Đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines

Đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines (; ; ) là đội tuyển bóng đá nam đại diện cho Philippines trong các giải đấu quốc tế. Đội tuyển do Liên đoàn Bóng đá Philippines (PFF) quản lý và tham gia thi đấu quốc tế từ năm 1913.

Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, Philippines thường xuyên thi đấu với Nhật Bản và Trung Hoa Dân Quốc tại Đại hội Thể thao Viễn Đông. Tính đến nay, đội tuyển chưa từng vượt qua vòng loại FIFA World Cup và chỉ một lần giành quyền dự Cúp bóng đá châu Á, vào năm 2019. Đội từng giành ngôi á quân tại AFC Challenge Cup 2014, sau khi để thua Palestine trong trận chung kết.

Khác với phần lớn các quốc gia Đông Nam Á – nơi bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất – tại Philippines, bóng rổ và quyền Anh mới là hai môn thể thao được yêu thích nhất, do ảnh hưởng từ thời kỳ Mỹ cai trị. Trước năm 2010, đội tuyển Philippines thường xuyên bị loại ngay từ vòng bảng tại AFF Cup.

Tuy nhiên, kể từ AFF Cup 2010, gắn liền với "Phép màu ở Hà Nội", bóng đá Philippines bắt đầu được chú trọng phát triển như một phần trong sự phục hưng của thể thao nước này, với nhiều động lực hơn trong việc phát triển nền bóng đá và mở rộng lượng người hâm mộ.

Lịch sử

1910–1940: Những năm đầu 

Đội tuyển Philippines tham dự Đại hội Thể thao Viễn Đông, trong đó có môn bóng đá. Giải đầu tiên được tổ chức năm 1913 và kỳ cuối cùng vào năm 1934. Đây là giải đấu bóng đá cấp khu vực đầu tiên cho các đội tuyển quốc gia ngoài British Home Championship. Tại giải này, Philippines thường xuyên đối đầu với Nhật Bản và Trung Quốc, và có một kỳ chạm trán Đông Ấn Hà Lan. Ở kỳ khai mạc, Philippines thắng Trung Quốc 2–1. Đặc biệt, tại giải năm 1917, đội tuyển đạt được chiến thắng đậm nhất trong lịch sử thi đấu quốc tế của mình: dưới sự dẫn dắt của huyền thoại gốc Tây Ban Nha – Philippines Paulino Alcántara, đội đã đánh bại Nhật Bản 15–2.

Sau khi Đại hội Thể thao Viễn Đông giải thể, đội tuyển Philippines tham dự Đại hội Thể thao Đông Á 1940, được tổ chức để kỷ niệm 2600 năm ngày thành lập Đế quốc Nhật Bản bởi Thiên hoàng Jimmu. Đội tuyển xếp hạng ba, sau nhà vô địch Nhật Bản và Á quân Mãn Châu Quốc, xếp trên Trung Hoa Dân Quốc.

1950–1990: Sự suy thoái của bóng đá Philippines 
Trong thập niên 1950, Philippines tổ chức nhiều trận giao hữu quốc tế. Tuy nhiên, đội tuyển quốc gia thiếu kinh phí, ít được truyền thông chú ý. Lúc này, nguồn cầu thủ chủ yếu đến từ Giải bóng đá Manila, vốn nhận được nhiều hỗ trợ từ cộng đồng người Hoa–Philippines. Tại Á vận hội 1958 ở Tokyo, Philippines bất ngờ đánh bại Nhật Bản 1–0, được báo chí Nhật coi là cú sốc lớn.

Những năm sau 1958, bóng đá Philippines suy thoái khi nhiều cầu thủ chủ lực rời đội vì khó khăn tài chính. Các tuyển thủ như Ed Ocampo và Eduardo Pacheco chuyển sang bóng rổ và tiếp tục sự nghiệp tại các CLB bóng rổ thương mại, nơi mức thù lao cao hơn. Quốc hội Philippines thông qua Đạo luật Cộng hòa 3135, trong đó quy định "luật 60–40": mỗi đội không được có quá 40% cầu thủ là người gốc Hoa hoặc mang dòng máu ngoại quốc. Quy định này khiến các nhà tài trợ – phần lớn đến từ cộng đồng Hoa–Philippines – rút lui, dẫn đến sự suy giảm của các giải đấu. Luật 60–40 chỉ được bãi bỏ sau năm 1982, dưới thời chủ tịch Johnny Romualdez của PFF.

Đội tuyển liên tiếp nhận các thất bại nặng tại Á vận hội 1962 ở Jakarta, trong đó có trận thua kỷ lục 1–15 trước Malaysia. Kỷ lục này bị phá vỡ năm 1967 khi Philippines thua Nhật Bản 0–15 tại vòng loại Olympic 1968. Để cải thiện thành tích, Liên đoàn mời HLV ngoại, như người Anh Allan Rogers sau thất bại trước Malaysia, và HLV Tây Ban Nha Juan Cutillas sau thất bại trước Nhật Bản.

Đầu thập niên 1960, PFA (tiền thân của PFF) hợp tác với San Miguel Corporation để mời chuyên gia nước ngoài đào tạo cầu thủ và HLV. Các HLV Anh Alan Rogers và Brian Birch đến Philippines, sau đó được thay bởi Danny McClellan và Graham Adams. Năm 1961, San Miguel đưa bốn sinh viên y người Tây Ban Nha – Francisco Escarte, Enrique dela Mata, Claudio Sanchez và Juan Cutillas – sang huấn luyện bóng đá. Tuy nhiên Escarte và dela Mata rời đi chỉ sau một năm.

Năm 1971, HLV Juan Cutillas chiêu mộ 5 cầu thủ ngoại (4 người Tây Ban Nha và 1 người Trung Quốc) vào đội tuyển. Philippines tham dự nhiều giải quốc tế như Giải bóng đá Merdeka, Jakarta Anniversary Tournament, Giải bóng đá Cúp Tổng thống năm 1971 và gây bất ngờ khi thắng các đội Thái Lan, Singapore và Hàn Quốc. Tuy vậy, sau khi các cầu thủ Tây Ban Nha rời đội vì lý do tài chính, bóng rổ một lần nữa vượt lên, khiến bóng đá suy giảm.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Đức Eckhard Krautzun, đội tuyển giành hạng 4 tại SEA Games 1991 – thành tích tốt nhất trong lịch sử giải đấu. Tại đây, Philippines đánh bại đương kim vô địch Malaysia 1–0 ở vòng bảng, loại họ khỏi giải. Bàn thắng duy nhất được ghi bởi Norman Fegidero.

2000-2009 
Tháng 9 năm 2006, Philippines rơi xuống vị trí 195 trên bảng xếp hạng FIFA, thấp nhất lịch sử. Tuy nhiên, đến cuối năm, đội trở lại hạng 171 sau màn trình diễn tốt ở vòng loại AFF Cup 2007. Đây là lần đầu tiên Philippines thắng liên tiếp 3 trận, qua đó giành quyền dự vòng chung kết. Khi ấy, HLV Aris Caslib đặt mục tiêu vào bán kết với ít nhất hai trận thắng ở vòng bảng. Tuy nhiên, chủ tịch PFF Juan Miguel Romualdez vẫn thận trọng, cho rằng đội còn là "cửa dưới" và không nên kỳ vọng quá cao, vì mới chỉ giành chiến thắng đầu tiên tại giải năm 2004.

Cuối cùng, đội chỉ có 3 trận hòa và không đạt mục tiêu. Kết quả tệ hại dẫn đến việc HLV Caslib từ chức, đồng thời PFF từ chối đăng ký tham dự vòng loại World Cup 2010. Philippines trở thành một trong bốn đội Đông Nam Á không tham dự, dù số lượng đăng ký khi ấy đạt kỷ lục. Sau đó tiết lộ rằng việc rút lui khỏi vòng loại World Cup 2006 và 2010 đã được quyết định từ nhiệm kỳ chủ tịch Rene Adad (kết thúc năm 2003). Liên đoàn lúc bấy giờ ưu tiên tập trung cho các giải khu vực và trong nước.

Năm 2008, đội tuyển tiếp tục không thành công: bỏ lỡ AFC Challenge Cup 2008 do kém hiệu số bàn thắng bại, và không được dự AFF Cup 2008 do thua về số bàn thắng ghi được. Năm 2009, doanh nhân kiêm nhà bảo trợ thể thao Dan Palami được PFF bổ nhiệm làm trưởng đoàn đội tuyển. Khi ấy, đội tuyển gần như không nhận được hỗ trợ từ chính phủ. Palami đã bỏ tiền túi đầu tư cho đội, khởi xướng kế hoạch Project 100, đặt mục tiêu đưa Philippines lọt vào top 100 đội tuyển quốc gia trên BXH FIFA. Đồng thời, nhiều cầu thủ gốc Philippines sinh ra ở nước ngoài được triệu tập vào đội.

2010: Thời kỳ phục hưng 

Chiến dịch AFF Cup 2010 của Philippines dưới thời huấn luyện viên Simon McMenemy được coi là bước đột phá. Xuất phát từ vòng loại cùng với Lào, Philippines lần đầu tiên vượt qua vòng bảng, không thua trận nào và đặc biệt là chiến thắng trước đương kim vô địch Việt Nam được xem là một trong những cú sốc lớn nhất trong lịch sử giải đấu. Trận đấu này, sau đó được người hâm mộ địa phương gọi là "Phép màu Hà Nội", được xem là trận đấu khởi đầu cho sự phục hưng bóng đá ở một quốc gia mà bóng rổ vốn được ưa chuộng hơn. Ở vòng loại trực tiếp, do không có sân vận động nào đạt chuẩn AFF, Philippines buộc phải đá cả hai lượt trận "sân nhà" và "sân khách" với Indonesia tại Jakarta. Họ thua cả hai trận và kết thúc chiến dịch.

Năm sau, Michael Weiß trở thành huấn luyện viên trưởng. Đội tuyển quốc gia lần đầu tiên giành quyền tham dự AFC Challenge Cup 2012 kể từ khi có vòng loại, đồng thời ghi nhận chiến thắng đầu tiên trong lịch sử vòng loại FIFA World Cup khi đánh bại Sri Lanka 4–0 ở lượt về vòng sơ loại thứ nhất. Tuy nhiên, Kuwait đã chấm dứt hành trình World Cup của Philippines khi giành chiến thắng trong cả hai lượt trận vòng hai.

Năm 2012, Philippines lần đầu tiên vào bán kết AFC Challenge Cup sau khi đánh bại các cựu vô địch Ấn Độ và Tajikistan, nhưng thua 1–2 trước Turkmenistan ở bán kết. Trong trận tranh hạng ba, Philippines thắng Palestine 4–3. Cũng trong năm đó, đội tuyển giành chức vô địch Cúp Hòa bình Philippines 2012 – giải giao hữu tổ chức trên sân nhà – danh hiệu đầu tiên kể từ Đại hội Thể thao Viễn Đông 1913. Ở AFF Cup 2012, Philippines tái lập thành tích năm 2010 khi vào đến bán kết, nhưng thua Singapore chung cuộc với tổng tỉ số 1 bàn sau hai lượt trận.Philippines lọt vào chung kết AFC Challenge Cup 2014, nhưng thua Palestine 0–1 vào ngày 30 tháng 5, lỡ cơ hội giành vé dự Asian Cup 2015. Tại AFF Cup 2014, Philippines lần đầu tiên kể từ Đại hội Thể thao Viễn Đông 1934 vượt qua vòng bảng sau khi đánh bại Indonesia và Lào, dù thua Việt Nam. Ở bán kết gặp Thái Lan, họ hòa 0–0 trên sân nhà tại Manila nhưng để thua ở lượt về tại Băng Cốc.

Thomas Dooley trở thành huấn luyện viên trưởng đội tuyển. Tháng 10 năm 2015, chiến thắng 2–0 trước Yemen tại Doha, Qatar ở vòng loại World Cup 2018 và Asian Cup 2019 là trận thắng đầu tiên trên sân khách của Philippines trong lịch sử vòng loại World Cup. Tuy nhiên, chiến dịch World Cup dừng lại ở vòng hai, dù đội tuyển vẫn tiến vào vòng ba vòng loại Asian Cup. Cuối năm 2016, Philippines cùng Myanmar đồng đăng cai vòng bảng AFF Cup, nhưng đội tuyển không vượt qua vòng bảng như ba kỳ trước.

Mặc dù không thể vượt qua vòng loại World Cup 2018 tại Nga, Philippines đã giành vé dự Asian Cup 2019 sau khi đánh bại Tajikistan 2–1 trên sân nhà ở lượt trận cuối cùng. Tháng 5 năm 2018, đội tuyển đạt vị trí thứ 111 trên bảng xếp hạng FIFA – thứ hạng cao nhất trong lịch sử.

Philippines lần đầu tiên tham dự Asian Cup 2019, thua Hàn Quốc 0–1, Trung Quốc 0–3, và Kyrgyzstan 1–3, với bàn thắng lịch sử của Stephan Schröck.

2020–nay 
Sau kỳ Asian Cup 2019 khá thành công, Philippines bước vào vòng loại World Cup 2022, chung bảng với Syria, Trung Quốc, Guam và Maldives. Trong trận mở màn gặp Syria tại Bacolod, Philippines sớm dẫn trước nhưng để đối thủ ngược dòng thắng 5–2. Sau thất bại, đội tuyển kịp trở lại với hai chiến thắng trên sân khách trước Guam và Maldives. Xen giữa, họ cầm hòa Trung Quốc 0–0 trên sân nhà nhờ màn trình diễn xuất sắc của thủ môn Neil Etheridge. Tuy nhiên, Syria lại giành chiến thắng 1–0, khiến Philippines mất cơ hội. Do đại dịch COVID-19, các trận còn lại phải thi đấu tập trung tại Sharjah. Philippines thắng Guam 3–0, thua Trung Quốc 0–2, hòa Maldives 1–1 và không thể giành vé dự World Cup 2022. Dù vậy, vị trí thứ ba bảng đấu giúp họ vào vòng ba vòng loại Asian Cup 2023.

Tại vòng loại thứ ba ở Ulaanbaatar, Philippines hòa Yemen 0–0, thắng chủ nhà Mông Cổ 1–0 nhờ bàn thắng phút chót của cầu thủ ra mắt Gerrit Holtmann, nhưng thua Palestine 0–4. Dù đứng nhì bảng B, họ là đội nhì bảng có thành tích kém nhất nên không giành quyền tham dự Asian Cup 2023. Philippines sau đó thi đấu vòng loại thứ hai World Cup 2026, cùng bảng với Iraq, Indonesia và Việt Nam. Họ đứng cuối bảng, chỉ giành 1 trận hòa (1–1 với Indonesia ngày 21 tháng 11 năm 2023) và thua 5 trận.

Tổng giám đốc lâu năm Dan Palami từ chức vào tháng 1 năm 2024. Trong năm này, Philippines được mời dự Merdeka Cup tại Malaysia (tháng 9) và King's Cup tại Thái Lan (tháng 10). Ở ASEAN Cup 2024, họ hòa 1–1 cả ba trận vòng bảng gặp Myanmar, Lào và Việt Nam. Trong trận cuối gặp Indonesia, đội tuyển bất ngờ thắng 1–0 nhờ bàn thắng trên chấm phạt đền của Bjørn Martin Kristensen, giành vé vào bán kết mà không thua trận nào ở vòng bảng. Ở lượt đi bán kết ngày 27 tháng 12 gặp Thái Lan, Kike Linares ghi bàn bằng đầu ở phút bù giờ 90+5, giúp Philippines thắng 2–1 và lần đầu tiên đánh bại Thái Lan sau 52 năm.

Sân nhà 
Trong những năm đầu của đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines, họ đã chơi các trận đấu trên sân nhà tại sân vận động Manila. Đến năm 1934, nó trở thành địa điểm của Khu liên hợp thể thao tưởng niệm Rizal. Một trong những cơ sở trong khu liên hợp là sân vận động quốc gia có sức chứa 12.000 chỗ ngồi, được gọi là Sân vận động điền kinh và bóng đá tưởng niệm Rizal hoặc đơn giản là Sân vận động tưởng niệm Rizal. Kể từ khi khai trương, đây là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines cho đến tháng 5 năm 2015, khi họ tuyên bố Sân vận động Thể thao Philippines có sức chứa 25.000 chỗ ngồi nằm ở Bocaue, Bulacan là sân nhà mới của họ. Tuy nhiên, do số lượng khán giả quá ít ở PSS và RMS và khán giả ấn tượng với hành trình của Ceres–Negros F.C. tại Cúp AFC 2017, Liên đoàn bóng đá Philippines đã quyết định biến sân vận động Panaad trở thành sân nhà của đội tuyển quốc gia một lần nữa cho vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2019.

RMS cũng đã trở thành một trung tâm điền kinh. Việc tiếp tục sử dụng cho điền kinh cùng với bảo trì kém đã làm cho sân vận động xuống cấp và Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1991 là lần cuối cùng nó được sử dụng cho các trận đấu bóng đá quốc tế. Đầu năm 2009, Ủy ban Thể thao Philippines đã lên kế hoạch chuyển đổi nó thành một sân vận động bóng đá hiện đại, điều này sẽ giúp đội tuyển quốc gia sử dụng nó cho các trận đấu quốc tế.

Đội tuyển quốc gia cũng đã tổ chức các trận đấu quốc tế chính thức tại Khu liên hợp thể thao thành phố Cebu ở thành phố Cebu, và tại Sân vận động Barotac Nuevo ở Barotac Nuevo, Iloilo.

Danh hiệu
 Cúp AFC Challenge: 0
 Á quân: 2014
 Hạng ba: 2012

Thành tích tại các giải đấu

Giải vô địch bóng đá thế giới 
Đội tuyển Philippines chưa bao giờ vượt qua vòng loại để giành quyền tham dự FIFA World Cup. Đội tuyển từng đăng ký tham dự vòng loại World Cup 1950 nhưng rút lui mà không đá một trận nào. Philippines cũng có ý định góp mặt ở kỳ 1962 nhưng kế hoạch không được thực hiện. Ở vòng loại World Cup 1966, hồ sơ đăng ký của Philippines không được chấp nhận do Liên đoàn bóng đá nước này không thể nộp phí tham dự, và đội tuyển cũng rút lui khỏi vòng loại World Cup 1974 giống như họ từng làm ở vòng loại 1950. Đội tuyển quốc gia lần đầu tiên tham dự vòng loại World Cup là ở kỳ 1998.

Tại vòng loại World Cup 2002, Yanti Barsales ghi bàn thắng đầu tiên cho Philippines trong một trận vòng loại World Cup, đối đầu Syria. Đội tuyển không tham gia vòng loại ở các kỳ tiếp theo cho đến World Cup 2014, tức khoảng 10 năm sau. Tại giải này, Philippines giành chiến thắng đầu tiên trong một trận vòng loại World Cup khi đánh bại Sri Lanka 4–0.

Thế vận hội 
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Cúp bóng đá châu Á

Đại hội Thể thao châu Á 
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1998)

Cúp Challenge AFC

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1999)

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
23 cầu thủ sau đây đã được triệu tập để chuẩn bị cho vòng loại AFC Asian Cup 2027 đối đầu với Tajikistan.

Số lần ra sân và bàn thắng được cập nhật tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026, sau trận đấu với Tajikistan.

Triệu tập gần đây
 

Chú thích
INJ Rút lui do chấn thương
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia
SUS Bị loại khỏi đội hình
PRE Đội hình sơ bộ

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines  trên trang chủ của FIFA

Bóng đá Philippines
Philippines