Bão Fengshen (2008)

Bão Fengshen, được gọi là Bão Frank tại Philippines, là cơn bão gây chết chóc nhiều nhất tấn công Philippines kể từ bão Durian năm 2006. Đây là cơn bão được đặt tên thứ sáu và là cơn bão nhiệt đới thứ tư do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ghi nhận. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) xác định Fengshen là áp thấp nhiệt đới thứ bảy, bão nhiệt đới thứ sáu và là cơn bão thứ năm của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2008.

Fengshen đã đổ bộ trực tiếp vào Philippines và Trung Quốc, gây thiệt hại nghiêm trọng, làm ít nhất 1.371 người thiệt mạng và khiến 87 người mất tích. Phần lớn số nạn nhân ở Philippines, trong đó có 846 trong tổng số 922 hành khách trên tàu Princess of the Stars thiệt mạng khi con tàu bị lật. Dù số người chết rất cao, tên bão Fengshen không bị loại khỏi danh sách đặt tên, nhưng tên gọi Philippines là Frank đã được rút sau mùa bão đó.

Lịch sử khí tượng

Ngày 17 tháng 6 năm 2008, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) bắt đầu theo dõi một áp thấp nhiệt đới hình thành cách Melekeok, Palau khoảng 115 km về phía tây bắc. Cùng ngày, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) phát đi Cảnh báo Hình thành Xoáy thuận Nhiệt đới khi các dải mây đối lưu tiếp tục tập trung quanh tâm hoàn lưu tầng thấp. Rạng sáng hôm sau, PAGASA đặt tên áp thấp này là Frank. Sau đó trong ngày, JTWC chỉ định Frank là Áp thấp nhiệt đới 07W khi hệ thống nằm ở phía nam rìa cao cận nhiệt đới áp suất thấp. Đến cuối ngày, JTWC báo cáo Frank đã mạnh lên thành bão nhiệt đới. Rạng sáng 19 tháng 6, JMA nâng cấp Frank thành bão nhiệt đới và đặt tên quốc tế là Fengshen.

Cuối ngày hôm đó, Fengshen bắt đầu mạnh lên nhanh chóng, trở thành bão nhiệt đới dữ dội (Severe Tropical Storm), sau đó cả JMA và JTWC đều nâng cấp Fengshen lên cấp bão typhoon. Rạng sáng hôm sau, Fengshen đổ bộ lần đầu tiên vào đảo Samar của Philippines. Khi di chuyển theo hướng tây bắc, bão tiếp tục gia tăng cường độ.

Ban đầu, dự báo cho rằng Fengshen sẽ đi qua vùng Bicol, nhưng sau đó nó đổi hướng xa hơn về phía tây, tiến về tỉnh Mindoro. Tuy nhiên, trước khi đến Mindoro — cụ thể là trên vùng biển ven bờ phía bắc đảo Panay — bão lại đổi hướng lên phía bắc về khu vực Metro Manila, chủ yếu do vùng áp cao ở phía bắc Philippines suy yếu.

Fengshen đi qua Metro Manila vào khoảng 5–6 giờ sáng Chủ nhật với sức gió 165 km/h. Điều này được xác nhận qua lời kể của nhân chứng về việc thời tiết đột ngột lặng gió sau những đợt mưa to và gió mạnh tại Quezon City, Marikina và các khu vực lân cận.

Sau khi gây thiệt hại nặng nề tại Philippines, bão Fengshen đã di chuyển qua Biển Đông vào rạng sáng ngày 23 tháng 6 và hướng về phía bắc tiến tới Trung Quốc. Ngay sau khi đi vào Biển Đông, JMA và PAGASA đã hạ cấp bão xuống mức bão nhiệt đới dữ dội, trong khi JTWC hạ cấp Fengshen từ bão xuống áp thấp nhiệt đới mạnh. Sau đó, PAGASA phát hành bản tin cuối cùng về Fengshen do bão đã ra khỏi khu vực trách nhiệm của PAGASA.

Khoảng 22:00 UTC ngày 24 tháng 6, bão nhiệt đới Fengshen đã đổ bộ vào Thâm Quyến, Quảng Đông, tiến vào đất liền Trung Quốc. JTWC phát hành cảnh báo cuối cùng về cơn bão này ngay sau đó trong ngày.

Sai sót trong dự báo 
Bão Fengshen liên tục bị dự báo sai trong suốt quá trình tồn tại. Tất cả các bản dự báo ban đầu đều cho rằng bão sẽ di chuyển theo hướng tây bắc và tránh xa Philippines. Thực tế, Fengshen lại đi về hướng tây và trực tiếp ảnh hưởng đến Philippines. Một sai lệch khác là thay vì tiếp tục đi thẳng về phía tây để rời Philippines, do dải cao cận nhiệt đới suy yếu, bão đã chậm lại trên đảo Panay rồi dần chuyển hướng lên phía bắc, gây thiệt hại cho các khu vực miền Bắc và Trung của đất nước.

Chuẩn bị

Philippines 

Từ ngày 20 đến 23 tháng 6, để ứng phó với bão Fengshen (Frank) đe dọa Philippines, PAGASA đã nhiều lần phát đi Cảnh báo bão cấp 3 cho nhiều khu vực thuộc Luzon và Visayas, đồng thời ban hành Cảnh báo bão cấp 1 và 2 cho một số nơi ở Mindanao (đặc biệt quanh khu vực Surigao). Trong những ngày tiếp theo, các cảnh báo này dần được hạ cấp khi bão Fengshen (Frank) di chuyển qua lãnh thổ Philippines.

Mức cảnh báo công cộng cao nhất

Hồng Kông
Rạng sáng ngày 23 tháng 6, Đài Thiên văn Hồng Kông (HKO) treo tín hiệu báo bão dự phòng số 1 khi Fengshen đã tiến vào phạm vi 800 km (500 dặm) tính từ Hồng Kông.

Chiều 24 tháng 6, HKO hạ tín hiệu số 1 và nâng lên tín hiệu gió mạnh số 3.

Tối cùng ngày, khi Fengshen tiếp tục mạnh lên, HKO hạ tín hiệu số 3 và thay bằng tín hiệu gió giật/bão số 8 – hướng đông bắc (No.8 NE) do gió mạnh thổi từ phía đông bắc.

Rạng sáng hôm sau, hai giờ sau khi phát tín hiệu No.8 NE, HKO hạ tín hiệu này và nâng tín hiệu No.8 NW vì gió chuyển sang tây bắc.

Cùng ngày, HKO lại hạ No.8 NW và treo tín hiệu No.8 SW khi gió đổi sang tây nam

Đồng thời, HKO phát cảnh báo mưa bão màu hổ phách (Amber Rainstorm Warning) kèm theo tín hiệu No.8 SW.

Khoảng 45 phút sau, cảnh báo mưa hổ phách được nâng lên cảnh báo mưa đỏ (Red Rainstorm Warning).

Cuối buổi sáng, HKO hạ tín hiệu No.8 SW và khôi phục tín hiệu gió mạnh số 3.

Tất cả các cảnh báo mưa và bão còn lại đều được gỡ bỏ trong ngày.

Tham khảo 

Bão năm 2008
Thiên tai ở Philippines
Bão nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương
Bão tại Trung Quốc
Bão tại Hồng Kông
Bão tại Philippines
Thảm họa tại Trung Quốc năm 2008