Quỹ Tiền tệ Quốc tế

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) là một tổ chức tài chính quốc tế giám sát hệ thống tài chính toàn cầu bằng cách theo dõi tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán, cũng như hỗ trợ kỹ thuật và giúp đỡ tài chính khi có yêu cầu. Trụ sở chính của IMF đặt ở Washington, D.C., Hoa Kỳ.

Lịch sử

Thế kỷ 20 
Năm 1930, khi hoạt động kinh tế ở những nước công nghiệp chính thu hẹp, nhiều nước bắt đầu áp dụng tư tưởng trọng thương, cố gắng bảo vệ nền kinh tế bằng việc hạn chế nhập khẩu. Để khỏi giảm dự trữ vàng, ngoại hối, một vài nước cắt giảm nhập khẩu, một số nước phá giá đồng tiền và một số nước áp đặt các hạn chế đối với tài khoản ngoại tệ của công dân. Những biện pháp này có hại đối với chính bản thân các nước đó vì như lý thuyết lợi thế so sánh tương đối của Ricardo đã chỉ rõ mọi nước đều trở nên có lợi nhờ thương mại không bị hạn chế. Lưu ý là, theo lý thuyết tự do mậu dịch đó, nếu tính cả phân phối, sẽ có những ngành bị thiệt hại trong khi các ngành khác được lợi. Thương mại thế giới đã sa sút nghiêm trọng, khi việc làm và mức sống ở nhiều nước suy giảm.

IMF đi vào hoạt động ngày 27 tháng 12 năm 1945, khi đó có 29 nước đầu tiên ký kết nó là những điều khoản của hiệp ước. Mục đích của luật IMF ngày nay là giống với luật chính thức năm 1944. Ngày 1 tháng 3 năm 1947, IMF bắt đầu hoạt động và tiến hành cho vay khoản đầu tiên ngày 8 tháng 5 năm 1947.

Từ cuối Chiến tranh thế giới thứ hai cho đến năm 1972, thế giới tư bản đã đạt được sự tăng trưởng thu nhập thực tế nhanh chưa từng thấy. (Sau đó sự hội nhập của Trung Quốc vào hệ thống tư bản chủ nghĩa đã thúc đẩy đáng kể sự tăng trưởng của cả hệ thống.) Trong hệ thống tư bản chủ nghĩa, lợi ích thu được từ tăng trưởng đã không được chia đều cho tất cả, song hầu hết các nước tư bản đều trở nên thịnh vượng hơn, trái ngược hoàn toàn với những điều kiện trong khoảng thời gian trước của những nước tư bản trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới.

Trong những thập kỷ sau Chiến tranh thế giới hai, kinh tế thế giới và hệ thống tiền tệ có thay đổi lớn làm tăng nhanh tầm quan trọng và thích hợp trong việc đáp ứng mục tiêu của IMF, nhưng điều đó cũng có nghĩa là yêu cầu IMF thích ứng và hoàn thiện cải tổ. Những tiến bộ nhanh chóng trong kỹ thuật công nghệ và thông tin liên lạc đã góp phần làm tăng hội nhập quốc tế của các thị trường, làm cho các nền kinh tế quốc dân gắn kết với nhau chặt chẽ hơn. Xu hướng bây giờ mở rộng nhanh chóng hơn số quốc gia trong IMF.

Thế kỷ 21

Hội viên 

Không phải tất cả hội viên IMF đều là quốc gia có chủ quyền và không phải tất cả "quốc gia thành viên" IMF đều là thành viên Liên Hợp Quốc. Những "quốc gia thành viên" IMF không phải là quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc bao gồm những lãnh thổ không có chủ quyền có quy chế đặc biệt thuộc chủ quyền của một quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, ví dụ như Aruba, Curaçao, Hồng Kông, Ma Cao và Kosovo. Mỗi hội viên bổ nhiệm thành viên bỏ phiếu dựa chức, được liệt kê bên dưới. Tất cả thành viên IMF đều là thành viên Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế và ngược lại.

Cựu hội viên IMF bao gồm Cuba (rút khỏi IMF vào năm 1964) và Đài Loan, bị IMF trục xuất vào năm 1980 sau khi đánh mất sự ủng hộ của Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter và được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thay thế. Tuy nhiên, "Đài Loan, Trung Quốc" vẫn được liệt kê trên bảng mục lục của IMF. Cộng hòa Nhân dân Ba Lan rút khỏi IMF vào năm 1950 — được cho là dưới sức ép của Liên Xô — nhưng gia nhập lại vào năm 1986. Tiệp Khắc bị trục xuất vào năm 1954 vì "không cung cấp dữ liệu cần thiết" và được kết nạp lại vào năm 1990 sau cuộc Cách mạng Nhung.

Ngoài Cuba, những quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc khác không tham gia IMF là Monaco và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Liechtenstein trở thành hội viên IMF thứ 191 vào  ngày 21 tháng 10 năm 2024.

Quyền bỏ phiếu 
Quyền bỏ phiếu tại IMF dựa trên một hệ thống hạn ngạch. Mỗi hội viên được phân bổ 250 phiếu cơ bản, tổng cộng bằng 5,502% tổng số phiếu, ngoài ra cứ mỗi 100.000 quyền rút vốn đặc biệt (SDR) được phân bổ cho một hội viên theo hạn ngạch thì hội viên đó được phân bổ thêm một phiếu. SDR là đơn vị hạch toán của IMF và có thể đổi lấy tiền tệ. SDR được quy định vào năm 1969, khi đó có giá trị bằng 0,888671 gam vàng, tương đương 1 đô la Mỹ. Sau khi hệ thống Bretton Woods chấm dứt vào năm 1971, IMF quy định lại SDR có giá trị tương đương một rổ tiền tệ. Phiếu cơ bản thiên vị quốc gia nhỏ, nhưng phiếu SDR thiên vị quốc gia lớn. Việc thay đổi phân bổ quyền bỏ phiếu phải được ít nhất 85% số phiếu bầu tán thành.

Hoạt động 
IMF có nhiệm vụ thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế toàn cầu thông qua việc tư vấn, tài trợ cho các hội viên. Ngoài ra, IMF hợp tác với các nước đang phát triển nhằm thiết lập ổn định kinh tế vĩ mô và xóa đói giảm nghèo.

Nhân sự

Hội đồng Thống đốc

Ban Giám đốc điều hành 
Ban Giám đốc điều hành gồm 25 giám đốc điều hành do các hội viên, nhóm hội viên bầu ra. Mỗi hội viên, nhóm hội viên bầu ra một giám đốc điều hành. Hầu hết các hội viên được gộp thành nhóm gồm ít nhất bốn quốc gia.

Tổng giám đốc 
Tổng giám đốc là người đứng đầu IMF, chủ tịch Ban Giám đốc điều hành và là chức vụ quyền lực nhất của IMF. Theo thông lệ, tổng giám đốc là một công dân Liên minh châu Âu và chủ tịch Ngân hàng Thế giới là một người Mỹ. Tuy nhiên, thông lệ này ngày càng bị chỉ trích; tháng 5 năm 2011, khối BRICS chỉ trích việc chỉ bổ nhiệm người châu Âu làm tổng giám đốc và yêu cầu thực hiện một quy trình bổ nhiệm "minh bạch, dựa trên năng lực và cạnh tranh". Từ tháng 8 năm 2019, Quỹ Tiền tệ Quốc tế bãi bỏ quy định tổng giám đốc không quá 65 tuổi.

Phó Tổng Giám đốc thứ nhất 
Phó tổng giám đốc thứ nhất giúp tổng giám đốc thực hiện nhiệm vụ. Theo thông lệ. phó tổng giám đốc thứ nhất là một người Mỹ. Tổng giám đốc và phó tổng giám đốc thứ nhất lãnh đạo dàn quản lý cấp cao của IMF. Nhiệm kỳ của phó tổng giám đốc thứ nhất là năm năm.

Tham khảo

Thư mục 

 

 
 Dreher, Axel (2004), A Public Choice Perspective of IMF and World Bank Lending and Conditionality, Public Choice 119, 3-4: 445-464.
 Dreher, Axel (2004), The Influence of IMF Programs on the Re-election of Debtor Governments, Economics & Politics 16, 1: 53-75
 Dreher, Axel (2003), The Influence of Elections on IMF Programme Interruptions, The Journal of Development Studies 39,6: 101-120.
 The Best Democracy Money Can Buy by Greg Palast (2002)
 The IMF and The World Bank: How do they differ? by David D. Driscoll

Liên kết ngoài 

Tiếng Việt:
 Giới thiệu chung về IMF 
 Cuộc đua giành ghế Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế , RFI, 26/5/2011
Tiếng Anh: 
 International Monetary Fund website
 Global Banking: The International Monetary Fund
 Finance & Development - A quarterly magazine of the IMF
 Annual Reports of the Executive Board
 World Economic Outlook Reports
 IMF Publications
 Kenneth Rogoff - The sisters at 60
 How the IMF Props Up the Dollar System 
 IMF’s Origins as a Blueprint for Its Future, Anna J. Schwartz, National Bureau of Economic Research 
 Center for International Finance & Development  University of Iowa research center, includes a 300 page E-book on the IMF and World Bank.

Tổ chức kinh tế quốc tế
Tài chính quốc tế
Bài cơ bản dài trung bình
Tổ chức thành lập năm 1945
Cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc
Kinh tế năm 1945
Phát triển quốc tế
Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc
Tổ chức chính sách toàn cầu
Tổ chức có trụ sở tại Washington, D.C.
Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc