Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Liên đoàn bóng đá ASEAN

Liên đoàn bóng đá ASEAN (; viết tắt: AFF), còn được gọi là Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á, là tổ chức quản lý bóng đá ở khu vực Đông Nam Á và là thành viên của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC).

Được thành lập năm 1984 với sáu thành viên ban đầu, AFF hiện có 12 thành viên bao gồm Brunei, Campuchia,  Đông Timor, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Úc và Việt Nam. Mặc dù có sử dụng danh xưng ASEAN trong tên, Liên đoàn bóng đá ASEAN không có bất kỳ mối quan hệ trực tiếp hay chính thức nào với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á; trên thực tế Úc chưa bao giờ là thành viên của ASEAN và thậm chí còn không phải là quốc gia thuộc châu Á hay Đông Nam Á về mặt địa lý, còn Đông Timor đến tận năm 2025 mới được kết nạp vào ASEAN.

Giải vô địch bóng đá ASEAN là giải đấu được tổ chức hai năm một lần dành cho các đội tuyển bóng đá quốc gia thuộc Liên đoàn bóng đá ASEAN (Úc không tham dự vì sức mạnh vượt trội), và được xem là giải đấu lớn nhất của khu vực này. Cứ mỗi hai năm, Liên đoàn bóng đá ASEAN tổ chức lễ trao giải AFF Awards để vinh danh các cá nhân, tập thể, liên đoàn xuất sắc nhất khu vực.

Lịch sử 
Liên đoàn bóng đá ASEAN được thành lập vào ngày 31 tháng 1 năm 1984 trong cuộc họp tại Jakarta của sáu thành viên sáng lập là Brunei, Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines và Thái Lan. Ý tưởng thành lập liên đoàn xuất phát từ cuộc họp ban đầu thành lập liên đoàn bóng đá tiểu lục địa ở Băng Cốc năm 1982 với sự tham dự của Hamzah Abu Samah, Peter Velappan, Hans Pandelaki, Fernando G. Alvarez, Pisit Ngampanich, Teo Chong Tee và Yap. Boon Chuan. Trụ sở chính của Liên đoàn bóng đá ASEAN được đặt tại Petaling Jaya, Selangor, Malaysia.

Các quốc gia khác đã gia nhập liên đoàn kể từ đó là Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam (cùng vào năm 1996), Đông Timor vào năm 2004 và Úc vào năm 2013.

Chủ tịch

Thành viên

Các giải đấu

Đội tuyển quốc gia

Nam 
 Giải vô địch bóng đá ASEAN
 Giải bóng đá nam tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á
 Giải vô địch bóng đá U-23 ASEAN
 Giải vô địch bóng đá U-19 ASEAN
 Giải vô địch bóng đá U-16 ASEAN
 Giải vô địch bóng đá trong nhà ASEAN
 Giải vô địch bóng đá bãi biển ASEAN

Nữ 

 Giải vô địch bóng đá nữ ASEAN
 Cúp bóng đá nữ Đông Nam Á
 Giải bóng đá nữ tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á
 Giải vô địch bóng đá U-19 nữ ASEAN
 Giải vô địch bóng đá U-16 nữ ASEAN
 Giải vô địch bóng đá trong nhà nữ ASEAN

Câu lạc bộ 

 Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ ASEAN
 Giải vô địch bóng đá trong nhà các câu lạc bộ Đông Nam Á
 Giải vô địch bóng đá trong nhà nữ các câu lạc bộ Đông Nam Á

Đương kim vô địch

AFF Awards

Giải thưởng thiện chí ASEAN

AFF Life Service Award

Liên đoàn của năm

Đội tuyển quốc gia xuất sắc nhất

Cầu thủ nam xuất sắc nhất

Cầu thủ nữ xuất sắc nhất

Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất

Đội tuyển futsal xuất sắc nhất

Cầu thủ futsal nam xuất sắc nhất

Huấn luyện viên xuất sắc nhất

Trọng tài xuất sắc nhất

Trợ lý trọng tài xuất sắc nhất

Chú thích

Liên kết ngoài 
Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á
Trang chủ của Cúp Tiger 

Tổ chức liên kết với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
Đông Nam Á
Bóng đá Đông Nam Á
Tổ chức thể thao Đông Nam Á
Tổ chức thể thao thành lập năm 1984
Baden-Württemberg

Baden-Württemberg () là bang lớn thứ ba về diện tích và dân số của nước Cộng hòa Liên bang Đức.

Baden-Württemberg nằm trong miền tây-nam của Đức, giữa Bodensee và sông Rhein về phía nam, Odenwald và sông Main về phía Bắc. Các bang lân cận là Rheinland-Pfalz, Hessen và Bayern. Baden-Württemberg có ranh giới với các bang Tyrol, Voralberg của Áo, các bang Thurgau, Schaffhausen, Zürich, Basel-Landschaft, Basel-Stadt của Thụy Sĩ về phía nam và với vùng Grand Est của Pháp về phía tây. Bang này được hình thành vào năm 1952 khi các bang Württemberg-Baden, Baden và Württemberg-Hohenzollern nhập lại thành một.

Baden-Württemberg là trung tâm của công nghiệp ô tô (DaimlerChrysler, Porsche, Robert Bosch GmbH) với nhiều trụ sở tại Stuttgart, Sindelfingen, Neckarsulm, Mannheim, Rastatt, Gaggenau và Ulm. Nhiều doanh nghiệp ngành công nghiệp chế tạo máy cũng có trụ sở trong Baden-Württemberg (Trumpf, Heidelberger Druckmaschinen, Festo, Voith, Liebherr, Röhm). Tại Walldorf là trụ sở chính của doanh nghiệp phần mềm lớn nhất châu Âu: SAP AG.

Tỷ lệ người thất nghiệp 5,5 % (tháng 2006) là tỷ lệ thấp nhất trong nước Đức.

Hành chính
Cac vùng hành chính tại Baden-Württemberg: Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen

Tham khảo

Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 1996

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 1996 (), tên chính thức là Cúp Tiger 1996 (Tiger Cup 1996) vì lý do tài trợ, là lần tổ chức đầu tiên của Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á, giải đấu bóng đá dành cho các đội tuyển quốc gia của các nước thành viên trực thuộc Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF). Giải đấu được tổ chức tại Singapore từ ngày 1 đến ngày 15 tháng 9 năm 1996 với sự tham gia của tất cả 10 đội tuyển của khu vực Đông Nam Á.

Thái Lan đã giành chức vô địch Tiger Cup đầu tiên sau khi đánh bại Malaysia với tỷ số 1–0 trong trận chung kết bằng bàn thắng duy nhất của Kiatisuk Senamuang.

Địa điểm

Đội hình

Vòng bảng
Mười đội tuyển được chia thành hai bảng, thi đấu vòng tròn một lượt. Hai đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Sơ đồ

Các trận đấu

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Thống kê

Các giải thưởng 
Các giải thưởng dưới đây đã được trao sau khi giải đấu kết thúc:

Cầu thủ ghi bàn

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Tiger 1996 trên trang web của RSSSF

1996
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 1998

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 1998 (), tên chính thức là Cúp Tiger 1998 (Tiger Cup 1998) vì lý do tài trợ, là lần tổ chức thứ hai của Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á, giải đấu bóng đá dành cho các đội tuyển quốc gia của các nước thành viên trực thuộc Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF). Vòng chung kết của giải đấu được tổ chức tại Việt Nam từ ngày 26 tháng 8 đến ngày 5 tháng 9 năm 1998.

Thái Lan là đương kim vô địch, nhưng đã bị Việt Nam đánh bại ở vòng bán kết. Singapore đã giành chức vô địch lần đầu tiên sau khi giành chiến thắng 1–0 trước Việt Nam trong trận chung kết bằng bàn thắng của Sasi Kumar.

Hậu vệ Mursyid Effendi của Indonesia đã cố tình đá phản lưới nhà trong trận đấu với Thái Lan ở vòng bảng để tránh gặp Việt Nam ở trận bán kết. Sau đó, cầu thủ này đã bị FIFA cấm thi đấu quốc tế vĩnh viễn.

Vòng loại

Dựa trên kết quả tại giải đấu lần trước, bốn đội tuyển có thứ hạng cao nhất gồm Thái Lan, Malaysia, Việt Nam (chủ nhà) và Indonesia được đặc cách vào thẳng vòng chung kết của giải đấu. Sáu đội tuyển còn lại (Brunei, Campuchia, Lào, Myanmar, Philippines, và Singapore) phải tham dự vòng sơ loại để chọn ra bốn đội lọt vào vòng bảng.

Các đội vượt qua vòng loại:
  (nhất vòng loại bảng A)
  (nhất vòng loại bảng B)
  (nhì vòng loại bảng A)
  (nhì vòng loại bảng B)

Đội hình

Địa điểm

Vòng bảng
Tám đội tuyển được chia thành hai bảng, thi đấu vòng tròn một lượt. Hai đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Sơ đồ

Các trận đấu

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Thống kê

Các giải thưởng

Cầu thủ ghi bàn

Tranh cãi
Giải đấu đã bị hủy hoại bởi hành vi phi thể thao trong trận đấu giữa Thái Lan và Indonesia ở vòng bảng. Trước trận đấu này, Indonesia đã chắc suất vào bán kết, trong khi Thái Lan cũng sẽ đi tiếp nếu không thua và Philippines không thua Myanmar với tỷ số đủ để Myanmar giành ngôi nhì bảng. Tuy nhiên, đội thắng trong trận đấu này sẽ phải di chuyển ra Hà Nội gặp chủ nhà Việt Nam ở bán kết, trong khi đội thua sẽ ở lại Thành phố Hồ Chí Minh gặpSingapore, đội được cho là dễ đối đầu hơn so với đội chủ nhà.

Cả hai đội hầu như không cố gắng ghi bàn trong suốt hiệp một, trước khi tỷ số của trận đấu là 2–2 sau 90 phút. Vào phút bù giờ, mặc dù có hai cầu thủ Thái Lan cố gắng ngăn cản, hậu vệ Mursyid Effendi của Indonesia đã cố tình ghi một bàn phản lưới nhà, qua đó ấn định chiến thắng 3–2 cho Thái Lan. FIFA sau đó đã phạt cả hai đội 40.000 USD vì , trong khi Mursyid bị cấm thi đấu trong nước một năm và cấm thi đấu quốc tế vĩnh viễn.

Ở bán kết, Thái Lan thua Việt Nam và Indonesia thua Singapore.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Tiger 1998 trên trang web của RSSSF.

Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Bóng đá Việt Nam năm 1998
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2000

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2000 hay Cúp Tiger 2000 là lần tổ chức thứ ba của Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF) tổ chức. Giải đấu được tổ chức tại Thái Lan từ ngày 28 tháng 10 đến ngày 12 tháng 11 năm 2000. Chín đội tuyển (Brunei không tham dự với lý do ngoài dự kiến) được chia vào 2 bảng, đấu vòng tròn 1 lượt, chọn 2 đội đứng đầu vào bán kết.

Chủ nhà Thái Lan đã giành chức vô địch Đông Nam Á lần thứ hai sau khi đánh bại Indonesia với tỷ số 4–1 (tỷ số đậm nhất trong một trận chung kết của giải đấu) và trở thành đội đầu tiên hai lần đăng quang. Singapore trở thành đội đương kim vô địch đầu tiên bị loại từ vòng bảng.

Các đội tuyển tham dự 
Giải đấu lần này không có vòng loại, tất cả các đội tuyển đều được vào thẳng vòng chung kết. Chín đội tuyển sau đây đến từ các hiệp hội thành viên của Liên đoàn bóng đá ASEAN đã tham dự giải đấu. Brunei, sau khi tham dự giải đấu năm 1996 và vòng loại năm 1998, đã tuyên bố không tham dự giải lần này nhằm phản đối việc một hãng bia tài trợ cho giải đấu và luật của nước này cấm các hoạt động quảng bá liên quan đến rượu bia.

Địa điểm

Đội hình

Trọng tài

Vòng bảng

Bảng A
Tất cả các trận đấu diễn ra tại Chiang Mai.

Bảng B
Tất cả các trận đấu diễn ra tại Songkhla.

Vòng đấu loại trực tiếp

Sơ đồ

Các trận đấu

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Các giải thưởng

Cầu thủ ghi bàn

5 bàn
  Gendut Doni Christiawan
  Worrawoot Srimaka

4 bàn
  Rusdi Suparman
  Kiatisuk Senamuang
  Vũ Công Tuyền

3 bàn
  Hok Sochetra
  Kurniawan Dwi Yulianto
  Azman Adnan
  Lê Huỳnh Đức

2 bàn
  Uston Nawawi
  Ahmad Shahrul Azhar Sofian
  Hairuddin Omar
  Rafi Ali
  Nguyễn Hồng Sơn

1 bàn
  Pok Chanthan
  Chea Makara

1 bàn (tiếp)
  Aji Santoso
  Eko Purdjianto
  Matheus Nurdiantara
  Rosdi Talib
  Aung Kyaw Tun
  Thet Naing Soe
  Zaw Htike
  Nay Thu Hlaing
  Nazri Nasir
  Steven Tan Teng Chuan
  Sakesan Pituratana
  Surachai Jaturapattarapong
  Dusit Chalermsan
  Anuruck Srikert
  Tawan Sripan
  Tanongsak Prajakkata
  Nguyễn Văn Sỹ
  Phạm Hùng Dũng
  Vũ Minh Hiếu
  Văn Sỹ Thủy

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Tiger 2000 trên trang web của RSSSF.

2000
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Thái Lan
Freiburg im Breisgau

Freiburg im Breisgau (; thường gọi tắt là Freiburg; phiên âm tiếng Việt: Phrai-buốc) là thành phố lớn thứ tư trong bang Baden-Württemberg sau Stuttgart, Mannheim và Karlsruhe, thành phố lớn ở cực nam và cũng là một thành phố đại học nổi tiếng của Đức. Theo thống kê khí tượng học, đây là thành phố nhiều nắng nhất và ấm áp nhất trên toàn lãnh thổ nước Đức, giữ kỉ lục nhiệt độ cao nhất là 40.2 °C.

Các thành phố lớn gần đó là Mulhouse khoảng 40 km về hướng tây-nam trong vùng Grand Est (Pháp), Basel khoảng 60 km về hướng nam (Thụy Sĩ) và Zürich khoảng 86 km về hướng đông-nam (Thụy Sĩ), Strasbourg (Pháp) khoảng 85 km và Karlsruhe khoảng 140 km về hướng bắc cũng như Stuttgart khoảng 200 km về hướng đông-bắc. Đầu thập niên 1930 dân số thành phố vượt ngưỡng 100.000 người và Freiburg trở thành một thành phố lớn từ đây. Freiburg được biết đến bởi trường đại học và nhà thờ cổ xưa, cũng như mức sống cao của người dân và phong cảnh lãng mạn của vùng đất xung quanh Khu rừng Đen (Black Forest). Ngày nay thành phố có khoảng 215.000 dân cư, trong đó có 30.000 là sinh viên của trường Đại học Albert Ludwig, các trường đại học thực hành và Đại học Sư phạm Freiburg.

Tham khảo

 

Thành phố của bang Baden-Württemberg
Khởi đầu thập niên 1120 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Rheinland-Pfalz

Rheinland-Pfalz là một bang trong vùng tây-nam của nước Cộng hòa Liên bang Đức. Rheinland-Pfalz được thành lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai vào ngày 30 tháng 8 năm 1946, chủ yếu từ các vùng đất của tỉnh Rhein thời Vương quốc Phổ, Reinhessen (tỉnh) và vùng đất chính tả ngạn sông Rhein của Kurpfalz. Bang có đường biên giới với vùng Grand Est của Pháp, quận Grevenmacher của Luxembourg và các tỉnh Luxembourg, Liège của Bỉ.

Tham khảo

Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Khởi đầu năm 1946 ở Đức
Lịch sử Pfalz
Bang của Đức
Brandenburg

Brandenburg là một bang trong miền đông-bắc của nước Cộng hòa Liên bang Đức. Thủ phủ tiểu bang là Potsdam. Brandenburg có biên giới với các tỉnh Zachodniopomorskie và Lubuskie của Ba Lan về phía đông, Sachsen về phía nam, Sachsen-Anhalt về phía tây, Niedersachsen ở cực tây trên một đoạn ngắn của sông Elbe, Mecklenburg-Vorpommern về phía bắc va bao bọc hoàn toàn Berlin nằm chính giữa tiểu bang.

Có nguồn gốc từ thời trung cổ, công quốc Brandenburg là hạt nhân của Vương quốc Phổ, sau này trở thành nhà nước tự do Phổ và sau này trở thành một phần của tỉnh bang Brandenburg, Brandenburg là một trong những bang được tái tạo sau khi thống nhất Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) và Tây Đức.

Lịch sử 

Vào thời trung cổ, Brandenburg là một trong bảy bang của đế quốc La Mã thần thánh, và sau này cùng với Phổ lập nên trung tâm ban đầu của đế quốc Đức. Được điều hành bởi vương triều Hohenzollern từ năm 1415, Brandenburg bao gồm Berlin, thủ đô của nước Đức sau này. Năm 1618, công quốc Brandenburg và công quốc Phổ hợp nhất lại và lập nên công quốc Brandenburg-Phổ, được điều hành bởi nhà Hohenzollern. Năm 1701 nhà nước này đổi tên thành vương quốc Phổ.

Tham khảo

Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2002

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2002, còn được gọi là Cúp Tiger 2002 vì lý do tài trợ, là lần tổ chức thứ tư của Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF) tổ chức. Giải đấu lần này được đồng tổ chức tại Indonesia và Singapore từ ngày 15 đến ngày 29 tháng 12 năm 2002 với 9 đội tuyển tham dự (Brunei tiếp tục vắng mặt).

Ban đầu, giải đấu được dự kiến diễn ra từ ngày 30 tháng 8 đến ngày 14 tháng 9 năm 2002, tuy nhiên AFF đã quyết định dời lịch thi đấu đến tháng 12 nhằm phù hợp với hoạt động của các câu lạc bộ Đông Nam Á tại các giải đấu của Liên đoàn bóng đá châu Á.

Thái Lan đã bảo vệ thành công chức vô địch sau khi đánh bại Indonesia với tỷ số 4–2 trên loạt sút luân lưu (hai đội hòa nhau 2–2 trong 120 phút) và giữ vững kỷ lục 3 lần đăng quang.

Các đội tuyển tham dự 
Giải đấu lần này không có vòng loại, tất cả các đội tuyển đều được vào thẳng vòng chung kết. Chín đội tuyển sau đây đến từ các hiệp hội thành viên của Liên đoàn bóng đá ASEAN đã tham dự giải đấu. Brunei lần thứ hai liên tiếp không tham dự giải do luật của nước này cấm các hoạt động quảng bá liên quan đến rượu bia.

Địa điểm

Bốc thăm 
Lễ bốc thăm cho giải đấu diễn ra vào chiều ngày 3 tháng 8 năm 2002 tại Jakarta, Indonesia. Chín đội tuyển trong giải đấu được chia thành hai bảng, một bản 5 đội và một bảng 4 đội. Các đội trong mỗi bảng thi đấu vòng tròn một lượt để chọn ra đội nhất bảng và đội nhì bảng vào vòng bán kết.

Đội hình

Vòng bảng
Hai đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng bán kết.

Bảng A
 Tất cả các trận đấu diễn ra tại Indonesia.
 Thời gian được liệt kê là giờ chuẩn Indonesia (UTC+7).

Bảng B
 Tất cả các trận đấu diễn ra tại Singapore.
 Thời gian được liệt kê là giờ chuẩn Singapore (SST) – UTC+8.

Vòng đấu loại trực tiếp

Sơ đồ

Các trận đấu

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Giải thưởng
Các giải thưởng dưới đây đã được trao sau khi giải đấu kết thúc:

Cầu thủ ghi bàn

8 bàn
  Bambang Pamungkas

6 bàn
  Zaenal Arif
  Lê Huỳnh Đức

4 bàn
  Indra Putra Mahayuddin
  Worrawoot Srimaka

3 bàn
  Hok Sochetra
  Visay Phaphouvanin
  Lwin Oo
  Kiatisuk Senamuang
  Huỳnh Hồng Sơn
  Trần Trường Giang

2 bàn
  Ung Kanyanith
  Budi Sudarsono
  Sugiantoro
  Akmal Rizal Ahmad Rakhli
  Aung Kyaw Moe
  Zaw Zaw
  Zaw Htaik
  Tinh Naing Tun Thein
  Mohd Noor Ali
  Therdsak Chaiman
  Nguyễn Minh Phương
  Trịnh Xuân Thành
  Đặng Phương Nam

1 bàn
  Gendut Doni Christiawan
  Jaris Riyadi
  Imran Nahumarury
  Mohd Nizaruddin Yusof
  Mohd Nizam Jamil
  Tengku Hazman Raja Hassan
  Htay Aung
  Soe Lin Tun
  Richard Cañedo
  Ali Go
  Alfredo Razon Gonzalez
  Noh Alam Shah
  Chukiat Noosarung

1 bàn
  Narongchai Vachiraban
  Manit Noyvach
  Sakda Joemdee
  Nguyễn Quốc Trung
  Phạm Văn Quyến
  Phan Văn Tài Em

phản lưới nhà
  Solomon Licuanan (gặp Indonesia)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Tiger 2002  trên trang web của AFF
Cúp Tiger 2002 trên trang web của RSSSF.

2002
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Indonesia
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2007

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2007 là mùa giải thứ sáu của Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á, giải đấu bóng đá dành cho các đội tuyển bóng đá quốc gia trong khu vực Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức. Giải đấu diễn ra từ ngày 13 tháng 1 đến ngày 4 tháng 2 năm 2007, với vòng bảng được đồng tổ chức tại Thái Lan (bảng A) và Singapore (bảng B). Từ vòng bán kết, các trận đấu sẽ diễn ra theo thể thức hai lượt đi và về (sân nhà-sân khách).

Singapore đã bảo vệ thành công ngôi vô địch AFF Cup sau khi giành chiến thắng trước Thái Lan với tổng tỉ số 3–2 qua hai lượt trận chung kết, trở thành đội thứ hai ba lần đăng quang của Đông Nam Á.

Theo kế hoạch, giải đấu này diễn ra vào cuối năm 2006, nhưng do chậm trễ trong việc tìm kiếm tài trợ sau khi hãng bia Tiger rút lui và lịch thi đấu dự kiến trùng thời điểm diễn ra Đại hội Thể thao châu Á 2006 ở Qatar, Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á đã quyết định dời giải đấu sang đầu năm 2007.

Vòng loại 
5 đội tuyển xếp hạng thấp nhất gồm Brunei, Đông Timor, Campuchia, Lào, và Philippines phải tham dự vòng sơ loại tại Philippines từ ngày 12 đến ngày 20 tháng 12 năm 2006 để chọn ra hai đội vào vòng chung kết.

Các đội tuyển tham dự vòng chung kết

Địa điểm

Vòng chung kết

Vòng bảng

Bảng A
Tất cả các trận đấu được tổ chức tại Thái Lan.
Thời gian được liệt kê là UTC+7.

Bảng B
Tất cả các trận đấu được tổ chức tại Singapore.
Thời gian được liệt kê UTC+8.

Vòng đấu loại trực tiếp 
Trong vòng đấu loại trực tiếp, luật bàn thắng sân khách, hiệp phụ (không áp dụng luật bàn thắng sân khách) và loạt sút luân lưu sẽ được sử dụng, nếu cần thiết, để xác định đội thắng cuộc.

Bán kết 
Lượt đi

Lượt về

Tổng tỉ số là 2–2. Singapore thắng 5–4 bằng loạt đá luân lưu 11m.

Thái Lan thắng với tổng tỉ số 2–0.

Chung kết 
Lượt đi

Lượt về

Singapore thắng với tổng tỉ số 3–2.

Giải thưởng

Cầu thủ ghi bàn

10 bàn
  Noh Alam Shah

4 bàn
  Pipat Thonkanya
  Phan Thanh Bình

3 bàn
  Sarayoot Chaikamdee
  Lê Công Vinh

2 bàn

  Atep
  Saktiawan Sinaga

  Hairuddin Omar
  Khairul Amri

  Muhammad Ridhuan
  Nguyễn Văn Biển

1 bàn

  Ilham Jaya Kesuma
  Zaenal Arief
  Sounthalay Saysoungkham
  Mohammad Hardi Jaafar

  Eddy Helmi Abdul Manan
  Mohd Nizaruddin Yusof
  Si Thu Win
  Sharil Ishak

  Itimi Dickson
  Indra Sahdan Daud
  Mustafic Fahrudin

phản lưới nhà
 Supardi (trong trận gặp Việt Nam)
 Anton del Rosario (trong trận gặp Malaysia)

Tài trợ

Nhà tài trợ chính 

 The Asahi Shimbun 
  Fly Emirates 
  Epson Corporation
  JCB-Globo
  Konica-Minolta
  Maxell
  Toshiba
  Toyota
  Yamaha

Nhà tài trợ phụ 

  FamilyMart
  Hyundai
  Makita
  Nike 
  Nikon

Bảng xếp hạng giải đấu

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2007 trên trang web của RSSSF.

2007
Bóng đá Thái Lan năm 2007
Bóng đá Singapore năm 2007
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Thái Lan
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Singapore
Lê Quảng Chí

Lê Quảng Chí (黎廣志, 1451-1533) hiệu là Hoành Sơn tiên sinh, là Danh thần đời vua Lê Thánh Tông, nhà Lê sơ.

Thân thế và sự nghiệp 
 Ông là người xã Thần Đầu, huyện Kỳ Hoa, phủ Hà Hoa, xứ Nghệ An, nay là xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
 Ông đỗ đầu kỳ thi đình khoa Mậu Tuất (1478) và được vua phê chuẩn danh hiệu: "Đệ nhất giáp tiến sĩ, cập đệ đệ nhị danh" tức Đình nguyên Bảng nhãn, cùng với Trần Bích Hoành, Lê Linh (đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ tam danh),...
 Ông làm quan đến chức Tả thị lang bộ lễ kiêm Đông các Đại học sỹ.
 Năm 60 tuổi trí sỹ, về quê mở trường dạy học, lấy hiệu là Hoành Sơn (còn gọi là Lãm Sơn) Tiên Sinh.
 Mất 82 tuổi, được truy tặng Thượng thư. Dân làng đặt mộ ông dưới chân núi Hoành Sơn, lập đền thờ ở Thần Đầu. Trước tác của ông còn lưu lại một số bài thơ chép trong sách: Toàn Việt thị lục và Văn Minh cổ xuý
 Ngày nay tại xã Kỳ Phương, quê hương ông có đền thờ hai anh em Lê Quảng Chí và Lê Quảng Ý (Còn được gọi là đền Thánh Trạng) và đã được Bộ Văn hóa- Thông tin xếp hạng di tích Lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
 Hằng năm trước các kỳ thi học sinh giỏi, tốt nghiệp, tuyển sinh hay Đại học Cao đẳng tất cả các học sinh và phụ huynh học sinh đều hướng về đền để thắp hương cầu mong đỗ đạt cao. Xã Kỳ phương lấy ngày 02 tháng 06 (Âm lịch) hàng năm làm ngày giỗ của Ông Lê Quảng Ý và ngày 12 tháng 12 (Âm lịch) hàng năm làm ngày giỗ của Ông Lê Quảng Chí

Chú thích

Tham khảo
 
 2004 Thành Lập Trường Trung học Phổ Thông Lê Quảng Chí tại Xã Kỳ Long - Kỳ Anh - Hà Tĩnh (Nay là P.Kỳ Long - T.X Kỳ Anh - Hà Tĩnh)
 Đại Việt Sử ký Toàn thư

Bảng nhãn Việt Nam
Quan lại nhà Lê sơ
Người Hà Tĩnh
Thủ khoa Nho học Việt Nam
Đình nguyên Việt Nam
Nordrhein-Westfalen

Nordrhein-Westfalen (NRW) là một bang nằm ở miền tây hay tây-bắc của nước Cộng hòa Liên bang Đức và với khoảng 18 triệu dân cư là tiểu bang có dân số lớn nhất Đức, giáp biên giới với các tỉnh Liège, Limburg của Bỉ và các tỉnh Limburg, Noord-Brabant, Gelderland và Overijssel của Hà Lan. Bang này được thành lập 1946, do vùng miền Bắc của Rheinland nhập lại với Westphalen, cả hai trước đây thuộc nước Phổ. Nordrhein-Westfalen có tổng diện tích tự nhiên 34.083 km2, giáp với bang Niedersachsen về phía bắc và đông bắc, Rheinland-Pfalz về phía tây nam và bang Hessen về phía đông nam, giáp Bỉ và Hà Lan về phía tây. Thủ phủ của bang là Düsseldorf, thành phố lớn nhất là Köln. Các thành phố quan trọng khác gồm Dortmund, Essen, Duisburg, Oberhausen, Aachen, Bielefeld, Bonn, Bochum, Bottrop, Bergisch Gladbach, Mönchengladbach, Mülheim, Münster, Gelsenkirchen, Krefeld, Hagen, Hamm, Herne, Iserlohn, Leverkusen, Neuss, Paderborn, Recklinghausen, Remscheid, Siegen, Solingen, Witten và Wuppertal.

Địa lý 

Nordrhein-Westfalen là cái nôi của vùng công nghiệp Rhein-Ruhr nổi tiếng. Đây cũng là cụm đô thị lớn nhất châu Âu với các thành phố quan trọng như Düsseldorf, Bonn, Köln, Dortmund, Essen, Duisburg, Bochum, Gelsenkirchen và Oberhausen.

Khoảng cách từ bắc xuống nam dài 291 km và từ đông sang tây rộng 266 km.

Tổng chiều dài đường biên giới của bang là 1.645 km. Trong đó:
 Bỉ (99 km)
 Hà Lan (387 km)
 Niedersachsen (583 km)
 Hessen (269 km)
 Rheinland-Pfalz (307 km)

Mặc dù Nordrhein-Westfalen là vùng công nghiệp và đô thị lớn, tập trung nhất nước Đức nhưng nông nghiệp chiếm diện tích lớn nhất trong cơ cấu sử dụng đất của Bang (gần 52%), rừng chiếm 25% diện tích. Các dãy núi Teutoburg và Eifel là các dãy núi chính của Bang. Dân cư thưa thớt ở phần lãnh thổ đông nam, phần tây bắc cùng với Bỉ và Hà Lan tạo thành Vùng Đất Thấp (Northern European Lowlands).

Các dòng sông chính chảy qua lãnh thổ Bang gồm: Rhine, Ruhr, Ems, Lippe và sông Weser. Sông. Sông Pader chảy qua thành phố Paderborn là sông ngắn nhất của Đức.

Hệ thống hành chính 

Nordrhein-Westfalen được chia thành 5 vùng hành chính với 31 huyện và 23 thành phố độc lập.

Các huyện của Nordrhein-Westfalen gồm:

Các thành phố gồm:

Trong 5 vùng hành chính của Nordrhein-Westfalen, 2 thuộc về Rheinland (LVR) và 3 thuộc về Westfalen_Lippe (LWL)(Nordrhein-Westfalen là sự sáp nhập của hai vùng này):

 Rheinland (LVR)
 Köln (Cologne)
 Düsseldorf
 Westfalen-Lippe (LWL)
 Arnsberg
 Münster
 Detmold

Tham khảo 

Bang của Đức
Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Khởi đầu năm 1946 ở Đức
Thuật ngữ thiên văn học

Danh sách thuật ngữ thiên văn học này là một danh sách các định nghĩa của các thuật ngữ và khái niệm có liên quan đến thiên văn học và vũ trụ học, các phân ngành của chúng cũng như các lĩnh vực liên quan. Thiên văn học là khoa học nghiên cứu các thiên thể và các hiện tượng bắt nguồn từ bên ngoài khí quyển Trái Đất. Lĩnh vực thiên văn học tồn tại một lượng từ vựng và biệt ngữ lớn.

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

Liên kết ngoài

Tham khảo

Danh sách thuật ngữ

Thuật ngữ
Vườn quốc gia Bạch Mã

Vườn quốc gia Bạch Mã là một vườn quốc gia thuộc thành phố Huế, cách trung tâm thành phố Huế 40 km. Được thành lập theo quyết định số 214-CT ngày 15 tháng 7 năm 1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam.

Vị trí
Tọa độ: Từ 16°05′ tới 16°15′ vĩ bắc và 107°43′ tới 107°53′ kinh đông.

Với diện tích 22.030 ha, chủ yếu nằm trên xã Phú Lộc thuộc thành phố Huế. Đỉnh Bạch Mã với độ cao 1.450 m so với mực nước biển là đỉnh núi cao nhất của vườn.

Quyết định số 01/QĐ-TTg ngày 02 tháng 1 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam quyết định mở rộng diện tích vườn quốc gia Bạch Mã lên thành 37.487 ha. Diện tích vườn quốc gia Bạch Mã sau khi mở rộng nằm trên 3 huyện: huyện Phú Lộc và huyên Nam Đông thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế và huyện Đông Giang thuộc tỉnh Quảng Nam.

Sinh học
Vườn có tính đa dạng sinh học cao. Thực vật ở đây gồm 2147 loài, trong đó có một số loài hiếm và có giá trị như hoàng đàn giả, trầm hương. Động vật đã ghi nhận được 1.493 loài, đặc biệt có một số loài thú mới được phát hiện ở Việt Nam như sao la.

Về côn trùng, vườn quốc gia Bạch Mã đã xác định được 894 loài của 580 chi và nằm trong 125 họ và 17 bộ, gồm bộ Cánh vảy với 310 loài, 190 chi, 22 họ; bộ Cánh cứng với 200 loài, 145 giống, 17 họ. Bộ Cánh nửa có 60 loài, 47 chi và 12 họ. Chiếm số lượng thấp nhất là bộ Cánh da với 3 loài, 3 chi và 3 họ.

Chú thích

Liên kết ngoài

 
Vườn quốc gia Bạch Mã
Bạch Mã kỳ ảo trên bảo Tuổi Trẻ ngày 29/03/2007 

Bạch Mã
Du lịch Huế
IUCN Loại II
Sachsen-Anhalt

Sachsen-Anhalt là một bang của nước Cộng hòa Liên bang Đức. Thủ phủ của bang là Magdeburg. Các bang có biên giới chung là Niedersachsen, Brandenburg, Sachsen và Thüringen. Trong 16 bang Đức, Sachsen-Anhalt với khoảng 20.450 kilo mét vuông và 2,24 triệu dân. Thành phố lớn nhất là Halle (Saale), một trong những thành phố lớn khác là Dessau-Roßlau.

Sachsen-Anhalt có 5 di sản thế giới được UNESCO công nhận, bao gồm cả Bauhaus.

Ngoài ra, đây còn là bang có tỉ lệ tự sát thấp nhất của Đức (2006).

Tham khảo

Bang của Đức
Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Khởi đầu năm 1990 ở Đức
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1990
Thüringen

Bang tự do Thüringen (, ) là một bang ở trung Đức.
Nó có diện tích  và dân số 2,29 triệu người, khiến nó trở thành bang nhỏ thứ sáu về diện tích và nhỏ thứ năm về dân số  trong 16 bang của Đức. Đa phần lãnh thổ Thüringen nằm trong lưu vực Saale, một chi lưu nằm ở tả ngạn của Elbe. Thủ phủ vùng là .

Thüringen có biệt danh "trái tim xanh của Đức" ('''') từ cuối thế kỷ 19, do những khu rừng xanh tươi phủ lên đất đai bang này.

Nơi đây có Rennsteig, tuyến đi bộ nổi tiếng nhất nước, và khu nghỉ dưỡng mùa đông Oberhof, khiến nó trở thành điểm đến nổi tiếng với người thích thể thao mùa đông. Một nửa trong số 136 huy chương vàng Olympic mùa Đông của Đức (cho tới thế vận hội Sochi năm 2014) do vận động viện của Thüringen giành lấy.

Johann Sebastian Bach giành tuổi thơ ấu của mình (1685–1717) và một phần của sự nghiệp tại Thüringen. Goethe và Schiller sống tại Weimar và đều làm việc tại đại học Jena, nơi ngày nay là trung tâm khoa học quan trọng nhất Thüringen. Những đại học khác tại bang là đại học Công nghệ Ilmenau, đại học Erfurt và đại học Weimar Bauhaus.

Hành chính

Các thành phố lớn nhất

Chú thích

Tham khảo

Bang của Đức
Vùng cấp một Liên minh châu Âu
Chấm dứt năm 1952
Wiesbaden

Wiesbaden là thủ phủ của bang Hessen của nước Cộng hòa Liên bang Đức và là thành phố lớn thứ hai của bang sau Frankfurt am Main. Với 26 nguồn nước nóng thành phố Wiesbaden là một trong những nơi tắm nước nóng lâu đời nhất châu Âu.

Tính đến cuối tháng 11 năm 2018, khoảng 291.000 người cư trú tại Wiesbaden. Thành phố này cùng với thủ phủ Mainz của bang Rheinland-Pfalz, tạo thành một trung tâm kép giữa 2 bang với tổng số khoảng 507.000 cư dân. Khu vực đô thị của thành phố Wiesbaden có khoảng 560.000 cư dân và bao gồm ngoài thủ phủ của bang, Rheingau-Taunus (huyện), các thành phố Eppstein, Hochheim am Main, Hofheim am Taunus (tất cả Main-Taunus (huyện)), thành phố Ginsheim-Gustavsburg và thị xã Bischofsheim cùng thuộc Groß-Gerau (huyện)). Ngoài Frankfurt am Main, Mainz và Darmstadt, thành phố này là một trong những thành phố cốt lõi của Vùng đô thị Frankfurt/Rhein-Main.

Năm 2015, thủ phủ Wiesbaden được xếp ở vị trí thứ sáu trong số các thành phố giàu có nhất nước Đức với hơn 200.000 dân. Trong Bản đồ tương lai năm 2016, thành phố Wiesbaden xếp thứ 48 trong số 402 huyện và các thành phố không thuộc huyện nào ở Đức, khiến nó trở thành một trong những nơi có "triển vọng tương lai cao".

Kiến trúc

Trung tâm 

Hình ảnh của trung tâm thành phố Wiesbaden bị ảnh hưởng đáng kể bởi bốn yếu tố:

 Hầu hết các tòa nhà ở trung tâm thành phố được xây dựng trong khoảng thời gian khoảng 60 năm (khoảng giữa năm 1850 và bắt đầu Thế chiến I 1914).
 Trong thời gian này, Wiesbaden đã thu hút, bên cạnh triều đình, rất nhiều khách có thu nhập cao, mà muốn có đại diện của họ trong thành phố.
 Trung tâm thành phố Wiesbaden đã bị phá hủy ít hơn nhiều trong Chiến tranh thế giới thứ hai so với các thành phố khác, mặc dù nhiều tòa nhà nổi bật đã bị hư hại đáng kể. Mức độ phá hủy là khoảng 30 phần trăm, quan trọng nhất, các tòa nhà và đường phố hình thành cảnh quan thành phố được bảo tồn.
 Ít hơn nhiều so với các thành phố lớn khác của Đức trong những năm 1950 và 1960, Hiến chương Athens ở Wiesbaden, với các nguyên tắc mới về quy hoạch đô thị, như tách biệt nhà ở và công việc được thực hiện. Do đó, khu vực nội thành của thành phố Wiesbaden phần lớn không bị ảnh hưởng bởi các tuyến đường mới được hình thành và tái phát triển đất đai.

Những người nổi tiếng của Wiesbaden 

 John McEnroe (sinh 16 tháng 2 năm 1959), vận động viên quần vợt
 Vladimir Vladimirovich Nabokov (22 tháng 4 năm 1899 2 tháng 7 năm 1977), tác giả
 James Peace (sinh ngày 28 tháng 9 năm 1963), nhà soạn nhạc

Chú thích

Thị trấn của bang Hessen
Thủ phủ bang Đức
Hessen-Nassau
Địa điểm Holocaust ở Đức
Khởi đầu thế kỷ 1
Khu dân cư trên sông Rhein
Thị trấn spa ở Đức
Vô tuyến chuyển tiếp

Thiết bị chuyển tiếp tần số vô tuyến, tên tiếng Anh là Radio Frequency Repeater, RFR, được sử dụng trong khi thiết lập tuyến truyền dẫn Viba số điểm - điểm nhưng bị địa hình chắn mất tầm nhìn thẳng, và vì vậy phải dùng RFR để chuyển hướng, tránh, vượt điểm chắn địa hình.

RFR đơn giản chỉ gồm các bộ khuếch đại tạp âm nội rất thấp -LNA, các bộ lọc băng thông, các phân nhánh định hướng, thiết bị đảm bảo nguồn điện -ăcquy và Pin năng lượng mặt trời.

Hiện nay, RFR đã được các hãng sản xuất hoàn thiện về thiết kế và sử dụng linh kiện nên chất lượng đã có thể đảm bảo cho việc truyền dẫn đến 16E1, cự ly đến 60Km, chỉ tiêu thụ công suất điện 02W/h.

Dải tần số linh hoạt, tương thích với các thiệt bị Viba số hiện đang sử dụng - 1.5 GHz, 2.0 GHz, 3.4 GHz, 5.8 GHz, 7.8 GHz... đảm bảo truyền dẫn tốt tín hiệu có các dạng điều chế khác nhau: QPSK,16QAM,BPSK...

Thiết lập trạm chuyển tiếp bằng thiết bị RFR là phương án rẻ nhất trong mọi phương án dựng trạm Viba, đơn giản là vì nó không cần điện lưới, không cần máy nổ, không cần nhà trạm, không cần nhân viên trực chuyên trách. Các chuyên gia tính ra rằng: kinh phí để dựng 01 trạm Viba sử dụng thiết bị DM-1000 - thiết bị của hãng Fujitsu lớn hơn 04(bốn) lần kinh phí để dựng 01 trạm Viba sử dụng thiết bị RFR, còn chi phí thường niên của trạm DM-1000 lớn hơn trạm RFR khoảng 20 (hai mươi) lần.

"Tuyến Viba De Pua - Mường Nhé (Điện Biên) đang giữ kỷ lục là tuyến chuyển tiếp có cự ly lớn nhất Việt Nam
 d = 56.8km, dung lượng 8E1. Nguồn tiêu thụ: 125mA x 12V = 1500mW = 1.5 W.
Tuyến có dung lượng lớn nhất: 16E1, là tuyến Chàm Cọ - Anh Dũng (Sơn la).
 Nguồn tiêu thụ: 132mA x 12V = 1584mW ≈ 1.6 W."
Thiết bị này còn được gọi là Thiết bị chuyển tiếp Viba số hay Microwave Repeater.

Tham khảo

Vô tuyến
Điện tử vô tuyến

de:Relaisstation
fr:Antenne-relais
kk:Ретранслятор
lt:Retransliatorius
nl:Relaiszender
ru:Ретранслятор
Bàng

Bàng (danh pháp hai phần: Terminalia catappa) là một loài cây thân gỗ lớn sinh sống chủ yếu ở vùng nhiệt đới, thuộc họ Trâm bầu (Combretaceae). Nguồn gốc của loài này hiện vẫn đang là vấn đề gây tranh cãi, nó có thể có nguồn gốc từ Ấn Độ, bán đảo Mã Lai hay New Guinea.
 
Loài cây này có thể mọc cao tới 35 m, với tán lá mọc thẳng, đối xứng và các cành nằm ngang. Khi cây già hơn thì tán lá của nó trở nên phẳng hơn để tạo thành hình dáng giống như cái bát trải rộng. Lá to, dài khoảng 15–25 cm và rộng 10–14 cm, hình trứng, xanh sẫm và bóng. Đây là loài cây có lá sớm rụng về mùa khô; trước khi rụng thì các lá chuyển màu thành màu đỏ ánh hồng hay nâu vàng, do các sắc tố như violaxanthin, lutein hay zeaxanthin.

Hoa nở vào mùa hè.Hoa đơn tính cùng gốc với các hoa đực và hoa cái mọc trên cùng một cây. Cả hai loại hoa có đường kính khoảng 1 cm, có màu trắng hơi xanh, không lộ rõ, không có cánh hoa; chúng mọc trên các nách lá hoặc ở đầu cành. Quả thuộc loại quả hạch dài 5–7 cm và rộng 3-5,5 cm, khi non có màu xanh lục, sau đó ngả sang màu vàng và cuối cùng có màu đỏ khi chín, chứa một hạt.

Trồng và sử dụng 

Bàng được trồng trong khu vực nhiệt đới như là một loại cây cảnh hay để lấy bóng râm nhờ tán lá lớn và rậm. Quả ăn được và có vị hơi chua. Hạt bàng thì dùng làm nguyên liệu để chế biến thành đặc sản mứt. Gỗ có màu đỏ, rắn chắc và chống thấm nước khá tốt; tại Polynesia người ta dùng nó để đóng các loại canoe (xuồng gỗ).

Lá chứa một số flavonoid (chẳng hạn kamferol hay quercetin) cũng như các chất tanin (như punicalin, punicalagin, tercatin), các chất saponin và phytosterol. Do chứa nhiều hóa chất nên lá và vỏ thân cây bàng còn được sử dụng trong nhiều nền y học cổ truyền khác nhau vào một số mục đích. Chẳng hạn, tại Đài Loan người ta dùng các lá rụng làm thuốc chữa một số bệnh liên quan tới gan. Tại Suriname, chè được làm từ lá bàng được dùng để chữa các bệnh như lỵ và tiêu chảy. Người ta cũng cho rằng lá bàng có chứa các chất ngăn cản ung thư (mặc dù không thấy chúng thể hiện khả năng chống ung thư) và các đặc trưng chống oxy hóa cũng như chống phá hủy bộ nhiễm sắc thể.

Bộ sưu tập

Chú thích

Tham khảo
 
 

C
Thực vật được mô tả năm 1767
Cây thuốc
Thực vật Nicaragua
Thực vật Samoa
Thực vật Queensland
Thực vật Úc
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Quân chủ lập hiến

Quân chủ lập hiến hay quân chủ đại nghị là một hình thức tổ chức nhà nước giữ nguyên vai trò nguyên thủ quốc gia của vua hay nữ vương từ thời phong kiến, nhưng nhà vua không có quyền lực tuyệt đối như chế độ quân chủ chuyên chế, mà quyền lực của vua được giới hạn bởi hiến pháp. Tuỳ theo hiến pháp từng nước mà nhà vua sẽ có quyền lực lớn hay nhỏ. Tại một số nước như Nhật Bản, nhà vua chỉ là biểu tượng, thực quyền chủ yếu thuộc quốc hội do đảng phái chiếm đa số ghế lãnh đạo; đảng này cũng có quyền tự chấp chính, hoặc liên minh với đảng khác để thành lập Chính phủ. Thủ tướng thường là thuộc đảng chiếm đa số. Tại một số nước quân chủ lập hiến khác như Thái Lan thì nhà vua vẫn có thực quyền khá mạnh (nắm quyền chỉ huy quân đội, phê duyệt nhân sự chính phủ...)

Trong các nhà nước theo chính thể quân chủ hạn chế thì quyền lực tối cao của quốc gia phần thuộc vị quân vương, được coi là quốc trưởng, phần thuộc một cơ quan khác, khi là nghị viện hay hội đồng đại biểu. Cuộc bầu cử có thể là đầu phiếu phổ thông hay hạn chế cho một vài giai cấp quý tộc.

Trong chính thể quân chủ lập hiến, vua hay nữ hoàng là nguyên thủ quốc gia, nhưng về quyền lực thì không tuyệt đối như quân chủ chuyên chế, họ đại diện cho truyền thống dòng tộc và sự thống nhất của quốc gia. Tiếng Anh có câu là "nhà vua trị vì nhưng không cai trị". Chế độ quân chủ lập hiến là sự thích ứng của các vương triều đối với làn sóng dân chủ lan rộng trên thế giới sau Cách mạng Pháp. Các vương triều chấp nhận từ bỏ các quyền lực chính trị và tuân thủ hiến pháp để bảo toàn sự tồn tại; giữ lại các tước hiệu, tài sản, lợi ích kinh tế và danh dự hoàng gia.

Hiện nay, chính thể quân chủ lập hiến theo mô hình đại nghị còn tồn tại ở nhiều nước trên thế giới như Nhật Bản, Anh Quốc, Thụy Điển, Đan Mạch, Canada, Úc, Campuchia, Thái Lan, Tây Ban Nha, Na Uy, Hà Lan, Bỉ, Malaysia, Bhutan... phần lớn do nguyên nhân lịch sử.

Quân chủ đại nghị và quân chủ nhị nguyên 
Chế độ quân chủ đại nghị và chế độ quân chủ nhị nguyên đều là các hình thức chính thể lập hiến trong đó quyền lực của quân chủ bị hạn chế bởi hiến pháp hoặc các quy định pháp luật. Trong chế độ quân chủ đại nghị, quyền lực của quân chủ bị giới hạn rõ ràng bởi hiến pháp. Quân chủ thường chỉ có vai trò nghi lễ và không tham gia vào các quyết định chính trị hàng ngày. Quyền lực thực sự nằm trong quốc hội và chính phủ do thủ tướng đứng đầu. Quốc hội có quyền lập pháp và kiểm soát chính phủ. Ngược lại, trong chế độ quân chủ nhị nguyên, quân chủ vẫn giữ một số quyền lực chính trị nhất định và có thể tham gia vào các quyết định quan trọng của quốc gia. Mặc dù quốc hội và chính phủ vẫn nắm quyền lực nhưng quân chủ có quyền phủ quyết hoặc ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng.

Chế độ khác 

 Chế độ quân chủ
 Quân chủ chuyên chế

Tham khảo

Đọc thêm 
 
 Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Elements of the Philosophy of Right (Allen W. Wood, ed., H.B. Nisbet, trans.) Cambridge University Press, 1991. ISBN 0-521-34438-7 (originally published as Georg Friedrich Wilhelm Hegel, Philosophie des Rechts, 1820).

Chế độ chính trị
Quân chủ
Chính thể
Dạng nhà nước hợp hiến
Chế độ quân chủ
Mường Mán

Mường Mán (20 tháng 5 năm 1947 – 28 tháng 1 năm 2026) là một nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch người Việt Nam.

Cuộc đời
Ông tên thật là Trần Văn Quảng, quê ở làng An Truyền (làng Chuồn) huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế.

Bút danh Mường Mán lần đầu xuất hiện với hai bài thơ ngắn là "Thiếu thời" và "Mùa hạ mới" trên tạp chí Văn năm 1965. Ý nghĩa bút danh lấy từ truyện ngắn cùng tên của Tô Thùy Yên. Dù vậy, sự nghiệp chính của Mường Mán là mảng văn xuôi với nhiều tập truyện ngắn, truyện dài và tiểu thuyết đã được xuất bản, nhưng mãi tới năm 1995 ông mới in tập thơ đầu tiên là Vọng. Tập thơ thứ hai Dịu khúc do Nhà xuất bản Trẻ phát hành nhân kỷ niệm 45 năm cầm bút của ông.

Khi tốt nghiệp tú tài phần thứ hai, ông chọn trở thành phóng viên chiến trường ở miền Trung Việt Nam.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Mường Mán xuống Cần Thơ sống vì có anh là kỹ sư nông nghiệp, giảng dạy ở Đại học Cần Thơ. Ông xin vào làm công nhân/tạp vụ ở trường này; đồng thời làm ruộng, nhân giống các loại lúa ở nông trại Ô Môn, trước khi chuyển sang làm tại Hội Văn nghệ Cần Thơ.

Năm 1987 đánh dấu sự trở lại nghề văn của ông với tiểu thuyết Hồng Hạ được Nhà xuất bản Mũi Cà Mau in bán khá chạy với số lượng 35,000 bản.

Mường Mán là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Điện ảnh Việt Nam. Riêng cuốn tiểu thuyết Muối trăm năm được giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2001.

Ngoài văn và thơ, Mường Mán còn được biết đến qua công việc viết kịch bản phim. Ông là nhà biên kịch của các phim Người trong cuộc (1987), Tiếng đờn kìm (còn có tên là Chuyện Ngã Bảy, 1997), Gió qua miền tối sáng (viết chung, 30 tập, 1995), Trăng không mùa (1998), Duyên phận (16 tập, 2003)...

Ông cũng có gần 15 năm trình bày bìa và vẽ hơn 300 tranh minh họa cho sách báo, đặc biệt là tập san Áo Trắng.

Năm 1995, nhờ nhà thơ Nguyễn Hồ giúp đỡ, ông trở lại thành phố Hồ Chí Minh làm công việc trình bày sách cho Công ty Cổ phần Văn hóa Phương Nam cho đến khi về hưu vào cuối năm 2007. Từ đó tới nay, ông gác bút dành thời gian chăm sóc gia đình và quản lý nhà hàng Ruốc.

Ông qua đời ngày 28 tháng 1 năm 2026 vì nhồi máu cơ tim.

Tác phẩm

Sách

Kịch bản phim
 Người trong cuộc (hãng phim Nguyễn Đình Chiểu, phim nhựa, 1988)
 Gió qua miền tối sáng (viết chung với Nguyễn Mạnh Tuấn và Lê Phương, 30 tập, hãng phim truyện Truyền hình Việt Nam, 1995)
 Tiếng đờn Kìm hay Chuyện Ngã Bảy (hãng phim Truyền hình TP.HCM, 1997)
 Trăng không mùa (hãng phim Giải Phóng, 1998)
 Duyên phận (hãng phim Truyền hình Bình Dương, 16 tập, 2003).

Nhạc phổ thơ Mường Mán
 Bài hát Về của Anh Bằng, do Trường Vũ trình bày.
 Bài hát Chăn vịt ở Phương Nam của Châu Đình An, do Khánh Ly trình bày.

Tham khảo

Sinh năm 1947
Mất năm 2026
Người Huế
Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà văn Việt Nam thời kỳ từ 1976
Nhà thơ Việt Nam thời kỳ từ 1976
Nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam
Nhà báo Việt Nam
Nguyên Hùng (nhà văn)

Nhà văn Nguyên Hùng có tên khai sinh là Mạc Đăng Thân, sinh ngày 19 tháng 4 năm 1927 tại Côn Đảo, quê gốc tại Cao Lãnh, Đồng Tháp, mất ngày 28 tháng 3 năm 2005 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sinh thời ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, thành viên Câu lạc bộ Những nhà báo cựu kháng chiến.

Năm 1945 ông tham gia viết báo Chống xâm lăng, sau đó về công tác tại Sở Thông tin Nam Bộ. Sau năm 1954 ông hoạt động báo chí công khai trong Sài Gòn, sống bằng nghề viết báo, viết văn và dịch thuật. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ: Anh, Pháp, Đức, là phóng viên của các báo Lẽ Sống, Dân Ta, Dân Tiến, Thời sự Miền Nam, Tuần báo Nhân Loại.....Cùng với 10 nhà báo và 3 trí thức khác ông đã từng bị chính quyền Ngô Đình Diệm đem ra "đấu lý công khai" với Tỉnh trưởng Định Tường vào năm 1958.

Ông thường hay viết về các nhân vật giang hồ đặc biệt của miền Nam Việt Nam, đi sâu vào tâm lý tình cảm, khí chất hào sảng đặc biệt của người Nam Bộ.

Tác phẩm
 Người Bình Xuyên (tiểu thuyết tư liệu in, 1985, tái bản 1988) được chuyển thể thành phim Dưới cờ đại nghĩa (do hai đạo diễn Tường Phương và Phương Nam viết kịch bản)
 Sư thúc Hòa Hảo (tiểu thuyết tư liệu, 1990)
 Đường xuyên Tây (tiểu thuyết tư liệu, 1989)
 Nữ kiệt miền Tây (truyện tư liệu về tình báo, 1992)
 Đệ nhất cù lao (tiểu thuyết tư liệu, 1995)
 Qua bến (tiểu thuyết tư liệu về thi tướng Huỳnh Văn Nghệ, 1995)
 Nguyễn Bình - Huyền thoại và sự thật (tiểu thuyết tư liệu, 1995) 
 Dương Quang Đông xuyên Tây
 Thi tướng chiến khu xanh (tiểu thuyết về thi tướng Huỳnh Văn Nghệ) được chuyển thể thành phim Vó ngựa trời Nam (do Lê Cung Bắc đạo diễn)
 Ung Văn Khiêm - Anh Ba nội vụ
 Công tử Bạc Liêu được chuyển thể thành phim điện ảnh Công tử Bạc Liêu
 Chiến khu Đ của tôi
 Chém vè giữa làng báo Sài Gòn
 Bảy Viễn - Thủ lĩnh Bình Xuyên
 Nam Bộ - Những nhân vật một thời vang bóng (2003)

Giải thưởng văn học
 Bót cầu sắt (kịch ngắn) giải thưởng Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt nam năm 1977
 Chuyện tình Bảy Núi (kịch nói do Đinh Bằng Phi chuyển hát tuồng), Giải thưởng Hội sân khấu thành phố, Giải thưởng Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam 1995
 Món quà vô giá (truyện ngắn) giải thưởng Hội Nhà văn thành phố (1980)
 Nguyễn Bình-huyền thoại và sự thật, giải thưởng về cuộc thi tiểu thuyết hay do Báo Công an thành phố và Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.

Tham khảo

Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà văn Việt Nam thời kỳ từ 1976
Nhà báo Việt Nam
Bức xạ nền vũ trụ

Bức xạ nền vũ trụ là bức xạ điện từ tràn ngập mọi không gian. Nguồn gốc của bức xạ này phụ thuộc vào vùng quang phổ được quan sát. Một thành phần là nền vi sóng vũ trụ. Thành phần này là các quang tử dịch chuyển đỏ được truyền tự do từ một kỷ nguyên khi Vũ trụ lần đầu tiên trở nên trong suốt trước bức xạ. Việc phát hiện và quan sát chi tiết các đặc tính của nó được coi là một trong những bằng chứng chính xác cho Vụ nổ lớn. Việc phát hiện ra (tình cờ vào năm 1965) bức xạ nền vũ trụ cho thấy rằng vũ trụ sơ khai bị chi phối bởi một trường bức xạ, một trường có nhiệt độ và áp suất cực cao.

Hiệu ứng Sunyaev–Zel'dovich cho thấy hiện tượng bức xạ nền vũ trụ tương tác bức xạ với các đám mây "electron" làm biến dạng quang phổ của bức xạ.

Ngoài ra còn có bức xạ nền trong phổ hồng ngoại, phổ X quang, v.v., với các nguyên nhân khác nhau và đôi khi chúng có thể được phân giải thành một nguồn năng lượng riêng lẻ. Xem bức xạ nền hồng ngoại vũ trụ và bức xạ nền X quang. Xem thêm bức xạ nền neutrino vũ trụ và ánh sáng nền xuyên thiên hà.

Thời gian biểu các sự kiện quan trọng

1896: 
Charles Édouard Guillaume ước lượng "bức xạ của các vì sao" là 5.6 K.

1926: 
Ngài Arthur Eddington ước lượng bức xạ không phải nhiệt của ánh sáng sao trong ngân hà có nhiệt độ hiệu dụng là 3,2 K. 

Thập niên 1930:
Erich Regener tính toán được phổ phi nhiệt của các tia vũ trụ trong thiên hà có nhiệt độ hiệu dụng làf 2,8 K.

1931:
Thuật ngữ vi sóng lần đầu tiên xuất hiện trên báo chí: "Khi thử nghiệm với bước sóng thấp tới 18 cm được biết tới, điều đáng ngạc nhiên là vấn đề về sóng vi ba đã được giải quyết sớm như vậy." Telegraph & Telephone Journal XVII. 179/1"

1938:
Walther Nernst ước tính lại nhiệt độ tia vũ trụ là 0,75 K.

1946:
Thuật ngữ "vi sóng" lần đầu tiên được sử dụng trong bối cảnh thiên văn học trong bài báo "Bức xạ vi sóng từ Mặt trời và Mặt trăng" của Robert Dicke và Robert Beringer.

1946:
Robert Dicke dự đoán nhiệt độ bức xạ nền vi sóng là 20 K (tham khảo: Helge Kragh)

1946:
Robert Dicke dự đoán nhiệt độ bức xạ nền vi sóng "nhỏ hơn 20 K" nhưng sau đó sửa lại thành 45 K (tham khảo: Stephen G. Brush).

1946:
George Gamow ước tính nhiệt độ khoảng 50 K.

1948:
Ralph Alpher và Robert Herman ước tính lại ước lượng của Gamow là 5 K.

1949:
Ralph Alpher và Robert Herman lại ước tính lại ước lượng của Gamow là 28 K.

Những năm 1960:
Robert Dicke ước tính lại nhiệt độ MBR (bức xạ nền vi sóng) là 40 K (tham khảo: Helge Kragh).

1965:
Arno Penzias và Robert Woodrow Wilson đo được nhiệt độ xấp xỉ 3 K. Robert Dicke, P. J. E. Peebles, P. G. Roll và D. T. Wilkinson diễn giải rằng, bức xạ này là dấu hiệu của Vụ nổ lớn Big Bang.

Xem thêm

 Vật chất tối nóng
 Chiếu xạ
 Hiệu ứng Unruh

Chú thích và Tham khảo

Liên kết ngoài
The Diffuse X-ray and Gamma-ray Background & Deep Fields

Quan sát thiên văn
Vật lý thiên văn
Khái niệm vũ trụ
Bức xạ điện từ
Sóng điện từ
Vũ trụ học vật lý
Khái niệm thiên văn học
Burgenland

Burgenland là bang cực đông của nước Cộng hòa Áo và là bang nhỏ nhất tính về dân số của nước Áo. Burgenland có ranh giới về phía đông với các vùng Vas và Zala của Hungary, về phía tây với Niederösterreich và Steiermark. Trong miền đồi núi ở phía nam Burgenland có vài km ranh giới với vùng Mura của Slovenia, về phía bắc có biên giới ngắn với các vùng Bratislava và Trnava của Slovakia.

Tham khảo

Bang của Áo
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Vùng rượu vang Áo
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Croatia
Lịch sử Áo theo địa điểm
Kärnten

Carinthia (tiếng Đức: Kärnten), là bang cực nam của Cộng hòa Áo. Nằm ở sườn Đông của dãy Alps, Carinthia là một điểm đến du lịch về mùa hè được yêu thích, nổi tiếng bởi phong cảnh núi và hồ: hồ lớn Wörthersee, Millstätter See, Ossiacher See và Weißensee.

Thủ phủ là thành phố Klagenfurt nằm bên hồ Wörthersee. Kärnten có biên giới: phía Tây với tiểu bang Tirol, phía Bắc với tiểu bang Salzburg, phía Bắc và Đông với tiểu bang Steiermark và phía Nam với các nước Ý (giáp vùng Friuli-Venezia Giulia) và Slovenia (giáp các hạt Drava, Carinthia, Savinja và Thượng Carniola).

Ngôn ngữ chính được sử dụng tại đây là tiếng Đức. Phương ngữ của vùng thuộc nhóm Nam Bavaria. Riêng đối với phương ngữ Slovenia vùng Carinthia, vốn được nói phổ biến tại phía nam của khu vực này vào trước thế kỷ 20, ngày nay chỉ còn được sử dụng trong một nhóm người thiểu số.

Tham khảo

Bang của Áo
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu