Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Danh sách nữ nguyên thủ quốc gia

Ba cựu quốc gia có chủ quyền (Đông Đức, Tannu Tuva, và Nam Tư) cũng đã từng có một nữ đứng đầu nhà nước hoặc đứng đầu Chính phủ.]]
Đây là danh sách những người phụ nữ đã được bầu hoặc bổ nhiệm làm người đứng đầu nhà nước của các quốc gia của họ kể từ giữa thế kỷ 20. Danh sách này không bao gồm các Nữ hoàng, cũng không bao gồm phụ nữ đứng đầu chính phủ nhưng không đồng thời là người đứng đầu nhà nước, chẳng hạn như Thủ tướng.

Ở phía dưới danh sách là danh sách liệt kê riêng những Toàn quyền nữ của các quốc gia và các đại diện của Hoàng thân Pháp tại Andorra. Là những Toàn quyền được bổ nhiệm làm đại diện cho vua của Vương quốc Khối thịnh vượng chung (hiện nay là Elizabeth II) và các đại diện của Hoàng thân Pháp tại Andorra được bổ nhiệm làm đại diện cho Hoàng thân Pháp của Andorra (hiện nay là François Hollande), họ làm việc như người đứng đầu nhà nước và thực hiện một cách thường xuyên các chức năng và nhiệm vụ gắn liền với vai trò đó trong Khối thịnh vượng chung (không bao gồm Vương quốc Anh, không có Toàn quyền, vì vua của Khối thịnh vượng chung chủ yếu cư trú ở đó) và Andorra cũng giống như vậy.

Cho đến nay, đất nước có nhiều nữ nguyên thủ quốc gia nhất là San Marino (17 người, trong đó có ba người đã phục vụ hai lần).

Danh sách nữ nguyên thủ quốc gia

In nghiêng: Quyền hoặc đứng đầu nhà nước, chính phủ đó de facto (với sự giới hạn là không có sự công nhận quốc tế) hoặc chức vụ đó không còn tồn tại.

Danh sách đại diện nữ của nguyên thủ quốc gia 

In nghiêng: Quyền đại diện nữ của nguyên thủ quốc gia

Xem thêm
 Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới
 Danh sách nguyên thủ quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Những nữ nguyên thủ quốc gia
 Những phụ nữ cầm quyền nổi tiếng trong lịch sử thế giới
 Danh sách nữ nguyên thủ quốc gia hiện tại 
 Nữ nguyên thủ quốc gia 
 Những nữ Tổng thống  và Những nữ Toàn quyền  (Bộ chính trị Zárate sưu tầm)
 Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới
 Những nữ Tổng thống

Nguyên thủ
Nữ
Hồng Lĩnh (định hướng)

Hồng Lĩnh có thể là:

 Phường Bắc Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
 Phường Nam Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
 Dãy núi Hồng Lĩnh: dãy núi ở phía bắc tỉnh Hà Tĩnh, là một trong hai biểu tượng của xứ Nghệ.

 Địa danh cũ
 Thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh
 Thị trấn Hồng Lĩnh (huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh), sau tương ứng một phần phường Bắc Hồng (thị xã Hồng Lĩnh); nay là một phần phường Bắc Hồng Lĩnh thuộc tỉnh
 Xã Hồng Lĩnh, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.
Bù Đốp

Bù Đốp là một huyện cũ nằm ở phía bắc tỉnh Bình Phước, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Bù Đốp nằm ở phía bắc tỉnh Bình Phước, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp huyện Bù Gia Mập
Phía tây giáp huyện Lộc Ninh và Campuchia
Phía bắc giáp Campuchia.

Huyện Bù Đốp có địa hình chuyển tiếp, địa hình tương đối bằng phẳng ít dốc, độ cao dao động từ 90 – 150 m.

Hành chính
Huyện Bù Đốp có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thanh Bình (huyện lỵ) và 6 xã Thanh Hoà, Phước Thiện, Tân Thành, Tân Tiến, Hưng Phước, Thiện Hưng.

Giao thông

Lịch sử
Ngày 26 tháng 7 năm 1893, Thống đốc Nam Kỳ ký nghị định thành lập huyện Cần Lê gồm 6 tổng phía bắc Thủ Dầu Một, bao gồm Bù Đốp (lúc này có tên là Phước Lễ). Nghị định này vấp phải sự phản đối của Thống sứ và Quốc vương Campuchia thuộc Pháp khi tự ý cắt vùng Lộc Ninh và Phước Lễ khỏi Campuchia khi chưa có sự đồng ý. Vùng đất này sau đó vẫn trong tình trạng tự quản cho đến khi Quốc vương Campuchia ban dụ ngày 12 tháng 3 năm 1914 chính thức trao vùng này cho Nam Kỳ thuộc Pháp.

Ngày 31 tháng 8 năm 1915, Thống đốc Nam Kỳ ban hành Nghị định thành lập quận Bù Đốp thuộc tỉnh Thủ Dầu Một.

Ngày 7 tháng 5 năm 1926, quận Bù Đốp bị sáp nhập vào quận Hớn Quản.

Nhưng ngày 3 tháng 5 năm 1928, lại được lập lại, bao gồm cả quận Tường An bị giải thể.

Năm 1938, quận Bù Đốp có 1 tổng Phước Lễ với 6 làng người dân tộc thiểu số và 1 làng người Kinh.

Từ năm 1956, quận Bù Đốp thuộc tỉnh Phước Long.

Năm 1961, quận Bù Đốp được đổi tên là quận Bố Đức với 5 tổng, 5 xã, 22 ấp. Quận lỵ đặt tại xã Phước Lục, tổng Phước Lễ.

Năm 1976, quận Bố Đức trở lại tên cũ là huyện Bù Đốp, thuộc tỉnh Sông Bé.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Bù Đốp sáp nhập với hai huyện Phước Bình và Bù Đăng thành huyện Phước Long thuộc tỉnh Sông Bé.

Ngày 9 tháng 2 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 34-CP. Theo đó, chuyển 5 xã: Thiện Hưng, Hưng Phước, Tân Hòa, Tân Tiến và Bù Tam thuộc huyện Phước Long về huyện Lộc Ninh vừa tái lập.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Lộc Ninh thuộc tỉnh Bình Phước vừa được tái lập.

Ngày 20 tháng 2 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/2003/NĐ-CP. Theo đó, tái lập huyện Bù Đốp trên cơ sở tách 5 xã: Hưng Phước, Tân Tiến, Tân Thành, Thanh Hòa và Thiện Hưng.

Sau khi tái lập, huyện Bù Đốp có 37.750,48 ha diện tích tự nhiên và 45.253 người, gồm 5 xã nói trên. Huyện lỵ đặt tại xã Thanh Hòa.

Ngày 16 tháng 5 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 60/2005/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Phước Thiện trên cơ sở 13.581,20 ha diện tích tự nhiên và 3.313 người của xã Hưng Phước 
Thành lập thị trấn Thanh Bình (thị trấn huyện lỵ huyện Bù Đốp) trên cơ sở 1.608,40 ha diện tích tự nhiên và 7.643 người của xã Thanh Hòa.

Huyện Bù Đốp có 1 thị trấn và 6 xã như hiện nay.

Chú thích

Huyện biên giới Việt Nam với Campuchia
Bù Đốp
Danh sách nguyên thủ quốc gia

đổi Danh sách nguyên thủ quốc gia và chính phủ đương nhiệm

Thử nghiệm: 

Tôi đề nghị, nếu bài quá dài so với qui định, có thể tách ra làm ba phần: a...h; i...q; r...z.

Nên ghi thêm tên Thủ đô (trong cột Quốc gia) để tiện theo dõi.
Kiểu dáng công nghiệp

Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố đó, có tính mới đối với thế giới và dùng làm mẫu để chế tạo sản phẩm công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

Giải thích
Hình dáng bên ngoài của sản phẩm là phần sản phẩm có thể nhận biết được bằng các giác quan (chủ yếu là mắt) trước khi kiểm nghiệm sản phẩm.
Tính mới của kiểu dáng được xác định đối với cơ quan nhận đăng ký sở hữu công nghiệp:
Khác biệt cơ bản với các kiểu dáng công nghiệp đã được mô tả trong các đơn nộp cho cơ quan sở hữu công nghiệp
Khác biệt cơ bản với các kiểu dáng công nghiệp tương tự đã được công bố trong các nguồn thông tin như nguồn thông tin liên quan đến bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở nước ngoài, các nguồn thông tin khác
Chưa được bộc lộ công khai ở trong và ngoài nước tới mức căn cứ vào đó, chuyên gia có trình độ trung bình trong lĩnh vực tương ứng có thể thực hiện được kiểu dáng công nghiệp đó.
Kiểu dáng công nghiệp phải có tính khả thi trong việc làm mẫu để chế tạo hàng loạt bằng công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.
Không được công nhận là kiểu dáng công nghiệp khi:
Hình dáng bên ngoài của sản phẩm được tạo ra một cách dễ dàng đối với chuyên gia có trình độ trung bình thuộc lĩnh vực tương ứng
Hình dáng bên ngoài do đặc tính kỹ thuật bắt buộc phải có
Hình dáng bên ngoài của các công trình xây dựng
Hình dáng các sản phẩm chỉ có giá trị thẩm mỹ

Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp
Đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam phải bao gồm tối thiểu các tài liệu sau đây:
Đơn yêu cầu cấp Văn bằng bảo hộ (Theo mẫu)
Tài liệu, mẫu vật, thông tin thể hiện đối tượng sở hữu công nghiệp đăng ký bảo hộ (Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp, bộ ảnh chụp và/hoặc bản vẽ kiểu dáng)
Giấy uỷ quyền, nếu đơn nộp thông qua đại diện;
Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác;
Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên, nếu có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên;
Chứng từ nộp phí, lệ phí.

2. Thời hạn bảo hộ.
Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp có hiệu lực từ ngày cấp và kéo dài đến hết năm năm kể từ ngày nộp đơn, có thể gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần năm năm.

Xem thêm
Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam
Thương hiệu
Mỹ thuật công nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kiểu dáng công nghiệp trên trang Cục Sở hữu Trí tuệ Việt nam 
 U.S. Occupational Outlook Handbook: Commercial and Industrial Designers 

Lịch sử thiết kế

Quản lý sản phẩm
Design for X
Xương đòn

Xương đòn là một xương dài, tạo đên phần trụ của đai vai. Xương năm ngang phía trước và trên của ngực. Thân xương dẹp, dáng cong chữ S (khi nhìn từ trên xuống). Đầu xương phía ngoài khớp với mỏm cùng vai của xương vai, còn đầu xương phía trong khớp với xương ức. Khi lộ ra trên cơ thể người mảnh khảnh, xương này có thể được gọi là xương quai xanh. Xương đòn ở người châu Á thường mảnh hơn người thuộc các chủng tộc khác. Mỗi người có hai xương đòn ở hai bên.

Chi tiết 
Xương đòn có thể được chia thành thân xương và hai đầu xương. Điểm dễ gãy của xương đòn là chỗ nối giữa 1/3 ngoài và 2/3 trong.

Thân xương 
Thân xương có hai mặt, hai bờ: 

 Mặt trên: phía ngoài gồ ghề, phía trong trơn nhẵn, sờ rất rõ ngay dưới da. 
 Mặt dưới: rất gồ ghề, phía trong có ấn dây chằng sườn đòn để dây chằng sườn đòn bám vào và ở phía ngoài có củ nón và đường thang để dây chằng nó và dây chằng thang bám. Ở phía giữa của mặt dưới có một rãnh nằm dọc theo xương để cơ dưới đòn bám. 
 Bờ trước: phía ngoài lõm, mỏng và gồ ghề, phía trong lồi và dày
 Bờ sau: phía ngoài lồi, gồ ghề, phía trong lõm

Đầu ức 
Đầu ức là đầu bên trong. Nó dày và to, có diện khớp ức để khớp nối với xương ức

Đầu cùng vai 
Đầu cùng vai là đầu ở ngoài. Nó dẹt và rộng, có diện khớp mỏm cùng vai để khớp nối với mỏm cùng vai của xương vai.

Tham khảo

Xương chi trên
Vai
Phân loại chi trên
Thôi Hiệu

Thôi Hiệu (chữ Hán phồn thể 崔顥; giản thể 崔颢, pinyin Cuī Hào khoảng 704–754) là thi nhân thời nhà Đường, người Biện Châu 汴州 (nay là Khai Phong, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), đỗ tiến sĩ năm Khai Nguyên thứ 11 (723), làm quan đến chức Tư Huân viên ngoại lang.

Ngữ văn 10 tập I, cho biết: Đương thời, Thôi Hiệu rất nổi tiếng, nay thơ của ông chỉ còn lại hơn 40 bài, trong đó, Hoàng Hạc Lâu được coi là một trong những bài thơ hay nhất thời Đường (Nhà xuất bản Giáo dục, 2008, tr. 158).

Tương truyền rằng, Lý Bạch khi đến Hoàng Hạc lâu đã thấy thơ Thôi Hiệu đề trên vách, đọc xong, vứt bút không làm thơ nữa! Cùng với Vương Duy, ông được coi là một trong những người tinh thông cận thể thi.

Một số bài thơ của ông được tập hợp trong tuyển tập thơ "Đường thi tam bách thủ", được xuất bản vào khoảng năm 1763 bởi Tôn Chu.

Thi phẩm
Hành kinh Hoa Âm 行經華陰 (Đi qua Hoa Âm)
Hoàng Hạc lâu 黃鶴樓 (Lầu Hoàng Hạc)
Trường Can hành kỳ 1 長干行其1
Trường Can hành kỳ 2 長干行其 2
Trường Can hành kỳ 3 長干行其 3
Trường Can hành kỳ 4 長干行其 4
Vị Thành thiếu niên hành 渭城少年行 (bài Hành tuổi trẻ thành Vị)
Nhập Nhược Da khê 入若耶溪 (Vào suối Nhược Da)
Cổ ý 古意 (Ý xưa)
Mạnh Môn hành 孟門行 (Bài hành qua Mạnh Môn)
Nhạn Môn Hồ nhân ca 雁門胡人歌 (Bài ca của người Hồ ở Nhạn Môn)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Wan, Jingjun () 1982. The Annotated Poems of Cui Hao (). Shanghai Ancient Books Press (). 54 trang.
 

Nhà thơ Trung Quốc thời Đường
Người Hà Nam (Trung Quốc)
Sinh năm 704
Mất năm 754
Tiến sĩ nhà Đường
Số nguyên tố Ramanujan

Số nguyên tố Ramanujan là tên gọi các số nguyên tố thỏa mãn một kết quả do nhà toán học Ấn Độ Srinivasa Ramanujan tìm ra.

Nguồn gốc và định nghĩa

Năm 1919, Ramanujan công bố một cách chứng minh định đề Bertrand. Về khúc cuối bài nghiên cứu này (chỉ hai trang), Ramanujan rút ra thêm một kết luận nữa, là:

  lần lượt tương ứng với  

trong đó hàm (x) là số các số nguyên tố ≤ x.

Kết quả này, khi đọc ngược lại, trở thành định nghĩa của số nguyên tố Ramanujan, và các số 2, 11, 17, 29, 41 là những con số đầu trong các số nguyên tố Ramanujan. Nói cách khác:

Số nguyên tố Ramanujan là các số Rn sao cho Rn là số nhỏ nhất thỏa mãn điều kiện
 ≥ n, cho mọi x ≥ Rn

Hay nói cách khác nữa:

Số nguyên tố Ramanujan là các số nguyên Rn sao cho Rn là số nhỏ nhất có thể bảo đảm có n số nguyên tố giữa x và x/2 cho mọi x ≥ Rn

Vì Rn là số nguyên nhỏ nhất thỏa mãn điều kiện trên, nên Rn phải là số nguyên tố: Mỗi khi hàm  tăng lên 1, đó là do có thêm một số nguyên tố nữa.

Tham khảo

Số nguyên tố
Số học
Ramanujan, Số nguyên tố
Tam khôi

Tam khôi () là ba danh hiệu cao nhất của học vị Tiến sĩ (còn gọi là tiến sĩ đệ nhất giáp hay tiến sĩ cập đệ) được xác định tại kỳ thi đình, bao gồm trạng nguyên, bảng nhãn và thám hoa. Tam khôi được đặt ra lần đầu tiên ở Việt Nam (Đại Việt) vào triều nhà Trần năm 1247. Tam khôi đầu tiên của Việt Nam là:
Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên
Lê Văn Hưu đỗ bảng nhãn
Đặng Ma La đỗ thám hoa

Xem thêm
Khoa bảng Việt Nam 
Hoàng giáp
Tam nguyên

Chú thích 

Khoa bảng
Thi cử Nho học
Tam thiên tự

Tam thiên tự (三千字, "ba ngàn chữ"), hay Tự học toản yếu (字學纂要) là một cuốn sách cổ, do Ngô Thì Nhậm soạn, dạy chữ nho cho người Việt. Ban đầu, sách có tên là "Tự học toản yếu" sau người ta quen gọi là "Tam thiên tự". Tên sách nghĩa đen là "ba ngàn chữ", xếp 3.000 chữ nho và nghĩa tiếng Việt gần đúng của chúng, như một bài vè cực dài mỗi câu hai âm, khi đọc lên thì có vần dễ nhớ. Sách còn có những tên gọi khác do người đời sau khi hiệu đính, chỉnh sửa đã đặt, đó là: "Tam thiên tự giải âm" và "Tam thiên tự giải dịch quốc ngữ.

Khoảng những năm 50 - 60, nhà in Trí Đức Tòng Thơ của Đoàn Trung Còn xuất bản cuốn sách "Tam thiên tự", nội dung cũng là 3000 chữ Hán theo cuốn "Tam thiên tự" cổ nhưng dịch nghĩa và phiên âm bằng chữ quốc ngữ; tuy nhiên đây không phải bản quốc ngữ đầu tiên, bản quốc ngữ đầu tiên là cuốn "Tam thiên tự giải dịch quốc ngữ" in bằng ván gỗ khắc từ đầu thế kỉ XX. Trước có bản "Tam thiên tự giải âm" xưa hơn nhưng bản có từ trước khi chữ quốc ngữ phổ biến nên không có phiên âm từng chữ, chỉ một số chữ khó là có chú âm, còn lại đều chỉ dùng một chữ Nôm để giải nghĩa nôm na.

Sách bắt đầu với:

天 Thiên - trời 
地 Địa - đất 
舉 Cử - cất 
存 Tồn - còn 
子 Tử - con 
孫 Tôn - cháu 
六 Lục - sáu 
三 Tam - ba 
家 Gia - nhà 
國 Quốc - nước 
前 Tiền - trước 
後 Hậu - sau. v.v.

Sách kết thúc với:

字 Tự - chữ 
詞 Từ - tờ

Sách có điểm yếu là các chữ sắp xếp không theo thứ tự gì, và ngay những chữ đầu tiên đã là những chữ nho khó đọc. Tuy nhiên, điểm yếu này không hề gì nếu học theo chữ quốc ngữ. Vì vậy, Tam thiên tự vẫn thông dụng và tới nay cũng còn nhiều người sử dụng.

Xem thêm
Thiên tự văn
Tam tự kinh
Bách gia tính

Tham khảo

Chú thích

Tiếng Trung Quốc
Sách học ngoại ngữ
Mamma

Mamma (tiếng Việt: mẹ) là tên một bài hát nổi tiếng của Ý, do Cesare Andrea Bixio sáng tác nhạc và Bruno Cherubini viết lời, năm 1941, với tên nguyên thủy là "Mamma son tanto felice" (Mẹ ơi, con rất vui).

Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ lớn trình diễn như Beniamino Gigli, Connie francis, Luciano Pavarotti, Luciano Tajoli... Trong đó, một giọng ca được nhiều thế hệ người Việt Nam yêu thích qua sóng của Đài tiếng nói Việt Nam với bài hát này là cậu bé người Ý Robertino. Bài hát được nhiều người ưa thích và được dịch sang các thứ tiếng như tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Việt.

Lời bài hát tiếng Anh do Harold Barlow và Phil Brito dịch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lời bài hát tiếng Ý

Bài hát Ý
Đĩa đơn năm 1955
Đĩa đơn năm 1960
Bài hát năm 1941
Ballad thập niên 1960
Bài hát viết về mẹ
Liên đoàn bóng đá Úc

Liên đoàn bóng đá Úc (, tên cũ là Football Federation Australia) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Úc.

Football Australia quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Úc, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Úc, cúp bóng đá Úc,.... Football Australia là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá Quốc tế (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF).

Từ tháng 12 năm 2020, tên chính thức trong tiếng Anh của liên đoàn đổi từ Football Federation Australia thành Football Australia.

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Úc hiện nay là Chris Nikou.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Úc
 Liên đoàn bóng đá Úc  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Úc trên trang chủ của AFC

Úc

Cơ quan quản lý bóng đá Úc
Khởi đầu năm 1961 ở Úc
Cơ quan quản lý bóng đá châu Á
Tổ chức thể thao thành lập năm 1961
Liên đoàn bóng đá Turkmenistan

Liên đoàn bóng đá Turkmenistan (FFT) () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Turkmenistan. FFT quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Turkmenistan, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Turkmenistan, cúp bóng đá Turkmenistan,.... FFT là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Liên đoàn bóng đá Turkmenistan  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Turkmenistan trên trang chủ của AFC

Turkmenistan
Bóng đá Turkmenistan
Tổ chức thể thao Turkmenistan
Tổ chức thể thao thành lập năm 1992
Cơ quan quản lý bóng đá châu Á
Liên đoàn bóng đá Tajikistan

Liên đoàn bóng đá Tajikistan (, chuyển tự: Federosijuni futboli Toçikiston - FFT) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Tajikistan. FFT quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Tajikistan, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Tajikistan, cúp bóng đá Tajikistan,.... FFT là thành viên của FIFA, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Tajikistan hiện nay là Tướng General Sukhrob Kosimov.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Liên đoàn bóng đá Tajikistan  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Tajikistan trên trang chủ của AFC

Tajikistan
Bóng đá Tajikistan
Các tổ chức thể thao Tajikistan
Cơ quan quản lý bóng đá châu Á
Tổ chức thể thao thành lập năm 1936
Liên đoàn bóng đá Sri Lanka

Liên đoàn bóng đá Sri Lanka (FFSL) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Sri Lanka. FFSL quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Sri Lanka, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Sri Lanka, cúp bóng đá Sri Lanka,.... FFSL là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Nam Á (SAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Sri Lanka hiện nay là ông Thilina Panditharatne.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Sri Lanka 
 Liên đoàn bóng đá Sri Lanka  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Sri Lanka trên trang chủ của AFC

Sri Lanka
Bóng đá Sri Lanka
Các tổ chức thể thao Sri Lanka
Cơ quan quản lý bóng đá châu Á
Tổ chức thể thao thành lập năm 1939
Lớp

Lớp có thể là:

Lớp (đồ họa) trong đồ họa máy tính
Lớp (khoa học máy tính) trong lập trình hướng đối tượng
Lớp (mạng thần kinh nhân tạo)
Lớp (sinh học) trong phân loại sinh học
Lớp học trong nhà trường
Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn

Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn (tiếng Anh: Adventures of Huckleberry Finn) là tiểu thuyết được xuất bản năm 1884 của nhà văn Mỹ Mark Twain. Nó được viết trong ngôi thứ nhất, là một trong những tiểu thuyết Mỹ đầu tiên dùng phương ngữ để viết. Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn thường được đánh giá là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất trong nền văn học Hoa Kỳ.

Huckleberry Finn được xem là cuốn tiếp theo của quyển Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer, xuất bản năm 1876. Nhân vật kể chuyện, Huckleberry Finn, là bạn của Tom Sawyer. Câu chuyện kể về những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn trên dòng sông Mississippi với người bạn là Jim, một nô lệ đang chạy thoát. Quyển sách miêu tả những cảnh vật trên dòng sông và châm biếm những quan điểm ở miền Nam Hoa Kỳ thời tiền chiến, đặc biệt là quan điểm kỳ thị chủng tộc. Hình ảnh Huck và Jim trên chiếc bè chạy theo dòng sông, đi đến tự do, là một trong những hình ảnh bất hủ nhất trong văn học Hoa Kỳ.

Nhận xét
Được thịnh hành đối với độc giả thiếu nhi ngay từ những ngày đầu, Huckleberry Finn đã được nhiều nhà phê bình văn học đánh giá là đỉnh cao của văn học. Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học Ernest Hemingway đã nói về Huckleberry Finn như sau:
"All modern American literature comes from one book by Mark Twain called Huckleberry Finn... American writing comes from that. There was nothing before. There has been nothing as good since."
"Toàn bộ nền văn học Hoa Kỳ hiện đại bắt nguồn từ một quyển sách của Mark Twain tên là Huckleberry Finn... Đây chính là khởi nguồn của lối hành văn kiểu Mỹ. Không gì có thể sánh bằng nó được."

Tranh cãi 
Ngay từ khi được xuất bản, Huckleberry Finn đã gây nhiều tranh cãi. Thư viện tại Concord, Massachussetts đã cấm lưu hành quyển này sau khi nó được xuất bản vì "đề tài lòe loẹt". Tuy nhiên, tờ báo San Francisco Chronicle đã biện hộ quyển này. Tuy đề tài của cuốn này rõ ràng chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, nó dùng một số từ ngữ của thời đó mà thời nay bị xem là miệt thị (chữ "nigger" được dùng 215 lần). Vì thế, một số cá nhân và tổ chức không quen thuộc với nội dung tác phẩm cho rằng nó phân biệt chủng tộc và vận động cấm lưu hành quyển này tại thư viện cũng như tại nhà trường.

Hội Thư viện Hoa Kỳ xếp quyển này thứ 5 trong danh sách các quyển sách bị vận động cấm đoán nhiều nhất trong thập niên 1990.

Thông tin thêm 
Vợ của Mark Twain đã sửa chữa các bản nháp của chồng và quyển Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn đến tay người đọc dưới dạng đã bị làm sai lạc.

Chú thích 

Tiểu thuyết năm 1884
Tiểu thuyết của Mark Twain
Tiểu thuyết Mỹ
Truyện thiếu nhi
Tiểu thuyết phiêu lưu
Tiểu thuyết thế kỷ 19
Tiểu thuyết phiêu lưu Mỹ
Truyện thiếu nhi Mỹ
Tiểu thuyết Mỹ được chuyển thể thành phim
Tiểu thuyết Mỹ được chuyển thể thành kịch
Sách bị kiểm duyệt
Thấu kính Fresnel

Thấu kính Fresnel là một loại thấu kính có bề mặt ghép lại từ các phần của mặt cầu, làm giảm độ dày của thấu kính và do đó giảm trọng lượng, và độ tiêu hao ánh sáng do sự hấp thụ của thủy tinh làm kính. Thấu kính này do Augustin-Jean Fresnel chế tạo, với ứng dụng ban đầu dành cho hải đăng.

Tham khảo

Thấu kính
Chiếu sáng sân khấu

Phát minh Pháp
Trung bình nhân

Trung bình nhân (trong toán học) hay Số bình quân nhân (trong thống kê), là một trong ba trung bình Pythagoras, hai trung bình kia là trung bình cộng và trung bình điều hòa.

Định nghĩa 

Trung bình nhân của n số thực lớn hơn không x1, x2,..., xn > 0 là:

Trung bình nhân luôn luôn  trung bình cộng.

Log của trung bình nhân là trung bình cộng của log:

Trung bình nhân có hệ số 
Trong một trung bình nhân có hệ số, các số x1, x2,..., xn thay vì nhân thẳng với nhau (tức là mỗi số có lũy thừa 1) thì trước đó sẽ lấy lũy thừa theo các hệ số và lấy căn bằng tổng các hệ số. Có nghĩa la:

Với các hệ số α1, α2,..., αn > 0.

Đặt .

Trung bình nhân của các số x1,..., với hệ số α1,..., là:

Tham khảo

Số bình quân
Máy kinh vĩ

Máy kinh vĩ là loại dụng cụ đo lường các góc mặt bằng và góc đứng trong không gian.

Độ chính xác của máy đo được có thể đạt đến một giây (góc). Loại máy này được dùng phổ biến trong điều tra khảo sát thực địa. Một loại máy cao cấp hơn là loại máy Máy toàn đạc hoặc Máy toàn đạc điện tử có khả năng đo cạnh và xử lý số liệu tính toán dựa vào CPU được gắn bên trong máy đo.

Cấu tạo cơ bản của máy gồm một ống kính gắn trên bệ có khả năng quay tự do trên hai mặt phẳng vuông góc với nhau: mặt phẳng nằm ngang và một mặt phẳng bất kì vuông góc với nó.

Trước khi đo đạc cần thăng bằng máy bằng cách chỉnh độ dài của các chân máy sao cho bọt thủy nằm vào giữa tâm của miếng kính gắn trên bệ máy.

Kết quả đo góc được biểu thị trên thang chia độ (đối với các máy cũ) hoặc hiện số (đối với các máy hiện đại).

Với máy kinh vĩ hiện nay người ta chia ra làm 2 loại: Máy kinh vĩ quang cơ và máy kinh vĩ điện tử

Máy kinh vĩ quang cơ là loại máy xét về mặt công nghệ thì hoàn toàn là yếu tố cơ học và yếu tố hình học. Kết quả đo đạc từ máy kinh vĩ quang cơ được thể hiện qua một hệ thống lăng, thấu kính để chiếu giá trị góc đo lên khu vực quan sát của mắt. 
Ngày nay máy Kinh vĩ quang cơ ít được sử dụng vì lý do: thủ công và dễ dẫn tới sai số thô do khả năng đọc không đáp ứng được nhu cầu công nghiệp xây dựng hiện nay.

Máy kinh vĩ điện tử (hoặc Máy toàn đạc điện tử) là loại máy được phát triển lên từ máy kinh vĩ quang cơ. Cơ bản về nguyên lý thì máy kinh vĩ điện tử vẫn thực hiện các chức năng của một máy kinh vĩ quang cơ . Chỉ khác là có thêm một bộ phận điện tử cho phép số đọc kết quả đo được hiển thị lên màn hình LCD thay vì phải đọc trực tiếp.

Tham khảo

Dụng cụ trắc địa
Trắc địa
Khảo sát
Dụng cụ quang học
Quốc Tử Giám (định hướng)

Quốc Tử Giám (chữ Hán: 國子監) là trường đào tạo cấp trung ương tại các nước Á Đông thời phong kiến Nho giáo, có thể chỉ:

Địa danh

Việt Nam 
 Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
 Quốc Tử Giám, Huế
 Địa danh cũ
 Phường Quốc Tử Giám (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội); nay là một phần phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Trung Quốc 
 Quốc Tử Giám tại Tây An, Thiểm Tây
 Quốc Tử Giám tại Nam Kinh, Giang Tô
 Phố Quốc Tử Giám tại quận Đông Thành, Bắc Kinh

Triều Tiên 
 Quốc Tử Giám, nay thuộc Kaesong, Triều Tiên
Phân lớp Cá sụn hóa xương

Phân lớp Cá sụn hóa xương (Chondrostei) là các loài cá sụn với một số đặc điểm hóa xương. Khi hiểu theo nghĩa rộng thì bộ này có khoảng 52 loài còn sinh tồn được chia thành hai bộ, là bộ Acipenseriformes (bao gồm các loài cá tầm và cá tầm thìa) và bộ Polypteriformes (các loài cá nhiều vây).

Người ta cho rằng tổ tiên của cá sụn hóa xương là cá xương nhưng khả năng này đã bị mất đi vào cuối sự phát triển tiến hóa, kết quả tạo ra là bộ xương nhẹ hơn. Các loài cá sụn hóa xương già cho thấy có sự xương hóa của bộ xương, điều này đặt ra một giả thuyết cho rằng quá trình này bị làm chậm lại chứ không phải bị mất đi ở các loài cá này.

Nhóm này đã có thời được phân loại cùng nhóm với cá mập: các đặc điểm tương tự là rõ ràng, không chỉ vì các loài cá sụn hóa xương này phần lớn không có chất xương, mà còn vì cấu trúc của quai hàm là gần giống với quai hàm của cá mập hơn là giống các loài cá xương khác, cũng như cả hai đều thiếu vảy (ngoại trừ cá tầm). Tuy nhiên, các mẫu hóa thạch cho rằng các loài cá này có nhiều đặc điểm chung với Teleostei hơn là các gợi ý có được từ biểu hiện bề ngoài của chúng. Ngoài ra, các đặc điểm chia sẻ bổ sung còn có các lỗ thở và ở cá tầm là đuôi dị hình (xương sống kéo dài thành thùy lớn hơn của vây đuôi).

Chondrostei có lẽ là một nhóm cận ngành, có nghĩa là phân lớp này không bao gồm tất cả các hậu duệ từ cùng một tổ tiên chung; cho nên việc phân loại lại phân lớp này cũng không nằm ngoài câu hỏi.

Tên gọi chung Chondrostei có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp chondros nghĩa là chất sụn và osteo nghĩa là xương.

Phân loại 
Khi hiểu theo nghĩa hẹp (đơn ngành) thì Chondrostei bao gồm các bộ và họ sau:
 † Saurichthyiformes
 † Birgeriidae
 Acipenseriformes

Còn khi hiểu theo nghĩa rộng (cận ngành ?) nó còn bao gồm các nhóm, bộ và họ sau:
 † Phanerorhynchiformes (có thể)
 † Luganoiiformes (có thể)
 † Haplolepiformes (có thể)
 † Ptycholepiformes
 † Amblypteridae
 † Redfieldiidae
 Cladistia
 † Guildayichthyiformes
 Polypteriformes
 † Platysomoidei

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Hóa thạch sống
ISO 31-11

ISO 31-11 là một phần của các tiêu chuẩn quốc tế ISO 31 định nghĩa các ký hiệu toán học sử dụng trong vật lý và kỹ thuật.

Nội dung ISO 31-11

Logíc  toán

Tập hợp

Các ký hiệu khác

Các phép toán

Các hàm

Hàm mũ và hàm lôgarit

Các hàm đường tròn và hyperbol

Các số phức

Matrận

Các hệ toạ độ

Vec-tơ và ten-xơ

Soát xét ISO 31-11
Năm 2009, ISO 31-11 đã được thay thế bởi tiêu chuẩn ISO 80000-2. Tiêu chuẩn này đã được nhiều nước chấp nhận thành tiêu chuẩn quốc gia, tại Việt Nam là TCVN 7870-2:2010 (ISO 80000-2:2009) ''Đại lượng và đơn vị - Phần 2: Dấu và ký hiệu toán học dùng trong khoa học tự nhiên và công nghệ.

Xem thêm
 Ký hiệu toán học
 Ký pháp toán học

Chú thích

#00031-11
Ký hiệu toán học
Sân bay Tuy Hòa

Cảng hàng không Tuy Hòa (tên gọi cũ là Sân bay Đông Tác) (TBB;VVTH) là một sân bay tọa lạc tại phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk. Cảng hàng không Tuy Hòa thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung, từ 30 tháng 9 năm 2011, sân bay này thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam. Ngày 08 tháng 2 năm 2012, Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam đã ra Quyết định số 238/QĐ-BGTVT hợp nhất ba Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc, Miền Trung và Miền Nam thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

Hiện nay các chuyến bay này đều sử dụng loại máy bay tầm thấp do ATR (Âu Châu) sản xuất là ATR 72 và máy bay Airbus A320 và Airbus A321

Trước năm 1975, đây là căn cứ không quân quan trọng của Không lực Hoa Kỳ. Sân bay có 3 đường cất hạ cánh (2835 m, 844 m và 2900 m).

Các tuyến bay và các hãng hàng không hoạt động

Tham khảo

Tuy Hòa
Giao thông công cộng Phú Yên
Công trình xây dựng ở Phú Yên
Tuy Hòa
Sân bay tại Việt Nam
Tuy Hòa
Cồn Hến

Cồn Hến là một cồn nhỏ được phù sa bồi lấp ở giữa sông Hương, thuộc địa bàn phường Vỹ Dạ, quận Thuận Hoá, thành phố Huế. Cồn nằm ở phía bên trái Kinh Thành Huế.

Thời xưa, hai khe nước giữa cồn được phù sa sông Hương bồi đắp nên cạn dần, nên có thời cồn Hến được gọi là "xứ cồn cạn".

Được biết như là người đầu tiên đến làm nghề cào hến là ông Huỳnh Tương (người xã Diên Đại, Phú Vang). Thời chúa Nguyễn Phúc Khoát (1725 - 1738) xây dựng phủ chúa ở Phú Xuân, ông đến dựng chòi gần đầu múi cồn phía trên. Đến đầu niên hiệu Gia Long (1802 - 1820), phường Giang Hến ra đời trên đất "xứ cồn cạn", từ đó nó được gọi là xứ cồn Hến.

Qua thời gian, từ một cồn nhỏ được phù sa bồi lấp, cồn Hến ngày nay thành một vùng đất cao với diện tích gần 33 ha, là khu vực dân cư của các tổ 16, 17, 18, 19, 20 thuộc khu vực 6 phường Vỹ Dạ. Đảo cồn Hến ngày nay là một khu dân cư đông đúc trù phú với nhiều công trình nhà cửa, trường học, đền chùa khang trang. Cồn Hến còn được coi là "đảo ẩm thực Huế" với những quán: cơm hến, chè bắp cồn... và là một trong các địa điểm du lịch của Huế.

Các nhà phong thủy xưa về cồn Hến và cồn Dã Viên giữa lòng sông Hương như sau:
Tả thanh long, hữu bạch hổ 
Với ý nghĩa cồn Hến là rồng xanh; cồn Dã Viên là hổ trắng, đôi hổ chầu hai bên tả hữu Kinh thành.

Xem thêm
Cồn Dã Viên

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cồn Hến, Huế của muôn năm cũ

Danh lam thắng cảnh tại Huế
Vướng mắc lượng tử

Vướng mắc lượng tử, liên đới lượng tử hay rối lượng tử là một hiệu ứng trong cơ học lượng tử trong đó trạng thái lượng tử của hai hay nhiều vật thể có liên hệ với nhau, dù chúng cách xa tới mức nào, thậm chí là tới khoảng cách lên tới cả nhiều năm ánh sáng. Ví dụ, có thể tạo ra hai vật thể sao cho nếu quan sát thấy spin của vật thứ nhất quay xuống dưới, thì spin của vật kia sẽ phải quay lên trên, hoặc ngược lại; dù cho cơ học lượng tử không tiên đoán trước kết quả phép đo trên vật thứ nhất. Điều này nghĩa là phép đo thực hiện trên vật thể này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trạng thái lượng tử trên vật thể vướng víu lượng tử với nó.

Rối lượng tử là hiệu ứng được ứng dụng trong các công nghệ như tính toán lượng tử, mật mã lượng tử, viễn tải lượng tử. Hiệu ứng này, được khẳng định bởi quan sát thực nghiệm, cũng gây ra sự thay đổi nhận thức rằng thông tin về một vật thể chỉ có thể thay đổi bằng tương tác với các vật ngay gần nó.

Ví dụ 
Ví dụ: Có 2 photon sao cho spin của cặp photon này là 0 (zero), khi photon thứ nhất quay theo chiều kim đồng hồ thì bằng 1 cách nào đó photon thứ 2 sẽ quay ngược chiều kim đồng hồ sao cho tổng spin của chúng bằng 0 (zero) bất chấp khoảng cách của chúng là bao xa hoặc trong bất kỳ trường hợp nào mà không cần bất kể lực tác động nào khác. Điều nay vi phạm tất cả các quy tắc vật lý thông thường. Nó được xem như phương thức liên lạc của tương lai khi tốc độ của nó gần như ngay lập tức bất chấp đang ở không-thời-gian nào (kể cả trong hoặc phía bên kia Hố Đen), thay thế phương thức truyền tín hiệu trong vũ trụ hiện nay của con người là dùng sóng vô tuyến có tốc độ bằng với tốc độ ánh sáng, và không thể sử dụng trong nhiều trường hợp đặc biệt.

Rối lượng tử thường được mô tả với hai photon có sự liên hệ với nhau, trạng thái của photon này quyết định trạng thái của photon kia. Nếu đo được trạng thái của một photon thì ngay lập tức sẽ biết được trạng thái của photon có liên hệ với nó. Điều này cũng có nghĩa là nếu ta buộc photon này có một trạng thái nào đó thì lập tức photon kia cũng có trạng thái tương ứng.

Sự liên hệ trạng thái giữa 2 photon chứng tỏ rằng giữa chúng có một quan hệ tương tác nào đó tuy nhiên tương tác này không phải là một trong bốn tương tác cơ bản như ta đã biết; mà là một hệ quả của các định luật cơ học lượng tử.

Ứng dụng

Viễn tải lượng tử

Rối lượng tử được ứng dụng vào công nghệ viễn tải lượng tử, dùng để vận chuyển thông tin cũng như vật chất. Trong kỹ thuật này, người ta tạo ra hai vật thể ở cách xa nhau và có vướng víu lượng tử với nhau. Sau đó thông tin về trạng thái lượng tử của vật thứ nhất được cố định, qua phép đo; dẫn đến thông tin này được truyền tải đến vật thứ hai. Phương pháp này không cho phép thông tin, ở dạng kèm theo vật chất, được di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng.

Tham khảo

Cơ học lượng tử
Hiệu ứng vật lý
Khoa học thông tin lượng tử
Đình lạm

Trong kinh tế học, đình lạm hay lạm phát đình đốn () chỉ hiện tượng nền kinh tế đình đốn trong khi lạm phát cao.

Theo lý luận về đường cong Phillips của kinh tế học Keynes, có sự đánh đổi giữa tỷ lệ lạm phát với tỷ lệ thất nghiệp (hoặc giữa tỷ lệ lạm phát với tốc độ tăng trưởng GDP thực tế). Điều này hàm ý, nếu kinh tế đình đốn thì cũng không thể có lạm phát cao. Tuy nhiên, kinh tế Anh thập niên 1960 và 1970, kinh tế Mỹ đầu thập niên 1970 cho thấy trong khi kinh tế đình đốn, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, mà tỷ lệ lạm phát lại không hề hạ xuống.

Các chính sách quản lý tổng cầu dựa trên các lý luận của kinh tế học Keynes không thể giải quyết được tình trạng đình lạm. Nếu nới lỏng tài chính hay nới lỏng tiền tệ để kích cầu và thúc đẩy kinh tế tăng trưởng cao hơn, thì lạm phát sẽ gia tốc. Còn nếu thắt chặt tài chính hay thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát, thì kinh tế lại có thể thu hẹp thêm. Thực tiễn này góp phần làm cho lý luận của kinh tế học Keynes bị mất uy tín và góp phần nâng cao danh tiếng của chủ nghĩa tiền tệ, kinh tế học vĩ mô cổ điển mới và kinh tế học trọng cung.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 
 How Paul Volcker Stopped Inflation in the 1980s

Kinh tế học vĩ mô
Lạm phát
Suy thoái kinh tế
Vấn đề kinh tế
Kinh tế chính trị
Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên

Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào ngày 25 tháng 11 năm 2005. Sau Nhã nhạc cung đình Huế, đây là di sản thứ hai của Việt Nam được nhận danh hiệu.

Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên trải dài ở vùng núi cao phía Tây 4 tỉnh Nam Trung Bộ là: Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Chủ thể của không gian văn hóa này gồm nhiều dân tộc khác nhau: Ê đê, Jarai, Ba Na, Mạ, Lặc...

Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên bao gồm các yếu tố bộ phận sau: cồng chiêng, các bản nhạc tấu bằng cồng chiêng, những người chơi cồng chiêng, các lễ hội có sử dụng cồng chiêng (Lễ mừng lúa mới, Lễ cúng Bến nước...), những địa điểm tổ chức các lễ hội đó (nhà dài, nhà rông, nhà gươl, rẫy, bến nước, nhà mồ, các khu rừng cạnh các buôn làng Tây Nguyên,...), v.v.

Hiện tại, ở các vùng có cồng chiêng như ở Tây nguyên, Lễ hội Cồng chiêng được tổ chức hàng năm là một hoạt động vừa có ý nghĩa bảo tồn bản sắc văn hóa vừa là một sản phẩm du lịch ăn khách.

Thư viện ảnh

Chú thích 

Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại tại Việt Nam
Đắk Lắk
Gia Lai
Quảng Ngãi
Lâm Đồng
Văn hóa Tây Nguyên
Sự kiện văn hóa Việt Nam
Du lịch Đắk Lắk
Du lịch Gia Lai
Du lịch Quảng Ngãi
Du lịch Lâm Đồng
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại
Âm nhạc Việt Nam
Thanh lam

redirect Thanh Lam

[b]Thanh Lam (19/06/1969) là một ca sĩ lâu năm của nền nhạc nhẹ Việt Nam .Cô nổi tiếng là 1 người có nhiều scandal và luôn gây cho khán giả ngạc nhiên và li kì cả trên sân khâu lẫn ngoài đời thường. Thanh Lam hoạt động ca hát đã nhiều năm và luôn mong ước khát khao được trở thành một Diva của nền nhạc nhẹ Việt Nam,  ước mơ tuy hết sức xa vời nhưng với khát khao cháy bỏng,  cô vẫn luôn đã và đang cố gắng để vươn tới mục tiêu không tưởng đó.

Ban đầu,  Thanh Lam nổi lên với những ca khúc của cha mình là nhạc sĩ Thuận Yến: chia tay hoàng hôn, giọt nắng ban thềm ...Đó cũng chính là thời kỳ đỉnh cao của Thanh Lam. Sau đó cô hát những ca khúc của chồng cô, nhạc sĩ Quốc Trung .Album "Mây trắng bay về " được đánh giá là 1 thành công nho nhỏ của cô .Một thời gian sau cô ly hôn với Quốc Trung để tìm sự bỏng cháy âm nhạc khác cho mình. Năm 2004,  cô bắt đầu hợp tác với nhạc sĩ trẻ Lê Minh Sơn,  với hi vọng cả 2 sẽ cùng bùng cháy dữ dội,  máu lửa .Các ca khúc của Thanh Lam với Lê Minh Sơn đã có được nhiều sự quan tâm của các khán giả nghe nhạc,  được sự ủng hộ của những fan ít ỏi và trung thành và sự phản đối quyết liệt của phần đông những tai nghe nhạc khó tính. Với khao khát vươn tới 2 chữ " Diva ",  ca sĩ nhạc nhẹ lâu năm Thanh Lam quyết định phá cách nhạc Trịnh công Sơn .Tiếc rằng việc này đã thất bại thảm hại,  phần đông công chúng phẫn nợ quyết liệt. Ca sĩ nhạc nhẹ lâu năm Thanh Lam còn có 1 số hợp tác làm album với 1 số ca sĩ khác như Diva Hà Trần,  ca sĩ nhạc thính phòng hàng đầu Việt Nam trọng Tấn và sắp tới là hợp tác làm alubm với ca sĩ nam hàng đầu V-pop :Đàm Vĩnh Hưng,  hát chung với Diva V-pop Mỹ Tâm trong 1 ca khúc về chủ đề bão Chanchu .[/b]
Đẻ đất đẻ nước

Đẻ đất đẻ nước (tiếng Mường: ) là một bộ sử thi, tác phẩm văn học dân gian của người Mường ở Việt Nam. Đây là bộ sử thi lớn, hiện sưu tầm được 10 bản, bản trung bình 8 nghìn câu, bản dài nhất 16 nghìn câu, kể về gốc tích và công cuộc đấu tranh của người Mường ở thời đại rất xa xưa, chứa đựng những quan niệm người Mường cổ về việc hình thành trời đất, tạo lập thế giới. Tác phẩm này được bảo tồn và lưu truyền dưới hình thức truyền miệng, tập trung đầy đủ nhất dưới hình thức "mo" (hát cúng).

Đẻ đất đẻ nước có giá trị về rất nhiều mặt: Văn học, dân tộc học, ngôn ngữ học, nghệ thuật dân gian...

Nơi phát tích của sử thi Đẻ đất đẻ nước được cho là ở xã Thiết Ống, tỉnh Thanh Hóa, hiện còn dấu tích ở Đồi Chu.

Năm 2008, tác phẩm này đã được diễn xướng và ghi thành đĩa DVD cũng như biên tập và xuất bản thành sách.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sử thi của người Mường
Văn học dân gian các dân tộc thiểu số Việt Nam
Sử thi Việt Nam
Kiểm tra Proth

Trong toán học, định lý Proth là một phương pháp kiểm tra tính nguyên tố dùng cho các số Proth.

Cho p là một số Proth, dạng k2n + 1 với k lẻ và k < 2n, khi đó nếu có số nguyên a nào đó sao cho

thì p là số nguyên tố

Ví dụ 
Bảy số nguyên Proth đầu tiên là

P0 = 21 + 1 = 3
P1 = 22 + 1 = 5
P2 = 23 + 1 = 9
P3 = 3 × 22 + 1 = 13
P4 = 24 + 1 = 17
P5 = 3 × 23 + 1 = 25
P6 = 25 + 1 = 33

Ta có:

 với p = 3,lấy a = 2 ta có 21 = 2 , nên 3 là số nguyên tố.
 với p = 5,lấy a = 3 ta có 32 = 9 , nên 5 là số nguyên tố.
 với p = 13,lấy a = 5 ta có 56 = 15626 , nên 13 là số nguyên tố.
 với p = 9, không có số a nào cho ta a4 , nên 9 không là số nguyên tố.

Lịch sử 
François Proth (1852 - 1879) tìm ra định lý này khoảng vào năm 1878.

Xem thêm
Kiểm tra tính nguyên tố
Số Sierpinski

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mathworld

Proth
Định lý về số nguyên tố

de:Prothsche Primzahl
nl:Prothgetal
Áp lực

Áp lực (ký hiệu: vector N hoặc F) là lực ép vuông góc lên một mặt tiếp xúc của đối tượng chịu lực.

Định nghĩa 
Áp lực là lực ép tác động trên bề mặt của một vật theo phương thẳng đứng với bề mặt tiếp xúc. Lực ép vuông góc với diện tích bề mặt chịu lực. Theo nghĩa chung, cũng như khái niệm lực tổng quát, áp lực là đại lượng vector. Tuy nhiên vì đã xác định được phương (vuông góc với bề mặt chịu lực) và chiều (hướng vào mặt chịu lực) nên khi nói về áp lực, người ta có thể chỉ nói về độ lớn 

Đơn vị đo lường của áp lực là: Newton(N)

Công thức tính áp lực
Về mặt toán học: 

Trong đó: Fa Áp lực
 
 Lực (Newton; kí hiệu N)
 Diện tích bề mặt

Đối với chất khí ta có thể sử dụng công thức sau:

Trong đó:
 là áp suất,
 là lực ép lên diện tích chịu lực,
 là diện tích chịu lực.
chuyển đổi 
1kg = 10 Newton

Xem thêm 
 Lực
 Áp suất
 Ứng suất của lực

Tham khảo

 

Lực
Cơ học
Cơ tính
Cơ học cổ điển
Động lực học chất lưu
Tứ hoằng thệ nguyện

Tứ hoằng thệ nguyện, tứ hoằng thệ nguyện là bốn lời thề nguyền của những người tu hành theo Bồ tát đạo (Hạnh nguyện Bồ tát) thuộc về các tông phái Đại thừa. Tùy theo cách dịch, lời lẽ và thứ tự sắp xếp của các đại nguyện này có ít sai biệt nhưng hầu hết xoáy quanh bốn câu sau đây: 
 Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ (眾生無邊誓願度) — Tức là Nguyện giải thoát vô số chúng sinh.
 Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn (煩惱無盡誓願斷) — Tức là Nguyện đoạn tuyệt với vô vàn phiền não
 Pháp môn vô lượng thệ nguyện học (法門無量誓願學) — Tức là Nguyện tu học Phật pháp nhiều vô lượng
 Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành (佛道無上誓願成) — Tức là Nguyện đạt thành đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác
Những lời thệ nguyện trên cho thấy tính cực của Đại thừa Phật giáo. Đây cũng là một phương pháp để những người tu học thăng tiến và chế ngự tâm. Các thệ nguyện này cũng được dùng để phân biệt giữa cách tu hành Đại thừa và Tiểu thừa.
 Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành (佛道無上誓願成)
 Cúi xin Như Lai luôn thủ hộ (低請如來總守護)
 Từ bi khai ngộ dứt lầm mê (慈悲開悟停錯誤)
 Ra khỏi luân hồi sanh cực lạc (出過論回生極樂)
 Theo bước Thế Tôn hiển đạo mầu (隨佛的腳擺妙道)

Sư Liên Trì chú giải
Trong tác phẩm "Tây Phương Phát Nguyện Văn Giản Chú", đại sư Liên trì có viết về Tứ hoằng thệ như sau: Tùng ư kim nhật, lập thâm thệ nguyện: viễn ly ác pháp, thệ bất cánh tạo; cần tu thánh đạo, thệ bất thối đọa; thệ thành Chánh Giác; thệ độ chúng sanh. Lời dịch của Lý Viên Tịnh: "Từ nay trở đi, lập thệ nguyện sâu: xa lìa ác pháp, thề chẳng tạo nữa; siêng tu thánh đạo, thề chẳng lui đọa; thề thành Chánh Giác; thề độ chúng sanh"
 Vế đầu tiên đồng nghĩa với "phiền não vô biên thệ nguyện đoạn".
 Vế thứ nhì đồng nghĩa với "pháp môn vô lượng thệ nguyện học".
 Vế thứ ba đồng nghĩa với "Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành".
 Vế thứ tư đồng nghĩa với "Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ".

Lời thề nguyện của Tịnh độ tông
Ngoài bốn thệ nguyện bồ tát trên, Tịnh độ tông do đặc trưng của tông phái là nguyện vãn sinh Tịnh Độ nên có thêm một nguyện lớn là:

Nguyện sinh Cực Lạc thế giới A Di Đà Phật.

Bản Tụng niệm của Gia đình Phật tử 
Nhằm cho các Đoàn sinh dễ hiểu, Tứ hoằng Thệ nguyện được Gia đình Phật tử biên soạn lại với tên gọi là Bốn lời nguyện (lớn), được đọc sau khi niệm hồng danh các vị Phật, Bồ Tát, trong Nghi thức Tụng niệm đầu buổi sinh hoạt hoặc ở các Lễ, Trại mạc của GĐPT.

 Chúng sanh không số lượng, thề nguyện đều độ khắp.
 Phiền não không cùng tận, thề nguyện đều dứt sạch.
 Pháp môn không kể siết, thề nguyện đều tu học.
 Phật đạo không gì hơn, thề nguyện được viên thành.

Chú thích

Xem thêm 
Bồ tát

Đại thừa
Phật học
Năm điều răn của Hội Thánh

Năm điều răn của Hội Thánh (hay gọi tắt là Năm điều răn Hội Thánh) là những điều luật mà Hội Thánh Công Giáo để nhắc nhở những người Công Giáo chu toàn bổn phận thờ phượng Thiên Chúa và cộng tác xây dựng Hội Thánh. Trước đây, Giáo Hội Công giáo liệt kê sáu điều, nhưng quyển sách Kinh Thánh Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo hiện tại tổng hợp còn năm điều. Cùng với Mười Điều Răn, đây là những điều luật quan trọng của người Công Giáo bắt buộc họ phải tuân giữ.

Hội Thánh có năm điều răn:
 Thứ Nhất: Dự lễ và Kiêng việc xác ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc.
 Thứ Hai: Xưng tội trong một năm ít là một lần
 Thứ Ba: Rước Mình Thánh Chúa trong mùa Phục Sinh.
 Thứ Tư: Giữ chay và Kiêng thịt những ngày Hội Thánh buộc.
 Thứ Năm: Góp công, góp của xây dựng Hội Thánh tùy theo khả năng của mình.

Bản cũ
Hội Thánh có sáu điều răn:
 Thứ Nhất: Dự lễ ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc.
 Thứ Hai: Chớ làm việc xác ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc
 Thứ Ba: Xưng tội trong một năm ít là một lần.
 Thứ Tư: Chịu Mình Thánh Đức Chúa Giêsu trong mùa Phục Sinh.
 Thứ Năm: Giữ chay những ngày Hội Thánh buộc.
 Thứ Sáu: Kiêng thịt ngày Thứ Sáu cùng những ngày khác Hội Thánh dạy.

Xem thêm
Mười điều răn

Tham khảo

Giáo hội Công giáo Rôma
Giáo luật Công giáo
Cây đàn sinh viên

"Cây đàn sinh viên" là bài hát do nhạc sĩ Quốc An sáng tác năm 2001, phổ nhạc dựa theo bài văn xuôi của một sinh viên tên Thuận Thiên, người đã gửi email cho Quốc An với hy vọng gặp mặt anh để có thể giúp sáng tác thành một ca khúc. "Cây đàn sinh viên" được Sài Gòn Vafaco thu âm lần đầu tiên qua giọng hát của ca sĩ Mỹ Tâm và sau này một số ca sĩ khác trình bày lại như Việt Quang, nhóm 1088…

Sau khi bài hát được ra mắt, nó đã nhận được nhiều sự quan tâm từ khán giả, nhất là trong giới trẻ và sinh viên. Thành công của bài hát cũng bắt đầu làm cho tên tuổi của nhạc sĩ Quốc An và giọng ca Mỹ Tâm được nhiều người chú ý đến.

Năm 2002, Mỹ Tâm với bài hát "Cây đàn sinh viên" đã nhận giải nữ ca sĩ được khán giả yêu thích nhất tại giải Mai Vàng lần thứ VII. Sau này, bài hát cùng với các ca khúc nổi tiếng khác như "Hát với dòng sông", "Hát cho người ở lại", "Đêm cô đơn"… nhiều lần được tam ca KTX, bao gồm nhạc Quốc An, Hoài An và Công Tuấn biểu diễn để phục vụ sinh viên tại ký túc xá các trường đại học và được sinh viên ủng hộ nhiệt tình.

Tháng 11 năm 2003, bài hát được dùng làm nhạc nền cho một đoạn quảng cáo được phát trên truyền hình do một công ty nước súc miệng Fatech thực hiện, nhưng điều làm sự việc gây chú ý là nó chưa được sự đồng ý của nhạc sĩ Quốc An, anh đã phải chuyển việc đòi lại tác quyền bài hát cho Trung tâm Bảo vệ Quyền Tác giả Âm nhạc Việt Nam, và sau hơn một năm sự việc mới được giải quyết.

"Cây đàn sinh viên" là đĩa đơn đầu tiên do Mỹ Tâm thể hiện, được sản xuất và phát hành bởi Công ty cổ phần Văn hóa tổng hợp Bến Thành (Bến Thành Audio - Video). Phiên bản CD cùng tên nhưng có sự góp mặt của nam ca sĩ Việt Quang được phát hành bởi Sài Gòn Audio vào tháng 11 năm 2003.

Danh sách bài hát

Chú thích

Liên kết ngoài 

Bài hát tiếng Việt
Bài hát năm 2001
Đĩa đơn năm 2002
Mỹ Tâm
Bài hát Việt Nam
Thái Can

Thái Can (1910- 1998), là bác sĩ và là nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến.

Cuộc đời
Thái Can sinh ngày 22 tháng 10 năm 1910 tại xã Đức Lâm, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
 
Ông lần lượt theo học các trường: trường phủ Đức Thọ (Hà Tĩnh), trường Vinh (Nghệ An), Trường Trung học Bảo Hộ (tức Trường Bưởi, Hà Nội), trường thuốc Hà Nội (tức Trường Y- Dược Đông Dương).

Lúc còn đi học, ông đã làm thơ. Buổi đầu, ông ký bút hiệu Th.C. Thơ ông phần nhiều đăng trên các báo: Phong hoá, Tiểu thuyết thứ bảy, Hà Nội báo, Văn học tạp chí.

Năm 1934, Thái Can cho in tập thơ Những nét đan thanh, do Ngân Sơn tùng thư ở Huế xuất bản. Tập thơ này về sau, được ông bổ sung thêm, tự mình đề tựa rồi cho tái bản năm 1938. Năm 1995, Nhà xuất bản Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho tái bản lần nữa với tên mới là Thơ Thái Can.

Năm 1940, ông tốt nghiệp bác sĩ y khoa.
 
Tháng 8 năm 1941, ông được Hoài Thanh và Hoài Chân chọn để giới thiệu trong quyển Thi nhân Việt Nam (xuất bản năm 1942). Cũng năm này, ông học thêm chữ Hán và làm thơ bằng chữ Hán.

Sau Hiệp định Genève ông di cư vào Nam, mở phòng khám bệnh ở Đà Nẵng rồi sau năm 1975 thì tỵ nạn sang Hoa Kỳ định cư. Ngày 22 tháng 04 năm 1998, Thái Can qua đời tại California, Hoa Kỳ.

Tác phẩm
 Những nét đan thanh (Ngân Sơn tùng thư xuất bản, Huế, 1934)
 Thơ Thái Can (gồm 33 bài thơ. Nhà xuất bản. Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 1995)

Sự nghiệp văn chương
Giới thiệu Thái Can, Hoài Thanh và Hoài Chân, viết:

 
Trong sách Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển Hạ) có đoạn viết:

 
Theo Từ điển Văn học (bộ mới), thì

Thơ Thái Can
Giới thiệu hai bài tiêu biểu:

Chú thích

Người Hà Tĩnh
Người Mỹ gốc Việt
Nhà thơ tiền chiến
Nhà thơ Việt Nam