Gặp nhau cuối năm 2023

Gặp nhau cuối năm 2023, hay còn gọi là Táo Quân 2023, là phiên bản thứ 20 của chương trình hài kịch Tết đặc sắc Gặp nhau cuối năm được phát sóng thường niên vào đêm Giao thừa trên các kênh sóng của Đài Truyền hình Việt Nam. Chương trình được ghi hình tại Hà Nội vào tối 7 và 8-1 và chính thức phát sóng lúc 20 giờ đêm Giao thừa Tết Quý Mão (21-1-2023). Điểm đổi mới của chương trình chính là việc loại bỏ màn chầu báo cáo truyền thống để thay thế bằng một cuộc thi mang tên "Táo bạo" với sự tranh tài của hơn 30 Táo từ nhiều lĩnh vực khác nhau. 

Chương trình quy tụ dàn nghệ sĩ gắn bó suốt hai thập kỷ như NSƯT Quốc Khánh, NSND Tự Long, NSƯT Chí Trung, NSƯT Quang Thắng, NS Vân Dung, đồng thời chào đón sự tái hợp của cặp đôi Nam Tào – Bắc Đẩu sau một năm vắng bóng.

Quá trình sản xuất 
Ê-kíp sản xuất và các nghệ sĩ đã bắt đầu quá trình tập luyện tích cực từ ngày 16/12/2022. Để kịp tiến độ ghi hình, các nghệ sĩ thường xuyên phải tập luyện thâu đêm suốt sáng, có những buổi tập kéo dài đến tận khuya muộn hoặc rạng sáng hôm sau. Nhiều hình ảnh hậu trường được hé lộ cho thấy các nghệ sĩ tranh thủ ăn cơm hộp, vừa ăn vừa đọc kịch bản, thậm chí phải ghi lời thoại ra tay để học thuộc. Vợ của nghệ sĩ Đỗ Duy Nam chia sẻ anh đã trải qua 2 tháng tập luyện đến mức mất ngủ và kiệt sức. Đặc biệt, NSND Công Lý dù sức khỏe đang trong quá trình hồi phục vẫn nỗ lực tham gia tập luyện với sự hỗ trợ nhiệt tình của các đồng nghiệp.

Nhà thiết kế Đức Hùng (người đã gắn bó 11 năm với chương trình) cùng ê-kíp sản xuất đã chuẩn bị khối lượng trang phục khổng lồ lên tới gần 100 bộ. Quá trình lên ý tưởng và hoàn thiện số phục trang này kéo dài trong suốt 2 tháng. Các bộ trang phục áp dụng nhiều kỹ thuật truyền thống như thêu, đính kết đá, cườm tinh xảo. Năm 2023, NTK Đức Hùng quyết định lựa chọn các gam màu trầm (mù tạt, vàng đồng, đỏ sẫm) để thể hiện một năm 2022 có nhiều "nốt trầm".

Quá trình ghi hình diễn ra trong 3 đêm (từ ngày 6 đến ngày 8/1/2023) tại Cung Văn hóa hữu nghị Việt - Xô (Hà Nội). Chương trình chính thức lên sóng vào lúc 20 giờ đêm Giao thừa (ngày 21/1/2023) trên các kênh sóng của Đài Truyền hình Việt Nam.

Nội dung 
"Táo quân" 2023 không còn là một màn chầu mà ở đó, Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu chất vấn các Táo, thay vào đó là một cuộc thi mang tên "Táo bạo" với sự tranh tài của hơn 30 Táo từ rất nhiều lĩnh vực, ngành nghề. Tất cả đều hy vọng giành được vương miện "Táo bạo" từ Ngọc Hoàng, vừa là sự ghi nhận của Thiên đình, vừa có cơ hội được trao thêm quyền lực. Ý tưởng này xuất phát từ sự bùng nổ của các cuộc thi hoa hậu ở hạ giới trong năm 2022. Ngay từ đầu chương trình, MC Thảo Vân của cuộc thi đã “tung mồi lửa” bằng lời dẫn: “Như quý vị đã biết, trong thời gian qua, dưới hạ giới đã làm rất tốt công tác sản xuất hoa hậu. Họ đã nỗ lực phấn đấu để đạt mục tiêu 2030 tầm nhìn 2050 là mỗi gia đình có từ 1 đến 2 hoa hậu”. Các màn catwalk, hô tên của thí sinh gợi nhớ cuộc thi Miss Grand Vietnam, từng bị khán giả chê làm lố. Ngoài các phần biểu diễn trực tiếp, chương trình lồng ghép video hậu trường, thí sinh giới thiệu bản thân giống các cuộc thi nhan sắc. Màn diễn mở đầu quy tụ hơn 30 thí sinh, top 5 được vào vòng trong gồm: Táo Y tế Vân Dung, Táo Xã hội Tự Long, Táo Kinh tế Quang Thắng, Táo Năng lượng Thanh Dương, Táo Giao thông Chí Trung. 

Thông qua các vòng thi, chương trình đã khéo léo lồng ghép nhiều sự kiện "nóng" gây bức xúc dư luận năm 2022 như:  Vụ việc giám đốc trung tâm đăng kiểm không biết chữ, không biết đọc nhưng vẫn điều hành, tranh cãi về khái niệm "đại học" và "trường đại học"; việc cày xới vỉa hè lát đá cuối năm; xây nhà vượt quy hoạch số tầng; sân vận động Mỹ Đình xuống cấp; thị trường chứng khoán lao dốc, bất động sản "chết lâm sàng", đấu thầu thiết bị y tế gặp khó khăn và hiện tượng nhân viên y tế nghỉ việc hàng loạt; vụ dùng gậy golf đánh người; vụ Anna Bắc Kim Thang lừa đảo hàng chục tỷ đồng.

Táo Y tế kết hợp cùng Táo Giao thông để biểu diễn điệu nhảy "Lượn, xoay". Theo đó, Táo Giao thông lý giải, "thông điệp của điệu nhảy có ý nghĩa là, việc gì khó chúng em sẽ lượn, việc dễ - lại liên quan đến tiền, chúng em sẽ xoay cho bằng được". Táo Xã hội hướng dẫn Táo Kinh tế nhảy "một hai, chachacha". Nhịp điệu chỉ sau vài bước đã "biến tướng" thành, "một hai, đúng hay sai", "một hai, sống hay die"... Điệu nhảy "một hai, đúng hay sai" minh họa cho sự loay hoay, không dám quyết đoán vì sợ vi phạm. Bên cạnh đó, Táo Kinh tế (NSƯT Quang Thắng) cũng có những phát ngôn thâm sâu về lợi ích nhóm: "Người ta có câu: Có vào, có ra, có lên, có xuống mà anh em mình không thích xuống chỉ thích lên", “Làm việc nhóm là tập hợp thành một nhóm, bàn bạc theo nhóm, ăn chia theo nhóm”... Ở phần thi cuối, các Táo giới thiệu dự án, kêu gọi đầu tư theo mô hình chương trình Shark Tank, qua đó đề cập nhiều vấn nạn như các dự án giao thông treo, tình trạng thiếu, hỏng thiết bị y tế... Các nghệ sĩ cũng tạo tiếng cười khi cập nhật nhiều từ khóa hot trên mạng như "ố dề", "gian gian díu díu mập mờ", để đưa vào kịch bản.

Bên cạnh bản hit mới được chế lời từ ca khúc Bên trên tầng lầu của nhạc sĩ Tăng Duy Tân được thể hiện bởi dàn Thiên Lôi, hàng loạt bản hit đình đám đã từng có trong suốt thời gian vừa qua của chương trình cũng được trình diễn lại như Lụt từ ngã tư đường phố, Hoang mang style, Thật bất ngờ, Tình khúc nợ nần,... với lời ca được đổi mới theo kết quả của năm 2022.

"Táo quân" 2023 tiếp tục quy tụ những gương mặt nghệ sĩ đã gắn bó gần 2 thập kỷ qua như NSƯT Quốc Khánh, NSND Công Lý, NSƯT Xuân Bắc; NSND Tự Long, NSƯT Chí Trung, NSƯT Quang Thắng, NS Vân Dung. Chương trình chào đón sự trở lại của nghệ sĩ Thành Trung, Tiến Minh, ca sĩ Minh Quân. Nghệ sĩ Thanh Dương lần đầu tham gia với vai Táo Năng lượng. Do tình hình sức khỏe, NSND Công Lý chỉ xuất hiện ngắn ngủi, ngồi kiệu ra sân khấu và thoại rất ít (khoảng 2 câu) nhưng vẫn giữ được vẻ "đanh đá" đặc trưng.

Diễn viên 
 NSƯT Quốc Khánh vai Ngọc Hoàng
 NSƯT Xuân Bắc vai Nam Tào
 NSND Công Lý vai Bắc Đẩu
 NSND Tự Long vai Táo Xã hội
 NSƯT Chí Trung vai Táo Giao thông
 NSƯT Quang Thắng vai Táo Kinh tế
 Nghệ sĩ Vân Dung vai Táo Y tế
 Nghệ sĩ Thanh Dương vai Táo Năng lượng
 MC Thành Trung vai Táo Xây dựng 
 NSƯT Tiến Minh (Phùng Tiến Minh) vai Thiên Lôi
 Ca sĩ Minh Quân vai Thiên Lôi
 Nghệ sĩ Lý Chí Huy vai Táo Quy hoạch
 NTK Đức Hùng vai thái y
 Đỗ Duy Nam và Nguyễn Hà Trung (Trung Ruồi) vai các Trợ lý Thiên đình
 Lưu Mạnh Dũng
 Thái Dương

Tiếp nhận 
Một bộ phận khán giả khen ngợi sự đổi mới trong format cuộc thi "Táo bạo", đánh giá chương trình vui nhộn, dễ xem và có những phân đoạn bất ngờ. Việc lồng ghép các bản hit kinh điển của Táo quân suốt 20 năm cũng tạo nên hiệu ứng hoài niệm tốt. Nhiều ý kiến khác phê bình chương trình đang dần "đuối" sức, nội dung nhạt nhẽo và thiếu tính sáng tạo. Nhiều nhận xét cho rằng ở số thứ 20, show vẫn mang thông điệp phê phán vấn đề tiêu cực nổi cộm của xã hội, nhưng tiếng cười nặng phần giải trí thay vì thâm thúy như giai đoạn đầu. Cũng nhiều người nói show "đuối" nội dung, không còn sáng tạo, thậm chí mảng miếng hài bị cho "nhảm, nhạt". Phần thi của các Táo “xoáy” vào vấn đề định nghĩa “đại học” hay “trường đại học” kéo dài lê thê cũng khiến nhiều người mất kiên nhẫn.  Nhiều ý kiến cho rằng sự hấp dẫn của chương trình xưa nay là khả năng "tạo trend" (tạo ra xu thế) chứ không phải chạy theo, điểm lại các xu thế đã và đang xảy ra trong xã hội như trong Táo quân 2023. 

Vấn đề quảng cáo trong chương trình tiếp tục là tâm điểm gây bức xúc. Khán giả cảm thấy ức chế khi quảng cáo chiếm tới 20 phút trong tổng thời lượng chương trình (chia làm 4 lần phát), khiến mạch cảm xúc bị ngắt quãng. Việc đưa tên thương hiệu (như ngân hàng VietinBank) trực tiếp vào lời thoại của Táo Kinh tế bị đánh giá là quá lộ liễu và làm giảm tính nghệ thuật. Tuy nhiên, về mặt kinh tế, VTV thu về khoảng 28,6 tỷ đồng từ quảng cáo xuất hiện trong chương trình.

Dư luận cũng nổ ra cuộc tranh luận về việc liệu chương trình nên tiếp tục hay dừng lại sau 20 năm. Một số ý kiến cho rằng Táo quân đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử và nên dừng lại để thay thế bằng một format mới mẻ hơn. Tuy nhiên, vẫn có nhiều khán giả khẳng định dù hay hay dở, Táo Quân vẫn là một phần của văn hóa Tết và nếu thiếu chương trình họ sẽ cảm thấy "thiếu vắng" điều gì đó rất quan trọng trong đêm Giao thừa.

Tranh cãi 
Sau khi chương trình Táo quân 2023 lên sóng và nhận về nhiều ý kiến trái chiều, NSƯT Xuân Bắc đã đăng tải một bài viết mang tên "Cái tát của mẹ" trên trang cá nhân Facebook vào ngày mùng 3 Tết Quý Mão (24-1-2023). Bài viết hàm ý mắng những người chê Táo quân là "ăn cháo đá bát", ví von họ như người con "không biết gói bánh chưng" nhưng lại "ngoác miệng chê bánh mẹ mình làm".  Bài viết đã gây ra một làn sóng phẫn nộ và bất bình lớn trong dư luận.

Xem thêm 

 Gặp nhau cuối năm

Tham khảo 

Chương trình truyền hình
Gặp nhau cuối năm
Phim truyền hình Việt Nam thập niên 2020
Hài kịch Việt Nam
Chương trình truyền hình hài kịch