Cảm vấn lộ tại hà phương

"Cảm vấn lộ tại hà phương?" (chữ Hán giản thể: 敢问路在何方) là bài hát chủ đề của bộ phim truyền hình Trung Quốc năm 1986 Tây du ký. Lời bài hát do Diêm Túc (磁带) viết, nhạc khúc do Hứa Kính Thanh (许镜清) sáng tác. Ban đầu, ca khúc được Trương Bạo Mặc (张暴默) trình bày. Sau tập 11, bài hát được Tưởng Đại Vi (蒋大为) thể hiện.

Quá trình xây dựng 
Phần lời của bài hát được viết trước khi phần nhạc được sáng tác. Theo lời kể của con trai nhạc sĩ Diêm Túc là Diêm Vũ, thì Diêm Túc đã viết liền mạch phần đầu lời bài hát. Đột nhiên, ông bị bế tắc ý tưởng và phải đi đi lại lại trong nhà. Bất chợt, ông nghĩ đến một đoạn trong tiểu thuyết "Cố hương" của Lỗ Tấn:  "Địa thượng bản một hữu lộ, tẩu đích nhân đa liễu tựu thành liễu lộ" (Trên mặt đất không có đường đi, nhưng khi càng nhiều người bước đi trên đó, nó càng trở thành một con đường). Với ý tưởng đó, ông hoàn thành phần lới bài hát với tư tưởng chủ đạo "Cảm vấn lộ tại hà phương? Lộ tại cước hạ" (Xin hỏi đường ở nơi đâu? Đường chính ở dưới chân ta). 

Mùa xuân năm 1983, Vương Văn Hoa (王文华), biên tập viên âm nhạc của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc, đã liên hệ với nhà soạn nhạc Hứa Kính Thanh và yêu cầu ông sáng tác nhạc cho bộ phim truyền hình Tây du ký. Giữa năm đó, nhóm sản xuất đã giao lời bài hát do Diêm Túc viết cho Hứa Kính Thanh và ông bắt đầu sáng tác phần nhạc khúc. Theo hồi ức của Hứa, một ngày nọ trên đường đi làm, ông nhìn thấy những người bán hàng rong bên đường đang chật vật kiếm sống và cảm thấy xúc động. Lúc đó, ông chợt nảy ra một ý tưởng và nghĩ ra giai điệu của bài hát. Sau khi xuống xe buýt, ông lập tức viết giai điệu lên một hộp thuốc lá và sau đó dành hơn nửa giờ để hoàn thành phần còn lại. Hai ngày sau, sau một số lần sửa đổi, ông đã hoàn thành giai điệu của nhạc khúc.

Đội ngũ sản xuất của Tây du ký ban đầu dự định sử dụng "Cảm vấn lộ tại hà phương" làm nhạc kết thúc dự phòng cho một tập phim truyền hình và dự định tìm một nam ca sĩ để hát bài hát này. Tuy nhiên, đội ngũ sản xuất cho rằng nhạc kết thúc không nên do cùng một nam ca sĩ hát với nhạc mở đầu, vì vậy họ đã thay đổi ý định và tìm nữ ca sĩ Trương Bạo Mặc để hát trước. Tháng 11 năm 1984, "Cảm vấn lộ tại hà phương" được thu âm tại Bắc Kinh. Vào thời điểm đó, dư luận bên ngoài không mấy tích cực. Một số lãnh đạo yêu cầu đội ngũ sản xuất loại bỏ bài hát, và một số tờ báo đã đăng bài viết chỉ trích. Tháng 12 năm 1984, Hứa Kính Thanh đã gửi bản nhạc "Cảm vấn lộ tại hà phương" đến tạp chí Ca khúc Thiên Tân (天津歌声) nhưng nó đã không được xuất bản. Một số ý kiến chỉ trích bài hát vì sử dụng quá nhiều nhạc cụ điện tử, khiến nó quá giống nhạc phương Tây và thiếu tính thời đại, làm tổn hại đến hình ảnh của Tứ đại danh tác của văn học Trung Quốc. Tuy nhiên, Dương Khiết, đạo diễn của Tây du ký, vẫn kiên quyết sử dụng bài hát này trong bộ phim của mình, bất chấp sự phản đối. 

Sau buổi phát sóng thử nghiệm Tây du ký, Dương Kiếm quyết định chọn "Cảm vấn lộ tại hà phương" làm bài hát chủ đề kết thúc duy nhất, nhưng muốn đổi giọng hát sang giọng nam. Dương Kiếm tìm kiếm diễn viên để thử giọng và tình cờ gặp Tưởng Đại Vi trong quá trình này. Cuối cùng, bà đã sắp xếp để Tưởng hát bài hát đó. Trong quá trình thu âm, Hứa Kính Thanh nhiều lần giám sát phòng thu và chỉ ra các vấn đề về giọng hát của Tưởng về cao độ, ngữ điệu, hơi thở và nhịp điệu. Sau nhiều lần chỉnh sửa, Tây du ký đã sử dụng phiên bản mới do Tưởng Đại Vi hát. Trương Bạo Mặc không hài lòng với điều này và lần lượt gọi điện cho Hứa Kính Thanh và Dương Khiết để phàn nàn.

Ảnh hưởng

Phản ứng của công chúng 
Với sự ra mắt của bộ phim truyền hình Tây du ký, bài hát "Cảm vấn lộ tại hà phương" đã trở nên quen thuộc ở Trung Quốc đại lục. Sau khi hát bài hát này, sự nổi tiếng của Tưởng Đại Vi đã tăng lên. Bài hát này, cùng với các tác phẩm âm nhạc khác từ Tây du ký, cũng là bài hát đặc trưng của Hứa Kính Thanh.

Các tác phẩm phái sinh 
Phiên bản mới của loạt phim truyền hình Tây du ký phát hành năm 2011 đã sử dụng "Cảm vấn lộ tại hà phương" làm bài hát chủ đề, được ca sĩ Đao Lang (刀郎) thể hiện lại và một video âm nhạc đã được sản xuất; đạo diễn phim truyền hình Trương Kỷ Trung cho biết ông đã mua bản quyền bài hát gốc.

Vào tháng 8 năm 2024, trò chơi Black Myth: Wukong đã sử dụng bài hát "Cảm vấn lộ tại hà phương" làm bài hát chủ đề kết thúc sau khi hoàn thành trò chơi lần đầu tiên. Phiên bản này được sản xuất bởi nhóm 8082 Audio Studio (viết tắt là 8082Audio) và được thể hiện bởi Yang Hongji và Yang Enshuo.

Vấn đề bản quyền 
Theo Hứa Kính Thanh, Tưởng Đại Vi thường hát "Cảm vấn lộ tại hà phương" trong các buổi biểu diễn của mình, và mỗi lần biểu diễn anh ấy nhận được 250.000 nhân dân tệ. Tuy nhiên, Hứa hầu như không nhận được tiền bản quyền. Một luật sư đã đề nghị giúp HỨa bảo vệ bản quyền bằng các biện pháp pháp lý, nhưng ông hy vọng sẽ liên hệ với Tưởng Đại Vi để giải quyết riêng tư trước.

Chú thích

Tham khảo 

Bài hát tiếng Trung Quốc
Bài hát năm 1984
Tây du ký (phim truyền hình 1986)