Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chim hói đầu

Chim hói đầu là tên gọi chung trong tiếng Việt của một họ (Picathartidae) có một chi (Picathartes) với hai loài chim thuộc bộ Sẻ (Passeriformes), được tìm thấy trong các rừng mưa của khu vực nhiệt đới thuộc Tây và Trung Phi. Đầu của chúng không có lông, thức ăn của chúng là các loài côn trùng và động vật thân mềm mà chúng nhặt được từ các khu vực núi đá ẩm ướt. Cả hai loài nói chung đều là các loài chim không di trú, do chúng lệ thuộc vào môi trường sống là rừng nhiệt đới núi đá đặc biệt.

Chúng là các loài chim gầy và cao lêu nghêu với mỏ giống mỏ quạ, cổ; đuôi và chân dài. Hai chân khỏe thích hợp với việc kiếm ăn trên mặt đất. Về bề ngoài và kích thước, chúng gần giống như các loài gà lôi đuôi dài dù không có quan hệ họ hàng gì (chi Geococcyx), nhưng chúng nhảy lò cò chứ không đi. Chúng có chiếc đầu hói sáng màu.

Chim hói đầu sinh sản theo bầy. Tổ được làm từ bùn được gắn vào trần hang hoặc treo trên các vách núi đá. Chim mái đẻ hai trứng.

Chim hói đầu cổ trắng được tìm thấy trong các khu vực rừng núi đá ở các độ cao lớn, từ Sierra Leone tới Togo. Chúng có phần lưng và hông màu xám, phần bụng màu trắng, đầu màu vàng với các vệt màu đen ở hai bên.

Chim hói đầu cổ xám sinh sống trong các khu vực thuộc miền nam Cameroon, miền bắc Nigeria và các khu vực lân cận thuộc Trung Phi. Chúng có phần lưng, hông, cổ màu xám, phần bụng màu vàng nhạt, đầu màu tím ở phía trước, đỏ ở phía sau và với các vệt màu đen ở hai bên.

Các loài
 Picathartes gymnocephalus: Chim hói đầu cổ trắng
 Picathartes oreas: Chim hói đầu cổ xám

Chú thích

Tham khảo

ARKive - Hình ảnh và đoạn phim về chim hói đầu cổ trắng (Picathartes gymnocephalus) 

P
Bão Chanchu

Tên gọi Chanchu là một tên gọi do Ma Cao đề xuất dùng để đặt tên gọi quốc tế cho các cơn bão trong khu vực tây bắc Thái Bình Dương kể từ mùa bão năm 2000. Tên gọi "Chanchu" là từ Latinh hóa trong tiếng Ma Cao để chỉ trân châu (珍珠). "Chanchu" cũng có nghĩa là trân châu trong tiếng Quảng Đông. Năm 2007, cái tên "Chanchu" đã bị khai tử và thay thế bằng tên "Sanba".

Tên gọi này chỉ được sử dụng để gọi hai xoáy thuận nhiệt đới tại khu vực tây bắc Thái Bình Dương. Đó là:

Bão Chanchu (2000) - được hình thành từ phần còn sót lại của bão nhiệt đới Upana và bị đổi tên một cách nhầm lẫn thành Chanchu, nhưng nó đã không đe dọa tới khu vực đất liền.
Bão Chanchu (2006) thuộc mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương (2006), đã đổ bộ vào miền đông Trung Quốc, là cơn bão mạnh nhất từ trước đến thời điểm tháng 5 năm 2006 tại khu vực biển Đông.

Bão
Tập xác định

Trong toán học, tập xác định (còn gọi là miền xác định, hay miền) của một hàm số là tập hợp các giá trị của biến số làm cho hàm số đó có nghĩa. Như vậy hàm số sẽ cho một giá trị kết quả cho mọi biến số nằm trong miền xác định này.

Xem thêm 
 Hàm số
 Đối số
 Miền giá trị

Tham khảo

Hàm toán học
Tập hợp
Hàm số và ánh xạ
Khái niệm cơ bản trong lý thuyết tập hợp
Tam giác đều

Trong hình học, tam giác đều là tam giác có ba cạnh bằng nhau và ba góc bằng nhau, mỗi góc bằng 60°. Nó là một đa giác đều với số cạnh bằng 3.

Tính chất
Giả sử độ dài ba cạnh tam giác đều bằng , dùng định lý Pytago chứng minh được: 
 Diện tích: 
 Chu vi: 
 Bán kính đường tròn ngoại tiếp 
 Bán kính đường tròn nội tiếp 
 Trọng tâm của tam giác cũng là trực tâm và tâm của đường tròn nội tiếp và ngoại tiếp
 Chiều cao của tam giác đều .

Với một điểm P bất kỳ trong mặt phẳng tam giác, khoảng cách từ nó đến các đỉnh A, B, và C lần lượt là p, q, và t ta có:

.

Với một điểm P bất kỳ nằm bên trong tam giác, khoảng cách từ nó đến các cạnh tam giác là d, e, và f, thì d+e+f = chiều cao của tam giác, không phụ thuộc vào vị trí P.

Với điểm P nằm trên đường tròn ngoại tiếp, các khoảng cách từ nó đến các đỉnh của tam giác là p, q, và t, thì

và

.

Nếu P nằm trên cung nhỏ BC của đường tròn ngoại tiếp, với khoảng cách đến các đỉnh A, B, và C lần lượt là p, q, và t, ta có:

và

hơn nữa nếu D là giao điểm của BC và PA, DA có độ dài z và PD có độ dài y, thì

và cũng bằng  nếu t ≠ q; và

Dấu hiệu nhận biết 
 Tam giác có 3 cạnh bằng nhau là tam giác đều.
 Tam giác có 3 góc bằng nhau là tam giác đều.
 Tam giác cân có một góc bằng 60° là tam giác đều.
 Tam giác có 2 góc bằng 60 độ là tam giác đều.
 Tam giác có đường cao bằng nhau hoặc 3 đường phân giác bằng nhau hoặc 3 đường trung tuyến bằng nhau thì tam giác đó là tam giác đều.
 Tam giác có 2 trong 4 điểm đồng quy (trọng tâm, trực tâm, tâm đường tròn nội tiếp, tâm đường tròn ngoại tiếp) trùng nhau thì tam giác đó là tam giác đều

Xem thêm
 Lượng giác
 Định lý Viviani
 Tam giác Heron

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hình học
Tam giác
Hình học tam giác

pt:Triângulo#Tipos de triângulos
Sergey Lvovich Sobolev

Sergei Lvovich Sobolev (tiếng Nga: Сергей Львович Соболев; 6 tháng 10 năm 1908 – 3 tháng 1 năm 1989) là một nhà toán học người Nga, làm việc trong ngành giải tích và phương trình đạo hàm riêng. Ông sinh ra ở Sankt-Peterburg, và mất ở Moskva.

Sobolev giới thiệu một số khái niệm bây giờ là cơ sở cho một số lãnh vực khác nhau của toán học. Không gian Sobolev có thể được định nghĩa bằng điều kiện tăng dần của biến đổi Fourier; chúng và các định lý nhúng (embedding theorem) là một chủ đề quan trọng trong giải tích hàm. Hàm số tổng quát (sau này được gọi là phân bố), được giới thiệu bởi Sobolev lần đầu tiên vào năm 1935 cho các nghiệm yếu, và được phát triển thêm bởi Laurent Schwartz; họ định nghĩa lại khái niệm đạo hàm. Cả hai phát triển này phát sinh trực tiếp từ các công trình của ông về phương trình đạo hàm riêng.

Sobolev tốt nghiệp từ Đại học Leningrad vào năm 1929, nơi ông là học sinh của Vladimir Smirnov. Ông làm việc ở Leningrad từ năm 1932, và tại Viện Toán học Steklov tại Moskva từ năm 1934. Ông là người lãnh đạo viện khi nó được sơ tán về Kazan trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông là giáo sư tại Đại học Quốc gia Moskva từ năm 1935 đến 1957 và cũng là viện phó của Viện Năng lượng Nguyên tử từ 1943-57.

Vào năm 1956 Sobolev tham gia một nhóm các khoa học gia trong việc thiết lập hệ thống khoa học và giáo dục ở tầm mức lớn cho phần phía Đông của Liên Xô, kết quả là sự thành lập của Chi nhánh Siberia của Viện hàn lâm khoa học Liên Xô. Ông là người thành lập và là viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học ở Novosibirsk, sau này mang tên ông, và đóng một vai trò quan trọng trong việc thành lập và phát triển Đại học Quốc gia Novosibirsk.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 
 University of St. Andrews article on Sobolev 
 Sobolev Institute of Mathematics

Nhà toán học Liên Xô
Nhà toán học Nga
Viện sĩ Viện hàn lâm Nga
Nhà phát minh Nga
Nhà toán học thế kỷ 20
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Người nhận Giải thưởng Nhà nước Stalin
Nhà khoa học Nga
Nhà toán học Nga thế kỷ 20
Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy
Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Người nhận Huân chương Cờ đỏ Lao động
Người nhận Giải thưởng Nhà nước Liên Xô
Trung học cơ sở (Việt Nam)

Trung học cơ sở (THCS hay cấp 2) là một bậc học trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam, sau Tiểu học (cấp 1) và trước Trung học phổ thông (cấp 3). Trung học cơ sở kéo dài 4 năm (từ lớp 6 đến lớp 9). Độ tuổi học sinh ở trường trung học cơ sở là từ 11 tuổi đến 15 tuổi. Sau khi học hết bậc Trung học cơ sở, học sinh sẽ được xét công nhận tốt nghiệp Trung học cơ sở. 
 
 

Trường Trung học cơ sở được bố trí tại từng xã, phường, thị trấn. Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có một số xã không có trường Trung học cơ sở. Đó thường là các xã ở vùng sâu, vùng xa hoặc hải đảo. Theo quy định trong Luật Ngân sách Nhà nước, đầu tư xây dựng trường Trung học cơ sở cũng như trường Tiểu học thuộc trách nhiệm của chính quyền cấp quận, huyện.

Ngày 15 tháng 9 năm 2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT về Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học chính thức có hiệu lực từ 01/11/2020. Trường trung học cơ sở và trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp học cao nhất là trung học cơ sở do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thành lập, Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý.

Các môn học và hoạt động giáo dục cấp THCS

Môn học bắt buộc 
 Ngữ văn
 Toán
 Ngoại ngữ 1 (Tiếng Anh)
 Khoa học tự nhiên (Vật lí, Hoá học và Sinh học)
 Lịch sử và Địa lí
 Giáo dục công dân
 Công nghệ
 Tin học
 Giáo dục thể chất
 Âm nhạc
 Mĩ thuật

Hoạt động giáo dục bắt buộc 
 Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
 Nội dung giáo dục của địa phương

Môn học tự chọn 

 Ngoại ngữ 2
 Tiếng dân tộc thiểu số

Tham khảo

Hệ thống giáo dục Việt Nam
Giáo dục theo giai đoạn
Phương pháp giáo dục
Giáo dục trung học

de:Bildungssystem in den Vereinigten Staaten#Junior High School und Middle School
nl:Onderwijs in de Verenigde Staten#Middelbaar onderwijs
Phân họ Bèo tấm

Phân họ Bèo tấm (danh pháp khoa học: Lemnoideae) là một phân họ trong họ Ráy (Araceae). Các phân loại trước thế kỷ 21 có xu hướng phân loại nhóm này như một họ tách biệt với danh pháp Lemnaceae.

Đặc điểm 
Các loài thực vật này rất đơn giản, chúng thiếu thân hoặc lá, nhưng bao gồm cấu trúc nhỏ giống như lưỡi lam trôi nổi trên hoặc chỉ ngay dưới bề mặt nước, có hoặc không có các rễ con đơn giản. Sự sinh sản của chúng chủ yếu là vô tính, nhờ nảy chồi, nhưng thỉnh thoảng thì hoa, bao gồm 2 nhị hoa và một nhụy hoa (đôi khi gọi nó là cụm hoa gồm 3 hoa đơn tính) cũng được sinh ra. Quả là loại túi nhỏ, một cái túi chứa không khí và hạt, nhằm mục đích có thể nổi được. Hoa của chi Wolffia là nhỏ nhất trong các loài hoa, nó chỉ dài 0,3 mm.

Bèo tấm là nguồn thức ăn quan trọng cho các loại chim nước, cũng như được người sử dụng, ở một vài nơi trong khu vực Đông Nam Á dưới tên gọi khai-nam. Một số loài bèo tấm được nuôi trồng trong các bể cảnh nước ngọt và ao hồ và chúng phát triển khá nhanh, mặc dù trong các ao hồ lớn có thể là rất khó loại trừ một khi chúng đã có mặt. Bèo tấm có vai trò quan trọng trong việc khắc phục tình trạng dư thừa các chất dinh dưỡng dạng khoáng chất dư thừa trong các ao hồ bằng biện pháp sinh học do chúng phát triển nhanh và hấp thụ phần lớn các chất này, cụ thể là các nitrat và phosphat. Nó cũng làm giảm tỷ lệ bay hơi của nước.

Phân loại 
Họ Bèo tấm được phần lớn các hệ thống phân loại thực vật công nhận, nhưng lại không được hệ thống APG II công nhận: trong hệ thống này người ta đưa chúng vào họ Araceae (các loài ráy, khoai nước v.v).

Các chi trong phân họ bao gồm:
 Spirodela: bèo tấm tía
 Landoltia
 Lemna: bèo tấm
 Wolffiella
 Wolffia: bèo cám

Phát sinh loài 
Từ năm 1876 người ta đã ngờ rằng nhóm này có quan hệ với họ Araceae nhưng trước khi phát sinh loài phân tử ra đời thì người ta khó có thể kiểm tra giả thuyết này. Các nghiên cứu bắt đầu từ năm 1995 đã xác nhận vị trí của nó trong họ Araceae và phần lớn các nhà hệ thống học kể từ đó đã coi chúng là một phần của họ này.

Vị trí của nhóm này trong họ Ráy được một số nghiên cứu gần đây đặt như trong biểu đồ dưới đây. Chúng không có quan hệ gần với bèo cái (Pistia stratiotes), cũng là một loài thực vật thủy sinh trong họ Araceae.

Hình ảnh

Liên kết ngoài 
 Sắp xếp họ Bèo tấm của Wayne Armstrong
 Lemnaceae  trong Watson, L. và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: ngày 3 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com 
 Thử nghiệm bèo tấm trong độc tính sinh thái học

Tham khảo 

Thực vật thủy sinh
Danh pháp thực vật học
Bách vàng

Bách vàng hay còn gọi là bách vàng Việt Nam, hoàng đàn vàng Việt Nam, trắc bách Quản Bạ hoặc cây ché ,(có danh pháp khoa học là Callitropsis vietnamensis) là một loài cây thân gỗ trong họ Hoàng đàn (Cupressaceae), có nguồn gốc tại khu vực huyện Quản Bạ thuộc tỉnh Hà Giang, Miền bắc Việt Nam. Nó được tìm thấy vào tháng 10 năm 1999, và khi đó đã được mô tả như là một chi mới và có danh pháp khoa học là Xanthocyparis vietnamensis, có quan hệ họ hàng rất gần với bách Nootka (Callitropsis nootkatensis), là loài sau đó cũng được chuyển sang chi mới này (Farjon & Hiệp N.T và những người khác, năm 2002). Sau đó, Little và những người khác (năm 2004) chỉ ra rằng tên chi ban đầu Callitropsis đã được lấy theo danh pháp khoa học của loài bách Nootka, vì thế họ lại chuyển cây bách vàng về chi này. Hiện chỉ còn khoảng 100 cây còn sống.

Đặc điểm
Trên cùng một cây có hai dạng lá khác nhau rõ rệt. Các cành có dạng vảy, dẹt, nhọn, sắc, mọc xen lẫn với các cành có lá kim dài, dẹt, xếp thành vòng gồm 4 lá. Nón quả trông tương tự như loài hoàng đàn giả nhưng lại chỉ có 4 vảy mọc từ gốc cành lá chứ không phải từ đỉnh cành như những loài hoàng đàn có lá vảy dẹt. Mọc ở khu vực vùng núi đá vôi trên độ cao 700 đến 1.500 m, nhiều nắng và mưa.

Sử dụng
Loài này có gỗ tốt, thơm, không bị mối mọt. Người dân địa phương dùng gỗ hoàng đàn vàng làm đồ thờ. Họ cho rằng mùi hương của thứ gỗ này có thể giữ được xác không bị hư hỏng. Vì vậy, những cây lớn sống ở cao độ thấp hầu như đã bị đốn hạ hoàn toàn, chỉ còn lại những cây nhỏ, cong queo, cây lớn nhất đường kính khoảng 40 cm.

Trên hiện trường thực tế, hoàng đàn vàng có ra nón và kết hạt nhưng không tìm thấy cây con tái sinh. Như vậy cho dù khoanh vùng bảo vệ tốt, loài này vẫn đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Theo tiêu chuẩn của IUCN thì hiện trạng của loài này được xếp ở cấp CR (Critically Endangered – Cực kỳ nguy cấp).

Chú thích

Tham khảo
 
 Farjon A., Hiệp N.T, và những người khác (2004). Xanthocyparis vietnamensis. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài nguy cấp. IUCN 2006. Tra cứu ngày 11 tháng 5 năm 2006. Mục này trong CSDL còn bao gồm cả chứng minh giải thích l do loài này được coi là cực kỳ nguy cấp (CR).
 Farjon A., Hiệp N. T., Harder D. K., Lộc P. K., & Averyanov, L. 2002. A new genus and species in the Cupressaceae (Coniferales) from miền bắc Vietnam, Xanthocyparis vietnamensis. Novon 12: 179–189.
 Little, D. P., Schwarzbach, A. E., Adams, R. P. & Hsieh, Chang-Fu. 2004. The circumscription and phylogenetic relationships of Callitropsis and the newly described genus Xanthocyparis (Cupressaceae). American Journal of Botany 91 (11): 1872–1881. Bản tóm tắt 
Cây lá kim Việt Nam của Nguyễn Đức Tố Lưu và Philip Ian Thomas.
Thêm một chi cây lá kim mới cho sách đỏ thế giới và sách cây cảnh Việt Nam 

Thực vật đặc hữu Việt Nam
V
Thực vật được mô tả năm 2002
Bãi Sau

Bãi Sau là tên một bãi biển thuộc phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam (trước đây thuộc Phường 2, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ)

Bãi Sau tọa lạc tại bờ biển phía đông của Vũng Tàu, kéo dài từ chân Núi Nhỏ đầu ngã 3 đường Thùy Vân và Phan Chu Trinh đến khu vực Chí Linh và là bãi tắm chính của Vũng Tàu do Bãi Trước bị ô nhiễm, bờ biển ngắn; Bãi Dâu có địa hình đáy biển lởm chởm đá, sóng không ổn định.

Dọc theo Bãi Sau là con đường du lịch Thùy Vân với nhiều cơ sở dịch vụ du lịch. Bãi Sau có nhiều ưu điểm so với nhiều bãi biển khác ở Việt Nam: quanh năm nhiệt độ ổn định, ít chênh lệch; sóng vừa phải; nước biển trong. Trong tương lai, khi con đường du lịch ven biển từ Vũng Tàu đi Long Hải được hoàn thành, Bãi Sau có chiều dài khoảng 15 km, đi qua khu nghỉ mát Saigon Atlantis có vốn đầu tư 300 triệu USD của nhà đầu tư Hoa Kỳ.

Bãi Sau Vũng Tàu nằm ở địa chỉ cụ thể là đường Thùy Vân, phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh.

Xem thêm
 Bãi Trước

Tham khảo

Sau
Du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu
Vũng Tàu
Chi Bách vàng

Chi Bách vàng (danh pháp khoa học: Callitropsis, đồng nghĩa Xanthocyparis) là một chi hiện chỉ có hai loài bách trong họ Cupressaceae, một loài có nguồn gốc ở khu vực miền tây Bắc Mỹ, loài kia có nguồn gốc ở Việt Nam trong khu vực đông nam châu Á.

Danh pháp khoa học của hai loài này là:
 Callitropsis nootkatensis – Bách Nootka (vị trí của nó xem tại phần Xem thêm và bài Bách Nootka)
 Callitropsis vietnamensis – Bách vàng Việt Nam

Farjon và những người khác (năm 2002) đã miêu tả một chi mới gọi là Xanthocyparis, chứa hai loài, gồm loài mới phát hiện là bách vàng Việt Nam (Xanthocyparis vietnamensis) và bách Nootka (Xanthocyparis nootkatensis); việc xử lý này có nhiều luận cứ ủng hộ, do cả hai loài đều không có quan hệ gì với chi Chamaecyparis, mà cũng không phù hợp khi xếp vào chi Cupressus, mặc dù có nhiều điểm chung.

Little và những người khác (năm 2004), trong khi vẫn xác nhận mối quan hệ trên đây, nhưng với các chứng cứ mới, đã chỉ ra rằng tổ hợp danh pháp có sớm hơn trong chi Callitropsis đã tồn tại, là Callitropsis nootkatensis (D.Don) Oerst., công bố vào năm 1864 nhưng đã bị các tác giả khác hoặc là bỏ qua hoặc là không nhận ra. Little và những người khác vì thế đã coi Xanthocyparis là đồng nghĩa của Callitropsis, tên gọi chính xác cho các loài này theo quy tắc của ICBN khi xử lý một chi khác biệt. Tên gọi Xanthocyparis hiện nay đã được đề xuất để bảo lưu, nhưng điều này chỉ được quyết định tại Đại hội Thực vật học quốc tế năm 2011, cho đến thời gian này thì tên gọi chính xác cần phải là Callitropsis theo nguyên tắc đặt trước.

Xem thêm 
Xem thêm chi Cupressus, một chi có quan hệ họ hàng gần. Chứng cứ di truyền học do Little và những người khác đưa ra (năm 2004) cho rằng loài Bắc Mỹ của chi này có quan hệ họ hàng gần với Callitropsis vietnamensis (khi đó có danh pháp là Xanthocyparis vietnamensis) hơn là với các loài bách ở châu Âu và châu Á trong chi Cupressus. Gần đây, năm 2006, các loài này đã được Litttle và những người khác chuyển sang chi Callitropsis.

Tham khảo 

 Gadek P. A., Alpers D. L., Heslewood M. M., & Quinn C. J. (2000). Relationships within Cupressaceae sensu lato: a combined morphological and molecular approach. American Journal of Botany 87: 1044–1057. Tóm tắt 
 Farjon A., Hiệp N. T., Harder D. K., Lộc P. K., & Averyanov L. (2002). A new genus and species trong Cupressaceae (Coniferales) from northern Vietnam, Xanthocyparis vietnamensis. Novon 12: 179–189.
 Little D. P., Schwarzbach A. E., Adams R. P. & Hsieh Chang-Fu. (2004). The circumscription and phylogenetic relationships of Callitropsis and the newly described genus Xanthocyparis (Cupressaceae). American Journal of Botany 91 (11): 1872–1881. Tóm tắt 
 Little D. P. (2006). Evolution and circumscription of the true Cypresses. Syst. Bot. 31(3): 461-480.
 Mill R. R. và Farjon A. (2006). Proposal to conserve the name Xanthocyparis against Callitropsis Oerst. (Cupressaceeae). Taxon 55(1): 229-231.
 Gymnosperm Database: Callitropsis (hay Xanthocyparis) 

Họ Hoàng đàn
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN
Thực vật được mô tả năm 2002
Hoa hậu Thế giới 2006

Hoa hậu Thế giới năm 2006 là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 56 được tổ chức tại Tháp Văn hóa và Khoa học ở thủ đô Warszawa của Ba Lan. Cuộc thi có tất cả 104 thí sinh tham gia. Đêm chung kết của cuộc thi diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 2006 với vương miện thuộc về người đẹp Taťána Kuchařová, đến từ Cộng hòa Séc.

Tổng cộng có 104 quốc gia tham gia cuộc thi, số lượng lớn thứ 12 sau 2013 (127) 2014 (121), 2012 (116), 2010 (115), 2015 (114), 2011 (113), 2009 (112), 2008 (109), 2004 (107), và 2007 và 2003 (cả 106). Tất cả các thí sinh được chia thành sáu nhóm khu vực: Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Á Thái Bình Dương, Caribe, Bắc Âu và Nam Âu.

Các kết quả

Các danh hiệu cao nhất

Các nữ hoàng sắc đẹp khu vực

Các giải phụ

Giải thưởng nhà thiết kế tài năng

Thí sinh
Có tất cả 104 thí sinh tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2006

Châu Á – Thái Bình Dương

Bắc Âu

Nam Âu

Vùng biển Caribê

Châu Mỹ

Châu Phi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu thế giới

2006
Cuộc thi sắc đẹp năm 2006
Andrew Fire

Andrew Z. Fire (sinh tháng 4 năm 1959) là người đoạt giải Nobel về Sinh lý học hay Y khoa người Mỹ, cùng với Craig C. Mello, cho sự khám phá ra sự can thiệp của RNA. Nghiên cứu này được tiến hành tại Viện Carnegie tại Washington và xuất bản năm 1998. Fire hiện là giáo sư về dịch tễ và di truyền học tại Trường Y khoa của Đại học Stanford, mà ông tham gia từ 2003.

Giải Nobel 

Năm 2006, Mello và Fire nhận giải Nobel cho những công trình bắt đầu vào năm 1998, khi Mello và Fire cùng với các đồng sự của họ (SiQun Xu, Mary Montgomery, Stephen Kostas, Sam Driver) xuất bản một bài báo  trong tạp chí Nature (Tự nhiên) làm thế nào những mẩu nhỏ của RNA đánh lừa tế bào tiêu diệt những thể truyền tin của gene RNA (mRNA) trước khi nó có thể sản xuất ra một protein - làm ngưng hoạt động những gen riêng biệt một cách hiệu quả.

Trích dẫn về giải Nobel, đưa ra bởi Viện Karolinska của Thụy Điển, nói rằng: "Những người đoạt giải Nobel năm nay đã khám phá ra một cơ chế cơ sở cho việc điều khiển luồng thông tin di truyền."

Các nghiên cứu của Mello và Fire, tiến hành tại Viện Carnegie, đã cho thấy rằng thực ra RNA đóng một vai trò quan trọng trong việc điều khiển gene. Sự kiện công trình được công nhận bởi hội đồng giải Nobel chỉ tám năm sau khi nó được công bố đã chứng tỏ tầm quan trọng của nó là như thế nào.

Trước đây người ta nghĩ rằng RNA đóng vai trò rất nhỏ trong việc điều khiển gene - thật ra một số người cho rằng nó không hơn gì là một sản phẩm phụ.

Ngoài Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 2006, ông còn đoạt Giải Sinh học phân tử của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ năm 2003, Giải Wiley năm 2003 và Giải Passano năm 2003.

Xem thêm 
 http://www.cnn.com/2006/WORLD/europe/10/02/nobel.medicine.ap/index.html
 http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/5398844.stm
 http://mednews.stanford.edu/releases/2006/october/nobel.html 
 http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2006/press.html
 http://www.carnegieinstitution.org/news_releases/PRNobelReleaseFire.html 
 http://www.umassmed.edu/pap/news/MelloPrize.cfm

Tham khảo 

Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Nhà khoa học Mỹ gốc Do Thái
Nhà sinh học Mỹ
Nhà vật lý Mỹ
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Thành viên Học viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ
Carly Colón

Carlos (Carly) Colón, Jr. (thường được gọi Carlito; sinh ngày 21 tháng 2 năm 1979) là một đô vật chuyên nghiệp Mỹ, gốc người Puerto Rico.

Trong đô vật 
 Finishing moves
 Back Cracker[2] / Back Stabber[3] (Double knee backbreaker)[2]
 Figure four leglock[2] – OVW; used as a regular move in WWE
 Inverted facelock spun out into a DDT – 2005–2006
 Overdrive[2] – 2004
Carlito executing a dropkick against "EZE" Eric Cairnie
 Signature moves
 Backflip off the top rope over a standing opponent, sometimes while springboarding[98]
 Dropkick,[99] sometimes from the top rope[100] or while springboarding[101]
 Fireman's carry flapjack[102]
 Flowing DDT[2]
 Hurricanrana[103]
 Japanese arm drag[98]
 Lifting reverse STO[104]
 Monkey flip[105]
 Running knee lift followed by a running clothesline[99]
 Snap swinging neckbreaker
 Springboard back elbow[99]
 Springboard moonsault,[99] sometimes while performing a double jump[106]
 Springboard senton bomb,[107] sometimes while performing a double springboard[108][109]
 Sitout spinebuster[110]
 Spitting apple pieces into an opponent's face[111]
 Managers
 Trish Stratus
 Torrie Wilson
 The Bella Twins
 Brie Bella
 Rosa Mendes
 Nicknames
 "The Caribbean Bad Apple"
 Entrance themes
 "El que lo hereda no lo hurta" by Los Hijos de los Celebres & Apollo Sound (1999-2003; WWC)
 "Tony's Theme" by Giorgio Moroder (2004; WWC)
 "Cool" by Jim Johnston (2004–nay; WWE/WWC)
 "Burn It To The Ground" by Nickelback (2010; LLUSA)

Các chức vô địch và danh hiệu 
 Family Wrestling Entertainment
 FWE Heavyweight Championship (1 time)
 First Wrestling Society
 1WS World Heavyweight Championship (1 time, current)[112]
 Funking Conservatory
 FC Television Championship (1 time)[113]
 Magnum Pro Wrestling
 Magnum Heavyweight Championship (1 time)[114]
 Millennium Wrestling Federation
 MWF Undisputed Championship (1 time, Current)
 Pro Wrestling Illustrated
 PWI ranked him #27 of the 500 best singles wrestlers of the year in the PWI 500 in 2006[115]
 Puerto Rico Wrestling
 Tag Team of the Year (2008) - with Primo[116]
 Wrestling Alliance Revolution
 WAR World Heavyweight Championship (1 time)
 World Wrestling Council
 WWC Puerto Rico Heavyweight Championship (1 time)
 WWC Universal Heavyweight Championship (15 times)[5]
 WWC World Tag Team Championship (2 times) – with Eddie Colón (1) and Konnan (1)[117]
 World Wrestling Entertainment
 World Tag Team Championship (1 time) – with Primo[118]
 WWE Intercontinental Championship (1 time)[119]
 WWE Tag Team Championship (1 time) – with Primo[120]
 WWE United States Championship (1 time)

Tham khảo

Colón, Carlos Jr.
Colón, Carlos Jr.
Colón, Carlos Jr.
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1979
Vince McMahon

Vincent Kennedy McMahon (sinh ngày 24 tháng 8 năm 1945) là một doanh nhân và cựu đô vật chuyên nghiệp người Mỹ. Ông là đồng sáng lập (co-founder) và giữ phần lớn cổ phần của World Wrestling Entertainment, Inc.

Trong WWE, ông trong vai một đô vật cực kì khó tính và thâm độc. Đô vật này mang tên Mr. McMahon (dựa theo tên thật của ông). Đô vật này nắm quyền hành cao nhất, có thể điều khiển các đô vật khác theo ý mình. Mr. McMahon cũng từng nắm giữ 2 đai vô địch lớn nhất: Đai vô địch WWF và Đai vô địch hạng nặng thế giới ECW. Ông là người chiến thắng giải Royal Rumble năm 1999.

Tham khảo

McMahon, Vince
Tỷ phú Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Ireland
World Wrestling Entertainment
Người dẫn talkshow truyền hình Mỹ
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ
Đô vật chuyên nghiệp từ Bắc Carolina
Thấu kính hấp dẫn

Thấu kính hấp dẫn là một hiện tượng thiên văn, xảy ra khi ánh sáng (và sóng điện từ nói chung) phát ra từ một vật thể bị lệch hướng trên đường đi dưới tác dụng của lực hấp dẫn khi qua gần các thiên thể khác. 

Sự bẻ cong đường đi của ánh sáng bởi lực hấp dẫn đã được lý thuyết tương đối rộng tiên đoán và được kiểm chứng lần đầu vào lần nhật thực năm 1919. Ánh sáng càng bị bẻ cong khi đi gần các vật thể có mật độ khối lượng càng lớn. Do đó hiện tượng này được quan sát rõ hơn nếu ánh sáng đi qua gần các hố đen hay các thiên hà. Lúc đó hình ảnh của các ngôi sao hay nguồn phát sáng bị thay đổi, chia làm nhiều phần hay được hội tụ, làm cường độ sáng tăng lên, cho phép quan sát vật ở xa.

Sự tăng cường độ sáng hay thay đổi hình dạng đột ngột của một thiên thể ở xa cũng là dấu hiệu cho thấy giữa nguồn sáng và người quan sát có vật thể khối lượng lớn bay qua; đây là một trong các phương pháp thực nghiệm để phát hiện hố đen.

Xem thêm
 Vòng Einstein
 Thấu kính
 Hố đen

Tham khảo

Liên kết ngoài

"Thấu kính hấp dẫn" biến một thiên hà thành sáu 
Thấu kính hấp dẫn phát hiện một thiên hà tí hon ở rất xa 
Thấu kính hấp dẫn giúp Hubble phát hiện vật thể xa nhất 

Tác dụng của lực hấp dẫn
Thấu kính hấp dẫn
Vật lý thiên văn
Cấu trúc quy mô lớn của vũ trụ
Lâm sản

Lâm sản hay lâm thổ sản là một từ  có nguồn gốc Hán Việt dùng để chỉ các sản vật từ rừng và lâm nghiệp cho tiêu dùng trực tiếp hoặc sử dụng thương mại, chẳng hạn như gỗ, giấy, hoặc thức ăn cho gia súc. Cho đến nay thì gỗ luôn là lâm sản phổ biến nhất, được sử dụng cho nhiều mục đích như: nhiên liệu gỗ (ví dụ như trong hình thức than), các vật liệu cấu trúc thành phẩm dùng cho xây dựng các tòa nhà, hoặc làm nguyên liệu thô (bột giấy, ván dăm,...). Tất cả các sản phẩm ngoài gỗ khác có nguồn gốc từ các nguồn tài nguyên rừng, bao gồm một loạt các lâm sản khác được gọi chung là lâm sản ngoài gỗ.

Kể từ năm 1947, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đã công bố một kỷ yếu hàng năm về lâm sản. The FAO Yearbook of Forest Products là một tài liệu chứa các dữ liệu thống kê về lâm sản cơ bản cho tất cả các nước và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nó bao gồm hàng loạt các dữ liệu hàng năm về khối lượng sản xuất và khối lượng tiêu thụ và giá trị thương mại lâm sản. Thông tin thống kê trong niên giám thống chủ yếu dựa trên dữ liệu được cung cấp cho FAO bởi các quốc gia thông qua các câu hỏi hay ấn phẩm chính thức. Trong trường hợp không có số liệu chính thức, FAO làm cho một ước tính dựa trên các thông tin tốt nhất có sẵn.

FAO cũng xuất bản các cuộc khảo sát hàng năm về công suất bột giấy và sản xuất giấy trên thế giới. Các cuộc điều tra trình bày các thống kê về sản lượng giấy và bột giấy sản xuất theo quốc gia. Các thống kê dựa trên thông tin do phóng viên trên toàn thế giới, hầu hết trong số họ hoạt động trong các Hiệp hội giấy và bột giấy, và đại diện cho 85% sản lượng giấy của thế giới.

Xem thêm

 Gỗ
 Lâm sản ngoài gỗ

Tham khảo

Lâm sản
Lâm nghiệp
Công nghiệp gỗ
Khai thác gỗ
Sản phẩm gỗ
VSpeech

VSpeech là một sản phẩm phần mềm cho phép người dùng điểu khiển hầu hết các hoạt động của máy tính bằng giọng nói như mở chương trình, lướt web, soạn thảo văn bản... Chương trình hỗ trợ cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt và được tích hợp với hầu hết các ứng dụng phổ biến như: Microsoft Windows, Microsoft Office...

Phần mềm được phân phối với giấy phép GPL.

Tính năng

Các chức năng chính của sản phẩm
 Menu chương trình
 Lệnh chương trình
 Lệnh hệ thống
 Duyệt web
 Từ điển tự chọn
 Đọc chính tả tiếng Anh
 Đọc chính tả tiếng Việt (chưa hoàn thành)

Xem thêm

BK02 Nhóm phát triển phần mềm BK02
VSpeech SDK Thư viện phát triển các ứng dụng nhận dạng giọng nói tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Tải về từ Sourceforge
Trang chủ ở Sourceforge
Bài viết trên báo Tuổi Trẻ 
Bài viết trên báo Thanh Niên 

Phần mềm tiếng Việt tự do
Dự án ở SourceForge
Maamme

Maamme (hay tiếng Thụy Điển là: Vårt land dịch sang tiếng Việt có nghĩa là Vùng đất của chúng ta) là quốc ca của Phần Lan. Paavo Cajander được cho là tác giả của lời bài hát.

Giai điệu của quốc ca Phần Lan cũng được sử dụng làm phần nhạc cho bài thánh ca "Việt Nam ca"

Lời gốc

Lời 1, thường được sử dụng
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,
soi, sana kultainen!

Ei laaksoa, ei kukkulaa,
ei vettä, rantaa rakkaampaa,
kuin kotimaa tää pohjoinen,
maa kallis isien.

Lời 2
On maamme köyhä, siksi jää,
jos kultaa kaivannet.
Sen vieras kyllä hylkäjää,
mut meille kallein maa on tää,
sen salot, saaret, manteret
ne meist on kultaiset.

Lời 3
Ovatpa meille rakkahat
koskemme kuohuineen,
ikuisten honkain huminat,
täht´yömme, kesät kirkkahat,
kaikk´kuvineen ja lauluineen
mi painui sydämeen.

Lời 4
Täss auroin, miekoin, miettehin
isämme sotivat,
kum päivä piili pilvihin
tai loisti onnen paistehin,
täss Suomen kansan vaikeimmat
he vaivat kokivat.

Lời 5
Tään kansan taistelut ken voi
ne kertoella, ken?
Kun sota laaksoissamme soi,
ja halla näläntuskan toi,
ken mittasi sen hurmehen
ja kärsimykset sen?

Lời 6
Täss on sen veri virrannut
hyväksi meidänkin,
täss iloaan on nauttinut
ja murheitansa huokaillut
se kansa, jolle muinaisin
kuormamme pantihin.

Lời 7
Tääll´olo meill on verraton
ja kaikki suotuisaa,
vaikk onni mikä tulkohon,
maa isänmaa se meillä on.
Mi maailmass on armaampaa
ja mikä kallimpaa?

Lời 8
Ja tässä, täss´ on tämä maa,
sen näkee silmämme.
me kättä voimme ojentaa
ja vettä rantaa osoittaa
ja sanoa: kas tuoss´ on se,
maa armas isäimme.

Lời 9
Jos loistoon meitä saatettais
vaikk´ kultapilvihin,
mis itkien ei huoattais,
vaan tärkein riemun sielu sais,
ois tähän köyhään kotihin
haluamme kuitenkin.

Lời 10
Totuuden, runon kotimaa
maa tuhatjärvinen
miss´ elämämme suojan saa,
sa muistojen, sa toivon maa,
ain ollos, onnees tyytyen,
vapaa ja iloinen.

Lời 11
Sun kukoistukses kuorestaan
se kerran puhkeaa,
viel lempemme saa hehkullaan
sun toivos, riemus nousemaan,
ja kerran, laulus synnyinmaa
korkeemman kaiun saa.

Lược dịch tiếng Việt
Ôi Phần Lan - Tổ quốc ta
Tên gọi thiêng liêng, tự hào biết bao
Không một ngọn đồi, không một thung lũng nào
Không một bờ biển, không một dòng sông nào
Thân thương hơn mảnh đất phương Bắc của chúng ta
Thân thương hơn quê cha đất tổ của chúng ta

Lời 11
Ngày huy hoàng của Người rồi sẽ đến
Và tỏa sáng muôn nơi
Niềm hân hoan và hy vọng của Người
Sẽ đong đầy trong tình yêu của chúng ta
Và bài ca của Người, Đất Mẹ hỡi
Sẽ vang mãi khắp thế gian

Tham khảo

Quốc ca
Bài hát Phần Lan
Lịch sử Phần Lan
Biểu tượng quốc gia Phần Lan
Quốc ca châu Âu
Bài hát thế kỷ 19
Bài hát năm 1848
Nhạc khúc Rê trưởng
Luật số lớn

Trong toán học và xác suất thống kê, luật số lớn hay quy luật số lớn (Tiếng Anh: Law of Large Number, Viết tắt: LLN) là một khái niệm mô tả hành vi hội tụ của trung bình mẫu cũng như các đặc trưng thống kê khác của một dãy các biến ngẫu nhiên độc lập và có phân phối đồng nhất khi kích cỡ mẫu tăng lên. Luật số lớn chỉ ra rằng khi ta chọn ngẫu nhiên các giá trị (mẫu thử) trong một dãy các giá trị (quần thể), kích thước dãy mẫu thử càng lớn thì các đặc trưng thống kê (trung bình, phương sai,...) của mẫu thử sẽ càng hội tụ gần với các đặc trưng thống kê của quần thể. Luật số lớn có nhiều ứng dụng trong các kỹ thuật mô phỏng thống kê cũng như trong kinh tế, tài chính, dự báo hay bảo hiểm.

Luật số lớn thường được mô tả dưới hai dạng chính, bao gồm dạng yếu (Weak Law of Large Number - WLLN) và dạng mạnh (Strong Law of Large Number - SLLN). Ở dạng yếu, trung bình mẫu chỉ hội tụ theo xác suất về trung bình quần thể. Trong khi đó, ở dạng mạnh, trung bình mẫu hội tụ gần như chắc chắn về trung bình quần thể. 

(Xem thêm: Sự hội tụ của các biến ngẫu nhiên)

Luật số lớn yếu 

Luật số lớn yếu còn được gọi là định lý Khintchine. Cụ thể, xét một dãy các biến ngẫu nhiên  độc lập, cùng phân phối với kỳ vọng E(X), luật số lớn yếu phát biểu rằng, với mọi số thực  dương, xác suất để khoảng cách giữa trung bình tích lũy  và kỳ vọng E(X) lớn hơn  là tiến về 0 khi n tiến về vô cực, nghĩa là:

Phát biểu được chứng minh bằng cách sử dụng bất đẳng thức Bienaymé-Chebychev sau đây của Chebychev:

Ta có biến ngẫu nhiên  có kỳ vọng 
 
và phương sai 

từ bất đẳng thức Bienaymé-Chebychev, ta có:

Vế phải tiến về 0 khi n tiến về vô cực, định lý được chứng minh.

Theo định nghĩa hội tụ của biến ngẫu nhiên thì  hội tụ theo xác suất về E(X).

Luật số lớn mạnh 

Xét n biến ngẫu nhiên độc lập cùng phân phối xác suất, khả tích (nghĩa là ). Luật số lớn mạnh phát biểu rằng trung bình tích lũy  hội tụ hầu như chắc chắn về E(X).

Nghĩa là:
.

Tham khảo

Định lý giới hạn trung tâm (Central Limit Theorem) - Một khái niệm mô tả phân phối tiệm cận của trung bình mẫu khi kích cỡ mẫu đủ lớn.

Lý thuyết xác suất
Chứng minh toán học
Thuật ngữ thống kê
Phan Thu Ngân

Phan Thu Ngân (có tài liệu ghi là Phan Thị Thu Ngân; sinh năm 1980) đạt danh hiệu Hoa hậu báo Tiền phong năm 2000 khi đang là sinh viên khoa Kinh tế thương mại của Đại học Văn Lang. Cô đã từ bỏ quyền tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2001 và kết hôn.

Tiểu sử
Phan Thu Ngân sinh năm 1980, trong một gia đình lao động nghèo tại Đồng Nai có 2 chị gái và 1 em trai. Mẹ cô là người Hậu Giang (nay là Cần Thơ), bố người Nghĩa Bình (nay là Gia Lai). Cả hai bươn chải lên Sài Gòn và sống bằng gánh bánh canh bán ngoài chợ. Trước khi bước chân tới cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2000, cô hàng ngày vẫn ra chợ Phú Nhuận để phụ mẹ bán bánh canh mưu sinh qua ngày.

Sự nghiệp
Phan Thu Ngân từng tham gia hoạt động thời trang ở sân khấu Hoa Học Đường rồi thân thiết và có tình cảm với người mẫu Phan Tuấn Đạt. Họ cùng mở ra nhãn hiệu thời trang mang tên TND (ghép tên của hai người lại).

Được một thời gian, do không còn thấy phù hợp nên Phan Thu Ngân từ bỏ nhãn hiệu TND, cùng chị gái mở ra nhãn hiệu thời trang riêng mang chính tên cô (PTN). Nhãn hiệu tương đối phát triển nhờ hoa hậu cũng có năng khiếu về kinh doanh, thêm việc hiểu được thị trường thời trang, môi trường mà Thu Ngân đã từng tham gia, PTN có hệ thống cửa hàng lớn tại TP HCM lên đến 6 showroom.

Cùng với đó, Thu Ngân rất thích đi du lịch, cùng bạn bè dành nhiều thời gian đi khám phá những vùng miền ngay trong nước.

Hôn nhân

Đám cưới của Phan Thu Ngân và thiếu gia Mai Thanh Hải tổ chức tại 2 nơi là khách sạn OMNI Saigon (TP HCM) vào ngày 12 tháng 9 năm 2002 và tại khách sạn Melia (Hà Nội) vào ngày 22 tháng 9 năm 2002.

Ngày 15 tháng 5 năm 2006, Viện KSND Tối cao đã có Cáo trạng số 09/VKSTC-V2 truy tố Mai Thanh Hải, con trai nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại Mai Văn Dâu về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tại Điểm a, Khoản 4, Điều 139 BLHS và tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Trước đó, Mai Thanh Hải bị tạm giam từ ngày 30 tháng 9 năm 2004 và đã được Cơ quan An ninh điều tra hủy bỏ biện pháp tạm giam và cho tại ngoại ngày 31 tháng 8 năm 2005. Khi Mai Thanh Hải được tại ngoại, Hoa hậu Phan Thu Ngân lập tức cùng chồng từ TP. HCM ra Hà Nội để thực hiện lệnh "cấm đi khỏi nơi cư trú" của cơ quan điều tra. Mai Thanh Hải bị tuyên án 5 năm tù tại phiên xử sơ thẩm năm 2007, Phan Thu Ngân đưa hai con về TP.HCM, sống cùng gia đình bên ngoại. Cuộc đời của cô là cảm hứng để sản xuất bộ phim Chạy án (2006, đạo diễn Vũ Hồng Sơn).

Tham khảo 

Người chiến thắng Hoa hậu Việt Nam
Người Đồng Nai
Nhân vật còn sống
Việt Nam năm 2000
Sinh năm 1980
Giancarlo Fisichella

Giancarlo Fisichella (; sinh ngày 14 tháng 1 năm 1973) còn được gọi là Fisico, Giano hoặc Fisi, là một tay đua chuyên nghiệp người Ý và là người đứng đầu đội bóng đá Nazionale Piloti (đội này bao gồm các tay đua). Ông đã đua cho Minardi, Jordan, Benetton, Sauber, Renault, Force India và Ferrari ở Công thức 1. Sau đó, ông ấy đã lái chiếc Ferrari 458 GTE của đội AF Corse tại nhiều sự kiện đua xe thể thao khác nhau và hai lần trở thành người chiến thắng hạng Le Mans 24 Giờ và là người chiến thắng hạng GT của giải đua Petit Le Mans tại trường đua Road Atlanta.

Sự nghiệp

Sự nghiệp Công thức 1 (1996-2009)

Minardi (1996) 
Năm 1996, ông bắt đầu sự nghiệp Công thức 1 với Minardi sau khi trở thành tay đua lái thử chính thức của đội vào mùa giải trước. Tuy nhiên, ông đã không hoàn thành toàn bộ mùa giải vì Minardi yêu cầu một tay đua có thể mang lại tiền cho đội và do đó, Fisichella đã được thay thế bởi người đồng hương Giovanni Lavaggi.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Tay đua Công thức 1
Tay đua F1
Tay đua Công thức 1 giành được chiến thắng
Vận động viên đua xe Công thức 1
Vận động viên đua xe Công thức 1 Ý
Người gốc Sicilia
Quốc hội

]]

Quốc hội là cơ quan lập pháp của một quốc gia. Quốc hội được người dân bầu cử và có nhiệm vụ thông qua hiến pháp và các bộ luật và thường được thiết kế theo hình thức Nghị viện.

Các loại quốc hội

Đơn viện 
Quốc hội chỉ bao gồm một viện duy nhất. Ví dụ: Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc,...

Lưỡng viện 
Quốc hội bao gồm hai viện
 Thượng nghị viện
 Hạ nghị viện

Ví dụ: Hoa Kỳ, Canada, Nga (Liên Xô cũ cũng có cơ chế lưỡng viện cho Xô viết tối cao), Anh, Pháp, Campuchia...

Đại biểu quốc hội tại hạ nghị viện thường là do người dân trực tiếp bầu, nên còn gọi là dân biểu. Trong khi đại biểu quốc hội tại thượng nghị viện thường được gọi là nghị sĩ, hay là thượng nghị sĩ.

Trên bản đồ bên cạnh, chúng ta thấy những quốc gia đánh dấu màu xanh lá là những quốc gia trung viện, tức là vừa có quốc hội, thượng viện và hạ viện, nhưng nó chưa được chú thích

Quyền lực của Quốc hội 
Quyền lực của quốc hội là một trong ba quyền quan trọng nhất (tam quyền phân lập) trong hệ thống chính trị của các quốc gia trên thế giới: quyền lập pháp. Quyền lực của quốc hội được thể hiện khác nhau tại mỗi quốc gia.

Xem thêm 
Danh sách các quốc gia theo cơ quan lập pháp
Quốc hội của các quốc gia trên thế giới
 Cơ quan lập pháp
Ngành hành pháp
Ngành tư pháp
 Tam quyền phân lập
Quốc hội Hoa Kỳ
Quốc hội Trung Quốc
Quốc hội Đài Loan
Quốc hội Pháp
Quốc hội Anh
Quốc hội Úc
Quốc hội Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nghị viện các nước  trên trang Đại biểu Nhân dân

Chính trị

Cơ quan lập pháp
Rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới Việt Nam

Rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới Việt Nam là kiểu rừng có diện tích lớn, phân bố rộng khắp Việt Nam, nằm trong vành đai nhiệt đới, thường phân bố ở độ cao 700 m (miền Bắc) và 1000 m (miền Nam) trở xuống. Nơi đây có nhiệt độ trung bình hàng năm 20 - 25oC, nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất 15 - 20oC, lượng mưa hàng năm 1.200 - 3.000 mm, mùa mưa ẩm và mùa khô phân biệt rõ, mùa khô kéo dài 3 tháng, độ ẩm trung bình khoảng 85%. Đất rừng có quá trình feralit mạnh, thường là đất feralit đỏ vàng phát triển trên nhiều loại đá mẹ như bazan, gneis, andesit... tầng đất nhìn chung sâu đầy, không có tầng đá ong chặt.

Rừng có cấu trúc 3 - 5 tầng (Tầng trội, tầng tán, tầng dưới tán, tầng cây bụi, tầng cỏ và quyết). Thực vật rừng ở đây phần lớn là các loài cây nhiệt đới, không có chồi ngủ qua đông, một số loài thân mang hoa quả, lá cây nhẵn bóng, đầu lá thường có mũi lồi. Một số loài có hình thức sinh trưởng nhịp điệu, số cây rụng lá theo mùa dưới 25% tổ thành.

Tổ thành rừng
Các ưu hợp trong kiểu rừng này thể hiện rõ ảnh hưởng của thành phần loài trong khu hệ thực vật bản địa Bắc Việt Nam-Nam Trung Hoa và khu hệ thực vật Malaixia-Indonesia.Các ưu hợp đó là:
Các ưu hợp họ Dầu (Dipterocarpaceae), tầng vượt tán (tầng trội) và tầng tán là các loài cây thường xanh thuộc họ Dầu như:

Ưu hợp Sao đen (Hopea odorata)
Ưu hợp Kiền kiền (Hopea pierrei)
Ưu hợp Chò chỉ (Parashorea chinensis)
Ưu hợp Chò nâu (Dipterocarpus retusus)
Ưu hợp Dầu rái (Dipterocarpus alatus)
Ưu hợp Vên vên (Anisoptera cotstata)
Ưu hợp Táu (Vatica sp)
Có thể gặp các ưu hợp biến chủng:
Ưu hợp: gội + Sấu + sâng + một loài dẻ gai hay sồi + một loài De hay cà lồ + một loài giổi hay mỡ + một loài đa hay mít.

Tùy từng vùng có thể có một vài loài khác chiếm ưu thế hình thành các biến chủng vàng anh, chò xanh, chò đãi, chò chỉ.
Ưu hợp: lim xanh + trám trắng + sến + ngát.

Tùy từng vùng có thể có một loài cây nào đó chiếm ưu thế của ưu hợp hình thành các biến chủng: sau sau, sang lẻ, gụ + huỷnh, táu ruối, vên vên.
Một số ưu hợp hình thành do chịu ảnh hưởng của các hoạt động sản xuất của con người như:
Ưu hợp: mỡ + ràng ràng mít sau nương rẫy.
Ưu hợp: lim xanh + dẻ bốp + trám trắng + ngát + bứa sau khai thác.

Xem thêm
Rừng mưa nhiệt đới
Rừng nguyên sinh

Tham khảo

Rừng Việt Nam
Sinh thái học
Việt Nam
Danh mục sách đỏ cây trồng Việt Nam

Sách đỏ Việt Nam (phần thực vật do bộ Khoa học công nghệ và môi trường công bố (1996) đã giới thiệu 302 loài thực vật thuộc ngành Hạt kín (Angiospermae) và 26 loài thực vật thuộc ngành Hạt trần (Gymnospermae) có mức độ đe dọa khác nhau cần được bảo tồn. Tuy vậy, trong điều kiện Việt Nam, khi công tác bảo tồn nguồn gen mới bắt đầu, có thể chỉ nên tập trung cho một số đối tượng thuộc các nhóm sau đây.

Các loài cây có giá trị đặc biệt đang nguy cấp hoặc hết sức nguy cấp 
 Thông hai lá dẹt (Pinus krempfii A.Chev.)
 Thông năm lá Đà Lạt (Pinus dalatensis Y de Perre.)
 Thủy tùng (Glyptostrobus pensilis K.Koch.)
Đỉnh Tùng
 Hoàng đàn (Cupressus torulosa D.Bon)
 Thông đỏ (Taxus wallichiana Zucc.)
 Mun (Diospyros mun A.Chev. ex Lecomte)
 Gõ đỏ (Cà te) (Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib)
 Trắc (Dalbergia cochinchinensisi Pierre)
 Cẩm lai (D.bariaensis Pierre)
 Giáng hương quả to (Pterocarpus macrocarpus Kurz)
 Sam lạnh
 Dẻ tùng
 Chò đãi
 Bách xanh
 Cử Sa pa
 Kiền kiền
 Sao lá to
 Sam đá vôi (Du sam đá vôi?)
 Trúc đùi gà
 Trúc vuông
 Trúc đen
 Trúc hóa long

Các loài có giá trị kinh tế cao, đang nguy cấp và mới được gây trồng 
 Pơ mu 
 Trầm hương
 Lát hoa
 Lim xanh
 Sưa

Tham khảo
 Sách đỏ Việt Nam (Bộ khoa học công nghệ và môi trường-Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật-Hà nội 1996)
 Tên cây rừng Việt Nam (Nhà xuất bản Nông nghiệp-hà nội 2000)
 Bảo tồn nguồn gen cây rừng Việt Nam (Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam 1999)
 Trung tâm dữ liệu thực vật Việt Nam (BotanyVN)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Danh lục thực vật sách đỏ Việt Nam  phần 2 

Sách đỏ cây trồng Việt Nam
*
Bảo tồn sinh vật
Lâm nghiệp
Rừng Việt Nam
Sách đỏ
Số Froude

Số Froude hoặc là tiêu chuẩn Froude – là một trong những tiêu chuẩn tương đồng khi xét tới chuyển động của chất lỏng và chất khí. Nó là đại lương không thứ nguyên và được sử dụng trong trường hợp có sự tác động của ngoại lực. Số Froude được đưa ra bởi William Froude vào năm 1970.

Trong thủy lực học, số Froude là đại lượng không thứ nguyên đặc trưng cho tương quan giữa tác động của lực quán tính và trọng lực đối với dòng chảy.

Công thức:

trong đó:

 v là vận tốc dòng chảy (đơn vị thường dùng m/s)
 g là gia tốc (m/s2)
 L là kích thước đặc trưng  của vùng (phạm vi) mà trong đó ta xét chuyển động của chất lỏng (khí) (m)

Ví dụ, nếu xét chất lỏng chảy trong một ống dẫn trong trường trọng lực, khi đó g – gia tốc rơi tự do, v -  vận tốc chảy, L – độ dài đoạn ống hoặc đường kính ống.

Số Froude cho phép ta so sánh  các điều kiện để tạo sóng cho các loại tàu, thuyền có kích thước khác nhau. Ví dụ, nếu mô hình tàu với tỉ lệ 1:100, thì nó cần được kéo với vận tốc nhỏ hơn 10 lần so với vận tốc của tàu thực.
Đối với các tàu thủy lớn, số Froude thường từ 0.2 – 0.3, còn đối với các loại tàu  nhỏ, số Froude  thường lớn hơn 1, nhưng thường là từ 2 -3.
Số Froude cũng hay được dùng trong mô hình hóa dòng chảy trong các lòng máng và thử nghiệm mô hình của các công trình thủy lợi.

Dòng chảy có Fr < 1 tương ứng với trạng thái chảy êm.

Dòng chảy có Fr > 1 tương ứng với trạng thái chảy xiết.

Trong quá trình truyền nhiệt:

Số Froude cũng đặc trưng cho tỉ số giữa lực quán tính và trọng  lực, nhưng công thức hơi khác:

Trong đó g – gia tốc  rơi tự do, l – kích thước đặc trưng, v – vận tốc chảy

Xem thêm: Số Reynolds, nước nhảy

Tham khảo

Cơ học chất lỏng
Thủy lực
Động lực học chất lưu
Các số không thứ nguyên của cơ học chất lưu
Lạc Việt

Lạc Việt (chữ Hán: 雒越 hoặc 駱越) là một bộ tộc trong nhóm bộ tộc Bách Việt ở khu vực Bắc Bộ Việt Nam.

Cổ sử và truyền thuyết 
Theo truyền thuyết của Việt Nam, tổ của người Lạc Việt bắt nguồn từ vùng Động Đình Hồ, nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, và địa bàn sinh sống lan rộng xuống tận vùng Bắc Trung Bộ của Việt Nam ngày nay. (Xem Hồng Bàng). Sử sách của Việt Nam cũng chỉ trích dẫn từ các truyền thuyết này. Nguồn cổ sử duy nhất có nói đến Lạc Việt là một số rất ít các sách cổ của Trung Quốc, và các sách này cũng chỉ ghi lại rất ít thông tin (Có thể phần lớn các sách sử ghi lại đã bị tiêu huỷ theo chính sách đồng hoá trong chiến tranh).

Tài liệu cổ nhất viết về Lạc Việt là Giao Châu Ngoại Vực Ký (thế kỷ 4), được sách Thủy kinh chú (thế kỷ 6) dẫn lại như sau:
"Thời xưa khi Giao Chỉ chưa có quận huyện, thì đất đai có Lạc Điền, ruộng ấy là ruộng (cầy cấy) theo con nước thủy triều. Dân khai khẩn ruộng ấy mà ăn nên gọi là Lạc Dân. Có Lạc Vương, Lạc Hầu làm chủ các quận huyện. Ở huyện phần đông có Lạc Tướng. Lạc Tướng có ấn bằng đồng, (đeo) giải (vải màu) xanh. Về sau con vua Thục đem ba vạn lính đánh Lạc Vương Lạc Hầu, thu phục các Lạc Tướng. Con vua Thục nhân đó xưng là An Dương Vương"

Sử ký Tư Mã Thiên, Nam Việt Úy Đà liệt truyện, có nói về chuyện Triệu Đà thôn tính vùng đất phía Tây, trong đó có nước Âu Lạc, tuy không chỉ rõ vị trí địa lý cũng như dân cư của nước Âu Lạc này. Trích Nam Việt Liệt Truyện: 
" Ở phía Đông đất Mân Việt chỉ vẻn vẹn nghìn người, cũng xưng hiệu là “vương”; ở phía Tây, nước Âu Lạc là nước trần truồng, cũng xưng là “vương”. " 
"Thương Ngô vương Triệu Quang, cùng họ với Việt vương, nghe tin quân Hán đến, cùng Huyện lệnh Kiệt Dương nước Việt tên là Định, xin nội thuộc Hán; quan Giám ở Quế Lâm nước Việt là Cư Ông hiểu dụ Âu Lạc nội phụ nhà Hán, hai người đều được phong hầu."

Nguồn gốc và tiến trình phát triển
Nguồn gốc: Lạc Việt là nhóm cư dân bản địa thuộc ngữ hệ Nam Á (Austroasiatic), giao thoa văn hóa với các nhóm Tày–Thái (Tai-Kadai) và Hán-Tạng, tạo thành bản sắc riêng.

Phát triển văn hóa:

Văn hóa Phùng Nguyên (2000–1500 trước Công nguyên)

Văn hóa Đồng Đậu – Gò Mun

Đỉnh cao: Văn hóa Đông Sơn (700 trước Công nguyên – Thế kỷ I sau Công nguyên)

Chú thích

Xem thêm 
 Bách Việt
 Hồng Bàng
 Việt (nước)

Liên kết ngoài 
 

Người Việt
Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Việt Nam cổ đại
Khảo cổ Việt Nam
Thiên niên kỷ 1 TCN
Thiên niên kỷ 2 TCN
Thiên niên kỷ 3 TCN
Thời đại đồ đồng
Đồng bằng sông Hồng
Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam

Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam (tiếng Anh: Southern Airports Corporation) là cơ quan trực thuộc Cục Hàng Không Việt Nam. Trụ sở chính nằm đặt tại sân bay Tân Sơn Nhất số 1 đường Trường Sơn, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Cụm cảng Hàng Không miền Nam quản lý tất cả các sân bay ở miền Nam Việt Nam (bao gồm Sân bay Tân Sơn Nhất, Sân bay Liên Khương, Sân bay Trà Nóc, Sân bay Buôn Ma Thuột, Sân bay Cà Mau, Sân bay Cỏ Ống, Sân bay Rạch Giá, Sân bay Dương Đông...)
Các công ty trực thuộc Cụm cảng Hàng Không miền Nam gồm có SASCO, SAGS... Năm 2006, các sân bay của Cụm cảng hàng không miền Nam đã phục vụ hơn 9 triệu lượt khách, trong đó, riêng Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất phục vụ 8,5 triệu khách.

Năm 2012, Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc, Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung và Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam đã hợp nhất thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

Xem thêm
 Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc
 Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung
 Hàng không

Tham khảo

Liên kết ngoài 

*
Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam