Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam (), được phía Việt Nam gọi đầy đủ là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Hợp chúng quốc Hoa Kỳ tại Việt Nam, là chức danh dành cho người dẫn đầu Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam và cũng là người giữ chức vụ cao nhất thường trực tại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội - cơ quan ngoại giao hàng đầu và có vai trò tối quan trọng đại diện cho Hợp chúng quốc Hoa Kỳ tại nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Sau Chiến tranh Đông dương lần thứ nhất và sự thất bại của Pháp tại Việt Nam, đất nước đã bị chia cắt thành hai miền Nam và Bắc Việt Nam sau Hội nghị Genève vào năm 1954. Hoa Kỳ lúc bấy giờ không công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên không có quan hệ ngoại giao với quốc gia này. Sau khi Việt Nam thống nhất khoảng 20 năm, Hoa Kỳ và Việt Nam chính thức quan hệ ngoại giao với nhau.

Hoa Kỳ đã mở Văn phòng liên lạc tại Hà Nội ngày 28 tháng 1 năm 1995. Quan hệ ngoại giao được thiết lập ngày 11 tháng 7 năm 1995 và Đại sứ quán tại Hà Nội được thành lập với L. Desaix Anderson là đại biện lâm thời .

Lịch sử

Trong giai đoạn đất nước bị chia cắt đến năm 1975, Hoa Kỳ chỉ có liên hệ ngoại giao với Việt Nam Cộng hòa và có đại sứ quán tại Sài Gòn.

Sau 1975, Hoa Kỳ không có liên hệ ngoại giao với Việt Nam trong 20 năm. Cho đến năm 1995, khi hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao và ngày 28 tháng 1 năm 1995, Hoa Kỳ đã đặt trụ sở ngoại giao tại Hà Nội, L. Desaix Anderson được bổ nhiệm đại biện lâm thời. Ngày 11 tháng 7 năm 1997, tổng thống Bill Clinton bổ nhiệm ông Pete Peterson làm đại sứ đầu tiên. Tòa nhà nơi đại sứ quán ở được thiết kế bởi M. LaCollogne và được xây dựng vào năm 1921 bởi Indochina Public Property, một phần của chính quyền thuộc địa Pháp, dành cho các Thống đốc Tài chính Đông Dương sống ở đây cho đến năm 1948.

Vào tháng 8 năm 2021, Phó Tổng thống Hoa Kỳ Kamala Harris đã tuyên bố xây dựng Đại sứ quán mới của Hoa Kỳ tại Việt Nam. Theo Đại sứ quán, khu phức hợp Đại sứ quán Mỹ dự kiến xây dựng tại Hà Nội có tổng ngân sách 1,2 tỉ USD, quy mô 39.000m2 trên khu đất có tổng diện tích 3,2 hecta.

Danh sách Đại sứ

Quốc gia Việt Nam

Việt Nam Cộng hòa

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Xem thêm
Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam
Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ
Danh sách Đại sứ Hoa Kỳ trên thế giới hiện nay

Tham khảo

Tham khảo
United States Department of State: Ambassadors to Vietnam
United States Embassy in Hanoi

Liên kết ngoài
 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: Các Trưởng Phái đoàn tại Việt Nam
 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: Việt Nam
 Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam
Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam
Tân Lạc (huyện)

Tân Lạc là một huyện cũ nằm ở phía tây nam tỉnh Hòa Bình, Việt Nam.

Địa lý 
Huyện có địa giới hành chính:
Phía đông giáp huyện Cao Phong và huyện Lạc Sơn
Phía tây giáp huyện Mai Châu
Phía nam giáp huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa
Phía bắc giáp huyện Đà Bắc với ranh giới là hồ Hòa Bình.

Diện tích tự nhiên của huyện là 523 km², dân số là 143.210 người trong đó người Mường chiếm đa số. Ngoài ra còn có người Kinh, người Thái, người Dao.

Hành chính 
Huyện Tân Lạc có 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Mãn Đức (huyện lỵ) và 15 xã: Đông Lai, Gia Mô, Lỗ Sơn, Mỹ Hòa, Ngổ Luông, Ngọc Mỹ, Nhân Mỹ, Phong Phú, Phú Cường, Phú Vinh, Quyết Chiến, Suối Hoa, Thanh Hối, Tử Nê, Vân Sơn.

Lịch sử
Huyện Tân Lạc được thành lập vào ngày 15 tháng 10 năm 1957, trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Lạc Sơn, gồm 22 xã: Bắc Sơn, Địch Giáo, Do Nhân, Đông Lai, Gia Mô, Lỗ Sơn, Lũng Vân, Mãn Đức, Mỹ Hòa, Nam Sơn, Ngổ Luông, Ngọc Mỹ, Phong Phú, Phú Cường, Phú Vinh, Quy Hậu, Quy Mỹ, Quyết Chiến, Thanh Hối, Trung Hòa, Tử Nê và Tuân Lộ.

Năm 1975, hợp nhất tỉnh Hòa Bình và tỉnh Hà Tây thành tỉnh Hà Sơn Bình, huyện Tân Lạc thuộc tỉnh Hà Sơn Bình.

Ngày 27 tháng 2 năm 1985, chuyển xã Ngòi Hoa thuộc huyện Đà Bắc về huyện Tân Lạc quản lý.

Ngày 19 tháng 3 năm 1988, tách các xóm Chiềng và Minh Khai của xã Mãn Đức với 205 ha diện tích tự nhiên và 1.921 người; Xóm Tân Hồng của xã Quy Hậu với 12,1 ha diện tích tự nhiên và 169 người để thành lập thị trấn Mường Khến, thị trấn huyện lị huyện Tân Lạc.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, huyện Tân Lạc thuộc tỉnh Hòa Bình vừa tái lập.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập 3 xã: Lũng Vân, Bắc Sơn, Nam Sơn thành xã Vân Sơn
Sáp nhập 3 xã: Do Nhân, Quy Mỹ, Tuân Lộ thành xã Nhân Mỹ
Sáp nhập 2 xã Quy Hậu và Mãn Đức vào thị trấn Mường Khến để thành lập thị trấn Mãn Đức
Sáp nhập xã Địch Giáo vào xã Phong Phú
Sáp nhập 2 xã Ngòi Hoa và Trung Hòa thành xã Suối Hoa.

Huyện Tân Lạc có 1 thị trấn và 15 xã trực thuộc.

Tự nhiên 
Địa hình Tân Lạc phần lớn đồi và núi đất thấp.

Giao thông 
Quốc lộ 6 đi qua địa bàn huyện lên trung tâm thành phố Hòa Bình.
Quốc lộ 12B nối tới Tam Điệp, Kim Sơn (Ninh Bình)

Thắng cảnh và di tích lịch sử 
Động Hoa Tiên là động nằm lưng chừng núi đá vôi Bưa Dâm hay núi Bà, thuộc vùng đất xóm Ngòi, xã Suối Hoa, huyện Tân Lạc. Ngày nay nó nằm bên bờ hồ Thủy điện Hòa Bình.

Tham khảo

Xem thêm 
 [ Xem vị trí trên Google Maps].

Liên kết ngoài 

Phú Thọ
Anders Hejlsberg

Anders Hejlsberg, sinh năm 1960, là một kỹ sư phần mềm người Đan Mạch. Ông là người tham gia thiết kế nhiều ngôn ngữ và công cụ lập trình như Turbo Pascal, Delphi, J++ và C#. Hiện tại ông đang làm việc cho Microsoft với chức vụ chính là kiến trúc sư trưởng của ngôn ngữ lập trình C# và Typescript.

Thời trẻ 
Hejlsberg sinh ra và lớn lên tại Copenhagen, Đan Mạch, đã từng học tại Trường Đại học Kỹ thuật Đan Mạch nhưng đã quyết định nghỉ học để theo đuổi niềm đam mê lập trình. Vào năm 1980, trong thời gian học đại học, ông đã bắt đầu viết chương trình cho máy vi tính Nascom, trong đó có trình biên dịch cho ngôn ngữ lập trình Pascal được đặt tên là Blue Label Pascal cho máy Nascom-2. Ngay sau đó, ông đã viết lại thành các phiên bản khác nhau cho hệ điều hành CP/M và MSDOS được biết với tên là Compas Pascal và sau đó đổi tên thành Poly Pascal. Sau cùng trình biên dịch này được Borland mua lại và kết hợp với một bộ soạn thảo và gỡ rối hoàn chỉnh để trở thành một sản phẩm nổi tiếng với tên Turbo Pascal.

Tại Borland 
Sau vài năm cộng tác từ xa với Borland, Hejlsberg cùng vợ rời Đan Mạch đến định cư tại Mỹ vào năm 1986, và tiếp công việc tại Borland cho đến năm 1996, trong mười năm làm việc tại Borland, ông đã tiếp tục phát triển Turbo Pascal và sáng tạo một công cụ lập trình trực quan và hiện đại là Delphi.

Tại Microsoft 
Vào năm 1996, sau 13 năm làm việc với Borland, trong lúc dòng sản phẩm Delphi đang trên đường thành công, Hejlsberg nhận lời mời của Bill Gates gia nhập Microsoft. Những năm đầu tại Microsoft, ông đã tham gia vào việc phát triển ngôn ngữ lập trình J++ và phát minh thư viện giao diện đồ họa Windows Foundation Classes (WFC), đồng thời giành được nhiều danh hiệu của Microsoft như Microsoft Distinguished Engineer và Technical Fellow.

Vào những năm cuối của thập niên 1990, Microsoft phải đối mặt với nhiều sản phẩm có năng suất lập trình rất cao như Java của SUN và Delphi của Borland, trong khi đó, công nghệ COM+ và Visual Basic của Microsoft không đủ tính cạnh tranh, hơn nữa VJ++ vừa ra đời lại gặp rắc rối về pháp lý với Java của SUN. Hejlsberg đã thiên về phe 'cách mạng' trong Microsoft, ủng hộ việc sáng tạo một ngôn ngữ lập trình và một bộ thư viện lập trình hoàn toàn mới đó là ngôn ngữ C# và.Net Framework. Kể từ đó, Hejlsberg đã trở thành kiến trúc sư trưởng của C#, một thành viên chính của.Net Framework.

Hiện tại, Hejlsberg đang làm việc tại Microsoft trong dự án C# và.Net Framework.

Giải thưởng 
Hejlsberg nhận danh hiệu Dr. Dobb's Excellence in Programming Award (tạm dịch là Giải thưởng dành cho lập trình viên xuất sắc Dr. Dobb) vào năm 2001 do tạp chí Dr. Dobb bầu chọn vì những sáng tạo hoặc đóng góp to lớn của ông đối với các sản phẩm Turbo Pascal, Delphi, C# và Microsoft.NET Framework.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Microsoft's Anders Hejlsberg Receives Prestigious Excellence in Programming Award
 2001 Dr. Dobb's Excellence in Programming Award
 JavaWorld of 1997 writes how Hejlsberg went to Microsoft 
 Borland vs. Microsoft case CV766013
 Anders Hejlsberg - Lead architect of C# 

Người Đan Mạch
Lập trình viên
Nhân viên Microsoft
Nhà thiết kế ngôn ngữ lập trình
Nhà hát quốc gia Preah Suramarit

Nhà hát quốc gia Preah Suramarit hay Nhà hát Bassac là nhà hát quốc gia trước đây của Campuchia ở thủ đô Phnôm Pênh.

Nhà hát này được kiến trúc sư nổi tiếng Vann Molyvann thiết kế năm 1966 và khai trươgn năm 1968 với tên gọi Grand Théâtre Preah Bat Norodom Suramarit (aka Mohorsrop Theatre). Được xây giống như một con tàu bên bờ sông Hậu, nhà hát này nổi tiếng có sân khấu rộng và hệ thống âm thanh tuyệt vời cho các buổi biểu diễn nhạc và kịch Campuchia.

Trước khi chế độ của Pol Pot lên nắm quyền, ít nhất có 300 nghệ sĩ biểu diễn chuyên nghiệp ở đây với các môn múa dân gian Campuchia và các thể loại âm nhạc khác. Nhưng 80% số nghệ sĩ này đã không bao giờ trở lại kể từ khi Khmer Đỏ nắm quyền. Trong thập niên 1980, Bộ Văn hóa Campuchia đã nỗ lực kêu gọi các nghệ sĩ sống sót quay lại Phnôm Pênh và đã tổ chức một festival tại nhà hát này năm 1988 để hồi sinh lại văn hóa dân tộc bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến trước đó.

Tham khảo

Nhà hát Campuchia
Phnôm Pênh
Nghệ thuật biểu diễn Campuchia
Công trình xây dựng Phnôm Pênh
Văn hóa ở Phnôm Pênh
Nhà hát ở Campuchia
Khởi đầu năm 1968 ở Campuchia
Hỏa hoạn năm 1994
Bắc Yên (huyện Sơn La)

Bắc Yên là huyện miền núi thuộc tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Bắc Yên nằm ở phía đông bắc của tỉnh Sơn La, nằm cách thành phố Sơn La khoảng 100 km, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 193 km, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp thị xã Mộc Châu và huyện Phù Yên 
 Phía tây giáp huyện Mai Sơn
 Phía nam giáp huyện Yên Châu
 Phía bắc giáp huyện Mường La và huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái.

Huyện có đặc điểm địa hình và khí hậu đa dạng: độ cao trung bình so với mặt biển là 1.000m, có đỉnh Tà Xùa cao 2.865m; địa hình chia cắt, nhiều núi cao, vực sâu, độ dốc lớn; 85% diện tích có độ dốc hơn 25 độ. Có Sông Đà chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam qua 6 xã, 46 bản của huyện, ngoài ra còn có nhiều sông suối nhỏ khác có tiềm năng phong phú cho phát triển hệ thống thủy điện vừa và nhỏ. Hệ thống giao thông đường thủy thuận lợi cho lưu thông hàng hoá, vận tải...

Bắc Yên có tiềm năng lớn để phát triển các ngành nghề nông lâm nghiêp, đặc biệt là phát triển rừng nguyên liệu. Đặc sản của huyện là chè Tà Xùa, táo rừng (sơn tra), cá hồi,...

Lịch sử 
Huyện Bắc Yên, tỉnh Nghĩa Lộ được thành lập ngày 20 tháng 10 năm 1964 trên cơ sở tách ra từ huyện Phù Yên, khi đó gồm có 8 xã: Chim Vàn, Hang Chú, Làng Chếu, Pắc Ngà, Phiêng Ban, Song Pe, Tà Xùa và Xím Vàng.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, sau khi giải tán Khu tự trị Tây Bắc, huyện Bắc Yên lại chuyển từ tỉnh Nghĩa Lộ về tỉnh Sơn La quản lý.

Ngày 16 tháng 1 năm 1979, chia xã Phiêng Ban thành 2 xã: Hồng Ngài và Phiêng Ban.

Ngày 13 tháng 3 năm 1979, sáp nhập các xã Tạ Khoa, Chiềng Sại, Mường Khoa và Phiêng Côn của huyện Yên Châu vào huyện Bắc Yên.

Ngày 20 tháng 8 năm 1999, thành lập thị trấn Bắc Yên (thị trấn huyện lỵ huyện Bắc Yên) trên cơ sở 892 ha diện tích tự nhiên và 4.240 nhân khẩu của xã Phiêng Ban.

Ngày 17 tháng 4 năm 2008, Chính Phủ ban hành nghị định 47/2008/NĐ-CP, theo đó:
Thành lập xã Háng Đồng trên cơ sở điều chỉnh 13.108 ha diện tích tự nhiên và 2.017 nhân khẩu của xã Tà Xùa
Thành lập xã Hua Nhàn trên cơ sở điều chỉnh 3.536 ha diện tích tự nhiên và 1.798 nhân khẩu của xã Tạ Khoa; 2.321 ha diện tích tự nhiên và 1.259 nhân khẩu của xã Mường Khoa.

Huyện Bắc Yên có 1 thị trấn và 15 xã như hiện nay.

Hành chính 
Bắc Yên có 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bắc Yên (huyện lỵ) và 15 xã: Chiềng Sại, Chim Vàn, Hang Chú, Háng Đồng, Hồng Ngài, Hua Nhàn, Làng Chếu, Mường Khoa, Pắc Ngà, Phiêng Ban, Phiêng Côn, Song Pe, Tạ Khoa, Tà Xùa, Xím Vàng.

Du lịch 
Huyện Bắc Yên có tiềm năng và ngày càng phát triển về du lịch tự túc và nghỉ dưỡng, với các điểm nổi bật như vùng núi Tà Xùa nằm trong các xã Tà Xùa, Háng Đồng, Làng Chếu, Xím Vàng, Hang Chú; đồi Pu Nhi thuộc xã Phiêng Ban;...

Chú thích

Xem thêm
Tân Lạc (định hướng)

Tân Lạc có thể là:

Việt Nam 
 Xã Tân Lạc, tỉnh Phú Thọ

 Địa danh cũ
 Huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình
 Thị trấn Tân Lạc, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An
 Xã Tân Lạc, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng

Trung Quốc 
 Thành phố cấp huyện Tân Lạc, thuộc thành phố cấp địa khu Thạch Gia Trang, Trung Quốc
Souvanna Phouma

Souvanna Phouma (7 tháng 10 năm 1901-10 tháng 1 năm 1984) là một lãnh đạo của phe trung lập và là thủ tướng của Vương quốc Lào nhiều lần từ năm 1951 - 1952, 1956 - 1958, 1960 và 1962 - 1975.

Souvanna Phouma sinh ra trong một gia đình phó vương Luang Prabang, cháu của vua Sisavang Vong của Lào, được giáo dục theo chương trình Pháp tại Hà Nội, Paris và Grenoble, nơi ông tốt nghiệp kiến trúc và kỹ thuật công trình. Ông đã trở về quê hương năm 1931, kết hôn với Aline Claire Allard, con gái của một gia đình cha là người Pháp mẹ là người Lào.

Souvanna Phouma, cùng với anh là hoàng thân Phetsarath Rattanavongsa và em cùng cha khác mẹ là hoàng thân Souphanouvong đã tham gia vào chính trị Lào vào khoảng cuối cuộc Thế chiến II, thời điểm mà Issara Lào đã được thành lập để chống lại sự đô hộ của Pháp.

Tham khảo

Hoàng gia Lào
Thủ tướng Lào
Nhân vật trong Nội chiến Lào
Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Sinh viên Đại học Paris
Chủ tịch Quốc hội Lào
Phoumi Nosavan

Phoumi Nosavan (1920-1985) là một nhà chính trị và tướng lĩnh quân sự Lào trong Chiến tranh Đông Dương.

Được CIA và Programs Evaluation Office hậu thuẫn, Phoumi, lúc đó là một đại tá đã trở thành một bộ trưởng nội các trong chính phủ cánh hữu Vương quốc Lào vào tháng 2 năm 1959 và được phong hàm tướng vài tháng sau đó.

Ngay sau cuộc đảo chính của phe trung lập Kong Le, ông đã tìm kiếm sự trợ giúp từ Sarit Dhanarajata để thiết lập một thủ đô hoàn chỉnh ở Savannakhet. Ông đã tấn công Vientiane vào ngày 18 tháng 9 nhưng những người thuộc phái trung lập với sự trợ giúp của Pathet Lào và Liên Xô đã đẩy lùi cuộc tấn công này. Một chính phủ liên hiệp ba đảng phái đã được thành lập giữa những người thuộc phái trung lập, cộng sản và cánh hữu vào ngày 18 tháng 11 năm 1960. Ngày 8 tháng 12, Souvanna Phouma đã cách chức chỉ huy của Kong Le nhưng ngày hôm sau, Kong Le đã hạ bệ Souvanna Phouma (lúc đó đang đi Campuchia) và bộ trưởng thuộc cánh tả Quinim Pholsena đã được bổ nhiệm làm thủ tướng. Ngày 13 tháng 12, Phoumi đã bắt đầu Trận Viêng Chăn và giành chiến thắng và đã đưa Boun Oum lên làm thủ tướng.

Tham khảo

Text initially based on (Alfred W MacCoy, Leonard Palmer Adams et Cathleen B Read, The politics of heroin in Southeast Asia, Singapore, Harper & Row, 1989 )

Sinh năm 1920
Mất năm 1985
Nhà chính trị Lào
Nhân vật trong Nội chiến Lào
Quân nhân trong Chiến tranh Việt Nam
Bộ trưởng Lào
Tội phạm thế kỷ 20
Bộ trưởng Tài chính Lào
Nhàu

Nhàu thuộc họ Cà phê, có tên khoa học là Morinda citrifolia, thường mọc ở vùng nhiệt đới và ôn đới. Ở Việt Nam, nhàu mọc nhiều ở những vùng ẩm thấp dọc theo bờ sông bờ suối, ao hồ hoặc mương rạch ở khắp các tỉnh miền Nam và một số tỉnh miền Trung. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Mô tả 
 
Cây gỗ nhỏ, mọc đứng.
- Thân: Cây cao 4-8 m. Thân, cành non mập, có 4 cạnh rõ, màu lục hoặc nâu nhạt. Cành non màu xanh, tiết diện vuông, có rãnh, nhẵn; cành già tiết diện tròn, màu nâu xám.
- Lá: Lá mọc đối, hình bầu dục dài 12-30 cm, rộng 6–15 cm, mép uốn lượn, lá màu xanh bóng đậm ở mặt trên, mặt dưới nhạt hơn. Bìa lá hơi dợn sóng. Gân lá hình lông chim, nổi rõ ở mặt dưới, 6-7 cặp gân phụ. Cuống lá 1–2 cm. Lá kèm nằm giữa 2 lá mọc đối, hình xoan, cao 1-1,5 cm, màu xanh nhạt.
- Hoa: Cụm hoa là đầu hình tròn hay hơi bầu dục, ở ngoài nách lá. Trục cụm hoa hình trụ, màu xanh, nhẵn, dài 1–2 cm. Đáy cụm hoa có 3 phiến hẹp, dài 5–8 mm. Hoa đều, lưỡng tính, mẫu 5. Đài hoa là một gờ tròn. Cánh hoa 5, ống tràng hình phễu, màu xanh nhạt, cao 7–12 mm; bên trong có nhiều lông trắng; 5 thùy dài khoảng 5–8 mm, màu trắng, hình bầu dục đầu nhọn, đỉnh có phụ bộ là một mấu nhỏ cong vào trong. Khi hoa nở các thùy cong xuống phía dưới; tiền khai van. Nhị 5, bằng nhau, rời, gắn ở phần loe của ống tràng xen kẽ với các cánh hoa, chỉ nhị rất ngắn. Bao phấn hình đầu tên, màu vàng nhạt, dài khoảng 4 mm; 2 ô, mở dọc, hướng trong, đính gốc. Hạt phấn rời, hình hình cầu, màu vàng nhạt. Lá noãn 2, ở vị trí trước sau, bầu dưới, 2 ô, mỗi ô 1 noãn, đính trung trụ. Vòi và đầu nhụy. Vòi nhụy dạng sợi màu xanh nhạt, dài 5 mm; 2 đầu nhụy dạng phiến mỏng, dài 3 mm, màu xanh. Đĩa mật dày, hình khoen, màu vàng. Cây ra hoa quanh năm, tập trung nhiều nhất vào khoảng tháng 11-2, cho quả vào khoảng tháng 3-5.
- Quả: Quả hạch kép do bầu noãn và một phần lá đài của các hoa trên cụm hoa dính nhau tạo thành. Quả còn non màu xanh nhạt, dài 5–7 cm, rộng 3–4 cm. Quả già màu ngà vàng, nhẵn bóng, mùi khai, trên quả còn vết tích các đĩa mật. Quả thịt, hình trứng gồm nhiều quả hạch dính vào nhau, khi chín màu vàng, chứa cơm mềm, ăn được.
- Hạt: Hạt nhiều, hình bầu dục, một đầu nhọn, màu nâu đen.

Bộ phận dùng 
Rễ, thu hái vào mùa đông. Lá vào mùa xuân. Quả vào mùa hạ. Rễ phơi khô. Lá và quả dùng tươi.

Thành phần hóa học 
Vỏ rễ chứa morindon, morindin, morindadiol, soranjidiol, axít rubichloric, alizarin a-methyl ete và rubiadin 1-methyl ete.

Công dụng 
Chữa huyết áp cao, nhức mỏi, đau lưng: ngày 10- 20g vỏ rễ sắc hoặc sao vàng ngâm rượu uống. Lá giã đắp chữa nhọt mủ. Lá sắc uống chữa sốt, lỵ, bệnh tiêu chảy. Quả làm dễ tiêu, nhuận tràng, chữa lỵ, băng huyết, bạch đới, ho, cảm, phù, đau dây thần kinh, bệnh đái đường

Tác dụng dược lý: một số thí nghiệm trên động vật đã cho thấy rõ các tác dụng của rễ nhàu như sau: 
Nhuận tràng nhẹ và lâu dài
Lợi tiểu nhẹ
Làm êm dịu thần kinh trên thần kinh giao cảm
Hạ huyết áp

Chú thích

Liên kết ngoài

Cây thuốc
C
Thực phẩm chức năng
Thực vật Queensland
Trái cây nhiệt đới
Thực vật được mô tả năm 1753
Cây nhuộm
Quả ăn được
Thực vật Úc
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ

Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ là danh hiệu (giải thưởng) hàng năm được trao tặng cho cầu thủ bóng đá Nam Mỹ xuất sắc nhất chơi cho một câu lạc bộ của Nam Mỹ. Danh hiệu này được bắt đầu trao từ năm 1971. Từ 1971 đến 1985, giải thưởng do báo El Mundo (Venezuela) tổ chức. Từ năm 1986, báo El Pais (Uruguay) với danh hiệu Rey del Fútbol de América (Ông vua bóng đá châu Mỹ) được coi là giải thưởng chính thức. (Danh hiệu do báo El Mundo trao tặng còn kéo dài tới năm 1992).

Cầu thủ nhận giải

Thống kê

Theo quốc gia

Theo câu lạc bộ 
Danh sách các câu lạc bộ có hơn 1 danh hiệu.

Theo cá nhân 
Danh sách các cầu thủ nhận được hơn 1 danh hiệu.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ trên trang chủ của RSSSF
  Trang chủ báo El Mundo 
  Trang chủ báo El Pais

Giải thưởng bóng đá
Giải thưởng cầu thủ bóng đá của năm
Giải thưởng thành lập năm 1971
Trường An (định hướng)

Trường An hay Trường Yên, Tràng An, Tràng Yên (長安, nghĩa là yên ổn dài lâu, muôn đời bình yên) là tên thường được đặt cho các địa danh hoặc các đối tượng sau:

Việt Nam 
 Địa danh cũ
 Phường cũ Trường An thuộc quận Thuận Hóa, thành phố Huế; nay thuộc phường Thuận Hóa, thành phố Huế
 Phường Trường An, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
 Phủ Tràng An hay Trường An: tên gọi kinh đô Hoa Lư khi trở thành cố đô dưới thời Lý, đến thời Trần đổi thành phủ Trường Yên; nay thuộc vùng Gia Viễn – Hoa Lư tỉnh Ninh Bình.

Trung Quốc 
 Kinh đô Trường An của hơn mười hoàng triều Trung Quốc, nay thuộc thành phố Tây An, thủ phủ của tỉnh Thiểm Tây.
 Quận Trường An, thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây
 Quận Trường An, thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc

Hàn Quốc
 Tên Hán Việt của quận Jangan (장안구, Jangan-gu) thuộc thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi

Xem thêm
Tràng An
Trường Yên
An Trường
Oudong

Oudong, còn được gọi là Udong hay Odongk, là cố đô của Campuchia từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19; đây là kinh đô cuối cùng trước khi vương triều Khmer thiên đô xuống Phnôm Pênh. Oudong tuy là cố đô nhưng những di tích còn lại khá khiêm nhường so với các công trình cổ tích khác tại Campuchia. Tuy không mấy xa Phnôm Pênh, Oudong đã chìm vào quên lãng và dần bị rừng già xâm lấn. Di tích kiến trúc không mấy đặc sắc và kém phần quy mô so với các kinh đô khác. Đại Nam thực lục gọi là Ô Đông.

Lịch sử 

Oudong nắm địa vị là kinh đô xứ Campuchia từ năm 1618 đến 1866, cách thủ đô Phnôm Pênh khoảng 30–40 km về phía Tây Bắc, phía trên bến đò Kompong Luong. Năm 1866 vua Norodom cho thiên đô về Phnôm Pênh và Oudong trở thành cố đô.

Cố đô Oudong ngày nay là một huyện của tỉnh Kampong Speu, giáp ranh với huyện Ponhea Leu thuộc tỉnh Kandal ở phía Đông Nam, với tỉnh Kampong Chhnang ở phía Bắc. Oudong nằm ở tọa độ khoảng 11°49'21"-11°49'38" vĩ bắc và 104°44'36"-104°46'20" kinh đông, nhích về phía bắc Phnom Udong (11°47'42" vĩ bắc và 104°46'07" kinh đông, địa phận huyện Ponhea Leu tỉnh Kandal) nơi có lăng vua chúa Miên triều. Trung tâm của Oudong là ngôi chợ Phsar Oudong, cách Phnôm Pênh 34 km theo đường chim bay về phía Tây Bắc, gần quốc lộ số 5 của Campuchia.

Trong Chiến tranh Việt Nam, Oudong bị tàn phá nặng bởi bom Mỹ, và tới năm 1977 thì tiếp tục bị Khmer Đỏ phá hủy.

Miêu tả và tình trạng 

Cố đô còn lại hiện nay chỉ là những tháp Gropa cao vút, trên đỉnh tháp có điêu khắc. Các tháp cao được xây dựng tương tự như cố đô Ayuthaya - Thái Lan và hiện nay các tháp hầu hết đều đổ nát. Người ta ra sức trùng tu nó bằng phương pháp theo chính phương pháp mà người Khmer đã từng làm là trùng tu hoàn toàn bằng thủ công với công cụ chính là ròng rọc để kéo các nguyên liệu cần thiết cho việc trùng tu.

Tình trạng Di sản Thế giới
Oudong được đưa vào danh sách xem xét Di sản thế giới UNESCO ngày 1 tháng 9 năm 1992, hạng mục Văn hóa và tiếp tục được trong danh sách này từ ngày 27 tháng 3 năm 2020.

Xem thêm 
 Cố đô Chân Lạp Cố đô Sambor Prei Kuk - Đền sư tử Kampong Thom
 Cố đô đầu tiên Núi Kulen và sông ngàn Linga

Tham khảo 

 Oudong trên Wikimapia

Liên kết ngoài 
 http://mythicaldude.typepad.com/mythicaldude/2007/02/udong_and_cambo.html

Cố đô Campuchia
Tỉnh Kampong Speu
Huyện Campuchia
Lịch sử Campuchia
Khảo cổ Campuchia
Dành dành

Dành dành còn có tên khác là dành dành nước, chi tử, thủy hoàng chi, bạch thiên hương, mác làng cương (Tày)...(danh pháp hai phần: Gardenia jasminoides Ellis, đồng nghĩa: G. augusta)

Cây ra hoa vào khoảng tháng 3-5, cho quả vào khoảng tháng 6-10.

Cây mọc hoang ở những nơi gần nước. Còn được trồng làm cảnh.

Miêu tả 
Cây bụi, cao 1-2m. Lá mọc đối hay mọc vòng ba cái một, nhẵn bóng. Lá kèm to bao quanh thân. Hoa to, trắng vàng rất thơm mọc riêng lẻ ở đầu cành. Quả hình trứng, có cạnh lồi, và đài tồn tại, chứa nhiều hạt. Thịt quả màu vàng. Loài dành dành núi (sơn chi tử) (Gardenia stenophyllus Merr.) có dáng nhỏ hơn, cũng được dùng.

Bộ phận dùng 
Lá và quả. Lá thu hái quanh năm, dùng tươi. Quả hái vào tháng 8-10 khi chín già, ngắt bỏ cuống, rồi phơi hoặc sấy khô. Quả dành dành dùng để thổi xôi và tạo màu (vàng) thực phẩm.

Quả hình trứng hay thoi có 5-8 đường gờ chạy dọc theo quả làm cho quả có góc cạnh dài, dài 2.5-4.5 cm, đường kính 1–2 cm. Mặt ngoài màu vàng cam tới đỏ nâu hơi bóng, quả nhiều hạt hình đĩa xếp khít tạo khối cầu hay trứng. Mùi nhẹ, vị hơi chua, đắng.

Thành phần hóa học 
Trong lá và quả chứa các glucozit (như gardenosid, gentiobiosid, geniposid, crocin), tanin, tinh dầu, pectin, β-sitosterol, D-mannitol, nonacosan.

Công dụng 

Thuốc hạ nhiệt, tiêu viêm, lợi mật, lợi tiểu; chữa sốt, vàng da, chảy máu cam, đau họng, thổ huyết, đại tiện ra máu, bí tiểu tiện, bỏng, mụn lở: ngày 6-12g quả dạng sắc, dùng riêng hoặc phối hợp với nhân trần. Chữa vết thương sưng đau, đau mắt đỏ: lá tươi giã đắp.

Quả còn được dùng làm thuốc nhuộm thực phẩm cho màu vàng, dân gian hay dùng để đồ xôi...

Genipin tăng tiết mật, geniposid giải độc gan. Nước sắc chi tử kháng khuẩn. Còn dùng thanh nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu và cầm máu, trị viêm gan nhiễm trùng, vàng da. Cũng dùng trị viêm thận, phù thũng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 

Cây thuốc
J
Thực vật Nepal
Thực vật vườn
Cây nhuộm
Cây thuốc châu Á
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Thực vật Việt Nam
Pavel Petrovich Bazhov

Pavel Petrovich Bazhov (tiếng Nga: Павел Петрович Бажов, 27 tháng 1 năm 1879 – 3 tháng 12 năm 1950) là một nhà văn Nga nổi tiếng, tác giả của tập truyện viết theo lối dân gian Chiếc tráp bằng đá khổng tước, dựa trên những câu chuyện dân gian của vùng Ural.

Tập truyện này được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1939. Năm 1944 tập truyện được dịch ra tiếng Anh và xuất bản tại New York và London. Sau này Sergey Prokofyev sáng tác vở ballet Câu chuyện về bông hoa đá (Сказ о каменном цветке) dựa trên một truyện trong tập truyện này.

Ông cũng là tác giả của một vài cuốn sách viết về thời kỳ Cách mạng và Nội chiến ở Nga. Ông được trao tặng giải thưởng Lenin và giải thưởng của Nhà nước Liên bang Soviet.

Cựu thủ tướng Nga Yegor Gaidar là cháu gọi Bazhov bằng ông.

Tiểu sử và sự nghiệp

Xem thêm

Bazhov, Pavel. The Malachite Casket'. Fredonia Books, 2002.
Bazhov, Pavel. The Mistress of the Copper Mountain and other Tales''.
Batin, Mikhail. "Pavel Bazhov". Sredne-Uralskoe knizhnoe izdatelstvo, 1983.
Biography of Pavel Bazhov 
Pavel Bazhov
Biography of Pavel Bazhov 
Pavel, Bazhov. "Biography" http://bazhov.ural.ru/bazov/ppbazhov.html 
Pavel, Bazhov. "Pavel Bazhov" http://www.russia-ic.com/people/culture_art/293/

Tham khảo

Sinh năm 1879
Mất năm 1950
Nhà văn Nga
Nhà văn Liên Xô
Chính khách Liên Xô
Bolshevik
Lê Trung Tông (Hậu Lê)

Lê Trung Tông (chữ Hán: 黎中宗 1535 - 24 tháng 1 năm 1556) là vị Hoàng đế thứ hai của nhà Lê trung hưng và là thứ 13 của nhà Hậu Lê, ở ngôi từ năm 1548 đến năm 1556, tổng cộng được 8 năm.

Thân thế
Ông là con trai trưởng của Lê Trang Tông, vị vua thứ 12 của triều Hậu Lê, vua đầu của nhà Lê trung hưng, mẹ là Trinh Thục Hoàng thái hậu Trịnh Thị Ngọc Cửu - cháu 4 đời của Thượng đẳng Phúc thần Đại vương Trịnh Khắc Phục, quê làng Thủy Chú (nay là xã Xuân Thắng, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) - theo gia phả Hán văn của họ Trịnh (Thủy Chú).

Làm vua
Năm 1548, ngày 29 tháng 1, Trang Tông mất, Thái tử Huyên lập tức kế vị, lấy niên hiệu Thuận Bình (顺平). Ông lên ngôi khi đã 13 tuổi, và mọi việc do Thái sư Lượng quốc công Trịnh Kiểm đứng ra giúp đỡ. Dưới thời Trung Tông Hoàng đế, vùng kiểm soát của nhà Lê tiếp tục được mở rộng, tiếng vang lan ra đến Thăng Long.

Năm 1551, tướng nhà Mạc là Lê Bá Ly cùng thông gia Nguyễn Thiến đem gia quyến và 14.000 quân chạy vào Thanh Hóa theo nhà Lê trung hưng.

Năm 1554, Trịnh Kiểm điều quân đánh Thuận Hóa. Quân Mạc bị đánh tan, nhà Lê lấy lại được cả Thuận Hóa và Quảng Nam. Từ đó, lãnh thổ Đại Việt chính thức chia làm 2 phần: từ Ninh Bình trở ra trong tay nhà Mạc gọi là Bắc triều (北朝), từ Thanh Hóa trở vào Nam gọi là Nam triều (南朝).

Trung Tông tiếp tục chọn thủ phủ tại Vạn Lại thuộc huyện Thụy Nguyên, phủ Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hoa (nay là xã Xuân Châu, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) để lập hành điện.

Thời Lê trung hưng, khoa thi Chế đầu tiên được tổ chức vào năm 1554 tại hành cung Vạn Lại (Thanh Hóa). Trên văn bia đặt tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám còn ghi về khoa thi này như sau:
"Bấy giờ, những dũng tướng nanh vuốt xông pha ở nơi tên đạn thì nhiều mà mưu thần tâm phúc giúp vận trù ở nơi màn trướng thì ít. Bèn vào năm Giáp Dần, niên hiệu Thuận Bình thứ sáu bắt đầu đặt Chế khoa, đích thân Hoàng đế ra đề thi văn sách hỏi về đạo trị nước xưa nay. Chế khoa năm đó lấy đỗ 13 tiến sĩ chia làm hai giáp: Đệ nhất giáp Chế khoa xuất thân (gồm 5 vị) và Đệ nhị giáp đồng Chế khoa xuất thân (8 vị)".

Từ đó, hào kiệt, danh sĩ tứ phương tìm về theo nhà Lê ngày càng đông, các sĩ tử cũng tìm về Vạn Lại. Dưới sự trị vì của Trung Tông, một Nam triều có đầy đủ quan văn, quan võ được thiết lập, nhiều sắc phong và lệnh chỉ đã được ban ra.

Ngày 24 tháng 1 năm Bính Thìn (1556), Trung Tông băng hà tại hành cung Vạn Lại, hưởng dương 22 tuổi. Ông được an táng tại Diên lăng (延陵), miếu hiệu là Trung Tông (中宗), thụy là Vũ Hoàng đế.

Vì Trung Tông không có con nối ngôi, Trịnh Kiểm đã sai người tìm cháu họ Lê để lập lên ngôi. Sau nhiều ngày, triều đình tìm được cháu của Lê Trừ, anh thứ hai của Thái Tổ Lê Lợi là Lê Duy Bang hiện khi đó đang ở hương Bố Vệ, huyện Đông Sơn, lập lên ngôi, tức là Lê Anh Tông. Từ đây các Hoàng đế nhà Lê không còn là chính mạch của Thái Tổ Cao Hoàng đế Lê Lợi. (Dòng dõi của Lê Thái Tổ tuy vẫn còn nhưng không được đưa lên làm Hoàng đế nữa.)

Gia quyến 
Phối ngẫu: Nguyễn thị (con gái Nguyễn Kim).

Tham khảo

Đọc thêm 

 Đại Việt thông sử, Lê Quý Đôn (1759)

Trung Tông
Sinh năm 1535
Mất năm 1556
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê
Vua Việt Nam
Mỵ Nương

Mỵ nương (chữ Hán: 媚娘 hoặc 媚嬝) là danh xưng được dùng trong thời Hồng Bàng để chỉ con gái của các vua Hùng. Một số Mỵ nương nổi tiếng:
Tiên Dung Mỵ nương, là con gái của Hùng Vương thứ XVIII. Nàng là nhân vật xuất hiện trong truyền thuyết về Chử Đồng Tử.
Ngọc Hoa - Tên theo một số ngọc phả hoặc truyền thuyết dân gian hư cấu lên. Là con gái của Hùng Vương thứ XVIII, em gái Tiên Dung. Cũng có nơi khác ghi nàng là con của Hùng Vương thứ XV. Ngọc Hoa là nhân vật nữ chính trong truyền thuyết Sơn Tinh-Thủy Tinh, gần như không xuất hiện mà chỉ được nhắc đến.
 Mỵ Nương là con gái quan thừa tướng trong truyền thuyết Trương Chi, là người đã gieo vào lòng chàng trai đánh cá một mối tình tuyệt vọng.

Liên quan 
 Mỵ Châu, theo một số nguồn chưa xác định độ đáng tin, là danh hiệu cho Mỵ nương trưởng - tức con gái cả của vua, do đó Mỵ nương Tiên Dung nhắc đến ở trên còn được gọi là Mỵ châu Tiên Dung.
 Mỵ Châu, con gái của An Dương Vương theo truyền thuyết Mỵ Châu-Trọng Thủy, đây có thể là tên riêng hoặc có thể đơn giản chỉ là danh hiệu do bà là con gái cả hoặc con gái duy nhất của An Dương Vương.

Chú thích
Dharanindravarman II

Dharanindravarman II (Paramanishkalapada), anh em họ của vua Suryavarman II, là vua của Đế quốc Khmer từ 1150 đế 1160. Con trai ông là Jayavarman VII sau này là một trong người xây dựng đế đô Angkor tham vọng nhất, là một trong những vị vua có thành tựu lớn về kiến trúc, quân sự.

Xem thêm
Lịch sử Campuchia thời kỳ đầu
Đế quốc Khmer

Liên kết ngoài
 History of Jayavarman VII

Tham khảo

Vua Campuchia
Đế quốc Khmer
Sisowath Monivong

Sisowath Monivong (,  ; phát âm tiếng Việt như "Xi-xô-văt Mô-ni-vông"; 1875-1941) là vua của Campuchia từ năm 1927 cho đến khi băng hà năm 1941.

Sisowath Monivong là con trai thứ hai của vua Sisowath và là cháu nội của vua Ang Duong. Ông sinh ra tại Phnôm Pênh năm 1875.

Trong thời kỳ này, bác của ông là vua Norodom đang trị vì nhưng dưới sự bỏ hộ của Pháp. Năm 1884, sau khi Pháp chiếm Lào và Việt Nam, Campuchia đã trở thành một xứ thuộc địa trực tiếp của Pháp. Hoàng gia đã được chuyển từ cố đô Oudong về thủ đô Phnôm Pênh dưới thời vua Norodom năm 1866.

Năm 1904, vua bác ông mất, Monivong giữ ngôi Thái tử Campuchia, còn cha ông là Sisowath làm vua.

Năm 1927, cha ông là Sisowath mất, ông lên ngôi ở tuổi 52.

Gia đoạn ông làm vua, nước Campuchia và toàn bộ bán đảo Đông Dương nằm dưới sự bảo hộ của đế quốc Pháp.

Vua Sisowath Monivong có người cháu họ là Norodom Suramarit (cháu trai Norodom I). Surmarit trở thành con rể của Monivong khi ông này kết hôn với con gái Monivong là Sisowath Kossamak.

Năm 1941, Monivong qua đời. Người Pháp không cho con trai ông là Sisowath Monireth lên ngôi. Thay vào đó, họ chọn người cháu ngoại của ông tên là Sihanouk, con trai của bà Sisowath Kossamak và Norodom Suramarit.

Sisowath Monivong là ông ngoại của quốc vương Norodom Sihanouk.

Tham khảo

Vua Campuchia
Sinh năm 1875
Mất năm 1941
Người Phnôm Pênh
Sisowath

Vua Sisowath (,  ; sinh ngày 7 tháng 9 năm 1840, mất ngày 9 tháng 8 năm 1927) là vua của Campuchia từ 1904 đến khi băng hà năm 1927.

Thân thế 
Sisowath sinh ra tại Odongk ở Campuchia. Ông là con trai của vua Ang Duong và là anh em cùng cha khác mẹ với hoàng tử Si Votha và vua Norodom.

Khi ông sinh ra, Cambodia đang bị Xiêm và Việt Nam tranh giành lãnh thổ. Gia đình của vua Ang Duong sống ở phần đất do Xiêm kiểm soát. Giống như vua Norodom, Sisowath học tại kinh đô Xiêm là Bangkok. Mãi đến năm 1860 ông mới quay về Cambodia khi phụ hoàng của ông là Ang Duong băng hà.

Năm 1904, khi Norodom băng hà, Sisowath đã lên ngôi vua Cambodia.

Năm 1927, ông băng hà và con trai ông là thái tử Sisowath Monivong kế vị ngôi vua.

Gia phổ Miên triều

Tham khảo

Vua Campuchia
Sinh năm 1840
Mất năm 1927
Phật tử Campuchia
Vương thất Sisowath
Grigory Ivanovich Kulik

Grigory Ivanovich Kulik (; 9 tháng 11 năm 1890 - 24 tháng 8 năm 1950) là một Nguyên soái Liên bang Xô viết được phong ngày 7 tháng 5 năm 1940.

Kulik sinh ra trong một gia đình nông dân gần Poltava ở Ukraina.

Sự nghiệp quân nhân của ông bắt đầu từ khi trở thành lính pháo binh trong quân đội Đế quốc Nga trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Năm 1917, ông tham gia Đảng Bolsevik. Năm 1918, ông gia nhập Hồng quân Liên Xô. Trong Nội chiến, ông là sĩ quan chỉ huy pháo binh và là người thân cận với Kliment Voroshilov. Sau nội chiến, Kulik được Joseph Stalin chú ý và cất nhắc. Mặc dù không chứng tỏ được tài năng chỉ huy pháo binh, nhưng ông vẫn được đề bạt đến vị trí Thứ trưởng thứ nhất Bộ Quốc phòng khi đó Voroshilov là Bộ trưởng. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm tư lệnh binh chủng pháo binh của Hồng Quân. Trong cương vị này, ông đã không tán thành phát minh về Katyusha.

Kulik góp công trong chiến tranh chiếm đóng Ba Lan và Chiến tranh Mùa Đông chống lại Phần Lan năm 1939, nhờ vậy được phong Nguyên soái năm 1940.

Tuy nhiên, trong Chiến tranh thế giới thứ hai, do yếu kém trong chỉ huy chiến đấu dẫn tới Leningrad bị quân Đức bao vây, Kulik bị cách chức Tư lệnh binh chủng pháo binh và chức Tư lệnh tập đoàn quân số 54 ở quân khu Leningrad, giáng quân hàm xuống Thiếu tướng. Ông tiếp tục giữ các chức vụ: Tư lệnh tập đoàn quân cận vệ số 4, Tư lệnh quân khu Volga.

Ngày 11-1-1947, ông và các tướng V.N. Gordov, F.T. Rybalchenko bị NKVD điều tra về tội "âm mưu lập nhóm phản cộng chống lại nhà nước Liên Xô". Ngày 23-8-1950, Tòa án Moskva tuyên cả ba người chịu án tử hình. Bản án được thi hành bằng hình thức xử bắn vào ngày hôm sau. Ngày 11-4-1956, Tòa án quân sự tối cao Liên Xô phúc thẩm vụ án chống lại G.I. Kulik, V.N. Gordov, F.T. Rybalchenko và tuyên bố, không có bằng chứng thuyết phục cho thấy ba người này chống lại chính quyền Xô Viết. Căn cứ phán quyết của tòa án, ngày 28-9-1957, Đoàn Chủ tịch tối cao Liên Xô ra nghị quyết phục hồi danh dự, trả lại cấp bậc Nguyên soái Liên Xô, danh hiệu Anh hùng Liên Xô và các phần thưởng khác cho G. I. Kulik.

Chú thích

Tham khảo

Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Anh hùng Liên Xô
Người Ukraina
Richmond, Virginia

Richmond là thủ phủ của tiểu bang Virginia Hoa Kỳ. Giống như nhiều thành phố tự trị khác của Virginia, Richmond là một thành phố trực thuộc chính quyền tiểu bang, không thuộc quận nào. Richmond tọa lạc ở tuyến rơi của sông James,  về phía tây Williamsburg,  đông của Charlottesville,  đông của Lynchburg và  phía nam của Washington, D.C.. Được bao quanh bởi Henrico và Chesterfield, thành phố nằm ngay giao lộ giữa Quốc lộ 95 và Quốc lộ 64, và bao quanh bởi Quốc lộ 295 và đường 288 ở trung tâm Virginia. Dân số 204.214 người thời điểm năm 2010., là thành phố đông dân thứ 4 trong tiểu bang Virginia. Vùng đô thị Richmond có dân số 1.260.029 người, là vùng đô thị đông dân thứ ba tiểu bang. Thành phố này là trung tâm của khu vực thống kê đô thị và vùng Đại Richmond. Richmond được hợp nhất vào năm 1742 và là một thành phố độc lập từ năm 1871.

Khu vực tọa lạc của Richmond đã là một ngôi làng quan trọng của Liên minh Powhatan, và được thực dân Anh định cư trong một thời gian ngắn từ Jamestown vào năm 1609, vào năm 1610. Thành phố hiện tại của Richmond được thành lập vào năm 1737. Nó trở thành thủ đô của Thuộc địa và Thống lĩnh Virginia vào năm 1780, thay thế Williamsburg. Trong thời kỳ Chiến tranh cách mạng, một số sự kiện đáng chú ý đã xảy ra trong thành phố, bao gồm bài phát biểu "Hãy cho tôi tự do hoặc cho tôi chết" vào năm 1775 tại Nhà thờ St. John, và đoạn văn Đạo luật Virginia về tự do tôn giáo được viết bởi Thomas Jefferson. Trong Nội chiến Hoa Kỳ, Richmond từng là thủ đô thứ hai và vĩnh viễn của Liên bang Hoa Kỳ. Thành phố bước vào thế kỷ 20 với một trong những hệ thống điện xe điện thành công đầu tiên trên thế giới. Khu phố Jackson Ward là một trung tâm quốc gia về thương mại và văn hóa người Mỹ gốc Phi.

Nền kinh tế của Richmond chủ yếu dựa vào hoạt động tài chính và chính phủ, với các cơ quan chính phủ liên bang, tiểu bang và địa phương, cũng như các công ty luật và ngân hàng đáng chú ý, nằm trong khu vực trung tâm thành phố. Thành phố này là nơi có cả Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ cho Khu vực bốn, một trong 13 tòa phúc thẩm Hoa Kỳ, và Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond, một trong 12 Ngân hàng dự trữ liên bang. Các công ty Dominion Energy và WestRock, Fortune 500, có trụ sở tại thành phố, cùng với các công ty khác trong khu vực đô thị.

Liên kết ngoài 

 Trang mạng chính thức của chính quyền 
 Trang mạng du lịch 
 Greater Richmond Convention Center
 Richmond, Virginia, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary
 Richmond Chamber of Commerce
 Richmond.Com
 RichmondWiki.org

Tham khảo 

Thành phố của Virginia
Richmond, Virginia
Philip Sheridan

Philip Henry Sheridan (6 tháng 3 năm 1831 – 5 tháng 8 năm 1888) là sĩ quan Lục quân Hoa Kỳ, được Ulysses S. Grant thăng chức từ đại tá bộ binh ở Mặt trận miền Tây lên chức thiếu tướng của Liên bang miền Bắc thời Nội chiến Hoa Kỳ.

Năm 1864 ông đánh bại lực lượng Liên minh miền Nam trong chiến dịch Thung lũng 1864 và là người đầu tiên trong lịch sử quân đội Hoa Kỳ sử dụng chiến thuật tiêu thổ đốt sạch nhà cửa của dân chúng địa phương. Năm 1865, Sheridan góp sức đẩy lui quân của miền Nam và đánh đuổi buộc tướng Robert E. Lee phải đầu hàng đầu hàng tại Appomattox.

Sheridan sau đó dẫn quân tấn công dân da đỏ và bị sử gia sau này kết tội ông là kỳ thị với ý đồ diệt chủng dân bản địa.

Ngày 1 tháng 11 năm 1883, Sheridan thay thế William T. Sherman làm Tướng tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ và giữ chức vị đó cho đến khi qua đời. Ông được thăng chức Thống tướng Lục quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1888, ngay trước khi qua đời. Đây là chức vị mà Grant và Sherman đã từng được trước đây.

Sheridan là người tiên phong thành lập và bảo quản Vườn quốc gia Yellowstone.

Chú thích

Nội chiến Hoa Kỳ
Thống tướng Lục quân Hoa Kỳ
Sinh năm 1831
Mất năm 1888
Người Mỹ gốc Ireland
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Chiến tranh Apache
Tuyên ngôn giải phóng nô lệ

Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ (tiếng Anh: Emancipation Proclamation) gồm hai văn lệnh hành pháp do Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln đề xuất trong thời nội chiến Hoa Kỳ. Bản thứ nhất ban ra ngày 22 tháng 9 năm 1862, công bố trả tự do cho tất cả nô lệ trong các tiểu bang thuộc Liên minh miền Nam Hoa Kỳ chưa thuộc kiểm soát của Liên bang miền Bắc ngày 1 tháng 1 năm 1863. Bản thứ nhất này được Lincoln công bố sau khi quân miền Bắc đánh thắng quân miền Nam trong trận huyết chiến tại Antietam buộc quân miền Nam phải triệt binh về Virginia. Bản thứ nhì, ban ra ngày 1 tháng 1 năm 1863, liệt kê rõ các tiểu bang nào phải chịu lệnh này.

Bản tuyên ngôn giải phóng đã đánh mạnh cả vào lúc khi sự giải phóng nô lệ chỉ diễn ra tại những nơi mà Chính phủ Liên bang không nắm quyền, nhưng trong thực tiễn, nó cố gắng thuyết phục Liên bang xóa bỏ chế độ nô lệ, điều mà gây tranh cãi ở miền bắc. Nó không là một điều luật được thông qua bởi quốc hội, nhưng một mệnh lệnh của tổng thống đã trao quyền, khi Lincoln viết, bởi địa vị của ông là "Tổng tư lệnh quân đội" dưới khoản II, chương 2 của Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.

Bản tuyên bố không trả tự do cho bất kỳ nô lệ nào trong các bang biên giới (Kentucky, Missouri, Maryland, Delaware, và Tây Virginia), hoặc bất kỳ bang phía nam nào điều hành bởi chính phủ miền Nam. Bước đầu chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến những bang mà những người nô lệ đã sớm sẵn sàng trốn thoát từ phía miền Nam, nhưng khi quân đội miền Bắc chiến thắng miền Nam, hàng nghìn nô lệ được trả tự do mỗi ngày cho đến khi gần như hoàn toàn vào tháng 7 năm 1865 (khoảng 4 triệu, theo điều tra dân số 1860́).

Sau chiến tranh có việc phải lo mà lời công bố, như một thước đo chiến tranh, không thực hiện sự loại bỏ chế độ nô lệ lâu bền. Một vài bang chiến hữu nô lệ trước đây đã cấm sự chiếm hữu nô lệ; tuy nhiên, một vài sự chiếm hữu nô lệ vẫn còn tồn tại cho đến toàn bộ thể chế đó bị xóa sạch bởi sự sửa đổi của Bản hiến pháp Hoa Kỳ sửa đổi lần thứ 13 vào 18 tháng 12 năm 1865.

Chú thích 

Nội chiến Hoa Kỳ
Văn kiện về nhân quyền
Elías Figueroa

Elías Ricardo Figueroa Brander (sinh 25 tháng 10 năm 1946 tại Valparaíso) là một cựu cầu thủ bóng đá người Chile. Ông được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ trong 3 năm liên tiếp 1974, 1975 và 1976, được đánh giá là một trong những hậu vệ xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá và cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại của Chile.

Câu lạc bộ 
Figueroa chơi cho các câu lạc bộ của Chile trong hầu hết sự nghiệp thi đấu. Ngoài Chile ông chỉ chơi ở Uruguay cho Peñarol, ở Brasil cho Internacional và ở Mỹ cho Fort Lauderdale Strikers.

Ngoài 3 danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ liên tiếp, ông còn nhận được danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất Uruguay các năm 1967 và 1968, Hậu vệ xuất sắc nhất World Cup 1974, Cầu thủ xuất sắc nhất Brasil các năm 1975 và 1976, cùng với danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất Chile các năm 1977 và 1978.

FIFA chọn lựa ông là Cầu thủ xuất sắc nhất năm năm 1976 và Pelé đưa ông vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất.

Đội tuyển quốc gia 
Ông khoác áo đội tuyển Chile 70 trận và ghi được 2 bàn, có mặt tại các World Cup 1966, 1974, và 1982. Năm 1979 ông là đội trưởng đội tuyển Chile tham dự Copa América 1979 và giành hạng nhì.

Danh hiệu 
Vô địch Uruguay 1967 và 1968 với Peñarol 
Vô địch bang Rio Grande do Sul (Brasil) 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 và 1976 với Internacional
Vô địch Brasil năm 1975 và 1976 với Internacional
Đoạt Cúp Chile năm 1977 với Palestino 
Vô địch Chile năm 1978 với Palestino

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Chile
Cầu thủ bóng đá Peñarol
Cầu thủ bóng đá Colo-Colo
FIFA 100
Cầu thủ bóng đá Sport Club Internacional
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Brasil
Cầu thủ bóng đá nam Chile ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1966
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Chile
Trung vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá North American Soccer League (1968–84)
Hạt trương nở

Hạt trương nở (tiếng Anh: Bindeez hay Aqua Dot là loại đồ chơi trẻ em đã được trao danh hiệu "Đồ chơi của năm" của Úc năm 2007. Tạp chí Toy Wishes đã gọi nó là một trong 12 sản phẩm đồ chơi hay nhất của năm 2007. Loại đồ chơi này được sản xuất ở Trung Quốc cho công ty Úc Moose Enterprise P/L, và được phân phối ở Bắc Mỹ bởi công ty Spin Master Ltd. Hạt trương nở được bán rộng rãi tại 40 quốc gia, 12 triệu gói, chứa hơn 8 tỷ hạt đã được bán trên toàn thế giới.

Tại Việt Nam, loại hạt tương tự được bán rộng rãi và bán rất chạy với giá 2000VND một túi nhỏ. Hầu hết những túi hạt nở bày bán này đều không có nhãn mác mà chỉ có một vài dòng chữ Trung Quốc nhòe nhoẹt.

Hạt trương nở đã là đối tượng của một cuộc thu hồi sản phẩm đa quốc gia sau khi người ta phát hiện ra rằng nhà máy Wangqi Product ở Thâm Quyến, Trung Quốc đã dùng một hóa chất rẻ tiền có độc tính thay cho chất được quy định, gây ra hậu quả là một số trẻ em nuốt phải loại hạt này đã bị ngộ độc và phải nằm viện. Tại Việt Nam, học sinh ở Thanh Hóa đã bị ngộ độc hàng loạt do loại hạt này.

Miêu tả 
Các hạt trương nở có đường kính khoảng 5 mm và có nhiều màu sắc sặc sỡ. Kèm theo là các bộ dụng cụ như quạt làm khô, bút, mẫu họa tiết, và các bình xịt nước.

Bộ đồ chơi hạt trương nở có một dụng cụ cho phép trẻ em dùng hạt trương nở nhiều màu để tạo nhiều họa tiết đa chiều. Hạt được xếp lên một khay nhựa. Khi phun nước lên các hạt, chúng sẽ nở ra và dính vào nhau. Sau đó các hạt đã ngấm nước được để khô và toàn bộ hình trang trí sẽ cứng lại và có thể gỡ ra khỏi khay.

Ở Việt Nam, hạt trương nở có nhiều loại, nhưng phổ biến nhất là hạt trương nở khô nhỏ li ti như hạt cườm, hạt trương nở hình thú vật, hạt trương nở ướt tròn như hòn bi ve kích cỡ bằng ngón tay. Khi ngâm vào nước khoảng vài tiếng, hạt sẽ nở ra, lớn hơn rất nhiều so với kích cỡ ban đầu. Trẻ em chơi theo cách đơn giản là ngâm hạt vào nước và đợi hạt nở.

Thu hồi
Đầu tiên, hạt trương nở đã bị thu hồi tại thị trường Úc, và sau đó là từ thị trường Bắc Mỹ cũng như các thị trường châu Âu vào đầu tháng 11 năm. Hạt trương nở đã bị thu hồi tại Úc sau khi một bé trai 2 tuổi và một bé gái 10 tuổi bị ốm nặng sau khi nuốt một số lượng lớn hạt trương nở. Hai trẻ em ở Bắc Mỹ đã bị bất tỉnh sau tình huống nuốt hạt tương tự. Mỹ đã thu hồi khoảng 4,2 triệu bộ đồ chơi này.

Hạt trương nở đáng ra cần chứa loại hóa chất không độc 1,5-pentanediol (một chất lỏng dạng dầu dẻo được dùng làm chất làm dẻo (plasticiser)), nhưng lại chứa 1,4-butanediol, chất được chuyển hóa vào loại chất kích thích gamma-Hydroxybutyric acid (GHB, một chất gây mê được dùng làm chất kích thích để giải trí). Vào thời điểm vụ thay thế này được phát hiện, loại hóa chất không độc có giá thành cao hơn từ 3 đến 7 lần hóa chất đã được sử dụng. Những trẻ em bị ảnh hưởng đã có các triệu chứng co giật - hiệu ứng phụ đôi khi gặp của việc dùng GHB quá liều.

Một sản phẩm tương tự của Nhật Bản, Aquabead, được phát triển ở Nhật Bản bởi công ty Epoch Co. Ltd, và được sản xuất bởi một nhà sản xuất khác của Trung Quốc không bị nhiễm độc và không bị thu hồi.

=Xem thêm
Các vụ thu hồi hàng xuất khẩu Trung Quốc, 2007
An toàn đồ chơi
Natalia Guimaraes

Natália Aparecida Guimarães (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1984 tại Juiz de Fora, Minas Gerais, Brazil) là một nữ hoàng sắc đẹp của Brazil.

Natalia đã vượt qua 26 thí sinh khác để đăng quang danh hiệu Hoa hậu Brazil vào ngày 14 tháng 4 năm 2007. Cô từng đăng quang danh hiệu Top Model of the World 2006 nhưng từ chối danh hiệu để tiếp tục tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại Thành phố Mexico, Mexico. Kết quả chung cuộc, Natalia đã đoạt danh hiệu Á hậu 1, sau hoa hậu Nhật Bản Riyo Mori.

Natalia Guimaraes là hoa hậu có vẻ đẹp rất quyến rũ và sắc sảo, chính vì thế mà trong phần thi áo tắm cô về nhì với 9.560 điểm và trong phần thi dạ hội cô xếp đầu với 9.599 điểm. Natalia được đánh giá là một trong những ứng cử viên nặng ký cho vương miện hoa hậu hoàn vũ với một thể hình đẹp và khuôn mặt đậm chất Nam Mỹ.

Sau cuộc thi, Natalia đã bị nhiều người chỉ trích vì mọi người cho rằng cô không có tinh thần fairplay khi nghe người dẫn chương trình xướng tên mình là Á hậu 1, cô đã ngay lập tức bỏ đi trong khi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 Riyo Mori đang cần cô chia sẻ niềm vui. Nhưng dù sao, Riyo Mori cũng đã rất xứng đáng cho vương miện và Nâtlia cũng là một niềm tự hào cho "Xứ sở Samba" với vai trò là một hoa hậu hoàn vũ Brazil và Á hậu 1 Hoa hậu hoàn vũ thế giới.

Tham khảo

Người chiến thắng cuộc thi sắc đẹp Brasil
Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nữ người mẫu Brasil
Bắc Mê (huyện)

Bắc Mê là một huyện cũ nằm ở phía Đông tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Vị trí địa lý

Huyện Bắc Mê có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp huyện Yên Minh
Phía Tây giáp thành phố Hà Giang và huyện Vị Xuyên
Phía Nam giáp huyện Lâm Bình và huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang
Phía Đông giáp huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng

Huyện Bắc Mê có diện tích 856,07 km², dân số năm 2019 là 54.592 người, mật độ dân số đạt 64 người/km².

Lịch sử
Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 136-HĐBT về việc thành lập huyện Bắc Mê thuộc tỉnh Hà Tuyên trên cơ sở tách 10 xã: Đường Âm, Giáp Chung, Lạc Nông, Minh Ngọc, Minh Sơn, Phú Nam, Thượng Tân, Yên Cường, Yên Định và Yên Phú của huyện Vị Xuyên.

Ngày 13 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 28-HĐBT về việc:
Chia xã Đường Âm thành 2 xã: Đường Âm và Đường Hồng
Chia xã Yên Cường thành 2 xã: Yên Cường và Phiêng Luông
Chia xã Yên Phú thành 2 xã: Yên Phú và Yên Phong
Tách 3 xóm Bách Sơn, Khuổi Nâng và Tả Luông của xã Minh Ngọc để sáp nhập vào xã Thượng Tân.

Năm 1991, tỉnh Hà Giang được tái lập từ tỉnh Hà Tuyên, Bắc Mê trở thành huyện của tỉnh Hà Giang.

Ngày 31 tháng 3 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định số 11/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Yên Phú (huyện lỵ huyện Bắc Mê) trên cơ sở toàn bộ của xã Yên Phú.

Huyện Bắc Mê có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Bắc Mê gồm thị trấn Yên Phú (huyện lỵ) và 12 xã: Đường Âm, Đường Hồng, Giáp Trung, Lạc Nông, Minh Ngọc, Minh Sơn, Phiêng Luông, Phú Nam, Thượng Tân, Yên Cường, Yên Định, Yên Phong.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 Bắc Mê  trên website tỉnh Hà Giang