Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Đỗ Trung Quân

Đỗ Trung Quân (sinh 19 tháng 1 năm 1955) là một nhà thơ Việt Nam. Nhiều bài thơ của ông được phổ nhạc và được nhiều người yêu thích như Quê hương, Phượng hồng... Ông còn được biết đến với nhiều nghề "tay trái" khác như MC cho những chương trình ca nhạc của bạn bè ông hay làm diễn viên cho một số phim truyền hình.

Cuộc đời và sự nghiệp
Ông sinh tại Sài Gòn. Đỗ Trung Quân vừa là bút danh vừa là tên thật của ông. Theo bài phỏng vấn trên báo Vietnam News giữa năm 2005 thì trong khai sinh của ông không có tên cha. Ông được mẹ là bà Đỗ Thị Hảo nuôi lớn đến năm 15 tuổi thì mẹ mất. Ông tiếp tục mưu sinh và sau khi tốt nghiệp Tú tài, ông vào học tại Viện Đại học Vạn Hạnh.

Năm 1979, ông tham gia phong trào Thanh niên xung phong và bắt đầu sáng tác. Một số bài thơ do ông sáng tác trở thành nổi tiếng như Hương tràm (1978).

Một số bài thơ phổ nhạc được nhiều người biết đến như:
 Hương tràm (1978), Vũ Hoàng phổ nhạc
 Bài học đầu cho con (1986), Giáp Văn Thạch phổ nhạc thành bài "Quê hương" và Anh Bằng phổ thành bài hát "Quê hương bài học đầu cho con"
 Tạ lỗi Trường Sơn (1982)
 Chút tình đầu (1984), Vũ Hoàng phổ nhạc thành bài Phượng hồng (1988)
 Khúc mưa, Phú Quang phổ nhạc
 Những bông hoa trên tuyến lửa, Nguyễn Cửu Dũng phổ nhạc

Tác phẩm
Thơ
 Chút tình đầu
 Khúc mưa
 Hương tràm
 Quê hương
 Những bông hoa trên tuyến lửa
 Bài học đầu cho con
Hoa và đất
Tạ lỗi Trường Sơn (1982)
Mẹ
Ngụ ngôn mỗi ngày
Tập thơ
 Cỏ hoa cần gặp (1991)
 Chân mây cuối trời (in chung cùng Hoàng Ngọc Biên, 2003)

Văn xuôi
 Tạp bút Đỗ (2005)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nhà thơ Đỗ Trung Quân: câu cuối của bài Quê Hương không có trong nguyên bản
Trang blog Chung Do Kwan của nhà thơ Đỗ Trung Quân

Người Sài Gòn
Nhà thơ Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Dây bông xanh

Dây bông xanh còn có các tên: bông báo, cát đằng hoa to, đại hoa sơn khiên ngưu, đại hoa lão nha chủy (danh pháp hai phần: Thunbergia grandiflora Roxb.); là một loài thực vật có hoa thuộc họ Ô rô (Acanthaceae). Đây là loài bản địa của Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Dương và Myanmar và có phân bố tự nhiên rộng rãi.

Miêu tả 
Cây leo thân quấn. Lá to, chia thùy, có cuống dài, gốc hình tim. Hoa thường mọc thành chùm ở nách. Đài hình chén, mép nguyên hay hơi lượn, có lông. Tràng màu xanh tím, phía dưới dình thành ống tràng hẹp, phía trên loe rộng hình phễu và xẻ 5 thùy, trong đó có một thùy lớn nhất. Nhị 4, đính ở gốc tràng. Bầu nhẵn, xung quanh bầu có đĩa mật. Quả nang nhẵn, hạt ráp.

Cây bông báo mọc hoang hoặc được trồng làm cảnh, có thể ươm trồng bằng những mẩu thân dài 15–30 cm.

Người ta thường hái lá, dùng tươi hay phơi hoặc sấy khô làm thuốc.

Công dụng 

Dây bông xanh được trồng dùng để làm kiểng, ngoài ra nó còn là một vị thuốc chữa rắn cắn rất phổ biến trong người dân. Hái một nắm lá bông báo tươi, bỏ cuống, rửa sạch, giã nhỏ, thêm ít nước, vắt lấy nước. Dùng nước này xoa bóp từ trên xuống dưới nơi rắn cắn chừng 5-10 phút. Lấy bã đắp lên vết cắn. Ngày làm 2 lần cho đến khi khỏi. Thường chỉ dùng 4-5 lần là có kết quả.

Chú thích

Tham khảo
 
 
 

Thunbergia
G
Thực vật được mô tả năm 1832
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Myanmar
Thực vật Nepal
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Đông Dương
Thực vật xâm hại ở Úc
Trung tuyến

Đường trung tuyến của đoạn thẳng là đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng đó.

Trong hình học, đường trung tuyến của một tam giác là một đoạn thẳng nối từ đỉnh của tam giác tới trung điểm của cạnh đối diện. Mỗi tam giác đều có ba trung tuyến.

Đối với tam giác cân và tam giác đều, mỗi trung tuyến của tam giác chia đôi các góc ở đỉnh với hai cạnh kề có chiều dài bằng nhau.

Trong hình học không gian, khái niệm tương tự là mặt trung tuyến trong tứ diện.

Tính chất đường trung tuyến

Đồng quy tại 1 điểm 
3 đường trung tuyến của tam giác đồng quy tại 1 điểm. Điểm đó được gọi là trọng tâm của tam giác. Khoảng cách từ trọng tâm của tam giác đến đỉnh bằng 2/3 độ dài đường trung tuyến ứng với đỉnh đó.

Chia ra diện tích của các tam giác bằng nhau 

Mỗi trung tuyến chia diện tích của tam giác thành hai phần bằng nhau. Ba trung tuyến chia tam giác thành sáu tam giác nhỏ với diện tích bằng nhau.

Chứng minh 

Xem xét tam giác ABC (hình bên), cho D là trung điểm của , E là trung điểm của , F là trung điểm của , và O là trọng tâm.

Theo định nghĩa, . Do đó  và , trong đó  là diện tích của ; điều này đúng bởi trong mỗi trường hợp hai tam giác có chiều dài đáy bằng nhau, và có cùng đường cao từ đáy (mở rộng), và diện tích của tam giác thì bằng một phần hai đáy nhân đường cao.

Chúng ta có:

Do đó,  và 

Do , do đó, . Sử dụng cùng phương pháp này, ta có thể chứng minh .

Công thức liên quan tới độ dài của đường trung tuyến 

Độ dài của trung tuyến có tính được bằng định lý Apollonius như sau:

trong đó a, b và c là các cạnh của tam giác với các trung tuyến tương ứng ma, mb, và mc từ trung điểm

Do vậy chúng ta cũng có các mối quan hệ:

Xem thêm 
 Đường cao (tam giác)
Đường phân giác
Đường trung trực

Chú thích

Liên kết

 Medians and Area Bisectors of a Triangle
 The Medians at cut-the-knot
 Area of Median Triangle at cut-the-knot
 Medians of a triangle With interactive animation
 Constructing a median of a triangle with compass and straightedge animated demonstration
 

Hình học sơ cấp
Hình học tam giác
Me (định hướng)

Me trong tiếng Việt có thể chỉ:
 Tên các loài thực vật:
 Tamarindus indica, loài duy nhất của chi Tamarindus
 Tên chung cho một số loài thuộc chi Phyllanthus
 Cách gọi khác của một số địa phương tại Việt Nam để chỉ mẹ
 Thị trấn cũ Me thuộc huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Nay thuộc xã Gia Viễn
 Me (thần thoại)
 Me (album của Super Junior-M)
 Me (album đĩa đơn), của Jisoo
 "Me!", bài hát của Taylor Swift

Xem thêm 
 Me đất
 Me nước
 Me keo
 Me tiên

Trang định hướng địa danh
Yên Thịnh (định hướng)

Yên Thịnh có thể là một trong số các địa danh sau:
 Xã Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên

 Địa danh cũ
 Thị trấn Yên Thịnh, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình; nay là một phần của xã Yên Mô
 Phường Yên Thịnh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái; nay là một phần phường Văn Phú, tỉnh Lào Cai
 Xã Yên Thịnh, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn; nay là một phần xã Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên
 Xã Yên Thịnh, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn; nay là một phần xã Hữu Liên
 Xã Yên Thịnh, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Yên Ninh.
Yên Ninh (thị trấn)

Yên Ninh là thị trấn huyện lỵ của huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý

Thị trấn Yên Ninh cách trung tâm thành phố Hoa Lư 12 km về phía đông nam dọc theo quốc lộ 10 nối tới thị trấn Phát Diệm, có vị trí địa lý:
Phía đông bắc giáp xã Khánh Hải và xã Khánh Hội
Phía tây giáp huyện Yên Mô
Phía tây bắc giáp xã Khánh Vân
Phía nam và đông nam giáp xã Khánh Nhạc và xã Khánh Hồng.

Thị trấn Yên Ninh có diện tích 8,11 km² dân số năm 2019 là 14.236 người, mật độ dân số đạt 1.755 người/km².

Tại khu phố 2 của thị trấn có chợ Huyện.

Lịch sử
Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP về việc thành lập thị trấn Yên Ninh trên cơ sở 247,41 ha diện tích tự nhiên và 5.419 nhân khẩu của xã Khánh Ninh; 7,27 ha diện tích tự nhiên và 213 nhân khẩu của xã Khánh Vân; 3,63 ha diện tích tự nhiên của xã Khánh Hải; 9,81 ha diện tích tự nhiên và 164 nhân khẩu của xã Khánh Nhạc.

Thị trấn Yên Ninh có diện tích tự nhiên 268,12 ha và 5.796 nhân khẩu.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Khánh Ninh còn lại 532,14 ha diện tích tự nhiên và 6.569 nhân khẩu.

Ngày 3 tháng 6 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 23/NQ-CP về việc sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên 533,86 ha và dân số 7.435 người của xã Khánh Ninh vào thị trấn Yên Ninh quản lý.

Thị trấn Yên Ninh có 811,58 ha diện tích tự nhiên và 13.782 nhân khẩu.

Hành chính
Thị trấn Yên Ninh được chia thành 10 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Đông, Trung Lân, Thị Lân, Vườn Chay.

Đường phố
Thị trấn Yên Ninh có các tuyến đường: Nguyễn Văn Giản, Hòa Bình, Hồng Tiến, Phạm Cự Lượng, Cầu Rào, Vườn Chay, Quyết Thắng, Trần Quốc Toản, Triệu Việt Vương, Khu Đông, Làng Đa, Nam Giang, Khương Thượng, Mạc Đăng Dung, Khánh Ninh, Lê Thánh Tông, Lê Đại Hành, Vũ Duy Thanh.

Chú thích

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam
Yên Ninh (định hướng)

Yên Ninh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
 Xã Yên Ninh, tỉnh Thanh Hóa

 Địa danh cũ
 Thị trấn Yên Ninh, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình; nay là một phần xã Yên Khánh
 Phường Yên Ninh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái; nay là một phần phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai
 Xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định; nay là một phần xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình
 Xã Yên Ninh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên; nay là một phần xã Yên Trạch
 Xã Yên Ninh, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Yên Ninh trực thuộc tỉnh.

Xem thêm
 An Ninh
An Ninh (định hướng)

An Ninh có thể là:

Tên người
 Nguyễn An Ninh (1900 - 1943), nhà cách mạng Việt Nam
 Võ An Ninh (1907 – 2009), nhiếp ảnh gia Việt Nam

Địa danh

Việt Nam
 Xã An Ninh, thành phố Cần Thơ
 Xã An Ninh, tỉnh Tây Ninh
 Chùa An Ninh tại xã An Phú, thành phố Hải Phòng.

 Địa danh cũ
 Xã An Ninh (huyện Tri Tôn), tỉnh An Giang); nay là một phần xã An Tức thuộc tỉnh
 Xã An Ninh (huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam); nay là một phần xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình
 Xã An Ninh (huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình); nay là một phần xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị
 Xã An Ninh (huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng); nay là một phần xã An Ninh, thành phố Cần Thơ
 Xã An Ninh (huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình); nay là một phần xã Phụ Dực, tỉnh Hưng Yên
 Xã An Ninh (huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình); nay là một phần xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên
 Xã An Ninh Đông, An Ninh Tây (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An); nay là một phần xã An Ninh, tỉnh Tây Ninh
 Xã An Ninh Đông, An Ninh Tây (huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên); nay là một phần xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk

Trung Quốc
 Thành phố cấp huyện An Ninh, địa cấp thị Côn Minh, tỉnh Vân Nam
 Quận An Ninh, thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc
 Sông An Ninh, tỉnh Tứ Xuyên

Xem thêm
 Yên Ninh
Ninh Hải (định hướng)

Ninh Hải có thể chỉ:

Việt Nam 
 Xã Ninh Hải, tỉnh Khánh Hòa

 Địa danh cũ
 Bộ Ninh Hải, là một trong 15 bộ của vương quốc Văn Lang thời các vua Hùng Vùng đất này tương đương Nam Khâm Châu, Quảng Tây, Trung Quốc ngày nay
 Tên cũ của cảng Hải Phòng, cửa khẩu và hải cảng tại miền Bắc Việt Nam.
 Huyện Ninh Hải thuộc tỉnh Ninh Thuận
 Phường Ninh Hải (thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa); nay là một phần của phường Đông Ninh Hòa
 Phường Ninh Hải (thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa); nay là một phần của phường Hải Lĩnh
 Xã Ninh Hải (thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình); nay là một phần của phường Nam Hoa Lư
 Xã Ninh Hải (huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương); sau là một phần của xã Bình Xuyên (huyện Ninh Giang); nay là một phần của xã Khúc Thừa Dụ, thành phố Hải Phòng

Trung Quốc 
 Huyện Ninh Hải thuộc thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang.
Mường Lát (huyện)

Mường Lát là một huyện miền núi cũ nằm ở phía tây bắc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý 
Huyện Mường Lát có vị trí địa lý:
 Phía bắc giáp huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La 
 Phía tây và nam giáp Lào
 Phía đông và đông nam giáp huyện Quan Hóa.
Huyện Mường Lát có diện tích 812,41 km², dân số năm 2022 là 43.601 người, mật độ dân số đạt 54 người/km².

Trên địa bàn huyện có 6 dân tộc sinh sống chủ yếu là Thái, Mông, Kinh, Mường, Khơ Mú và Dao, trong đó dân tộc Thái và Mông chiếm đa số.

Lịch sử 
Huyện Mường Lát được thành lập vào ngày 18 tháng 11 năm 1996 trên cơ sở tách 6 xã: Trung Lý, Tén Tằn, Tam Chung, Pù Nhi, Quang Chiểu, Mường Chanh thuộc huyện Quan Hóa.

Ngày 20 tháng 8 năm 1999, thành lập xã Mường Lý trên cơ sở 12.009 ha diện tích tự nhiên và 3.874 nhân khẩu của xã Trung Lý.

Ngày 21 tháng 11 năm 2003, thành lập thị trấn Mường Lát (thị trấn huyện lỵ huyện Mường Lát) trên cơ sở 850 ha diện tích tự nhiên và 2.850 nhân khẩu của xã Tam Chung.

Ngày 7 tháng 1 năm 2009, thành lập xã Nhi Sơn trên cơ sở điều chỉnh 3.684,61 ha diện tích tự nhiên và 2.029 nhân khẩu của xã Pù Nhi.

Ngày 1 tháng 12 năm 2019, sáp nhập xã Tén Tằn vào thị trấn Mường Lát. Huyện Mường Lát có 1 thị trấn và 7 xã.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Mường Lát bị giải thể do bỏ cấp huyện. Theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

 Chuyển thị trấn Mường Lát thành xã Mường Lát
 Giữ nguyên 7 xã: Mường Chanh, Quang Chiểu, Tam Chung, Pù Nhi, Nhi Sơn, Mường Lý, Trung Lý.

Tham khảo

Xem thêm 

 Trang thông tin điện tử huyện Mường Lát. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 5 năm 2025 tại Wayback Machine.

Huyện biên giới Việt Nam với Lào
Ireland (định hướng)

Ireland có thể đề cập tới:
Đảo Ireland, một hòn đảo tại Tây Âu, bao gồm lãnh thổ của Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland
Bắc Ireland, một bộ phận của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, chiếm 1/6 lãnh thổ đảo Ireland
Cộng hòa Ireland, một quốc gia độc lập chiếm 5/6 lãnh thổ đảo Ireland

Trang định hướng địa danh
Tóc tiên

Tóc tiên trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:

Thực vật
Trong tên gọi khác của rong gai, rong mái chèo (Hydrilla verticillata) họ Hydrocharitaceae.
Trong tên gọi của rong tóc tiên (Vallisneria spiralis) cùng họ Hydrocharitaceae.
Hoa tóc tiên (Ipomoea quamoclit) họ Convolvulaceae.
Dây tóc tiên, hoa tóc tiên tức các loài cây thiên môn đông (Asparagus cochinchinensis)/(Asparagus lucidus) họ Asparagaceae.
Cỏ tóc tiên hay thổ mạch môn, sơn mạch đông (Liriope spicata). Đây cũng là tên gọi được dùng trong Wikipedia để chỉ họ Ruscaceae chứa chi Liriope và Ophiopogon.
Tên gọi khác của mạch môn (Ophiopogon japonicus).
Tóc tiên leo (sâm đại hành, tỏi đỏ, tỏi lào, sâm cau) (Eleutherine subaphylla) họ Iridaceae.
Lan tóc tiên (Vanda watsonii) họ Orchidaceae.

Thiên văn
 Một tên gọi khác của chòm sao Hậu Phát, tên tiếng La tinh là Coma Berenices.

Địa danh
 Địa danh cũ
 Xã Tóc Tiên (thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu); nay là một phần xã Châu Pha, Thành phố Hồ Chí Minh

Tên người
 Ca sĩ nhạc trẻ Tóc Tiên, tên đầy đủ là Nguyễn Khoa Tóc Tiên.
Pluto

Pluto (, ') là người cai quản địa ngục trong thần thoại La Mã (tương đương với Hades' trong thần thoại Hy Lạp). Ploutōn thường hợp nhất với Ploutos'' (Πλοῦτος, Plutus), vị thần của sự giàu có, vì nguồn khoáng sản giàu có được tìm thấy dưới đất, và bởi vị thần Pluto cai quản đất ngầm giàu những hạt giống cần thiết cho mùa màng bội thu.

Tên Ploutōn được sử dụng rộng rãi với các bí ẩn Eleusinia, trong đó Pluto được tôn kính như một người cai trị nghiêm khắc nhưng là người chồng yêu thương của Proserpina. Hai vợ chồng nhận được linh hồn trong thế giới bên kia, và được gợi lại với nhau trong các câu văn tôn giáo. Ngược lại, Hades có ít đền thờ và các hoạt động tôn giáo gắn liền với anh ta, và ông được miêu tả như là kẻ bắt cóc bóng tối và bạo lực của Persephone.

Xem thêm 
 Orcus

Chú thích

Nam thần âm phủ
Thần thánh cổ đại cổ điển
Nam thần Hy Lạp
Âm phủ Hy Lạp
Nam thần chết Hy Lạp
Hades
Nam thần La Mã
Họ Chuối pháo

Họ Chuối pháo (danh pháp khoa học: Heliconiaceae) là một họ trong thực vật có hoa. Trong vài chục năm gần đây, họ này thông thường được các nhà phân loại học thực vật công nhận.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Gừng (Zingiberales) của nhánh Thài lài (commelinids) trong thực vật một lá mầm. Họ này chỉ chứa 1 chi là Heliconia với khoảng 100-200 loài, phân bố chủ yếu ở khu vực nhiệt đới Nam Mỹ và một số ít từ Sulawesi (Indonesia) tới các đảo trên Thái Bình Dương.

Họ Heliconiaceae đã rẽ ra khỏi các nhóm khác trong bộ Gừng vào khoảng 114-104 triệu năm trước (Ma) (Kress & Specht 2006) hoặc khoảng 88 Ma (Janssen & Bremer 2004); sự phân nhánh trong nhóm chỏm cây của chi Heliconia diễn ra khoảng 43-21 Ma (Kress & Specht 2006) hay khoảng 32 Ma (McKenna & Farrell 2006). Các biến thiên trong hình thái học hoa và đặc biệt là của cụm hoa là tương đối đáng kể (Berry và Kress 1991). Thụ phấn nhờ chim là chủ yếu với thịnh hành là các loài chim ruồi trong chi Eutoxeres.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Heliconiaceae trên website của APG.
 Heliconiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 27-4-2006. http://delta-intkey.com .
 Monocot families (USDA)
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas 

de:Helikoniengewächse
en:Heliconiaceae
fr:Heliconiaceae
nl:Heliconiaceae
pt:Heliconiaceae
sr:Heliconiaceae
zh:赫蕉科
Sao chổi Halley

Sao chổi Halley  (tên định danh chính thức: 1P/Halley) là một sao chổi được đặt tên theo nhà thiên văn học người Anh Edmund Halley, là một sao chổi quỹ đạo ngắn có thể nhìn thấy cứ mỗi 75 đến 79 năm. Nó là sao chổi nổi tiếng nhất trong các sao chổi theo chu kỳ. Dù trong mỗi thế kỷ đều có nhiều sao chổi có chu kỳ dài xuất hiện với độ sáng và ngoạn mục hơn nhưng sao chổi Halley là một ngôi sao chổi chu kỳ ngắn có thể thấy rõ bằng mắt thường và do đó, là sao chổi có thể nhìn thấy bằng mắt thường chắc chắn có thể trở lại trong một đời người. Sao chổi Halley xuất hiện lần cuối bên trong Hệ Mặt Trời vào năm 1986, và sẽ xuất hiện trở lại vào giữa năm 2061.

Lịch sử quan sát sao chổi Halley

Chu kỳ sao chổi Halley 
Theo thuyết Newton, một số sao chổi quay xung quanh Mặt trời trên những quỹ đạo hình ellip. Nhà thiên văn học Edmund Halley, người Anh (thế kỷ thứ 17-18) áp dụng định luật Newton để tính quỹ đạo cho biết là các sao chổi hiện ra những năm 1531, 1607 và 1682, có quỹ đạo giống nhau và chỉ là một thiên thể. Cứ khoảng 74-76 năm thì sao chổi lại quay trở lại gần Mặt trời và được nhìn thấy từ Trái Đất. Ông tiên đoán là sao chổi này sẽ trở lại năm 1758.

Đúng hôm lễ Giáng sinh năm đó, sao chổi hiện lên bầu trời, nhưng tiếc thay ông đã mất trước và không được biết là tiên đoán của ông được xác minh. Sao chổi này được đặt tên là sao chổi Halley để ghi nhớ thành tích khoa học của ông.

Quỹ đạo 

Sao chổi Halley chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời, hình elip dẹt, điểm cận nhật 87,13 triệu km, giữa Sao Thủy và Sao Kim với tốc độ 54,3 km/s, điểm viễn nhật 5 tỷ 295 triệu km, xa hơn Hải Vương tinh (4,5 tỷ km) với tốc độ 0,91 km/s.

Hình ảnh

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 Synopsis of the Astronomy of Comets (1706 reprint of Halley's 1705 paper)
 Halley's nucleus by Giotto spacecraft (ESA link)
 Image of Halley in 1986 by Giotto spacecraft (NASA link)
 cometography.com
 1P/Halley at CometBase database
 seds.org
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
  Donald Keith Yeomans, "Great Comets in History"
 A brief history of Halley's Comet (Ian Ridpath)
 Photographs of 1910 approach taken from the Lick Observatory from the Lick Observatory Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collections 

0001
001P

Sao chổi tuần hoàn
Sao chổi lớn
UAZ

Nhà máy ôtô Ulyanovsky Avtomobilny Zavod (UAZ; tiếng Nga: Улья́новский автомоби́льный заво́д) – nhà máy ở Ulyanovsk, thành lập tháng 7 năm 1941. Là nhà máy hàng đầu của Nga trong việc sản xuất ôtô: xe con UAZ, xe tải nhẹ và xe khách nhỏ.

Lịch sử nhà máy 
Trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai dưới sự lãnh đạo của Liên Xô đã quyết định xây chi nhánh của nhà máy ôtô Moskva ZiS ở Uljanovsk. 20 tháng 10 năm 1941, các chuyên gia đầu tiên từ Moskva đã đến đây, nhưng vào tháng 5 năm 1942, nhà máy mới cho ra lò xe ZIS-5, 2 tháng sau nhà máy cho ra 30 xe tải/ngày.

22 tháng 6 năm 1943, Hội đồng quốc phòng Liên Xô nhận quyết định về việc xây dựng ở Uljanovsk nhà máy ôtô trên cơ sở của ZiS. Đến tháng 5 năm 1944, mẫu xe tải thử nghiệm 3.5 tấn đã được lắp đặt;— UlZIS-253. Cuối năm 1944, Việc sản xuất ZiS-5 được chuyển đến Ural ở Miass, còn nhà máy thì cho ra lò các ôtô nhãn hiệu GAZ-АА. Từ 26 tháng 10 năm 1947 nhà máy lắp ráp các xe tải GAZ-АА, từ năm 1954 GAZ-69, nhưng từ năm 1956 sản xuất GAZ-69 và GAZ-69А từ các gốc của việc sản xuất đặc biệt. Ở nhà máy xe tải ít tấn UAZ-450D được sản xuất. Tháng 5 năm 1966 ở Moskva, xe tải UAZ-452D đã được trao huy chương vàng VDNH. 15 tháng 12 năm 1972 từ xưởng của nhà máy ôtô Uljanovsk xuất hiện những UAZ-469 đầu tiên. Xe thứ một triệu của nhà máy được xuất xưởng 18 tháng 2 năm 1974.

Sản xuất 

Chuỗi mô-đen của «UAZ» không ngừng được phát triển.

Xem thêm 
UAZ-469
Ôtô buýt UAZ

Liên kết 
 Trang chính UAZ
 Nhà máy ôtô Uljanovsk

Tham khảo

Công ty sản xuất xe hơi Nga
Ninomiya Kazunari

(sinh ngày 17 tháng 6 năm 1983) là thành viên của Arashi, một boyband Nhật Bản được thành lập năm 1999 dưới sự quản lý của Johnny & Associates. Ninomiya tham gia Johnny & Associates từ năm 13 tuổi, ngày 19/6/1996 và kiên trì hoạt động không chỉ như là thành viên của Arashi mà còn là một diễn viên.

Sự nghiệp 

Trước khi gia nhập Arashi, Nino là một diễn viên truyền hình. Song song với việc đi tour và biểu diễn cùng cả nhóm, Nino còn đóng phim truyền hình, quảng cáo và hát solo.
Khi mới tham gia JE, Nino chỉ nhảy nền cho các senpai (đàn anh). Tuy nhiên Nino cũng nhanh chóng tỏ rõ tài năng ca hát, nhảy múa và diễn xuất. Nổi tiếng và được giới trẻ quan tâm từ vai diễn trong phim "Stand Up!", Nino cũng đã chứng tỏ được năng khiếu diễn xuất của mình khi là thành viên đầu tiên của JE tham gia một bộ phim điện ảnh Hollywood "Letters from Iwo Jima" của danh tài Clint Eastwood.

Thông tin ngoài lề 

Nino là người thuận tay trái, tuy nhiên anh lại viết và chơi guitar bằng tay phải, cũng như đeo đồng hồ bên tay phải.
Nino biết chơi nhiều loại nhạc cụ như guitar, bass, piano, trống và harmonica. Ngoài ra anh khá giỏi trong các môn thể thao.
Nino là người âm trầm nhất Arashi, đôi khi anh chỉ thích ở nhà nghe nhạc, chơi nhạc cụ và sáng tác ca khúc chứ chẳng muốn ra ngoài đi chơi hay tham gia party. Nino tâm sự, lúc còn nhỏ, từ khi học mẫu giáo anh đã thích ở nhà chơi đồ chơi chứ không thích đến lớp, hồi đó mẹ anh đưa đến lớp là cả một cực hình vì mỗi lần Nino đều khóc rất lớn, đòi mẹ cho về nhà. Đến trường không thích chơi với các bạn lại thêm tính nhút nhát và cực kì ít nói, Nino từng bị bạn bè cho là "kẻ ngoại cuộc" vì không bao giờ chủ động làm quen với mọi người. Thế nhưng năm tháng trôi đi Nino càng cảm thấy nếu cứ tiếp tục xa cách với các bạn thì sẽ chẳng có ích lợi gì. Vậy là anh cố gắng cởi mở hơn trước, tìm cơ hội làm quen dần với các bạn.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
(fansite) 
Trang chủ của Johnny's Entertainment 
Tairiku Jounetsu (情熱大陸)  Chương trình phim tài liệu về Ninomiya Kazunari (ban đầu phát sóng vào ngày 6 tháng 5 năm 2007)

Ca sĩ Nhật Bản
Nhạc sĩ Nhật Bản
Diễn viên Nhật Bản
Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Diễn viên truyền hình Nhật Bản
Người Tokyo
Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Nam ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ Nhật Bản thế kỷ 21
Nam diễn viên thiếu nhi Nhật Bản
Nam diễn viên điện ảnh Nhật Bản
Ca sĩ từ Tokyo
Khoang Xanh

Khoang Xanh là một khu du lịch sinh thái thuộc xã Yên Bài, Hà Nội. Khoang Xanh nằm ở sườn phía đông của núi Ba Vì, trong một khu vực có rừng nguyên sinh, cách thủ đô Hà Nội khoảng 60 km về phía tây bắc, gần Sơn Tây. Khu du lịch này bao gồm các phân khu: Khu Công viên nước Suối Tiên, Khu nhà hàng, khách sạn phục vụ ăn uống nghỉ ngơi và tắm nước nóng, Lội suối tham quan thác và rừng. Lội suối thuộc một khu vực khoảng 200 ha rừng nguyên sinh và có trên 2 km suối tự nhiên.
 
Vùng đất này khi xưa khá hẻo lảnh, tuy nhiên vào 1 ngày đẹp trời mảnh này đã dc 1 người nông dân tìm được. Đó là ông Phan Thế Hiệp, sau khi phát tích ra vùng đất này ông Hiệp đã báo lên cho BQL Du Lịch Ba Vì và dự án này đã dc nhà thầu Vinaconex đứng tên Phạm Xuân Hiếu đầu tư vào và rót vào đây số vốn lên đến hàng trăm tỉ đồng.
Khoang Xanh Suối Tiên đã xác lập kỷ lục về Bể bơi nước khoáng lớn nhất Việt Nam do Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam cấp năm 2012. Trong Trung tâm nước suối khoáng nóng (Ảnh 4) du khách có thể tắm xông hơi (có mùi sả), tắm và bơi trong bể nước nóng (dài 50 m, rộng 24 m, nhiệt độ khoảng 40 độ, nguồn nước nóng từ trong lòng đất), tắm dưới thác nước nóng, tắm bùn.

Số lượng du khách tham quan nghỉ dưỡng tại khu du lịch này tăng khoảng 15% mỗi năm.

Thư viện

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Du lịch Hà Nội
Ba Vì
Harbin SH-5

Harbin SH-5 (Cáp Nhĩ Tân SH-5) là một thủy phi cơ tuần tra trên biển của Trung Quốc, với hy vọng thực hiện nhiệm vụ tầm xa, bao gồm chữa cháy từ trên không, chống tàu ngầm (ASW) và cứu hộ trên biển bằng máy bay (SAR).

Các phiên bản 
SH-5
Đợt sản xuất duy nhất, 6 chiếc được chế tạo.
SH-5 Firefighter
Một chiếc SH-5 được chế tạo lại cho nhiệm vụ chữa cháy.

Quốc gia sử dụng 

Không quân Hải quân Quân giải phóng Nhân dân sử dụng 4 chiếc. Tất cả đều hoạt động trong Hạm đội Bắc Hải của Hải quân Quân giải phóng Nhân dân tại căn cứ gần Thanh Đảo, Sơn Đông.

Thông số kỹ thuật (SH-5) 
Dữ liệu lấy từ Jane's Aircraft Recognition Guide

Đặc điểm riêng 
Phi đoàn: 8
Chiều dài: 38.9 m (127 ft 7 in)
Sải cánh: 36 m (118 ft 1 in)
Chiều cao: 9.8 m (32 ft 2 in)
Diện tích cánh: 144 m² (1.550 ft²)
Trọng lượng rỗng: 26.500 kg (58.422 lb)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 45.000 kg (99.208 lb)
Động cơ: 4× động cơ phản lực cánh quạt Dongan WJ5A, công suất 2.350 kW (3.150 hp) mỗi chiếc

Hiệu suất bay 
Vận tốc cực đại: 556 km/h (300 knots, 345 mph)
Vận tốc tuần tiễu: 450 km/h (243 knots, 280 mph)
Tầm bay: 4.750 km (2.568 nm, 2.950 mi)
Trần bay: 10.250 m (33.650 ft)
Vận tốc lên cao: 9.0 m/s (1.770 ft/min)
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a
Thời gian bay: 15 giờ

Vũ khí 
Tháp súng 23 mm trên lưng; 4 giá treo; mang được 6.000 kg vũ khí; tên lửa chống tàu C-101, ngư lôi chống tàu ngầm, thiết bị đo độ sâu, thủy lôi, bom.

Tham khảo 

The Harbin SH-5
The SH-5 Aircraft
SH-5 Amphibious Aircraft, Chinese Defense Today

Nội dung liên quan 

SH-5
Máy bay tuần tra Trung Quốc 1980–1989
Máy bay chống tàu ngầm Trung Quốc 1980–1989
Thủy phi cơ
Tàu bay
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tuần tra
Máy bay chống tàu ngầm
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay cứu hỏa
Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt
Teófilo Cubillas

Teófilo Juan Cubillas Arizaga (sinh 8 tháng 3 năm 1949 gần Puente Piedra, Lima) là cựu cầu thủ bóng đá người Peru. Ông được coi là cầu thủ vĩ đại nhất Peru mọi thời đại.

Tiểu sử 

Với biệt danh Nene (cậu bé) vì vẻ ngoài trẻ con, Cubillas bắt đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Peru Alianza Lima khi 16 tuổi. Vào năm 20 tuổi, ông đã góp công đưa Peru vào đến tứ kết World Cup 1970 tại México. Năm 1972 ông được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ. Năm tiếp theo ông rời quê nhà tới chơi cho câu lạc bộ FC Basel của Thuỵ Sĩ, ký một hợp đồng 97.000đô la Mỹ. Không thích hợp ở Thuỵ Sĩ, Cubillas chuyển tới câu lạc bộ FC Porto của Bồ Đào Nha với hợp đồng 200.000 đô la.

Peru không qua được vòng loại World Cup 1974, nhưng một năm sau Cubillas giúp đội tuyển Peru giành danh hiệu vô địch Nam Mỹ lần thứ hai, trong đó có 2 bàn ở trận bán kết thắng Brasil 3-1. Tại vòng chung kết World Cup 1978, Peru vượt qua được vòng bảng thứ nhất nhờ những bàn thắng của Cubillas. Ông là cầu thủ Peru ghi nhiều bàn thắng nhất tại World Cup với 10 bàn. Ông ghi tổng cộng 26 bàn trong 81 lần khoác áo đội tuyển, là cầu thủ ghi nhiều bàn nhất cho Peru.

Năm 1977, Cubillas trở lại câu lạc bộ cũ Alianza, và năm 1979 ký hợp đồng với Fort Lauderdale Strikers, câu lạc bộ ở Mỹ. Trong 5 mùa bóng ở Mỹ, ông ghi được 65 bàn, trong đó có kỉ lục ghi 3 bàn trong 7 phút gặp Los Angeles Aztecs năm 1981. Ông cũng có mặt trong đội hình Peru dự World Cup 1982, tuy nhiên họ bị loại ngay từ vòng bảng, dù đã hoà cả Ý (vô địch giải này). Sau giải này ông giã từ sự nghiệp đội tuyển.

Năm 1985, ông chơi cho Fort Lauderdale Sun tại giải hạng Hai của Mỹ.

Trước khi giải nghệ, Cubillas trở về quê nhà chơi cho câu lạc bộ đầu tiên trong sự nghiệp, Alianza Lima, sau khi toàn bộ đội bóng thiệt mạng trong tai nạn máy bay Alianza Lima trên biển gần Ventanilla, Callao, Peru, vào ngày 8 tháng 12 năm 1987, thảm kịch bi đát nhất trong lịch sử bóng đá Peru. Ông chơi cho đội bóng vài trận như là một dấu hiệu của sự kính trọng với mất mát và hi vọng của cổ động viên với câu lạc bộ.

Cubillas hiện sống tại Coral Springs, Florida, nơi ông mở một trường dạy bóng đá trẻ. Ông là cầu thủ Peru duy nhất có tên trong danh sách 125 cầu thủ còn sống vĩ đại nhất do Pelé đưa ra tháng 3 năm 2004.

Danh hiệu và thành tích

Đội tuyển 
 Vô địch Copa América, 1975

Cá nhân 
 Cầu thủ xuất sắc nhất Nam Mỹ, 1972
 Vua phá lưới giải vô địch Peru, 1966, 1971
 Tiền đạo xuất sắc nhất giải vô địch Mỹ, 1981
 Ông là cầu thủ đầu tiên ghi được ít nhất 5 bàn thắng trong 2 kì World Cup (1970 và 1978). (chỉ có Miroslav Klose mới lập lại được thành tích đó tại World Cup 2002 và World Cup 2006)

Chú thích

Liên kết ngoài

 CubillasInc.com và Nene Cubillas Camp Futbol
 NASL

Sinh năm 1949
FIFA 100
Cầu thủ bóng đá Perú
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Perú
Cầu thủ bóng đá FC Porto
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1970
Khu vực Vịnh San Francisco

Khu vực vịnh San Francisco (tiếng Anh: San Francisco Bay Area, thông tục là The Bay Area hay The Bay) là một khu vực địa lý nằm xung quanh vịnh San Francisco, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Đây là một khu vực ven biển, tập trung các thành phố lớn và quan trọng của tiểu bang California như San Francisco, San Jose, Oakland. Khu vực này cũng bao gồm các vùng đô thị và nông thôn nhỏ hơn North Bay. Nhìn chung, khu vực này bao gồm 9 quận, 101 thành phố và có diện tịch 7000 dặm vuông. Chín quận nằm trong Khu vực vịnh này là: Alameda, Contra Costa, Marin, Napa, San Francisco, San Mateo, Santa Clara, Solano, và Sonoma. Tháng 7 năm 2006, khu vực vịnh này có dân số 7,2 triệu người, là vùng đô thị lớn thứ 5 tại Hoa Kỳ, với phần lớn sự tăng trưởng dân số là do nhập cư quốc tế. Khu vực vịnh San Francisco có nhiều thành phố, thị trấn, căn cứ quân sự, sân bay, các vườn quốc gia và có các hệ thống đường cao tốc, đường sắt, cầu, đường hầm.

Trong khi San Jose hiện là thành phố lớn nhất Khu vực Vịnh này (vượt qua San Francisco trong cuộc điều tra dân số năm 1990, trong suốt lịch sử, San Francisco đã là thành phố đông dân nhất tại đây. San Francisco vẫn là trung điểm và là trung tâm văn hóa của khu vực. Khu vực vịnh này có thu nhập bình quân hộ gia đình và thu nhập bình quân đầu người cao nhất trong các vùng đô thị ở Hoa Kỳ và là một trong những khu vực tự do nhất về mặt chính trị ở Hoa Kỳ. Đây là một trong những nơi có chi phí sinh hoạt thuộc nhóm cao nhất Hoa Kỳ (Phòng Thương mại San Francisco, 2007).

Tham khảo 

Vùng của California
Vùng đô thị của California
Địa lý Bắc California
Thất trảm sớ

Thất trảm sớ (chữ Hán: 七斬疏) là tờ sớ do Chu Văn An soạn và dâng lên vua Trần Dụ Tông để đề nghị chém 7 người mà ông cho là nịnh thần.

Ban đầu, do Dụ Tông còn ít tuổi, có thượng hoàng Trần Minh Tông lo việc triều chính. Sau khi thượng hoàng Trần Minh Tông mất (vào năm 1357), Dụ Tông Trần Hạo tự mình cầm quyền chính. Nhưng Hạo không có tài trị nước.

Trong thời gian Trần Dụ Tông trực tiếp cầm quyền trị vì, tình cảnh xã hội rất nhiễu nhương. Dụ Tông là người ăn chơi thích tửu sắc hát xướng. Cận thần nhiều người bất tài, lo bế vua để lộng hành. Dân tình đói khổ. Nhiều trung thần nghĩa sĩ bị làm hại. Các quan ngự sử vốn chuyên lo việc can ngăn vua nhưng cũng không làm theo.

Chu Văn An vốn là người thẳng thắn ngạch trực, có uy tín cao trong triều. Ông đã dũng cảm dâng sớ xin chém bảy nịnh thần. Sớ thất trảm ấy bị thất truyền, không rõ nội dung như thế nào; ngay đương thời cũng ít người được biết ông đã xin chém những ai. Nhưng tờ sớ đã gây chấn động dư luận. Do Thất trảm sớ không được thực hiện, Chu Văn An đã lui về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng, Chí Linh, Hải Dương.

Xem thêm
Chu Văn An
Trần Dụ Tông

Tham khảo

Nhà Trần
Cối giã gạo

Cối giã gạo là loại cối dùng để giã làm bong tróc hết cám ra khỏi hạt gạo để lấy gạo sạch làm lương thực.

Cối giã gạo cũng được dùng để giã các loại ngũ cốc, củ quả khác dùng làm thức ăn cho gia cầm, gia súc.

Gọi là cối giã gạo vì được dùng để giã gạo làm lương thực là chính.

Trước đây khi công nghiệp chưa phát triển và chưa có điện, cối giã gạo là dụng cụ phổ biến trong mỗi gia đình nông dân Việt Nam.

Các loại cối giã gạo

Cối giã gạo của người Kinh 
Cối được đẽo bằng đá, cối có dạng hình trụ, lòng cối được khoét sâu vào trong khối đá và mài nhẵn. Chày giã được làm bằng loại gỗ rắn và chắc, một số nơi không có loại gỗ rắn-chắc người ta bịt sắt vào đầu chày.
Cối thông thường được đặt trong nhà bếp hoặc ở đầu hồi nhà, để giã gạo người ta sử dụng một bàn đạp bàng chân. Người dân miền núi còn đặt cối ở gần nguồn nước chảy, và dùng sức nước để giã gạo.

Cối giã gạo của người Xtiêng 
Cối làm bằng gỗ, thường được làm bằng gỗ căm se, cẩm lai hoặc dầu gió, họ ít dùng các loại gỗ khác. Cối được trạm khắc hoa văn ở thành ngoài, hoa văn phía trên miệng cối, hoa văn đa dạng tùy theo cảm hứng sáng tác của mỗi nghệ nhân. Người xtiêng không dùng cối đạp chân, họ giã bằng chày tay. Chày thường được đẽo dài chừng 1,5m, mỗi cối 2 chày bằng gỗ sao hoặc căm se, người ta không trang trí hoa văn trên chày bởi dễ bị sứt, chỉ đoạn tay cầm khắc sâu mấy vòng tròn tạo ma sát cho khỏi trơn. Người xtiêng chuyên sống bằng nghề trồng lúa nước nên cái cối là một vật dụng rất thân thiết đối với tất cả mọi người, dần dà cối giã gạo được nhiều gia đình dùng làm của hồi môn và trân trọng giữ gìn coi như vật quý giá, linh thiêng lưu giữ hết đời này đến đời khác. Khi cha mẹ sức yếu hoặc về già thì người con gái cả được sử dụng cối của gia đình chứ không bán hoặc đổi chác ra người ngoài nên có cái cối có tuổi thọ hơn 100 năm nhưng vẫn còn tốt và nguyên vẹn.

Cối giã gạo trong thơ ca

"Tới đây giã gạo ăn chè
Ai mà không giã ngồi hè trật ăn"

 "Bước vô cối gạo đổ đầy
hò chơi đôi cối sau giã đầy lương duyên
đũa tre nó đỏ cũng nhờ ơn…
tôi với mình mới gặp cũng nhờ ơn Phật trời
ở chi cách biển xa trời
bớ nghĩa ơi!...Hò khoan đôi một hò khoan"

Và:
 "Nàng về giã gạo ba trăng
Để anh gánh nước Cao Bằng về ngâm
Nước Cao Bằng ngâm thì gạo trắng
Anh biết em có liệu được chăng?"

Một bài khác:
 "Bên sông có cối bên này chày
Đã có chày rồi sắp giã đây
Chày cứng cẩm lai xài đúng kích
Mù u cối dẻo xứng cân nầy
Cối to miệng bự tha hồ giã
Chày lớn thân dài chẳng sợ trầy
Giã quyết tới khuya trơ mặt gạo
Tính ra mấy xuất cám đong đầy"
......

Tham khảo

Nông thôn Việt Nam
Dụng cụ nông nghiệp
Cối
Chuyển phát nhanh

Chuyển phát nhanh, phát chuyển nhanh hay giao nhận nhanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn thu gom, chia chọn, vận chuyển và phát, bằng các phương tiện vật lý, thông tin dưới dạng văn bản và bưu kiện, gói hàng hóa có yếu tố nhanh về thời gian và có độ tin cậy cao.

Thông thường, trong các bảng thông tin về chuyển phát nhanh sẽ có kèm theo "thời gian cam kết". Thuật ngữ trong ngành gọi là "thời gian toàn trình", đây là khoảng thời gian tính từ khi văn bản, bưu kiện, gói hàng hóa được nhận gửi đến khi được phát đến địa chỉ giao nhận.

Đặc điểm
Dịch vụ chuyển phát nhanh khác với các gói dịch vụ gửi thông thường là thời gian toàn trình ngắn và được xác định. Trong khi dịch vụ chuyển phát thường, bưu chính uỷ thác, bưu kiện đảm bảo, có thời gian toàn trình dài hơn nhiều và các nhà cung cấp ít khi đưa ra 1 khoảng thời gian cam kết xác định.

Chuyển phát nhanh luôn kèm với "chuyển phát đảm bảo", nghĩa là nếu địa chỉ nhận không có gì trục trặc thì bưu phẩm phải đến nơi và có chữ ký, họ tên của người đã nhận hàng và thời gian nhận hàng. Nếu không làm được như vậy thì khách hàng có quyền khiếu kiện nhà cung cấp dịch vụ chuyển phát. Có nhiều trường hợp thư dán tem còn đến nhanh ngang với chuyển phát nhanh nhưng thư tem là loại chuyển phát không đảm bảo - nhà cung cấp không chịu trách nhiệm về việc thư dán tem có đến hay không. Cho nên, tuy thư tem đã là 1 quy trình xác định và tỉ lệ mất thư tem cũng không nhiều nhưng đối với những giấy tờ quan trọng, khách hàng sẽ phải lựa chọn hình thức chuyển phát nhanh.

Trước đây, để gửi bưu phẩm chuyển phát nhanh, người gửi phải tới bưu cục để gửi và sau đó, bưu cục phát sẽ gửi 1 giấy báo tới người nhận để người nhận ra bưu cục phát nhận hàng. Giờ đây, khi dịch vụ chuyển phát nhanh phát triển mạnh mẽ, hầu như nhà cung cấp nào cũng có thể đến tận nơi gửi để lấy hàng và đến tận nơi nhận để phát hàng. Chuyển phát nhanh cũng đi kèm với các dịch vụ giá trị gia tăng như phát hẹn giờ (phát đúng thời điểm người gửi yêu cầu), báo phát (cung cấp cho người gửi xác nhận về người nhận và thời điểm nhận bằng văn bản), phát hàng thu tiền (thu hộ người gửi một khoản tiền - thường là tiền thanh toán cho chính hàng hóa được gửi) v.v.

Phương tiện hỗ trợ
Các phương tiện hỗ trợ cho việc chuyển phát nhanh chủ yếu là xe máy, ô tô, máy bay. Xe máy thường được dùng cho chuyển phát nhanh nội thị, ô tô nhỏ là xe thư báo - dùng kết hợp với xe máy trong trường hợp hàng hóa nhiều và nặng, ô tô lớn dùng cho việc chuyển phát bưu phẩm giữa các tỉnh lân cận, máy bay dùng đối với các thành phố xa nhau hoặc từ quốc gia này sang quốc gia khác.

Chuyển phát nhanh tại Việt Nam
Tại Việt Nam, lĩnh vực chuyển phát nhanh trước kia do Tổng công ty bưu chính viễn thông độc quyền. Sau này, có nhiều công ty chuyển phát nhanh tư nhân và công ty liên doanh với nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam. Theo lộ trình WTO thì năm 2012, Việt Nam sẽ mở cửa chuyển phát nhanh. Theo đó, các doanh nghiệp nước ngoài sẽ được thành lập công ty 100% vốn của họ và cạnh tranh trực tiếp với các công ty trong nước trong cả mảng nội địa lẫn quốc tế.

Tham khảo

Thuật ngữ tem học

Bưu chính
Cờ vây tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Cờ vây tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 là nội dung thi đấu biểu diễn. Các huy chương của môn thi đấu này không tính vào bảng tổng sắp huy chương. Go diễn ra từ ngày 8 tháng 12 đến ngày 11 tháng 12 năm 2007 với 3 nội dung thi đấu.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn cờ vây tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 

Môn thi đấu tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007
Liên minh miền Nam Hoa Kỳ

Liên minh miền Nam Hoa Kỳ hay Hiệp bang Hoa Kỳ (tiếng Anh: Confederate States of America, gọi tắt Confederate States, viết tắt: CSA) là chính phủ thành lập từ 11 tiểu bang miền nam Hoa Kỳ trong những năm Nội chiến (1861–1865).

Năm 1861 Abraham Lincoln đắc cử tổng thống và muốn thay đổi dự luật để xóa bỏ thể chế nô lệ. Bảy tiểu bang miền nam Hoa Kỳ phản đối chính sách cởi mở này và tuyên bố ly khai chính phủ liên bang, thành lập chính phủ riêng do Jefferson Davis làm tổng thống. Chính quyền Abraham Lincoln không công nhận chính phủ liên minh miền Nam này. Khi quân miền Nam tấn công đồn Sumter, Nội chiến Hoa Kỳ bùng nổ và thêm 4 tiểu bang khác gia nhập phe miền nam chống lại lực lượng Liên bang miền Bắc. Tuy các cường quốc châu Âu như Anh và Pháp lợi dụng cơ hội bán vũ khí và tàu chiến cho chính phủ miền Nam, chính phủ này không được quốc tế công nhận.

Chính phủ Liên minh miền Nam Hoa Kỳ tan rã sau khi hai đại tướng Robert E. Lee và Joseph Johnston của quân miền Nam đầu hàng quân miền Bắc vào tháng 4 năm 1865.

Các tiểu bang thuộc Liên minh miền Nam

Thành phần Chính phủ

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 The McGavock Confederate Cemetery at Franklin, TN 
 Confederate offices Index of Politicians by Office Held or Sought
 Civil War Research & Discussion Group -*Confederate States of Am. Army and Navy Uniforms , 1861
 The Countryman, 1862-1866 , published weekly by Turnwold, Ga., edited by J.A. Turner
 The Federal and the Confederate Constitution Compared 
 The Making of the Confederate Constitution , by A. L. Hull, 1905.
 Confederate Currency
 Photographs of the original Confederate Constitution  and other Civil War documents owned by the Hargrett Rare Book and Manuscript Library  at the University of Georgia Libraries .
 Photographic History of the Civil War, 10 vols., 1912. 
 DocSouth: Documenting the American South - numerous online text, image, and audio collections.
 Confederate States of America: A Register of Its Records in the Library of Congress

Nội chiến Hoa Kỳ
Cựu quốc gia
Nước ly khai
Nam Hoa Kỳ
Cựu quốc gia châu Mỹ
Cựu cộng hòa
Cựu quốc gia Bắc Mỹ
Quốc gia không được công nhận hoặc không được công nhận rộng rãi
Lịch sử xã hội Mỹ
Almazán

Almazán là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo cuộc điều tra dân số năm 2004 của INE, đô thị này có dân số 5755 người. Đô thị này có diện tích 165 km2.
Thị trấn này thuộc giáo phận Osma, một giáo phận thuộc tổng giáo phận Burgos. Thị trấn được kết nối qua Autovía A-15 và quốc lộ N-111, cách thủ đô Madrid 194 km về phía dông bắc theo đường bộ. Thị trấn tọa lạc bên bờ đông sông Duero.

Lịch sử

Vào đầu thế kỷ thứ 10, các công sự được xây dựng dọc theo sông Duero tại Soria và Almazán. Năm 1068, Almazán bị chinh phục bởi những người theo đạo Cơ đốc của Alfonso VI của León, nhưng ngay sau đó đã được phục hồi cho al-Ándalus.

Tham khảo

Đô thị ở Soria
Liên bang miền Bắc Hoa Kỳ

Liên bang miền Bắc (tiếng Anh: The Union hay Northern United States) là tên gọi chính phủ Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của tổng thống Abraham Lincoln (và Andrew Johnson tiếp nhiệm trong tháng sau cùng) trong thời Nội chiến Hoa Kỳ. Sau khi các tiểu bang miền Nam ly khai chính phủ năm 1861, lập chính phủ riêng gọi là Liên minh miền Nam, các tiểu bang còn lại được coi như thuộc phe chính phủ liên bang.

Danh sách các tiểu bang thuộc Liên bang miền Bắc

]]* Các tiểu bang này thuộc vùng giáp ranh. Tại Kentucky và Missouri tuy chính phủ trên giấy tờ vẫn thuộc liên bang miền Bắc, các thành phần có thế lực trong chính quyền lại theo liên minh miền Nam.

Kansas theo gia phập phe miền Bắc ngày 29 tháng 1 năm 1861, sau khi vụ ly khai xảy ra nhưng trước cuộc nội chiến.

Tây Virginia tách khỏi Virginia và theo phe miền Bắc ngày 20 tháng 6 năm 1863.

Nevada gia nhập phe miền Bắc ngày 31 tháng 10 năm 1864.

Tham khảo

Nội chiến Hoa Kỳ
Lịch sử xã hội Mỹ
Muồng đen

Muồng đen hay muồng xiêm (danh pháp hai phần: Senna siamea (Lam.) H.S.Irwin & Barneby, đồng nghĩa: Cassia siamea Lam., 1785) thuộc họ Đậu (Fabaceae). Là cây nguyên sản ở vùng Đông Nam Á. Ở Việt Nam cây mọc hoang dại trong các rừng tự nhiên từ Quảng Ninh đến các tỉnh Tây Nguyên như Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk và phía nam như Đồng Nai. Là loài cây trung tính, thiên về ưa sáng; chịu hạn tốt.

Cây thường xanh. Vỏ gần nhẵn, cành non có khía phủ lông tơ mịn. Lá kép lông chim một lần chẵn, mọc cách, dài 10–15 cm, cuống lá dài 2–3 cm. Lá kèm nhỏ, sớm rụng. Lá chét 7-15 đôi, hình bầu dục rộng đến bầu dục dài, dài 3–7 cm rộng 1-2 đầu tròn với một mũi kim ngắn.

Cụm hoa chùy lớn ở đầu cành, nhiều hoa. Lá bắc hình trứng ngược, đầu có mũi nhọn dài. Cánh đài 5 hình tròn, dày, không bằng nhau, mặt ngoài phủ lông nhung. Cánh tràng màu vàng có hình trứng ngược, rộng, có móng ngắn; nhị 2 chiếc, mở ở đỉnh. Bầu phủ lông tơ mịn. Quả hình dẹt, nhẵn, lượn són gtheo chiều dọc, với những đường nối nổi lên, dài 20–30 cm rộng 15–20 mm. Hạt 20-30, dẹt, hình bầu dục rộng, có màu nâu nhạt khi khô.

Ở Việt Nam gỗ của loài cây này là gỗ nhóm I, nhưng loài cây này lại không nằm trong nhóm thực vật quý hiếm cấm khai thác, tàng trữ, vận chuyển (Nhóm IIA), cao từ 15 đến 20 m, đường kính khoảng 30–45 cm. Gỗ có giác, lõi phân biệt, giác vàng đến trắng dày 3–7 cm, lõi nâu đậm đến đen tím hay thôi màu nếu gặp nước. Thớ thẳng, kết cấu thô, chất gỗ cứng, nặng. Tỉ trọng 0,912. Lực kéo ngang thớ 19 kg/cm², nén dọc thớ 722/kg/cm², oằn 1.995 kg/cm², hệ số co rút 0,37. Lõi khó mục không bị mối mọt ăn nên rất chuộng trong xây dựng nhà cửa, đóng đồ gia dụng cao cấp, thường dùng để tiện trụ cầu thang giả cổ thay gỗ mun, lim, cẩm lai.

Cây được ưa chuộng trồng làm cây bóng mát, cây tầng cao che bóng trong các lô cà phê, nhất là trong các đồn điền thời Pháp thuộc.

Một vài hình ảnh về cây muồng đen

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Muồng đen trên www.plant-trees.org 
Gỗ muồng là gì 

S
Thực vật Thái Lan
Ẩm thực Thái Lan
Saint Christopher-Nevis-Anguilla

St. Christopher-Nevis-Anguilla là một lãnh thổ hải ngoại trước đây của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland nằm ở Biển Caribe. Thực thể này sau đó trở thành một tỉnh của Liên bang Tây Ấn, quốc gia tồn tại một thời gian ngắn, vào năm 1958. Khi liên bang khu vực của các đảo của Anh tan rã vào năm 1962, Saint Christopher-Nevis-Anguilla dính líu đến các phong trào muốn đưa nó nào một liên minh khác trong khu vực Caribbean.

Vào năm 1967, lãnh thổ của Saint Christopher-Nevis-Anguilla được trao cho quyền tự trị nội bộ đầy đủ. Vào năm 1971, đảo Anguilla tích cực yêu cầu và tách ra thành công; vào năm 1980, sự chia tách khỏi Liên bang Saint Kitts và Nevis được chính thức chấp thuận. Phần quốc gia còn lại trở thành quốc gia độc lập với tên Saint Kitts và Nevis vào năm 1983, và Anguilla ngày nay vẫn là một lãnh thổ hải ngoại của Anh.

Tham khảo

Lịch sử Saint Kitts và Nevis
Lịch sử Anguilla
Cựu quốc gia Bắc Mỹ
Cựu thuộc địa Anh
Liên bang Tây Ấn
Cựu quốc gia Caribe

Tây Ấn thuộc Anh
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Mỹ
Quần đảo Leeward thuộc Anh
Saint Christopher và Nevis thuộc Anh
Cựu chính thể trong Chiến tranh Lạnh
Khởi đầu năm 1882 ở Bắc Mỹ
Cựu thuộc địa ở Bắc Mỹ
Vùng đất Adélie

Vùng đất Adélie là một phần của bờ biển châu Nam cực giữa Điểm Pourquoi Pas tại tọa độ  và Điểm Alden tại tọa độ , với bờ biển dài 350 km và với vùng nội địa kéo dài như một hình quạt khoảng 2.600 km về phía Cực nam. Nó là một trong năm quận của Vùng đất phía Nam và châu Nam cực thuộc Pháp. Diện tích đất, chủ yếu bao phủ bởi băng, ước tính khoảng 432.000 km².

Từ ngày 12 tháng 1 năm 1956, người ta thiết lập một trạm nghiên cứu của Pháp với số lượng nhân viên cố định tại , Trạm Dumont d'Urville, với dân số vào mùa đông là 33 người, và lên tới 78 người vào mùa hè ở Nam cực. Trạm đầu tiên của Pháp, Cảng Martin, được xây dựng vào ngày 9 tháng 4 năm 1950 tại , nhưng bị phá hủy do một vụ cháy vào đêm ngày 23 đến 24 tháng 1 năm 1952. Cảng Martin chứa được số người mùa đông là 11 vào năm 1950 và 17 vào năm 1951.
 
Pháp cũng giữ một trạm ở sâu trong đất liền tại dải băng châu Nam cực, cách bờ biển và Trạm Dumont d'Urville 320 km, tại độ cao 2400 mét, Trạm Charcot (đặt theo tên của Jean-Baptiste Charcot) tại , xây dựng dành cho IGY 1957/1958, hoạt động từ tháng 1 năm 1957 đến năm 1960, chỉ chứa được 3 người. Trạm này được đào sâu trong tuyết để bảo vệ nó khỏi các cơn gió lớn.

Vùng đất Adélie giáp với Lãnh thổ châu Nam cực thuộc Úc cả ở phía Tây lẫn phía Đông, có tên Vùng đất Claire (một phần của Vùng đất Wilkes) về phía Tây, và Vùng đất George V về phía Đông.

Bờ biển được khám phá vào năm 1840 bởi nhà thám hiểm người Pháp Jules Sébastien César Dumont d'Urville, người đã đặt tên cho nó theo tên vợ của ông, Adélie.

Xem thêm 
 Danh sách các địa danh được đặt theo tên người

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 French Colonies - Adelie Coast, Terre Adelie

Vùng đất của châu Nam Cực
Vùng của châu Nam Cực
Pháp và châu Nam Cực
Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp
Địa lý Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp
Khẳng định chủ quyền ở châu Nam Cực