân gỗ, với sự phân bố đứt đoạn tại New Zealand và miền nam Nam Mỹ. Nó là ví dụ điển hình của quần thực vật Nam Cực.

Nó cũng là chi duy nhất của họ Griseliniaceae. Trong quá khứ, nó đã từng được đặt trong họ Sơn thù du (Cornaceae) của bộ Sơn thù du (Cornales), nhưng nó khác với các thành viên khác của họ này ở nhiều đặc trưng nên sau các nghiên cứu gần đây của Angiosperm Phylogeny Group người ta thấy rằng nó nên được đặt vào bộ Hoa tán (Apiales) là thích hợp hơn.

Các thành viên trong chi/họ này có lá thường xanh, trơn và bóng mặt trên, với bề mặt dưới thường nhạt màu hơn. Hoa rất nhỏ, với 5 lá đài, 5 nhị hoa và 1 núm nhụy, nhưng không có cánh hoa. Quả là dạng quả mọng nhỏ.

Các loài
New Zealand
Hai loài ở New Zealand là cây bụi lớn hay cây thân gỗ, cao tới 4–20 m. Cả hai loài này đều có thể là thực vật biểu sinh hay bán biểu sinh. Mặc dù đôi khi xuất hiện trên các phần đất đá lộ thiên hay các vách đá ven biển nhưng G.lucida gần như là biểu sinh tuyệt đối. Các cây non thường nằm trong số quần thể các loài thực vật biểu sinh khác như Collospermum và Astelia trên cao trong các tán cây rừng, trước khi ra các rễ khí để bám vào thân cây chủ. Khi các rễ này tiếp cận với mặt đất thì chúng có thể phình to ra – dày tới 25 cm, và rất dễ dàng nhận ra vì chiều dài của các nếp gập dài và nặng của chúng. G.lucida rất hiếm khi trở thành cây mọc và sống tự do nếu như đã bắt đầu cuộc sống ở dạng biểu sinh và có thể thấy chúng nhanh chóng bị chết đi khi cây chủ chết. Sự phát triển biểu sinh ở G.littoralis ít phổ biến hơn nhưng có thể diễn ra trong các khu vực có khí hậu ẩm ướt.

Các tên gọi của chúng trong tiếng Māori là kapuka và akapuka.
G. littoralis – Kapuka. Lá dài 6–14 cm.
G. lucida – Akapuka. Khác với G. littoralis ở chỗ các lá to hơn, dài 12–18 cm.

Nam Mỹ
Khoảng 4-5 loài ở Nam Mỹ là các cây bụi nhỏ hơn, cao 1–5 m. Tất cả đều được gọi trong các ngôn ngữ bản địa là yelmo.
G. carlomunozii – Vùng ven biển phía bắc Chile (Khu vực Antofagasta)
G. jodinifolia - Chile
G. racemosa – Miền nam Chile (Los Lagos, Aisén) và Argentina cận kề (miền tây Chubut)
G. ruscifolia - Argentina, Chile, đông nam Brasil
G. scandens – miền trung và miền nam Chile

Liên kết ngoài
 Hình ảnh của Griselinia jodinifolia  và Griselinia racemosa  trong Chilebosque.

Ghi chú

Di thù du
G
Đề-bà-đạt-đa

Đề-bà-đạt-đa (sa. देवदत्त Devadatta) hoặc còn được phiên là Đề-bà-đạt-đâu, Địa-bà-đạt-đâu, Địa-bà-đạt-đâu, Đế-bà-đạt-đâu, còn được gọi gọn là Điều Đạt, dịch nghĩa là "Thiên Thụ" (trời trao). Ông là em họ của Thích-ca Mâu-ni Phật, từng gia nhập vào tăng đoàn của Phật, nhưng rồi về sau ông nảy sinh nhiều ý kiến mâu thuẫn, cuối cùng li khai khỏi tăng đoàn của Phật Thích Ca để thành lập tăng đoàn khác.

Trong quyển Đường Xưa Mây Trắng (Thích Nhất Hạnh), đã miêu tả Đề-bà-đạt-đa sớm bộc lộ tính cách có ít nhiều ác tính và hiếu thắng từ bé. Năm tám tuổi, Đề-bà-đạt-đa đã bắn trọng thương một chú chim thiên nga (chương 4 - Chim thiên nga trúng tên). May mắn thay, chú chim đã được cứu sống và chăm sóc bởi Siddhatta (là phật Thích-ca sau này). Năm mười ba tuổi, Đề-bà-đạt-đa đã tức giận đấm gục chú voi trắng - giải thưởng dành cho Siddhatta trong một đại hội thể thao - chỉ vì ghen tức với người anh; chi tiết này được thuật lại ở cuối chương 7 - Giải thưởng voi trắng.

Ở trong kinh điển Phật giáo Nguyên thủy, Đề-bà-đạt-đa là kẻ đã phạm vào 3 trong số Năm tội lớn (ngũ nghịch) là chia rẽ và phá hòa hợp tăng phản bội Phật giáo, làm Phật chảy máu và giết hại A la hán, ông là một nhân vật phản diện tuyệt đối. Do quả báo của ác nghiệp, Đề-bà-đạt-đa đã chết do đất rút và bị tái sinh vào địa ngục A Tỳ, chịu khổ hình rất lâu dài. Nhưng trước khi chết, Đề-bà-đạt-đa đã nói lời sám hối với Phật Thích Ca, và Phật Thích Ca đã tiên tri rằng sau 100.000 đại kiếp trái đất nữa, Đề-bà-đạt-đa sẽ trở thành một vị Phật Độc Giác.

Chú thích

Liên kết ngoài 

Gia đình Phật Thích-ca
Đệ tử Thích-ca Mâu-ni
Sơ khai
Bời lời đỏ

Bời lời đỏ (danh pháp hai phần: Litsea garciae), là một loài thực vật thuộc họ Long Não (Lauraceae).
Bời lời đỏ là loài bản địa ở Trung Quốc, Úc, vùng Đông Nam Á và Nam Á.

Tham khảo

Huỳnh Ngọc Tựng, Cây bời lời, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 329, trang 26.
Đỗ Tất Lợi, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Nhà xuất bản Y học, trang 539, 540.

Liên kết ngoài
Bời lời đỏ tại GRIN 
Bời lời đỏ tại PIER 
Kỹ thuật trồng bời lời đỏ
Để cây bời lời đỏ thành cây "Xóa đói giảm nghèo"

Cây thuốc
G
Thực vật Queensland
Thực vật Úc
Thực vật xâm hại
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Đài Loan
Thực vật Tây Úc
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Cây Úc
Lê Thành Nhơn (họa sĩ)

Lê Thành Nhơn (17 tháng 11 năm 1940 - 4 tháng 11 năm 2002) là một họa sĩ và điêu khắc gia Việt Nam. Ông được biết đến nhiều nhất nhờ vào tác phẩm Tượng đài Phan Bội Châu ở Huế.

Tiểu sử
Ông sinh tại Thủ Dầu Một. Sau khi học xong trung học, ông thi đậu vào Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn nơi ông tốt nghiệp thủ khoa. Đồng khóa với ông là họa sĩ Đỗ Quang Em.

Năm 1966 ông nhập ngũ Quân đội Việt Nam Cộng hòa được bốn năm thì giải ngũ với cấp thiếu úy sau khi bị thương.

Trong đời sống dân sự ông làm giáo sư trường Mỹ nghệ Thực hành Bình Dương rồi trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn cùng trường Mỹ thuật Huế và Đại học Cộng đồng Duyên Hải (Nha Trang). Trong thời gian này ông cho ra mắt những tác phẩm như tượng Quan Thế Âm tại chùa Liễu Quán, Huế; tượng Phật Thích Ca cao 4,5 m tại chùa Huệ Nghiêm, Phú Lâm; tượng Lê Văn Đệ ở sân trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn; và tượng Phan Thanh Giản cao 3 m. Bức tượng sau cùng này sau năm 1975 đã bị phá hủy. Tượng Lê Văn Đệ cũng không còn nữa.

Năm 1975 ông rời Việt Nam tỵ nạn sang Úc và định cư tại Melbourne. Ông tiếp tục sáng tác và được mời giảng dạy khoa kiến trúc tại trường Đại học RMIT ở Melbourne. Năm 1976, ông đoạt giải thưởng Asian Arts Exhibition & Competition và được mời tham dự Ngày hội Họa Sĩ do Morning Arts tổ chức năm 1979. Bên cạnh đó, một trong những tác phẩm chính của ông là bức tranh sơn dầu "Những Nhạc Công" được vẽ vào năm 1977 và được định giá 11.500 USD mười năm sau đó.

Họa sĩ Lê Thành Nhơn sống giữa Paris vẽ về Việt Nam. Một số tác phẩm hội họa và điêu khắc của ông nay được trưng bày ở Đại học Monash tại Melbourne, Viện Bảo tàng Quốc gia Úc tại Canberra và Viện Bảo tàng Di dân tiểu bang Victoria. Nổi tiếng nhất trong những điêu khắc của ông là tượng chân dung nhà chí sĩ Phan Bội Châu bằng đồng cao 3,5 m ở Huế.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lê Thành Nhơn và tác phẩm
Lê Thành Nhơn
Tượng đồng Phan Bội Châu 

Họa sĩ Việt Nam
Họa sĩ gốc Việt
Nhà điêu khắc Việt Nam
Người Úc gốc Việt
Günther von Kluge

Günther "Hans" von Kluge (30 tháng 10 năm 1882 – 19 tháng 8 năm 1944) là một Thống chế Quân đội Đức Quốc xã.

Ông sinh tại Posen trong một gia đình quân đội người Phổ. Trong Thế chiến thứ nhất, von Kluge làm lính tham mưu và năm 1916 tham chiến tại trận Verdun.

Năm 1936 von Kluge lên chức thiếu tướng và năm 1937 ông chỉ huy Tập đoàn quân số 6, đạo quân này năm 1939 đổi thành Tập đoàn quân số 4 trong trận tấn công Ba Lan. Tuy von Kluge không tán thành đề nghị tấn công Tây Âu nhưng vẫn chỉ huy Tập đoàn quân số 4 tràn sang khu Ardennes và tham gia xâm lăng Pháp. Tháng 7 năm 1940 von Kluge thăng chức thống chế và đem Tập đoàn quân số 4 sang đánh Liên Xô, trong chiến dịch Barbarossa. Tại chiến trường này, ông bắt đầu có xích mích với tướng thuộc hạ là Heinz Guderian vì khác biệt về chiến thuật và vì ông này thường không nghe theo lời chỉ huy của von Kluge.

Von Kluge thay thế Fedor von Bock thống lãnh Cụm Tập đoàn quân Trung tâm từ cuối năm 1941. Von Kluge thường thanh tra đạo quân của mình bằng máy bay và khi chán thì lại hay dùng máy bay để săn chồn, một thú tiêu khiển khá lập dị.

Ngày 27 tháng 10 năm 1943, von Kluge bị thương nặng trong tai nạn lật xe trên tuyến đường Minsk–Smolensk. Ông phải nghỉ việc nằm nhà cho đến 1944 mới hồi phục và sau đó thay thế Gerd von Rundstedt làm Tổng chỉ huy miền Tây.

Von Kluge ít nhiều có dính líu đến phong trào chống đối Hitler trong quân đội Đức. Tham mưu trưởng của ông tại Cụm tập đoàn quân Trung tâm là Henning von Tresckow, một thành viên của nhóm sĩ quan ngấm ngầm chống Adolf Hitler. Von Kluge biết Tresckow có ý định ám sát Hitler khi Hitler đến viếng thăm nhưng không truy tố thuộc hạ của mình. Tuy von Kluge không hề hợp tác trong âm mưu 20 tháng 7, ông bị Hitler triệu từ Pháp về Berlin sau khi âm mưu này thất bại. Nghĩ rằng Hitler sẽ kết tội ông là thành viên của nhóm âm mưu ám sát, von Kluge uống thuốc độc cyanide tự tử trên chuyến bay về Berlin. Ông viết tâm thư yêu cầu Hitler xin hòa với Đồng Minh để tránh kéo dài thêm cuộc chiến vô vọng của Đức Quốc xã. Theo lời kể lại thì sau khi Hitler đọc thư này, ông đưa cho Alfred Jodl xem và nói rằng nếu von Kluge không tự tử thì cũng bị bắt tù vì những lời khuyên phản trắc.

Chú thích

Sinh năm 1882
Mất năm 1944
Thống chế Lục quân Đức Quốc Xã
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Người tự sát
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Quân nhân Đức tự tử
Quân nhân quân đội Phổ
Người tự sát ở Đức
Chi Bời lời

Chi Bời lời (danh pháp khoa học: Litsea, đồng nghĩa: Tetranthera) là một chi chứa khoảng 200-400 loài cây bụi hay cây thân gỗ với lá thường xanh hay sớm rụng thuộc về họ Nguyệt quế (Lauraceae). Chi này phân bố trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, Australia, New Zealand, Bắc Mỹ tới cận nhiệt đới Nam Mỹ; trong đó trên 70 loài có ở Trung Quốc, chủ yếu tại khu vực nóng ấm miền nam hay tây nam.

Các loài 
Dưới đây liệt kê một số loài bời lời.
 Litsea annamensis: Re gừng.
 Litsea auriculata
 Litsea baviensis: Bời lời Ba Vì.
 Litsea calicaris: Loài duy nhất có tại New Zealand với tên gọi bản địa là mangeao, là một cây thân gỗ cao tới 15 m với lớp vỏ thân cây màu xám sẫm và nhẵn. Các lá mọc đối, dài 50–150 mm, hình trứng hay trứng thuôn dài, màu xanh lục ánh lam ở mặt dưới. Các hoa nhỏ, mọc thành tán gồm 4-5 hoa, quả hạch hình trứng thuôn dài, dài 2 mm, màu ánh đỏ.
 Litsea cubeba: Màng tang (sơn kê tiêu), đây là cây bụi hay cây gỗ nhỏ thường xanh với các lá có mùi như lá chanh và quả nhỏ tương tự như quả hồ tiêu. Gỗ được dùng để đóng đồ gỗ gia dụng, xây dựng và gỗ xẻ. Hoa, lá, quả được sử dụng trong y học hay để chiết tinh dầu dùng trong công nghiệp sản xuất nước hoa.
 Litsea glutinosa: Bời lời nhớt.
 Litsea ichangensis: Bời lời Nghi Xương (tiếng Trung gọi là Nghi Xương mộc khương tử), tạo thành một phần trong khẩu phần thức ăn của voọc mũi hếch vàng (Rhinopithecus roxellana).
 Litsea lancilimba: Bời lời
 Litsea longipes: Chự (dự).
 Litsea polyantha (đồng nghĩa:Litsea monopetala): Bời lời giấy.
 Litsea vang: Bời lời vàng.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Bời lời Miên
 Useful New Plants (L. cubeba) 
 Các loài bời lời trong Quần thực vật Trung Hoa
 Bời lời giấy tại www.hktree.com
Chè (ẩm thực)

Chè trong ẩm thực truyền thống Việt Nam là tên gọi chung của nhiều loại món ngọt khác nhau, bao gồm đồ uống ngọt, món sánh giống pudding và một số món tráng miệng. Đây là một món nước, trong đó nguyên liệu quan trọng nhất là đường. Nguyên liệu nấu chè rất phong phú đa dạng, bao gồm đậu xanh, đậu mắt đen, đậu thận, bột năng, thạch, các loại trái cây, thậm chí ở Huế còn có chè bột lọc heo quay.

Chè có thể được dùng nóng hoặc lạnh, ăn bằng bát với thìa hoặc uống trong ly, tùy loại.

Các loại chè 

Có rất nhiều loại chè khác nhau tùy theo nguyên liệu và cách chế biến, dưới đây là một số loại chè thông dụng tại Việt Nam:
 Chè bà ba
 Chè bà cốt
 Chè ba màu
 Chè bí đỏ
 Chè bánh lọt
 Chè bắp
 Chè bưởi
 Chè chuối
 Chè củ mài
 Chè củ súng
 Chè củ từ
 Chè đậu đãi
 Chè đậu đen
 Chè đậu đỏ
 Chè đậu ngự
 Chè đậu phộng
 Chè đậu trắng
 Chè đậu ván
 Chè đậu xanh
 Chè đậu xanh phổ tai
 Chè hạt kê
 Chè hạt lựu
 Chè hạt sen
 Chè hoa cau
 Chè khoai lang
 Chè khoai môn
 Chè khoai tây
 Chè khúc bạch
 Chè long nhãn
 Chè vải
 Chè sương sa hạt lựu
 Chè củ năng
 Chè môn sáp vàng
 Chè nhãn nhục
 Chè sắn dây
 Chè sầu
 Chè sen dừa
 Chè bột lọc heo quay
 Chè trôi nước
 Chè tổ yến
 Chè trân châu
 Chè vừng

Xem thêm 
 Xôi

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Chè
Món tráng miệng
Canh Việt Nam
Từ và cụm từ tiếng Việt
Văn hóa Campuchia

Nền Văn hóa Campuchia có lịch sử phong phú đa dạng trải qua nhiều thế kỷ và chịu ảnh hưởng nặng của Văn hóa Ấn Độ.

Trong lịch sử Campuchia, tôn giáo có vai trò lớn trong các hoạt động văn hóa. Trải qua gần 2000 năm, người dân Campuchia đã phát triển một tín ngưỡng Khmer độc đáo với các tín ngưỡng hỗn hợp gồm tín ngưỡng thuyết vật linh bản địa và các tôn giáo Ấn Độ như Phật giáo và Hindu giáo. Nền văn hóa và văn minh Ấn Độ bao gồm cả nghệ thuật và ngôn ngữ đã vươn đến lục địa Đông Nam Á khoảng vào thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Người ta cho rằng, những nhà buôn đi bằng đường biển đã mang phong tục và văn hóa Ấn Độ đến các cảng dọc theo Vịnh Thái Lan và vùng Thái Bình Dương khi họ buôn bán với Trung Quốc. Quốc gia đầu tiên hấp thụ nền văn hóa và văn minh này là Chân Lạp. Ngoài ra Văn hóa Khmer còn có sức hút mạnh mẽ tới các nước láng giềng như ảnh hưởng đến Văn hóa Thái Lan và Văn hóa Lào trong giai đoạn các nước này được Đế Chế Khmer cai quản, các cư dân di cư từ Trung Quốc là dân cư Tai (Thái Lan và Lào hiện nay) họ gần như học hỏi tiếp thu học hỏi và phát triển tất cả những tinh hoa văn hóa mà Khmer có được.

Đa số dân Campuchia (gần 90%) là người Khmer và một tỷ lệ lớn hơn thế nói tiếng Khmer. Các ngôn ngữ khác được sử dụng ở Campuchia có: tiếng Pháp, tiếng Hoa, tiếng Việt và tiếng Anh (đang ngày càng trở nên phổ biến).

Campuchia có 90% dân số theo Phật giáo Thượng toạ bộ, và phần đa số còn lại theo Hồi giáo, thuyết vô thần, hoặc thuyết vật linh.

Tham khảo

Văn hóa Đông Nam Á
Vilnius

Vilnius () là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Litva, với dân số 574.147 người vào năm 2018 (697.691 người vào năm 2017 nếu tính cả khu đô thị mở rộng). Thành phố này là nơi đặt các cơ quan chính phủ của Litva cũng như của Hạt tự quản Vilnius.

Tên gọi 
Vilnius có nhiều tên khác nhau trong nhiều ngôn ngữ trong lịch sử của mình. Các tên bằng tiếng nước ngoài khác có tiếng Ba Lan Wilno, tiếng Latin Vilna, tiếng Belarusia Вiльня (Vilnia), tiếng Đức Wilna, tiếng Yiddish ווילנע (Vilne), và tiếng Latvia Viļņa. Một tên bằng tiếng Nga cổ hơn là Вильна/Вильно (Vilna/Vilno), dù Вильнюс (Vil'njus) hiện được dùng. Tên gọi Wilno và Vilna cũng được sử dụng trong tiếng Anh và tiếng Pháp cổ hơn.

Khí hậu 
Vilnius có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen Dfb). Thành phố đã bắt đầu đo nhiệt độ thường xuyên từ năm 1777. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 691 mm (27,20 in). Nhiệt độ trong thành phố đã tăng lên đáng kể trong 30 năm qua, được cho là do con người gây ra.

Thành phố kết nghĩa

Vilnius kết nghĩa với:

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 vilnius.lt

Thủ đô châu Âu
Thành phố của Litva
Cộng đồng Do Thái lịch sử
Thủ phủ hạt của Litva
Thành phố của hạt Vilnius
Địa điểm Holocaust ở Litva
Luật Magdeburg
Cộng hòa Trung Litva
Tỉnh Vilna
Tỉnh Vilnius
Tỉnh Wilno (1926-39)
Sean Kingston

Sean Kingston (sinh 3 tháng 2 năm 1990 tại Miami, Florida) là một ca sĩ người Mỹ. Anh là người gốc Jamaica.

Thành tựu 
Ca khúc "Beautiful Girls" trong album đầu tay Sean Kingston của anh đã đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 4 tuần liên tiếp. Nhờ ca khúc này Sean đã được giải thưởng "bài hát R&B xuất sắc" của Teen choice Award 2007. Ca khúc thứ hai "Love Me" cũng có thứ hạng khá cao trong bảng xếp hạng Billboard (vị trí thứ 15).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official website
 Official UK website 
 
 Sean Kingston at YouTube
 Sean Kingston trên site Hoa Học Trò

Kingston, Sean
Kingston, Sean
Nhân vật còn sống
Nam ca sĩ Mỹ
Ca sĩ nhạc pop Mỹ
Ca sĩ thế kỷ 21
Nghệ sĩ của Epic Records
Rapper Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nam ca sĩ người Mỹ gốc Phi
Ếch bốn mắt

Ếch bốn mắt (tên khoa học: Physalaemus natterer) chủ yếu sống ở Chile, Brasil, Bolivia và Paraguay có hai "mắt giả" ở phía sau. Khi bị đe dọa, nó sẽ bất ngờ phô hai tuyến hình mắt tiết ra mùi hôi khó chịu ở 2 bên hông khiến kẻ thù hoảng sợ. Hai tuyến này thường được đùi phủ lên khi không hoạt động.Loài ếch này dài 3-4 cm và sống ở phía đông của Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo
 

N
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Paraguay
Động vật có độc
Phước Thành (tỉnh)

Phước Thành là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa.

Địa lý
Tỉnh Phước Thành có vị trí địa lý:
Phía đông là Long Khánh
Phía tây tỉnh Bình Dương và tỉnh Bình Long
Phía nam giáp tỉnh Biên Hòa
Phía bắc giáp tỉnh Phước Long.

Tỉnh Phước Thành có diện tích 1.300 km².

Địa lý tự nhiên
Đất Phước Thành phần nhiều là đồng bằng, rừng và vườn trái cây, không có núi cao. Sông chính của tỉnh là sông Bé (một chi lưu của sông Đồng Nai), từ Bình Long và Phước Long chảy qua theo hướng Bắc-Nam, đến An Linh chảy theo hướng Đông Bắc-Tây Nam và có một phụ lưu là sông Giai. Kế đến là sông Đồng Nai, chảy sát ranh giới với Long Khánh và Biên Hòa ở phía Nam. Ngoài ra, tỉnh còn có các sông, suối đáng kể khác như Da Sa Mạch, rạch Rát, suối Lạch Bé, suối Ma Da, suối Ram, suối Trong, suối Tiên,....

Khí hậu của tỉnh nóng ẩm và cũng chia làm hai mùa: Mùa khô từ tháng Mười đến tháng Tư, mùa mưa từ tháng Năm đến tháng Mười. Hai liên tỉnh lộ số 1 và 16 nối Phước Thành với các tỉnh lân cận.

Hành chính
Tỉnh Phước Thành có 3 quận: Phú Giáo, Tân Uyên, Hiếu Liêm.

Lịch sử
Ngày 23 tháng 1 năm 1959 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 25-NV về việc thành lập tỉnh Phước Thành trên cơ sở quận Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa; một phần của tỉnh Bình Dương; một phần phía Nam Bunard của tỉnh Phước Long và vùng Tà Lài của tỉnh Long Khánh.

Tỉnh lỵ Phước Thành đặt tại Phước Vĩnh. Phước Thành có hai phi trường ở tỉnh lỵ Phước Vĩnh và gần sông Da Sa Mạch. Tỉnh Phước Thành có 3 quận:
 Quận Phú Giáo: quận lỵ đặt tại Bố Lá, trước đó là Nước Vàng.
 Quận Tân Uyên: quận lỵ đặt tại Uyên Hưng.
 Quận Hiếu Liêm: quận lỵ đặt tại Lạc An, trước đó là vàm Sông Bé, xã Chánh Hưng.

Ngày 6 tháng 7 năm 1965, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Sắc lệnh số 131-NV về việc giải thể tỉnh Phước Thành.

Hiện nay, địa danh "Phước Thành" chỉ còn được dùng trong xã Phước Thành, một xã trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Kinh tế - xã hội
Ngoài số người Kinh sinh sống phần đông ở đây, còn có người Thượng sắc tộc Stiêng, Mạa Churu và người gốc Khmer, Chàm. Các tôn giáo chính là đạo Phật, Thiên Chúa, Tin Lành, thờ phụng Thần linh, Tổ tiên.

Lúa gạo là hoa màu chính, rồi đến các hoa màu phụ như sắn, các loại khoai và đậu. Loại cây công nghiệp trồng khá nhiều là cao su, cà phê.

Vườn cây ăn trái trồng nhiều loại như mãng cầu xiêm, mãng cầu (na), cam, quýt, sầu riêng, ổi....Dân ta còn trồng mía ở những nơi gần sông ngòi.

Rừng cho một số cây như tre, nứa, gỗ dầu, củi, mây....

Văn hóa
Phước Thành không có nhiều di tích và danh lam thắng cảnh. Ngoài các sông ngòi và các vườn trái cây, người ta có thể đến thăm suối Tiên và thác Trị An ở phía Nam tỉnh, sát ranh giới với tỉnh Biên Hòa.

Chú thích

Tham khảo

Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Tỉnh cũ Việt Nam
Đông Nam Bộ
Hành chính Bình Dương
An Xuyên (tỉnh)

An Xuyên là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của tỉnh Cà Mau).

Địa lý
Tỉnh An Xuyên nằm ở cực Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Chương Thiện
Phía đông nam giáp Biển Đông
Phía tây và phía nam giáp Vịnh Thái Lan 
Phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang.

Hành chính
Tỉnh An Xuyên có thị xã Quản Long và 5 quận: Cái Nước, Đầm Dơi, Năm Căn, Sông Ông Đốc, Thới Bình.

Lịch sử 
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc:
 Thành lập tỉnh An Xuyên trên cơ sở đổi tỉnh Cà Mau.
 Đổi tên tỉnh lỵ Cà Mau thành Quản Long. An Xuyên chính là tên của làng sở tại trước kia thuộc tổng Quản Long, vốn là nơi đặt quận lỵ quận Cà Mau trước năm 1956.
 Đổi tên xã An Xuyên thành xã Tân Xuyên thuộc quận Quản Long và là nơi đặt tỉnh lỵ Quản Long của tỉnh An Xuyên.

Ngày 5 tháng 8 năm 1957, tỉnh An Xuyên có 6 quận với 23 xã.

Tuy nhiên, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi này mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Cà Mau.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận của tỉnh Rạch Giá (trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc về việc thành lập tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau trên cơ sở tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Ban đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau thành tỉnh Minh Hải.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Địa bàn tỉnh An Xuyên cũ hiện nay tương ứng với hầu như toàn bộ diện tích tỉnh Cà Mau ngày nay; ngoại trừ địa bàn xã Khánh Thuận thuộc huyện U Minh và hai xã Biển Bạch, Tân Bằng thuộc huyện Thới Bình vốn trước năm 1975 lại cùng thuộc địa bàn xã Tân Bằng, quận Hiếu Lễ, tỉnh Kiên Giang của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Xem thêm
Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)

Chú thích

Tham khảo

Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Tỉnh cũ Việt Nam
Chau Say Tevoda

Chau Say Tevoda là một ngôi đền tại Angkor, Campuchia. Ngôi đền này tọa lạc ngay phía đông của Angkor Thom, đối diện qua bên kia Lối đi Chiến thắng từ Thommanon. Được xây vào giữa thế kỷ 12, đây là ngôi đền Hindu theo phong cách Angkor Wat. Năm 2005, ngôi đền này đã được một nhóm người Trung Quốc trùng tu và việc tham quan bị hạn chế.

Tham khảo

Đền Hindu ở Campuchia
Tỉnh Xiêm Riệp
Di tích Angkor
Di tích Angkor ở tỉnh Xiêm Riệp
Lolei

Lolei () là ngôi đền ở cực bắc của nhóm Roluos gồm ba ngôi đền Hindu cuối thế kỷ thứ 9 tại Angkor , Campuchia , những ngôi đền còn lại là Preah Ko và Bakong. Lolei là ngôi đền cuối cùng trong số ba ngôi đền được xây dựng như một phần của thành phố Hariharalaya từng phát triển rực rỡ tại Roluos, và vào năm 893, vua Khmer Yasovarman I đã dành nó cho thần Shiva và cho các thành viên của hoàng gia.: 98, 112  có nghĩa là "thành phố Harihara ." Từng là một ngôi đền trên đảo, Lolei nằm trên một hòn đảo hơi về phía bắc trung tâm ở baray Indratataka ngày nay khô cằn: 60 công trình xây dựng gần như hoàn thành dưới thời cha của Yasovarman và người tiền nhiệm Indravarman I. Các học giả tin rằng việc đặt ngôi đền trên một hòn đảo ở giữa một vùng nước giúp xác định nó một cách tượng trưng với Núi Meru, quê hương của các vị thần trong thần thoại Hindu được bao quanh bởi các đại dương trên thế giới.

Kiến trúc và lịch sử

Có kiểu kiến trúc gần giống với các đền Preah Ko và Bakong. Lolei là ngôi đền được xây dựng cuối cùng sau khi xây dựng xong cụm Bakong và Preah Ko.Ba ngôi đền được xây dựng như một phần của thành phố của Hariharalaya vào năm 893. 
Cụm di tích Lolei được vua Yasovarman xây dựng kinh đô vào năm 893 dùng để thần Shiva và là nơi thờ hoàng tộc. Kiến trúc Lolei xưa kia được xây dựng như là một ốc đảo, mà xung quanh là các Baray bao bọc. Lolei được xem như là nhà ở của thần linh tượng trưng cho núi Meru, mà bao bọc xung quanh là các Baray tượng trưng cho đại dương trong truyền thuyết. Toàn thể công trình 3 cụm tháp này theo hoàn toàn kiến trúc Roluos. Kiểu kiến trúc tiêu biểu khác hoàn toàn kiểu kiến trúc còn lại.

Hiện trạng
Xưa kia, cụm di tích vốn dĩ có tháp trung tâm với các kiến trúc điêu khắc các nhân vật trong đạo Hindu, bao bọc xung quanh là các bức tường thành bao bọc với chức năng bảo vệ ngôi đền. Thế nhưng ngày nay, Baray bao bọc ngôi đền đã không còn, vì nước đã cạn kiệt, bức tường cũng sụp đổ, di tích tháp trung tâm xuống cấp một cách nghiêm trọng. Di tích nằm xa khu trung tâm nên rất ít du khách tham quan.

Đường tới Lolei
Nằm cách khu trung tâm Siêm Riệp 13 km. Theo quốc lộ 6 sau đó rẽ 400m bên phải (phía Nam) để đi Bakong, đi tiếp 600m nữa là đến Lolei.

Xem thêm
 Bakong
 Preah Ko

Tham khảo
 Michael Freeman and Claude Jacques, Ancient Angkor (Bangkok: River Books, 1999.)
 Helen Ibbetson Jessup, Art & Architecture of Cambodia (London: Thames & Hudson, 2004.)

Tỉnh Xiêm Riệp
Di tích Angkor
Di tích Angkor ở tỉnh Xiêm Riệp
Sơ khai công trình xây dựng Campuchia
Tiếng Lombard

Thuật ngữ Lombard chỉ một nhóm các biến thể ngôn ngữ liên quan được nói chủ yếu ở Bắc Italia (phần lớn là Lombardia và một số khu vực phụ cận) và mạn nam Thụy Sĩ (Ticino và Graubünden).

Lombard thuộc về nhóm ngôn ngữ Gallo-Italic trong nhóm ngôn ngữ Rôman.

Hai phương ngữ chính (tiếng Tây Lombard và tiếng Đông Lombard) khác nhau đáng kể và không phải lúc nào những người nói hai thứ tiếng này cũng có thể thông hiểu lẫn nhau. Sự kết hợp của Tây Lombard hay Insubric, Đông Lombard hay Orobic và các biến thể ngôn ngữ trung gian dưới một tên "Lombard" chỉ đơn giản là theo tập quán chứ không dựa vào phân tích ngôn ngữ nào cả mà là phổ biến của cả ngôn ngữ này ở vùng Lombardia.

Tình hình hiện nay

Tình trạng 
Tiếng Lombard được xem là một ngôn ngữ thiểu số, khác biệt về mặt cấu trúc so với tiếng Ý theo dân tộc học và theo Sách đỏ về các ngôn ngữ bị đe dọa của UNESCO. Dù đôi khi bị nhầm là một phương ngữ Italia (thậm chí cả một số người bản ngữ), tiếng Lombard không có quan hệ quá gần gũi với tiếng Italia. Tiếng Lombard và tiếng Italia thuộc các nhánh khác nhau của nhóm ngôn ngữ Rôman.

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Ý
Ngôn ngữ tại Thụy Sĩ
Ngôn ngữ Rôman bị đe dọa
Ngôn ngữ bị đe dọa tại châu Âu
Chi Tếch

Chi Tếch (danh pháp khoa học: Tectona), là một chi cây gỗ cứng nhiệt đới, trước đây coi là thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae), nhưng hiện nay đã được chuyển sang họ Hoa môi (Lamiaceae) theo các nghiên cứu di truyền phân tử mới nhất, có nơi sinh sống bản địa là Đông Nam Á và thường được tìm thấy trong các thảm thực vật rừng gió mùa. Chúng là cây gỗ lớn, cao 30-40m và rụng lá vào mùa khô.

Tên gọi tếch xuất phát từ một từ trong tiếng Malayalam là Thekku, có cùng nguồn gốc với các từ tương ứng trong ngữ hệ Dravida.

Các loài
Có ba loài tếch hiện dược công nhận:
Tectona grandis (tếch thông thường, giá tị) đến nay là loài tếch quan trọng nhất, với số lượng lớn phân bố ở Ấn Độ, Bangladesh, miền nam Trung Quốc, Myanmar, Pakistan và Đông Dương.
Tectona hamiltoniana (tếch Dahat) là loài đặc hữu của Myanmar, nơi nó được xem là loài ở tình trạng đang nguy cấp.
Tectona philippinensis (tếch Philippin) là loài đặc hữu của Philippines, cũng ở tình trạng nguy cấp.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

T
Everton (định hướng)

Everton có nhiều nghĩa, có thể là:

Địa danh
Everton, Arkansas, Hoa Kỳ
Everton, Bedfordshire, Anh
Everton, Hampshire, Anh
Everton, Liverpool, một quận ở Liverpool, Anh
Everton F.C., câu lạc bộ bóng đá Anh, trụ sở tại Liverpool
Everton Tigers, câu lạc bộ bóng rổ thuộc quyền câu lạc bộ bóng đá Everton.
Everton, Missouri, Mỹ
Everton, Nottinghamshire, Anh
Everton, Shetland, Scotland
Everton, Victoria, Úc
Everton là một phần của vùng Kloof, KwaZulu-Natal, Nam Phi

Nhân vật
Éwerthon, cầu thủ bóng đá người Brasil
Everton Augusto de Barros Ribeiro, cầu thủ bóng đá người Brasil
Everton Weekes, cầu thủ cricket của Vùng Caribe

Nghĩa khác
Corporación Deportiva Everton de Viña del Mar, câu lạc bộ bóng đá Chile, chơi bóng tại Viña del Mar.

Trang định hướng địa danh
Phnom Krom

Phnom Krom là một ngôi đền nằm trên đỉnh đồi ở Angkor, Campuchia. Ngôi đền này được xây cuối thế kỷ thứ 9 dưới thời vua Yasovarman (889-910). Đền Phnom Krom cách Xiêm Riệp 12 km về phía tây nam, là một ngôi đền dành cho việc thờ thần các Hindu Shiva, Vishnu và Brahma.

Ngôi đền nhìn về hướng đông và có tường bao xây bằng đá ong.

Phnom Krom là ngôi đền cực nam trong 3 ngôi đền trên đỉnh đồi được xây ở khu vực Angkor trong thời kỳ trị vì của Yasovarman. Hai ngôi đền kia là Phnom Bakheng và Phnom Bok.

Ngọn đồi nơi Phnom Krom đứng trên đỉnh có nhiều đá; huyền thoại địa phương cho rằng các phiến đá đã được tướng khỉ Hanuman phơi ra trong cuộc săn lùng thuốc trong sử thi Ramayana. Khu vực ngoài cổng tây của ngôi đền cho du khách một tầm nhìn ngoạn mục hồ Tonlé Sap.

Tham khảo

Phnom Krom
Tỉnh Xiêm Riệp
Di tích Angkor
Tếch

Tếch hay giá tỵ hoặc cây sao (danh pháp hai phần: Tectona grandis) là một loài cây gỗ lớn trong chi Tectona, cao tới 30–40 m và rụng lá vào mùa khô. Khu vực phân bố là Ấn Độ và Đông Dương.

Các dạng 
 Tectona grandis f. canescens: Ấn Độ
 Tectona grandis f. pilosula: Philippin.
 Tectona grandis f. punctata: Puerto Rico.
 Tectona grandis f. tomenrella: Philippin.

Mô tả 
Cây rụng lá, gốc thường có rãnh và có bạnh. Cao 30 m, đường kính 60–80 cm. Vỏ ngoài màu xám vàng, nứt dọc thành vảy nhỏ, dài và hẹp, thịt vỏ có xơ. Cành non phủ lông hình sao, màu gỉ sắt. Lá hình trái xoan, hình trứng ngược hoặc gần hình tròn, đỉnh nhọn, gốc men trên cuống, mặt trên nhẵn, mặt dưới phủ lông hình sao màu vàng nhạt, dài 20–60 cm, rộng 20–40 cm, gân bên 30-60 đôi. Cuống lá dài 2,5 – 5 cm, có lông hình sao. Cụm hoa lớn hình chùy, gồm những xim ba nhánh, mọc đối. Cánh đài có lông dày đặc, hợp thành ống, trên có răng, mặt ngoài có những tuyến đỏ. Cành tràng màu trắng hợp thành ống, trên có 5 - 6 thùy tròn, mặt ngoài có lông và tuyến. Nhị 5-6, hơi thò ra. Bầu hình nón có lông, dày đặc, vòi ngắn, chia 2; quả hạch hình cầu, có lông hình sao dày đặc, đường kính 2 cm, phía ngoài có đài bao bọc màu vàng.

Phân bố 
Loài cây gỗ này có nguồn gốc ở Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam. Hiện nay đã du nhập vào Sri Lanka, Indonesia, Malaysia, Philippines, Trung Mỹ, Venezuela, Angola, Benin, Gambia, Sudan, Togo.

Ở Việt Nam, tếch đã trở thành một loài cây trồng khá phổ biến ở nhiều tỉnh.

Sinh thái 
Cây ưa khí hậu nhiệt đới mưa mùa. Cây chịu lạnh kém. Tếch là loài cây ưa sáng hoàn toàn, cả khi non, tái sinh chồi và hạt đều tốt. Cây chịu được lửa cháy rừng và ít bị sâu bệnh. 
Hoa tháng 5 - 6 hoặc tháng 7 - 8. Mùa quả tháng 11 - 12 hoặc tháng 12 - 1.

Công dụng 

Gỗ màu vàng sẫm, hay xám hơi nâu. Vòng năm rễ nhận, gỗ muộn mạch thưa, nhỏ hơn gỗ sớm. Tia nhỏ, mật độ thưa. Gỗ nặng trung bình, tỷ trọng 0,7. Lực kéo ngang thớ 32 kg/cm², lực nén dọc thớ 471 kg/cm², oằn 1.253 kg/cm², thớ to nhưng mịn, không cong vênh, nứt nẻ, không bị mối mọt, nấm mộc phá hoại nên dùng đóng bàn ghế, tủ.... Gỗ chịu được nước mặn, nên đóng tàu biển tốt, đóng toa xe, tà vẹt, xẻ ván sàn, gỗ lạng..

Cây tếch thường được trồng bằng phương pháp Stum. Hiện nay ở Đồng Nai có Qui phạm kỹ thuật trồng rừng Tếch, TCN 5-81, 38/QĐ-KT, 12/1/82, Lâm trường La Ngà. Là một Qui phạm khá hoàn chỉnh và được áp dụng rộng rãi ở nhiều nơi.
 
Cây tếch cũng là cây biểu tượng của người Thái Lan nên họ thường trồng cây này ở trong các khu biệt thự, nhà máy nơi mà người Thái làm chủ.

Thư viện ảnh

Chú thích 
 
 

G
Gỗ
Biểu tượng quốc gia Indonesia
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Malesia
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Đông Dương
Thực vật được mô tả năm 1782
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Họ Hoa môi
Nhuộm thực vật
John Evans (cầu thủ bóng đá)

John Evans (sinh ngày 28 tháng 8 1929, mất ngày 6 tháng 1 2004) là một cầu thủ khoác áo cho câu lạc bộ Liverpool trong khoảng thời gian từ 1953 đến 1957.

Cuộc đời và sự nghiệp
John Evans sinh ra tại Tilbury, Essex, xứ Anh. Khi trưởng thành, ông chơi cho câu lạc bộ nghiệp dư Tilbury, rồi Charlton Athletic trước khi chuyển sang đoàn quân áo đỏ của Don Welsh (ông chủ Liverpool thời bấy giờ) với giá 12.500 bảng vào ngày 25 tháng 12 1953. Chỉ vài ngày sau (27/2/1953), ông đã chính thức ra sân ở vị trí tiền đạo trong trận hòa với W.B.A trên sân nhà Anfield. Một tuần sau đó, John Evans ghi dấu ấn cho riêng mình với bàn thắng vào lưới Bolton. Tuy nhiên, trận cầu đó lại kết thúc bằng trận thua 1-2 của Liverpool.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Player profile at LFChistory.net

Sinh năm 1929
Mất năm 2004
Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Tiền đạo bóng đá nam
Huấn luyện viên bóng đá Anh
Santiago Cañizares

José Santiago Cañizares Ruiz (sinh ngày 18 tháng 12 năm 1969 ở Puertollano, Ciudad Real) là một cựu thủ môn bóng đá Tây Ban Nha.

Tiểu sử

Cañizares bắt đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ với Real Madrid năm 1988, ban đầu chơi với Real Madrid B. Sau đó anh chơi với Mérida UD và Celta Vigo, trước khi quay lại Real Madrid vào năm 1994. Cañizares đã chuyển đến Valencia năm 1998 để thay thế Andoni Zubizarreta, và ở lại đó từ thời điểm này. Anh đã góp phần giúp câu lạc bộ vào hai trận chung kết liên tục ở Champions League năm 2000 và 2001 và các danh hiệu La Liga năm 2002 và 2004.

Đội tuyển quốc gia

Cañizares nằm trong đội Tây Ban Nha 46 lần kể từ năm 1993. Tuy nhiên, anh luôn là thủ môn lựa chọn số 2 và chỉ chơi 5 trận quốc tế quan trọng: một trong World Cup 1994, 3 trong Euro 2000 (là đợt duy nhất anh là thủ môn lựa chọn thứ nhất) và một ở trong World Cup 2006. Anh là một thành viên tại Euro 96, World Cup 1998, Euro 2004, và World Cup 2006 nhưng đã không chơi phía sau Andoni Zubizarreta trong thập niên 1990 và Iker Casillas trong năm 2004. Cañizares là lựa chọn đầu tiên trong đội tuyển giành huy chương vàng tại giải Thế vận hội 1992 ở Barcelona.

Các giải thưởng

Real Madrid 
 La Liga 1994-95, 1996-97 
 UEFA Champions League 1997-1998
Spanish Super Cup 1997

Valencia
 La Liga 2001-02, 2003-04 
 Spanish Cup 1998-1999
 Spanish Super Cup 1999
 UEFA Cup 2003-2004
 European Super Cup 2004..

Celta Vigo
Zamora

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 CiberChe 
 
 
Santiago Canizares EWRC

Sinh năm 1969
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha
Nhân vật còn sống
Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Real Madrid
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 1992
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ vô địch UEFA Champions League
Cầu thủ vô địch UEFA Europa League
Under My Skin (album của Avril Lavigne)

Under My Skin là album phòng thu thứ hai của nghệ sĩ thu âm người Canada Avril Lavigne, phát hành trên toàn cầu vào ngày 23 tháng 5 năm 2004 bởi Arista Records và RCA Records. Lavigne đã viết lời cho hầu hết những bài hát trong album với Chantal Kreviazuk, người đã mời cô đến phòng thu tại gia do Kreviazuk và chồng cô Raine Maida đồng sở hữu, nơi Lavigne thu âm hầu hết những bài hát của nó. Đây là tập hợp những bản thu âm mang đậm phong cách alternative rock và post-grunge, được đánh giá là "tăm tối hơn" so với album phòng thu trước của cô, Let Go (2002). Quá trình sản xuất album được thực hiện bởi Maida, Don Gilmore, và Butch Walker.

Sau khi phát hành, Under My Skin đa phần nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ so sánh phong cách âm nhạc của album với những tác phẩm của Amy Lee và Alanis Morissette. Về mặt thương mại, nó đã đạt được nhiều thành công đáng kể trên toàn cầu, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Áo, Canada, Đức, Ireland, Nhật Bản, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Ngoài ra, album cũng lọt vào top 10 ở nhiều thị trường khác như Bỉ, Pháp, Hi Lạp, Ý, New Zealand, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, album ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 với 381.000 bản, trở thành album quán quân đầu tiên của Lavigne tại đây, và xếp vị trí thứ 149 trong danh sách những album bán chạy nhất thập niên 2000, theo tạp chí Billboard. Tính đến nay, Under My Skin đã bán được 14 triệu bản trên toàn thế giới.

Bốn đĩa đơn thương mại và hai đĩa đơn quảng bá đã được phát hành từ album. Đĩa đơn đầu tiên, "Don't Tell Me" lọt vào top 10 ở Úc, Canada, Đức, Ireland, Ý, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh cũng như top 20 ở nhiều quốc gia khác. Đĩa đơn tiếp theo, "My Happy Ending" cũng gặt hái nhiều thành công ở những thị trường lớn, và trở thành đĩa đơn duy nhất từ Under My Skin lọt vào top 10 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, nơi nó đạt vị trí thứ 9. Hai đĩa đơn còn lại là "Nobody's Home" và "He Wasn't" chỉ gặt hái những thành công ít ỏi trên thị trường quốc tế. Để quảng bá cho album, Lavigne bắt tay thực hiện chuyến lưu diễn thứ hai trong sự nghiệp Bonz Tour trong năm 2004 và kéo dài đến năm 2005.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

Giải thưởng

Lịch sử phát hành

Xem thêm
Danh sách album quán quân năm 2004 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Album của Avril Lavigne
Album năm 2004
Album do Butch Walker sản xuất
Album quán quân Billboard 200
Album của RCA Records
Album do Raine Maida sản xuất
Du thuyền

Du thuyền là thuyền hoặc tàu cỡ nhỏ được sử dụng cho thú vui, giải trí hoặc thể thao. Du thuyền thường có hai loại chính, một loại chạy bằng buồm và một loại chạy bằng động cơ. Du thuyền khác với các loại tàu bè khác chủ yếu là mục đích sử dụng phục vụ cho giải trí của nó, nhiều du thuyền được trang bị xa xỉ và dành cho những chủ nhân giàu có và do đó nó có giá khá đắt. Chỉ đến khi có tàu hơi nước và các loại tàu gắn động cơ thì thuyền buồm nhìn chung mới trở thành loại du thuyền xa hoa. Tuy nhiên, kể từ khi mức độ xa xỉ của các du thuyền lớn hơn có xu hướng tăng lên thì du thuyền được dùng để chỉ thuyền buồm đua hoặc du thuyền đi dạo biển.

Du thuyền thường có kích thước dài từ 36–40 foot (11–12 m) cho đến hàng trăm foot. Trong số hơn 15.000 du thuyền còn tồn tại vào năm 2020, hơn 7.000 chiếc dài trên . Một siêu du thuyền thường đề cập đến bất kỳ du thuyền nào (chèo hoặc có động cơ) dài trên .

Lịch sử

Một du thuyền là một chiếc thuyền hoặc tàu được dùng để giải trí. Thuật ngữ này bắt nguồn từ một từ trong tiếng Hà Lan cũ "jaght", xuất phát từ tiếng Đức miền trung thấp "jacht", là viết tắt của "jachtschip", có nghĩa là "tàu săn"  (ya't), và ban đầu được định nghĩa là một chiếc thuyền buồm nhẹ và nhanh được sử dụng bởi Hải quân Hà Lan để theo đuổi cướp biển và những kẻ phạm pháp khác xung quanh vào vùng nước cạn của nước này. Sau khi Charles II của Anh lựa chọn nó làm con tàu để mang ông ta về Anh từ Hà Lan khi ông được phục hồi ngôi vua vào năm 1660, nó đã được sử dụng làm một tàu để chuyển tải những nhân vật quan trọng.

Sau này, từ yatcht dùng để chỉ một phạm vi tàu bè rộng hơn, phần lớn là tàu bè sử dụng riêng (nghĩa là không phải dùng đển chuyên chở thương mại hàng hóa hay hành khách), được đẩy bằng buồm, động cơ hoặc cả hai và được dùng để đua thuyền hay dạo vòng quanh biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thuyền
Phát minh của Hà Lan
Du lịch
Hàng xa xỉ
Bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Môn bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 bao gồm bóng đá nam và bóng đá nữ. Nội dung bóng đá nam diễn ra từ ngày 1 tháng 12 đến ngày 14 tháng 12 năm 2007 và nội dung bóng đá nữ diễn ra từ ngày 2 tháng 12 đến ngày 13 tháng 12 năm 2007. Các trận đấu đều được tổ chức tại tỉnh Nakhon Ratchasima của Thái Lan. Độ tuổi tham dự giải đấu là U-23 đối với nam, và không giới hạn độ tuổi đối với nữ.

Lịch thi đấu 
Dưới đây là lịch thi đấu cho môn bóng đá.

Địa điểm
Tổng cộng bốn địa điểm đã được sử dụng cho giải đấu. Sân vận động sinh nhật lần thứ 80, sân vận động Thành phố Nakhon Ratchasima và sân vận động Surapala Keetha Sathan là các địa điểm diễn ra các trận đấu của giải nam, trong khi các trận đấu của giải nữ được tổ chức tại sân vận động Thành phố Tumbon Mueangpug và sân vận động Thành phố Nakhon Ratchasima.

Các quốc gia tham dự

Giải đấu nam

Vòng bảng 
Tám đội tuyển được chia thành hai bảng bốn đội thi đấu vòng tròn một lượt. Mỗi bảng chọn hai đội đứng đầu vào bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Huy chương vàng

Giải đấu nữ

Vòng bảng 
Sáu đội tuyển được chia thành hai bảng ba đội thi đấu vòng tròn một lượt. Mỗi bảng chọn hai đội đứng đầu vào bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Huy chương vàng

Tóm tắt huy chương

Bảng huy chương

Danh sách huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Thái Lan
Bóng đá Việt Nam năm 2007
Bóng đá nữ năm 2007
Môn thi đấu tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
David Albelda

David Albelda Aliqués (; sinh ngày 1 tháng 9 năm 1977) là một cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha. Albelda hiện đang là đội trưởng của Valencia CF. Anh cũng đã chơi cho Tây Ban Nha và đã giành được huy chương bạc môn bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 2000 ở Sydney, Úc. Anh cũng chơi ở giải vô địch bóng đá trẻ thế giới năm 1997. Albelda cũng là một cầu thủ của đội Tây Ban Nha ở giải vô địch bóng đá thế giới 2002 và 2006.

Albelda là một tiền vệ thủ bắt đầu sự nghiệp là một trung vệ. Anh cũng nổi tiếng vì khả năng dẫn dắt đội của mình. Anh đã là đội trưởng của Valencia kể từ khi rời Gaizka Mendieta. Với thân hình đậm và lực lưỡng, Albelda chơi hiệu quả ở trung độ. Albelda chơi với vai tròn trung vệ kiềm cản phá các đường tấn công của trung phong đối phương. Anh cũng thường tiến lên phía trước để phản công, đặc biệt là đóng một vai trò chủ chốt trong các cuộc phản công của Valencia nhờ khả năng dẫn dắt của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 CiberChe 
 
 

Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Sinh năm 1977
Tiền vệ bóng đá nam
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2000
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2000
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ vô địch UEFA Europa League
William Henry Harrison

William Henry Harrison (9 tháng 2 năm 1773 – 4 tháng 4 năm 1841) là một sĩ quan quân đội Hoa Kỳ, một nhà chính trị, và là vị Tổng thống Hoa Kỳ thứ 9. Ông qua đời chỉ 31 ngày sau khi nhậm chức do căn bệnh viêm phổi, dẫn đến việc ông là người nắm giữ chức Tổng thống ngắn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Bởi ông là vị Tổng thống đầu tiên qua đời khi đương chức, nên cái chết của ông đã đưa Hoa Kỳ vào một cuộc khủng hoảng hiến pháp cũng như đặt ra nhiều câu hỏi và tranh luận về thứ tự kế vị Tổng thống Hoa Kỳ.

Tiểu sử 
Harrison là con trai của Benjamin Harrison V - một nhà lập quốc Hoa Kỳ và là ông nội của Tổng thống Hoa Kỳ thứ 23 Benjamin Harrison (tại nhiệm: 1889-1893). Đồng thời, ông cũng là vị Tổng thống cuối cùng được sinh ra trong thời điểm mà Anh Quốc vẫn còn trị vì mười ba thuộc địa ở Bắc Mỹ - trước khi cuộc Cách mạng Mỹ bùng nổ vào năm 1775.

Sự nghiệp chính trị 
Harrison là dân biểu đầu tiên tại Hạ Viện Hoa Kỳ đại diện cho vùng lãnh thổ phía Tây Bắc và cũng là Thống đốc đầu tiên của Lãnh thổ Indiana. Ông bắt đầu nổi danh khi lãnh đạo các lực lượng quân đội Hoa Kỳ chiến đấu chống lại dân da đỏ tại Trận Tippecanoe năm 1811, nơi mà ông đã được đạt cho biệt hiệu "Tippecanoe" (hay "Old Tippecanoe"). Ông được thăng lên chức Thiếu tướng của Lục quân Hoa Kỳ trong thời kỳ Chiến tranh 1812 (diễn ra từ năm 1812 đến 1815). Trong thời kỳ đó, ông đã giúp giành chiến thắng tại Trận Thames ở Canada và mang tới sự hòa bình ở khu vực. Sau chiến tranh, Harrison chuyển đến sống ở tiểu bang Ohio, và một lần nữa được bầu chọn làm dân biểu đại diện cho tiểu bang này tại Hạ Viện Hoa Kỳ. Năm 1824, các nhà lập pháp của Tiểu bang Ohio đã bầu ông để trở thành Thượng nghị sĩ tại Thượng viện Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông tại Thượng viện đã bị cắt ngắn khi ông được bổ nhiệm làm Công sứ tại Đại Columbia vào tháng 5 năm 1828.

Tranh cử 1836 
Đến năm 1836, Harrison trở về với cuộc sống bình thường của mình tại bang Ohio. Cũng trong năm đó, Đảng Whig đã chọn ông là ứng cử viên đại diện cho họ tại cuộc bầu cử Tổng thống. Tuy nhiên, thật không may khi mà ông đã bị đánh bại bởi Phó Tổng thống thời bấy giờ là Martin Van Buren - một người thuộc Đảng Dân Chủ.

Tổng thống (1841) 
Năm 1840, Đảng Whig lại một lần nữa chọn Harrison làm ứng cử viên Tổng thống. Đồng thời, Đảng này cũng chọn John Tyler làm người đồng hành cùng Harrison cho chức vụ Phó Tổng thống trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm đó. Do được nhiều người biết đến thông qua bài hát vận động tranh cử "Tippecanoe and Tyler Too", Harrison và Tyler đã đánh bại Van Buren trong cuộc bầu cử năm đó. Khi Harrison nhậm chức tổng thống vào năm 1841 với độ tuổi 68, và ông đã là người già nhất trở thành Tổng thống trong lịch sử Hoa Kỳ. Kỷ lục này chỉ bị phá vỡ cho đến năm 2017, khi Donald Trump nhậm chức ở tuổi 70, 220 ngày.

Tham khảo 
 

Tổng thống Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
Mất năm 1841
Sinh năm 1773
Người Mỹ gốc Anh
Ke Pauk

Ke Pauk có tên lúc sinh là Ke Vin tại làng Chhouk Ksach, phó huyện Chhouk Ksach, huyện Baray, tỉnh Kampong Thom năm 1934. Ông đã qua đời, rõ ràng là do nguyên nhân tự nhiên, khi đang còn ngủ tại nhà tại Anlong Veng vào ngày 15 tháng 2 năm 2002. Ke Pauk là một trong những lãnh đạo cấp cao của Khmer Đỏ.

Lúc trẻ 
Năm 1949, sau một cuộc càn quét vào ngôi làng của ông của quân Pháp, Pauk đã gia nhập phong trào độc lập Khmer Issarak. Năm 1954, sau Hiệp định Genève và Campuchia độc lập khỏi thực dân Pháp, Pauk đã ra khỏi rừng và sớm bị bắt giữ. Bị kết án 6 năm tù, ông bị giam tại các nhà tù ở Phnom Penh và Kampong Thom. Tuy nhiên, sau thời gian thọ án chỉ 3 năm, Pauk đã được tha. Sau khi được tha năm 1957, Pauk trở lại Chhouk Ksach và kết hôn với Soeun. Họ có với nhau 6 mặt con. Lý lịch của ông viết rằng ông đã được Bí thư đảng Siv Heng liên lạc và đề nghị ông tái gia nhập phong trào. Pauk đã gia nhập phong trào Cộng sản Campuchia mới hình thành ở Svay Teab, huyện Chamkar Leu, Kampong Cham.

Khmer Đỏ
Trước năm 1975, Ke Pauk là một tướng lĩnh dưới quyền của Ta Mok. Khi Khmer Đỏ lên nắm quyền tại Campuchia, Cả nước Campuchia được chia ra bảy khu được đứng đầu bởi các Bí thư khu  gồm: Ney Sarran (khu Đông Bắc), Ta Mok (khu Tây Nam), Chou Chet (khu Tây), So Phim (khu Đông), Koy Thuon (khu Bắc), Ros Nhim (khu Tây Bắc) còn Ke Pauk là Bí thư khu Trung Ương. Từ năm 1976 đến 1978 ngoại trừ Ta Mok và Ke Pauk thì cả 5 Bí thư khu còn lại đều bị Pol Pot ra lệnh thanh trừng và sát hại. Cuối tháng 12 năm 1978 nhận lệnh chỉ huy từ Ta Mok, Ke Pauk đã quy động một cánh quân Khmer Đỏ tấn công vào biên giới Tây Nam Việt Nam từ tỉnh Ta Keo nhưng sớm thất bại và buộc phải rút chạy cùng tàn quân Khmer Đỏ về căn cứ Anlong Veng. Cuối tháng 12 năm 1998, Ke Pauk chính thức đầu hàng chính phủ  và sống tại Anlong Veng đến năm 2002.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.guardian.co.uk/Archive/Article/0,4273,4360122,00.html
http://www.dccam.org/Archives/Documents/Biography/Biographies_Autography_Ke_Pauk.htm 
http://www.yale.edu/gsp/publications/impaccount.html 
http://khmer.cc/channels/0,11,6,01,6801.html 
http://www.phnompenhpost.com/TXT/comments/theevil.htm 
http://www.dccam.org/Tribunal/Analysis/Lack_of_funds_must_not_block_path_of_justice.htm 
http://news.bbc.co.uk/1/low/world/asia-pacific/1823689.stm

Khmer Đỏ
Sinh năm 1934
Mất năm 2002
Hydnoraceae

Hydnoraceae là một họ thực vật có hoa. Họ này được phần lớn các nhà phân loại học thực vật công nhận.

Hệ thống APG II năm 2003 và Hệ thống APG III năm 2009 cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Hồ tiêu (Piperales) của nhánh phức hợp Mộc lan (magnoliids). Đây là sự thay đổi so với hệ thống APG năm 1998, trong đó người ta không đặt họ này vào bộ nào mà chỉ thuần túy gắn nó với nhóm cơ sở của thực vật hạt kín. Tuy nhiên, Hệ thống APG IV năm 2016 lại không công nhận họ này mà coi nó như là phân họ Hydnoroideae trong họ Aristolochiaceae.

Họ này bao gồm 2 chi với khoảng 7 loài thực vật ký sinh. Do không có ở Việt Nam nên không có tên gọi bằng tiếng Việt cho họ này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hydnoraceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản ngày 3-5-2006. http://delta-intkey.com .
 Hydnoraceae: Bản đồ phân bố và hình ảnh
 Hình chụp gần hoa của Hydnora africana
 Hình chụp gần hoa của Hydnora johannis
 Phân loại trong NCBI
 Liween kết tại csdl.tamu.edu, Texas 

Họ thực vật có hoa
Thực vật ký sinh

Bộ Hồ tiêu
Cần Thơ (định hướng)

Cần Thơ là một thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam và là đô thị trung tâm kinh tế lớn nhất của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tách ra từ tỉnh Cần Thơ cũ vào năm 2003. Ngoài ra, Cần Thơ còn có thể chỉ một số đơn vị hành chính tồn tại trong lịch sử như:

Tỉnh Cần Thơ: một tỉnh cũ ở Nam Bộ tồn tại đến năm 2003, nay tương ứng với một phần thành phố Cần Thơ hiện nay.
Thành phố Cần Thơ  thuộc tỉnh Hậu Giang (1976 - 1991) và sau đó thuộc tỉnh Cần Thơ (1991 - 2003) và là tỉnh lỵ của tỉnh này, nay tương ứng với các quận Ninh Kiều, Bình Thuỷ, một phần quận Cái Răng và một phần huyện Phong Điền (trước năm 2025).

Ngày nay, tên gọi Cần Thơ được đặt cho:
Cầu Cần Thơ: cây cầu bắc qua sông Hậu, nối liền tỉnh Vĩnh Long và thành phố Cần Thơ, được đưa vào sử dụng từ năm 2010.
Sông Cần Thơ: con sông chảy trên địa bàn thành phố.
Sân bay quốc tế Cần Thơ.

Xem thêm

Cần Thơ