Đội tuyển bóng đá quốc gia Gabon

Đội tuyển bóng đá quốc gia Gabon () là đội tuyển đại diện cho Gabon trong các trận bóng đá quốc tế nam. Biệt danh của đội là “Những chú Báo” (The Panthers) và đội được quản lý bởi Liên đoàn Bóng đá Gabon. Đội chưa từng giành quyền tham dự FIFA World Cup, nhưng đã 9 lần (tính đến năm 2025) góp mặt tại Cúp bóng đá châu Phi (AFCON). Gabon là thành viên của cả FIFA và Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF). Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là 2 lần lọt vào tứ kết cúp bóng đá châu Phi vào các năm (1996, 2012).

Lịch sử

Những năm 1960 
Gabon có trận ra mắt quốc tế vào ngày 13 tháng 4 năm 1960 khi tham dự giải Jeux de l’Amitié lần đầu tiên – một giải đấu dành cho các quốc gia nói tiếng Pháp ở châu Phi (tiền thân của Đại hội Thể thao châu Phi ngày nay), được tổ chức tại Antananarivo, Madagascar. Ở vòng đầu tiên, họ chạm trán Thượng Volta (nay là Burkina Faso) – đội cũng ra mắt lần đầu, và để thua 4–5, dù đã dẫn trước 3–2 khi hết hiệp một. 

Gabon không thi đấu thêm trận nào trong hơn một năm rưỡi cho đến khi giải đấu được tổ chức lần thứ hai vào tháng 12 năm 1961 tại Abidjan, Bờ Biển Ngà. Họ nằm ở bảng 3 cùng Cameroon và Senegal. Gabon mở màn bằng trận thua 2–3 trước Senegal, sau đó thua đậm 0–6 trước Cameroon, kết thúc ở vị trí cuối bảng. Vài tháng sau, Liên đoàn Bóng đá Gabon được thành lập để chính thức quản lý đội tuyển quốc gia và hệ thống bóng đá trong nước.

Chiến thắng đầu tiên của Gabon đến rất sớm: ngay trận đấu tiếp theo vào 14 tháng 7 năm 1962, họ đánh bại Congo 3–1 trong trận đấu đầu tiên trên sân nhà. Trong năm 1962, họ còn thi đấu thêm hai trận: hòa 1–1 với Cameroon trên sân nhà vào 20 tháng 8, và thua Congo 1–3 trên sân khách ngày 16 tháng 9. Sau đó, họ tham dự giải Jeux de l’Amitié lần cuối vào tháng 4 năm 1963 tại Dakar, Senegal. Họ nằm ở bảng C cùng Gambia thuộc Anh, đội nghiệp dư Pháp và Thượng Volta. Gabon mở màn ấn tượng với chiến thắng 4–0 trước Thượng Volta ngày 12 tháng 4, nhưng để thua 0–3 trước đội nghiệp dư Pháp hai ngày sau. Trận cuối, họ hòa 2–2 với Gambia thuộc Anh ngày 16 tháng 4, đứng nhì bảng – một tiến bộ lớn so với hai lần trước, nhưng chỉ đội đầu bảng đi tiếp nên Gabon bị loại. Không lâu sau, Gabon tham gia vòng loại World Cup 1966 tại Anh. Tuy nhiên, vào 8 tháng 10 năm 1964, họ cùng tất cả các đội châu Phi khác rút lui để phản đối việc FIFA chỉ dành 1 suất dự World Cup cho cả châu Phi, châu Á và châu Đại Dương.

Do cuộc tẩy chay này, Gabon không thi đấu thêm trong hơn hai năm cho đến tháng 8 năm 1965 khi họ tiếp Nigeria trong hai trận giao hữu, hòa 2–2 ngày 28 tháng 8 và thua 1–4 ngày hôm sau. Tại Đại hội FIFA lần thứ 35 ở Luân Đôn, Anh (6/7/1966), Gabon chính thức trở thành thành viên đầy đủ của FIFA. Trận tiếp theo diễn ra ngày 2 tháng 12 năm 1966, khi Gabon thua 3–4 trước CHDC Congo, nhưng chỉ hơn một tháng sau, ngày 4 tháng 1 năm 1967, họ thắng lại Congo 1–0 trên sân nhà. Gabon đá thêm một trận giao hữu, thua 0–3 trước Bờ Biển Ngà ngày 28 tháng 3, rồi bước vào vòng loại môn bóng đá Olympic 1968 (tổ chức ở Mexico). Ở vòng đầu, họ gặp Guinea, hòa 0–0 trên sân nhà (18 tháng 6) nhưng thua đậm 1–6 ở lượt về (9 tháng 7). Cũng trong năm 1967, Gabon trở thành thành viên chính thức của CAF. Sau vòng loại Olympic, Gabon không đá thêm trận nào trong hơn hai năm cho đến ngày 24 tháng 8 năm 1969, khi họ làm khách tại Dahomey (nay là Benin) và thua 0–1.

Những năm 1970 
Sau hơn một năm không thi đấu, Gabon lần đầu tham dự vòng loại Cúp bóng đá châu Phi. Ở vòng loại giải năm 1972 tại Cameroon, họ gặp Bờ Biển Ngà ở vòng 1, thua 1–2 trên sân nhà ngày 8 tháng 11 năm 1970 và thua tiếp 0–1 trên sân khách hai tuần sau, bị loại ngay từ vòng đầu. Gabon sau đó tham dự vòng loại môn bóng đá Olympic 1972 tại Tây Đức. Họ gặp Cameroon ở vòng 1, thua lượt đi 2–3 ở Libreville ngày 30 tháng 5 năm 1971, nhưng bỏ lượt về ở Yaoundé, chấp nhận thua cuộc. Tiếp theo, Gabon đăng ký dự vòng loại World Cup 1974, nhưng lại rút lui trước khi thi đấu với Cameroon. Do các lần bỏ cuộc này, Gabon không đá thêm trận nào trong hơn một năm cho đến khi tham gia giải Cúp bóng đá Trung Phi 1972 (tiền thân của Đại hội Thể thao Trung Phi) tại Brazzaville, Congo. Ở vòng bảng, Gabon thua 0–3 trước Congo ngày 16 tháng 7, thua 1–3 trước Cộng hòa Trung Phi ngày 18 tháng 7, và thua 0–4 trước Cameroon ngày 20 tháng 7. Tuy vậy, họ gỡ gạc danh dự khi thắng Tchad 1–0 ngày 22 tháng 7, tránh đứng cuối bảng. Giải đấu cũng là vòng loại bóng đá Đại hội Thể thao Toàn châu Phi 1973, nhưng do không đứng đầu bảng, Gabon không giành quyền dự. Một năm sau, Gabon đăng ký vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 1974 tại Ai Cập, dự kiến gặp Cộng hòa Trung Phi, nhưng lại rút lui trước khi bóng lăn.

Hệ quả là Gabon không thi đấu trong gần 4 năm cho đến tháng 5 năm 1976, khi họ thắng đậm São Tomé và Príncipe 6–1 trên sân nhà trong trận giao hữu – cũng là trận quốc tế đầu tiên của đối thủ. Vài tuần sau, Gabon đăng cai Đại hội Thể thao Trung Phi lần đầu tiên. Ở bảng B môn bóng đá, họ thắng 4–1 Burundi, hòa 1–1 với Zaire (Zaire không thi đấu chính thức, chỉ giao hữu), thắng 3–0 Rwanda, và hòa 0–0 với Cameroon, giành ngôi nhì bảng và vào bán kết (chỉ thua ngôi nhất bảng vì hiệu số). Ngày 9 tháng 7, Gabon thua sát nút 0–1 trước Congo ở bán kết nhưng hai ngày sau thắng Cộng hòa Trung Phi 3–1 để giành hạng ba – một thành tích ấn tượng ngay trên sân nhà. Năm 1977, Gabon tham dự vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 1978. Họ được đặc cách vào thẳng vòng 2 gặp Congo, thua 2–3 trên sân khách và hòa 3–3 trên sân nhà, thua chung cuộc 5–6. Cuối năm đó, Gabon dự vòng loại bóng đá Đại hội Thể thao Toàn châu Phi 1978 tại Algeria. Ở bảng B (cùng Burundi, Congo, Guinea Xích Đạo), Gabon thắng cả 3 trận: 2–0 Guinea Xích Đạo (24/12), 1–0 Congo (26/12), 2–0 Burundi (28/12), đứng đầu bảng. Tuy nhiên, họ thua Chad 1–3 ở bán kết ngày 31/12, lỡ suất duy nhất vào vòng chung kết. Tháng 2 năm 1978, Gabon đá giao hữu thua 0–1 trước Nigeria. Tháng 1 năm 1979, họ hòa 2–2 trên sân Rwanda, rồi thắng Bờ Biển Ngà 2–1 trên sân nhà vào tháng 4.

Những năm 2010 

Tại Cúp bóng đá châu Phi 2010, Gabon gây bất ngờ khi đánh bại Cameroon 1–0 và có cơ hội lớn vào tứ kết sau trận hòa 0–0 với Tunisia. Tuy nhiên, họ để thua Zambia 1–2, dẫn đến việc ba đội trong bảng có cùng điểm. Gabon chỉ ghi được 2 bàn sau 3 trận nên bị loại theo hiệu số bàn thắng. Năm 2012, Gabon đồng đăng cai giải và có màn trình diễn ấn tượng: thắng Niger 2–0, Maroc 3–2 và Tunisia 1–0 để lần đầu vào tứ kết kể từ năm 1996. Trận gặp Maroc là kịch tính nhất: sau khi bị gỡ hòa ở phút bù giờ đầu tiên, Gabon đã ghi bàn quyết định ở phút bù giờ thứ 8 bằng cú đá phạt trực tiếp. Dù vậy, họ dừng bước ở tứ kết sau khi thua Mali 4–5 trong loạt luân lưu (hòa 1–1 sau hiệp phụ), với cú sút hỏng đáng tiếc của Pierre-Emerick Aubameyang, người đã ghi 3 bàn tại giải.

Bước vào vòng loại World Cup 2014, Gabon nằm ở bảng E cùng Niger, Burkina Faso và Congo. Họ mở màn bằng trận hòa 0–0 với Niger nhưng sau đó bị xử thua 0–3 vì dùng cầu thủ không hợp lệ Charly Moussono. Sau 4 trận, Gabon chỉ ghi được 1 bàn, nhưng cú hat-trick của Aubameyang ngày 15 tháng 6 năm 2013 giúp họ thắng Niger 4–1 và vẫn nuôi hy vọng. Dù vậy, thất bại 0–1 trước Burkina Faso ở lượt cuối khiến Gabon chỉ xếp thứ ba và bị loại.

Tại vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 2013, Gabon gặp Togo. Dù Daniel Cousin ghi bàn ở cả hai lượt, họ vẫn thua 2–3 chung cuộc và lỡ hẹn giải đấu. Một năm sau, Gabon nằm cùng bảng với Burkina Faso, Angola và Lesotho ở vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 2015. Bất chấp trận hòa gây sốc 1–1 trước Lesotho, Gabon xuất sắc dẫn đầu bảng và giành vé sớm một vòng. Tuy nhiên, ở vòng bảng giải đấu 2015, họ chỉ thắng được trận mở màn 2–0 rồi thua hai trận còn lại, sớm bị loại ngay vòng bảng.

Danh hiệu 
 Vô địch Cúp UNIFFAC: 0
 Á quân: 2009

Thành tích quốc tế

Giải bóng đá vô địch thế giới

Cúp bóng đá châu Phi 
Gabon đã 7 lần tham dự vòng chung kết Cúp bóng đá châu Phi, trong đó thành tích cao nhất là 2 lần lọt vào tứ kết.

Thứ hạng ngoài bốn hạng đầu (không chính thức) dựa trên so sánh thành tích giữa những đội tuyển vào cùng vòng đấu
Tính cả những trận hoà ở vòng đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút luân lưu
Do đặc thù châu Phi, có những lúc tình hình chính trị hoặc kinh tế quốc gia bất ổn nên các đội bóng bỏ cuộc. Những trường hợp không ghi chú thêm là bỏ cuộc ở vòng loại
Khung đỏ: Chủ nhà

Cầu thủ

Đội hình hiện tại 
Các cầu thủ sau đây đã được triệu tập cho các trận giao hữu với Niger và Guinea-Bissau vào các ngày 6 và 9 tháng 6 năm 2025.

Số lần ra sân và số bàn thắng được cập nhật đến ngày 9 tháng 6 năm 2025, sau trận đấu với Guinea-Bissau.

Triệu tập gần đây

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Đội tuyển bóng đá quốc gia Gabon  trên trang chủ của FIFA

Gabon