Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Chi Hồ tiêu

Chi Hồ tiêu (danh pháp khoa học: Piper) là một chi quan trọng về kinh tế và sinh thái học trong họ Hồ tiêu (Piperaceae) bao gồm khoảng 1.000 – 2.000 loài cây thân bụi, thân thảo và cây dây leo, nhiều loài trong số đó là những loài cơ bản trong nơi sinh trưởng nguyên thủy của chúng, trong khi các loài khác là các loài xâm lấn chính trong các khu vực mà chúng được đưa vào. Chi này chứa các loài thích hợp cho việc nghiên cứu lịch sử tự nhiên, hóa học các sản phẩm tự nhiên, sinh thái cộng đồng và sinh học tiến hóa. Sự đa dạng của chi này giành được sự quan tâm trong nghiên cứu và tìm hiểu sự tiến hóa của thực vật.

Các loài thuộc chi Hồ tiêu có sự phân bổ rộng khắp vùng nhiệt đới, và là loại thực vật phổ biến nhất trong các tầng thấp của các từng mưa nhiệt đới vùng đất thấp, nhưng cũng có thể có mặt tại các khoảng rừng trống và ở các cao độ lớn, chẳng hạn các rừng mây; một loài (P. kadsura ở miền nam Nhật Bản và phần xa nhất về phía nam của Hàn Quốc) là loài thuộc vùng cận nhiệt đới và có thể chịu được sương giá nhẹ trong mùa đông. Các loài cây thuộc chi này là thực vật chủ yếu tại các khu vực mà người ta tìm thấy chúng.

Piper là chi mẫu cho các nghiên cứu trong sinh thái học và sinh học tiến hóa. Sự đa dạng và tầm quan trọng sinh thái của chi này làm cho nó là ứng cử viên sáng giá trong các nghiên cứu thuộc các lĩnh vực trên, mặc dù một điều không gây ngạc nhiên là phần lớn các nghiên cứu đều tập trung vào tầm quan trọng kinh tế của loài P. nigrum (hồ tiêu), P. methysticum (ca va) và P. betle (trầu không).

Một số loài kiến (bắt buộc hoặc không bắt buộc phải có) được tìm thấy sinh sống trên một số loài Piper có ảnh hưởng mạnh đối với sự phát triển của chúng, làm cho chúng trở thành một hệ thống lý tưởng cho các nghiên cứu về tiến hóa của sự cộng sinh và các ảnh hưởng của sự hỗ sinh đối với các cộng đồng sinh vật.

Một số loài
 Piper arboreum
 Piper auritum hay Piper sanctum hồ tiêu Mexico
 Piper betle Trầu không
 Piper bonii
 Piper consanguineum
 Piper cenocladum Hồ tiêu kiến
 Piper cubeba Hồ tiêu thuốc
 Piper decurrens
 Piper grande
 Piper guineense Hồ tiêu Benin
 Piper imperiale Hồ tiêu Mali
 Piper sarmentosum Lá lốt = Piper lolot
 Piper longum Hồ tiêu dài
 Piper magnificum Hồ tiêu sơn
 Piper metanum
 Piper methysticum Ca va
 Piper nigrum Hồ tiêu đen (còn có thể gọi là hồ tiêu trắng, hồ tiêu lục, tùy theo màu sắc của hạt thương phẩm)
 Piper orizabanum 
 Piper positum
 Piper retrofractum
 Piper rubribaccum
 Piper rubrum
 Piper sylvaticum Hồ tiêu dài miền núi
 Piper unguiculatum

Tham khảo 

 Dyer, L.A. và A.N. Palmer. 2004. Piper: A model genus for studies of evolution, chemical ecology, and trophic interactions. Kluwer Academic Publishers, Boston. ISBN 0-306-48498-6

Thực vật liên nhiệt đới

et:Pipar
Chu Văn An

Chu Văn An (tên thật là: Chu An, 6 tháng 10 năm 1292 – 14 tháng 12 năm 1370) hiệu là Tiều Ẩn, tên chữ là Linh Triệt, là một nhà giáo, thầy thuốc, quan viên Đại Việt cuối thời Trần, "danh nhân văn hóa thế giới". Sau khi mất, ông được vua Trần truy phong tước Văn Trinh công nên đời sau quen gọi là Chu Văn An hay Chu Văn Trinh. Ông được Đại Việt sử ký toàn thư đánh giá là ông tổ của các nhà nho nước Việt.

Ông được gọi là người thầy của mọi thời đại, nhà giáo lỗi lạc của Việt Nam, đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học đi đôi với thực hành, học suốt đời để biết, để làm việc và cống hiến cho xã hội. Tư tưởng đó của ông không những có ảnh hưởng tới nhiều thế hệ người Việt Nam mà còn góp phần phát triển các giá trị nhân văn trong khu vực. Quan điểm giáo dục của ông có những giá trị tiến bộ vượt thời đại, gần gũi với mục đích giáo dục của thế giới hiện nay.

Tiểu sử 
Ông sinh ngày 6 tháng 10 năm 1292 tại thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì (nay là phường Thanh Liệt), thành phố Hà Nội.

Ông là người chính trực, đã từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên kia sông Tô Lịch. Ông có công lớn trong việc truyền bá, giáo dục tư tưởng đạo đức Khổng giáo vào Việt Nam. Vua Trần Minh Tông (1300–1357) mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Đến đời Dụ Tông, thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng Thất trảm sớ xin chém bảy tên gian nịnh, nhưng vua không nghe. Ông chán nản từ quan về ở núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương), lấy hiệu là Tiều ẩn (người hái củi ở ẩn) dạy học, viết sách cho tới khi mất.

Ông mất ngày 26 tháng 11 năm Canh Tuất (tức là ngày 14 tháng 12 năm 1370), hưởng thọ 78 tuổi.

Được tôn kính
Cuộc đời thanh bạch và tiết tháo của ông là tấm gương sáng của thời phong kiến Việt Nam. Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu. Sự nghiệp của ông được ghi lại trong văn bia ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Hiện nay còn lăng mộ và đền thờ của ông nằm trên núi Phượng Hoàng, thuộc phường Văn An; cách khu di tích Côn Sơn khoảng 4 km. Đây là một điểm di tích văn hóa và danh thắng, với cảnh rừng thông đẹp trùng điệp, có đền thờ cũ và mới xây xong năm 2007. Lăng mộ Chu Văn An nằm trong khu di tích này. Lễ hội vào tháng tám và tháng một, trọng hội vào ngày 25-8 và 26-11. Khu di tích được xếp hạng năm 1998.

Tên ông còn được đặt tên cho các công trình công cộng, như đường phố, trường học.

Tác phẩm 
 Thất trảm sớ
 Tiều ẩn thi tập
 Tiều ẩn quốc ngữ thi tập
 Tứ thư thuyết ước
 Giang đình tác
 Linh sơn tạp hứng
 Miết trì
 Nguyệt tịch bộ Tiên Du sơn tùng kính
 Thứ vận tặng Thủy Vân đạo nhân
 Xuân đán

Xem thêm 
 Thất trảm sớ
 Trường Chu Văn An

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết khác 

Quan lại nhà Trần
Nhà giáo Việt Nam thời Trần
Nhà văn nhà Trần
Bác sĩ Việt Nam
Người Hà Nội
Thái học sinh nhà Trần
Công tước truy phong Việt Nam
Danh nhân văn hóa
Danh nhân văn hóa thế giới của Việt Nam
Sinh năm 1292
Mất năm 1370
Nhà Nho Việt Nam
Chính khách Việt Nam
Chi Bằng lăng

Chi Bằng lăng (danh pháp khoa học: Lagerstroemia) là một chi của khoảng 50 loài cây sớm rụng lá và cây thường xanh thân gỗ hay cây bụi lớn có nguồn gốc ở vùng Đông Á và Úc. Chi này được đặt tên theo tên của thương gia người Thụy Điển là Magnus von Lagerström, là người đã cấp cho Carolus Linnaeus các mẫu cây mà ông ta thu thập được.

Đặc điểm 
Chúng có thân cây giống như gân tạo nếp máng, hàng năm đều lột vỏ; mỗi năm các phần vỏ bị lột nằm giữa các phần đã bị lột từ năm trước, hoặc ở những nơi bị các loài động vật, như sóc cào rách, tạo ra bề ngoài loang lổ. Lá mọc đối, đơn, mép lá nguyên và dao động từ 5–20 cm theo chiều dài. Hoa có 6 hay 7 cánh hoa có mép cánh nhàu trên các cuống hoa, phình ra giữa các đài hoa. Hoa mọc thành các cụm dài (20–40 cm) dạng bông, và có thể có màu trắng, hồng, tía hay tím giống màu oải hương; nó nở hoa từ giữa mùa hè đến cuối mùa hè. Quả là dạng quả nang, ban đầu có màu xanh lục, sau đó khi chín chuyển thành màu đen, được mở dọc theo 6 hay 7 đường, tạo ra các răng giống như của đài hoa, và giải phóng nhiều hạt nhỏ có cánh.

Các loài thuộc chi Lagerstroemia bị một số ấu trùng của một số loài bướm thuộc bộ Lepidoptera ăn lá, bao gồm cả Endoclita malabaricus.

Công dụng 
Loài bằng lăng xẻ (L. indica) có nguồn gốc ở Trung Quốc và Triều Tiên, đã được nhà thực vật học người Pháp Andre Michaux đưa vào Hoa Kỳ khoảng năm 1790 tại Charleston, Nam Carolina, ở đó ngày nay nó là loài cây bụi làm cảnh rất phổ biến được gieo trồng tại miền trung nam Hoa Kỳ, và nó là loại cây khá nổi tiếng.

Loài bằng lăng nước (L. speciosa) có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Ấn Độ, là loại cây chỉ có thể trồng tại những khu vực nóng ấm nhất của Hoa Kỳ, chẳng hạn Texas, Louisiana, Oklahoma, New Mexico, Arizona, California, Georgia, và các bang xung quanh.

Cả hai loài đều trở thành thịnh hành hơn trong các thiết kế phong cảnh dành cho những người có nhà riêng cũng như trong các thành phố, dọc theo đường cao tốc và các đường phụ. Chúng trở thành thông dụng đến mức khó có thể phân biệt chúng với nhau, nếu không có các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Một số loài 
 Lagerstroemia anhuiensis
 Lagerstroemia balansae
 Lagerstroemia caudata
 Lagerstroemia excelsa
 Lagerstroemia floribunda: bằng lăng nhiều hoa
 Lagerstroemia fordii
 Lagerstroemia glabra
 Lagerstroemia guilinensis
 Lagerstroemia indica: bằng lăng xẻ, tử vi
 Lagerstroemia intermedia
 Lagerstroemia lanceolata
 Lagerstroemia limii
 Lagerstroemia micrantha: bằng lăng hoa nhỏ
 Lagerstroemia paniculata
 Lagerstroemia parviflora
 Lagerstroemia siamica
 Lagerstroemia speciosa: bằng lăng nước, bằng lăng tiên
 Lagerstroemia subcostata
 Lagerstroemia suprareticulata
 Lagerstroemia thorelii
 Lagerstroemia tomentosa: săng lẻ, bằng lăng lông.
 Lagerstroemia turbinata
 Lagerstroemia venusta: bằng lăng sừng
 Lagerstroemia villosa

Tham khảo 

 
 
 Chỉ mục tên gọi thực vật của Australia: Danh sách các loài Lagerstroemia 
 Thực vật Trung Quốc: Danh sách các loài Lagerstroemia
Mã nguồn

Mã nguồn () được hiểu trong tin học là một dãy các câu lệnh được viết bằng một ngôn ngữ lập trình. Mã nguồn thường được lưu trong một hoặc một vài  văn bản hoặc có thể được in trong sách. Thuật ngữ này thường được dùng trong ngữ cảnh của một phần mềm máy tính. Mã nguồn của một chương trình máy tính là một tập các tệp có thể chuyển đổi được từ dạng con người có thể đọc sang dạng máy có thể thực hiện.

Mã nguồn được dịch sang dạng tệp mã máy tương ứng với một kiến trúc máy tính cụ thể bởi một trình biên dịch, hoặc được thực thi thẳng với sự trợ giúp của một trình thông dịch.

Xem thêm 
 Ngôn ngữ máy
 Phần mềm nguồn mở
 Ngôn ngữ lập trình

Tham khảo  

 (VEW04) "Using a Decompiler for Real-World Source Recovery", M. Van Emmerik and T. Waddington, the Working Conference on Reverse Engineering, Delft, Hà Lan, 9–ngày 12 tháng 11 năm 2004. Extended version of the paper .

Liên kết ngoài 

 Source Code Definition by The Linux Information Project (LINFO)
 
 Same program written in multiple languages

Mã nguồn
Khúc côn cầu trên băng tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Khúc côn cầu tại Thế vận hội Mùa đông 2006 được tổ chức tại Palasport Olimpico và Torino Esposizioni ở Torino, Ý. Cuộc đấu nam được tổ chức từ ngày 15 đến 26 tháng 2 và nữ từ 11 đến 20 tháng 2 năm 2006. Đội Thụy Điển giành được huy chương vàng cho cuộc đấu nam và Canada cho cuộc đấu nữ.

Bảng huy chương

Nam 
Sau khi các đội hoàn tất thi đấu với nhau, 4 đội đứng hạng cao nhất của từng bảng sẽ được vào tứ kết. Tại vòng tứ kết, đội hạng 1 của A đấu với đội hạng 4 của B, đội hạng 2 của A đấu với đội hạng 3 của B, đội hạng 3 của A đấu với đội hạng 2 của B và đội hạng 4 của A đấu với đội hạng 1 của B.

Bảng A

Bảng B

Tứ kết

Bán kết

Huy chương đồng

Huy chương vàng

Bảng sắp hạng

Nữ 
Sau khi các đội hoàn tất thi đấu với nhau, 2 đội đứng hạng cao nhất của từng bảng sẽ được vào bán kết. Tại vòng bán kết, đội hạng 1 của A đấu với đội hạng 2 của B và đội hạng 2 của A đấu với đội hạng 1 của B.

Bảng A

Bảng B

Sắp hạng (5 đến 8)

Hạng 7/8

Hạng 5/6

Bán kết

Huy chương đồng

Huy chương vàng

Bảng sắp hạng

Chú thích

2006
Sự kiện Thế vận hội Mùa đông 2006

Thế vận hội
Thế vận hội
Khúc côn cầu trên băng tại Thế vận hội Mùa đông
Caravel

Caravel là loại tàu thám hiểm do vua Henrique nước Bồ phát minh với 2 hay 3 buồm tam giác cùng thủy thủ đoàn 20 người và chở khoảng vài chục tấn hàng, được dùng trong việc thám hiểm Châu Phi.

Lịch sử
Từ giữa thế kỉ 15, do yêu cầu phát triển nên các thương nhân châu Âu cần rất nhiều vàng bạc, nguyên liệu và thị trường mới. Nhưng từ thế kỉ 16 con đường giao lưu buôn bán từ châu Âu sang châu Á qua tây Á và Địa Trung Hải lại đồ đệ

Trước thể kỷ 15 ngành hàng hải châu Âu bị hạn chế vì loại thuyền không có sức vượt sóng ra khơi xa. Thuyền thời Trung cổ chỉ có một cột buồm căng một cánh buồm vuông với trọng tải không hơn 200 tấn. Với kỹ thuật bấy giờ thuyền biển không có khả năng chịu lực khi gặp sóng lớn và gió ngược hướng.

Khoảng năm 1450 người Bồ Đào Nha dưới triều vua Henrique, tạo loại thuyền mới dựa theo mẫu thuyền đánh cá địa phương kết hợp cùng kiểu thuyền carabus thời xưa. Loại thuyền mới này có trọng tải hơn 150 tấn, cắm ba cột buồm, dùng buồm hình tam giác nên dễ điều khiển hơn, có thể đi ngược hướng gió.

Với kích thước nhỏ hơn và sống thuyền nông hơn nên caravel có thể di chuyển vào vùng nước cạn hoặc ngược dòng sông xa hơn lên thượng lưu. Đặc biệt nhất là cánh buồm tam giác khiến thuyền dễ lái. Khi dùng buồm vuông thì thuyền có thể đạt tốc độ cao, đi rất nhanh. Với những ưu điểm đó, caravel được ưa chuộng cho dù khoang thuyền tương đối nhỏ.

Ngành hàng hải châu Âu từ đó phát triển mạnh cùng những chuyến thám hiểm của hai nước Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha sang vùng Viễn Đông.

Chú thích

Thuyền buồm
Loại tàu
Phát minh của Bồ Đào Nha
Phát minh của Tây Ban Nha
Kỷ nguyên tàu buồm
Tàu thám hiểm
Lịch sử hàng hải Bồ Đào Nha
Hạ Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Hạ Nghị viện Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, cũng gọi ngắn gọn là Hạ viện Anh, Viện Thứ dân, là hạ nghị viện trong Quốc hội Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, và hiện nay là viện quan trọng hơn trong Nghị viện. Tên chính thức là Viện Thứ dân (House of Commons). Quốc hội cũng bao gồm Quốc vương và Thượng Nghị viện (Viện Quý tộc).

Hạ Nghị viện là cơ quan dân cử, gồm 650 nghị viên được gọi là các Thành viên Quốc hội (tiếng Anh: Members of Parliament, viết tắt MPs). Các nghị viên Hạ viện được bầu theo chế độ đa số tương đối (first past the post) và có nhiệm kỳ hạn chế, phục vụ đến khi Hạ Nghị viện bị giải tán (mỗi nhiệm kỳ tối đa là 5 năm). Mỗi nghị viên Hạ viên được bầu bởi một khu vực bầu cử và đại biểu cho khu vực ấy. Đa số các bộ trưởng trong chính phủ Anh đều từ Hạ Nghị viện, và từ năm 1902, tất cả các Thủ tướng cũng vậy, trừ nhiệm kỳ rất ngắn của ông Alec Douglas-Home năm 1963. Ông Douglas-Home được mời thành lập chính phủ mới lúc đang là Bá tước Home đệ Thập tứ, nhưng trong vài ngày, ông từ bỏ tước hiệu quý tộc và trở thành nghị viên Hạ viện.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Nghị viện Vương quốc Anh – website chính thức
 Đài truyền hình trực tiếp của Nghị viện

Quốc hội Vương quốc Liên hiệp Anh
Vương quốc Anh
Hệ thống Westminster
Chính trị Vương quốc Liên hiệp Anh
Chính phủ Vương quốc Liên hiệp Anh
Kính vạn hoa

Kính vạn hoa, hay kiếng vạn hoa, là một dụng cụ quang học thường được tạo thành từ 3 tấm gương xếp theo hình lăng trụ, có tác dụng tạo ra hình ảnh phản xạ nhiều lần.

Định nghĩa 
Kính vạn hoa là một ống gồm những tấm gương chứa những hạt chuỗi, viên sỏi màu, hoặc những vật nhỏ có màu. Người xem nhìn vào một đầu và ánh sáng vào đầu còn lại, phản chiếu qua những tấm gương. Loại tiêu biểu có hai tấm gương đặt theo chiều dọc. Khi đặt các tấm gương nghiêng 45 độ tạo thành 8 ảnh của vật, tạo thành 6 ảnh khi đặt 60 độ, và 4 ảnh khi đặt ở 90 độ. Khi ống được xoay, sự xáo trộn các vật thể nhỏ tạo ra nhiều màu sắc và hình dạng. Bất kỳ hình dạng nào của các vật thể được tạo ra đều là những mẫu đẹp đối xứng vì nó được phản chiếu qua gương. Kiểu 2 gương tạo thành mẫu hoặc những mẫu được ngăn cách bởi nền đen, trong khi kiểu 3 gương (hình tam giác đóng) tạo thành mẫu lắp đầy khung nhìn.

Lịch sử 
Kính vạn hoa được phát minh bởi Ngài David Brewster năm 1816 khi đang làm thí nghiệm về phân cực ánh sáng. Nó được cấp bằng phát minh năm 1817. Mẫu thiết kế ban đầu được làm từ một cái ống, trong đó Brewster đặt một cặp gương ở một đầu, đầu kia đặt một đĩa kính mờ. Ở giữa, ông đặt những hạt chuỗi. Lúc ban đầu nó có dụng ý là một dụng cụ khoa học, nhưng nó nhanh chóng được làm thành đồ chơi.

Ý nghĩa văn học 
Do hình trong kính vạn hoa được tạo ra một cách tình cờ, nên các hình nhìn thấy là rất khác nhau (xác suất để có thể thu được hai hình giống hệt nhau là vô cùng bé), nên Kính vạn hoa được hiểu là hình ảnh đại diện cho cái gì đó rất đa dạng, rất phong phú.

Tên gọi châu Âu 
Tên gọi của kính vạn hoa trong một số nước châu Âu là kaleidoscope, có gốc từ tiếng Hy Lạp, bao gồm 3 phần:
 καλός, kalós, có nghĩa là "đẹp"
 εἶδος, eidos, có nghĩa là "hình ảnh"
 σκοπέω, scope, có nghĩa là "dụng cụ, người quan sát"

Xem thêm 
Phân dạng

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 
 
 Kaleidoscope Puzzle Steven H. Cullinane.
 How Kaleidoscopes Work  Kaleidoscopes USA, l Mirrors Make the Designs
 Kính vạn hoa điện tử  - Kaleidica, C.E. Henderson
 Kaleidoscope Mirror Designs - Thiết kế gương kính vạn hoa 
 Hoa văn kính vạn hoa trên nougat.org
 Tuyển tập hình hoa văn Kính vạn hoa trên google
 The Splendor of Color Kaleidoscope Video v1.1 1080p 

Dụng cụ quang học
Đồ chơi
Đồ chơi truyền thống
Phát minh Scotland
Giới thiệu năm 1817
Sáng chế thế kỷ 19
Mẫu
Vận tốc nhóm

Vận tốc nhóm của sóng là vận tốc mà biên độ của sóng di chuyển trong không gian. Vận tốc nhóm được cho bởi mối liên hệ:

 ω là tần số góc của sóng.
 k là số sóng hay độ lớn của vectơ sóng.

Vận tốc nhóm của sóng biểu diễn sự truyền đi của năng lượng hay thông tin mang bởi sóng đó.

Hàm ω(k) diễn tả sự biến đổi của tần số góc theo k, được gọi là mối quan hệ của sự tán sắc. Nếu ω tỷ lệ thuận với k, vận tốc nhóm bằng vận tốc pha. Ví dụ như đối với sóng điện từ trong chân không mối quan hệ tán sắc có dạng ω(k) = kc, với c là vận tốc ánh sáng trong chân không. Trong trường hợp ngược lại, biên độ của sóng sẽ bị biến dạng dần dần theo sự truyền đi, đây chính là sự tán sắc. Sự tán sắc này là do sự phụ thuộc của vận tốc nhóm vào bước sóng. Trong truyền thông bằng sợi quang học, tán sắc là một vấn đề quan trọng.

Xem thêm 
 Vận tốc pha
 Sự tán sắc
 Phương trình truyền sóng

Tham khảo

Vận tốc
Chuyển động sóng
Quang học
Đại lượng vật lý
Vật lý toán học

fr:Vitesse d'une onde#Vitesse de groupe
nl:Voortplantingssnelheid#Fase- en groepssnelheid
Romy Schneider

Romy Schneider (23 tháng 9 năm 1938 tại Viên – 28 tháng 5 năm 1982 tại Paris) là diễn viên người Áo nổi tiếng ở thế kỷ 20. Tên thật của bà là Rosemarie Magdalena Albach-Retty, còn Romy Schneider là nghệ danh do mẹ bà - Magda Schneider - đặt cho. Romy Schneider được sinh ra tại thủ đô Viên của nước Áo trong một gia đình có nhiều người làm diễn viên từ bà nội (Rosa Albach-Retty), bố (Wolf Albach-Retty) và mẹ. Trong đó, mẹ của bà trở nên khá nổi tiếng trong những năm 1933 – 1945. Bố mẹ của Romy Schneider li dị năm 1945.

Năm 1949, Romy Schneider bắt đầu học ở trường dòng. Đến năm 15 tuổi (1953), bà chuyển sang học ở trường Nghệ thuật Köln và may mắn nhận được một vai diễn trong bộ phim Wenn der weiße Flieder wieder blüht (Khi đóa hoa trắng nở thêm lần nữa) sau lời để cử của mẹ bà (cũng tham gia bộ phim này). Sau đó, bà liên tục nhận được các vai diễn trong các phim của đạo diễn Ernst Marischka như Mädchenjahre einer Königin (1954 - kể về quá trình lên ngôi của nữ hoàng Anh Victoria); Die Deutschmeister (1955); loạt phim Sissi gồm: Sissi (1955), Sissi - Die junge Kaiserin (1956) và Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin (1957). Điều đặc biệt là mẹ của Romy Schneider - bà Magda Schneider - đều tham gia trong cả bốn phim này, trong đó bà đóng vai mẹ của Sissi (vai do Romy Schneider đóng) ở cả ba bộ phim về Sissi. Đến bộ phim thứ 4 về Hoàng hậu Sissi, Romy Schneider đã từ chối và đã tuyên bố là bà đã chán vai trò đó.

Romy Schneider còn có các nghệ danh khác như Romy Albach-Retty, Rosemarie Magdalena Schneider, Romy Schneider-Albach...

Các phim tiêu biểu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiếng Anh
 Romy Schneider tại the Internet Movie Database
 Classic Movies (1939-1969): Romy Schneider 
Tiếng Đức
Tưởng niệm Romy Schneider 

Nữ diễn viên điện ảnh Áo
Nữ diễn viên điện ảnh Pháp
Sinh năm 1938
Mất năm 1982
Nữ diễn viên Pháp thế kỷ 20
Nữ diễn viên Đức thế kỷ 20
Nữ diễn viên sân khấu Pháp
Nữ diễn viên điện ảnh Đức
Người Đức gốc Áo
Biến đổi Fourier

Biến đổi Fourier hay chuyển hóa Fourier, được đặt tên theo nhà toán học người Pháp Joseph Fourier, là phép biến đổi một hàm số hoặc một tín hiệu theo miền thời gian sang miền tần số. Chẳng hạn như một bản nhạc có thể được phân tích dựa trên tần số của nó.

Ứng dụng 
Biến đổi Fourier có rất nhiều ứng dụng khoa học, ví dụ như trong vật lý, số học, xử lý tín hiệu, xác suất, thống kê, mật mã, âm học, hải dương học, quang học, hình học và rất nhiều lĩnh vực khác. Trong xử lý tín hiệu và các ngành liên quan, biến đổi Fourier thường được nghĩ đến như sự chuyển đổi tín hiệu thành các thành phần biên độ và tần số. Sự ứng dụng rộng rãi của biến đổi Fourier bắt nguồn từ những tính chất hữu dụng của biến đổi này:
 Tính tuyến tính: 
 Tồn tại biến đổi nghịch đảo, và thực tế là biến đổi Fourier nghịch đảo gần như có cùng dạng với biến đổi thuận.
 Những hàm số sin cơ sở là các hàm riêng của phép vi phân, có nghĩa là khai triển này biến những phương trình vi phân tuyến tính với các hệ số không đổi thành các phương trình đại số cơ bản. Ví dụ, trong một hệ vật lý tuyến tính không phụ thuộc thời gian, tần số là một đại lượng không đổi, do đó những thành phần tần số khác nhau có thể được tính toán một cách độc lập.
 Theo định lý tích tổng chập, biến đổi Fourier chuyển một tích tổng chập phức tạp thành một tích đại số đơn giản.
 Biến đổi Fourier rời rạc có thể được tính toán một cách nhanh chóng bằng máy tính nhờ thuật toán FFT (fast Fourier transform).
 Theo định lý Parseval-Plancherel, năng lượng của tín hiệu (tích phân của bình phương giá trị tuyệt đối của hàm) không đổi sau biến đổi Fourier.

Các dạng của biến đổi Fourier

Biến đổi Fourier liên tục 

Thông thường, tên gọi biến đổi Fourier được gắn cho biến đổi Fourier liên tục, biến đổi này biểu diễn một hàm bình phương khả tích f(t) bất kì theo tổng của các hàm e lũy thừa phức với tần số góc ω và biên độ phức F(ω):

Đây là biến đổi nghịch đảo của biến đổi Fourier liên tục, trong khi biến đổi Fourier biểu diễn hàm F(ω) theo f(t). Xem biến đổi Fourier liên tục để biết thêm chi tiết.

Chuỗi Fourier 

Biến đổi Fourier liên tục là dạng tổng quát của một khái niệm có từ trước, đó là chuỗi Fourier. Chuỗi Fourier khai triển các hàm tuần hoàn f(x) với chu kì 2π (hoặc các hàm có tập xác định bị chặn) theo chuỗi của các hàm sin:

trong đó  là biên độ phức. Cho các hàm thực, chuỗi Fourier có thể được viết dưới dạng:

trong đó an và bn là các hằng số Fourier (giá trị thực).

Biến đổi Fourier rời rạc

Các dạng khác

Tham khảo

Xem thêm 
 Biến đổi Fourier hai chiều
 Biến đổi Laplace
 Các hàm số trực giao
 Quang học Fourier
 Xử lý tín hiệu

Giải tích Fourier
Biến đổi tích phân
Vật lý toán học

Joseph Fourier
Moodle

Moodle (viết tắt của Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment) là một phần mềm nền cho một hệ quản trị đào tạo (LMS). Moodle được sáng lập năm 1999 bởi Martin Dougiamas, người tiếp tục điều hành và phát triển chính của dự án. Moodle hiện là phần mềm được sử dụng rộng rãi với 38.896 trang web đã đăng ký và 16.927.590 người dùng trong 1.713.438 khóa học (tính đến tháng 1 năm 2008) .

Moodle được thiết kế với mục đích tạo ra những khóa học trực tuyến với sự tương tác cao. Tính mã mở cùng độ linh hoạt cao của nó giúp người phát triển có khả năng thêm vào các mô đun cần thiết một cách dễ dàng. Moodle được đăng ký theo bản quyền GNU GPL.

Tính năng 

Moodle có các tính năng cần thiết cho một hệ thống đào tạo trực tuyến, ngoài ra còn có thêm một số tính năng độc đáo (ví dụ như có thêm bộ lọc,...)

Moodle được xây dựng theo phân đoạn, và nó dễ dàng được mở rộng bằng cách thêm các thành phần phụ. Cấu trúc cơ bản của Moodle hỗ trợ các thành phần phụ sau:
 Các hoạt động
 Các nguồn tài nguyên
 Các kiểu câu hỏi
 Các trường dữ liệu (dùng cho các hoạt động liên quan đến cơ sở dữ liệu)
 Giao diện đồ họa
 Phương thức chứng thực
 Phương thức ghi danh

Lưu ý: Moodle là hệ thống quản lý đào tạo trực tuyến, không có phần tạo bài giảng trực tiếp (Authoring tool). Điều này cũng tốt vì nó cho phép bạn khai thác nhiều authoring tool trên thế giới.
Các Authoring tool tuân thủ SCORM, AICC là:
 Adobe Presenter (rất tiện, gọn nhẹ) và Adobe Captivate, Adobe Authoware
 Ariculate Presenter
 Microsoft LCDS và Producer. (Miễn phí)
Active Presenter (đầy đủ các công cụ)

Các hệ thống tương tự 
Ngoài Moodle, hiện có một số các phần mềm có tính năng đào tạo trực tuyến tương tự, cả miễn phí lẫn thương mại:
 ATutor
 Blackboard
 WebCT
 Desire2Learn
 Dokeos
 .LRN
 Sakai
 Claroline

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Moodle.org – trang chính thức của cộng đồng Moodle (tiếng Anh, Việt,...)
 MoodleDocs  – tài liệu cho Moodle (tiếng Anh, Tây Ban Nha)
 Moodle.com – cung cấp dịch vụ và hỗ trợ thương mại chính thức của Moodle (tiếng Anh)
 Moodle Việt Nam – cộng đồng Moodle Việt Nam (tiếng Việt)

Môi trường học tập ảo
Hệ thống quản lý nội dung
PHP
Công nghệ giáo dục
Phần mềm giáo dục miễn phí
Giáo dục trực tuyến
Phần mềm đa nền tảng
Phần mềm quản lý lớp học
Phần mềm tự do được lập trình bằng PHP
Phần mềm sử dụng giấy phép GPL
Giao thức truyền thông

Giao thức truyền thông (tiếng Anh là communication protocol, hay gọi tắt là protocol) hay còn được dịch là giao thức giao tiếp, giao thức liên mạng, giao thức tương tác hay giao thức trao đổi thông tin, là một tập hợp các quy tắc chuẩn cho phép hai hoặc nhiều thực thể trong một hệ thống thông tin liên lạc để trao đổi thông tin, dữ liệu qua các kênh truyền thông. Giao thức sẽ định nghĩa các quy tắc (rule), cú pháp (syntax), ngữ nghĩa (semantics). sự đồng bộ (synchronization) trong quá trình truyền thông và có thể thêm phương pháp khắc phục lỗi trên đường truyền. Giao thức truyền thông có thể được thực thi trên phần cứng, phần mềm hoặc cả hai.

Tổng quan 
Các giao thức truyền thông dành cho truyền thông tín hiệu số trong mạng máy tính có nhiều tính năng để đảm bảo việc trao đổi dữ liệu một cách đáng tin cậy qua một kênh truyền thông không hoàn hảo.

Có nhiều giao thức được sử dụng để giao tiếp hoặc truyền đạt thông tin trên Internet, dưới đây là một số các giao thức tiêu biểu:

 TCP (Transmission Control Protocol): thiết lập kết nối giữa các máy tính để truyền dữ liệu. Nó chia nhỏ dữ liệu ra thành những gói (packet) và đảm bảo việc truyền dữ liệu thành công.
 IP (Internet Protocol): định tuyến (route) các gói dữ liệu khi chúng được truyền qua Internet, đảm bảo dữ liệu sẽ đến đúng nơi cần nhận.
 HTTP (HyperText Transfer Protocol): cho phép trao đổi thông tin (chủ yếu ở dạng siêu văn bản) qua Internet.
 FTP (File Transfer Protocol): cho phép trao đổi  qua Internet.
 SMTP (Simple Mail Transfer Protocol): cho phép gởi các thông điệp thư điện tử (e-mail) qua Internet.
 POP3 (Post Office Protocol, phiên bản 3): cho phép nhận các thông điệp thư điện tử qua Internet.
 MIME (Multipurpose Internet Mail Extension): một mở rộng của giao thức SMTP, cho phép gởi kèm các tập tin nhị phân, phim, nhạc,... theo thư điện tử.
 WAP (Wireless Application Protocol): cho phép trao đổi thông tin giữa các thiết bị không dây, như điện thoại di động.

Xem thêm
 Giao thức phi kết nối (Connectionless protocol)
 Giao thức đường hầm (Tunneling protocol)
 Kiến trúc mạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 W3C, liên đoàn lập ra nhiều tiêu chuẩn về Internet (tiếng Anh)
 Chỉ mục giao thức mạng máy tính  (tiếng Anh)

*
Truyền dữ liệu
Giao thức
Đức tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Đức tham dự Thế vận hội Mùa đông 2006, và Ủy ban Quốc gia Thế vận hội Đức (Nationales Olympisches Komitee für Deutschland) có tất cả 162 vận động viên tham dự. Nước này có vận động viên tham dự cả 15 bộ môn trong Thế vận hội Mùa đông. Nằm ở trong Bức Màn Sắt, Đông Đức đoạt số huy chương vàng cao nhất tại Thế vận hội Mùa đông 1984. Sau khi tái thống nhất, Đức giành vị trí đứng đầu toàn đoàn tại các Thế vận hội Mùa đông 1998 và 2002 cùng với 12 huy chương vàng.

Tham khảo

Thế vận hội Mùa đông 2006
Mùa đông 2006
Thể thao Đức năm 2006
Tiếng Bambara

Tiếng Bambara (Bamanankan) là lingua franca và là một ngôn ngữ quốc gia của Mali, được nói bởi khoảng 14 triệu người, trong đó có 4 triệu người Bambara và 10 triệu người nói như ngôn ngữ thứ hai. Ước tính rằng 80% dân số Mali nói tiếng Bambara ở một mức độ nào đó. Ngôn ngữ này có cấu trúc chủ-tân-động, với phần ngữ âm gồm hai thanh.

Phân loại
Tiếng Bambara thuộc về một nhóm các ngôn ngữ có liên quan chặt chẽ gọi là Manding-từng là những ngôn ngữ chính tại đế quốc Mali thời Trung cổ. Các ngôn ngữ Manding được người bản ngữ xem là có thể thông hiểu lẫn nhau ở mức nào đó; và được nói bởi từ 30 tới 40 triệu người tại các quốc gia gồm Burkina Faso, Senegal, Guinea Bissau, Guinea, Liberia, Bờ Biển Ngà và Gambia. Manding là một phần của nhóm Mandé lớn hơn.

Ngữ âm

Phụ âm

Nguyên âm

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Mali - History - Language 
The Rosetta Project
Bambara at French Wikibooks contains more material
Bambara entries (>1000) in the French Wiktionary
Mandenkan Journal 
Bambara page from Ethnologue site

Ngữ hệ Niger-Congo
Ngôn ngữ tại Mali
Ngôn ngữ tại Burkina Faso
Ngôn ngữ tại Ghana
Ngôn ngữ có thanh điệu
Ngôn ngữ Manding

Ngôn ngữ tại Guinée
Ngôn ngữ tại Bờ Biển Ngà
Ngôn ngữ tại Sénégal
Ngôn ngữ tại Mauritanie
Ngôn ngữ tại Niger
Ngôn ngữ tại Gambia
Ngôn ngữ chủ-tân-động
Sét hòn

Sét hòn là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét. Nhiều báo cáo trong quá khứ nói rằng sét hòn sẽ nổ trước khi biến mất, đôi khi gây ra tử vong, để lại trong không khí mùi của khí sulfur.

Các thí nghiệm đã tạo ra được những hiệu ứng tương tự với những báo cáo về sét hòn, nhưng hiện tại người ta vẫn không biết liệu những hiện tượng này có thật sự liên hệ với bất kì hiện tượng tự nhiên nào xảy ra hay không. Các dữ liệu khoa học về sét hòn rất ít ỏi vì tính thất thường và không dự báo trước được của nó. Những chứng cứ về nó hiện nay chỉ là những chứng kiến của dân thường và do đó đã tạo ra những quan điểm không thống nhất. Do những mâu thuẫn và thiếu dữ liệu tin cậy, bản chất của sét hòn cho tới nay vẫn chưa được khám phá.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Thời tiết
Vật lý plasma
Chớp
Tia sét
Khoa học khí quyển
Ánh sáng ma khí quyển
Hiện tượng không giải thích được
Vấn đề chưa được giải quyết trong vật lý học
Đại số quan hệ

Đại số quan hệ (tiếng Anh: relational algebra) dùng phổ biến trong lý thuyết cơ sở dữ liệu quan hệ là một bộ các toán tử và các quy tắc tương ứng có thể được sử dụng để thao tác trên các toán học (relation) và tạo ra kết quả là một quan hệ khác. Trước đây, đại số quan hệ ít được quan tâm cho đến khi Edgar F. Codd đưa ra mô hình dữ liệu quan hệ (relational model) vào năm 1970. Từ đó đến nay, đại số quan hệ được xem là nền tảng cho các ngôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu.

Quan hệ khả hợp 
Cho hai lược đồ quan hệ R(A1, A2,..., An) và S(B1, B2,..., Bm) được gọi là khả hợp nếu:
- Chúng có cùng bậc: m = n.
- Miền giá trị (DOM) của các thuộc tính tương ứng bằng nhau: DOM(Ai) = DOM(Bi) với 1 ≤ i ≤ n.

Các phép toán

Phép hợp 
Cho hai quan hệ R(U) và S(U) (U là tập hữu hạn các thuộc tính). Điều kiện: R,S khả hợp.Ký hiệu: R∪SKết quả: A = R∪S là một quan hệ (trên tập thuộc tính U) gồm các bộ r thỏa mãn r ∈ R hoặc r ∈ S.

Phép giao 
Giao của 2 tập hợp R và S khả hợp là tập hợp các bộ t sao cho .

Kí hiệu: . Trong đó:

 R và S là 2 quan hệ khả hợp.
 : kí hiệu phép giao tập hợp.

Phép trừ 
Cho 2 quan hệ R & S là 2 quan hệ trên tập thuộc tính U. Hiệu 2 quan hệ R & S ký hiệu là R\S. là một quan hệ trên tập thuộc tính U và được xác định như sau: R\S={t sao cho t thuộc R và t không thuộc S}

Tích Descartes 
Tích Descartes (hay tích Đềcác) của hai tập hợp A và B, ký hiệu là A×B, là một tập hợp chứa tất cả các bộ có dạng (a, b) với a là một phần tử của A và b là một phần tử của B. Hay, viết trong ngôn ngữ của lý thuyết tập hợp:

Phép chọn

Định nghĩa 
Phép chọn trên một quan hệ R là thao tác chọn ra tập con của các bộ (hàng) trong quan hệ R sao cho thỏa mãn điều kiện chọn. Nói đơn giản, thì phép chọn như là một bộ lọc, dùng để lọc các bộ dữ liệu, chỉ giữ lại các bộ thỏa mãn điều kiện chọn và loại bỏ đi các bộ không thỏa. Kết quả trả về là một quan hệ mới.

Kí hiệu: . Trong đó:

 σ: kí hiệu phép chọn.
 c: điều kiện chọn, là một biểu thức mệnh đề, có thể chứa các toán tử logic như  (OR - hoặc),  (AND - và), ¬ (Negation - phủ định).
 R: quan hệ R.

Tính chất 

 Giao hoán: 
 Kết hợp:

Phép chiếu 
Phép chiếu dùng để chọn ra danh sách các thuộc tính trong một quan hệ, và loại bỏ những thuộc tính không cần thiết. Kết quả trả về là một quan hệ mới.

Kí hiệu: . Trong đó:

 : kí hiệu phép chiếu.
 : danh sách các thuộc tính cần chiếu có trong bảng quan hệ R.
 R: quan hệ R.

Phép đổi tên 
Kí hiệu:  hoặc  hoặc . Trong đó:

 : kí hiệu của phép đổi tên.
  hay hay : là tên mới của quan hệ được đổi tên, với các thuộc tính  của nó.
 R: quan hệ R.

Ví dụ: , hay  dùng để đổi tên quan hệ NHANVIEN thành quan hệ mới, NV.

Phép kết nối

Phép nối tự nhiên

Phép nối \theta 
Kí hiệu: . Trong đó:

 R và S: là các quan hệ.
 : kí hiệu của phép nối , với  là một biểu thức logic.

Nhận xét:

Phép nối ngoài

Phép nối ngoài - bên trái

Phép nối ngoài - bên phải

Phép nối ngoài đầy đủ

Phép chia

Xem thêm 
 Tích Descartes
 Phép chiếu (toán học)
 Phép chiếu (lý thuyết tập hợp)
 Quan hệ (toán học)

Tham khảo

Mô hình hóa dữ liệu
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Hưng Hóa (định hướng)

Hưng Hóa có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam 
 Địa danh cũ
 Tỉnh Hưng Hóa ở miền Bắc dưới thời nhà Nguyễn, trước đó là thừa tuyên Hưng Hóa, rồi trấn Hưng Hóa dưới thời nhà Lê
 Thị trấn Hưng Hóa (huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ); nay là một phần xã Tam Nông
 Thành Hưng Hóa: lỵ sở của tỉnh Hưng Hóa, nơi diễn ra trận Hưng Hóa (1884)

Trung Quốc 
 Thành phố Hưng Hóa thuộc địa cấp thị Thái Châu, tỉnh Giang Tô

Xem thêm
 Giáo phận Hưng Hóa thuộc Giáo hội Công giáo
 Tiếng Phủ Tiên, còn được gọi là tiếng Hưng Hóa
 Hưng Hòa
Bún ốc

Bún ốc là một đặc sản ẩm thực của người Hà Nội. Bún ốc có thể ăn nóng, chấm hoặc chan. Bún ốc nguội ăn chấm phù hợp vào mùa hè.

Giới thiệu
Không ai biết bún ốc có từ bao giờ, nhưng có điều chính xác rằng đó là một món thuần Việt nhất trong các món ăn thuần Việt. Bún ốc xuất xứ từ một vùng quê nào đó, rồi theo bước chân của những người dân tản cư lên kinh thành Thăng Long mà thành đặc sản.

Người Hà Nội thường chọn những con ốc nhỏ hơn và dai hơn so với những loại ốc nước ngọt khác (thường là ốc mít). Để làm một bát bún ngon, không thể thiếu những con ốc béo và tươi, không ngâm trong nước vo gạo quá lâu. Họ chọn loại bún tốt ngon có sợi mỏng và trong. Bún ốc không chỉ có nước dùng, ốc và đậu phụ là những thành phần cơ bản mà còn gồm nhiều loại rau sống kèm.

Mắm tôm và ớt là tùy chọn, mặc dù những người theo chủ nghĩa thuần túy như nhà văn Vũ Bằng vẫn khăng khăng thêm những thứ đó để có hương vị đậm đà hơn. Trong tác phẩm Món ngon Hà Nội ông có nhận định 
"Đó là một thứ quà, có thể bảo là đã đạt được tới cái đích nghệ thuật ăn ngon của người Hà Nội. Ờ, ta cứ thử ngồi mà nghĩ thì có thứ quà gì lại lạ lùng đến như thế bao giờ? Chỉ mới trông thấy người đàn bà gánh hàng đi qua trước mắt, ấy thế mà ta đã bắt thèm rồi, bao nhiêu thóa tuyến đều như muốn làm loạn, không ngớt tăng cường nước miếng của ta..."

Bún ốc Tây Hồ được biết đến từ lâu đã thành thương hiệu. Theo các bậc cao niên trong xóm Quảng Khánh (phường Quảng An, quận Tây Hồ) là nhờ vào những con ốc chất lượng được vớt từ Hồ Tây. Ốc phải thật béo và không được ngâm quá lâu. Bún được chọn từ làng Phú Đô ở huyện Từ Liêm, bởi lẽ sợi bún rất nhỏ, săn, không nhão và khi chan nước vẫn dai và dẻo mà lại không nát. Ngoài ra bún ốc ở làng Khương Thượng cũng khá nổi tiếng.

Chế biến
Nguyên tắc đầu tiên khi chọn các loại ốc nói chung là phải chọn ốc sống. Ốc mua về thường chưa thể ăn ngay, nên ngâm ốc qua đêm để nhả hết nhớt và chất bẩn ra nước ngâm dưới dạng vụn nhầy.

Ốc được luộc lên sau đó khều lấy thịt ốc, đem vào xào săn cùng mỡ và gia vị, nước mắm, mì chính. Nước ốc làm nước dùng chan bún sau khi đã được ninh sôi, cho thêm cà chua và các gia vị đặc trưng của món nước dùng bún ốc. Trong nước dùng chan bún ốc có thêm xương ống (lợn) ninh cùng để nước thêm ngọt.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ốc
Món ốc
Ẩm thực Hà Nội
Ẩm thực Việt Nam
Cơ vân (sinh học)

Cơ vân (còn gọi là cơ xương) là một trong ba loại cơ có trong cơ thể con người và nhiều động vật (hai loại kia là cơ trơn và cơ tim). Hầu hết các cơ vân được gắn với cấu trúc xương và khi nó co giãn thì nó sẽ tạo ra các đáp ứng tương ứng cho việc chuyển động của xương.

Quá trình co giãn của cơ xương được kích hoạt bởi các xung trong các nơron vận động gửi tới cơ, dưới quá trình tự điều khiển.

Cấu trúc 
Cơ xương gồm nhiều bó sợi cơ xếp song song dọc theo chiều dài của cơ. Mỗi sợi cơ có một tế bào rất dài (từ 10 đến 40 mm), đường kính từ 10 đến 80 micromet, có nhiều nhân, được bao bọc bởi màng sợi cơ (sarcolemma). Cơ tương chứa nhiều tơ cơ (myofibril) và các bào quan khác. Mỗi sợi cơ được điều khiển bởi một đầu cuối dây thần kinh duy nhất nằm ở giữa sợi cơ.

Xem thêm 
 Cơ trơn
 Cơ tim

Cơ
Mô cơ
Hệ cơ

fr:Muscle strié
Tropomyosin

Tropomyosin là protein có trọng lượng phân tử vào khoảng 70000, dài khoảng 40 nm.

Chức năng trong cơ
Tropomyosin có mặt trong cơ của động vật. Các phân tử này nối lỏng lẻo với dây xoắn kép actin F và quấn quanh nó. Ở trạng thái nghỉ, các phân tử tropomyosin nằm ở đỉnh của các vị trí hoạt động của dãy xoắn actin để ngăn không cho sự tác động qua lại giữa sợi actin và sợi myosin có thể xảy ra. Mỗi phân tử tropomyosin phủ lên 7 vị trí hoạt động.

Tham khảo

Protein
Hệ cơ
Cơ tim

Trong nhiều loài động vật có tim, cơ tim, như tên gọi của nó, là cơ của tim. Quá trình co giãn của cơ tim thực hiện đẩy máu đi qua hệ tuần hoàn trong cơ thể, cơ tim hoạt động không ngừng nghỉ cho đến khi chết. Tương tự như cơ trơn, cơ tim được điều khiển bởi hệ thống thần kinh tự động (autonomic nervous system) và các hócmôn (hormone) và một phần của nó có thể co giãn tự nhiên.

Cơ tim là một trong ba loại cơ động vật có xương sống, với hai loại khác là cơ xương và cơ trơn. Nó là một cơ vân không tự chủ tạo thành mô chính của thành tim. Cơ tim tạo thành một lớp trung dày giữa lớp ngoài của thành tim (màng ngoài tim) và lớp bên trong (màng trong tim), với máu được cung cấp qua lưu thông mạch vành. Nó bao gồm các tế bào cơ tim cá nhân (cardiomyocytes) kết hợp với nhau bằng đĩa xen kẽ, được bọc bởi các sợi collagen và các chất khác tạo thành ma trận ngoại bào.

Các co duỗi cơ tim theo cách tương tự với cơ xương, mặc dù có một số khác biệt quan trọng. Một sự kích thích điện dưới hình thức một điện áp hoạt động tim được phân phối theo một mô hình nhịp nhàng sẽ kích thích sự giải phóng calci từ khu chứa calci bên trong của tế bào, mạng lưới sarcoplasmic. Sự gia tăng calci làm cho myofilaments của tế bào trượt qua nhau trong một quá trình gọi là khớp nối co giãn kích thích.

Các bệnh về cơ tim có tầm quan trọng lớn. Chúng bao gồm các điều kiện do nguồn cung cấp máu bị hạn chế cho cơ bao gồm đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim, và các bệnh cơ tim khác được gọi là bệnh cơ tim.

Cấu tạo 
Tế bào cơ tim (cardiomyocytes): Hình thoi, nhánh, chứa nhiều ty thể, myofibril (sợi actin, myosin), mạng nội chất sarcoplasmic dự trữ Ca²⁺.

Đặc điểm đặc trưng:

 Vạch bậc thang (intercalated discs): Liên kết khe (gap junctions) cho phép truyền xung điện nhanh, co bóp đồng bộ như một hợp bào (syncytium).
 Chất nền ngoại bào/Ma trận ngoại bào: Sợi collagen, elastin hỗ trợ cấu trúc.

Xem thêm
Cơ xương
Cơ trơn

Tham khảo

Cơ
Tim mạch học
Mô học
Điện sinh lý tim
Màng sợi cơ

Màng sợi cơ gồm một màng tế bào thực sự gọi là màng sinh chất (tiếng Anh: plasma membrane) và một lớp vỏ mỏng bao bọc bên ngoài, lớp vỏ này chứa nhiều sợi collagen. Ở mỗi tận cùng của sợi cơ, lớp vỏ mỏng hòa màng với sợi gân. Sau đó các sợi gân tập trung thành từng bó để tạo ra gân của cơ và bám vào gân (tendon).

Tham khảo

Sinh học tế bào
Sinh học màng
Trượt ván trên tuyết tại Thế vận hội Mùa đông 2006

Trượt ván trên tuyết tại Thế vận hội Mùa đông 2006 bao gồm 3 bộ môn: halfpipe, parallel giant slalom và snowboard cross cho cả nam và nữ. Thế vận hội Mùa đông tại Torino là lần đầu tiên Snowboard cross trở thành một trong các bộ môn thi đấu.

Bảng huy chương

Nam

Nữ

Các đoàn tham dự

Chú thích

Sự kiện Thế vận hội Mùa đông 2006
Thế vận hội

2006
Thế vận hội
Mã Lai

Mã Lai (phồn thể: 馬來, giản thể: 马来) được dùng để chỉ:

Malaysia khi chưa sáp nhập thêm các bang ở miền bắc đảo Borneo, tức là phần Malaysia bán đảo (tiếng Anh: Peninsular Malaysia). Như vậy Mã Lai hoặc Mã Lai Á (phồn thể: 馬來亞, giản thể: 马来亚) là tên gọi trước đây của Malaysia. Tuy nhiên một số người Việt, nhất là ở hải ngoại, thường quen dùng từ này để chỉ Malaysia (phồn thể: 馬來西亞, giản thể: 马来西亚, âm Hán-Việt: Mã Lai Tây Á) hiện nay.
Các nước Mã Lai hợp bang (Federated Malay States) tồn tại trước kia.
Liên bang Mã Lai trong hai giai đoạn: Liên hiệp Malaya (1946–1948) và Liên bang Malaya (1948–1963). Trung Quốc gọi là Mã Lai Á Liên bang.
Bán đảo Mã Lai
Tiếng Mã Lai
Người Mã Lai
Quần đảo Mã Lai

Trang định hướng địa danh
Claude Joseph Rouget de Lisle

Claude Joseph Rouget de Lisle (1760–1836) là một sĩ quan trong lực lượng công binh Pháp. Tên tuổi của ông gắn liền với bài hát "La Marseillaise", quốc ca Pháp, sáng tác vào tháng 4 năm 1792 tại Strassburg.

Ông sinh ngày 10 tháng 5 năm 1760 tại Lons-le-Saunier, Jura, Pháp và mất ngày 26 tháng 6 năm 1836 tại Choisy-le-Roi, Seine-et-Oise, Pháp.

Chú thích

Tham khảo

Rouget de Lisle, Claude Joseph
Nhà soạn nhạc Pháp
Sĩ quan Quân đội Pháp
Người sáng tác quốc ca
Tù nhân Pháp
Thành viên Hội Tam Điểm Pháp
Hiệp sĩ Bắc Đẩu Bội tinh
Tháp CN

Tháp CN (tiếng Anh: CN Tower) là một ngọn tháp nổi tiếng thế giới của thành phố Toronto, tỉnh Ontario, Canada (độ cao 553,33 m (1815 ft), tọa độ địa lý: 43°38′33.24″ N, 79°23′13.7″ W). Trong khoảng thời gian từ năm 1975 đến năm 2007, đây là kết cấu độc lập cao nhất thế giới nằm trên đất liền. Công trình được xem như biểu tượng của thành phố Toronto nói riêng và một trong những biểu tượng của Canada nói chung. Tháp thu hút khoảng 2 triệu khách du lịch một năm. Tên đầy đủ của tháp là Canadian National Tower (Tháp quốc gia Canada), nhưng tên này ít được sử dụng.

Công trình được khởi công vào ngày 6 tháng 1 năm 1973 do Công ty Đường sắt Quốc gia Canada (Canadian National Railway) đầu tư xây dựng. Công ty này muốn xây dựng một tháp truyền hình và liên lạc viễn thông phục vụ tại vùng Đại Toronto và cũng muốn chứng tỏ sức mạnh của nền công nghiệp Canada. Những thành viên trụ cột của dự án gồm:

 Hãng xây dựng NCK
 Hãng kiến trúc John Andrews
 Hãng kiến trúc Webb, Zerafa, Menkes, Housden
 Hãng xây dựng Foundation Building Construction và Canron (bộ phận miền đông).

Công trình được thi công liên tục, 24 giờ mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần, trong vòng 40 tháng liên tục với nhân lực tổng cộng 1573 người. Tháp CN khánh thành vào ngày 26 tháng 6 năm 1976. Bộ phận nhận tín hiệu vi sóng phát thanh từ xa được đặt ở độ cao 338 m và ăngten phát sóng được đặt trên đỉnh tháp. Tổng số vốn đầu tư cho công trình vào khoảng 300 triệu đô la Canada, tương đương 260 triệu đô la Mỹ, được thanh toán trong vòng 15 năm.

Một cầu thang bằng thép gồm 1776 bậc dẫn lên đến tầng Skypod ở độ cao 447 m (1465 ft), tương đương bằng một tòa nhà 147 tầng, và đây là cầu thang cao nhất trên thế giới. Thang bộ này được sử dụng để thoát thân khẩn cấp trong trường hợp sự cố và không được sử dụng thường ngày, ngoại trừ cho hai cuộc thi leo thang từ thiện trong một năm. Đó là Ngày Trái Đất của Quỹ Sinh vật Hoang dã Thế giới (World Wildlife Fund) tổ chức vào mùa xuân và một lần khác vào mùa thu do United Way tại Toronto (United Way's Toronto chapter). Trung bình người ta mất khoảng 30 phút để leo lên đến phần thấp nhất của bầu tháp (phần vành trắng ở phía dưới của bầu tháp) tuy nhiên kỉ lục nhanh nhất được ghi nhận là 7 phút 52 giây.Trong thời gian xây dựng chỉ có duy nhất 1 người bị tử vong do tai nạn lao động.

Chú thích

CN
CN, Tháp
Kiến trúc Canada
Kiến trúc hiện đại tại Canada
EFE

EFE là hãng thông tấn lớn nhất thế giới sử dụng tiếng Tây Ban Nha, có trụ sở chính tại Madrid, Tây Ban Nha.

Hãng có mạng lưới 1.000 nhà báo và đội ngũ phóng viên cùng cộng tác viên gồm 2.000 người trải đều trên toàn thế giới. EFE tuyên bố trên trang Web của mình rằng hãng là hãng thông tấn lớn thứ tư thế giới.

Sau khi cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha, EFE là instrumentalized như một cơ quan giám sát và lấy tên là Franco EFE mà không có sự biện minh hay giải thích. Trước đây đã có các cơ quan khác có tên bắt đầu với F mà đã bị phá hủy bởi chế độ độc tài, nhưng rõ ràng là cái tên không đến EFE thay Falangism, Franco và chủ nghĩa phát xít. Cơ quan này nói dối trong Franco "lợi ích quốc gia" trong phong cách của các triết lý của chủ nghĩa phát xít của Hitler và vẫn còn nằm ngày hôm nay. Một ví dụ ngoạn mục của mình và nằm xảo quyệt "để duy trì sự thống nhất của dân tộc Tây Ban Nha" là số người tham gia (56.000 so với 1.100.000) cho trình diễn độc lập của Catalonia, ngày ngày 10 tháng 7 năm 2010.

Chú thích

Liên kết ngoài 
Trang chính của EFE 

Hãng thông tấn
Tây Ban Nha
Khởi đầu năm 1939 ở Tây Ban Nha
Hãng thông tấn

Hãng thông tấn, hãng tin hay thông tấn xã, là một tổ chức báo chí trong ngành truyền thông, có thể đại diện cho một chính phủ, một đất nước (ví dụ như Thông tấn xã Việt Nam) hay mang tính trung lập nhưng với mục tiêu kinh doanh mang lại lợi ích của cổ đông.

Mục tiêu
Mục tiêu của hãng quyết định hình thức hãng ấy đưa tin với ý nghĩa phổ cập thông tin, giáo dục hay kinh doanh. Nếu thuộc vào nhóm thứ nhất đưa thông tin phổ cập kiến thức, hãng thông tấn thường tăng doanh thu bằng việc kinh doanh thêm các ấn phẩm bán lẻ dựa vào tài nguyên nội dung và nhân lực sẵn có.

Một hãng thông tấn kinh doanh thông tin thường bán buôn thông tin cho các khách hàng.

Sản phẩm
Sản phẩm của hãng thông tấn rất phong phú, từ tin tức (nội dung) đến các giải pháp kỹ thuật để truyền nội dung ấy đến khách hàng.

Phần tin tức thường bao gồm tin nóng (bài viết, tin ảnh, đồ họa, video thời sự) hoặc các phóng sự chuyên đề với hình thức tương tự tin nóng song có khác biệt về thời gian sự kiện xảy ra trong tin đến thời điểm chúng được đưa lại.

Phần hình thức truyền đa dạng từ phần mềm đến các thiết bị chuyên dùng có gắn sẵn phần mềm như sàn giao dịch ngoại hối.

Khách hàng
Khách hàng của một hãng thông tấn cũng đa dạng từ nhà nghiên cứu chính sách đến nhà đầu tư chứng khoán, có thể là cá nhân hay tổ chức, là cơ quan của chính quyền hoặc trong khối doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế thị trường.

Tất nhiên phải nhắc đến một số lượng lớn khách hàng của các hãng thông tấn là các tờ báo in hoặc báo điện tử, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình. Nếu các hãng thông tấn thường bán tin theo hình thức bán buôn thì chính những khách hàng kể trên của họ là những nhà bán lẻ. Do đó một hãng thông tấn không nhất thiết phải có báo in để bán sản phẩm của mình.

Hợp đồng mua bán tin tức bao gồm mua tin lẻ hoặc thường là mua trọn gói, theo từng thể loại nhất định như thời sự, thể thao hay kinh doanh tiền tệ.

Xem thêm
 Thông tấn xã Việt Nam
 Tân Hoa Xã
 Reuters
 Associated Press
 AFP

Tham khảo

Báo chí