Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Alcohol allyl

Alcohol allyl (danh pháp IUPAC: prop-2-en-1-ol) hay rượu allylic là một hợp chất hữu cơ. Nó là một chất lỏng không màu, hòa tan trong nước với mùi vị tương tự như etanol khi ở nồng độ thấp và tương tự như mùi hăng của mù tạc khi ở nồng độ cao.

Prop-2-en-1-ol là loại alcohol allylic đơn giản nhất. Alcohol allylic là những alcohol mà trong đó nguyên tử carbon gắn với nhóm hydroxy là một carbon allylic (nghĩa là có một liên kết đôi C=C kề nó).

Nói chung, hợp chất này có độc tính, dễ cháy và nguy hiểm. Rượu allyl được sử dụng làm thuốc trừ sâu và nguyên liệu thô cho sản xuất nhiều hợp chất hữu cơ khác.

2-Propen-1-ol có thể thu được bằng thủy phân propen chloride hay bằng oxy hóa propylen oxide với kali alum (KAl(SO4)2•12H2O) ở nhiệt độ cao hoặc bằng phương pháp khử nước của propan-1-ol hoặc bằng phản ứng của glycerol và acid formic. Rượu allyl là đại diện nhỏ nhất trong số các rượu gốc allyl. Các rượu allyl có thể điều chế bằng oxy hóa allyl của các hợp chất allyl, ví dụ bằng selen dioxide.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 MSDS tại michigan.gov
 MSDS tại hazmap.nlm.nih.gov 
 MSDS tại ptcl.chem.ox.ac.uk 
 Thông tin về các quy định điều chỉnh
 Rượu allyl từ glycerol và axít formic trong Organic Syntheses, Coll. Vol. 1, p. 42 (1941); Vol. 1, p. 15 (1921). Bài trên Internet

Alcohol
Alken
Độc tố gan
Alcohol bậc một
Văn học hậu hiện đại

Văn học hậu hiện đại là trào lưu văn học xuất hiện sau Chiến tranh thế giới thứ hai tại xã hội Tây phương, đỉnh cao là vào những năm 70, 80, với hàng loạt các kỹ thuật sáng tác và tư tưởng văn nghệ mới để phản ứng lại các quy chuẩn của văn học hiện đại, trong khi đó cũng phát triển thêm các kỹ thuật và giả định cơ bản của văn học hiện đại (xem chủ nghĩa hiện đại, chủ nghĩa hậu hiện đại).

Tham khảo

Văn học thế kỷ 20
Văn học thập niên 1950
Văn học thập niên 1960
Văn học thập niên 1970
Văn học thập niên 1980
Văn học thập niên 1990
Văn học thập niên 2000
Văn học thập niên 2010
Tủy xương

Tủy xương là loại mô ở giữa hầu hết các xương. Gồm tủy đỏ và tủy vàng, trong đó chỉ tủy đỏ mới có chức năng tạo huyết. Tủy tạo huyết ở người trưởng thành nằm chủ yếu ở đầu xương dài và một số xương dẹt.

Tủy xương có hai loại tế bào gốc gồm các tế bào tạo máu (nguồn gốc của ba loại tế bào máu) và các tế bào nền (sản xuất mỡ, sụn và xương). Các tế bào nền gốc còn có khả năng biệt hóa thành nhiều loại mô khác nhau, kể cả mô thần kinh. Các tế bào máu gốc tạo ra hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Trong tủy xương, phần mô tại nơi hình thành các tế bào máu gốc đa năng được gọi là mô tủy.

Có hai loại tủy xương: tủy đỏ và tủy vàng. Tủy đỏ là nơi hoạt động tạo máu diễn ra tích cực. Ở trẻ em, tất cả các xương đều chứa tủy đỏ. Tuy nhiên ở người lớn, hoạt động tạo máu chỉ xảy ra chủ yếu tại các xương dẹt, và tủy đỏ ở nhiều xương được thay bằng tủy vàng. Tủy vàng có cấu trúc là mô mỡ và mô liên kết, không còn khả năng tạo máu. Tủy vàng có khả năng quay trở lại thành tủy đỏ trong trường hợp cần thiết. Phần lớn là không thể.

Ở người lớn, các xương dài có cấu trúc dạng ống, khoảng trống ở giữa được lấp đầy bởi tủy vàng. Thân xương dài cấu tạo bằng các vật liệu cứng; hai đầu xương được cấu tạo bởi các vật liệu xốp (bọt) và tủy đỏ.

Thực phẩm làm từ tủy xương động vật 
Được chế biến thành nhiều món ăn, kể cả ruốc, tuy nhiên thường thì tủy xương chỉ được sử dụng như một hương liệu, chẳng hạn trong các món súp. Tủy xương là thực phẩm giàu protein cũng như các chất béo chưa bão hòa. Các chất béo chưa bão hòa có tác dụng làm giảm nồng độ của cholesterol thuộc loại LDL trong máu. Một số người tin rằng điều này làm giảm nguy cơ bệnh mạch vành, gợi ra khả năng khuyến khích việc dùng tủy xương làm thức ăn. Tuy nhiên, tác động của món ăn tủy xương lên sức khỏe vẫn chưa được biết rõ.

Xem thêm 
 Ung thư bạch cầu
 Ghép tủy

Tham khảo

Huyết học
Hệ miễn dịch
Mô học
Hệ nội tiết
Hệ bạch huyết
Bộ xương người
Mẫu

Mẫu trong tiếng Việt có thể mang một trong các nghĩa sau:
Mẫu (dạng thức) (pattern).
Cách gọi Hán-Việt của Mẹ.
Mẫu (thần thoại) trong  Tín ngưỡng thờ Mẫu, các nữ thần được thờ tại nhiều chùa hay đền tại Việt Nam.
Mẫu (đơn vị đo) đơn vị đo diện tích cũ của Việt Nam (3.600 m² với mẫu Bắc Bộ, 4.970 m² với mẫu Trung Bộ).
Mẫu Anh đơn vị đo diện tích ở Anh và Mỹ (bằng 4.046,856422 m² tại Anh, 4.046,856422 m² với mẫu quốc tế tại Mỹ, 4.046,87261 m² với mẫu điều tra tại Mỹ).
Mẫu hình (paradigm).
Mô hình hay Mô đen (model).
Người mẫu (một nghề nghiệp).
Mẫu số (toán học).
Biểu mẫu (form) hay khuôn mẫu (template) định sẵn.

Mẫu
Quan niệm trong siêu hình học
Đồng oxide

Đồng oxide là các oxide của đồng. Có các loại:

Đồng(I) oxide (Cu2O) thường ở dạng bột màu đỏ.
Đồng(II) oxide (CuO) thường ở dạng bột màu đen.
Đồng(III) oxide (Cu2O3), hiếm gặp hơn.

Cu2O có một số ứng dụng trong khoa học, như để chế tạo vật liệu siêu dẫn. CuO là sản phẩm chính thu được khi đun đồng trong không khí. Khoáng chất cuprit, ở dạng tinh thể màu đỏ, chứa chủ yếu Cu2O. Các oxide đồng còn được dùng trong vật liệu gốm, chủ yếu để tạo màu.

Hợp chất đồng
Oxide
Tập chỉ mục hóa học
Hãng ARM

ARM Holdings, tên đầy đủ là Advanced RISC Machines (ARM) Ltd., là một hãng thiết kế vi xử lý có trụ sở ở nước Anh. ARM Holdings được thành lập bởi Hermann Hauser vào năm 1990 và được niêm yết trên thị trường chứng khoán Luân Đôn với ký hiệu là ARM và trên sàn chứng khoán NASDAQ với ký hiệu là ARMHY. Hãng này nổi tiếng với họ vi xử lý kiến trúc ARM được dùng khá phổ biến trong các thiết bị nhúng và các ứng dụng cầm tay nhờ vào đặc tính ưu việt là ít tiêu thụ điện năng. Hầu hết máy điện thoại di động và máy PDA hiện nay đều có CPU theo kiến trúc ARM.

Không giống như các tập đoàn sản xuất vi xử lý khác như AMD, Intel, Motorola hay Hitachi, ARM chỉ thiết kế và bán các bản thiết kế của họ mà không sản xuất các vi mạch CPU hoàn chỉnh. Do vậy, có khoảng vài chục hãng sản xuất các bộ xử lý dựa trên thiết kế của ARM.

Lịch sử

Tên gọi 
Từ viết tắt ARM được dùng lần đầu năm 1983 và ban đầu là viết tắt của "Acorn RISC Machine". Vi xử lý RISC đầu tiên của Acorn Computers first RISC được sử dụng trong Acorn Archimedes ban đầu và là một trong những bộ vi xử lý RISC đầu tiên được sử dụng trong các máy tính nhỏ. Tuy nhiên, khi công ty được thành lập vào năm 1990, là các chữ được đổi thành "Advanced RISC Machines", tên gọi đầy đủ của công ty là "Advanced RISC Machines Ltd." Tại thời điểm IPO năm 1998, công ty đã đổi tên thành "ARM Holdings", và thường được gọi tắt là ARM tương tự các vi xử lý.

Thành lập 
Công ty thành lập tháng 10/1990 với tên gọi Advanced RISC Machines Ltd và cơ cấu như là một liên doanh giữa Acorn Computers, Apple Computer (bây giờ là Apple Inc.) và VLSI Technology. Công ty mới nhằm đẩy mạnh sự phát triển của bộ vi xử lý Acorn RISC Machine, ban đầu được sử dụng trong Acorn Archimedes sau đó được Apple chọn cho dự án Newton của họ. Năm công ty có lợi nhuận đầu tiên là năm 1993. Văn phòng của công ty tại Silicon Valley và Tokyo được mở năm 1994. ARM đầu tư vào Palmchip Corporation năm 1997 để cung cấp hệ thống trên nền tảng chip và nhập vào thị trường ổ cứng. Năm 1998 công ty đổi tên từ Advanced RISC Machines Ltd thành ARM Ltd. Công ty IPO lên sàn London Stock Exchange và NASDAQ năm 1998 và tháng 1/1999, cổ phần của Apple đã giảm xuống còn 14.8%.

Năm 2010, ARM gia nhập với IBM, Texas Instruments, Samsung, ST-Ericsson và Freescale Semiconductor (bây giờ là NXP Semiconductors) thành lập một công ty phi lợi nhuận nguồn mở, Linaro.

Thay đổi chủ sở hữu 
Tập đoàn viễn thông Nhật Bản SoftBank Group đã đạt được thỏa thuận mua lại ARM ngày 18/7/2016, được sự chấp thuận của các cổ đông của ARM, định giá công ty ở 23,4 tỷ bảng Anh. Các giao dịch được hoàn tất vào ngày 5/9/2016.

Xem thêm
 Kiến trúc ARM

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website của Hãng ARM
 ARM projects and information

Công ty điện tử
Công ty được niêm yết trên NASDAQ
Apple
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn
Khởi đầu năm 1990 ở Anh
Mua bán và sáp nhập năm 2016
Công ty trong chỉ số NASDAQ-100
Công ty máy tính Vương quốc Liên hiệp Anh
Công ty tổ hợp đầu tư của Softbank
Dương Tử Giang

Dương Tử Giang (tên thật là: Nguyễn Tấn Sĩ, 1918 – 2 tháng 12 năm 1956) là nhà báo, nhà văn cách mạng Việt Nam.

Tiểu sử 
Ông sinh năm 1918 làng Nhơn Thạnh, tổng Bảo Thạnh, quận Châu Thành, tỉnh Bến Tre (nay là phường Phú Khương, tỉnh Vĩnh Long). Sau khi học hết trung học (1936), ông đứng ra thành lập một gánh hát riêng nhưng chỉ được một thời gian ngắn phải rã gánh. Ông xin dạy học ở Trường tiểu học Thủ Đức rồi làm thư ký ở Ty Thương chánh Hà Tiên. Sau đó, ông lên Sài Gòn và bắt đầu nghề báo, viết bài cho các báo Mai, Sống của Đông Hồ và Trúc Hà, Thanh niên của Huỳnh Tấn Phát. Thời gian trước Cách mạng tháng 8, ông cũng viết được một số tiểu thuyết, như Bịnh học (1937), Con gà và con chó (1939).

Sau khi Nam Bộ kháng chiến, ông tích cực tham gia viết báo chống Pháp và đã từng bị chính quyền Pháp bắt giam. Ông cùng với Vũ Tùng, Thiếu Sơn đều nằm trong nhóm Justice (Công lý) - cơ quan chính thức của Đảng Xã hội Pháp ở Đông Dương. Năm 1950, do diễn thuyết trong đám tang nhà báo Nam Quốc Cang, ông bị truy nã và thoát ly ra khu kháng chiến ở miền Tây Nam Bộ, cùng với Thiếu Sơn làm báo Cứu quốc và hoạt động văn nghệ ở chiến khu. Thời gian này, Dương Tử Giang còn viết một số kịch bản tuồng.

Năm 1954, ông trở lại hoạt động báo chí ở Sài Gòn. Ông thực hiện các báo Công lý, Điện báo rồi Duy tân. Ngày 8 tháng 10 năm 1955, ông cùng Lý Văn Sâm, Thiếu Sơn, Tư Mã Việt, Tô Nguyệt Đình... bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt vì tội "thân cộng". Ông bị giam ở bót Catina rồi chuyển về trại giam Tân Hiệp, Biên Hòa. Ở Tân Hiệp, ông tham gia công tác tuyên hiấn, tuyên truyền. Ngày 2 tháng 12 năm 1956, khi cùng các tù nhân phá khám, vượt ngục, ông bị trúng đạn và qua đời. Dương Tử Giang mất khi mới chỉ 38 tuổi.

Nhà văn Thiếu Sơn, người bạn thân thiết của Dương Tử Giang đã viết về ông: 

Hiện nay, bút danh Dương Tử Giang đã được đặt cho một con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh. Hội Nhà báo Đồng Nai cũng tổ chức Giải Báo chí Dương Tử Giang dành cho các nhà báo của tỉnh.

Tác phẩm 
 Bịnh học (tiểu thuyết, 1937)
 Con gà và con chó (tiểu thuyết, 1939)
 Tranh đấu (tiểu thuyết, 1949)
 Một vũ trụ sụp đổ (tiểu thuyết, 1949)
 Cô Sáu Tầu Thưng (1949)
 Vè Bảo Đại (1950)
 Trương Phi thủ Cổ thành (tuồng)
 Nửa đêm về sáng  (truyện ngắn)
 Nguyễn Trung Trực quy thần (tuồng)
 Ký Charton và Le Page (tuồng)

Tham khảo 

Sinh năm 1918
Mất năm 1956
Người Vĩnh Long
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Nhà báo Việt Nam
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
24 tháng 11

Ngày 24 tháng 11 là ngày thứ 328 trong mỗi năm thường (thứ 329 trong mỗi năm nhuận). Còn 37 ngày nữa trong năm.

Sự kiện 
 380 – Theodosius I làm adventus (sự đi vào chính thức), vào thành phố Constantinopolis.
 642 – Theodore làm Giáo hoàng sau Gioan IV.
 757 – Loạn An Sử: Quân Đại Yên chiếm được thành Tuy Dương sau một năm bao vây, tướng Đường Trương Tuần bị hành hình.
1207 – Sau khi bị bãi chức hữu thừa tướng, đại thần Nam Tống Hàn Thác Trụ bị ám sát, thủ cấp của ông sau đó được giao cho Kim để nghị hòa.
 1639 (st.v.) – Jeremiah Horrocks và William Crabtree quan sát Sao Kim lướt qua Mặt Trời lần đầu tiên được xác nhận, sau khi Horrocks dự đoán sự kiện này. (4 tháng 12 theo lịch Gregory)
 1642 – Abel Tasman dẫn cuộc thám hiểm tới vùng đất Van Diemen (Van Diemen's Land), nay là Tasmania, Úc.
 1859 – Nguồn gốc các loài của nhà tự nhiên học người Anh Charles Darwin được xuất bản lần đầu tiên. Cuốn sách cho rằng những sinh vật từ từ tiến hóa theo thuyết chọn lọc tự nhiên. Lần in đầu tiên được bán hết trong vòng một ngày.
 1863 – Nội chiến Hoa Kỳ: Gần Chattanooga, Tennessee, quân đội Liên bang dưới tướng Ulysses S. Grant lấy Núi Lookout và bắt đầu gãy bao vây của quân đội các Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ dưới tướng Braxton Bragg tại thành phố đó, trong Trận Núi Lookout.
1924 – Đoàn Kỳ Thụy nhậm chức chấp chính lâm thời, tức nguyên thủ quốc gia, của Chính phủ Lâm thời Trung Hoa Dân Quốc.
1947 – Oanh tạc cơ chiến đấu Grumman F9F Panther thực hiện chuyến bay đầu tiên, là kiểu máy bay được Hải quân và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh Triều Tiên.
 1963 – Jack Ruby bắn chết Lee Harvey Oswald, nghi phạm số một trong vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy, có truyền hình trực tiếp, gây ra nhiều giả thuyết âm mưu.
 1974 – Các nhà cổ nhân chủng học do Donald Johanson dẫn đầu khám phá bộ xương của Australopithecus afarensis sống 3,2 triệu năm trước đây trong vùng lõm Afar ở Ethiopia và đặt tên hiệu của nó là "Lucy" theo bài hát "Lucy in the Sky with Diamonds" của The Beatles.
1976 – Nghi thức đặt móng cho Nhà kỷ niệm Mao Chủ tịch được cử hành tại Bắc Kinh, Trung Quốc.
1992 – Hoa Kỳ hạ quốc kỳ và rút các binh sĩ cuối cùng khỏi Căn cứ Hải quân vịnh Subic tại Philippines.

Sinh 
 1712 – Charles-Michel de l'Epée, nhà giáo dục từ thiện thế kỷ XVIII , người được vinh danh là "Cha đẻ của người điếc". (m. 1789)
1887 – Erich von Manstein, Thống chế Đức (m. 1973)
1942 – Nhạc sĩ Nhật Ngân

Mất 
 1896 – Lý Tường Quan, đại phú người Việt gốc Hoa (s. 1842)
 1963 – Lee Harvey Oswald, nghi phạm số một trong vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy (s. 1939)
 1991 – Freddie Mercury, ca sĩ chính của ban nhạc Queen, tượng đài âm nhạc thế giới (s. 1946)
 2019 – Goo Ha-ra, nữ ca sĩ, diễn viên và người mẫu Hàn Quốc (s. 1991)

Ngày lễ và ngày kỷ niệm 
 Lễ kỷ niệm Các Thánh tử đạo Việt Nam.
 Ngày Văn hóa Việt Nam

Tham khảo

Tháng mười một
Ngày trong năm
Victoria (tiểu bang)

Victoria (viết tắt VIC) là một tiểu bang nằm tại góc đông nam của Úc. Tuy là tiểu bang có diện tích nhỏ thứ nhì (sau Tasmania), Victoria có dân số cao nhì Úc - vào năm 2021 dân số của Victoria đạt hơn 6.649.159 người. Thủ phủ của Victoria là Melbourne, nơi tập trung hơn 70% dân số của tiểu bang.

Địa lý 
 Phía đông giáp biển Tasman thuộc Thái Bình Dương
 Phía tây giáp bang Nam Úc
 Phía nam giáp eo biển Bass thuộc Ấn Độ Dương, đối diện qua eo biển là bang Tasmania
 Phía bắc giáp bang New South Wales

Xem thêm 
 Úc
 Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc
 Cháy rừng tại Victoria 2009

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc

Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Đại Dương
Phi-X174

Phi X 174 (hay phi X) là tên của sinh vật ăn vi khuẩn (bacteriophage) đầu tiên được sắp chuỗi hoàn toàn genome của nó bởi nhà khoa học người Anh Frederick Sanger và cộng sự năm 1977 .

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Description & Restriction Map: PhiX174 DNA 
Sanger F, Air GM, Barrell BG, Brown NL, Coulson AR, Fiddes CA, Hutchison CA, Slocombe PM, Smith M., Nucleotide sequence of bacteriophage phi X174 DNA, Nature. 1977 Feb 24;265(5596):687-95
Giải trình tự

Giải trình tự (chữ Anh: Sequencing), hoặc gọi là trắc tự, là đo lường thứ tự sắp xếp cấu trúc bậc một của phân tử mục tiêu. Giải trình tự nghĩa là xác định cấu trúc bậc một của polymer sinh học không phân nhánh. Kết quả giải trình tự là một miêu tả tuyến tính kí hiệu hoá, đã tổng kết ngắn gọn và súc tích thứ tự sắp xếp của phần lớn cấu trúc bậc nguyên tử của phân tử được trắc tự. Giải trình tự thường thấy có:

 Giải trình tự DNA
 Giải trình tự RNA
 Giải trình tự Sanger
 Giải trình tự Protein
 Giải trình tự Pyrophosphoric acid
 Giải trình tự Polysaccharide
 Giải trình tự gen

Giải trình tự DNA

Tổng quan
Trong thuật ngữ di truyền học, giải trình tự DNA là quá trình xác định trật tự nucleotide của một đoạn DNA. Hiện nay, hầu hết giải trình tự DNA đều được thực thi dùng phương pháp phân tách trình tự (chain termination method) , được phát triển bởi Frederick Sanger. Kĩ thuật này dùng phân tách trình tự cụ thể (sequence-specific termination) của một phản ứng tổng hợp DNA trong ống nghiệm (in vitro) dùng chất nền nucleotide đã được chỉnh sửa.

Tại sao cần giải trình tự DNA?
Trình tự của DNA mã hóa các thông tin cần thiết để cho các cơ thể sống có thể tồn tại và tái sản sinh. Việc giải trình tự vì thế rất hữu ích với các nghiên cứu 'thuần túy' để lý giải tại sao và bằng cách nào mà các cơ thể tồn tại, cũng như các chủ đề mang tính ứng dụng. Vì bản chất quan trọng của DNA đối với các sinh vật sống, hiểu biết về trình tự DNA có thể trở nên hữu ích với các nghiên cứu sinh học và ứng dụng. Ví dụ, trong y khoa nó có thể được dùng để xác định, chẩn đoán và phát triển các phương pháp điều trị cho các bệnh về di truyền học. Tương tự, các nghiên cứu vào pathogens có thể giúp điều trị các bệnh lây nhiễm (contagious diseases). Kĩ thuật sinh học (biotechnology) là một ngành đang phát triển, với tiềm năng áp dụng cho các sản phẩm và dịch vụ hữu ích.

Giải trình tự protein 
Phương pháp giải trình tự Protein bao gồm:

 Phương pháp phân giải Edman
 Phương pháp khối phổ
 Phân tích vân tay phổ khối lượng Peptide (PMF)

Nếu gen mã hoá protein đã biết, vậy thì có thể lợi dụng trình tự gen để suy đoán ra thứ tự sắp xếp protein.

Xem thêm
 Mã di truyền
 Trình tự acid nucleic
 Thông tin học di truyền

Tham khảo

Liên kết ngoài
Information on genome projects, and the data they have produced at the National Center for Biotechnology Information
 (2005) Genome Sequencing: Using Models to Predict Who's Next. PLoS Biol 3(1): e25.

Sinh học phân tử
Kỹ thuật thí nghiệm
13 tháng 2

Ngày 13 tháng 2 là ngày thứ 44 trong lịch Gregory. Còn 321 ngày trong năm (322 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện trong nước 
1885 – Chiến tranh Pháp–Thanh: Quân Pháp chiếm thành Lạng Sơn từ tay quân Thanh.
 1969 – Chiến tranh Việt Nam: Thảm sát Thạnh Phong.

Sự kiện quốc tế 
1542 – Catherine Howard, vương hậu nước Anh bị xử chém đầu vì tội mưu phản
 1575 – Henri III đăng ngôi vua Pháp.
1660 – Karl XI mới năm tuổi khi kế vị quốc vương Thụy Điển, ông nằm trong số các quốc vương vĩ đại nhất của nước này.
1689 – Cách mạng Vinh Quang: William III và Mary II được tuyên bố là các đồng quân chủ của Anh và Ireland.
1913 – Đạt Lai Lạt Ma thứ 13 tuyên bố Tây Tạng độc lập từ Trung Quốc, Tây Tạng trở thành chính thể độc lập thực tế từ đó cho đến năm 1951.
1931 – Phó vương Edward Wood chủ trì lễ khánh thanh thủ đô mới New Delhi của Ấn Độ thuộc Anh.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến dịch Budapest kết thúc khi tàn quân Đức và Hungary đầu hàng vô điều kiện trước Hồng Quân Liên Xô.
1984 – Konstantin Chernenko được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Liên Xô, kế nhiệm Yuri Andropov vừa qua đời.
1996 – Nội chiến Nepal bùng nổ tại Vương quốc Nepal do Đảng Cộng sản Nepal khởi xướng.
2007 – Lãnh đạo phe đối lập Đài Loan Mã Anh Cửu từ chức chủ tịch đảng Quốc dân Đảng sau khi bị truy tố tội tham ô trong thời gian giữ chức thị trưởng Đài Bắc.
2008 – Cựu Thủ tướng Úc Kevin Rudd đưa ra lời xin lỗi lịch sử với người dân bản địa Úc và Thế hệ bị đánh cắp.
2017 – Kim Jong-nam, anh trai của Kim Jong-un bị ám sát tại sân bay quốc tế Kuala Lumpur, Malaysia.
2021 – Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump được tuyên trắng án trong phiên toà luận tội thứ hai của ông.

Ngày sinh (Việt Nam) 
 1836 – Nguyễn Phúc Miên Điều, tước phong Kiến Hòa Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1891)
 1910 – Ung Văn Khiêm, chính khách Việt Nam, bộ trưởng Bộ ngoại giao (m. 1991).

Ngày sinh (Thế giới) 
 1766 – Thomas Malthus, nhà nhân khẩu học, kinh tế học Anh (m. 1834).
 1805 – Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet, nhà toán học Đức (m. 1859).
 1910 – William Shockley, nhà vật lý, phát minh Mỹ gốc Anh (m. 1989).
 1960 – Pierluigi Collina, trọng tài bóng đá Ý.
 1974 – Robbie Williams, ca sĩ Anh.
 1994 – Memphis Depay, cầu thủ bóng đá Hà Lan, nhạc sĩ

Ngày mất (Việt Nam) 
 2009 – Phương Thị Thanh, nữ diễn viên Việt Nam (s. 1956).
 2015 – Nguyễn Bá Thanh trưởng Ban Nội chính Trung ương Việt Nam

Ngày mất (Thế giới) 
 1542 – Catherine Howard, Vương hậu nước Anh (s.1524).
 1603 – François Viète, nhà toán học Pháp (s. 1540).
 1883 – Richard Wagner, nhà soạn nhạc Đức (s. 1813).
 2017 – Kim Jong–nam (Kim Chính Nam), con trai cả của cố lãnh đạo Kim Jong-il (Kim Chính Nhật)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
15 tháng 2

Ngày 15 tháng 2 là ngày thứ 46 trong lịch Gregory. Còn 319 ngày trong năm (320 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện 
1113 – Giáo hoàng Pascalê II ban một chiếu thư phê chuẩn việc thành lập Hiệp sĩ Cứu tế.
1763 – Hiệp định Hubertusburg được ký kết giữa Phổ và Áo, kết thúc cuộc Chiến tranh Bảy năm.
1796 – Giáo chúng Bạch Liên giáo ở khu vực Nghi Đô, Chi Giang khởi sự, mở đầu cuộc Khởi nghĩa Bạch Liên giáo chống triều đình Thanh.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Lực lượng do Anh lãnh đạo tại Singapore đầu hàng Nhật Bản, đây là "thảm họa tệ nhất" trong lịch sử quân sự Anh.
 1961 – Thành lập Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.
1965 – Canada bắt đầu sử dụng quốc kỳ mới với thiết kế lá phong tại trung tâm, thay thế hồng thuyền kỳ cũ.
1976 – Hiến pháp đầu tiên sau cách mạng của Cuba được thông qua trong một cuộc trưng cầu dân ý, đề ra hệ thống chính quyền và pháp luật dựa trên mô hình của Liên Xô và Đông Âu.
1991 – Các lãnh đạo của Ba Lan, Hungary và Tiệp Khắc ký kết Hiệp định Visegrád, thiết lập hợp tác nhằm hướng tới hệ thống thị trường tự do. 
1996 – Cựu Thủ tướng Canada Jean Chrétien siết cổ một người biểu tình Bill Clennett, sự việc này sau này được gọi là "Cái bắt tay Shawinigan". 
2003 – Các cuộc biểu tình phản đối Chiến tranh Iraq diễn ra tại hơn 600 thành phố trên khắp thế giới. Ước tính có từ 8 triệu đến 30 triệu người tham gia, trở thành cuộc biểu tình vì hoà bình lớn nhất lịch sử. 
2013 – Sóng xung kích từ một thiên thạch phát nổ trên bầu trời Chelyabinsk của Nga khiến hơn 1500 người bị thương do kính vỡ.

Ngày sinh 
 1564 – Galileo Galilei, nhà vật lý, nhà toán học và nhà thiên văn học người Ý (m. 1642).
 1835 – Nguyễn Khuyến, nhà thơ Việt Nam, tam nguyên nhà Nguyễn (m. 1909).
 1875 – Ernest Shackleton, nhà thám hiểm Ireland gốc Anh (m. 1922).
 1907 – Nam Trân, nhà thơ Việt Nam (m. 1967).
 1909 – Phạm Tất Đắc, nhà thơ Việt Nam (m. 1935).
 1929 – Kauko Nieminen nhà vật lý nghiệp dư nổi tiếng với lý thuyết.
 1937 – Trần Hồng Quân, chính khách, nhà khoa học Việt Nam (m. 2023).
 1943 – Thích Tuệ Sỹ, học giả Phật giáo, nhà bất đồng chính kiến Việt Nam (m. 2023).
 1972 – Phan Thị Bích Hằng, nhà ngoại cảm nổi tiếng ở Việt Nam.
1988 – Rui Patrício, cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha.
1993 – Ravi, ca sĩ, rapper, thành viên nhóm nhạc VIXX.

Ngày mất 
 1943 – Kim Đồng, Anh hùng lực lượng vũ trang Việt Nam (s. 1928).
 1988 – Richard Feynman, nhà vật lý Hoa Kỳ, người nhận giải Nobel Vật lý năm 1965 (s. 1918).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
16 tháng 2

Ngày 16 tháng 2 là ngày thứ 47 trong lịch Gregory. Còn 318 ngày trong năm (319 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
 1862 – Nội chiến Hoa Kỳ: Trận đồn Donelson kết thúc với chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
1923 – Nhà khảo cổ học người Anh Howard Carter phát hiện ra mộ thất và quách của Pharaon Tutankhamun.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Mỹ đổ bộ lên đảo Corregidor tại Philippines và giao chiến với quân đồn trú của Nhật Bản trên đảo.
1959 – Fidel Castro trở thành thủ tướng Cuba sau khi nhà độc tài Fulgencio Batista bị lật đổ ngày 1 tháng 1.
 1965 – Thủ tướng Phan Huy Quát lên làm thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
1985 – Hezbollah, tổ chức chính trị, vũ trang của người Liban theo đạo Hồi dòng Shi'a, được thành lập.
1998 – Một máy bay của China Airlines gặp nạn gần Sân bay quốc tế Trung Chính tại Đài Loan, khiến 196 người trên khoang và bảy người dưới đất thiệt mạng.
2005 – Với việc được Nga phê chuẩn, Nghị định thư Kyoto bắt đầu có hiệu lực dưới sự giám sát của UNFCCC.

Sinh 
 1620 – Friedrich Wilhelm I của Brandenburg, Tuyển hầu Brandenburg và công tước của Phổ (m. 1688).
1700 – Nguyễn Phúc Tứ, tước phong Luân Quốc công, công tử con chúa Nguyễn Phúc Chu (m. 1753).
1817
Nguyễn Phúc Miên Thần, tước phong Nghi Hòa Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1878).
Trương Thị Thận, phong hiệu Tam giai Thụy tần, phi tần của vua Thiệu Trị, mẹ của vua Hiệp Hòa (m. 1889).
 1831 – Nikolai Semyonovich Leskov, nhà báo, nhà văn Nga (m. 1895).
 1834 – Ernst Haeckel, nhà vạn vật học, sinh học, và triết học Đức (m. 1919).
 1838 – Ōkuma Shigenobu, thủ tướng Nhật Bản (m. 1922).
 1853 – James Douglas Ogilby, nhà ngư học người Úc (m. 1925)
 1893 – Mikhail Nikolayevich Tukhachevsky, nguyên soái Liên Xô (m. 1937).
 1897 – Vệ Lập Hoàng, tướng lĩnh người Trung Quốc, tức 15 tháng 1 năm Đinh Dậu (m. 1960)
 1916 – Dương Văn Minh, cựu tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hoà (m. 2001).
 1921 – Hoa Quốc Phong, Thủ tướng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (m. 2008).
 1932 – Ahmad Tejan Kabbah, tổng thống Sierra Leone thứ 3 (m. 2014)
 1942 – Kim Chính Nhật (Kim Jong-il), lãnh tụ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (m. 2011).
 1943 – Trọng Khôi, Nghệ sĩ Nhân dân nổi tiếng trong làng sân khấu kịch và điện ảnh Việt Nam (m. 2012).
 1956 – Rina Messinger, Hoa hậu Hoàn vũ năm 1976.
 1975 – Aikawa Nanase, ca sĩ Nhật Bản.
 1976 - Phạm Kim Dung, nữ doanh nhân, thạc sĩ người Việt Nam, tổng giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại và quảng cáo Sen Vàng, vợ của đạo diễn Hoàng Nhật Nam
 1979 – Eric Mun, ca sĩ, diễn viên Hàn Quốc.
 1986 – Diego Godín, cầu thủ bóng đá Uruguay.
 1988 – Denílson, cầu thủ bóng đá Brasil.
 1988 – Kim Soo Hyun, nam diễn viên Hàn Quốc.

Mất 
705 –  Võ Tắc Thiên, Hoàng đế nhà Võ Chu (Trung Quốc) (s. 624)
 1906 – Otto Knappe von Knappstädt, tướng lĩnh quân đội Phổ (s. 1815)
 1907 – Giosuè Carducci, nhà thơ, nhà văn Ý, người thắng giải Nobel Văn học 1906 (s. 1835).
 1977 – Ngô Kiện Hùng, nhà vật lý Mỹ gốc Hoa (s. 1912).
 2025 – Kim Sae-ron, diễn viên người Hàn Quốc (s. 2000).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
17 tháng 2

Ngày 17 tháng 2 là ngày thứ 48 trong lịch Gregory. Còn 317 ngày (318 ngày đối với năm nhuận) là hết năm. Ngày này thường rơi vào thứ tư, thứ sáu hoặc chủ nhật (58 lần trong mỗi 400 năm) hơn là vào thứ hai hoặc thứ ba (57 lần), và ít có khả năng rơi vào thứ năm hoặc thứ bảy (56 lần).

Sự kiện 
360 – Sau khi phụ hoàng Mộ Dung Tuấn qua đời, Thái tử Mộ Dung Vĩ lên ngôi kế vị hoàng đế nước Tiền Yên.
1600 – Nhà triết học Giordano Bruno bị hỏa thiêu vì tội dị giáo tại Roma, về sau ông được vinh danh là liệt sĩ vì khoa học.
1616 – Thủ lĩnh tộc Nữ Chân Nỗ Nhĩ Cáp Xích lên ngôi đại hãn tại Hách Đồ A Lạp, kiến quốc "Đại Kim", tiền thân của triều Thanh.
1859 – Chiến tranh Pháp-Đại Nam: Quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định, song phá hủy thành một thời gian sau đó.
1904 – Vở opera Madama Butterfly được trình diễn lần đầu tại nhà hát La Scala tại Milano, Ý.
1979 – Quân đội Trung Quốc phát động chiến tranh biên giới với Việt Nam sau nhiều tuần căng thẳng và xây dựng quân đội dọc theo biên giới.
2000 – Windows 2000 được phát hành.
2006 – Một vụ sạt lở lớn tại tỉnh Nam Leyte, Philippines khiến 1.126 người thiệt mạng.
2008 – Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập từ Serbia, và được Hoa Kỳ, Pháp, Anh Quốc cùng một số quốc gia khác công nhận trong cùng ngày.
2011
Mùa xuân Ả Rập: Các cuộc biểu tình ở Libya chống lại Muammar al-Gaddafi bắt đầu.
Mùa xuân Ả Rập: Lực lượng an ninh ở Bahrain phát động một cuộc đột kích đẫm máu vào rạng sáng nhằm vào những người biểu tình tại Vòng xoay Ngọc trai ở thủ đô Manama. Sau này người dân địa phương gọi là Thứ Năm Đẫm Máu.

Sinh 
624 –  Võ Tắc Thiên, Nữ hoàng duy nhất của Trung Quốc (m. 705).
1781 – René–Théophile–Hyacinthe Laennec, thầy thuốc Pháp (m. 1826).
 1862 – Mori Ōgai, bác sĩ, dịch giả, tiểu thuyết gia và nhà thơ Nhật Bản (m. 1922).
 1874 – Thomas J. Watson, người thành lập và chủ tịch tập đoàn IBM (m. 1956).
 1923 – Doãn Quốc Sỹ, nhà văn Việt Nam.
 1925 – Hal Holbrook, dien viên Mỹ (m. 2021).
 1929 – Kiên Giang, nhà thơ, soạn giả cải lương Việt Nam (m. 2014).
 1933 – Khun Sa, trùm ma túy, người đấu tranh cho dân tộc Shan (m. 2007).
 1941 – Linda Fuller, nhà sáng lập Tổ chức Hỗ trợ Gia cư.
 1955 – Mạc Ngôn, nhà văn Trung Quốc.
 1963 – Michael Jordan, vận động viên bóng rổ Mỹ.
 1981 – Paris Hilton, người mẫu, diễn viên Mỹ, người thừa kế Tập đoàn Hilton.
 1982 – Adriano Leite Ribeiro, cầu thủ bóng đá Brasil.
 1991 – Ed Sheeran, nam ca sĩ người Anh.
 1991 – Bonnie Wright, nữ diễn viên điện ảnh Anh.
 1992 – Meaghan Jette Martin, diễn viên truyền hình Mỹ.

Mất 
 1234 - Trần Thừa, Thái thượng hoàng đầu tiên của nhà Trần, Việt Nam (s. 1184)
 1600 – Giordano Bruno, nhà triết học, linh mục, nhà vũ trụ học và nhà huyền bí Ý (s. 1548).
 1673 – Molière, nhà thơ, nhà viết kịnh, nghệ sĩ Pháp (s. 1622).
 1856 – Heinrich Heine, nhà thơ Đức (s. 1797).
 1859 – Võ Duy Ninh, quan nhà Nguyễn (s. 1804).
 1970 – Shmuel Yosef Agnon, nhà văn Israel, người thắng giải Nobel Văn học năm 1966 (s. 1888).
 1986 – Krishnamurti, tác gia, nhà diễn thuyết Ấn Độ (s. 1895).
 2005 – Omar Sivori, cầu thủ bóng đá Argentina (s. 1935).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
Ngày cách mạng (Lybia)

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
20 tháng 2

Ngày 20 tháng 2 là ngày thứ 51 trong lịch Gregory. Còn 314 ngày trong năm (315 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
386 – Thác Bạt Khuê lên ngôi Đại vương trong đại hội bộ lạc, sau đó cải xưng Ngụy vương, khởi đầu triều Bắc Ngụy.
 1816 – Vở opera Il barbiere di Siviglia của Gioachino Rossini được trình diễn lần đầu tại Teatro Argentina tại Roma.
 1865 – Kết thúc Chiến tranh Uruguay bằng một hòa ước giữa Tổng thống Tomás Villalba và thủ lĩnh phiến quân Venancio Flores.
1872 – Viện bảo tàng mỹ thuật Metropolitan tại thành phố New York mở cửa, là nơi lưu giữ một bộ sưu tập khổng lồ các tác phẩm nghệ thuật.
 1877 – Vở ballet Hồ thiên nga của Tchaikovsky được trình diễn lần đầu tại Nhà hát Bolshoi tại Moskva.
1987 – Arunachal Pradesh trở thành bang thứ 25 của Ấn Độ, song Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền với hầu hết lãnh thổ bang này.
1988 – Tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh bỏ phiếu ủng hộ ly khai khỏi Azerbaijan và gia nhập Armenia, dẫn đến Chiến tranh Nagorno-Karabakh.
1992 – Giải bóng đá Ngoại hạng Anh được thành lập theo quyết định của các câu lạc bộ trong Giải Hạng nhất.
2013 – Hành tinh ngoài hệ Mặt Trời nhỏ nhất Kepler-37b được phát hiện với khối lượng lớn hơn một chút so với của Mặt Trăng của Trái Đất.

Sinh 
 1844 – Ludwig Boltzmann, nhà vật lý Áo (m. 1906).
 1912 – Pierre Boulle, tiểu thuyết gia Pháp (m. 1994).
 1927 – Sidney Poitier, diễn viên Mỹ(m.2022)
 1934 – Nhất Chi Mai, Phật tử tự thiêu phản chiến (m. 1967).
 1947 – Peter Osgood, cầu thủ bóng đá Anh (m. 2006).
 1948 – Lê Công Phụng, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hoa Kỳ, nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Việt Nam.
 1951 – Gordon Brown, thủ tướng Anh. 
 1976 – Gail Kim, đô vật chuyên nghiệp 
 1988 – Rihanna, ca sĩ người Barbados.
1990 – Ciro Immobile, cầu thủ bóng đá người Ý.
2003 – Olivia Rodrigo,nữ ca sĩ người Mỹ

Mất 
 1887 – Lê Thành Phương, lãnh tụ phong trào Cần Vương (s. 1825).
 1947 – Dương Văn Dương, thủ lĩnh chống Pháp (s. 1900).
 1998 – Vũ Đức Nhuận, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1926)

Những ngày lễ và kỷ niệm 
 Ngày Công lý Xã hội Thế giới (tính từ 2009) (World Day of Social Justice)

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
25 tháng 2

Ngày 25 tháng 2 là ngày thứ 56 trong lịch Gregory. Còn 309 ngày trong năm (310 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện 
1793 – George Washington triệu tập cuộc họp nội các đầu tiên sau khi nhậm chức Tổng thống Mỹ
1875 – Ái Tân Giác La Tái Điềm lên ngôi hoàng đế triều Thanh khi chưa tròn 4 tuổi, tức Quang Tự Đế, Từ Hi thái hậu và Từ An thái hậu đồng nhiếp chính.
1861 – Đại đồn Chí Hòa thất thủ.
1921 – Tbilisi, thủ đô của Gruzia, bị chiếm giữ bởi người Bolshevik.
1932 – Adolf Hitler nhập quốc tịch Đức, cho phép ông có quyền tham gia cuộc bầu cử Tổng thống Đức diễn ra trong cùng năm.
1945 – Chiến tranh Đông Dương: Chiến dịch Hòa Bình kết thúc với thắng lợi của Việt Minh, quân Liên hiệp Pháp rút lui.
1947 – Hội đồng cai quản quân Đồng minh chính thức tuyên bố giải thể nước Phổ.
1951 – Đại hội Thể thao liên Mỹ lần thứ nhất khai mạc tại Buenos Aires, Argentina với 21 quốc gia tham dự.
1956 – Trong bài diễn văn Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó của mình, nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev lên án sự sùng bái cá nhân của Stalin.
1968 – Thảm sát Hà My.
1986 – Tổng thống Ferdinand Marcos phải đào tị khỏi Philippines sau 20 năm cầm quyền; Corazon Aquino trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Philippines.
2009 – Các thành viên của Lực lượng biên phòng Bangladesh nổi loạn tại tổng hành dinh ở thủ đô Dhaka.

Sinh 
 449 – Lưu Tống Tiền Phế Đế, Hoàng đế thứ sáu của triều Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc (m. 465) 
 1398 – Minh Tuyên Tông Hoàng đế Trung Hoa (m. 1435)
 1643 – Ahmed II Sultan của Đế quốc Ottoman (m. 1695)
 1841 – Pierre-Auguste Renoir, họa sĩ, nghệ sĩ tạo hình và nhà điêu khắc Pháp (m. 1919)
 1845 – George Reid Thủ tướng thứ tư của nước Úc (m. 1918)
 1943 – George Harrison, thành viên của The Beatles (m. 2001)
 1973 – Julio José Iglesias, ca sĩ người Tây Ban Nha
 1981 – Nguyễn Việt và Nguyễn Đức, cặp sinh đôi dính liền đầu tiên tại Việt Nam. (Nguyễn Việt m. 2007)
 1983 – Eduardo da Silva, cầu thủ người Brasil
1995 – Nguyễn Trần Khánh Vân, hoa hậu hoàn vũ 2019, người mẫu, diễn viên, doanh nhân người Việt Nam
 1997 – Lý Hoàng Nam, vận động viên quần vợt Việt Nam

Mất 
 1643 – Marco da Gagliano, nhà soạn nhạc người Ý (s. 582)
 1852 – Thomas Moore, nhà thơ Ireland (s. 1779)
 1886 – Phạm Viết Chánh, danh sĩ và đại thần triều Nguyễn (s. 1824)
 1972 – Phan Đình Soạn, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1929)
 1972 – Ngô Hán Đồng, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1930)
 2008 – Từ Văn Bê, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1931)
 2010 – Cao Hảo Hớn, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1926)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
27 tháng 2

Ngày 27 tháng 2 là ngày thứ 58 trong lịch Gregory. Còn 307 ngày trong năm (308 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện 
907 – Da Luật A Bảo Cơ trở thành thủ lĩnh liên minh bộ lạc Khiết Đan, tức hoàng đế vị, được xem là mốc khởi đầu của triều Liêu, tức ngày 13 tháng 1 năm Đinh Mão
 1329 – Hòa Thế Lạt lên ngôi tại thảo nguyên Mạc Bắc, trở thành hoàng đế thứ 9 của triều Nguyên và đại hãn thứ 13 của đế quốc Mông Cổ.
1594 – Henri IV tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Pháp tại Chartres.
 1801 – Chiến tranh Tây Sơn–Nguyễn: Quân Nguyễn giành chiến thắng trước quân Tây Sơn trong trận Thị Nại tại Bình Định.
1870 – Hinomaru lần đầu tiên được thông qua làm quốc kỳ sử dụng trên các thương thuyền của Nhật Bản.
1940 – Martin Kamen và Sam Ruben phát hiện ra đồng vị phóng xạ Cacbon–14 tại một phòng thí nghiệm thuộc California, Hoa Kỳ.
1962 – Hai phi công bất đồng chính kiến của Không quân Việt Nam Cộng Hòa đã đánh bom Dinh Độc Lập trong âm mưu ám sát không thành Ngô Đình Diệm.
1966 – Tập san Sử Địa ra số đầu tiên ở Sài Gòn.
 1976 – Mặt trận Polisario tuyên bố thành lập Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Xarauy tại cựu thuộc địa Tây Sahara của Tây Ban Nha.
1980 – Thành lập Ủy ban Cứu người vượt biển
 2010 – Một trận động đất xảy ra ở Chile với cường độ 8,8Mw, khiến 525 người thiệt mạng.

Sinh 
1826 – Nguyễn Phúc Miên Lương, tước phong Sơn Tĩnh Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1863).
1917 – Vũ Khắc Khoan, nhà viết kịch Việt Nam (m. 1986)
 1927 – Huỳnh Văn Lạc, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
 1939 – Nguyễn Chí Thiện, nhà thơ (m. 2012)
1996 – Ten, thành viên nhóm nhạc NCT, người Thái Lan

Mất 
 1628 – Nguyễn Văn Giai, danh sĩ, đại thần thời Hậu Lê (Việt Nam)
 1931 – Hoàng Văn Hợp, liệt sĩ cách mạng Việt Nam kháng chiến chống Pháp (s. 1902) nguyên Huyện ủy viên Huyện ủy Quỳnh Lưu – Nghệ An
2021 – Ngô Mạnh Đạt, diễn viên điện ảnh Hồng Kông (s. 1952)

Ngày lễ và kỷ niệm 
 Ngày Thầy thuốc Việt Nam

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
28 tháng 2

Ngày 28 tháng 2 là ngày thứ 59 trong lịch Gregory. Còn 306 ngày trong năm (307 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện 
202 TCN – Sau khi đánh bại Hạng Vũ, Hán vương Lưu Bang xưng đế, sáng lập ra triều Tây Hán, tức Hán Cao Tổ.
628 – Vua Ba Tư Khosrau II bị sát hại trong một cuộc binh biến do con là Kavadh II tiến hành.
926 – Bột Hải diệt vong khi Quốc vương Đại Nhân Soạn cùng quan lại ra khỏi kinh thành đầu hàng quân Khiết Đan dưới quyền A Bảo Cơ. 
1077 – Trận Như Nguyệt kết thúc, nhà Lý nước Đại Việt thắng lợi trong kháng chiến chống nhà Tống (Trung Hoa).
1845 – Quốc hội Hoa Kỳ thông qua một đạo luật cho phép Hoa Kỳ sáp nhập Cộng hòa Texas, một nước cộng hòa ly khai từ Mexico.
1947 – Sự kiện 28 tháng 2: Bất ổn dân sự tại Đài Loan bị trấn áp với tổn thất nhân mạng khoảng 30.000 thường dân.
1959 – Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành cuộc đổi tiền với 1000 đồng cũ ăn một đồng mới. Đây là cuộc đổi tiền đầu tiên lần thứ ba sau năm 1945.
1972 – Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon và Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai cùng ban bố "Công báo Liên hiệp" tại Thượng Hải.
1986 – Thủ tướng Thuỵ Điển Olof Palme bị ám sát trên đường phố Stockholm, gây tác động lớn tại Bắc Âu.
1991 – Tổng thống Hoa Kỳ George H. W. Bush tuyên bố ngừng bắn và Kuwait được giải phóng, Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất kết thúc.
1992 – Thành lập Cơ quan chuyển tiếp của Liên Hợp Quốc tại Campuchia, đây là lần đầu tiên Liên Hợp Quốc đảm nhiệm vai trò quản lý nhà nước.
2013 – Giáo hoàng Biển Đức XVI từ vị giáo hoàng của Giáo hội Công giáo Rôma, trở thành giáo hoàng duy nhất từ vị kể từ năm 1415.
2026 – Hoa Kỳ và Israel phát động các cuộc tấn công lên Iran, ám sát Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Iran cũng tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ của Hoa Kỳ tại Vịnh Ba Tư, với các vụ nổ được ghi nhận tại Bahrain, Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Sinh 
 1817 – Nguyễn Phúc Miên Phú, tước phong Phù Mỹ Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (m. 1885).
 1882 – Cường Để, tước phong Kỳ Ngoại hầu, hoàng thân triều Nguyễn, nhà cách mạng Việt Nam. (m. 1951)
 1906 – Bugsy Siegel, một tay lưu manh nổi tiếng người Mỹ (m. 1947)
 1928 – Hoàng Việt, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 1967)
 1931 – Gavin MacLeod, diễn viên người Mỹ (m. 2021)
 1939 – Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2001)
 1947 – Quách Lê Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, Đại biểu Quốc hội khóa XI, Tổng Thanh tra Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (m. 2010)
 1966 – Philip Reeve, tác giả và họa sĩ minh họa sách thiếu nhi người Anh.

Mất 
 1882 – John Thomas Romney Robinson, nhà thiên văn và nhà vật lý người Ireland (s. 1792)
 1968 – Nikolai Voronov, nguyên soái, anh hùng Liên Xô (s. 1899)
 2026 – Ali Khamenei, Lãnh tụ tối cao Iran (s. 1939)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm
6 tháng 4

Ngày 6 tháng 4 là ngày thứ 96 (97 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 269 ngày trong năm

Sự kiện 
1782 – Tướng Maha Kshatriyaseuk lật đổ Quốc vương Taksin, đăng cơ làm tân vương, tức là Rama I, sáng lập ra Vương triều Chakri, Triều đại cai trị Thái Lan cho đến nay.
1830 – Joseph Smith và những cộng sự thành lập Giáo hội của Chúa Giê Su Ky Tô tại New York, Hoa Kỳ.
1886 – Vancouver được hợp nhất thành một thành phố, nay là hạt nhân của vùng đô thị lớn thứ ba tại Canada.
1896 – Thế vận hội hiện đại đầu tiên được khai mạc tại Athena, Hy Lạp, với 14 quốc gia tham dự.
1920 – Một hội nghị hiến pháp diễn ra tại Verkhneudinsk tuyên bố thành lập Cộng hoà Viễn Đông, nhằm tạo vùng đệm giữa nước Nga Xô viết với khu vực do Nhật Bản kiểm soát.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đức bắt đầu tiến công Nam Tư và Hy Lạp.
1955 – David Marshall nhậm chức thủ hiến thứ nhất của Singapore sau khi đảng của ông giành thắng lợi trong tổng tuyển cử lần đầu tiên tại đây.
1972 – Chiến tranh Việt Nam: miền Bắc Việt Nam chống Chiến tranh phá hoại lần hai. 
1975 – Chiến tranh Việt Nam: cả nước bừng bừng khí thế cho Chiến dịch Mùa Xuân 1975. 
1975 – Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bầu cử Quốc hội khoá 5.
2009 – Một trận động đất có chấn tâm nằm tại vùng Abruzzo của Ý, khiến hơn 300 người thiệt mạng.
2026 – Trần Thanh Mẫn tái đắc cử chức Chủ tịch Quốc hội.

Sinh 
 602 – Huyền Trang, cao tăng Trung Quốc, một trong bốn dịch giả lớn nhất, chuyên dịch kinh sách Phạn ngữ ra tiếng Hán (m. 664)
 1780 – Nguyễn Phúc Cảnh, thụy phong Anh Duệ Hoàng thái tử, hoàng trưởng tử của vua Gia Long (m. 1801)
1958 – Phùng Quốc Hiển, Ủy viên Trung Ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc Hội Việt Nam
1983 – Nagata Mitsuru, cầu thủ bóng đá người Nhật Bản
1990 – Seo Ye-ji, nữ diễn viên người Hàn Quốc
1999 – Bùi Trường Linh, ca sĩ, nhạc sĩ trẻ người Việt Nam

Mất 
1854 
Nguyễn Phúc Miên Cư, tước phong Quảng Trạch Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 16/10/1829)
Nguyễn Phúc Nhàn An, phong hiệu Phương Hương Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 2/8/1832)
1951 – Cường Để, hoàng thân triều Nguyễn, người lãnh đạo một số phong trào chống thực dân Pháp tại Đông Dương vào thế kỷ 20
2022 – Vladimir Volfovich Zhirinovsky, là một chính khách người Nga, qua đời vì COVID-19 (s. 1946)

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tư
Ngày trong năm
7 tháng 4

Ngày 7 tháng 4 là ngày thứ 97 (98 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 268 ngày trong năm.

Sự kiện 
1767 – Chiến tranh Xiêm–Miến 1766–1767 kết thúc khi quân Konbaung chiếm được kinh đô của Ayutthaya.
1798 – Lãnh thổ Mississippi được tổ chức từ lãnh thổ mà cả Hoa Kỳ và Tây Ban Nha đều tuyên bố chủ quyền.
1927 – học sinh Trường Quốc học Huế tổ chức bãi khoá.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Nhật Bản thất bại khi tiến hành Cuộc hành quân Ten-Go nhằm phản công lực lượng Đồng Minh tại Okinawa.
1948 – Hiến chương của Tổ chức Y tế Thế giới chính thức có hiệu lực khi được 26 quốc gia thành viên phê chuẩn.
1949 – Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh thành lập Bộ đội địa phương tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. 
1969 – Bản RFC số 1 được công bố, đây là một phát triển kỹ thuật chính của Internet. 
1971 – Chiến tranh Việt Nam: Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon tuyên bố rút 10.000 quân khỏi Việt Nam do thất bại chiến trường và áp lực ngoại giao, dư luận quốc tế. 
1972 – Chiến tranh Việt Nam: quân và dân Bình Long tiến công nhiều cǎn cứ, vị trí quan trọng của Mỹ - ngụy trên tuyến phòng thủ phía Bắc Sài Gòn, dọc đường số 13 dài gần 100 km.
1994 – Nạn diệt chủng Rwanda bắt đầu với các vụ sát hại hàng loạt người Tutsi tại thủ đô Kigali, tổng số nạn nhân của cuộc diệt chủng là khoảng 800.000 người.
2016 – Nguyễn Xuân Phúc được bầu làm Thủ tướng Chính phủ Việt Nam.
2026 – Lê Minh Hưng được bầu làm Thủ tướng Chính phủ Việt Nam. Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước Việt Nam.

Sinh 

 1044 – Ỷ Lan, Thái hậu nhà Lý tức 7 tháng 3 năm Giáp Thân (m. 1117).
 1907 – Lê Duẩn, cố Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ 1976 đến 1986 (m. 1986).
 1938 – Jerry Brown, thống đốc của bang California, Hoa Kỳ.
 1955 – Giuse Trần Văn Toản, Giám mục Công giáo người Việt.
 1954 – Thành Long, diễn viên võ thuật Hồng Kông.
 1964 – Russell Crowe, diễn viên New Zealand.
 1976 – Đình Toàn, nghệ sĩ người Việt Nam.
 1986 – Choi Siwon, ca sĩ, diễn viên, người mẫu Hàn Quốc (Super Junior).

Mất 
1719 – Gioan La San, linh mục, nhà cải cách giáo dục người Pháp (s. 1651)
1803 – Ngô Thì Nhậm, danh sĩ Bắc Hà thời Tây Sơn (s. 1746).
1947 – Henry Ford, Doanh nhân Mỹ
2022 – Abiko Motoo, người đồng sáng lập truyện Doraemon

Ngày lễ và kỉ niệm 
 Việt Nam - Ngày toàn dân hiến máu tình nguyện.
 Ngày Y tế Thế giới (World Health Day) của WHO

Tham khảo

Tháng tư
Ngày trong năm
27 tháng 4

Ngày 27 tháng 4 là ngày thứ 117 (118 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 248 ngày trong năm.

Sự kiện 
629 – Tướng quân Shahrbaraz soán vị quân chủ Sassanid Ba Tư từ Ardashir III, song về sau lại bị hạ bệ.
909 – Hậu Lương Thái Tổ phong tước Mân vương cho Vương Thẩm Tri, Mân trở thành một quốc gia chư hầu của triều đình Trung Nguyên.
1521 – Nhà thám hiểm Fernão de Magalhães bị người dân bản địa sát hại tại đảo Mactan thuộc Philippines ngày nay.
1810 – Beethoven sáng tác một trong những bản nhạc dành cho piano nổi tiếng nhất của ông có tên gọi Für Elise.
1909 – Sultan Abdul Hamid II của Ottoman bị lật đổ, kế vị là em trai Mehmed V.
1948 – Đại hội thành lập Đoàn KTS Việt Nam (tiền thân của Hội KTS Việt Nam ngày nay) lần thứ I đã diễn ra tại Thản Sơn, xã Liễn Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Yên (nay là tỉnh Vĩnh Phúc). Ngày 27/4 hằng năm được coi là ngày truyền thống của Hội Kiến trúc sư Việt Nam.
1975 – Trong Chiến dịch Mùa Xuân 1975, Quân đội Nhân dân Việt Nam đổ bộ lên đảo Phú Quý, đánh bại quân Việt Nam Cộng hòa trên đảo.
2005 – Máy bay phản lực lớn nhất thế giới Airbus A380 hoàn thành chuyến bay đầu tiên với khả năng chuyên chở hành khách là 840 người.
2011 – Chính phủ đã quyết định lấy ngày 27/4 là ngày Kiến trúc Việt Nam, và tổ chức lễ kỷ niệm lần đầu trên phạm vi toàn quốc.
2014 – Giáo hoàng Gioan Phaolô II được tôn phong lên bậc hiển Thánh.
2021 – Bộ Y tế công bố làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4.

Sinh 
1794 – Samuel Morse nhà phát minh Hoa Kỳ (m. 1872)
1955 – Eric Schmidt, kỹ sư, chủ tịch điều hành Google
1976 – Sally Hawkins, diễn viên, nhà văn, nhà sản xuất phim người Anh
1978 - Thân Thúy Hà, diễn viên Việt Nam
1995 – Nick Kyrgios, vận động viên quần vợt người Úc

Mất 
1521 – Fernão de Magalhães, nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha, người tìm ra Thái Bình Dương (s. 1480) 
1682 – Heo Mok, nhà Nho, thi sĩ, họa sĩ và đại thần nhà Lý Triều Tiên (s. 1595)
1857 – Nguyễn Phúc Tĩnh An, phong hiệu Nghĩa Đường Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1833)
1863 – Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy, phong hiệu Phú Phong Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1824)
1943 – Michail Vosipavič Stakun, chủ tịch Byelorussia Xô viết (s. 1893).
1949 – Huỳnh Ngọc Huệ, bí thư Thành ủy Đà Nẵng (s. 1902).
1972 – Nguyễn Huy Ánh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1934)
1979 – Phan Huy Quát, Tổng trưởng Giáo dục (1949), Tổng trưởng Quốc phòng (1950, 1954) thời Quốc gia Việt Nam và thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (1965)
1998 – Nguyễn Văn Linh, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam từ 1986 đến 1991 (s. 1915).

Những ngày lễ và kỷ niệm 

 Ngày kiến trúc sư Việt Nam (từ năm 2011)
 Ngày làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4

Tháng tư
Ngày trong năm
2 tháng 5

Ngày 2 tháng 5 là ngày thứ 122 (123 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 243 ngày trong năm.

Sự kiện 
264 – Tư Mã Chiêu buộc Ngụy Nguyên Đế phong mình làm Tấn vương, tăng đất phong từ 10 quận lên 20 quận, họ Tư Mã tiến gần hơn tới việc giành ngôi nhà Ngụy.
1559 – John Knox trở về Scotland sau một thời gian lưu vong nhằm lãnh đạo cải cách tôn giáo tại Scotland.
1813 – Chiến tranh Napoléon: Xảy ra giao tranh giữa quân Pháp-Warszawa và quân Nga-Phổ tại tây nam Leipzig.
1829 – Sau khi neo tàu gần đó, Thuyền trưởng Charles Fremantle tuyên bố thành lập Thuộc địa sông Swan thuộc Anh, tiền thân của Tây Úc.
1863 – Lễ Ridvan: Bahá'u'lláh rời khỏi ngôi vườn Ridvan ở Baghdad, và bắt đầu cuộc hành trình lưu vong đến Constantinople (nay là Istanbul).
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai, Berlin bắt đầu sụp đổ, Bộ chỉ huy quân Đức trong thành phố Berlin đầu hàng, hạ vũ khí, trận công phá Berlin kết thúc bằng chiến thắng của Hồng quân Liên Xô.
 1997 – Đảng Lao động của Tony Blair chiếm đa số tại Nghị viện Anh, Tony Blair trở thành Thủ tướng, chấm dứt 18 năm cầm quyền của Đảng Bảo thủ. Ông cũng trở thành Thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử 185 năm, khi vừa tròn 44 tuổi.
1964 – Chiến tranh Việt Nam: Tàu USS Card bị chiến binh Giải phóng đánh bom khi đang neo đậu tại Sài Gòn, và sau đó bị đắm.
2008 – Bão Nargis đổ bộ vào Myanmar làm hơn 130.000 người thiệt mạng, gây tổn thất 10 tỉ đô la Mỹ.
2011 – Osama bin Laden bị lực lượng biệt kích của Hoa Kỳ bắn chết trong nơi ẩn náu tại Abbottabad, Pakistan.
2014 – Hai trận lở đất tại tỉnh Badakhshan, Afghanistan khiến nhiều người thiệt mạng và mất tích.
 General Motors giành quyền kiểm soát Chevrolet Motor công ty của Delaware.

Sinh 
 1729 – Nữ hoàng Ekaterina II của Nga (m. 1796)
 1917 – Văn Tiến Dũng, Đại tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (m. 2002)
 1975 – David Beckham, ngôi sao bóng đá Anh.
1983 – Sam Winchester, nhân vật hư cấu, một trong 2 nhân vật chính của xê-ri phim truyền hình dài tập Siêu nhiên (Supernatural)
 1992 – Sunmi, ca sĩ, cựu thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc Wonder Girls
 1993 – Hoàng Tử Thao, cựu thành viên nhóm nhạc EXO, người Trung Quốc
1995 – Yook Sung-jae, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc BTOB
1996 – Julian Brandt, cầu thủ bóng đá người Đức, hiện thi đấu cho câu lạc bộ Borussia Dortmund
1997 – BamBam, ca sĩ người Thái Lan, nhóm Got7

Mất 
1908 – Trần Đông Phong, du học sinh người Việt ở Nhật, hổ thẹn tự vẫn vì nghĩ gia đình không giúp đỡ anh em học sinh trong Phong trào Đông Du (s. 1887)
  1945 – Eugène Vaulot, quân nhân người Pháp của Đức Quốc xã (s. 1923)
 1970 – Nguyễn Viết Thanh, Thiếu tướng Bộ binh Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1931)
 1982 – Nguyên Hồng, nhà văn Việt Nam (s. 1918)
 2011 – Osama bin Laden, trùm khủng bố thế giới, người sáng lập ra tổ chức vũ trang Al-Qaeda. (s. 1957)
 2017 – Hoàng Xuân Lãm, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1928)
 2019 – Trần Văn Chơn, Thiếu tướng, Đề đốc Hải Quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1920)

Những ngày lễ và kỷ niệm 
 Bahá'í giáo: Ngày cuối trong tổ chức Lễ Ridván.
 Hồi giáo: Ngày sinh của nhà tiên tri Muhammad.

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm