Nghĩa trang Mai Dịch

Nghĩa trang Mai Dịch là một nghĩa trang liệt sĩ nằm ở đường Hồ Tùng Mậu, phường Phú Diễn, Hà Nội, Việt Nam. Được xây dựng vào năm 1956, đây là nơi an nghỉ của 1.228 liệt sĩ và 395 nhân vật nổi tiếng là cán bộ chính trị cấp cao là Ủy viên Trung ương Đảng trở lên bao gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, các Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Thứ trưởng và tương đương; nhà hoạt động xã hội, văn hoá, khoa học, nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ tiêu biểu; các tướng lĩnh công an, quân đội; anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Mô tả
Nghĩa trang được xây dựng từ năm 1956 với tổng diện tích là 5,9 ha. Theo nghị định 105/2012/NĐ-CP ngày 17 tháng 12 năm 2012 của Chính phủ Việt Nam quy định các thành phần cán bộ cao cấp đủ tiêu chuẩn an táng tại đây.

Đó là các cán bộ thuộc Bộ Chính trị quản lý; lão thành cách mạng trước 1945 được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất trở lên; các nhà hoạt động xã hội, văn hóa, khoa học tiêu biểu được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh và được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất trở lên hoặc là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động.

Các cán bộ cao cấp bao gồm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng mà tang lễ được cử hành theo nghi lễ Quốc tang hay cấp Nhà nước. Một số trường hợp đặc biệt như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thủ tướng Phan Văn Khải, Chủ tịch nước Trần Đại Quang hay Tổng Bí thư Đỗ Mười... được an táng ở quê nhà theo ý nguyện. Một số an táng tại Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh như Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công, Chủ tịch nước Lê Đức Anh.

Ngoài khu vực gồm 1.228 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính ở phía sau, thì 395 ngôi mộ của những người nổi tiếng được bố trí dọc theo 2 bên tượng đài tổ quốc ghi công. Hàng phía ngoài hướng ra trục chính, 2 bên mỗi bên 10 hố mộ. Bên phải, ô thứ nhất còn trống, từ ô thứ 2 đến ô thứ 10 là mộ của Lê Duẩn, Phạm Hùng, Trường Chinh, Lê Đức Thọ, Hoàng Quốc Việt, Lê Khả Phiêu, Lê Văn Lương, Đào Duy Tùng, Chu Huy Mân. Bên trái từ ô thứ 1 - 10 là phần mộ của Phạm Văn Đồng, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Lương Bằng, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Chí Thanh, Nguyễn Duy Trinh, Trần Quốc Hoàn, Lê Thanh Nghị, Văn Tiến Dũng, Tố Hữu. Các phần mộ khác bố trí theo chiều ngang so với trục chính, trước mộ phần các liệt sĩ vô danh, riêng 1 hàng ngang nằm dọc theo phía trước cạnh 2 hồ nhỏ.

Bộ Xây dựng đề xuất lựa chọn 2 vị trí cụ thể để xây dựng nghĩa trang Mai Dịch mới gồm: Vị trí tại khu vực nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng về phía Nam, huyện Ba Vì, cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km về phía Tây theo hướng Quốc lộ 32. Việc xây dựng nghĩa trang tại vị trí này sẽ tiết kiệm được chi phí ban đầu về đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Vị trí thứ 2 được Bộ Xây dựng đề xuất là khu vực xã Yên Trung, huyện Thạch Thất, cách trung tâm Hà Nội khoảng 50 km về phía Tây theo hướng Đại lộ Thăng Long kéo dài nối với thành phố Hòa Bình.

Mộ của những danh nhân

Chính trị - Quân sự 
 Tôn Đức Thắng
 Lê Duẩn
 Trường Chinh
 Phạm Văn Đồng
 Phạm Hùng
 Lê Quang Đạo
 Lê Khả Phiêu
 Hoàng Văn Thụ
 Phùng Chí Kiên
 Nguyễn Lương Bằng
 Lê Văn Lương
 Lê Thanh Nghị
 Trần Quốc Hoàn
 Nguyễn Duy Trinh
 Nguyễn Chí Thanh
 Hoàng Quốc Việt
 Chu Huy Mân
 Đào Duy Tùng
 Trần Xuân Bách
 Lê Trọng Tấn
 Văn Tiến Dũng
 Hoàng Văn Thái
 Hoàng Sâm
 Đoàn Khuê
 Bùi Phùng
 Giáp Văn Cương
 Nguyễn Cơ Thạch
 Vương Thừa Vũ
 Nguyễn Xiển
 Nguyễn Lam
 Nguyễn Hữu Mai
 Nguyễn Văn Tạo
 Trịnh Hồng Dương
 Đặng Vũ Hiệp
 Hồ Đức Việt
 Song Hào
 Lê Minh Hương
 Vũ Kỳ
 Nguyễn Sơn
 Ngô Bá Thành
 Hoàng Minh Thảo
 Đào Đình Luyện
 Lê Quảng Ba
 Hoàng Ngân
 Đặng Xuân Kỳ
 Trần Đình Hoan
 Xuân Thủy
 Đỗ Quốc Sam
 Hoàng Tùng
 Trần Quyết
 Viễn Chi
 Cư Hòa Vần
 Nguyễn Đức Tâm
 Nguyễn Khắc Nghiên
 Hồng Hà
 Trần Văn Quang
 Nguyễn Thị Quang Thái
 Võ Bẩm
 Nguyễn Nam Khánh
 Đào Trọng Lịch
 Vũ Khoan
 Trần Trác
 Nguyễn Phú Trọng
 Nguyễn Quyết

Văn hóa 
 Văn Cao
 Huy Cận
 Nguyễn Phan Chánh
 Xuân Diệu
 Huy Du
 Tố Hữu
 Hà Xuân Trường
 Nguyễn Đình Thi
 Trần Lâm
 Trần Hoàn
 Đặng Thai Mai
 Học Phi

Khoa học 
 Tạ Quang Bửu
 Tôn Thất Tùng
 Ngụy Như Kontum
 Tôn Thất Bách
 Nguyễn Văn Đạo
 Vũ Tuyên Hoàng
 Đỗ Nguyên Phương
 Nguyễn Khắc Viện
 Lê Đình Thám
 Phạm Huy Thông
 Hoàng Đình Cầu
 Nguyễn Khánh Toàn
 Nguyễn Đình Tứ
 Đặng Văn Chung
 Trần Duy Hưng

Tham khảo

Mai Dịch
Công trình xây dựng ở Hà Nội
Nghĩa trang tại Việt Nam