2K25 Krasnopol

2K25 Krasnopol là một hệ thống vũ khí pháo binh dẫn đường bằng laser bán tự động do Liên Xô phát triển, cỡ 152/155 mm, phóng từ pháo nòng, được ổn định bằng cánh và có hỗ trợ giảm lực cản đáy (base bleed). Hệ thống này được "tự dẫn" vào mục tiêu nhờ chiếu xạ bằng thiết bị chỉ thị laser, thường do máy bay không người lái hoặc trinh sát pháo binh trên mặt đất vận hành.

Đạn pháo Krasnopol chủ yếu được bắn từ các pháo tự hành của Liên Xô như 2S3 Akatsiya và 2S19 Msta-S, và được thiết kế để tiêu diệt các mục tiêu mặt đất cỡ nhỏ như xe tăng, các vũ khí bắn thẳng khác, công sự kiên cố hoặc các mục tiêu điểm quan trọng khác mà trinh sát có thể quan sát được. Hệ thống có thể sử dụng để tấn công cả mục tiêu cố định lẫn mục tiêu di động (miễn là các mục tiêu này vẫn nằm trong trường quan sát của trinh sát).

Phát triển 
Hệ thống vũ khí này được phát triển tại Phòng thiết kế chế tạo khí cụ thành phố Tula (KBP Instrument Design Bureau) có trụ sở tại Tula, dưới sự chỉ đạo của A. G. Shipunov. Công việc nghiên cứu bắt đầu từ những năm 1970. Tháng 2 năm 1986, hệ thống Krasnopol được Quân đội Liên Xô tiếp nhận trang bị với định danh 3OF39 và bắt đầu sản xuất hàng loạt tại các nhà máy Izhmash và Izhmeh. Kể từ năm 2002, hệ thống này được bổ sung bởi dòng đạn dẫn đường bằng laser Kitolov-2 cỡ 120 mm và 122 mm.

Một biến thể cỡ 155 mm cũng được phát triển nhằm phục vụ thị trường thương mại, có thể sử dụng trên các pháo tự hành như G6 và M109A6. Ngoài Nga, Krasnopol còn được sản xuất bởi tập đoàn công nghiệp quốc phòng Trung Quốc Norinco.

Ngày 28 tháng 7 năm 2022, hãng thông tấn Nga TASS đưa tin rằng Tập đoàn Kalashnikov đang tiến hành hiện đại hóa Krasnopol với tầm bắn được tăng cường, khả năng đánh trúng mục tiêu kích thước nhỏ tốt hơn, đầu đạn cải tiến và hiệu quả hoạt động cao hơn trong điều kiện mây dày và gió mạnh.

Đầu năm 2023, có thông tin cho biết Nga đã tăng sản lượng Krasnopol "lên nhiều lần" để phục vụ nhu cầu trong cuộc chiến tại Ukraina.

Việc phát triển và thử nghiệm phiên bản mang theo bằng máy bay không người lái được cho là đã hoàn tất vào ngày 22 tháng 5 năm 2023. Việc cung cấp phiên bản hiện đại hóa bắt đầu từ tháng 8 năm 2023 và được đưa vào sử dụng từ tháng 11 năm 2023.

Mô tả 
Hệ thống 2K25 Krasnopol bao gồm đạn chính xác 3OF39, thiết bị chỉ thị mục tiêu bằng laser 1D22, 1D20 hoặc 1D15 (LTD), và hệ thống đồng bộ phát bắn 1A35. Hệ thống chỉ thị laser có tầm hoạt động 5 km, trong khi bản thân đạn có tầm bắn 20 km và bán kính để đầu dò khóa mục tiêu là 1 km. Đạn được thiết kế hai phần, gồm các bộ phận: đầu tự dẫn, mô-đun dẫn đường, đầu đạn và khoang phía sau. Đầu tự dẫn và mô-đun dẫn đường được lưu trữ chung trong một container kín, tương tự như phần phía sau chứa đầu đạn; điều này cho phép quả đạn có kích thước lớn vẫn có thể được nạp và vận chuyển trong các thùng đạn tiêu chuẩn của các pháo tự hành thế hệ cũ. Hai phần này được ghép lại ngay trước khi bắn.

Cơ chế hoạt động như sau: trinh sát sẽ xác định vị trí mục tiêu (ví dụ bằng tọa độ bản đồ hoặc phương vị và khoảng cách từ vị trí của họ), đảm bảo thiết bị chỉ thị laser có thể "đánh dấu" mục tiêu và yêu cầu hoặc ra lệnh bắn bằng Krasnopol. Sau đó, khẩu pháo được ngắm vào vị trí mục tiêu và bắn đạn dẫn đường. Trắc thủ pháo binh sử dụng thiết bị chỉ huy 1A35K để gửi tín hiệu qua liên kết thông tin xác nhận việc phóng đạn tới thiết bị quan sát 1A35I của trinh sát. Tiếp đó, thiết bị chỉ thị laser chiếu xạ mục tiêu; viên đạn đang bay sẽ phát hiện năng lượng laser phản xạ từ mục tiêu và hệ thống dẫn đường sẽ điều khiển đạn hướng tới điểm có cường độ năng lượng phản xạ lớn nhất — tức mục tiêu đã được chỉ thị — theo quỹ đạo tấn công từ trên xuống.

Ống kính của đầu tự dẫn quang học được bảo vệ bởi một nắp che, nắp này sẽ được loại bỏ bằng bộ hẹn giờ cơ khí khi đạn được bắn đi. Mô-đun dẫn đường chứa hệ thống tham chiếu quán tính, nguồn điện, các động cơ điện và cơ cấu điều khiển, cùng bốn cánh gập dùng để thực hiện các lệnh điều khiển. Đầu đạn là loại nổ phá mảnh, cũng có thể tiêu diệt các phương tiện bọc giáp hạng nặng như xe tăng nhờ quỹ đạo rơi dốc, cho phép đánh vào lớp giáp nóc vốn tương đối mỏng của đa số phương tiện bọc thép. Phía sau đầu đạn là khoang đuôi chứa bốn cánh ổn định gập. Hệ thống Krasnopol cũng có thể thực hiện bắn loạt từ nhiều khẩu pháo vào cùng một mục tiêu chỉ với một thiết bị chỉ thị laser.

Sau khi tiêu diệt mục tiêu ban đầu, người vận hành thiết bị chỉ thị laser có thể yêu cầu hoặc ra lệnh tấn công mục tiêu tiếp theo. Nếu các mục tiêu này ở gần nhau, chúng nên nằm ở phía đầu gió (so với mục tiêu trước) để giảm ảnh hưởng của khói và bụi tới việc chỉ thị laser.

Krasnopol có khả năng tiêu diệt các mục tiêu di chuyển với tốc độ lên tới 36 km/h.

Vấn đề về chất lượng tại Ấn Độ 
Ấn Độ ban đầu đã mua một số hệ thống Krasnopol từ Nga với giá 40.000 USD mỗi quả, và sử dụng chúng trong Chiến tranh Kargil năm 1999. Trong cuộc chiến này, Krasnopol được dùng để tấn công các boong-ke trong những khu vực mà quân đội muốn tránh gây lở tuyết và tránh làm hư hại các tuyến đường xung quanh; việc sử dụng nó cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của hệ thống M982 Excalibur của Hoa Kỳ.

Tháng 12 năm 2006, tờ Indian Express đưa tin rằng các đạn pháo dẫn đường bằng laser Krasnopol cỡ 155 mm của Nga do Ấn Độ sở hữu đã thể hiện hiệu suất kém trong các cuộc bắn thử của quân đội tại thao trường Mahajan ở Rajasthan vào các năm 2004 và 2005. Tháng 3 năm 2007, Bộ trưởng Quốc phòng Shri A.K. Antony đã xác nhận mức độ của vấn đề này.

Trong một báo cáo tháng 6 năm 2009, Tổng Kiểm toán và Kiểm toán trưởng Ấn Độ cho biết: "Krasnopol tỏ ra hoàn toàn vô dụng trong các cuộc thử nghiệm ở độ cao lớn, do thiếu hụt nghiêm trọng cả về tầm bắn lẫn độ chính xác. Việc mua sắm loại đạn dược kém chất lượng như vậy ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội."

Vấn đề hiệu suất của loại đạn này dường như liên quan đến môi trường độ cao lớn đặc thù mà quân đội Ấn Độ phải tác chiến — điều không được tính đến khi thiết kế ban đầu. "Vấn đề là loại đạn này hoạt động bình thường khi bắn ở đồng bằng, nhưng trở nên hoàn toàn không chính xác khi bắn từ độ cao khoảng 11.000 feet tới mục tiêu ở độ cao 17.000 feet," các nguồn tin cho biết. Quân đội hy vọng phía Nga sẽ tìm ra cách khắc phục lỗi này. Tuổi đời của một phần kho đạn cũng được cho là nguyên nhân: "Quân đội Ấn Độ cho rằng các vấn đề này là do sự suy giảm theo thời gian của đạn dược; lô đạn mới đã được đặt hàng vào năm 2002. Hiệu suất của lô đầu tiên gồm 1.000 viên đạn mua năm 1999 đã suy giảm qua các năm; trong các cuộc bắn thử gần đây, hiệu suất không đạt yêu cầu."

Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã đưa ra các kết luận sau: "Đạn Krasnopol được thiết kế để sử dụng ở độ cao tối đa 3.000 m... trong khi khu vực cao nhất ở Bắc Kavkaz là khoảng 2.500 m." Trong khi đó, quân đội Ấn Độ đã thử nghiệm ở độ cao 4.500 m. "Hai quả đạn Krasnopol bắn tại thao trường không đạt được khóa mục tiêu của đầu tự dẫn do bảng phần tử bắn không chính xác", và việc sử dụng thuốc phóng tiêu chuẩn NATO thay vì của Nga cũng góp phần gây lỗi: "các liều thuốc phóng chuẩn NATO sử dụng trong hệ thống pháo FH-77B ở nhiệt độ 0 và dưới 0°C có đặc tính không ổn định, đặc biệt là về vận tốc đầu nòng."

"Để loại trừ sự hoạt động bất thường của đạn Krasnopol trong điều kiện vùng cao, Cục Thiết kế Dụng cụ (Instrument Design Bureau) đã phát triển và đưa vào các cải tiến... nhằm đảm bảo độ chính xác tương đương ở cả vùng núi cao và đồng bằng." Các cải tiến bao gồm: thay thế thuốc phóng NATO bằng loại của Nga có dải nhiệt độ từ -50 °C đến +60 °C; điều chỉnh thời điểm kích hoạt động cơ duy trì từ 7,0 giây xuống còn 0,3 giây sau khi bắn. Đạn đã được thử nghiệm tại khu vực Jammu và Kashmir ở độ cao lên tới 4.500 m và chênh lệch độ cao giữa vị trí bắn và mục tiêu trên 1.000 m: "các mục tiêu bị bắn trúng trực tiếp và phá hủy hoàn toàn"; "mỗi mục tiêu bị tiêu diệt chỉ với một quả Krasnopol."

Kể từ năm 2019, Ấn Độ sử dụng đạn pháo dẫn đường tầm xa M982 Excalibur cỡ 155 mm do Lục quân Hoa Kỳ phát triển, bên cạnh Krasnopol. Một đánh giá cạnh tranh năm 2018 của quân đội Ấn Độ đối với các loại đạn dẫn đường chính xác cỡ 155 mm đã lựa chọn M982 Excalibur để mua sắm; Krasnopol không được đưa vào so sánh. Nhiều khả năng loại đạn M982 đắt tiền hơn này sẽ dần thay thế Krasnopol trong biên chế của Ấn Độ.

Chiến dịch đặc biệt tại Ukraina 
Krasnopol đã được lực lượng Nga sử dụng rộng rãi kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược Ukraina; khả năng tương thích của nó với nhiều hệ thống pháo binh Nga như pháo kéo D-20 và 2A65 Msta-B, cũng như các pháo tự hành 2S3 Akatsiya, 2S19 Msta-S và 2S35 Koalitsiya-SV, khiến nó trở nên phổ biến trên mọi mặt trận và được sử dụng nhiều hơn so với hệ thống đạn dẫn đường cỡ nhỏ Kitolov-2M 120–122 mm.

Loại đạn này đã được sử dụng để tấn công nhiều loại mục tiêu khác nhau, bao gồm bộ binh, công sự, pháo kéo, cũng như pháo tự hành và các mục tiêu cơ động như xe tăng và phương tiện vận tải.

Ngày 14 tháng 11 năm 2023, Bộ Quốc phòng Vương quốc Anh báo cáo rằng Nga đã tăng sản lượng đạn Krasnopol cỡ 152 mm. Tuy các quả đạn này được dẫn đường bằng laser, nhưng chúng bị ảnh hưởng bởi thời tiết mùa đông, khi mây có thể cản trở việc dẫn đường bằng laser. Việc gia tăng sản xuất loại vũ khí này có thể phản ánh sự nhấn mạnh vào hiệu quả của pháo binh Nga.

Các phiên bản 

 2K25 Krasnopol

Phiên bản ban đầu của Krasnopol được thiết kế để sử dụng với các hệ thống pháo binh 152 mm (6,0 inch) của khối Xô viết cũ, như D-20, 2S3 Akatsiya và 2A65 (Msta-B). Krasnopol mang đầu đạn nổ phá mảnh nặng 20,5 kg (45 lb). Toàn bộ quả đạn nặng khoảng 50 kg (110 lb). Tuy nhiên, chiều dài của nó khiến nó không tương thích với hệ thống nạp đạn tự động của pháo tự hành 2S19.

 2K25M Krasnopol-M

Krasnopol-M là phiên bản thu nhỏ của đạn, được phát triển vào giữa những năm 1990 bởi nhóm của Shipunov tại Cục Thiết kế KBP, tận dụng các công nghệ điện tử mới có được trong quá trình thiết kế đạn dẫn đường 120 mm Kitolov-2 (có cấu trúc và mục đích tương tự; về cơ bản đây là một phiên bản nhỏ hơn của Krasnopol dùng cho súng cối 120 mm 2S9 NONA, với định danh 3OF69, và một biến thể liên quan cho pháo 122 mm mang định danh Kitolov-2M 3OF69M).

Krasnopol-M được thiết kế với chiều dài ngắn hơn để có thể sử dụng trên các pháo tự hành có trang bị hệ thống nạp đạn tự động mà không cần phải tháo rời thành hai phần trước khi bắn. Ngoài ra, nó còn có biến thể cỡ 155 mm (6,1 inch) để tương thích với các pháo 155 mm tiêu chuẩn NATO. Bên cạnh việc giảm chiều dài tổng thể, Krasnopol-M cũng có nắp bảo vệ khác cho đầu tự dẫn quang học.

 K155M

Krasnopol-155M là phiên bản phát triển tiếp theo dựa trên Krasnopol-M, là đạn pháo cỡ 155 mm được thiết kế để tiêu diệt các mục tiêu bọc giáp. Nó sử dụng hệ thống dẫn đường bằng laser bán chủ động (SAL) trong giai đoạn cuối của quỹ đạo bay. Krasnopol-155М GAP (Guided Artillery Projectiles – đạn pháo dẫn đường) được phát triển để sử dụng với các hệ thống pháo như M109A1–A6, G5/G6, FH77, M777, TRF1 cùng nhiều loại khác.

 GP1 and GP6: các phiên bản Krasnopol do Trung Quốc phát triển.

Các nước trang bị 

 
 
 
 
 
 
 : Thu được từ quân đội Nga

Xem thêm 

 M982 Excalibur

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 https://kalashnikov.com/en/product/special/spec/krasnopol.html
 Foreign Military Studies Office Publications - Red Thrust Star
 Krasnopol, Kitolov Artillery precision guided munitions  - PGM

Đạn pháo 152mm
Đạn pháo 155mm
Đạn pháo dẫn đường