HMS Talisman (N78)

HMS Talisman (N78) là một tàu ngầm lớp T thuộc Nhóm I, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1938 ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1940, Talisman đã hoạt động tại các khu vực Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, thực hiện được mười hai chuyến tuần tra, và đã đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng  cùng hai tàu chiến phụ trợ có tổng tải trọng . Trong một chuyến đi vận chuyển hàng tiếp liệu từ Gibraltar sang Malta, Talisman mất tích trong Địa Trung Hải mà không rõ nguyên nhân vào khoảng ngày 17 tháng 9, 1942.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm T được thiết kế nhằm mục đích thay thế cho các các lớp Odin, Parthian và Rainbow. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ, và con tàu có thể lặn sâu đến .

Tàu ngầm lớp T được trang bị hai động cơ diesel có tổng công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Chúng có tầm xa hoạt động đến  ở tốc độ .

Talisman trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống bên trong và bốn ống bên ngoài, tất cả đều hướng ra phía trước, và mang theo tổng cộng 16 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng ba khẩu súng máy .303-calibre cho mục đích phòng không.

Chế tạo 
Talisman được đặt hàng vào ngày 6 tháng 5, 1938 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1938, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Cammell Laird ở Birkenhead vào ngày 27 tháng 9, 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 29 tháng 1, 1940, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 29 tháng 6, 1938. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này.

Lịch sử hoạt động

1940

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh, Talisman xuất phát từ Rothesay vào ngày 27 tháng 7 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Chiếc tàu ngầm hoạt động tại khu vực vịnh Biscay để làm một nhiệm vụ đặc biệt. Trên đường đi vào ngày 27 tháng 7, nó bị ba máy bay ném bom Junkers Ju 88 tấn công, buộc phải lặn xuống để ẩn nấp. Đến ngày 3 tháng 8, Talisman cho đổ bộ hai đặc vụ lên khu vực cửa sông Gironde, rồi kết thúc chuyến tuần tra tại Falmouth, Cornwall vào ngày 14 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ hai và thứ ba 
Talisman khởi hành từ Rothesay vào ngày 6 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động chống tàu ngầm tại khu vực Bắc Đại Tây Dương về phía Tây quần đảo Hebrides. Nó quay trở lại Rothesay vào ngày 13 tháng 9.

Sau khi di chuyển đến Portsmouth vào giữa tháng 9, Talisman xuất phát từ đây vào ngày 20 tháng 9 cho chuyến tuần tra tiếp theo, và đã hoạt động tại khu vực eo biển Manche ngoài khơi Cherbourg, Pháp. Nó vẫn không đánh chìm được mục tiêu nào, và kết thúc chuyến tuần tra tại Portsmouth vào ngày 27 tháng 9.

Trong khi di chuyển từ Portsmouth đến Holy Loch, vào ngày 3 tháng 10, chiếc tàu ngầm bị một máy bay ném bom Dornier Do 215 bắn phá bằng súng máy, khiến sĩ quan trực cầu tàu bị thương. Đến ngày 3 tháng 10, nó lại bị tai nạn mắc cạn tại Holy Loch, nhưng đã tự nổi trở lại được mà không bị hư hại.

Chuyến tuần tra thứ tư 
Talisman xuất phát từ Holy Loch vào ngày 12 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ tư, và đã hoạt động tại khu vực vịnh Biscay. Vào ngày 22 tháng 10, nó phóng sáu quả ngư lôi và sau đó bắn hải pháo tấn công chiếc tàu ngầm Ý Enrico Tazzoli nhưng đều không trúng đích; đối thủ đã lặn xuống để né tránh. Talisman kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Holy Loch vào ngày 30 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ năm 
Chiếc tàu ngầm thực hiện chuyến tuần tra thứ năm, cùng xuất phát và kết thúc tại Holy Loch và kéo dài từ ngày 16 tháng 11 đến ngày 5 tháng 12, để lại hoạt động trong vịnh Biscay. Vào ngày 25 tháng 11, nó phóng sáu quả ngư lôi tấn công chiếc tàu chở dầu Đức Altengamme ở vị trí  về phía Tây đảo Groix nhưng không trúng đích. Sang ngày hôm sau 26 tháng 11, Talisman chiếm chiếc tàu đánh cá Le Clipper  ở vị trí gần Lorient, bắt giữ bốn tù binh Pháp, và sử dụng con tàu Pháp để trinh sát sự di chuyển của tàu U-boat đối phương ngoài khơi cửa sông Gironde trước khi kéo chiến lợi phẩm này đến Falmouth.

1941

Chuyến tuần tra thứ sáu và thứ bảy 
Talisman lại rời Holy Loch vào ngày 26 tháng 12, 1940 cho chuyến tuần tra thứ sáu, và tiếp tục hoạt động chống tàu ngầm trong vịnh Biscay cho đến ngày 15 tháng 1, 1941, khi nó kết thúc chuyến tuần tra tại Plymouth.

Trong chuyến tuần tra tiếp theo, chiếc tàu ngầm khởi hành từ Holy Loch vào ngày 9 tháng 2 để hoạt động trong vịnh Biscay. Nó quay trở về Holy Loch vào ngày 17 tháng 2.

Sau đó Talisman xuất phát từ Holy Loch vào ngày 6 tháng 3 để vượt Đại Tây Dương hướng sang vùng biển Canada. Trên đường đi vào ngày 26 tháng 3 nó đã cứu vớt bốn người sống sót từ chiếc thuyền buồm vũ trang HMCS Otter vốn gặp tai nạn hỏa hoạn. Chiếc tàu ngầm đi đến Halifax, Nova Scotia vào ngày 26 tháng 3.

Từ ngày 10 đến ngày 26 tháng 4, Talisman đã hộ tống cho Đoàn tàu SC-28 hướng sang Anh đi đến một điểm giữa Bắc Đại Tây Dương, rồi tách ra và quay trở lại Halifax. Sau đó từ ngày 19 tháng 5 đến ngày 9 tháng 6, nó lại hộ tống Đoàn tàu SC-32 đi sang Anh đến điểm giữa Bắc Đại Tây Dương, và quay trở lại Halifax.

Vào cuối tháng 6, Talisman di chuyển từ Halifax đến St. John's, Newfoundland, rồi khởi hành từ đây vào ngày 4 tháng 7 để đi sang Gibraltar, đến nơi vào ngày 17 tháng 7. Chiếc tàu ngầm tiếp tục hướng sang khu vực Đông Địa Trung Hải, và đã ghé qua Malta từ ngày 5 đến ngày 8 tháng 8 trước khi tiếp tục hành trình. Vào ngày 14 tháng 8, ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc Alexandria, Ai Cập, Talisman đã bắn nhầm khi phóng ba quả ngư lôi tấn công tàu ngầm  tại tọa độ , nhưng may mắn là các quả ngư lôi đều bị trượt. Talisman đi đến Alexandria vào ngày hôm sau.

Chuyến tuần tra thứ tám 
Talisman xuất phát từ Alexandria vào ngày 21 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ tám để hoạt động trong vịnh Sirte và ngoài khơi Benghazi, Libya. Vào ngày 23 tháng 8, nó đã phóng ngư lôi tấn công chiếc  tàu buôn Đức Bellona nhưng không thành công ngư lôi gặp trục trặc con quay hồi chuyển. Ba ngày sau đó, động cơ diesel mạn trái bị hỏng, nên nó chỉ có thể di chuyển bằng động cơ bên mạn phải cho đến hết chuyến đi. Đến ngày 30 tháng 8, chiếc tàu ngầm tấn công bằng hải pháo và đã gây hư hại cho hai tàu quét mìn phụ trợ Ý R 86 / San Michele  và DM 3 / Tenacemente  ở vị trí khoảng  về phía Bắc Benghazi, rồi kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Alexandria vào ngày 7 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ chín 
Talisman khởi hành từ Alexandria vào ngày 20 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ chín, và đã hoạt động trong khu vực biển Aegea. Tại đây vào ngày 1 tháng 10, nó phóng ngư lôi tấn công một đoàn tàu vận tải ở phía Tây eo biển Zea nhưng không thành công, và bị đối phương phản công bằng mìn sâu khiến bị hư hại nhẹ. Đến ngày 3 tháng 10, nó phóng ngư lôi phá hủy tàu vận tải Đức Yalova , vốn đã hư hại do trúng ngư lôi từ tàu ngầm chị em  từ ngày 28 tháng 9 và mắc cạn tại đảo Agios Giorgios. Sang ngày hôm sau, Talisman lại phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở hành khách của phe Vichy Pháp   ở vị trí về phía Đông Bắc đảo Kea. Đến ngày 7 tháng 10, nó phóng ngư lôi tấn công các tàu buôn Đức Salzburg và Trapani ở phía Bắc đảo Crete nhưng không trúng đích. Talisman quay trở về Alexandria vào ngày 12 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ mười và mười một 
Trong chuyến tuần tra thứ mười, cùng xuất phát và kết thúc tại Alexandria và diễn ra từ ngày 20 đến ngày 29 tháng 10, Talisman hoạt động ngoài khơi Libya để làm nhiệm vụ đặc biệt. Nó đã cho đổ bộ bốn biệt kích để trinh sát bãi đổ bộ lên Ras al-Helal vào ngày 24 tháng 10.

Chiếc tàu ngầm tiếp tục làm nhiệm vụ đặc biệt khác trong chuyến tuần tra tiếp theo khi rời Alexandria vào ngày 10 tháng 11. Bốn ngày sau đó, nó đã cho đổ bộ một đội biệt kích lên một vị trí  phía sau phòng tuyến đối phương để tiến hành Chiến dịch Flipper. Nó quay trở về Alexandria vào ngày 20 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ mười hai 
Talisman lại khởi hành từ Alexandria vào ngày 17 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và đã hoạt động tại lối tiếp cận phía Tây của biển Aegea và khu vực Kythira. Vào ngày 5 tháng 12, nó đã tấn công chiếc tàu ngầm U-371 ở vị trí về phía Tây Kythira, nhưng cả bảy quả ngư lôi phóng ra đều bị trượt. Ba ngày sau đó, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu phóng lôi Ý Orione ở vị trí khoảng  về phía Nam Argostoli nhưng không thành công. Đến ngày 11 tháng 12, nó phóng ngư lôi đánh chìm tàu buôn Ý Calitea  ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam đảo Schiza. Ba ngày sau đó, nó bắn hải pháo tấn công tàu ngầm Ý Dagabur nhưng mục tiêu chỉ bị hư hại nhẹ. Talisman kết thúc chuyến tuần tra tại Alexandria vào ngày 17 tháng 12.

1942 
Sau đó Talisman rời Alexandria vào ngày 29 tháng 12, 1941 để vận chuyển hành khách và nhiên liệu sang Malta, lúc đó đang bị lực lượng phe Trục phong tỏa, đến nơi vào ngày 5 tháng 1, 1942. Con tàu rời Malta vào ngày 7 tháng 1 và đi đến Gibraltar vào ngày 18 tháng 1, rồi tiếp tục hành trình ba ngày sau đó để quay trở về Anh, đi đến Holy Loch vào ngày 1 tháng 2.

Sau khi được đại tu tại Troon từ đầu tháng 2 đến đầu tháng 7, Talisman rời Holy Loch vào ngày 3 tháng 8 để đi sang Gibraltar, đến nơi vào ngày 13 tháng 8. Trên đường đi con tàu đã bị máy bay Anh tấn công nhầm vào ngày 9 tháng 8.

Bị mất tích 
Talisman xuất phát từ Gibraltar vào ngày 10 tháng 9 để vận chuyển hàng tiếp liệu đi sang Malta, lúc đó đang bị phe Trục phong tỏa, dự định sẽ đến nơi vào ngày 18 tháng 9. Trên đường đi vào ngày 15 tháng 9, nó báo cáo phát hiện một tàu ngầm đối phương ở vị trí ngoài khơi Philippeville, Algeria. Dựa trên thông tin này, một thủy phi cơ Short Sunderland thuộc Liên đội 202 Không quân Hoàng gia Anh xuất phát từ Gibraltar đã phát hiện và đánh chìm một tàu ngầm Ý, có thể là chiếc Alabastro, ngoài khơi Bougie, Algérie vào ngày 14 tháng 9.

Talisman mất liên lạc với căn cứ kể từ đó và đã không đi đến Malta trong hạn định. Nó được cho là đã mất với tổn thất toàn bộ thành viên thủy thủ đoàn mà không rõ nguyên nhân trong khoảng từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 9. Có thể chiếc tàu ngầm đã trúng thủy lôi của Ý ngoài khơi đảo Sicilia hay bị lực lượng hạm tàu nổi Ý đánh chìm vào ngày 17 tháng 9.

Tóm tắt chiến công 
Talisman đã đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng  cùng hai tàu chiến phụ trợ có tổng tải trọng .

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 IWM Interview with Philip Francis, who commanded HMS Talisman from 1939 to 1940

Lớp tàu ngầm Anh T
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm bị mất tích
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải
Sự cố hàng hải năm 1942
Tàu thủy năm 1940