Phalanx CIWS

Phalanx CIWS (đọc: “SEE-wiz”) là một hệ thống vũ khí tầm gần (CIWS) tự động sử dụng pháo để bảo vệ tàu chiến trước các mối đe dọa đang tiếp cận như máy bay, tên lửa và xuồng nhỏ. Hệ thống này được thiết kế và chế tạo bởi tập đoàn General Dynamics, bộ phận Pomona, về sau trực thuộc Raytheon. Bao gồm một pháo Vulcan cỡ 20 mm (0,8 inch) được điều khiển bằng radar, lắp trên một bệ xoay, Phalanx đã được Hải quân Hoa Kỳ và lực lượng hải quân của 15 quốc gia khác sử dụng. Hải quân Hoa Kỳ triển khai hệ thống này trên mọi lớp tàu chiến mặt nước, ngoại trừ tàu khu trục lớp Zumwalt và tàu vận tải đổ bộ lớp San Antonio. Các quốc gia sử dụng khác bao gồm Hải quân Hoàng gia Anh, Hải quân Hoàng gia Úc, Hải quân Hoàng gia New Zealand, Hải quân Hoàng gia Canada và Tuần duyên Hoa Kỳ.

Một biến thể trên bộ, LPWS (Land Phalanx Weapon System), là một phần của hệ thống C-RAM (chống rocket, pháo và súng cối), đã được phát triển. Nó được triển khai để đối phó với các cuộc tấn công bằng rocket, pháo và súng cối trong quá trình Hoa Kỳ rút quân khỏi Afghanistan năm 2021. Hải quân Hoa Kỳ cũng triển khai hệ thống SeaRAM, kết hợp tên lửa RIM-116 Rolling Airframe với các cảm biến dựa trên Phalanx.

Lịch sử 
Hệ thống vũ khí tầm gần Phalanx (CIWS) được phát triển như tuyến phòng thủ vũ khí tự động cuối cùng (phòng thủ giai đoạn cuối hoặc phòng thủ điểm) chống lại mọi mối đe dọa đang tiếp cận, bao gồm tên lửa chống hạm (AShM hoặc ASM), máy bay — kể cả các mục tiêu bay bám biển có khả năng cơ động và chịu quá tải lớn — và các xuồng nhỏ.

Nguyên mẫu đầu tiên được đề nghị cho Hải quân Hoa Kỳ đánh giá trên tàu khu trục chỉ huy USS King vào năm 1973, và kết luận cho thấy cần tiếp tục hoàn thiện để cải thiện hiệu suất và độ tin cậy. Sau đó, mẫu Phalanx Operational Suitability Model đã hoàn thành thành công chương trình Thử nghiệm và Đánh giá Tác chiến (OT&E) trên tàu khu trục USS Bigelow vào năm 1977. Mẫu này vượt các tiêu chuẩn về bảo đảm kỹ thuật, độ tin cậy và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Một đợt đánh giá tiếp theo cũng thành công, và hệ thống vũ khí đã được phê duyệt đưa vào sản xuất năm 1978. Việc sản xuất Phalanx bắt đầu với các đơn đặt hàng cho 23 hệ thống của Hải quân Hoa Kỳ và 14 hệ thống cho quân đội nước ngoài. Con tàu đầu tiên được trang bị đầy đủ là tàu sân bay USS Coral Sea vào năm 1980. Hải quân bắt đầu triển khai các hệ thống CIWS trên các tàu không chiến đấu từ năm 1984.

Thiết kế 

Nền tảng của hệ thống là pháo xoay M61 Vulcan cỡ 20 mm, được quân đội Hoa Kỳ sử dụng trên nhiều loại máy bay chiến thuật từ năm 1959, kết hợp với hệ thống radar điều khiển hỏa lực băng tần Ku để phát hiện và bám bắt mục tiêu. Hệ thống này được tích hợp với một bệ chuyên dụng, có khả năng nâng hạ và quay ngang với tốc độ cao để theo dõi các mục tiêu đang tiếp cận. Là một tổ hợp hoàn toàn độc lập, bệ lắp này chứa pháo, hệ thống điều khiển hỏa lực tự động và tất cả các thành phần chính khác, cho phép nó tự động tìm kiếm, phát hiện, bám bắt, khai hỏa và xác nhận tiêu diệt mục tiêu bằng hệ thống radar điều khiển bằng máy tính. Nhờ tính độc lập này, Phalanx đặc biệt phù hợp với các tàu hỗ trợ — vốn không có hệ thống chỉ thị mục tiêu tích hợp và thường có cảm biến hạn chế. Toàn bộ hệ thống có khối lượng từ 12.400 đến 13.500 lb (5.600 đến 6.100 kg).

Do có chụp radar hình trụ đặc trưng và khả năng vận hành tự động, các tổ hợp Phalanx CIWS đôi khi được đặt biệt danh là “R2-D2”, theo nhân vật robot trong loạt phim Star Wars.

Cải tiến 
Hệ thống Phalanx đã được phát triển qua nhiều cấu hình. Phiên bản cơ bản (ban đầu) là Block 0, được trang bị điện tử trạng thái rắn thế hệ đầu và có khả năng hạn chế đối với mục tiêu mặt nước. Gói nâng cấp Block 1 (1988) cải thiện radar, đạn dược, năng lực tính toán, tốc độ bắn và tăng góc nâng tối đa khi tác xạ lên +70 độ. Những cải tiến này nhằm nâng cao khả năng của hệ thống trước các tên lửa chống hạm siêu âm mới của Nga. Block 1A giới thiệu hệ thống máy tính mới để đối phó với các mục tiêu cơ động hơn. Block 1B PSuM (Phalanx Surface Mode, 1999) bổ sung cảm biến hồng ngoại nhìn phía trước (FLIR) nhằm tăng hiệu quả đối phó mục tiêu mặt nước. Sự bổ sung này được phát triển để bảo vệ tàu trước các mối đe dọa từ xuồng nhỏ và các mục tiêu nổi khác trong vùng nước ven bờ, đồng thời cải thiện hiệu suất đối với máy bay bay thấp tốc độ chậm. Khả năng của FLIR cũng hữu ích trong việc đối phó với tên lửa có độ bộc lộ thấp và có thể liên kết với hệ thống tên lửa RIM-116 Rolling Airframe Missile (RAM) để tăng tầm bắn và độ chính xác. Block 1B cũng cho phép người vận hành nhận dạng và chỉ thị mục tiêu bằng mắt.

Kể từ cuối năm tài khóa 2015, Hải quân Hoa Kỳ đã nâng cấp toàn bộ các hệ thống Phalanx lên biến thể Block 1B. Ngoài cảm biến FLIR, Block 1B còn tích hợp bộ bám bắt mục tiêu video tự động, nòng pháo tối ưu hóa (OGB) và đạn tăng cường sát thương (ELC) nhằm nâng cao khả năng đối phó với các mối đe dọa phi đối xứng như xuồng cơ động nhỏ, máy bay cánh cố định và cánh quay bay chậm, cũng như máy bay không người lái. Cảm biến FLIR cải thiện hiệu quả chống tên lửa hành trình chống hạm, trong khi OGB và ELC giúp độ phân tán đạn chặt hơn và tăng tầm “trúng phát đầu”; đạn Mk 244 ELC được thiết kế đặc biệt để xuyên phá tên lửa chống hạm với đầu xuyên tungsten nặng hơn 48% và mũi bằng nhôm. Một nâng cấp khác là radar Phalanx 1B Baseline 2 nhằm cải thiện khả năng phát hiện, tăng độ tin cậy và giảm yêu cầu bảo dưỡng. Nó cũng có chế độ mặt nước để bám bắt, phát hiện và tiêu diệt các mục tiêu gần mặt nước hơn, nâng cao khả năng phòng thủ trước xuồng tấn công nhanh và tên lửa bay thấp. Tính đến năm 2019, nâng cấp radar Baseline 2 đã được lắp đặt trên tất cả các tàu của Hải quân Hoa Kỳ trang bị Phalanx. Block 1B cũng được sử dụng bởi các hải quân khác như Canada, Bồ Đào Nha, Nhật Bản, Ai Cập, Bahrain và Anh.

Vào tháng 4 năm 2017, Raytheon đã thử nghiệm một pháo điện mới cho Phalanx, cho phép hệ thống bắn với tốc độ biến thiên để tiết kiệm đạn. Thiết kế mới thay thế động cơ khí nén, máy nén và các bình chứa, giảm khối lượng hệ thống khoảng 180 lb (82 kg), đồng thời tăng độ tin cậy và giảm chi phí vận hành.

Vận hành 
CIWS được thiết kế như tuyến phòng thủ cuối cùng chống lại tên lửa chống hạm. Do tiêu chí thiết kế của nó, tầm bắn hiệu quả khá ngắn so với tầm bắn của các tên lửa chống hạm hiện đại, vào khoảng từ 1 đến 5 hải lý (2 đến 9 km). Cụm pháo chuyển động với tốc độ rất cao và độ chính xác lớn. Hệ thống yêu cầu rất ít dữ liệu đầu vào từ tàu, cho phép nó vẫn có thể hoạt động ngay cả khi con tàu bị hư hại.

Các đầu vào cần thiết duy nhất để vận hành là nguồn điện xoay chiều ba pha 440 V ở tần số 60 Hz và nước (dùng để làm mát thiết bị điện tử). Để vận hành đầy đủ, bao gồm một số chức năng không thiết yếu, hệ thống còn nhận dữ liệu hướng la bàn thực của tàu và nguồn điện xoay chiều 115 V cho phân hệ WinPASS. WinPASS (Windows-based Parameter Analysis and Storage Subsystem) là một máy tính phụ được tích hợp trong trạm điều khiển tại chỗ, cho phép kỹ thuật viên thực hiện nhiều phép kiểm tra khác nhau đối với phần cứng và phần mềm của hệ thống nhằm phục vụ bảo trì và khắc phục sự cố. Nó cũng lưu trữ dữ liệu từ các lần hệ thống khai hỏa, để có thể phân tích về sau.

Các thành phần radar 
Phalanx CIWS có hai ăng-ten phối hợp với nhau để tiêu diệt mục tiêu. Ăng-ten thứ nhất, dùng để tìm kiếm, nằm bên trong chụp radar của cụm điều khiển vũ khí (ở phần trên của khối sơn trắng). Ăng-ten tìm kiếm cung cấp các thông tin về phương vị, cự ly, tốc độ, hướng bay và độ cao của các mục tiêu tiềm năng cho máy tính CIWS. Những thông tin này được phân tích để xác định liệu đối tượng phát hiện có đủ nguy hiểm để kích hoạt hệ thống CIWS khai hỏa hay không. Khi máy tính xác định được mục tiêu hợp lệ (xem chi tiết bên dưới), bệ pháo sẽ quay hướng về phía mục tiêu rồi chuyển việc bám bắt sang ăng-ten theo dõi ở khoảng cách khoảng 4,5 hải lý (8 km). Ăng-ten theo dõi có độ chính xác rất cao, nhưng phạm vi quan sát nhỏ hơn nhiều. Phân hệ bám mục tiêu theo dõi mục tiêu cho đến khi máy tính xác định rằng xác suất bắn trúng đã được tối đa hóa, và sau đó, tùy theo chế độ vận hành, hệ thống tự động khai hỏa ở khoảng cách khoảng 1 hải lý (2 km) hoặc đề xuất khai hỏa cho người vận hành. Trong khi bắn với tốc độ 75 viên mỗi giây, hệ thống theo dõi các viên đạn đã bắn ra và “hướng” chúng hội tụ vào mục tiêu.

Pháo và hệ thống nạp đạn 
Các bệ CIWS Block 0 (dẫn động thủy lực) có tốc độ bắn 3.000 viên/phút và mang theo 989 viên trong trống đạn. Các bệ CIWS Block 1 (thủy lực) cũng bắn với tốc độ 3.000 viên/phút nhưng sử dụng trống đạn mở rộng chứa 1.550 viên. Các bệ CIWS Block 1A và các phiên bản mới hơn (dẫn động khí nén) có tốc độ bắn 4.500 viên/phút với trống đạn 1.550 viên. Vận tốc đầu đạn khoảng 3.600 foot/giây (1.100 m/s). Đạn sử dụng là loại xuyên giáp với lõi xuyên bằng tungsten hoặc uranium nghèo, kèm vỏ sabot nhựa tách rời. Đạn 20 mm của Phalanx CIWS được thiết kế để phá hủy khung thân của tên lửa và làm mất tính khí động học của nó, qua đó giảm thiểu mảnh văng từ đầu đạn nổ, giúp hạn chế gây thiệt hại không mong muốn. Hệ thống xử lý đạn có hai băng tải. Băng thứ nhất đưa đạn từ trống lên pháo; băng thứ hai đưa vỏ đạn rỗng hoặc đạn chưa bắn về đầu đối diện của trống đạn.

Đạn 20 mm APDS gồm một lõi xuyên 15 mm (0,59 inch) được bọc trong một vỏ sabo nhựa và một bộ đẩy bằng kim loại nhẹ. Mỗi viên đạn do Phalanx bắn ra có giá khoảng 30 USD, và khẩu pháo thường cần bắn loạt 100 viên hoặc nhiều hơn khi tiêu diệt một mục tiêu.

Nhận dạng mục tiêu 
CIWS không có khả năng nhận dạng địch – ta (IFF). Hệ thống chỉ dựa vào dữ liệu thu thập theo thời gian thực từ radar để quyết định liệu mục tiêu có phải là mối đe dọa và có khai hỏa hay không. Một mục tiêu phải đáp ứng nhiều tiêu chí để CIWS coi đó là mục tiêu cần tiêu diệt. Các tiêu chí này bao gồm:

 Cự ly của mục tiêu đang tăng hay giảm so với con tàu? Radar tìm kiếm của CIWS phát hiện các vật thể lạ đang và tự động ngừng kích hoạt khi chúng bay theo hướng ra xa khỏi tàu. CIWS chỉ khai hỏa vào mục tiêu khi nó đang tiếp cận con tàu.
 Vật thể lạ bay tới có khả năng cơ động để đánh trúng con tàu hay không? Nếu một tiếp xúc không bay thẳng về phía con tàu, CIWS sẽ xét hướng bay của nó so với con tàu và vận tốc của nó. Sau đó hệ thống xác định liệu tiếp xúc đó vẫn có thể thực hiện cơ động để đánh trúng tàu hay không.
 Vật thể lạ bay tới có đang di chuyển trong khoảng vận tốc tối thiểu và tối đa hay không? CIWS có khả năng tiêu diệt mục tiêu trong một dải tốc độ rộng, nhưng không phải là vô hạn. Hệ thống có giới hạn vận tốc tối đa của mục tiêu; nếu mục tiêu vượt quá vận tốc này, CIWS sẽ không khai hỏa. Đồng thời, hệ thống cũng có giới hạn vận tốc tối thiểu và sẽ không khai hỏa đối với các tiếp xúc có tốc độ thấp hơn ngưỡng này. Người vận hành có thể điều chỉnh các giới hạn tối thiểu và tối đa trong phạm vi cho phép của hệ thống.

Có nhiều phân hệ khác phối hợp với nhau để bảo đảm hoạt động của hệ thống, như điều khiển môi trường, bộ phát, điều khiển chuyển động bệ pháo, điều khiển và phân phối điện năng, v.v. Cần từ sáu đến tám tháng để đào tạo một kỹ thuật viên có thể bảo trì, vận hành và sửa chữa hệ thống Phalanx CIWS.

Sự cố

Tai nạn trong các cuộc diễn tập với mục tiêu bay không người lái 
Vào ngày 10 tháng 2 năm 1983, USS Antrim tiến hành một cuộc diễn tập bắn đạn thật ngoài khơi Bờ Đông Hoa Kỳ, sử dụng Phalanx để tiêu diệt một mục tiêu bay không người lái. Mặc dù mục tiêu đã bị tiêu diệt thành công ở cự ly gần, các mảnh vỡ của mục tiêu sau khi bị phá hủy đã dội lên từ mặt biển và va vào con tàu, gây thiệt hại nghiêm trọng và cháy do nhiên liệu còn sót lại của mục tiêu, đồng thời khiến một giảng viên dân sự trên tàu thiệt mạng.

Vào ngày 13 tháng 10 năm 1989, USS El Paso tiến hành một cuộc diễn tập bắn đạn thật ngoài khơi Bờ Đông Hoa Kỳ, sử dụng Phalanx để tiêu diệt mục tiêu bay không người lái. Mục tiêu đã bị tiêu diệt thành công, nhưng khi rơi xuống biển, CIWS tiếp tục coi nó là mối đe dọa đối với El Paso và khai hỏa lần nữa. Đạn từ Phalanx đã bắn trúng đài chỉ huy của USS Iwo Jima, khiến một sĩ quan thiệt mạng và một hạ sĩ quan bị thương.

Chiến tranh Iran-Iraq 

Vào ngày 17 tháng 5 năm 1987, trong Chiến tranh Iran–Iraq, khi Hoa Kỳ đang tham gia giám sát với tư cách không tham chiến, một máy bay tiêm kích Dassault Mirage F1 của Iraq đã phóng hai tên lửa chống hạm Exocet vào khinh hạm USS Stark của Hải quân Hoa Kỳ, gây thiệt hại nghiêm trọng, khiến 37 thủy thủ thiệt mạng và 21 người bị thương. 

Hệ thống Phalanx CIWS vẫn ở chế độ chờ và hệ thống mồi bẫy Mark 36 SRBOC chưa được kích hoạt, do không dự đoán có cuộc tấn công. Cả hai tên lửa đều đánh trúng mạn trái của con tàu, gần khu vực đài chỉ huy. 37 quân nhân Hải quân Hoa Kỳ thiệt mạng và 21 người bị thương. Iraq đã xin lỗi và bồi thường cho vụ tấn công ngoài ý muốn này.

Tấn công bằng tên lửa Iraq trong Chiến tranh Vùng Vịnh 1991 
Ngày 25 tháng 2 năm 1991, trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất, tàu frigate USS Jarrett được trang bị Phalanx đang hoạt động cách vài dặm so với thiết giáp hạm  và tàu khu trục HMS Gloucester của Hải quân Hoàng gia Anh. Một trận địa tên lửa của Iraq đã phóng hai tên lửa chống hạm Silkworm (thường được gọi là Seersucker); Missouri đã đáp trả bằng cách phóng mồi bẫy gây nhiễu SRBOC. Hệ thống Phalanx trên Jarrett, hoạt động ở chế độ tự động bắt mục tiêu, đã khóa vào đám mồi bẫy của Missouri và khai hỏa một loạt đạn, trong đó có bốn viên đã trúng Missouri, khi đó cách Jarrett khoảng 2 đến 3 hải lý (xấp xỉ 3,5 đến 5,5 km). Không có thương vong trên Missouri, và các tên lửa Iraq đã bị đánh chặn bởi tên lửa Sea Dart bắn từ tàu HMS Gloucester.

Sự cố nổ súng ngoài ý muốn tại Trân Châu Cảng 
Ngày 5 tháng 5 năm 1994, khẩu Phalanx bên mạn trái trên tàu USS Lake Erie đã vô tình khai hỏa hai viên đạn uranium nghèo khi con tàu đang neo tại Trân Châu Cảng, Hawaii. Vào thời điểm đó, các thủy thủ đang tiến hành kiểm tra mạch khai hỏa như một phần của công tác bảo dưỡng định kỳ đối với hệ thống CIWS.

Một cuộc điều tra của Cơ quan Thẩm phán Quân pháp (Judge Advocate General) kết luận rằng các quy trình kiểm tra trước và sau khi khai hỏa theo yêu cầu đối với CIWS đã không được thực hiện đầy đủ, khiến các viên đạn vẫn còn trong cơ cấu nạp đạn mà không bị phát hiện. Hải quân cho rằng các viên đạn đã rơi xuống một khu vực đồi núi hoang vu gần Aiea, bang Hawaii. Không có báo cáo nào về thương vong hay thiệt hại tài sản do sự cố này gây ra.

Sự cố hệ thống Phalanx trên tàu của Hải quân Nhật bắn nhầm vào máy bay Mỹ 
Ngày 4 tháng 6 năm 1996, một hệ thống Phalanx do Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (JMSDF) vận hành đã vô tình bắn hạ một máy bay A-6 Intruder của Hoa Kỳ, xuất phát từ tàu sân bay USS Independence, khi chiếc máy bay này đang kéo theo một mục tiêu radar trong một cuộc diễn tập bắn đạn thật, cách đảo Oahu (Hawaii) khoảng 1.500 dặm (2.400 km) về phía tây.

Tàu khu trục lớp Asagiri JDS Yūgiri đã khóa nhầm vào chiếc Intruder thay vì mục tiêu, hoặc đã chuyển sang bám theo dây kéo mục tiêu sau khi bắt được mục tiêu kéo theo. Hai phi công trên chiếc máy bay đã thoát hiểm an toàn bằng cách nhảy dù. Một cuộc điều tra sau tai nạn kết luận rằng sĩ quan vận hành pháo của tàu Yūgiri đã ra lệnh khai hỏa trước khi chiếc A-6 rời khỏi vùng tác chiến hiệu quả của CIWS.

Khủng hoảng Biển Đỏ 
Ngày 30 tháng 1 năm 2024, lực lượng Houthi đã phóng một tên lửa hành trình chống hạm về phía Biển Đỏ. Tên lửa này đã tiếp cận trong phạm vi khoảng một hải lý so với tàu khu trục lớp Arleigh Burke USS Gravely. Hệ thống Phalanx CIWS trên Gravely đã được sử dụng để bắn hạ tên lửa. Đây là lần đầu tiên Phalanx CIWS được sử dụng để tiêu diệt một tên lửa do lực lượng Houthi phóng. Không có thiệt hại hay thương vong nào được ghi nhận.

Centurion – Hệ thống phòng thủ tên lửa, đạn pháo, cối trên mặt đất 

Nhằm tìm giải pháp chống lại các vụ tấn công bằng rocket và cối liên tục vào các căn cứ ở Iraq, Quân đội Mỹ đã yêu cầu một hệ thống chống đạn nhanh triển khai vào tháng 5 2004, nằm trong sáng kiến Counter-Rocket, Artillery, Mortar (C-RAM). Kết quả của chương trình này là hệ thống Centurion. Về cơ bản, đây là phiên bản mặt đất của CIWS trên hải quân, được phát triển nhanh chóng, với một thử nghiệm proof-of-concept vào tháng 11 cùng năm. Hệ thống được triển khai tới Iraq từ năm 2005, nhằm bảo vệ các căn cứ tiền phương và các vị trí quân sự quan trọng xung quanh thủ đô Baghdad. Israel từng mua một hệ thống để thử nghiệm và được báo cáo đã cân nhắc việc mua để chống rocket và bảo vệ các cơ sở quân sự. Tuy nhiên, do hệ thống Iron Dome nội địa của Israel phát triển nhanh và hiệu quả, nên Israel không triển khai Centurion.

Mỗi hệ thống Centurion gồm một Phalanx 1B CIWS đã được chỉnh sửa, có máy phát điện kèm theo và được gắn trên xe kéo để di chuyển dễ dàng. Hệ thống vẫn dùng súng Gatling 20 mm M61A1, với tốc độ bắn 4.500 viên/phút. Đến năm 2008, hơn 20 hệ thống C-RAM đang bảo vệ các căn cứ trong khu vực hoạt động của U.S. Central Command. Một phát ngôn viên của Raytheon cho biết các hệ thống này đã ngăn chặn 105 vụ tấn công, chủ yếu là cối. Dựa trên thành công này, 23 hệ thống bổ sung đã được đặt hàng vào tháng 9 năm 2008.

Tính năng kỹ thuật 
 Radar và FLIR: Centurion dùng radar băng Ku và FLIR để phát hiện và theo dõi các đạn tấn công.
 Tấn công mặt đất: Có thể nhắm bắn các mục tiêu trên mặt đất, với góc nâng tối đa tới -25°.
 Vùng bảo vệ: Khoảng 0,5 dặm vuông Anh (~1,3 km²).
 Đạn: Khác với Phalanx hải quân dùng đạn xuyên thép vonfram, Centurion dùng 20 mm HEIT-SD (High-Explosive Incendiary Tracer, Self-Destruct), vốn được phát triển cho M163 VADS.
 Đạn nổ khi trúng mục tiêu.
 Nếu trượt, đạn sẽ tự hủy khi mồi lửa hết, giảm thiểu rủi ro cho khu vực xung quanh.

Quốc gia sử dụng

Các quốc gia hiện đang sử dụng Phalanx CIWS 
' Tàu đổ bộ lớp Bay
 Tàu khu trục lớp Hobart
 Tàu tiếp tế lớp Supply

'
 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry

' Tàu hộ vệ lớp Halifax
 Tàu phụ trợ lớp Protecteur

 Tàu hộ vệ lớp Adelaide

 Tàu hộ vệ lớp Condell

'
 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry
 Tàu hộ vệ lớp Knox
 Tàu tên lửa Ambassador MK III

' Tàu hộ vệ lớp Hydra
 Tàu hộ vệ lớp Elli
 Tàu tiếp tế lớp Etna

'
 Tàu hộ tống lớp Sa’ar 5
 Tàu tên lửa lớp Sa'ar 4,5

 Tàu khu trục trực thăng lớp Izumo
 Tàu khu trục trực thăng lớp Hyuga
 Tàu đổ bộ xe tăng lớp Osumi
 Tàu khu trục lớp Maya
 Tàu khu trục lớp Kongo
 Tàu khu trục lớp Atago
 Tàu khu trục lớp Hatakaze
 Tàu khu trục lớp Asahi
 Tàu khu trục lớp Akizuki
 Tàu khu trục lớp Takanami
 Tàu khu trục lớp Murasame
 Tàu khu trục lớp Asagiri
 Tàu hộ tống khu trục lớp Abukuma

 Tàu hộ vệ lớp Knox
 Tàu tên lửa lớp Sa'ar 4.5

 Tàu hộ vệ lớp Anzac
 HMNZS Aotearoa (tàu phụ trợ/đổ bộ)

 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry
 PNS Moawin (A39) – tàu tiếp tế
 Tàu tiếp tế Type 905
 Tàu hộ tống lớp Yarmook

 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry

 Tàu hộ vệ lớp Vasco da Gama

 Tàu hộ tống lớp Badr
 Tàu tuần tra lớp Al Sadiq

 Tàu hộ vệ lớp Daegu
 Tàu hộ vệ lớp Incheon
 Tàu tấn công đổ bộ lớp Dokdo
 Tàu hỗ trợ chiến đấu nhanh lớp Soyang AOE-II

 HTMS Bhumibol Adulyadej

 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry
 TCG Anadolu (tàu đổ bộ tấn công – LHD)
 Tàu đổ bộ xe tăng lớp Bayraktar
 Tàu tiếp tế lớp Akar

 (13 bộ MK15 Phalanx Block 1B Baseline 2; 8 bộ dùng để nâng cấp từ Block 0 hiện tại lên MK15 Phalanx Block 1B Baseline 2, tổng chi phí: 0,416 tỷ USD kèm 260.000 viên đạn xuyên giáp MK 244 MOD 0; Baseline 2 là mẫu mới nhất trong Block 1B vào tháng 11 năm 2016)
 Tàu khu trục lớp Kidd 
 Tàu hộ vệ lớp Khang Định 
 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry
 Tàu hộ vệ lớp Knox 
 Tàu đổ bộ lớp Anchorage 
 Tàu đổ bộ xe tăng lớp Newport 
 Tàu hỗ trợ chiến đấu nhanh lớp Pan Shi 
 Tàu đổ bộ lớp Ngọc Sơn
 Tàu hộ tống lớp Đà Giang

 Tàu sân bay lớp Queen Elizabeth
 Tàu đổ bộ lớp Albion
 Tàu đổ bộ lớp Bay
 Tàu khu trục Type 45
 Tàu hộ vệ Type 26
 Tàu tiếp nhiên liệu lớp Tide
 Tàu tiếp nhiên liệu lớp Wave

 Tàu sân bay lớp Gerald R. Ford
 Tàu sân bay lớp Nimitz
 Tàu tấn công đổ bộ lớp America
 Tàu tấn công đổ bộ lớp Wasp
 Tàu đổ bộ lớp Whidbey Island
 Tàu đổ bộ lớp Harpers Ferry
 Tàu tuần dương lớp Ticonderoga
 Tàu khu trục lớp Arleigh Burke
 Tàu Cutter lớp Legend
 Tàu chỉ huy đổ bộ lớp Blue Ridge

Các quốc gia đã từng sử dụng trước đây 

 Tàu hộ vệ lớp Adelaide
 Tàu khu trục lớp Perth

 Tàu tiếp tế lớp Protecteur
 Tàu khu trục lớp Iroquois
 Tàu khu trục lớp Restigouche (nâng cấp trong Chiến tranh Vùng Vịnh)

 Tàu vận tải đổ bộ lớp Austin

 Tàu khu trục lớp Haruna
 Tàu khu trục lớp Shirane
 Tàu khu trục lớp Tachikaze
 Tàu khu trục lớp Hatsuyuki

 KD Sri Inderapura

 Tàu hộ vệ lớp Leander

 Tàu khu trục lớp Tariq

 Tàu hộ vệ lớp Knox

 Tàu khu trục lớp Gearing

 Tàu sân bay lớp Invincible
 Tàu khu trục Type 42
 HMS Ocean (L12)
 Tàu đổ bộ lớp Fearless

 Tàu hộ vệ lớp Oliver Hazard Perry
 Tàu hộ vệ lớp Knox
 Tàu khu trục lớp Kidd
 Tàu khu trục lớp Spruance
 Tàu tuần dương lớp Belknap 
 Tàu tuần dương lớp California
 Tàu tuần dương lớp Leahy 
 Tàu tuần dương lớp Virginia
 Thiết giáp hạm lớp Iowa
 Tàu tấn công đổ bộ lớp Iwo Jima 
 Tàu tấn công đổ bộ lớp Tarawa
 Tàu vận tải đổ bộ lớp Austin
 Tàu sân bay lớp Forrestal 
 Tàu sân bay lớp Kitty Hawk
 Tàu sân bay lớp Midway
 Tàu tiếp tế lớp Wichita
 Tàu hỗ trợ chiến đấu nhanh lớp Sacramento
 Tàu đổ bộ lớp Anchorage
 Tàu đổ bộ xe tăng lớp Newport

 Sân bay quốc tế Hamid Karzai ở Kabul của Afghanistan – Đã ngừng hoạt động sau cuộc di tản khỏi Afghanistan năm 2021

Thông số kỹ thuật (Block 1A/B) 
 Súng: 1 × súng Gatling 6 nòng 20 mm M61A2 Vulcan
 Chiều cao: 15,5 ft (4,7 m)
 Trọng lượng: 12.500 lb (5.700 kg); các phiên bản mới hơn: 13.600 lb (6.200 kg)
 Góc nâng: −25° đến +85°
 Vận tốc đầu nòng: 3.600 ft/giây (≈1.100 m/giây)
 Tốc độ bắn: 4.500 viên/phút
 Số viên đạn tối đa trong một loạt bắn: 1.000 viên
 Dung lượng đạn: 1.550 viên
 Radar: Băng tần Ku
 Chi phí: Khoảng 12 triệu USD
 Khả năng bắn mục tiêu siêu âm: Mach 2

Các hệ thống tương tự 
 SeaRAM, hệ thống của Mỹ dựa trên tên lửa RIM-116 Rolling Airframe Missile với hệ thống cảm biến dựa trên Phalanx
 AK-630, CIWS pháo 6 nòng 30 mm của Nga
 Kashtan CIWS, Hệ thống pháo-kết hợp tên lửa của Nga
 Goalkeeper CIWS, CIWS của Hà Lan dựa trên pháo GAU-8 Avenger
 Aselsan GOKDENIZ, CIWS pháo 35 mm của Thổ Nhĩ Kỳ
 Meroka CIWS, CIWS pháo 12 nòng 20 mm (Tây Ban Nha)
 Barak 1, Hệ thống tên lửa -pháo phòng thủ tầm gần của Israel
 Type 730 CIWS, CIWS pháo 30 mm của Trung Quốc
 Millenium Gun, CIWS pháo đa nòng 35 mm của Thụy Sỹ
 Rheinmetall Sea Snake, CIWS của Đức
 OSU-35K, CIWS pháo 35 mm của Ba Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Official United States Navy Warfighters Encyclopedia CIWS page
 Raytheon Company Phalanx CIWS product page

Hệ thống phòng thủ tầm gần
Robot quân sự
20x102mm