Uông Quý phi

Uông Quý phi Uông thị (chữ Hán: 汪貴妃汪氏; ? – ?), cũng được chép là Giang Quý phi Giang thị (江貴妃江氏). Là một phi tần của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, hoàng đế đầu tiên của nhà Minh.

Tiểu sử

Thân thế bí ẩn 
Uông Quý phi xuất thân Uông thị (汪氏), cũng chép là Giang thị (江氏), hiện tại chưa rõ ngày tháng năm sinh cũng như cha mẹ, xuất thân của Uông Quý phi.

Nhập cung 
Cuộc đời của Uông Quý phi không có ghi chép chi tiết. Vào ngày 7 tháng 5 năm Hồng Vũ thứ 3 (1370), Minh Thái Tổ sắc phong Tôn thị làm Quý phi, Hồ thị làm Sung phi, Quách thị làm Huệ phi, Quách thị làm Ninh phi, Đạt thị làm Định phi, Hồ thị làm Thuận phi. Danh sách sắc phong nêu trên không có tên của Uông Quý phi.

Ngày 10 tháng 7 năm Hồng Vũ thứ 9 (1376), con trai của Hàn Quốc công Lý Thiện Trường là Phò mã đô úy Lý Kỳ thành hôn với Hoàng trưởng nữ Lâm An Công chúa. Mười ngày sau lễ đón dâu, khi thực hiện lễ triều kiến, Phò mã trước tiên hành lễ bát bái lần lượt với Thái Tổ và Mã Hoàng hậu, sau đó cởi bỏ bế tất, chuyển chiếu bái sang phía Tây Nam, bái kiến 6 vị Hoàng phi, mỗi vị hành lễ tứ bái. Vì trong số 6 vị phi được sắc phong năm Hồng Vũ thứ 3, Tôn Quý phi đã qua đời vào tháng 9 năm Hồng Vũ thứ 7 (1374), nên có thể biết rằng sau đó Thái Tổ đã sắc phong mới ít nhất một vị phi, danh tính cụ thể vẫn đang chờ kiểm chứng.

Bồi táng 
Ngày 23 tháng 9 năm Hồng Vũ thứ 15 (1382), linh cữu của Hiếu Từ Hoàng hậu Mã thị sắp khởi hành, Thái Tổ chuẩn bị rượu thịt tế lễ cáo tri Thái Miếu, phái quan viên tế các vị thần tại cầu Kim Thủy, Ngọ Môn..., lại lệnh cho quan viên tế thần núi Chung Sơn rằng: "Nay vào ngày Canh Ngọ tháng này, an táng Hiếu Từ Hoàng hậu tại phía Nam núi Chung Sơn, có Thành Mục Quý phi, Vĩnh Quý phi, Uông Quý phi bồi táng cùng. Cầu mong thần linh phù hộ, mãi mãi bình an"''''. Qua đó có thể thấy, vào tháng 9 năm Hồng Vũ thứ 15, Uông Quý phi đã qua đời.

Hiện tại vẫn chưa phát hiện được mộ phần bồi táng của các bà Thành Mục Quý phi, Vĩnh Quý phi, Uông Quý phi. Trong một báo cáo của tờ "Hiện đại Khoái báo" năm 2011, giáo sư Hạ Vân Áo thuộc Đại học Nam Kinh chỉ ra rằng mộ của các phi tần nên nằm ở phía Tây Minh Hiếu Lăng, trong phạm vi Vườn thực vật Trung Sơn hiện nay, "Diện tích khá lớn, nhưng trong phạm vi này rốt cuộc có bao nhiêu phi tử bồi táng thì lúc đó chưa được khảo sát chi tiết". Theo giới thiệu của Hạ Vân Áo, vào thập niên 50 và 60 của thế kỷ trước, ở phía Tây Minh Hiếu Lăng từng khai quật được một ngôi mộ cổ thời Minh, tìm thấy một lượng lớn đồ vàng. Dựa trên đồ tùy táng, chủ nhân ngôi mộ nên là nữ giới, không loại trừ khả năng người đó là một phi tần nào đó của Minh Thái Tổ.

Nghi vấn 
Con trai út của Mã Hoàng hậu là Chu Túc vốn tính tình phóng túng bất kham, năm Hồng Vũ thứ 11 (1378) được phong là Chu Vương. Năm Hồng Vũ thứ 14 (1381), khi Chu Túc đi nhậm chức tại Khai Phong, Mã Hoàng hậu đã phái Giang Quý phi (江貴妃) đi cùng, lúc khởi hành đã ban cho bà chiếc áo bằng vải thô và một chiếc gậy mình đang dùng, nói với Giang Quý phi rằng, nếu Chu Vương có lỗi, hãy mặc áo của ta vào và dùng gậy đánh nó, nếu nó kháng lệnh không nghe, hãy phái người cưỡi ngựa nhanh về báo cho ta. Giang Quý phi có thuyết cho là Tôn Quý phi, nhưng Thành Mục Quý phi Tôn thị đã qua đời từ năm Hồng Vũ thứ 7. Nhà nghiên cứu hiện đại Lý Tấn Hoa cho rằng: Giang (江) là lỗi chép sai của chữ Uông (汪).

Từ thời Minh đến nay, có nhiều nghi vấn về mẹ đẻ của Minh Thành Tổ Chu Đệ. Thông thường cho rằng Chu Đệ và Chu Túc cùng mẹ. Về mẹ đẻ của Chu Đệ, có thuyết nói là Ủng phi (甕妃) hoặc Cống phi (碽妃). Lưu Hiến Đình nghi ngờ Ủng phi chính là Uông phi. Lý Tấn Hoa chỉ ra thêm: Ủng (甕) lại là âm sai của chữ Uông (汪), và tra cứu chữ Cống (碽) và Uông (汪) là âm song thanh bàng khâu, Uông và Ủng là âm song thanh chính khâu, Cống và Ủng lại là các chữ điệp vận, vậy nên ba chữ Uông - Ủng - Cống vốn dễ bị nhầm lẫn làm một.

Khi Thành Tổ sửa lại Minh Thái Tổ Thực lục (明太祖實錄) chắc chắn đã coi chữ Cống là họ người nước ngoài, nên đổi thành chữ Uông để che đậy, chữ tuy khác nhưng vẫn có thể biết được vốn là một người. Lý Tấn Hoa cho rằng, cả Chu Đệ và Chu Túc đều do Uông phi sinh ra. Đồng thời suy đoán, do ngày sinh của hai người chỉ cách nhau 15 tháng, nên Chu Đệ do Mã Hoàng hậu nuôi dưỡng, còn Chu Túc do Thành Mục Quý phi nuôi dưỡng, để giải thích tại sao Chu Đệ không giống như em trai Chu Túc, không phải để tang cho thứ mẫu Thành Mục Quý phi.

Tham khảo 

Phi tần nhà Minh