Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Kính áp tròng

Kính áp tròng là loại thấu kính mỏng làm từ chất dẻo được đặt trực tiếp lên bề mặt con ngươi để điều chỉnh các tật khúc xạ của mắt. Kính áp tròng được coi là thiết bị y tế và được dùng để điều chỉnh các tật của mắt, dùng để đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ hay chữa bệnh về nhãn khoa.

Năm 2004, theo thống kê có tới 125 triệu người (2%) sử dụng kính áp tròng trên toàn cầu, trong đó có 28 tới 38 triệu người dùng tại Mỹ. Năm 2010, thị phần toàn thế giới ước đạt $6.1 tỉ, trong đó thị phần kính áp tròng mềm tại Mỹ là $2.1 tỉ. Theo ước tính doanh thu thị trường này trên toàn thế giới sẽ đạt $11.7 tỉ vào năm 2015. Theo đó năm 2010, độ tuổi trung bình của người sử dụng kính áp tròng toàn cầu là 31 tuổi và 2/3 trong số đó là nữ giới.

Lịch sử

Lịch sử kính áp tròng bắt đầu từ ý tưởng của Leonardo da Vinci, một trong những con người toàn tài nhất trên thế giới này đã có những nghiên cứu ban đầu về kính áp tròng từ những năm 1500. Bức họa ở trên được Leonardo da Vinci vẽ vào năm 1508 với một thấu kính nằm ở phía cuối của một ống và nước sẽ được sử dụng để tạo mặt cong tạo ra cảm giác y như đang nhìn bằng mắt thường. Ý tưởng kiểu như vậy được lặp lại vào năm 1820 khi Sir John Herschel, một nhà thiên văn học người Anh cho rằng có thể thu nhỏ thấu kính vẫn được sử dụng vào các công việc khác thành loại kính có thể đặt được vào mắt người thường. Phải tới năm 1887, kính áp tròng đầu tiên đã được sản xuất bởi nhà vật lý người Đức có tên là Adolf Eugen Fick. Kính này đã được thử nghiệm trên thỏ và sau đó là trên chính mắt của Fick. Tuy vậy, kính áp tròng thời kỳ này vẫn còn tương đối rộng và chưa thực sự vừa với mắt nên không thể dùng được trong một thời gian lâu mà chỉ dùng được trong khoảng thời gian ngắn. Tới thập niên 1930s, kính được làm bằng nhựa plastic cùng với thủy tinh đã được phát minh ra và sau đó là kính áp tròng thế hệ mới được sử dụng rộng rãi hiện nay (được chế tạo bởi nhà hóa học người Tiệp Otto Wichterle).

Trên thực tế, kính của Leonardo da Vinci vẽ ra không thể coi là kính áp tròng mà chỉ được coi là thiết bị quang học được sử dụng sát với mắt để tăng thị lực. Tuy vậy, tầm nhìn về khoa học của Leonardo da Vinci thì không phải bàn cãi. Tiếp theo phát minh có tính đột phá của Otto Wichterle làm cho kính áp tròng thuận tiện và dễ sử dụng hơn thì ngày nay kính áp tròng vẫn được cải tiến liên tục. Không chỉ cải thiện thị lực, kính áp tròng giúp mắt chống lại tia cực tím/tử ngoại có hại và giúp cho người sử dụng có thể đổi màu mắt một cách dễ dàng.Kính áp tròng ngày càng được hoàn thiện về cấu trúc hoá học, thời gian sử dụng, độ an toàn và thuận tiện nhất trên thị trường. Hiện nay các loại kính áp tròng dài ngày đã dần được thay thế bằng kính áp tròng sử dụng 1 ngày bởi sự tiện lợi của nó.

Hiện nay có 140 triệu người trên thế giới (31-42 triệu người ở Mỹ và 15 triệu người ở Nhật) sử dụng kính áp tròng.

Tham khảo 

Phát minh của Đức
95 (số)

95 (chín mươi lăm) là một số tự nhiên ngay sau 94 và ngay trước 96.

Trong toán học  
95 là:
 Số nửa nguyên tố thứ 30 phân biệt.
 Số 11-giác
 Số Thabit

Trong thiên văn học  
 Thiên thể Messier M95, thiên hà xoắn ốc có cấp sao biểu kiến bằng 11.0, nằm trong chòm sao sư tử

Các cách dùng khác 
 Số nguyên tử của nguyên tố Americium.
 Nằm trong trong tên phiên bản Windows 95.
 "95 Poems" (95 bài thơ) của E.E.Cummings.
 Bộ phim 95 Miles to go có sự góp mặt của Ray Romano.
 Điện thoại thông minh Nokia N95 của hãng Nokia.

Tham khảo
Mac OS

Mac OS (viết tắt của Macintosh Operating System) là hệ điều hành có giao diện hình ảnh và được phát triển bởi công ty Apple Computer cho các máy tính Apple Macintosh. Phiên bản đầu tiên ra đời năm 1984.

Phiên bản 
Phiên bản đầu của hệ điều hành Mac chỉ tương thích với Motorola 68000 dựa trên máy Apple Mac. Khi Apple giới thiệu máy tính với PowerPC phần cứng, hệ điều hành đã được chuyển để hỗ trợ kiến trúc này. Mac OS 8.1 là phiên bản cuối cùng có thể chạy trên một bộ xử lý "68k" (68040). Mac OS X, đã thay thế "cổ điển" Mac OS, tương thích với bộ vi xử lý PowerPC từ phiên bản 10.0 ("Cheetah") đến phiên bản 10.3 ("Panther"). Bộ vi xử lý PowerPC và Intel được hỗ trợ trong phiên bản 10.4 (Tiger ", Intel chỉ hỗ trợ sau khi cập nhật) và phiên bản 10.5 (Leopard). 10.6 ("Snow Leopard") phiên bản 10,7 ("Sư tử"), phiên bản mới nhất 10.8 ("Sư tử núi") và sau đó chỉ hỗ trợ bộ vi xử lý Intel.

Các hệ điều hành Macintosh đầu ban đầu bao gồm hai phần của phần mềm, được gọi là "hệ thống" và "Finder", mỗi với số phiên bản riêng của mình. Hệ thống 7.5.1 là người đầu tiên bao gồm hệ điều hành Mac OS biểu tượng (một biến thể trên. Mac khởi động ban đầu Chúc mừng biểu tượng), và hệ điều hành Mac OS 7,6 là người đầu tiên được đặt tên là "Mac OS".

Trước khi giới thiệu các hệ thống dựa trên PowerPC G3 sau đó, các bộ phận quan trọng của hệ thống được lưu trữ trong ROM vật lý trên bo mạch chủ. Mục đích ban đầu của điều này là để tránh sử dụng lưu trữ giới hạn của ổ đĩa mềm trên hệ thống hỗ trợ, cho rằng các máy Mac không có đĩa cứng. (Chỉ có một mô hình của Mac bao giờ thực sự có khả năng khởi động bằng cách sử dụng ROM một mình, năm 1991 mô hình cổ điển Mac.) Kiến trúc này cũng cho phép một giao diện hệ điều hành hoàn toàn đồ họa ở mức thấp nhất mà không cần một giao diện điều khiển văn bản chỉ hoặc chế độ dòng lệnh. Lỗi thời gian khởi động, chẳng hạn như việc tìm kiếm không có ổ đĩa hoạt động, đã được thông báo cho người dùng đồ họa, thường là với một biểu tượng hoặc bitmap Chicago phông chữ đặc biệt và một Chime of Death, một loạt tiếng bíp. Điều này trái ngược với máy tính của thời gian, hiển thị thông báo như vậy trong một phông chữ mono-khoảng cách đều nhau trên một nền đen, và yêu cầu sử dụng của bàn phím, không phải là một con chuột, cho đầu vào. Để cung cấp các niceties như ở một mức độ thấp, Mac OS phụ thuộc vào phần mềm hệ thống cốt lõi trong ROM trên bo mạch chủ, một thực tế là sau này đã giúp đảm bảo rằng máy tính Apple chỉ bắt chước được cấp phép (với các ROM bảo vệ bản quyền của Apple) có thể chạy hệ điều hành Mac OS

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Mac OS X 

Phần mềm Apple
Hệ điều hành
Phần mềm thương mại
Nghệ sĩ dương cầm (hồi ký)

Nghệ sĩ dương cầm (tiếng Anh: The Pianist) là một cuốn hồi ký của tác giả người Do Thái Wladyslaw Szpilman. Cuốn hồi ký kể về cuộc đời của tác giả là một nghệ sĩ dương cầm trong Chiến tranh Thế giới thứ 2, trong khu tập trung người Do Thái tại Warszawa, Ba Lan. Câu chuyện được bắt đầu từ năm 1939 đến 1945. Cuốn hồi ký đã vẽ lên cuộc sống khốn khổ trong trại tập trung và sự đàn áp của Đức Quốc xã. Cuốn hồi ký cũng kể về việc lẩn trốn phát xít Đức và việc được giúp đỡ bởi một sĩ quan quân đội Đức (Wilm Hosenfeld) của tác giả. Quan trọng hơn cả cuốn hồi ký đã nói lên tình yêu âm nhạc của tác giả trong hoàn cảnh mà mạng sống có thể mất bất cứ lúc nào.

Cuốn hồi ký gồm 18 chương.

Cuốn hồi ký đã được dựng thành phim Nghệ sĩ dương cầm và bộ phim này đã đạt giải tại Liên hoan phim Cannes năm 2002.

Xem thêm

Tham khảo

Hồi ký
Văn học Ba Lan
Sách năm 1945
Sách năm 1946
Sách phi hư cấu năm 1999
Lịch sử người Ba Lan Do Thái
Ngô (định hướng)

Ngô trong tiếng Việt có thể là:
Một loại cây nông nghiệp là cây bắp (danh pháp hai phần: Zea mays mays) và các sản phẩm từ nó cũng như trong tên gọi của một chi thực vật là chi Zea thuộc họ Poaceae.
Họ hay tên người. Xem bài Ngô (họ).
Tên để chỉ vùng đất thuộc khu vực Giang Nam, Trung Quốc ngày nay. Xem bài Ngô (khu vực). Từ đó mà có các tên gọi tiếng Ngô hay nước Ngô dưới đây:
Ngô (phương ngôn): một phương ngôn tiếng Trung Quốc thuộc ngữ hệ Hán-Tạng, được sử dụng tại tỉnh Chiết Giang, thành phố trực thuộc trung ương Thượng Hải, miền nam tỉnh Giang Tô, một phần các tỉnh An Huy, Giang Tây, Phúc Kiến thuộc Trung Quốc
Ngô (huyện): một huyện của tỉnh Tô Châu vào thời Tần Hán.
Tên một số chính quyền trong lịch sử Trung Quốc và lịch sử Việt Nam:
Một tiểu quốc là nước Ngô (吴国), tồn tại từ cuối đời nhà Thương đến cuối thời Xuân Thu ở Trung Quốc, có kinh đô là Tô Châu.
Nước Ngô (Tam quốc) (222-280), còn gọi là Đông Ngô hay Tôn Ngô, thời Tam Quốc (Trung Quốc).
Nước Ngô (Thập quốc) (902-937), sử gọi là Nam Ngô, một trong mười tiểu quốc thời Ngũ Đại Thập Quốc.
Nước Ngô Việt (907-978), một tiểu quốc thời Ngũ Đại Thập Quốc.
Nhà Ngô, một triều đại của phong kiến Việt Nam, được phân làm 2 giai đoạn:
Tiền Ngô (939-944)
Hậu Ngô (950-965)
Nước Ngô (1363-1367) chính quyền của Trương Sĩ Thành thời Nguyên mạt Minh sơ
Nhà Minh: lúc đầu Chu Nguyên Chương xưng là Ngô Vương, do đó sau khi Lê Lợi trục xuất nhà Minh, Nguyễn Trãi mới viết bản Bình Ngô đại cáo
Ở Việt Nam, Ngô còn là một "biệt từ" chỉ Trung Quốc, được thể hiện qua những câu tục ngữ như: Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng (nói về điển tích bà Triệu thời Đông Ngô)...hoặc Truyện Kiều có câu: Đường xa chớ ngại Ngô Lào (Ngô là Trung Quốc, Lào là Ai Lao)

Trang định hướng địa danh
Tux

Tux, biểu tượng chính thức của nhân Linux được Larry Ewing tạo ra vào năm 1996, là một con chim cánh cụt mũm mĩm dễ thương trông có nét hài lòng, thoả mãn. Ý tưởng về biểu tượng chim cánh cụt cho Linux do Linus Torvalds, cha đẻ của nhân Linux, đưa ra.

Tux đã được thiết kế trong một cuộc thi về logo của Linux, các ảnh dự thi có thể tìm thấy ở đây . Biểu tượng đoạt giải được Larry Ewing vẽ bằng GIMP (gói phần mềm đồ hoạ miễn phí) và đã được ông phát hành với điều kiện sau đây:
Mọi người được quyền sử dụng hoặc thay đổi bức ảnh này nếu thừa nhận tôi lewing@isc.tamu.edu và The GIMP khi được hỏi.
 
Theo Jeff Ayers, Linus Tovalds đã "ấn định một chú chim cánh cụt mũm mĩm, không biết bay" và ông nói là đã mắc "bệnh viêm từ chim cánh cụt" ("penguinitis") sau khi bị một con chim cánh cụt mổ: "Bệnh viêm từ chim cánh cụt khiến bạn mất ngủ nhiều đêm chỉ nghĩ về chúng và cảm thấy yêu chúng vô cùng." Tất nhiên đây chỉ là một chuyện đùa nhưng quả thật là ông đã bị một con chim cánh cụt nhỏ mổ trong một chuyến đi tới Canberra, Úc. Torvalds muốn tìm một hình ảnh thân thiện và vui vẻ gắn liền với Linux và một chú chim cánh cụt đang ngồi sau khi ăn uống no nê có vẻ là phù hợp.

Ghi chú

Linux
Linh vật
Văn hóa phần mềm và tài liệu tự do
Tiếng Pháp Bỉ

Tiếng Pháp tại Bỉ được sử dụng chính thức bởi Cộng đồng dùng tiếng Pháp tại Bỉ (chiếm khoảng 40% dân số Bỉ), phân bố chủ yếu tại vùng đất nằm ở nửa phía Nam của nước này (vùng Wallonie) cũng như ở thủ đô Bruxelles. Ngoài ra tiếng Pháp còn được nói ở các vùng như Flandre, Anvers, Gand và Courtrai.

Từ ngữ 
Những từ chỉ được sử dụng trong tiếng Pháp tại Bỉ gọi là belgiscismes, các từ này đồng thời cũng được sử dụng trong tiếng Đức tại Bỉ nhưng không có trong tiếng Hà Lan tại Bỉ. Một người Bỉ nói tiếng Pháp vừa có thể dùng được các từ ngữ trong tiếng địa phương vừa dùng được các từ trong tiếng Pháp cơ bản. Có thể kể đến những khác biệt về từ như:
Người Bỉ sử dụng septante cho 70 và nonante cho 90, trong khi ở tiếng Pháp căn bản, 70 chỉ được dùng dưới dạng 60 cộng với 10 (soixante-dix) và 90 là 4 nhân 20 cộng với 10 (quatre-vingt-dix). Tuy nhiên, ở Bỉ vẫn sử dụng quatre-vingt cho 80 (4 nhân 20).
Các từ để chỉ bữa ăn trong ngày:
Những từ ảnh hưởng từ tiếng Đức
Trong tiếng Pháp cơ bản, s'il vous plaît mang nghĩa là làm ơn, voilà là ở đây, như thế đó. Trong tiếng Pháp ở Bỉ, 2 cấu trúc này lại đổi nghĩa cho nhau do ảnh hưởng từ tiếng Đức alstublieft.
Savoir (biết) được dùng thay thế cho pouvoir (có thể). Ví dụ: người Pháp nói "Je peux faire cette exercice"" (tôi có thể làm bài tập này), trong khi người Bỉ dùng "Je sais faire cette exercice".

Ngữ pháp 
Cũng bị ảnh hưởng chủ yếu từ tiếng Đức:
Ça me goûte (điều đó làm tôi hài lòng), tiếng Pháp cơ bản là ça me plaît, ảnh hưởng cấu trúc Dat smaakt của tiếng Hà Lan.
Tu viens avec? (bạn theo tôi chứ?), tiếng Pháp cơ bản là Tu m'accompagnes?, ảnh hưởng cấu trúc Kom je mee? của tiếng Hà Lan.
Jouer poker (chơi bài), tiếng Pháp cơ bản là Jouer au poker, ảnh hưởng cấu trúc Poker spelen của tiếng Hà Lan.
Một số ví dụ về sự khác nhau giữa tiếng Pháp cơ bản và tiếng Pháp ở Bỉ

Xem thêm 
Tiếng Wallon

Tham khảo

Pháp tại Bỉ
Pháp tại Bỉ
Phương ngữ tiếng Pháp
Aishwarya Rai

Aishwarya Rai (IPA: //; tiếng Tulu: ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ; tiếng Tamil: ஐச்வர்யா; tiếng Hindi: ऐश्वर्या राय; sinh ngày 1 tháng 11 năm 1973) là một nữ diễn viên Ấn Độ và người trình diễn thời trang, hiện tại là một người nữ diễn viên có giá cao nhất ở Ấn Độ. Cô là Hoa hậu Thế giới 1994.

Năm 2000, Aishwarya Rai được bầu là Hoa hậu đẹp nhất mọi thời đại với số điểm kỉ lục 9.911, và năm 2005 cô được bầu là hoa hậu thế giới có sắc đẹp vĩnh cửu, vượt thời gian. Julia Roberts gọi cô là người phụ nữ đẹp nhất thế giới, David Letterman đã giới thiệu cô như là "ngôi sao điện ảnh lớn nhất thế giới". Tên của cô đã được đặt cho một loài hoa ở Hà Lan,"Loài hoa này là biểu tượng cho mọi vẻ quyến rũ nhất của Hà Lan"

Năm 2007, cô đã kết hôn với Abhishek Bachchan, một ngôi sao điện ảnh Bollywood kém cô 3 tuổi.

Năm 2010, cô lại được tạp chí Global Beauties bầu chọn là hoa hậu thế giới đẹp nhất từ trước tới giờ lần nữa.

Tuổi thơ 
Aishwarya Rai là con của nhà hải dương học Krishnaraj Rai và nhà văn Vrinda Rai. Cô có một anh trai, Aditya Rai, người đã cùng hợp tác với cô trong phim Dil Ka Rishta năm 2003.

Sau khi sinh Aishwarya, bố mẹ cô di cư đến Mumbai, nơi cô theo học Arya Vidya Mandir ở Santa Cruz. Cô tiếp tục học Jai Hind College ở Churchgate một năm, sau đó chuyển đến Ruparel College tại Matunga để hoàn thành nốt bằng sau trung cấp của cô. Cô đã đặt mục tiêu học trở thành một kiến trúc sư, nhưng sự nghiệp này bị dang dở khi cô bước chân vào nghề người mẫu quảng cáo. Khi đó, cô nhận quảng cáo cho mặt hàng bột trẻ em làm từ tan dưới sự đạo diễn của Kailash Surendranath, sau đó là cho hãng Pepsi và Palmolive.

Cô có khả năng giao tiếp bằng 5 ngôn ngữ: tiếng Tulu, Hindi, tiếng Anh, tiếng Marathi và Tamil.

Thi hoa hậu
Tại cuộc thi hoa hậu Ấn Độ năm 1994, Aishwarya Rai chiếm giải Á hậu. Hoa hậu Ấn Độ năm đó là Sushmita Sen, người đoạt giải hoa hậu Hoàn vũ 1994. Còn Rai được gửi đi tham dự giải Hoa hậu Thế giới và đoạt giải Hoa hậu Thế giới 1994.

Đời sống cá nhân
Aishwarya Rai là một người tín ngưỡng Ấn Độ giáo.

Cô bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên điện ảnh Ấn Độ Salman Khan sau khi cùng đóng trong phim Hum Dil De Chuke Sanam năm 1999. Họ chia tay nhau cuối năm 2001.

Năm 2007, cô đính hôn với nam diễn viên trẻ hơn cô 3 tuổi Abhishek Bachchan vào tháng 1 và tổ chức đính hôn vào tháng 4. Abhishek Bachchan từng được tạp chí Eastern Eye bình chọn là người đàn ông quyến rũ nhất châu Á năm 2006.

Rai hạ sinh một bé gái vào ngày 16 tháng 11 năm 2011, được đặt tên là Aaradhya Bachchan, nhưng các người hâm mộ còn gọi là "Beti B"

Tham gia điện ảnh

Sự nghiệp điện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Aishwarya Rai trả lời câu hỏi
 
 Trang chủ
 Aishwarya-rai.in 
 Aishwarya Rai đóng phim "Điệp vụ Báo Hồng 2" 
 Hôn lễ thế kỷ đầy kịch tính của Hoa hậu Thế giới 
 Aishwarya Rai - niềm tự hào của nước Ấn Độ 
 Aishwarya Rai và một gia đình Bollywood 

Nữ diễn viên điện ảnh Ấn Độ
Hoa hậu Ấn Độ
Người chiến thắng Hoa hậu Thế giới
Tín hữu Ấn Độ giáo
Nữ diễn viên Mumbai
Bồng Lai (định hướng)

Bồng Lai có thể là:

Truyền thuyết
Bồng Lai tam đảo, còn gọi là núi Bồng Lai () hay tiên đảo Bồng Lai (), là một vùng đất truyền thuyết tìm thấy trong thần thoại Trung Quốc.

Địa danh

Việt Nam
 Phường Bồng Lai, tỉnh Bắc Ninh
 Tịnh thất Bồng Lai

 Địa danh cũ
 Phường Bồng Lai (thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh); nay là một phần phường Bồng Lai thuộc tỉnh

Trung Quốc
Quận Bồng Lai, địa cấp thị Yên Đài, tỉnh Sơn Đông
Nhộng

Nhộng là pha thứ ba của côn trùng biến thái hoàn toàn.

Hình thái bên ngoài, nhộng có đầy đủ các phần như: đầu, ngực, bụng và các phần phụ như: râu, chân, cánh... giống như sâu trưởng thành, nhưng các phần phụ còn ngắn, mềm và luôn luôn xếp gọn về mặt bụng, chưa có lỗ miệng và lỗ hậu môn.

Phân loại 
Căn cứ vào cách sắp xếp các phần phụ người ta phân thành 3 dạng nhộng chính.

 Nhộng trần (exarate): là dạng có các phần phụ không dính liền vào bụng cơ thể, có thể cử động được như nhộng của bộ cánh màng, bộ cánh cứng và một số loài thuộc bộ hai cánh (như quăng, thiếu trùng muỗi).
 Nhộng màng (obtecta): là dạng có các phần phụ dính liền vào mặt bụng của cơ thể, có màng mỏng bao bọc, nhưng mắt thường vẫn nhận biết được chúng như nhộng của bộ cánh vẩy (như bướm), và một số loài thuộc bộ hai cánh.
 Nhộng bọc (coarctate): ở một số loài thuộc bộ Hai cánh như ruồi...

Chức năng 
Nhộng không ăn uống mà sống nhờ chất dinh dưỡng dự trữ từ pha sâu non. Nhìn bề ngoài có vẻ như nhộng không hoạt động. Nhưng thực chất ở pha nhộng có sự biến đổi sâu sắc cả bên ngoài lẫn bên trong cơ thể để biến thành côn trùng trưởng thành. Chức năng chủ yếu của pha nhộng là: tiêu mô và phát sinh mô, tiêu biến các cơ quan ấu trùng và hình thành các cơ quan trưởng thành (từ các tế bào đĩa mầm). Nhờ các biến đổi rất cơ bản này, nhìn bề ngoài có vẻ yên tĩnh nhưng thành trùng từ nhộng chui ra khác hẳn.

Sử dụng 

 Nhộng chủ yếu được dùng làm thức ăn.
 Trong nghiên cứu vòng đời sinh thái
 Đánh giá khả năng phát dịch bệnh của các loài côn trùng gây hại.

Thành ngữ 
 Trần như nhộng

Xem thêm 
 Kén
 Pha trưởng thành
 Sâu non

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Côn trùng học
Sinh học phát triển
Sinh lý học côn trùng
Ẩm thực côn trùng
Chi San hô đỏ

San hô đỏ là tên thường dùng để chỉ Corallium rubrum và một số loài san hô có quan hệ họ hàng gần. Đặc điểm nổi bật của san hô đỏ là độ bền và màu đỏ đậm, thường được dùng làm đồ trang sức và mĩ nghệ cao cấp. San hô đỏ có phân bố ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương.

Ở Việt Nam có hai loài san hô đỏ Nhật Bản và san hô đỏ Ko-noi, đều là các loài cần được bảo vệ.

Nơi sinh trưởng 
San hô đỏ sống ở đáy biển nhiều đá với trầm tích thấp, thường ở môi trường tối—hoặc ở dưới sâu hoặc trong các hang hốc tối. Loài nguyên thủy C. rubrum được tìm thấy chủ yếu ở Địa Trung Hải. San hô đỏ sống ở độ sâu từ 10 đến 300 m, trong đó những quần thể ở vùng nước nông gần như đã tuyệt diệt do sự khai thác của con người. Loài san hô này còn được tìm thấy ở một số vùng thuộc Đại Tây Dương ở gần eo biển Gibraltar và các đảo của Cabo Verde. Các loài Corallium là giống địa phương của vùng Tây Thái Bình Dương, đặc biệt nổi tiếng là vùng quanh Nhật Bản (Corallium japonicum) và Đài Loan; những loài này sống ở độ sâu từ 350 đến 1500 m trong những vùng có dòng biển mạnh.

Danh sách loài

Cấu tạo 
Giống như các loài khác thuộc bộ San hô sừng (Gorgonacea), san hô đỏ giống như những bụi cây không lá cao đến 1 mét. Bộ xương quý giá của nó có cấu tạo từ các gai cacbonat calci cứng đan vào nhau, có màu ở các sắc đỏ do các sắc tố carotenoid. Khi còn sống, các nhánh xương san hô được phủ một lớp mềm màu đỏ tươi, trên đó thò ra vô số thể polip màu trắng có thể co lại được.

San hô đỏ làm đá quý 
Xương cứng của các cành san hô đỏ có màu óng ánh (matte) tự nhiên, nhưng có thể được đánh bóng để có độ sáng như thủy tinh. San hô đỏ có các sắc độ ấm của màu đỏ từ hồng nhạt đến đỏ thẫm; từ màu đỏ san hô cũng được dùng để chỉ những màu này.
Do có màu bền, đẹp và độ bóng, từ thời cổ đại xương san hô đỏ đã được khai thác để làm đồ trang trí. Đồ trang sức bằng san hô đỏ đã được tìm thấy trong các ngôi mộ Ai Cập cổ và mộ thời tiền sử ở châu Âu,. Ngày nay, người ta vẫn tiếp tục chế tác đồ trang sức từ san hô đỏ.

San hô đỏ có tỷ trọng riêng (relative density) là 3,86 và độ cứng 3,5 theo thang độ cứng Mohs. Do đặc điểm mềm và không trong suốt, san hô đỏ thường được mài thành mặt tròn (en cabochon), hoặc làm hạt cườm.

Chú thích

Tham khảo

 www.arkive.org  Hình ảnh san hô đỏ sống và xương san hô đỏ
 International Colored Gemstone Association  Extensive info on gemstone coral and jewelry photos (Accessed 02 February 2007)
 American Gem Trade Association Information on coral as a gemstone (Accessed 02 February 2007)
 Organic Gems: Red Coral Jewelry  Photos of raw coral material and coral jewelry (Accessed 02 February 2007)
 Mediterranean red coral: research team  International Research Team on Mediterranean red coral (Accessed 15 March 2007)

Họ San hô đỏ
Đá quý
Quản lý khóa

Trong mật mã học, quản lý khóa bao gồm tất các hoạt động liên quan tới việc tạo ra, trao đổi, lưu trữ, bảo vệ, xác nhận và thay thế khóa.

Quản lý khóa có vai trò cực kỳ quan trọng đối với an ninh của các hệ thống dựa trên mật mã. Trên thực tế đây cũng là khía cạnh khó thực hiện nhất trong các hệ thống mật mã vì nó liên quan tới rất nhiều yếu tố: từ chính sách hệ thống, đào tạo người dùng tới cách thức trao đổi thông tin giữa các tổ chức và người dùng.

Rất nhiều yếu tố quan trọng góp phần trong việc quản lý khóa thành công lại không thuộc về phạm vi của mật mã học mà lại thuộc về lĩnh vực quản lý. Chính điều này lại làm cho việc thực hiện thành công chính sách quản lý khóa thêm phức tạp. Cũng vì nguyên nhân này mà phần lớn các tấn công vào các hệ thống mật mã là nhằm vào cách thức quản lý khóa hơn là tấn công vào các kỹ thuật mật mã.

Xem thêm
 Hệ thống quản lý khóa EKMS của NSA

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Khuyến nghị về quản lý khóa - Phần 1: Tổng quan, NIST Special Publication 800-57
 Recommendation for Key Management — Part 1: general, NIST Special Publication 800-57
 NIST Cryptographic Toolkit
Q* The IEEE Security in Storage Working Group (SISWG) that is creating the P1619.3 standard for Key Management
  American National Standards Institute - ANSI X9.24, Retail Financial Services Symmetric Key Management
 The OASIS Key Management Interoperability Protocol (KMIP) Technical Committee 
 The OASIS Enterprise Key Management Infrastructure (EKMI)Technical Committee 
 "Key Management with a Powerful Keystore"
 "Intelligent Key Management System - KeyGuard | Senergy Intellution"
 IBM Security Key Lifecycle Manager, SKLM
 NeoKeyManager - Hancom Intelligence Inc.
 KMS Key 

Bảo mật dữ liệu
Wellington

Wellington () (tên ) là thủ đô và đô thị đông dân thứ nhì của New Zealand, với 405.000 cư dân. Nó nằm ở mũi tây nam của đảo bắc, giữa eo biển Cook và dãy Rimutaka. Wellington là vùng dân cư lớn tại nam đảo Bắc và là trung tâm hành chính của vùng Wellington. Do là thủ đô quốc gia, trụ sở Nghị viện, Tòa án Tối cao và nhiều tổ chức quốc gia được đặt tại đây.

Đô thị Wellington gồm bốn thành phố: Thành phố Wellington, nằm trên bán đảo giữa eo biển Cook và cảng Wellington, chiếm một nữa dân số; Porirua nằm cạnh cảng Porirua ở phía bắc đảng chú ý vì những cộng đồng người Māori và người đảo Thái Bình Dương lớn; Hạ Hutt và Thượng Hutt là những vùng ngoại ô nằm ở phía đông bắc, được gọi chung là Thung lũng Hutt.

Dù nhỏ hơn Auckland, Wellington thường được xem là thủ đô văn hóa New Zealand. Nơi đây có Kho văn kiện quốc gia, Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia, Thư viện quốc gia, Bảo tàng New Zealand Te Papa Tongarewa, nhiều rạp chiếu và hai đại học. Wellington có nhiều kiến trúc nổi bật, như Tòa nhà chính phủ cũ - một trong những tòa nhà gỗ lớn nhất thế giới - cũng như tòa Beehive. Văn hóa cà phê Wellington được thế giới biết tới, với một số lượng lớn tiệm cà phê ở khắp nơi. Đây cũng là trung tâm của nền công nghiệp điện ảnh và hiệu ứng tại New Zealand, và cũng dần trở thành một tụ điểm của nền công nghệ thông tin.

Khí hậu

Thành phố kết nghĩa 
Wellington kết nghĩa với:

  Sydney, Úc (1983)
  Hạ Môn, Trung Quốc (1987)
  Hà Nội, Việt Nam (1993)
  Sakai, Nhật Bản (1994)
  Bắc Kinh, Trung Quốc (2006)
  Canberra, Úc (2016)
Trong lịch sử, thành phố cũng có quan hệ với Chania (Hy Lạp), Harrogate (Anh) và Çanakkale (Thổ Nhĩ Kỳ).

Xem thêm 

 Auckland
 Danh sách người đến từ Wellington

Tham khảo

Đọc thêm 

 
 
 
 
 
 "Wellington City Annual Economic Profile 2013" , by Infometrics for Grow Wellington Ltd.

Liên kết ngoài 

 Greater Wellington Regional Council
 Official NZ Tourism website for Wellington
 Wellington City Council
 Wellington  in Te Ara the Encyclopedia of New Zealand
 Notes on a New Zealand City: Wellington

Khu dân cư ở Vùng Wellington
Thành phố cảng New Zealand
Thành phố ven biển New Zealand
Thủ đô châu Đại Dương
Victoria, British Columbia

Thành phố Victoria là thủ phủ của tỉnh bang British Columbia, Canada. Thành phố nằm trên mũi phía nam của đảo Vancouver ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương của Canada. Thành phố có dân số khoảng 78.000 dân bên trong vùng đô thị Victoria Mở rộng với dân số 330.000 người, vùng đô thị đông dân thứ 15 ở quốc gia này.
Victoria có cự ly khoảng  so với trung tâm Vancouver trên đất liền. Thành phố có cự ly  so với Seattle theo đường hàng không hay phà và  so với cảng Angeles, Washington theo phà qua eo biển Juan de Fuca.
Thành phố được đặt tên theo nữ hoàng Victoria của Anh.

Lịch sử 
Trước khi sự xuất hiện của thuyền trưởng James Cook vào cuối những năm 1700, khu vực tiểu bang Victoria là nơi cho cộng đồng của các dân tộc Coast Salish, bao gồm cả Songhees. Người Tây Ban Nha và Anh đã lên thăm dò của bờ biển phía tây bắc của Bắc Mỹ bắt đầu với các chuyến thăm của Juan Perez năm 1774 và của thuyền trưởng James Cook vào năm 1778 mặc dù khu vực Victoria của eo biển của Juan de Fuca không thâm nhập cho đến năm 1790. Thủy thủ Tây Ban Nha thăm Esquimalt Harbour (phía tây của Victoria thích hợp) vào năm 1790, năm 1791, và 1792.

Năm 1841, James Douglas được giao nhiệm vụ thiết lập một trạm buôn bán trên mũi phía nam của đảo Vancouver, theo đề nghị bởi Sir George Simpson là tiền đồn thương mại nên được xây dựng trong trường hợp Fort Vancouver rơi vào tay Hoa Kỳ (xem ranh giới tranh chấp Oregon). Douglas thành lập Fort Victoria, trên địa điểm ngày nay Victoria, British Columbia với dự đoán về kết quả của Hiệp ước Oregon năm 1846, mở rộng Bắc Mỹ Anh / Hoa Kỳ biên giới dọc theo vĩ tuyến 49 từ Rockies eo biển Georgia.

Thành phố kết nghĩa 
 Napier, New Zealand
 Tô Châu, Trung Quốc
 Khabarovsk, Nga
 Morioka, Nhật Bản

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 www.city.victoria.bc.ca/ 

British Columbia
Thành phố của Canada
Thành phố ven biển
Khởi đầu năm 1849 ở Bắc Mỹ
Thành phố của British Columbia
Đại Victoria
Khu dân cư thành lập năm 1849
Hoàng Hạ (trống đồng)

Hoàng Hạ là một trong những chiếc trống đồng Đông Sơn có kích thước lớn, có nhiều hoa văn phong phú, hiện được lưu trữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

Xuất xứ
Vào khoảng tháng 3 năm 1937, dân công đào mương dẫn nước xóm Nội, thôn làng Hoàng Hạ, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông (Hà Nội ngày nay) đã tìm ra được trống này ở độ sâu 1,5 mét trong lòng đất.

Tình trạng
Trống có đường kính mặt là 79 cm, chiều cao là 61,5 cm. Trống bị long mặt, rỉ gần khắp mặt và cả một phần thân trống.

Hình dáng
Hoa văn trang trí, hình dáng và kích thước tương tự như trống Ngọc Lũ I.

Hoa văn trang trí

Hoa văn tại mặt trống

Chính giữa mặt trống có hình ngôi sao nổi 16 cánh, xen kẽ các cánh sao là những họa tiết trang trí kiểu lông công. Bao quanh ngôi sao là 15 vành hoa văn, gồm hai loại: hoa văn hình học và hình khắc người, động vật và vật.

Về hoa văn hình học, ngoài những hoa văn tương tự như hoa văn trên trống đồng Ngọc Lũ I như các chấm nhỏ thẳng hàng, chữ gãy nối tiếp, vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến song song, văn răng cưa,...còn có thêm vành hoa văn hình xoắn ốc và vòng tròn đồng tâm ở vành thứ 7 từ trong ra ngoài.

Về hình khắc người và động vật thì có vành hươu nai, chim bay xem kẽ. Vành số 9 của trống Hoàng Hạ chỉ có 14 con chim bay. Đó là những hình chim mỏ dài, đuôi và chân dài, có mào, không có những hình chim đứng ngậm mồi.

Rìa mặt trống có 30 lỗ nhỏ cách đều nhau, là dấu vết con kê trên khuôn đúc trống.

Hoa văn ở thân trống

Bố cục trang trí và hình hoa văn giống như trống đồng Ngọc Lũ 1. Trên tang trống, ngoài các vành hoa văn hình học, cũng có hình 6 chiếc thuyền, xen giữa các thuyền là những hình chim có từ 2 đến bốn con. Về trang sức, tất cả thuyền trưởng cầm trống, vũ sĩ và người cầm lái đều đội mũ lông chim khá cao.

Trống có hai đôi quai kép trang trí văn bện thừng. Chân trống không có hoa văn.

Ghi chú

Tham khảo
Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam. Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

Xem thêm
Trống Sông Đà

Liên kết ngoài

Trống đồng Đông Sơn
Văn hóa Hà Nội
Sông Hồng
Bảo vật quốc gia của Việt Nam
Đèo Bông Lau

Đèo Bông Lau hay đèo Lũng Phầy là đèo trên quốc lộ 4A đoạn giữa hai huyện Tràng Định tỉnh Lạng Sơn và Thạch An tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Đèo Bông Lau ở gần bản Lũng Phầy xã Chí Minh huyện Tràng Định, thuộc vòng cung Đông Bắc ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đèo cách thị trấn Đông Khê cỡ 13 km, cách thị trấn Thất Khê cỡ 12 km.

Lịch sử
Tại đây, trong Chiến tranh Đông Dương, vào cuối năm 1949, đã diễn ra nhiều trận đánh lịch sử giữa trung đoàn 174 (tức trung đoàn Cao Bắc Lạng, Quân đội Nhân dân Việt Nam) với quân Pháp.

Văn hóa
Các sáng tác nghệ thuật về con đèo này:
Năm 1947, nhạc sĩ Phạm Duy có bài hùng ca Bông Lau rừng xanh pha máu.
Năm 1948, nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác bài hát Đèo Bông Lau.
Năm 2004, họa sĩ Phan Kế An vẽ bức tranh sơn dầu Đèo Bông Lau.

Chỉ dẫn 
 Có thể do lỗi biên tập hoặc lỗi đánh máy mà trong "Danh mục địa danh dân cư... Lạng Sơn" đã ghi tên bản là "thôn Lùng Phầy".

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Giao thông Lạng Sơn
Họ Cá tầm

Họ Cá tầm (tên khoa học Acipenseridae) là một họ cá vây tia trong bộ Acipenseriformes, bao gồm 25 loài cá trong các chi Acipenser, Huso, Scaphirhynchus, và Pseudoscaphirhynchus. Họ Cá tầm được xem là một nhóm "cá nguyên thủy" là các đặc điểm hình thái của chúng hầu như không đổi nếu so với các hóa thạch.

Cá tầm sống ở các con sông, hồ, đường bời biển vùng cận nhiệt đới, ôn đới và cận hàn đới, tại lục địa Á-Âu và Bắc Mỹ. Chúng có kích thước lớn 7–12 feet (2-3½ m) là thông thường, và vài loài có thể phát triển tới . Hầu hết là sinh vật đáy ngược sông để đẻ trứng trong vùng châu thổ và cửa sông.

Phân loại
Phân họ Acipenserinae
Chi Acipenser: Cá tầm
 Acipenser baerii
 Acipenser baerii baerii: cá tầm Siberi
 Acipenser baerii baicalensis: cá tầm Baikal
 Acipenser brevirostrum: cá tầm mũi ngắn
 Acipenser dabryanus: cá tầm Dương Tử
 Acipenser fulvescens: cá tầm hồ
 Acipenser gueldenstaedtii: cá tầm Nga
 Acipenser medirostris: cá tầm xanh lục
 Acipenser mikadoi: cá tầm Sakhalin
 Acipenser multiscutatus: cá tầm Nhật Bản
 Acipenser naccarii: cá tầm Adriatic
 Acipenser nudiventris: cá tầm râu tua
 Acipenser oxyrinchus
 Acipenser oxyrinchus desotoi: cá tầm vịnh
 Acipenser oxyrinchus oxyrinchus: cá tầm Đại Tây Dương
 Acipenser persicus: cá tầm Ba Tư
 Acipenser ruthenus: cá tầm nhỏ (cá tầm sông Danube)
 Acipenser schrenckii: cá tầm sông Amur
 Acipenser sinensis: cá tầm Trung Quốc
 Acipenser stellatus: cá tầm sao
 Acipenser sturio: cá tầm châu Âu (cá tầm Baltic)
 Acipenser transmontanus: cá tầm trắng
Chi Huso
 Huso huso: cá tầm Beluga
 Huso dauricus: cá tầm Kaluga
Phân họ Scaphirhynchinae
Chi Scaphirhynchus
 Scaphirhynchus albus: cá tầm da vàng nhợt
 Scaphirhynchus platorynchus: cá tầm mũi xẻng
 Scaphirhynchus suttkusi: cá tầm Alabama
Chi Pseudosaphirhynchus
 Pseudoscaphirhynchus hermanni: cá tầm lùn
 Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi: cá tầm Syr Darya
 Pseudoscaphirhynchus kaufmanni: cá tầm Amu Darya

Chú thích

Tham khảo
 
 
 Họ Cá tầm tại FishBase Ed. Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 11 năm 2005. N.p.: FishBase, 2005.

Cá tầm
Cá ăn được
Cá tầm
Cá thương mại
Cá tầm Beluga

Cá tầm Beluga (danh pháp hai phần: Huso huso) là một loài cá có hành vi ngược dòng sông để đẻ trứng trong họ Acipenseridae của bộ Acipenseriformes. Nó được tìm thấy chủ yếu trong lưu vực biển Caspi và biển Đen, đôi khi cũng tìm thấy ở biển Adriatic. Việc đánh bắt thái quá để lấy trứng cá có giá trị cao—được biết đến như là trứng cá tầm Beluga— đã dẫn đến nguy cơ đe dọa tuyệt chủng của loài này. Cá tầm Beluga có kích thước lớn, tối đa dài 6 mét (19 ft), nhưng lớn khá chậm và muộn phát dục. Chúng có thể sống tới 150 năm. Số lượng của loài này đang suy giảm mạnh do đánh bắt thái quá hay đánh bắt trộm, điều này làm cho nhiều quốc gia thực hiện việc nghiêm cấm hoạt động thương mại các sản phẩm từ loài cá này.

IUCN phân loại cá tầm Beluga thuộc loại cực kỳ nguy cấp. Nó là loài được bảo vệ được liệt kê trong danh sách của phụ lục III của Công ước Bern và việc buôn bán sản phẩm từ nó bị cấm theo phụ lục II của CITES. Quần thể Địa Trung Hải được bảo vệ mạnh mẽ theo phụ lục II của công ước Bern này, trong đó người ta ngăn cấm bất kỳ việc đánh bắt quốc tế nào đối với chúng.

Cục cá và động vật hoang dã Hoa Kỳ đã cấm nhập khẩu trứng cá tầm Beluga và các sản phẩm khác từ loài cá này có nguồn gốc từ biển Caspi kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
 
Sturgeon Specialist Group (1996) Huso huso. Danh sách các loài nguy cấp năm 2006 của IUCN. IUCN 2006. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2006. Được liệt kê là đang nguy cấp (EN A2d v2.3)
Huso huso (TSN 161084) . ITIS. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2006.
Phụ lục II của Công ước về bảo tồn động vật hoang dã châu Âu và môi trường sống tự nhiên . Sửa đổi ngày 1 tháng 3 năm 2002.
 "Huso huso". FishBase. Ed. Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 10 năm 2004. N.p.: FishBase, 2004.
IUCN Sturgeon Specialist Group. "Huso huso" (ID 10269). Danh sách các loài nguy cấp năm 2004 của IUCN. N.p.: IUCN, 2004.

 

Cá tầm
Động vật Azerbaijan
Cá Gruzia
Động vật Iran
Động vật Kazakhstan
Động vật România
Động vật Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật Ý
Cá biển Caspi
Cá châu Á
Cá châu Âu
Cá Nga
H
Cá Biển Đen
Cá thương mại
Động vật được mô tả năm 1758
Cá Azerbaijan
Khai Hóa (trống đồng)

Trống đồng Khai Hóa là một trong những chiếc trống đồng Đông Sơn khá nổi tiếng, có nhiều hoa văn phong phú và được tìm thấy khá nguyên vẹn. Hiện nay trống đang bị lưu lạc ở ngoài Việt Nam. Có tài liệu nói trống để ở Bảo tàng dân tộc học tại thủ đô Viên của Áo. Một giả thuyết khác nói trống ở Bảo tàng Mỹ thuật công nghiệp nước Áo. Việc miêu tả trống hiện nay được dựa vào tài liệu của nhà nghiên cứu người Áo là "F.Hê-gơ". Ông còn gọi trống này là trống Bắc kỳ Gilet I (đặt theo tên người chơi đồ cổ ở Hà Nội là Léopold Gilet).

Xuất xứ
Trống này được phát hiện ở phủ Khai Hóa, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, nguyên là của một viên tù trưởng người Mèo, trống được đưa từ phía Nam tỉnh Quý Châu tới.

Tình trạng
Trống còn tương đối nguyên vẹn.

Hình dáng
Trống có hình dáng cân đối, chân hơi choãi ra một chút, mặt trống hơi tràn ra ngoài tang trống tạo thành một đường gờ nối liền mặt và tang trống, giống như trống Sông Đà. Trống có đường kính 65 cm, cao 53 cm.

Thân trống có 3 phần:
phần trên phình ra gọi là tang, nối liền với mặt trống
phần giữa thân trống hình trụ tròn thẳng đứng,
phần chân hơi loe thành hình nón cụt.

Có hai chiếc quai kép gắn vào tang và phần giữa trống, được trang trí hình bện thừng.

Hoa văn
Trông có hai loại hoa văn là hoa văn hình học và hoa văn người, động vật và đồ vật.

Hoa văn tại mặt trống
Chính giữa mặt trống là hình ngôi sao nổi 12 cánh. Xen giữa các cánh sao là những họa tiết hình lông công.

Từ trong ra ngoài có tất cả 13 vành hoa văn đồng tâm bao bọc lấy nhau.

Về hoa văn hình học, 5 vành trong giống hệt như trống Sông Đà. Hoa văn xoắn ốc kép và vòng tròn đồng tâm có ở vành 9, gần gũi với hoa văn vành 7 trên mặt trống Hoàng Hạ. Vành 11 và 13 có văn răng cưa hình tam giác. Vành 12 gồm 4 đoạn hồi văn xen kẽ với 4 đoạn hoa văn hình quả trám xoắn ốc kèm theo vòng tròn chấm giữa

Về hình khắc người, động vật và vật gồm có: vành 10 là 18 hình chim bay, mỏ và đuôi dài, có mào. Vành 6 là những cảnh sinh hoạt tương tự như trống Sông Đà như: hai hình nhà sàn mái cong, hai hìnhh nhà cầu mùa, có những nhóm người múa, đặc biệt ở trống này có thêm người thổi khèn. Trên mỗi nóc nhà mái cong có một con vật hình chim. Trong nhà có hai người xoã tóc sau lưng, quay mặt vào nhau. Đáng chú ý là trong vành sinh hoạt này không có cảnh trai gái giã gạo.

Rìa mặt trống không có trang trí, có 24 dấu vết con kê để lại, đó là kết quả của quá trình đúc trống.

Hoa văn ở thân trống
Phần trên cùng của tang trống là một băng hoa văn hình học, gồm các loại hoa văn: chấm nhỏ thẳng hàng, hình răng cưa, vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến. Có một vành hồi văn xen kẽ với văn hình quả trám xoắn ốc kèm theo vòng tròn chấm giữa như trên mặt trống.

Phía dưới cũng có hình 6 chiếc thuyền. Phần giữa thân trống có những băng hoa văn hình học, gồm có hoa văn vạch chéo song song, văn hình quả trám xoắn ốc kèm theo vòng tròn chấm giữa. Ngoài ra, các hình vũ sĩ cũng có tại các băng này.

Chân trống không có trang trí.

Ghi chú

Tham khảo
Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam. Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

Xem thêm
Trống Miếu Môn
Trống đồng

Liên kết ngoài
Trống đồng Việt Nam

Trống đồng Đông Sơn
Sông Hồng
Trừng phạt thân thể

Trừng phạt thân thể (hay nhục hình) là các hành vi sử dụng vũ lực hay áp lực gây ra đau đớn về thể xác cho một cá nhân người nào đó nhưng không nhằm gây thương tích. Hành vi này được sử dụng như một hình thức kỷ luật, trừng phạt hoặc giáo dục. Tuy nhiên,dù được sử dụng rộng rãi nhưng nếu quá lạm dụng hoặc tiến hành dưới mức độ quá mức sẽ gây nguy hiểm, thậm chí nguy hiểm nghiêm trọng cho người bị phạt.

Trừng phạt thân thể từng được sử dụng nhiều trong quá khứ nhưng đã bị hạn chế nhiều trong giai đoạn gần đây vì các ảnh hưởng tiêu cực của việc lạm dụng quá mức các hình phạt thân thể. Nhiều hoạt động nhằm hạn chế hoặc chấm dứt các phương pháp trừng phạt thân thể, đặc biệt là trừng phạt thân thể trẻ em được tiến hành tại một số quốc gia để bảo vệ quyền trẻ em.

Phân loại

Theo phương pháp

Đánh đòn

Đánh đòn là hành động dùng tay hoặc các vật dụng như roi, gậy, dây da hay thắt lưng để đánh vào cơ thể của người bị phạt bằng một lực nhất định gây đau đớn. Mông là bộ phận thường được chọn để đánh vào vì có khả năng hồi phục nhanh và ít gây ảnh hưởng tới các bộ phận khác của cơ thể. Ngoài ra, đùi hay bắp chân cũng thường được chọn làm mục tiêu để đánh, một số bộ phận như lưng và vai cũng đôi khi được chọn để đánh. Hành vi đánh vào vùng nhạy cảm như đầu hay lòng bàn tay, bàn chân là hết sức nguy hiểm.

Đánh đòn là hình phạt thân thể phổ biến do tính đơn giản, dễ thực hiện, hiệu quả tức thời và đa dạng trong phương pháp tiến hành.

Dụng cụ
Các dụng cụ dùng đánh đòn một người thường gặp là: các loại roi (roi mây, roi da, roi ngựa), thước, dây da, hoặc các loại cây gỗ cứng hoặc dẻo. Hình dạng và tính chất sự đau đớn gây ra phụ thuộc tính chất của dụng cụ.

Khác
Các phương pháp khác ít gặp hơn cũng thường được sử dụng để phạt như:quỳ vỏ mít, véo tai, quỳ gối hay đừng dưới nắng,...

Theo tính chất
Trừng phạt thân thể thường chia làm ba loại chính:
Parental or domestic corporal punishment (Gia đình): thực hiện trong nội bộ gia đình (Ví dụ: Bố mẹ hay người bảo hộ đánh đòn con cái);
School corporal punishment (Trường học): Trong các môi trường học tập (Ví dụ: Thầy cô đánh đòn học sinh, cấp trên đánh đòn quân lính,...);
Judicial corporal punishment (Pháp luật):Tiến hành một cách chính thức dưới sự chỉ đạo của một chính quyền hay một người, cơ quan có thẩm quyền như một hình phạt cho một tội ác nào đó. (Ví dụ: Quan xử trượng hình (đánh đòn bằng trượng) một phạm nhân, một phạm nhân bị kết án đánh đòn bởi tòa án,...).Singapore và Brunei là hai nước tiêu biểu áp dụng công khai hình phạt đánh đòn bằng roi cho các phạm nhân của các nước này.

Chú thích

Tranh cãi đạo đức tư pháp
Columba Bush

Columba Bush (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1953) là phu nhân Thống đốc thứ 43 tiểu bang Florida Jeb Bush, và là em dâu của Tổng thống thứ 43 của Hoa Kỳ George W. Bush. Columba Garnica Gallo chào đời ở León, Guanajuato, México, nơi cô lớn lên và học đến trung học. Ngày 23 tháng 1 năm 1974, Columba kết hôn với Jeb Bush, chàng trai người Mỹ cô gặp gỡ lần đầu tại Leon năm 1971 khi Bush tham gia một chương trình trao đổi sinh viên. Hai người có ba con: George P. Bush, Noelle Bush và Jeb Bush, Jr.

Rắc rối với Hải quan
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, Columba Bush bị cầm giữ tại Hải quan Hoa Kỳ ở Phi trường Quốc tế Hartsfield, Atlanta khi trở về từ Paris, Pháp. Trong bản khai hải quan Bush man khai rằng bà chỉ mua một lượng hàng hoá trị giá 500 USD. Khi nhân viên hải quan phát hiện hoá đơn mua hàng trong ví của Bush, bà từ chối cơ hội thay đổi lời khai. Sau khi nhân viên hải quan lục soát hành lý và tìm thấy số lượng hàng hoá ấy, Bush thú nhận rằng bà đã khai man vì không muốn chồng biết số tiền bà đã tiêu xài.

Theo luật liên bang, bà phải nộp phạt số tiền ngang bằng giá trị lượng hàng đã mua và phải chịu tịch thu lượng hàng ấy; nhưng Bush chỉ nộp phạt 4.100 USD và trở về Tallahassee ngay chiều ấy với số hàng đã mua. Hôm sau, Bush và chồng đã đưa ra lời xin lỗi thừa nhận vụ việc trên.

Hoạt động nghệ thuật
Bush hoạt động tích cực trong nỗ lực cổ xuý nghệ thuật. Năm 1999, bà làm việc với tổ chức Nghệ thuật cho Giáo dục Hoàn chỉnh/Liên minh Giáo dục Nghệ thuật Florida (ACE/FAAE) nhằm phát triển Nghệ thuật cho Cuộc sống! nhắm mục tiêu gia tăng tầm quan trọng của nghệ thuật trong hệ thống giáo dục. Bà cũng sử dụng những trải nghiệm cá nhân trong các vấn đề lạm dụng trong gia đình nhằm hỗ trợ các chương trình điều trị và ngăn ngừa như Viện Phòng chống Nghiện rượu (NIAAA).

Xem thêm
Jeb Bush
Gia tộc Bush

Tham khảo

Official biography 
Becker, Jo. "Bush: Wife meant to hide shopping spree from me." St. Petersburg Times. 22 tháng 6 năm 1999

Đệ nhất Phu nhân Florida
Gia tộc Bush
Người Guanajuato
Người Florida
Nhà từ thiện Mỹ
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Chương trình soạn thảo văn bản

Chương trình soạn thảo văn bản là một loại phần mềm được thiết kế để soạn thảo các văn bản điện tử với một số chức năng chính như sau: 
 Hiển thị nội dung văn bản trên màn hình
 Cho phép người dùng sửa đổi, bổ sung tại vị trí bất kì trong văn bản
 Thể hiện nhiều kiểu chữ (font), cỡ chữ, màu sắc khác nhau
 Có thể kèm theo hình ảnh trong văn bản
 Lưu giữ văn bản dưới dạng 
 Hỗ trợ in ấn văn bản
 Có chức năng ghép ảnh

Có rất nhiều chương trình soạn thảo văn bản khác nhau. Về các phần mềm thương mại, nổi tiếng nhất có Microsoft Word đi kèm với bộ phần mềm Microsoft Office của Microsoft. WordPerfect là một chương trình ít được sử dụng hơn.

Các chương trình soạn thảo văn bản thuộc loại phần mềm tự do nguồn mở thường gặp bao gồm: 
[[OpenOffice.org Writer|Writer

Các trình soạn thảo chữ 
Một nhóm các trình soạn thảo không có tính năng định dạng (phông chữ, màu sắc) và đưa hình vẽ, bảng biểu. Loại chương trình này (thường gọi là text-based editor) khá phổ dụng trong các hệ điều hành họ Unix và Linux. Những ví dụ điển hình gồm có vi và emacs. Ngoài chức năng biên tập các file hệ thống, các phần mềm này còn có thể kết hợp với các hệ sắp chữ, chẳng hạn như TeX để soạn thảo các văn bản có cấu trúc phức tạp với chất lượng cao.

Trong Windows trình soạn thảo chữ không phổ biến. Chương trình Notepad có một số tính năng rất cơ bản (mở file, lưu file), và một số phần mềm khác có tính năng mạnh hơn (Notepad++, TextPad).

Tham khảo

Thuật ngữ máy tính
88 (số)

88 (tám mươi tám, tám tám) là một số tự nhiên ngay sau 87 và ngay trước 89.

Trong toán học 
 Bình phương của 88 là 7744.
 Trong hệ thập phân, 88 là một số xuôi ngược (Số đọc từ trái sang phải hay từ phải sang trái đều không thay đổi)

Ý nghĩa văn hóa

Trong văn hóa Trung Quốc
Số 88 tượng trưng cho thịnh vượng và may mắn trong văn hóa Trung Quốc, vì số 8 phát âm theo tiếng Phổ thông hoặc tiếng Quảng Đông tương tự như từ phát (发, Fā hàm ý 发财;Fā cái, phát tài). Số 8 được coi là số may mắn nhất trong văn hóa Trung Quốc, và giá ở các siêu thị Trung Quốc thường có nhiều số 8. Ký tự tiếng Trung Quốc viết chữ số 8 có dạng (八) ngụ ý rằng một người sẽ có tương lai rộng mở, như thể hình dạng chữ số bắt đầu thu hẹp ở trên và mở rộng dần xuống dưới. Thế vận hội Bắc Kinh 2008 khai mạc vào lúc 8 giờ tối ngày 8 tháng 8 năm 2008. Trong ngôn ngữ chat, tin nhắn bằng văn bản, SMS hay IM bằng tiếng Trung Quốc, số 88 thường được sử dụng như là một lời chào "tạm biệt" vì số 88 trong tiếng Quan Thoại được phát âm như bā bā, tương tự như phát âm của "bye bye" trong tiếng Anh. Số điện thoại và số xe hơi với số 88 ở cuối rất phổ biến tại Hồng Kông và chủ sở hữu chúng phải trả một khoản tiền rất đắt. Ở Việt Nam biển xe cơ giới đường bộ 88 là của tỉnh Vĩnh Phúc.

Biểu tượng của Tân chủ nghĩa Quốc xã
Tân Quốc xã (Neo-Nazi) sử dụng số 88 như là một biểu tượng đại diện cho khẩu hiệu Heil Hitler. Chữ H đứng hàng thứ tám trong bảng chữ cái Latin, vì vậy 88 có nghĩa là HH. Con số này đôi khi được sử dụng kết hợp với số 14 (ví dụ như 1488 hoặc 14/88). Trong cách dùng này, số 14 là viết tắt của "mười bốn từ", đó là khẩu hiệu của chủ nghĩa dân tộc da trắng (white nationalist) được tạo ra bởi David Lane, người đã bị kết án khủng bố. Một vài ví dụ như: bài hát 88 rock'n'roll band của ban nhạc Tân Quốc xã Landser, và tên của các ban nhạc như Column 88, Unit 88, White Legion 88 và Barselc88. James von Brunn, người gây ra vụ nổ súng tại bảo tàng Holocaust Memorial Museum (bảo tàng tưởng niệm các nạn nhân Do Thái bị diệt chủng) ở Washington DC, thường ký trên các bản thảo của mình là "JVB-88".

Trong vô tuyến truyền thanh nghiệp dư
Trong ngôn ngữ của vô tuyến truyền thanh nghiệp dư (Amateur Radio), khi gửi một tin nhắn thì số 88 là viết tắt của "ôm và hôn". Nó có vẻ quá thân mật hơn so với số 73, viết tắt của "chúc tốt đẹp", cho nên số 73 thường được sử dụng nhiều hơn. Cả hai số 88 và 73 cũng có thể được sử dụng cùng nhau. Đôi khi cả hai số này còn được thêm chữ s (số nhiều trong tiếng Anh).

Các lĩnh vực khác
Vũ khí: Trong Lực lượng Vệ quốc của Đức, 88 (đọc là "acht-acht") là viết tắt của khẩu pháo phòng không 8.8 cm Flak 18/36/37/41.
Xì tố: trong bài "Texas Hold'em", đôi 8 (88) còn được gọi là người tuyết, vì số 8 trông giống như người tuyết.

Chú thích

Số chẵn
Chủ nghĩa Quốc xã mới
Thần số học
Gradient

Trong giải tích vectơ, gradient của một trường vô hướng là một trường vectơ có chiều hướng về phía mức độ tăng lớn nhất của trường vô hướng, và có độ lớn là mức độ thay đổi lớn nhất.

Giả sử  là một hàm số từ  đến  nghĩa là 

Theo định nghĩa, gradient của hàm số f là một vectơ cột mà thành phần là đạo hàm theo các biến của :

Ví dụ 
Ví dụ, nhiệt độ trong một căn phòng được cho bởi một trường vô hướng , sao cho tại mỗi điểm  nhiệt độ là  (giả thiết rằng nhiệt độ không thay đổi theo thời gian). Trong trường hợp này, tại mỗi điểm trong căn phòng, gradient của T tại điểm đó cho biết hướng mà theo đó nhiệt độ tăng lên nhanh nhất. Độ lớn của gradient cho biết nhiệt độ thay đổi nhanh đến mức nào nếu ta đi theo hướng đó.

Trong một ví dụ khác, một ngọn đồi có độ cao so với mực nước biển tại điểm  là . Gradient của  tại mỗi điểm là một vectơ chỉ theo hướng dốc nhất tại điểm đó. Độ dốc của dốc này được cho biết bởi độ lớn của vectơ gradient.

Gradient còn có thể được dùng để đo sự thay đổi của một trường vô hướng theo những hướng khác, không chỉ hướng có sự thay đổi lớn nhất, bằng cách lấy tích điểm. Trong ví dụ ở trên, giả sử dốc lên đồi dốc nhất là 40%. Nếu một con đường đi thẳng lên đồi thì đoạn dốc nhất trên con đường đó cũng là 40%. Nếu thay vì đi thẳng, con đường này đi vòng quanh đồi theo một góc, nó sẽ ít dốc hơn.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 

 
 .
 

Vi phân
Giải tích vectơ
Tỉ suất
Toán tử tuyến tính trong giải tích
Rhythm and blues

Rhythm and Blues (), thường được viết tắt là R&B hay RnB, là một dòng nhạc của người da đen và rất được ưa chuộng trong cộng đồng Da đen tại Mỹ trong thập niên 1940.
Rhythm and Blues là sự kết hợp của 3 dòng nhạc chính là Jazz, Nhạc phúc âm (nhạc tôn giáo của đạo Cơ đốc bắt nguồn từ Thánh ca) và Blues. Nó được biểu diễn lần đầu bởi những người Mỹ gốc Phi. Dòng nhạc này được các ca sĩ rất yêu chuộng, tiêu biểu là nữ danh ca lừng danh thế giới Whitney Houston, hay tại Việt Nam có danh ca Mỹ Linh bởi những giai điệu làm cuốn hút người nghe.

Lịch sử

Cuối thập niên 1940

Năm 1947, thuật ngữ Rymthm and Blues được tạo ra như là một thuật ngữ để quảng bá âm nhạc của Jerry Wexler, tạp chí Billboard tại Hoa Kỳ. Nó thay thế cho thuật ngữ nhạc Mỹ da đen trước đó.

Trong năm này, Louis Jordan thống trị bảng xếp hạng R&B với 3/5 ca khúc đứng đầu. Ban nhạc của Jordan, The Tympany Five chơi nhạc với kèn trompet, kèn sắc xô tê nô (kèn có âm vực cao), piano và trống.

Thập niên 1950

Làm việc với những người Mỹ – Phi, chàng trai gốc Hy Lạp Johny Otis tạo ra rất nhiều ca khúc nổi tiếng vào năm 1951 bao gồm: "Double Crossing Blues", "Mistrustin' Blues" and "Cupid's Boogie", tất cả đều xếp số 1 vào năm này. Otis có được 10 bài đứng trong các bảng xếp hạng top ten năm đó.

Tiếp theo là Clovers xếp thứ 5 trong bảng xếp hạng của năm với ca khúc: "Don't You Know I Love You"

Thập niên 1960–1970

Thập niên 1980–nay

Nhạc cụ
Nhạc cụ chính: ghi-ta, bass, drum kit, kèn Acmonica, kèn trumpet, đàn organ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Văn hóa Mỹ-Phi
Âm nhạc Mỹ gốc Phi
Xã hội người Mỹ gốc Phi
67 (số)

67 (sáu mươi bảy) là một số tự nhiên ngay sau 66 và ngay trước 68.

Trong toán học 
67 là:
 số nguyên tố thứ 19 (kế tiếp là 71)
 một số nguyên tố Chen
 một số nguyên tố phi chính quy
 một số nguyên tố may mắn
 tổng của 5 số nguyên tố liên tiếp (7 + 11 + 13 + 17 + 19)
 một số Heegner
 một số nguyên tố Pillai do 18! + 1 chia hết cho 67, nhưng 67 không lớn hơn đúng một đơn vị so với một bội số của 18
 đọc giống nhau theo cả chiều xuôi và chiều ngược trong hệ ngũ phân (2325) và hệ lục phân (1516)
 một số nguyên tố sexy, cùng cặp với 61 và 73

Trên internet 

Số 67 còn là một meme trên internet (đọc là six-seven, có nguồn gốc từ bài hát Doot Doot (6 7).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Số nguyên