Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Wat Saket

Chùa Núi Vàng hay Wat Saket (wắt xặ kệt:), tên đầy đủ là Wat Saket Ratchaworamahawihan (tiếng Thái: วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร, phiên âm: wắt xặ kệt: rat:^ c'hắ wo: rắ mắ hả: wí hản: ) là một ngôi chùa ở quận Pom Prap Sattru Phai, thành phố Bangkok của Thái Lan.

Lịch sử
Ngay chân núi Vàng là Wat Saket, mở cửa đón du khách suốt ngày. Đây là công trình xây cất suốt thời kỳ Ayuthaya và khởi đầu là tên gọi Wat Saket. Gần đến lúc từ Lào trở về vào năm 1782,đại tướng Chakri mang theo viên Lục Ngọc Bảo Đức Phật,đã dừng quân tại đây và tắm đúng theo nghi lễ trang trọng,trước khi tiến hành xuất quân trở lại Thonburi và được tôn ngôi làm Hoàng đế Rama I. Sau đó tên của đền thờ được đổi là Saket, mang ý nghĩa cao quý "gội mái tóc". Đền thờ này được kết hợp với biến chuyển lịch sử ghê rợn, đã một lần những thường dân được hỏa táng nơi này.

Có một thứ bệnh dịch hoành hành suốt triều đại Hoàng đế Rama II đã giết chết 30.000 người, những xác chết được đưa ra khỏi thành phố ngang qua Pratu Pii mệnh danh là "cổng ma quỷ" và để lại nơi này. Tức thì những chim kên kên tụ tập ăn xác chết bay lượn đen bầu trời. Quang cảnh bệnh dịch tái phát suốt những năm 1873, 1881, 1891 và 1900, mỗi kỳ có bệnh dịch đã giết chết chừng 10.000 người.

Vị trí

Chùa nằm giữa giao lộ Ratchadamnoen Klang và Boripihat. Đền tham quan miễn phí từ 9 giờ sáng đến 17 giờ chiều. Nếu leo núi tham quan Chedi Vàng, du khách phải trả 5 baht.

Đỉnh vàng của Wat Saket 
Được xây trên một ngọn đồi nhân tạo, Wat Saket là một trong những điểm thu hút du khách bậc nhất Bangkok. Đây còn là nơi hành hương suốt một tuần lễ vào tháng 11 trong giai đoạn tín đồ đến chiêm bái. Để lên đến đỉnh cần leo lên 300 bậc thềm vòng quanh như con rắn uốn lượn. Lối đi được lát tốt và việc đi lên khá dễ dàng nếu bạn không đi vào giữa trưa hoặc những tháng nóng của mùa hè.

Trước khi leo lên, bạn sẽ thấy một nghĩa trang đầy cây và dây leo mọc um tùm. Lý do có lẽ là vào cuối thế kỉ 18, Wat Saket là trung tâm hỏa táng của thủ đô và chôn cất hơn 60,000 nạn nhân của các dịch bệnh. Khi đến đỉnh đồi, bạn sẽ được chào đón bằng một bức tường chuông và cái nhìn về lịch sử Bangkok.

Lễ hội ở Chùa Núi Vàng 
Hàng năm, Wat Saket tổ chức một lễ hội lớn vào dịp Loy Krathong, thường vào tháng 11 theo sau lễ cúng xá lợi Phật. Vào dịp này, đỉnh tháp được phủ một tấm vải đỏ và một buổi lễ rước đèn (nến) đánh dấu cho sự bắt đầu của buổi lễ vui vẻ kéo dài một tuần.

Đây là dịp hiếm có để trải nghiệm một lễ hội quy mô lớn. Những chiếc lồng đèn đầy màu sắc, cờ hoa rực rỡ, trò chơi hội vui nhộn như đem đến ý nghĩa thật sự của cuộc sống. Đám đông những tín đồ, gia đình và người đi chơi hội đặc kín sân chùa từ đầu buổi tối đến tận đêm khuya trong suốt tuần. Đôi lúc chẳng còn khoảng trống để đi bộ. Nếu bạn đi sau hoàng hôn, dòng người đi đến Chùa Núi Vàng có thể kèo dài tới khách sạn Rattanakosin. Vậy nên hãy đi càng sớm càng tốt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trên sách hướng dẫn du lịch Thái Lan  
Bản đồ và vị trí chùa 
Khám phá chùa Núi Vàng Wat Saket ở Bangkok, Thái Lan

Liên kết ngoài 

Địa điểm du lịch ở Băng Cốc
Chùa ở Băng Cốc
Thác Đray K'nao

Thác Đray K'nao hay thác Dray K'nao là thác nước trên dòng Ea Krông Hding ở vùng đất xã M'Drắk, huyện M'Drắk tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Thác nằm cách thị trấn M'Drắk khoảng 7 km về hướng tây bắc, phía thành phố Buôn Ma Thuột, và cách lối vào trên quốc lộ 26 cỡ 2 km.

Thác Đray K'nao được xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định số 3519/QĐ-BVHTTDL ngày 17/9/2012 của Bộ VHTTDL.

Điểm du lịch
Thác đã được đầu tư xây dựng thành một khu du lịch với nhiều dịch vụ để thu hút du khách.

Tuy nhiên tình trạng hiện nay thác Dray K'nao bị xâm hại nghiêm trọng.

Ea Krông H'ding 
Ea Krông Hding, còn gọi là Ea Krông Jing, là phụ lưu bên bờ phải của Ea Krông H'Năng trong hệ thống sông Ba.

Ea Krông Jing hình thành từ hợp lưu các suối trong đó các dòng lớn là Ea Toong, Ea T'lu và Ea K'sung,... chảy từ đông nam huyện M'Drắk đến.

Từ tên sông Ea Krông Jing hình thành tên xã Krông Jing. Sông chảy lên phía tây bắc và đổ vào Ea Krông H'Năng.

Thư viện ảnh
Thác Đray K'nao.

Chỉ dẫn

Tham khảo

Liên kết ngoài 

M'Drắk
Du lịch Đắk Lắk
Vĩnh An (định hướng)

Vĩnh An có thể có các nghĩa sau:

Địa danh

Việt Nam 
 Xã Vĩnh An, tỉnh An Giang
 Xã Vĩnh An, tỉnh Phú Thọ

 Địa danh cũ
 Thị xã Vĩnh An thuộc tỉnh Đồng Nai, sau đổi thành huyện Vĩnh Cửu.
 Thị trấn Vĩnh An (huyện Vĩnh Cửu), tỉnh Đồng Nai; nay là một phần xã Trị An thuộc tỉnh
 Xã Vĩnh An (huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng); nay là một phần xã Vĩnh Thuận thuộc thành phố
 Xã Vĩnh An (huyện Châu Thành, tỉnh An Giang); nay là một phần xã Vĩnh An thuộc tỉnh
 Xã Vĩnh An (huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang); nay là một phần xã Sơn Động, tỉnh Bắc Ninh
 Xã Vĩnh An (huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre); nay là một phần xã Ba Tri, tỉnh Vĩnh Long
 Xã Vĩnh An (huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định); nay là một phần xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai
 Xã Vĩnh An (huyện huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa); nay là một phần xã Biện Thượng thuộc tỉnh

Trung Quốc 
 Thành phố cấp huyện Vĩnh An, địa cấp thị Tam Minh, tỉnh Phúc Kiến
 Tên cũ của huyện Mông Sơn, địa cấp thị Ngô Châu, tỉnh Quảng Tây
 Tên cũ của thành phố cấp huyện Củng Nghĩa, địa cấp thị Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam thời nhà Tống
 Tên cũ của huyện Phụng Tiết, thành phố Trùng Khánh thời Tam quốc

Đài Loan 
 Hương Vĩnh An, huyện Cao Hùng
 Ga chợ Vĩnh An (永安市場站), khu Vĩnh Hòa và khu Trung Hòa, thành phố Tân Bắc

Tên người 
 Nhạc sĩ Vĩnh An (sinh 1929), tên thật là Đặng Vĩnh An, một nhạc sĩ người Việt Nam.

Tổ chức 
 Vĩnh An (Wing On), trung tâm mua sắm lớn ở Hồng Kông
 Ngân hàng Vĩnh An (Wing On Bank) ở Hồng Kông (phá sản năm 1986)

Niên hiệu 
 Niên hiệu của Ngô Cảnh Đế Tôn Hựu nhà Đông Ngô từ 258 đến 264
 Niên hiệu của Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung vào năm 304
 Niên hiệu của vua Tiền Lương là Trương Thật từ 314 đến 320
 Niên hiệu của vua Bắc Lương là Thư Cừ Mông Tốn từ 401 đến 412
 Niên hiệu của Hiếu Trang Đế nhà Bắc Ngụy là Nguyên Tử Du từ 528 đến 530
 Niên hiệu của Hạ Sùng Tông nhà Tây Hạ là Lý Kiền Thuận từ 1098 đến 1100

Tước hiệu 

 Nguyễn Phúc Hòa Thục (1818 – 1893), phong hiệu Vĩnh An Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
 Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700), tước phong Vĩnh An hầu, bậc Khai quốc công thần, quốc tướng thời chúa Nguyễn Phúc Chu.

Xem thêm 
 Xã cũ Phước Vĩnh An thuộc huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh; nay là một phần xã Củ Chi
 Vĩnh Yên
 An Vĩnh.
Thành Bình Định

Thành Bình Định là một tòa thành cổ, được vua Gia Long cho xây dựng vào năm 1814 với vai trò là thủ phủ của vùng đất Quy Nhơn, Bình Định; hiện nay thuộc phường Bình Định, tỉnh Gia Lai.

Lịch sử
Trước khi xây thành Bình Định mới, thủ phủ của đất Quy Nhơn nằm tại vị trí Thành Hoàng Đế do Nguyễn Nhạc trấn lĩnh, được xem là kinh đô của nhà Tây Sơn thời kỳ đầu. Thành Hoàng Đế nằm trong phạm vi thành Đồ Bàn tức Vijaya, kinh đô nước Chăm Pa xưa.

Thành Hoàng Đế cũng là nơi xảy ra nhiều trận đánh giữa nhà Tây Sơn và chúa Nguyễn trong đó có giai đoạn tướng Võ Tánh của chúa Nguyễn. Năm 1801, Khi quân của Nguyễn Ánh rút về Gia Định, Giao Thành Bình Định cho Ông Võ Tánh và Lễ Bộ tham tri Ngô Tùng Châu cố giữ thành-Có nhiệm vụ lãnh vài Quân ở lại Tử chiến Đánh Cầm Chân Quân Tây Sơn, còn Đại Quân Theo Chúa Nguyễn Phúc Ánh đánh ra lấy lại đất Thuận Hóa, Phú Xuân. Thành Bình Định ngay sau đó bị Đại quân Tây Sơn , dưới quyền chỉ huy của Thái Phó Trần Quang Diệu và tướng Võ Văn Dũng kéo đến bao vây.

Cuộc bao vây kéo dài 14 tháng, do thiếu lương thảo, binh lực nên thành Bình Định thất thủ vào ngày 27 tháng 5 năm Tân Dậu tức vào ngày 7 tháng 7 năm 1801. Trước lúc thất thủ Ông Võ Tánh sai thuộc hạ lấy Rơm, Củi chất dưới lầu Bát Giác, đổ thuốc súng vào rồi châm ngòi tự hỏa thiêu. Ông Ngô Tùng Châu dùng thuốc độc tự vẫn cùng một số thuộc hạ thân tính. Trong thời gian Võ Tánh trấn giữ thành, thành Hoàng Đế được đổi tên là thành Bình Định.

Năm Nhâm Tuất 1802 Chúa Nguyễn Phúc Ánh đánh bại nhà Tây Sơn lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Gia Long rồi đãi ngộ, phong thưởng những vị công thần, binh lính đã hy sinh. Thủ phủ của vùng đất Bình Định vẫn nằm ở thành Hoàng Đế. 12 năm sau, tới năm 1814 vua Gia Long cho dời thủ phủ về hướng đông nam, cách vị trí thành Hoàng Đế khoảng 6 km và cho xây thành Bình Định mới tại đây.

Đặc điểm

Vị trí của thành Bình Định mới nằm ở trung tâm phường Bình Định thị xã An Nhơn hiện nay. Phía đông thành là đường thiên lí Bắc - Nam, phía nam thành là sông Côn thuận lợi cho việc giao thông đi lại. Thành có diện tích gần 70 ha, chu vi hơn 3 km. Tường thành cao hơn 5m, dày 1m, chân tường dày 10m; được xây bằng đất và đá ong. Thành có 4 cửa mở theo 4 hướng: cửa Đông, cửa Tây, cửa Tiền và cửa Hậu, mỗi cửa có một vọng lầu gác. Cửa thành xây hình bán nguyệt, rộng 4m, cao 5m, mỗi cửa có hai cánh bằng gỗ tốt dày

Thành Bình Định được sử dụng trong thời gian 132 năm, từ năm 1814 đến năm 1946. Năm 1946, Việt Minh phá huỷ hoàn toàn thành Bình Định theo chủ trương tiêu thổ kháng chiến. Hiện nay chỉ còn biểu tượng của ngôi nhà đón khách còn sót lại và cổng thành phía đông (cửa đông) được xây dựng lại, bên trên có tầng lầu.

Trong thơ văn
Tập thơ Điêu tàn của nhà thơ Chế Lan Viên sáng tác năm 1937
Tập thờ Vàng sao của Chế Lan Viên năm 1942
Bài thơ Bình Định của Yến Lan

Các tập thơ của các tác giả này được sáng tác khi cả hai cùng đứng trên lầu cửa đông, những bài thơ đã làm lưu tâm nổi bật về Bình Định trong làng thơ Việt Nam

Xem thêm
Đồ Bàn
Thành Hoàng Đế
Thành Thị Nại

Ghi chú 

B
B
T
Ảo giác tiền tệ

Ảo giác tiền tệ (tiếng Anh: money illusion) là một giả thuyết kinh tế học cho rằng chủ thể kinh tế có khuynh hướng chỉ nhận thức được giá trị danh nghĩa của tiền mà không nhận thức được giá trị thực tế của tiền. John Maynard Keynes là người đã nêu ra giả thuyết này, và Irving Fisher là người đã phát triển thuyết này qua tác phẩm Money Illusion của mình công bố năm 1928. Fisher cho rằng các chủ thể kinh tế không có khả năng tính toán chính xác và ông định nghĩa ảo giác tiền tệ là sự thất bại trong việc nhận ra dollar, hay bất cứ đơn vị tiền tệ nào khác, đang tăng hay giảm giá trị. Các nghiên cứu sau đó đưa ra những mô hình toán học phức tạp để thuyết minh giả thuyết này, chẳng hạn nghiên cứu Fehr, Ernst and Jean-Robert Tyran (2004).

Ảo giác tiền tệ thường xảy ra trong môi trường lạm phát. Don Patinkin (1922–1995) điều tra thấy giả dụ giảm tiền công danh nghĩa đi 2% trong điều kiện vật giá chung không đổi, thì người lao động sẽ nhận ra ngay. Nhưng nếu tăng tiền công thêm 2% trong điều kiện mức giá chung tăng tới 4% thì người lao động lại không nhận thấy là tiền công thực tế của mình bị giảm. Mặt khác, tăng tiền công danh nghĩa với một tỷ lệ bằng tỷ lệ lạm phát, nghĩa là tiền công thực tế không đổi, thì người lao động sẽ cho rằng thu nhập của mình tăng lên và có thể tiêu dùng nhiều hơn.

Ảo giác tiền tệ khiến cho quyết định của các chủ thể kinh tế trở nên không chính xác và hành vi kinh tế của họ bị làm méo mó. Giá cả, do đó, không linh hoạt. Từ đó dẫn đến nền kinh tế có thể ở trạng thái mất cân bằng và thiếu hiệu quả. Đây là một trong những lý luận kinh tế học vi mô cơ bản của kinh tế học Keynes.

Tuy nhiên, các trường phái kinh tế học khác Keynes phủ nhận giả thuyết về ảo giác tiền tệ và họ phát triển các lý luận kinh tế học để phản bác lại, chẳng hạn như các lý luận của Lucas (1972) và các lý luận của Chủ nghĩa tiền tệ.

Các nghiên cứu gần đây về ảo giác tiền tệ thường là những nghiên cứu thực nghiệm để tìm ra bằng chứng chấp nhận hoặc bác bỏ giả thuyết này. Tuy nhiên, kết luận của các nghiên cứu này không thống nhất.

Tham khảo 

 Lucas, Robert (1972), "Expectations and the Neutrality of Money," Journal of Economic Theory, Vol. 4, pp. 103–124.
 Patinkin, Don (1965), Money, Interest and Prices, 2nd ed, New York: Harper and Row.
 Fehr, Ernst and Jean-Robert Tyran (2004): Money Illusion and Coordination Failure. CESifo WP no. 1141.
 Money Illusion 

Lạm phát
Kinh tế học hành vi
Thiên kiến nhận thức
Heuristic
Tài chính hành vi học
Vân Cương

Vân Cương (chữ Hán giản thể: 云冈区, âm Hán Việt: Vân Cương khu) là một quận thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Vân Cương có diện tích 62 km², dân số năm 2002 là 430.000 người.

Từ ngày 09/2/2018 quận Khoáng hợp nhất cùng một phần các quận Nam Giao (trấn: Vân Cương, Cao Sơn, hương: Tây Hàn Lĩnh, Bình Vượng, Khẩu Tuyền, Nhã Nhi Nhai) và Thành (nhai đạo: Tây Hoa Viên, Lão Bình Vượng) để lập ra quận mới là Vân Cương.

Đơn vị hành chính
Vân Cương được chia thành 24 nhai đạo: Môi Dục Khẩu, Vĩnh Định Trang, Đồng Gia Lương, Tứ Lão Câu, Sóc Châu, Bạch Động, Nhạn Nhai, Oạt Kim Loan, Tấn Hoa Cung, Mã Tích Lương, Đại Đấu Câu, Khương Gia Loan, Tân Tuyền Lộ, Dân Thắng, Tân Bình Vượng, Khẩu Tuyền, Mã Khẩu, Yên Tử Sơn, Hạnh Nhi Câu, Thanh Từ Diêu, Bình Nguyên Lộ, Tứ Đài Câu Đẳng.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Thiên Trấn

Thiên Trấn (chữ Hán giản thể:天镇县, âm Hán Việt: Thiên Trấn huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thiên Trấn có diện tích 1635 km², dân số năm 2002 là 210.000 người. Huyện Thiên Trấn được chia thành các đơn vị hành chính gồm 5 trấn, 6 hương.
 Trấn: Ngọc Tuyền, Cốc Tiền Bảo, Mễ Tân Loan, Đãi Gia Loan, Tân Bình Bảo.
 Hương: Tam Thập Lý Phố, Nam Hà Bảo, Cố Gia Truân, Triệu Gia Câu, Nam Cao Nhai, Trương Tây Hà.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Linh Khâu

Linh Khâu (chữ Hán giản thể: 灵丘县, âm Hán Việt: Linh Khâu huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Linh Khâu có diện tích 2732 km², dân số năm 2002 là 230.000 người. Huyện Linh Khâu được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 9 hương.
 Trấn: Vũ Linh, Đông Hà, Thượng Trại.
 Hương: Lạc Thủy Hà, Triệu Bắc, Độc Dục, Hạ Quan, Bạch Nhai Đài, Sử Trang, Thạch Gia, Liễu Khoa, Hồng Thạch, Lăng.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Tê tê Java

Tê tê Java, danh pháp hai phần: Manis javanica, còn gọi là trút Java (tiếng Pháp gọi là Tê tê Mã Lai, tiếng Anh là Tê tê Sunda) là loài động vật có vú thuộc Bộ Tê tê (Pholidota) với bản địa Đông Nam Á bao gồm Thái Lan, Indonesia (các đảo Java, Sumatra, Borneo và quần đảo Sunda nhỏ), Philippines, Việt Nam, Lào, Campuchia, Malaysia và Singapore.

Tại Việt Nam, tê tê Java sinh sống ở miền Nam trở ra đến vùng Quảng Nam.

Hình dạng 
Tê tê Java có vảy bao phủ thân mình chỉ chừa phần bụng và mặt trong tứ chi. Ở những phần đó có lông thưa. Chân chúng có móng dài và cong. Đuôi chúng khá dài, hơn 4/10 chiều dài. Đuôi khỏe, chắc thịt; chỏm đuôi có da trơn, có thể vin bám vào cành cây khi leo trèo. Con trút trung bình dài 77,5–100 cm.

Chiều dài đầu và thân: 40 – 65 cm. Chiều dài đuôi: 35 – 56 cm. Trọng lượng:: Trung bình 6 – 8 kg (có khi lên đến 9 – 12 kg). Hình thái: Đuôi có khoảng 28 hàng vảy theo chiều dọc, 8 hàng vảy theo chiều ngang (3 hàng vảy mặt trên, 3 hàng vảy mặt dưới, 2 hàng mép đuôi). Thân có 16 – 19 hàng vảy. Cơ thể còn phủ thêm một lớp lông tơ mỏng và thưa xen vào các lớp vảy. Tai ngoài bị tiêu giảm. Tập tính: Hoạt động vào ban đêm. Đào hang sống dưới đất. Thức ăn chủ yếu là mối và kiến.

Phân biệt 
Cũng phổ biến ở Việt Nam là tê tê vàng (Tê tê Trung Quốc). Tê tê Java có họ hàng gần gũi với Tê tê Trung Quốc. Tuy nhiên Tê tê Java lớn hơn, màu sáng hơn và có móng chân ngắn hơn Tê tê Trung Quốc. Ngoài ra Tê tê Java có những đặc điểm sau đây: vành tai gần như không có, chỉ có gờ nổi; lòng bàn chân trước có da trơn; tỷ lệ phần đuôi dài hơn; và vảy bọc sống mũi xuống gần sát lỗ mũi.

Tình trạng bảo tồn

Số lượng giảm đi nhanh chóng do nạn săn bắt quá mức. Nghị định Số 160/2013/NĐ-CP (Nghị định về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ). Nghị định 32/2006/NĐ-CP: Nhóm IB (Nghiêm cấm khai thác vì mục đích thương mại). Sách đỏ Việt Nam (2007): EN (Nguy cấp). IUCN: CR (Cực kỳ nguy cấp). Công ước CITES: Phụ lục II.

Chú thích

Tham khảo 

 Tê tê Java
 Đề xuất thành công đưa 2 loài thú và 2 loài bò sát vào Phụ lục I của Công ước về Buôn bán quốc tế các loài động, thực vật nguy cấp (CITES) 
 John W.K.Parr và Hoàng Xuân Thủy, 2008. Hướng dẫn nhận dạng các loài thú ở Việt Nam. Trung tâm Con người và Thiên nhiên. Ấn bản lần 1. Nhà xuất bản Thông tấn.
 Bộ Khoa học và Công nghệ, 2007. Danh lục đỏ Việt Nam. Phần I – Động vật. Nhà xuất bản Khoa học Tự nhiên và Công nghệ.
 Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên ENV. Tài liệu định dạng loài. www.thiennhien.org/loai-te-te/te-te-java

J
Động vật được mô tả năm 1822
Động vật có vú Brunei
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú Borneo
Động vật có vú Singapore
Động vật có vú Đông Nam Á
Địa hình

Địa hình, phần mặt đất với các yếu tố trên bề mặt của nó như dáng đất, chất đất, thủy hệ, lớp thực vật, đường giao thông, điểm dân cư, các địa vật... Trong quân sự, địa hình được đánh giá theo đặc điểm dáng đất, khả năng cơ động, điều kiện quan sát, ngụy trang và các điều kiện tự nhiên khác.

Xem thêm
 Địa hình học
 Hình thái địa chất học
 Mô hình độ cao số

Tham khảo

Hồ Chí Minh Toàn tập (tập 3, tr535-537), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội-2000

Bản đồ học
Quảng Linh

Quảng Linh (chữ Hán giản thể: 广灵县, âm Hán Việt: Quảng Linh huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Quảng Linh có diện tích 1314 km², dân số năm 2002 là 140.000 người. Huyện Quảng Linh được chia thành các đơn vị hành chính gồm 2 trấn, 7 hương.
 Trấn: Bình Tuyền, Nam Thôn.
 Hương: Tác Thoản, Gia Đấu, Tiêu Sơn, Nghị Hưng, Lương Trang, Vọng Hồ, Nhất Đấu Tuyền.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Dương Cao

Dương Cao (chữ Hán giản thể: 阳高县, âm Hán Việt: Dương Cao huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Dương Cao có diện tích 1678 km². Huyện Dương Cao được chia thành các đơn vị hành chính gồm 7 trấn, 6 hương.
 Trấn: Long Tuyền, La Văn Tạo, Vương Cung Truân, Đại Bạch Đăng, Cổ Thành, Đông Tiểu Thôn, Hữu Tể, Sư Tử Truân.
 Hương: Hạ Thâm Tỉnh, Trường Thành, Bắc Từ Truân, Mã Gia Tạo, Ngao Thạch.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Tả Vân

Tả Vân (chữ Hán giản thể: 左云县, âm Hán Việt: Tả Vân huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tả Vân có diện tích 1314 km², dân số năm 2002 là 140.000 người. Huyện Tả Vân được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 trấn, 6 hương.
Trấn: Vân Hưng, Điếm Loan, Thước Nhi Sơn.
Hương: Tam Truân, Trương Gia Trường, Tiểu Kinh Trang, Quản Gia Bảo, Mã Đạo Đầu, Thủy Diêu.

Climate

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Widget

Trong lĩnh vực kinh tế, "widget" có nghĩa là bất kỳ một sản phẩm nào đó, do một công ty nào đó sản xuất.

Thuật ngữ widget được biết đến đầu tiên vào năm 1942, trong một vở hài kịch. Trong vở kịch này, người anh hùng là một nhà soạn nhạc nghèo khổ, phải đứng trước sự lựa chọn, một bên là sáng tác nhạc (là niềm đam mê của anh ta nhưng không thể kiểm được tiền) với một bên là làm việc cho một "widget facory". Cụm từ này không được giải thích trong vở kịch, nhưng rõ ràng cụm từ này ám chỉ đến một công ty chuyên sản xuất kinh doanh một loại sản phẩm nào đấy, mà không chứa đựng giá trị nghệ thuật và tinh thần.

"Widget" được sử dụng thường xuyên trong văn nói hay văn viết, đặc biệt là trong ngữ cảnh kinh tế, để chỉ đến bất kỳ một sản phẩm nào đó. Các công ty được nhắc đến trong đó thường có tên là "ABC widgets" hoặc "Ankljh widget corp" cho biết việc kinh doanh cá biệt của một công ty giả định không có liên hệ với đề tài đang thảo luận.

Tham khảo

Sản phẩm
Tên vô danh
Quản lý chuỗi cung ứng
Tên giữ chỗ
Hồn Nguyên

Hồn Nguyên (chữ Hán giản thể: 浑源县, âm Hán Việt: Hồn Nguyên huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Hồn Nguyên có diện tích 1965 km², dân số năm 2002 là 350.000 người. Huyện Hồn Nguyên được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn, 12 hương.
 Trấn: Vĩnh An, Sa Khất Đà, Vương Trang Bảo, Tây Phường Thành, Thái Thôn, Đại Từ Diêu.
 Hương: Nam DU Lâm, Hoàng Hoa Than, Bùi Thôn, Tây Lưu Thôn, Hạ Hàn Thôn, Đà Phong, Đại Nhị Trang.

Khí hậu

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng
Lý thuyết phân bố giá trị

Trong toán học, lý thuyết phân bố giá trị là một phân ngành của phân tích toán học. Lý thuyết phân bố giá trị được nhà toán học R. Nevanlinna đưa ra năm 1926. Chính vì thế lý thuyết này còn được gọi là lý thuyết Nevanlinna. Mục đích chính của lý thuyết phân bố giá trị là thiết lập định lý cơ bản thứ nhất và định lý cơ bản thứ hai đối với các ánh xạ phân hình.

Một trong những ứng dụng quan trọng bậc nhất của lý thuyết Nevanlinna chính là vấn đề duy nhất, tức là tìm điều kiện để hai ánh xạ phân hình f và g là trùng nhau. Như đã đề cập ở trên, năm 1926, Nevanlinna đã chứng minh được rằng: Với hai hàm phân hình f và g trên mặt phẳng phức C, nếu chúng có cùng ảnh ngược (không tính bội) của năm điểm phân biệt thì f trùng g. Kết quả trên được mở rộng sang trường hợp ánh xạ phân hình từ Cm vào CPn lần đầu tiên bởi Hirotaka Fujimoto. Ông chỉ ra rằng với hai ánh xạ phân hình f và g từ Cm vào CPn nếu chúng có cùng ảnh ngược của (3n+2) siêu phẳng ở vị trí tổng quát trong CPn thì f trùng g. Từ đó, vấn đề này được nghiên cứu một cách liên tục và mạnh mẽ với những kết quả của Hirotaka Fujimoto, W. Stoll, L. Smiley, N. Steinmetz, S.Ji, Min Ru, Z. Tu, M. Shirosaki, Noguchi,... Các kết quả về chủ đề này của nhiều nhà toán học trên thế giới đều đặn được công bố trong suốt hơn 30 năm qua và đặc biệt là những năm gần đây đã chứng tỏ tính thời sự của lý thuyết phân bố giá trị và vấn đề duy nhất đối với ánh xạ phân hình. Cho tới nay vấn đề duy nhất đối với ánh xạ phân hình được giải quyết chủ yếu được dựa vào những kết quả của lý thuyết Nevanlinna- một lý thuyết mà một mặt bản thân còn nhiều vấn đề mở thú vị và nó đang được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác như: giải tích phức Hyperpolic, xấp xỉ Diophantine,.. Có thể nói việc nghiên cứu vấn đề duy nhất đối với ánh xạ phân hình đòi hỏi cả hai phương diện: xây dựng Lý thuyết phân bố giá trị (mà cụ thể là định lý cơ bản thứ hai) và nghiên cứu ứng dụng của nó. Vấn đề duy nhất đối với ánh xạ phân hình còn được nghiên cứu dưới nhiều sắc thái nữa như đa thức duy nhất, tập duy nhất,.. Với nghĩa rộng hơn như vậy thì vấn đề này còn thu huét được sự quan tâm của nhiều nhà toán học khác như B. Shiffman, H.H. Khoái, F. Gross,...

Tham khảo

Hàm giải tích
Khoáng, Dương Tuyền

Khoáng (chữ Hán giản thể: 矿区, âm Hán Việt: Khoáng khu) là một quận thuộc địa cấp thị Dương Tuyền, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Khoáng có diện tích 10 km², dân số năm 2002 là 220.000 người. Quận Khoáng được chia thành 6 nhai đạo biện sự xứ: Bình Đàm, Sa Bình, Thái Oa, 赛 Ngư, Kiều Đầu, Quý Thạch Câu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Dương Tuyền
Intel 80486 OverDrive

Bộ xử lý Intel i486 OverDrive là một trong những CPU Intel 80486 được sản xuất với mục đích nâng cấp các máy tính cá nhân. Các CPU OverDrives thường có chất lượng hơn các CPU i486s "chuẩn" với cùng các bước tốc độ. Các CPU này có sẵn bộ điều chỉnh điện thế, số chân khác nhau, ghi bộ đệm theo phương thức write-back thay vì write-through, có bộ tản nhiệt, và các công cụ làm mát - các chức năng trên làm cho chúng hoạt động tốt hơn so với những CPU chuẩn khác.

Xem thêm
 Pentium OverDrive

Tham khảo

Vi xử lý x86
Tối ưu hóa phần cứng máy tính
Vi xử lý Intel x86

en:Intel 80486 OverDrive
ru:Intel486 OverDrive
Vụ ám sát Park Chung-hee

Vụ ám sát Park Chung-hee (Hangul: 10.26 사건) là vụ mưu sát nhằm vào tổng thống, nhà độc tài Park Chung-hee của Hàn Quốc, diễn ra vào ngày 26 tháng 10 năm 1979 tại một tòa nhà bí mật nằm trong khuôn viên của Nhà Xanh. Vụ ám sát này có liên quan trực tiếp tới Cơ quan Tình báo Trung ương Hàn Quốc (KCIA), xảy ra vào lúc 7:41 phút tối. Vụ án thường được biết đến với tên gọi 10.26 hay Vụ 10.26.

Diễn biến vụ ám sát

Giám đốc KCIA lúc bấy giờ là Kim Jae-gyu đã mời tổng thống Park Chung-hee đến dự tiệc tại một tòa nhà bí mật của KCIA ở Nhà Xanh. Sau khi Park cùng các khách mời khác đã yên vị, Kim bỏ ra ngoài nhằm phát tín hiệu rằng mình sẽ thực hiện kế hoạch với những người đồng lõa. Sau đó, Kim bước vào phòng, rút ra một khẩu súng lục và bắn chết Cha Ji-cheol – vệ sĩ trưởng, rồi bắn liên tiếp nhiều phát đạn vào Tổng thống. Ngay sau khi nghe thấy tiếng súng nổ, 5 đặc vụ KCIA khác xông vào phòng kế bên để giết nốt 2 vệ sĩ và viên tài xế của Park. Hung khí được dùng cho vụ ám sát này là súng lục loại Walther PPK.

Những người tham gia 
 Kim Jae-gyu: bị treo cổ vào 24 tháng 5 năm 1980;
 Park Heung-ju: bị xử bắn vào ngày 6 tháng 3 năm 1980;
 Park Seon-ho: đặc vụ KCIA và bạn lâu năm của Kim Jae-gyu, bị treo cổ vào 24 tháng 5 năm 1980;
 Yoo Seong-ok: tài xế hỗ trợ nhóm ám sát, bị treo cổ vào 24 tháng 5 năm 1980;
 Lee Ki-ju: trưởng bộ phận an ninh của tòa nhà, bị treo cổ vào 24 tháng 5 năm 1980;
 Kim Tae-won: đặc vụ KCIA tham gia vụ ám sát, bị treo cổ vào 24 tháng 5 năm 1980;
 Seo Young-jun: đặc vụ KCIA tham gia vụ ám sát, được thả sau khi mãn hạn tù.

Nhân chứng:
 Kim Gye-won: thư ký trưởng;
 Sim Soo-bong: một nữ ca sĩ nổi tiếng;
 Shin Jae-soon: một sinh viên Hoa khôi của trường Đại học Hanyang.

Động cơ
Kim Jae-gyu sau đó xác nhận trước tòa án:

Sau khi bị bắt, Kim Jae-gyu được đồn là đã thường xuyên hỏi trong vô vọng rằng liệu CIA có ý định liên hệ với ông ta hay không. Điều này dẫn đến một giả thiết rằng vụ ám sát có liên quan đến cả CIA.

Tham khảo

Liên kết ngoài
BBC News' "On this day": BBC viết về vụ ám sát

Park Chung Hee
Lịch sử Hàn Quốc
Vụ bê bối tình báo
Vụ bê bối chính trị ở Hàn Quốc
Air Greenland

Air Greenland (mã IATA: GL, mã ICAO: GRL) là hãng hàng không của đảo Greenland, trụ sở tại Nuuk (thủ phủ đảo Greenland). Air Greenland là hãng hàng không duy nhất có các chuyến bay trong đảo cũng như từ đảo đi Copenhagen và Baltimore (Hoa Kỳ) (và ngược lại). Hiện công ty có 569 nhân viên (tháng 3/2007) với 24 máy bay tới 24 điểm đến. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Nuuk.

Lịch sử 

Air Greenland được Tập đoàn SAS và Công ty khai thác mỏ cryolite Greenland (Kryolitselskabet) thành lập tháng 11 năm 1960, dưới tên Greenlandair. Năm 1962, chính phủ Đan Mạch tham gia với 25% vốn, chính phủ tự trị Greenland 37,5% và Tập đoàn SAS 37,5%. Năm 1988, công ty đưa máy bay phản lực đầu tiên vào sử dụng (loại Boeing 757-200). Năm 2002, công ty đổi tên thành Air Greenland. Năm 2004, công ty lãnh thầu chở thay cho Không quân Hoa Kỳ từ Baltimore tới Căn cứ không quân Hoa Kỳ ở Thule (trên đảo Greenland) (trước đó do Hãng hàng không Scandinavia đảm nhận). Năm 2007, Air Greenland mở đường bay thường xuyên tới Baltimore (Hoa Kỳ)

Đội máy bay 

 1 Airbus A330-200
 1 Boeing 757-200
 6 DHC Dash-7
 1 Beechcraft B200 King Air
 2 DHC Twin Otter
 3 máy bay trực thăng S61
 6 máy bay trực thăng AS350
 4 máy bay trực thăng Bell 212

Các điểm đến 
Air Greenland có 22 điểm đến trên đảo (trong đó nhiều điểm chỉ là sân bay trực thăng) và 2 điểm đến ở nước ngoài (tháng 5/2008):

 Đan Mạch
 Phi trường Copenhagen
 Hoa Kỳ
 Sân bay quốc tế Baltimore-Washington
 Greenland
 Aasiaat
 Kangerlussuaq
 Kulusuk
 Maniitsoq
 Narsarsuaq
 Nerlerit Inaat
 Nuuk
 Pituffik
 Qaanaaq
 Sisimiut
 Upernavik
 Qaanaaq

Sân bay trực thăng trong nước 
 Aappilattoq
 Alluitsup Paa
 Ammassalik
 Eqaluit Qaqqaat
 Ikerasak
 Illorsuit
 Innaarsuit
 Ittoqqortoormiit
 Kangersuatsiaq
 Kangilinnguit
 Kitsissuarsuit
 Kullorsuaq
 Naajaat
 Nanortalik
 Narsaq
 Nutaarmiut
 Nuugaatsiaq
 Nuussuaq
 Paamiut
 Qaarsut
 Qaqortoq
 Qasigiannguit
 Qeqertaq
 Qeqertarsuaq
 Saattut
 Saqqaq
 Tasiilaq
 Tasiusaq
 Ukkusissat
 Upernavik Kujalleq
 Uummannaq

Tham khảo

Xem thêm 

 Tập đoàn SAS

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức

Hãng hàng không Đan Mạch
Công ty có trụ sở tại Nuuk
Hãng hàng không Greenland
Công ty Greenland
Nhãn hiệu Greenland
Nhãn hiệu Đan Mạch
Hãng hàng không trực thăng
European Regions Airline Association
Tập đoàn SAS
Thành viên của Tập đoàn SAS
Hãng hàng không nhà nước
Trưởng Tử

Trưởng Tử (chữ Hán giản thể: 长子县; phanh âm: Zhǎngzǐ Xiàn, âm Hán Việt: Trưởng Tử huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Trưởng Tử có diện tích 1029 km², dân số năm 2002 là 340.000 người. Huyện Trưởng Tử được chia thành 5 trấn và 18 hương.
Trấn:Thành Quan, Bảo Điếm, Thạch Triết, Sắc Đầu, Đông Điền Lương.
Hương: Thảo Phường, Cương Thủy, Nam Thường, Niễn Trương, Thường Trương, Bích Thôn, Tấn Nghĩa, Nhạc Dương, Hoành Thủy, Vương Dục, Tây Bảo Đầu, Nam Trần, Đại Bảo Đầu, Nam Quách Thôn, Nam Trương Điếm, Nam Chương, Tống Thôn, Cốc Thôn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Trường Trị
Thành thị văn minh toàn quốc
Sanam Luang

Sanam Luang (; ) là một bãi cỏ hình ô van rộng lớn, mệnh danh là "cánh đồng của Hoàng gia", dùng làm chỗ hỏa táng các nhân vật hoàng tộc Thái Lan. Đây còn là nơi trồng lúa nước mang tính nghi thức và cũng là một công viên cho dân chúng. Sanam Luang nằm ở vị trí trước Wat Phra Kaew và Cung điện Hoàng gia, thuộc quận Phra Nakhon, Bangkok.

Lịch sử
Quốc vương Rama I là người truyền lập cánh đồng này làm nơi hỏa táng hoàng thân quốc thích. Tên mà nhà vua ban là Thung Phra Mane (ทุ่งพระเมร). Truyền thống đặt dàn hỏa táng vua chúa Thái ở đây đến nay vẫn giữ. Tang lễ tổ chức gần đây nhất tại Sanam Luang là tang lễ mẫu hậu của quốc vương Bhumibol Adulyadej vào năm 1997. Tuy có những ngoại lệ nhưng dù trường hợp nào thì vẫn có sự bảo trợ của hoàng gia khi dùng Sanam Luang. Điển hình là lễ hỏa táng thi thể của nhóm người bị giết trong cuộc cách mạng năm 1973.

Sang thời quốc vương Rama III, Sanam Luang trở thành nơi trồng lúa mang tính nghi thức của hoàng gia nhằm thể hiện rằng Xiêm là một quốc gia giàu có, sung túc. Đến triều Rama IV thì lễ tịch điền của hoàng gia cũng tổ chức ở đây. Ngày nay ở Sanam Luang vẫn còn một thửa ruộng trồng lúa bên cạnh dinh Wang Na của thái tử. Dinh này nay được dùng làm viện bảo tàng cấp quốc gia. Năm 1855, quốc vương Rama IV đổi tên thửa ruộng đó thành Thong Sanam Luang, và nay thì được gọi tắt là Sanam Luang (tiếng Thái: สนามหลวง).

Miêu tả
Những cây me đứng sừng sững có vẻ trịnh trọng gần một thế kỷ trôi qua, bao bọc quanh Sanam Luang, biến nơi này thành nơi giải trí của mọi cư dân. Người Thái có thể thả bộ thoải mái những lúc rảnh rỗi. Môn bóng đá không chuẩn bị trước và các hoạt động giải trí được diễn ra ở đây. Thời gian từ trung tuần tháng 2 cho đến tháng 4, người ta hay thấy những tay bán hàng rong những cái giá trang trí thật đẹp mắt với đủ kiểu, đủ kích cỡ. Cuộc thi thả diều được tổ chức hàng năm tại đây, lôi cuốn những tay cự phách tranh tài khắp đất nước cũng như nước ngoài tham dự. Sanam Luang cũng là nơi người ta lãnh đạo các lễ hội như sinh nhật của Hoàng gia và lễ mừng năm mới.

Phía Đông Bắc Sanam Luang có một điện thờ trong đó có pho tượng Mae Toranee thu hút nhiều sự chú ý. Một nhân vật chủ yếu về cuộc đời của đức Phật, hình ảnh của Mae Toranee do hoàng đế Chulalongkorn thiết lập, có diễn biến mới vào thế kỷ thứ 20, xem như nguồn nước công cộng. Qua nhiều câu chuyện của đức Phật, có một nữ thần đưa tay hứng dòng nước chảy tràn lên mái tóc của nữ thần để gội rữa những tội lỗi xấu xa đe dọa việc đức Phật ngồi thiền.

Sanam Luang nay trở thành một trong những nơi vui chơi giải trí thu hút của Bangkok, nơi người dân thủ đô lẫn du khách tập trung đông đúc lúc về chiều.

Tham khảo

Địa điểm du lịch ở Băng Cốc
Công viên Thái Lan
Quận Phra Nakhon
Di tích cổ đã được đăng ký ở Băng Cốc
Cung điện Vimanmek

Cung điện Vimanmek nguyên là một cung điện hoàng gia của Thái Lan. Nó nằm trong khu Hoàng cung Dusit. Đây là cung điện được tin rằng làm bằng gỗ tếch màu vàng lớn nhất thế giới. Quốc vương Chulalongkorn (Rama V) xây dựng cung điện này vào năm 1901, xem như ngôi nhà ở miền quê mát mẻ dùng vào những việc nghỉ ngơi, thuộc vùng ngoại ô của Bangkok. Đức vua đã ở nơi này 5 năm, tức là cho đến năm 1906. Từ năm 1932 cung này bị biến thành nhà kho. Từ năm 1982, cung Vimannek được trùng tu và trở thành một viện bảo tàng về vua Chulalongkorn.

Cung Vimanmek nằm ở quận Dusit, phía sau Trụ sở Quốc hội Thái Lan, gần Sở thú Dusit.

Miêu tả 
Vimanmek đem lại cho du khách nét nhìn thoáng qua để biết gia đình hoàng tộc đã sinh sống như thế nào. Phòng ngủ của hoàng đế là phần duy nhất, giường ngủ theo kiểu châu Âu, có pano va phòng tắm và nhà vệ sinh dội nước tự động (các sự kiện này xem như hiện diện đầu tiên tại Thái Lan).

Trong khi lối kiến trúc cung điện Vimanmek thấm đậm kiểu Thái, có pha trộn kiểu Tây phương, bằng chứng là những bức chân dung của nữ hoàng Victoria và Trung Quốc được in lồng vào nhau qua nhiều kiểu khác nhau.

Quy định tham quan
Có nhiều cuộc hướng dẫn du khách tham quan vào tư dinh mỗi suất nửa tiếng đồng hồ. Du khách ăn mặc đồ ngắn phải mặc lại xà rong được cung cấp ngay cửa ra vào. Giày dép và túi xách được xếp trong ngăn tủ.

Khu vực lân cận
Bên tay phải cung điện Vimanmek là Phra Thii Nan Abhisek Dusit, còn gọi là đại sảnh đặt ngai vàng Abhisek Dusit, mở cửa hàng ngày cho du khách vào xem, có đóng lệ phí. Đã một lần nơi đây tổ chức cuộc họp mặt các viên chức chính phủ cấp cao và đại yến của Hoàng tộc diễn ra nơi đại sảnh khiến nơi đây trở thành một phần lịch sử hiện đại của Thái Lan, như chế độ quân chủ chuyên chế chấm dứt vào năm 1932. Các bào huynh cùng cha khác mẹ trong hoàng tộc được giữ lại nơi đây, trước khi từ bỏ quyền lợi và đại sảnh biến thành một phần dành cho quốc hội mới cho đến khi hóa kiếp cung cấp cho gia đình hoàng tộc vào thập niên 1970. Đại sảnh để ngai vàng hiện là những ngôi nhà trưng bày sản phẩm thủ công vàng bạc, đã quý, điêu khắc gỗ, hàng tơ lụa, hàng mây đan.

Du khách mua vé vào tham quan được vào đến cửa Suan Si Ruedu (mở cửa hàng ngày). Cung điện thật hiện đại nhưng kiến thiết theo kiểu tư dinh Vimanmek của hoàng hậu Chulalongkorn. Nơi đây cất giữ những quà tặng kính dâng Hoàng đế Bhumibol vào dịp lễ kỷ niệm 50 năm lên ngai vàng vào năm 1996.

Tham khảo

Địa điểm du lịch ở Băng Cốc
Bảo tàng ở Băng Cốc
Di tích cổ chưa được đăng ký ở Băng Cốc
Giải bóng đá Ngoại hạng Quần đảo Faroe

Giải bóng đá Ngoại hạng Quần đảo Faroe (còn được gọi là Betri deildin vì lý do tài trợ) là giải bóng đá cao nhất tại Quần đảo Faroe. Giải được thành lập năm 1942 với tên gọi Meistaradeildin, và được tổ chức theo thể thức hiện tại kể từ năm 2005, khi Giải Ngoại hạng thay thế 1. deild trở thành hạng đấu cao nhất của quần đảo. Giải đấu do Hiệp hội bóng đá Quần đảo Faroe tổ chức.

Giải hiện có 10 câu lạc bộ tham gia. Cuối mỗi mùa bóng có 2 đội bóng phải xuống hạng Nhất và 2 đội bóng lên hạng. Tính đến tháng 2 năm 2024, Giải bóng đá Ngoại hạng Quần đảo Faroe được xếp hạng thứ 38 trong số 55 giải đấu theo hệ số UEFA.

Lịch sử

Mặc dù giải đấu được bắt đầu tổ chức từ năm 1942, các câu lạc bộ đến năm 1993 mới tham gia các giải đấu ở châu Âu. Từ 1942 đến 1975 nó mang tên Meistaradeildin (Giải vô địch) và từ 1976 đến 2004 mang tên 1. deild (Giải hạng Nhất). Khi giải đấu đổi tên từ 2005, giải bóng đá cấp dưới tiếp theo của Faroe mang tên này (Giải hạng Nhất).

Danh sách các câu lạc bộ mùa bóng 2010

 In nghiêng: câu lạc bộ mới lên hạng.

Danh sách các đội vô địch

Danh sách vô địch
Chữ in đậm chỉ các đội cũng đã giành Cúp bóng đá Quần đảo Faroe trong mùa giải đó (cú đúp).

Danh sách theo điểm
Những ô để trống là chưa có dữ liệu chính xác

Thống kê

Các câu lạc bộ được in đậm hiện đang chơi ở giải đấu hàng đầu mùa giải 2025.
Các câu lạc bộ được in nghiêng hiện không còn hoạt động trong bóng đá người lớn.

Tham khảo

Faroe, Quần đảo
Bóng đá Quần đảo Faroe
Hitachi

(,) là một công ty đa quốc gia của Nhật Bản đặt trụ sở tại Chiyoda, Tokyo, Nhật Bản. Hitachi, Ltd là công ty mẹ của Hitachi Group (Hitachi Gurūpu).

Trong năm 2007, Hitachi được tạp chí Forbes bình chọn ở vị trí thứ 371 trong số các công ty (tập đoàn) lớn nhất thế giới.

Lịch sử 
Hitachi được thành lập năm 1910, khi đó nó mới chỉ là một cửa hàng sửa chữa đồ điện. Ngày nay, Hitachi đã trở thành một trong những nhà sản xuất đi đầu trong công nghệ mới.

Quá trình phát triển Hitachi 
Hitachi ban đầu là một cửa hàng sửa chữa đồ điện tử cho một công ty khai thác mỏ đồng tại thành phố Hitachi

Sản phầm đầu tiên của Hitachi là động cơ điện

Hitachi, Ltd. được thành lập từ năm 1910

Hitachi mất 84 năm để thành lập 4 trụ sở khu vực

Ý nghĩa cốt lõi của tuyên bố doanh nghiệp "Truyền cảm hứng cho thế hệ mai sau" là thổi sức sống mới cho thế hệ mai sau

Hitachi chịu trách nhiệm tạo ra khoảng 50% nguồn cung cấp điện năng của Singapore

Phần lớn các loại điện thoại di động tại châu Âu có một linh kiện của Hitachi

Hitachi phát triển Máy rút tiền tự động (ATM) cho phép in và xuất hóa đơn vào năm 1994

Hitachi phát triển chuẩn DVD–RAM 4.7 GB đầu tiên trên thế giới tương thích với Máy ghi hình DVD vào năm 2000

Trong tiếng Nhật, "Hi" có nghĩa là "Mặt trời" còn "tachi" có nghĩa là "Mọc", đó là lý do vì sao HITACHI được biết đến với tên gọi "Mặt trời mọc" nghĩa là "ri li" trong tiếng Trung/tiếng Nhật

Hitachi Works 
Hitachi Works là thành viên lâu đời nhất của Hitachi Group và nó có ba nhà máy là: Kaigan, Yamatte và Rinkai Works. Yamatte Works, nhà máy lâu đời nhất trong ba nhà máy, được thành lập năm 1910 bởi Namihei Odaira thành một cửa hàng sửa chữa điện tử và một xưởng sản xuất. Xưởng sản xuất này sau đó được đổi tên thành Hitachi và nó được coi là tiền thân của Hitachi, Ltd ngày nay.

Tham khảo

Khởi đầu năm 1910
Công ty điện tử Nhật Bản
Công ty thiết bị bán dẫn
Chỉ số Nikkei 225
Kỹ thuật tạo lực
Chỉ số TOPIX 100
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Nhật Bản
Công ty bảo mật máy tính
Tập đoàn Nhật Bản
Nhãn hiệu điện tử tiêu dùng
Công ty công nghệ hiển thị
Nhãn hiệu Nhật Bản
Nhà sản xuất phương tiện quân sự
Công ty sản xuất điện thoại di động
Truyền thông an toàn công cộng
Sogdianus

Sogdianus, vua của Ba Tư (424-423 TCN). Ông ít được biết trong lịch sử và chỉ được biết căn bản bởi những bài viết của Ctesias. Ông được ghi nhận là con của Artaxerxes I và vợ lẽ của ông, Alogyne của Babylon.

Sau khi Artaxerxes I qua đời vào ngày 24 tháng 12, 424 TCN, có đến ba người con của ông nối nhau xưng đế ở Ba Tư. Người đầu tiên là Xerxes II, con của nữ hoàng Damaspia, đã được phong làm thái tử. Người thứ nhì chính Sogdianus, được xem là được công nhận ở Elam. Thứ ba là Ochus (tức Darius II), con của Artaxerxes I và một vợ lẽ khác. Darius được công nhận bởi , Babylon và cả Ai Cập.

Một người đầu tiên trong số họ, Xerxes II (tức anh của Sogdianus) cai trị ngắn nhất. Sau triều đại 45 ngày của hoàng huynh Xerxes, Sogdianus cho người giết Xerxes khi ông ta say rượu. Từ đó, Sogdianus xưng đế, nhưng sau khi trị vì 6 tháng 15 ngày, ông bị em trai, Darius II giết chết. Darius trở thành hoàng đế duy nhất cho đến năm 404 TCN.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 A more detailed profile of Sogdianus 

Mất năm 423 TCN
Vua nhà Achaemenes
Vua bị giết
Pharaon nhà Achaemenes ở Ai Cập
Vua Hakhamanishian
Năm 423 TCN
Bessus

Bessus (chết vào mùa hè 329 TCN) là một quan tổng đốc vùng Bactria, về sau lên ngôi vua Ba Tư. Theo các nguồn cổ, ông là người giết người tiền nhiệm ông, Darius III Codomannus, sau khi quân đội Ba Tư bị vua của Macedonia là Alexandros Đại đế đánh bại.

Năm 330 TCN, ông lên ngôi vua Ba Tư (Artaxerxes V) chiến đấu chống lại Alexandros Đại Đế bằng chiến tranh du kích, bởi các thủ đô của Ba Tư đã bị Đại Đế chiếm và định đô. Nhưng sau khi cầm cự được một thời gian rất ngắn ông đã bị Đại Đế đánh bại hoàn toàn.

Tham khảo

Người Ba Tư
Mất năm 329 TCN
Năm sinh thiếu
Mất thập niên 320 TCN
Năm 329 TCN
Vua Hakhamanishian
Người bị xử tử bằng hình phạt chém đầu
Cá hoàng đế

Cá hoàng đế là một số loài cá nước ngọt thuộc chi Cichla có bản địa ở lưu vực sông Amazon ở Nam Mỹ.

Tổng quan
Đây là một loại cá thường sống ở Nam Mỹ. Con đực thường có một cái u trên đầu, còn con cái thì không.

Phân loài
Tên tiếng Anh loài cá này là peacock bass. Cá hoàng đế chia thành 5 loài:
Cichla temensis (speckled peacock bass)
Cichla ocellaris (butterfly peacock bass)
Cichla intermedia (royal peacock bass)
Cichla orinocensis
Cichla monoculus
Tên loài cá này có nhiều cách gọi khác nhau tùy theo nơi như Brasil (tucunaré), Việt Nam (cá hoàng đế)

Kích thước
Con trưởng thành lớn nhất có thể lên tới 99 centimet (3 foot, 4 inch)

Thức ăn
Đây là loài cá ăn thịt. Khác với các loài cá săn mồi khác, chúng săn các con cá nhỏ bằng tốc độ bơi nhanh của nó. Đây là một mối hiểm họa, vì nhiều nơi, người ta nuôi loài cá này rồi sau đó, chúng tấn công tất cả các loài cá bản địa.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 
 
 

Hoàng đế
Cá Malaysia
Cá ăn được
Họ Cá hoàng đế
Norbert Wójtowicz

Norbert Wójtowicz (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1972 tại Płock) nhà sử học Ba Lan và nhà thần học.

Tác phẩm 
 Sztuka królewska. Historia i myśl wolnomularstwa na przestrzeni dziejów (1997) ISBN 83-900696-3-6 
 Wielki Architekt Wszechświata. Teologiczna krytyka masońskich wizji Boga (Great Architect of the Universe. Theological critics of Masonic concepts of God) - (1999) ISBN 83-910542-5-X
 Kampania antymasońska 1938 (Antimasonic campaign in 1938) - (2005) ISBN 83-60048-10-X
 Rozmowy o masonerii (Conversation about freemasonry) - (2005) ISBN 83-60048-21-5 
 Masoneria. Mały słownik (Freemasonry. A small lexicon) - (2006) ISBN 978-83-7192-307-4

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Polish Freemason (Wolnomularz Polski) 
 Virtual Masonic Orient (Wirtualny Wschód Wolnomularski)

Wójtowicz Norbert
Wójtowicz Norbert
Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống
Danh sách vùng đô thị theo dân số

Câu hỏi "các thành phố nào là các thành phố lớn nhất thế giới" là một câu hỏi phức tạp vì không có một câu trả lời đơn độc chính xác khi có rất nhiều cách khác nhau để định nghĩa một thành phố và không dễ áp dụng các định nghĩa lý thuyết vào thực tế phức tạp. Một khái niệm là vùng đô thị dựa trên căn bản khái niệm của một "khu vực thị trường lao động" và được định nghĩa điển hình như một vùng cốt lõi có công ăn việc làm (một vùng có mật độ lớn công ăn việc làm sẵn có) và các vùng xung quanh có mối liên hệ chặt chẽ trong việc lưu thông ra vào làm việc hàng ngày trong vùng cốt lõi đó.

Sau đây là danh sách của 20 vùng đô thị lớn nhất của năm 2003 được định nghĩa theo một nguồn. Vì các số liệu dân số được diễn giải và trình bày khác nhau theo các phương pháp thu thập dữ liệu, các định nghĩa và các nguồn khác nhau nên các số liệu sau đây chỉ nên xem là các số liệu ước lượng.

Tham khảo và ghi chú

Liên kết ngoài
demographia.com
citypopulation.de
World Gazetteer
PopulationData.net: all 1M+ inhabitants Metropolitan Areas 
OECD Territorial Reviews - Competitive Cities in the Global Economy  - has some definitions for OECD countries

*
Dân số

ar:قائمة أكبر بلديات العالم كثافة سكانية
id:Daftar wilayah metropolitan berdasarkan populasi
bg:Списък на най-големите градове в света
de:Liste der größten Städte der Welt
en:List of metropolitan areas by population
es:Anexo:Ciudades más grandes del mundo
eo:Plej grandaj urboj laŭ enloĝantaro
fr:Liste des mégapoles
is:Listi yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims
it:Lista di aree metropolitane del mondo per popolazione
ka:მსოფლიოს უდიდესი აგლომერაციები
la:Maximae Urbes Orbis Terrarum
hu:A Föld legnépesebb várostömörülései
nl:Lijst van grootste metropolen
ja:世界の都市圏人口の順位
pt:Lista de regiões metropolitanas por população
ru:Список городских агломераций по численности населения
sq:Lista e qyteteve më të mëdha të botës
sk:Zoznam najväčších metropolitných oblastí
fi:Luettelo suurimmista kaupunkialueista väkiluvun mukaan
sv:Lista över världens största storstadsområden
Muse

Theo thần thoại Hy Lạp, những vị Muse, thường gọi là Muse thần nàng thơ, tiếng Hy Lạp: οι μούσες, i moúses - có lẽ bắt nguồn từ ngữ căn "men-" trong ngôn ngữ Sơ Âu-Ấn (Proto-Indo-European language) có nghĩa là "suy nghĩ" - gồm mấy nữ thủy thần chị em. Những nữ thủy thần này thường được nhắc đến với những con suối trên núi Helicon và núi Parnasse.

Ngày nay, trong tiếng Anh chẳng hạn, những Muse thần nàng thơ là biểu tượng của ngẫu hứng sáng tác thơ, văn, nhạc, họa, kịch, v.v... Nhưng sự có mặt của Clio, nữ thần sử học, và Urania, nữ thần thiên văn học làm cho cụm từ thông dụng Muse thần nàng thơ không gồm được đủ nghĩa bằng cụm từ Muse (thần thoại) chẳng hạn.

Các dị bản thần thoại

Theo Pausanias 
Vào buổi đầu, theo nhà văn Pausanias (115 - 180), chỉ có 3 vị Muse là: 
 Aoide (lời ca, giọng hát), 
 Melete (sự tập trung tư tưởng) và 
 Mneme (trí nhớ).

Ba vị nữ thần này tượng trưng cho 3 điều cần thiết trong nghệ thuật thơ và trong việc thực hành tôn giáo cổ Hy Lạp.

Theo dân thành Delphi 
Tại Delphi, người ta thờ 3 vị nữ thần Muse là Nētē, Mesē, và Hypatē, cũng là tên 3 sợi dây đàn lyre.

Theo Cicero 
Trong tác phẩm "Bản chất của chư thần" (De la nature des dieux) của nhà hùng biện Cicero (106 TCN - 43 TCN), có 4 vị Muse là:

Thelxinoē, Aoedē, Archē, và Meletē.

Theo Plato 
Theo triết gia Plato (427 TCN - 348 TCN), trong tác phẩm Ion, có cả thảy 9 vị Muse. Plato tuy sống trước Pausanias 5 thế-kỷ, nhưng truyền thuyết ông nhắc đến có sau thuyết của Pausanias, và truyền thuyết này được thông dụng nhất ngày nay.

Calliope là chị cả và là trưởng nhóm của các nữ thần Muse. Các truyền thuyết cũng rất phong phú về lai lịch của các vị thần này: có khi thì là các con của thần Zeus và Mnemosyne (nữ thần của trí nhớ), có khi thì là của nữ thần Harmonia (con gái của thần Ares và nữ thần Aphrodite), có khi thì là của Pierus (gọi là 7 chị em Pierides).

Các nữ thần Muse làm trọng tài cho cuộc thi tài giữa thần Apollo và Marsyas. Họ cũng góp nhặt những mảnh của thi hài của thần Orpheus để chôn cất.

Tham khảo 

  (I, 3, 1-4).
  (III, 21, 54).
  (IV, 4; V, 43).
  (passim).
  (Apollon, v. 189; Hermès, v. 430).
  (III, 19, 4; IX, 9, 29; IX, 29, 1-6).
 (Các tiêu bản tham khảo xuất xứ từ phiên bản tiếng Pháp, lúc 19 giờ 21, ngày 17 tháng 4 năm 2008.)

Liên kết ngoài 

Muses in the ancient art

Thần thoại Hy Lạp
Bảo tàng học
Sinh vật huyền thoại Hy Lạp
Con của Zeus
Nữ thần Hy Lạp
Nữ thần tri thức
Nữ thần trí tuệ
Té nước

Té nước là một lễ hội lâu đời của người Thái, người Lào, người Miến và người Khmer. Trong dịp lễ này, người ta mang nước ra đường và đổ vào người qua đường như một cử chỉ cầu phúc an lành cho năm mới. Ở Thái Lan, người ta bôi tinh bột mỳ vào người khi tham gia lễ hội này để cầu chúc may mắn cho nhau. Lễ hội té nước là một dịp thu hút khách du lịch nước ngoài ở Tây Song Bản Nạp (Trung Quốc), Thái Lan, Lào, Campuchia và Myanmar. Trong dịp này, người ta đi thăm ông bà cha mẹ để tỏ lòng hiếu thảo.

Ở Thái Lan, do Phật giáo là quốc giáo cho nên người Thái ăn Tết theo Phật lịch, năm mới được tính bắt đầu bằng ngày Đản sinh của đức Phật. Sau lễ tắm Phật trên chùa, người dân bắt đầu mừng năm mới bằng lễ hội té nước.

Trong mấy ngày tết, người ta vui chơi ca hát, đi chùa thăm thú bà con liên hoan và uống rất nhiều rượu. Nhìn từng đoàn nối nhau rồng rắn vừa đi vừa múa hát với tiếng khèn bè, tiếng trống rộn ràng. Mọi người té nước vào nhau để cầu may mắn (Hốt nặm) và cũng lá cầu mưa cho vụ mùa sắp tới (đón mùa mưa đến). Đặc biệt một điều rất hay là dù bất cứ bạn là ai cũng được đón tiếp rất trọng thị.

Tham khảo

Văn hóa Lào
Văn hóa Thái Lan
Văn hóa Campuchia
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tư
Lễ mừng năm mới
Tân gia

Tân gia hay tiệc tân gia là một buổi lễ được tổ chức khi chủ một ngôi nhà mới xây xong tổ chức và mời bà con bạn bè đến chia vui có căn nhà mới. Thông thường khách được mời sẽ tặng chủ nhà quà mừng nhà mới như tranh Bát mã toàn đồ, Mã đáo thành công. Các cuộc tân gia thường được ăn mừng bằng các tiệc rượu. Tân gia là một dịp bà con bạn bè gặp gỡ nhau nhưng có thể bị lạm dụng trong trường hợp chủ nhà là lãnh đạo một đơn vị.

Tham khảo
Đặc hữu

Đặc hữu là một tình trạng trong sinh thái học khi một sinh vật chỉ sinh sống tự nhiên ở một vị trí địa lý nhất định, ví dụ như một hòn đảo, quốc gia hoặc một khu vực nhất định khác, hoặc một dạng sinh cảnh nào đó; sinh vật là loài bản địa của một nơi nào đó thì không phải loài đặc hữu nếu như nó cũng xuất hiện ở nơi nào đó khác. Nghĩa ngược lại của đặc hữu là phân bố toàn cầu.

Có hai dạng đặc hữu. "Cố đặc hữu" tức là địa bàn thuở trước rộng lớn nhưng nay thu hẹp lại thì sinh vật đó là cố đặc hữu ở vùng mà nay đã diệt chủng. "Tân đặc hữu" là sự lai giống và thành hình của một loài mới, thường thấy trong các loài thảo mộc.

Loài đặc hữu thường hình thành vì tình thế cô lập địa lý như trường hợp những hải đảo lẻ loi. Điển hình là quần đảo Hawaii, Galápagos và Socotra.

Nguy cơ đối với những khu vực nhiều loài đặc hữu
Các nguyên nhân chủ yếu của việc suy thoái và mất môi trường sống trong hệ sinh thái nhiều loài đặc hữu thì bao gồm nông nghiệp, phát triển thành phố, khai thác mỏ bề mặt, chiết suất khoáng vật, khai thác gỗ và nông nghiệp kiểu đốt nương làm rẫy.

Xem thêm
Loài bản địa
Loài du nhập
Loài xâm lấn

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Đa dạng sinh học
Thuật ngữ sinh học
Sinh cảnh
Thuật ngữ sinh thái học