Cụm ống góp chặn và xả

Một cụm ống góp chặn và xả (block and bleed manifold) là một ống góp thủy lực (hydraulic manifold) kết hợp một hoặc nhiều van thủy lực (hydraulic valve) dùng để chặn/cách ly, thường là van bi (ball valve), và một hoặc nhiều van xả/thông khí, thường là van bi hoặc van kim (needle valve), thành một cụm duy nhất để kết nối với các thiết bị khác (bộ truyền đo áp suất, đồng hồ đo, công tắc, v.v.) trong một hệ thống thủy lực (chất lưu). Mục đích của cụm ống góp chặn và xả là cách ly hoặc chặn dòng chất lưu trong hệ thống để chất lưu từ phía thượng lưu của cụm không đi đến các thiết bị phía hạ lưu. Sau đó, chất lưu còn lại ở phía hạ lưu của cụm sẽ được xả hoặc thông ra ngoài. Ví dụ, một cụm ống góp chặn và xả được sử dụng để ngắt dòng chất lưu đến một thiết bị nào đó, sau đó xả chất lưu khỏi phía của thiết bị đó trong cụm, nhằm thực hiện các công việc như bảo trì/sửa chữa/thay thế thiết bị.

Các loại van

Chặn và xả 
Một cụm ống góp chặn và xả với một van chặn và một van xả cũng được gọi là van cách ly (isolation valve) hoặc van chặn và xả; một cụm có nhiều van còn được gọi là ống góp cách ly (isolation manifold). Loại van này được sử dụng trong các hệ thống dẫn khí dễ cháy trong nhiều ứng dụng công nghiệp. Van kim kiểu chặn và xả được dùng trong các hệ thống thủy lực và khí nén vì van kim cho phép điều chỉnh lưu lượng chính xác khi lưu lượng nhỏ trong môi trường không nguy hiểm.

Chặn kép và xả (DBB) 
Các van này thay thế các phương pháp truyền thống mà kỹ sư đường ống sử dụng để tạo cấu hình chặn kép và xả trong đường ống. Hai van chặn và một van xả được tích hợp thành một cụm hoặc một ống góp để tạo sự cách ly chắc chắn. Được sử dụng trong các quá trình quan trọng, van DBB phù hợp với hệ thống áp suất cao hoặc các quá trình có chất lưu độc hại/nguy hiểm. Các ứng dụng sử dụng van DBB bao gồm xả thiết bị đo, kết nối phun hóa chất, cách ly phớt hóa chất và cách ly đồng hồ đo. Van DBB thực hiện chức năng của ba van riêng biệt (2 van cách ly và 1 van xả) nhưng chiếm ít không gian hơn và có khối lượng nhẹ hơn.

DBB dạng cartridge chiều dài tiêu chuẩn 
Loại van chặn kép và xả này có thiết kế được cấp bằng sáng chế, tích hợp hai van bi và một van xả trong một cụm dạng cartridge nhỏ gọn với các kết nối mặt bích ren theo tiêu chuẩn ANSI B16.5. Lợi ích chính của cấu hình này là van có kích thước mặt-đến-mặt giống như một van bi chặn đơn (theo tiêu chuẩn API 6D và ANSI B16.10), nghĩa là có thể dễ dàng lắp đặt vào đường ống hiện hữu mà không cần sửa đổi đường ống.

DBB ba mảnh chiều dài không tiêu chuẩn 
Loại van chặn kép và xả này có kiểu truyền thống dạng mặt bích đối mặt và có thể được cung cấp với mặt bích ANSI B16.5, kết nối dạng hub và đầu hàn để phù hợp với hệ thống đường ống. Nó có đầy đủ các lợi ích của van DBB dạng một khối, đồng thời có thể tùy chỉnh kích thước mặt-đến-mặt theo yêu cầu.

DBB dạng một khối 
Thiết kế này cũng có các ưu điểm vận hành. Số lượng đường rò tiềm năng trong phần chặn kép và xả của đường ống được giảm đáng kể. Do các van có lỗ thông toàn phần (full bore) với dòng chảy không bị gián đoạn, nên tổn thất áp suất qua cụm là không đáng kể. Các đường ống lắp loại van này cũng có thể được vệ sinh bằng phương pháp “pigging” mà không gặp vấn đề.

Việc sử dụng van chặn kép và xả mang lại nhiều lợi ích. Đáng kể nhất là vì tất cả các thành phần van được tích hợp trong một cụm duy nhất, không gian lắp đặt được giảm đáng kể, giúp giải phóng chỗ cho các thiết bị quan trọng khác.

Xét đến các thao tác và quy trình trước khi người vận hành can thiệp, cụm ống góp chặn kép và xả còn có thêm lợi thế so với cách lắp đặt truyền thống. Do thể tích khoang giữa hai van bi rất nhỏ, người vận hành có thể xả sạch khoang này một cách hiệu quả, từ đó nhanh chóng tạo ra môi trường làm việc an toàn.

Tham khảo 

Cơ học chất lưu
Thủy lực
Kỹ thuật cơ khí