Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Troutdale, Oregon

Troutdale là một thành phố trong Quận Multnomah, Oregon, phía bắc Gresham và phía đông Wood Village. Theo điều tra dân số năm 2010, thành phố có tổng dân số là 15.962.

Troutdale được hợp nhất thành thành phố vào ngày 2 tháng 10 năm 1907. Nó được đặt tên theo tên ngôi nhà miền quê của thuyền trưởng John Harlow, một cựu thuyền trưởng từ tiểu bang Maine và là một thương gia thành đạt của Portland. Theo một bài báo trên tờ The Oregonian năm 1959, ông đặt tên ngôi nhà của ông là Troutdale vì có một "thung lũng (dale) nhỏ gần nhà ông nơi có một cái hồ ông nuôi cá hồi chấm (trout)."

Thành phố đóng vai trò là cổng phía đông của Xa lộ Lịch sử Sông Columbia, Đường ngắm cảnh Núi Hood, và Hẻm núi Sông Columbia.

Địa lý
Troutdale nằm ở vị trí  (45.529551, -122.391569), sát ranh giới hợp lưu của Sông Sandy và Sông Columbia.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 6,02 dặm vuông Anh (15,59 km²), trong đó 5,94 dặm vuông (15,38 km²) là đất và 0,08 dặm vuông (0,21 km²) là nước.

Lịch sử 
Vùng này đầu tiên được trung úy Broughton dưới quyền của thuyền trưởng George Vancouver khám phá vào năm 1792.

Những dân định cư xưa nhất đã đến Troutdale năm 1850. David F. Buxton được xem là người thành lập thật sự vùng Troutdale. Ông đã tuyên bố chủ quyền nhiều khu đất và hiến đất lại vào năm 1853. Khu vực đất hiến tặng bây giờ là trung tâm của thành phố Troutdale. Thuyền trưởng John Harlow mua một phần đất của Buxton năm 1872 để xây một ngôi nhà, vài nông trại nuôi cá hồi chấm và đặt tên cho nông trại là "Troutdale". Ngày 20 tháng 11 năm 1882, một đường sắt được xây dựng đi qua thị trấn. Sau khi Harlow mất năm 1883, vợ quá của ông là Celestia bắt đầu lên kế hoạch cho một thị trấn với những dãy phố và đường phố. Phần nhiều của thành phố được xây trong năm 1890-91.

Thành phố Troutdale tổ chức lễ hội kỷ niệm trăm năm vào ngày 6 tháng 10 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The city of Troutdale, with additional history, as well as a collection of maps

Troutdale Chamber of Commerce 
Troutdale Blog
Oregon Blue Book entry on Troutdale

Thành phố của Oregon
Quận Multnomah, Oregon
Khởi đầu năm 1872 ở Oregon
Khu dân cư thành lập năm 1872
Vùng đô thị Portland
Bìm bịp vịnh

Bìm bịp vịnh (tên khoa học Centropus celebensis) là một loài chim thuộc Chi Bìm bịp, họ Cuculidae. Đây là loài đặc hữu Indonesia. Nơi sống tự nhiên của chúng là các khu vực rùng đất thấp ẩm nhiệt đới và bán nhiệt đới hay tại các vùng núi ẩm nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 
 BirdLife International 2004. Centropus celebensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 7 năm 2007.

C
Chim Indonesia
Động vật được mô tả năm 1830
Chim Sulawesi
Quốc lộ 70

Quốc lộ 70 là một tuyến giao thông đường bộ cấp quốc gia nối các tỉnh vùng Tây Bắc Việt Nam là Phú Thọ, Yên Bái và Lào Cai với nhau. Tuyến đường dài 185 km chạy bên bờ tả ngạn sông Hồng từ ngã ba thị trấn Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ đến ngã ba Bản Phiệt (ngã ba nối với quốc lộ 4D), tỉnh Lào Cai. Đoạn qua địa bàn Lào Cai (cụ thể là các huyện Bảo Yên, Bảo Thắng và thành phố Lào Cai) dài 79 km, qua địa bàn Yên Bái (Lục Yên, Yên Bình).

Chú thích

Tham khảo
Báo Nhân dân, Bao giờ dự án cải tạo quốc lộ 70 mới được thực hiện (dẫn lại từ website này).
Báo Nhân dân, Phải đẩy nhanh tiến độ cải tạo các quốc lộ đi Tây Bắc (dẫn lại từ website này)

70
Giao thông Lào Cai
Giao thông Yên Bái
Giao thông Phú Thọ
Đường Xuyên Á
Trương Bắc

Trương Bắc (chữ Hán giản thể: 张北县, âm Hán Việt: Trương Bắc huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4232 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 370.882 người. Mã số bưu chính của Trương Bắc là 076400
064400 Chính quyền quận Trương Bắc đóng ở trấn Trương Bắc. Năm 1913 lập huyện Trương Bắc, do ở phía bắc Trương Gia Khẩu nên gọi là Trương Bắc. Sản phẩm của huyện này có tiểu mạch, yến mạch.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Cô Nguyên

Cô Nguyên (chữ Hán giản thể: 沽源县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này từng là một bộ phận của tỉnh Chahar. Huyện Cô Nguyên nằm ở phía bắc Hà Bắc, ở thềm phía nam của cao nguyên Nội Mông Cổ. Tọa độ là 41° 39' 55 độ vĩ bắc, 115° 41' 52 độ kinh đông.
Huyện Cô Nguyên có diện tích 2621 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 228.444 người. Mã số bưu chính của Cô Nguyên là 076500. Chính quyền quận Cô Nguyên đóng ở trấn Bình Định Bảo.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Khang Bảo

Khang Bảo (chữ Hán giản thể: 康保县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3365 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 280.558 người. Mã số bưu chính của Khang Bảo là 076650. Chính quyền quận Khang Bảo đóng ở trấn Khang Bảo. Năm 1923, hai huyện Trương Bắc và Thương Đô tách ra một đơn vị, năm 1925 đổi tên thành huyện Khang Bảo. Huyện này có nghề chăn nuôi gia súc phát đạt. Nông sản gồm có yến mạch, tiểu mạch. Công nghiệp có ngành thuộc da, chế biến thực phẩm.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Thượng Nghĩa

Thượng Nghĩa (chữ Hán giản thể:尚义县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2621 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 190.059 người. Mã số bưu chính của Cô Nguyên là 076700. Chính quyền huyện Thượng Nghĩa đóng ở trấn Hào Tạm. Huyện nằm ở phía tây Trương Gia Khẩu, thượng lưu Dương Hà, giáp Nội Mông. Huyện nông nghiệp này có các sản phẩm như: yến mạch, tiểu mạch. Công nghịêp có ngành thuộc da, cơ khí.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Phim (định hướng)

Phim (phiên âm từ tiếng Pháp film) hay phim ảnh () có thể chỉ khái niệm điện ảnh () nói chung.

Theo hình thức sản xuất và trình chiếu
 Phim truyền hình
 Phim truyện truyền hình
 Phim chiếu mạng hay phim online
 Phim điện ảnh () hay phim chiếu rạp với những hình ảnh di động để kể một câu chuyện và các hình thức khác của nó như:
 Phim truyện điện ảnh
 Phim nhựa, được phủ bởi một lớp hóa học nhạy cảm với ánh sáng dùng để thu hình trong máy ảnh hay máy quay phim
 Điện ảnh truyền hình
 Phim hoạt hình Nhật Bản (anime)
 Phim video
 Phim băng đĩa
 Phim quảng cáo
 Phim doanh nghiệp

Theo định dạng và thể loại
 Các định dạng phim: phim hoạt hình, phim câm, phim bộ, phim lẻ, phim ca nhạc, phim tài liệu, phim trắng đen, phim màu...
 Các thể loại phim: phim tình cảm, phim kinh dị, phim đồng quê, phim trinh thám, phim quảng cáo, phim khiêu dâm...

Xem thêm
 Rạp chiếu phim
 Kỹ thuật điện ảnh
 Quá trình làm phim

Chú thích
Giải vô địch bóng đá châu Âu 1972

Giải vô địch bóng đá châu Âu 1972 (UEFA Euro 1972) là giải vô địch bóng đá châu Âu lần thứ tư do UEFA tổ chức 4 năm một lần. Vòng chung kết diễn ra tại Bỉ từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 6 năm 1972. Tại giải, đội tuyển Tây Đức giành chức vô địch châu Âu đầu tiên của mình. Với việc giành thêm chức vô địch thế giới hai năm sau đó tại World Cup 1974, đội Tây Đức trở thành tuyển quốc gia đầu tiên đồng thời giữ hai danh hiệu Đương kim vô địch châu Âu và vô địch thế giới.

Các sân vận động

Vòng loại 

Vòng loại Euro 1972 được chia làm hai giai đoạn: Ở giai đoạn đầu tiên, 32 đội bóng được chia thành 8 bảng, thi đấu theo thể thức sân nhà-sân khách, vòng tròn hai lượt tính điểm, lấy một đội đầu bảng vào vòng tứ kết. Tám quốc gia này sẽ lại được bốc thăm phân cặp, thi đấu loại trực tiếp hai lượt trận đi và về, lấy bốn đội mạnh nhất đi dự vòng chung kết.

Các quốc gia vượt qua vòng loại lần này gồm:

Đội tuyển Liên Xô lần thứ tư liên tiếp có mặt tại vòng chung kết của giải.

Danh sách cầu thủ

Vòng chung kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Cầu thủ ghi bàn 
4 bàn 
  Gerd Müller
1 bàn
  Raoul Lambert
  Odilon Polleunis
  Paul Van Himst
  Herbert Wimmer
  Lajos Kű
  Anatoliy Konkov

Đội hình tiêu biểu

Bảng xếp hạng giải đấu

Tham khảo

1972
Giải vô địch bóng đá châu Âu 1972
Himavat

Theo Ấn Độ giáo, Himavat (') là tên gọi của Thần tuyết, nhân cách hoá của dãy Himalaya. Vị thần này được coi là cha của Ganga và Parvati, hai người vợ của thần Shiva.

Từ nguyên
Trong tiếng Phạn, từ ' có nghĩa là "có nhiều tuyết", từ ' ("tuyết") cùng gốc với từ hiems ("mùa đông") trong tiếng Latin, cả hai đều xuất phát từ ' trong ngôn ngữ Ấn-Âu nguyên thủy.

Tham khảo

Dictionary of Hindu Lore and Legend (ISBN 0-500-51088-1) của Anna Dallapiccola

Thần thoại Ấn Độ
Ấn Độ giáo
Himalaya
Hoài An, Trương Gia Khẩu

Hoài An (chữ Hán giản thể: 怀安县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Hoài An có diện tích 1706 ki-lô-mét vuông. Dân số năm 1999 là 242.963 người. Mã số bưu chính của Hoài An là 076700. Chính quyền nhân dân huyện Hoài An đóng ở trấn Sài Câu Bảo.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Thảm họa Hillsborough

Thảm họa Hillsborough là một vụ chen lấn dẫn đến chết người xảy ra vào ngày 15 tháng 4 năm 1989, tại Hillsborough, sân bóng đá và là sân nhà của Sheffield Wednesday ở Sheffield, Anh dẫn đến cái chết của 97 người (tất cả đều là người hâm mộ của Liverpool FC).

Đó là trận bán kết cúp FA giữa Liverpool FC và Nottingham Forest FC. Trận đấu đã bị ngưng lại chỉ sáu phút sau khi bắt đầu hiệp một do góc khán đài ở phía đường Leppings bị đổ.
 
Cuộc điều tra thảm họa, Báo cáo Taylor, quy nguyên nhân là sự thất bại trong việc quản lý của cảnh sát, và dẫn đến một sự thay đổi về ghế ngồi tại rất nhiều sân vận động dành cho bóng đá khắp Vương quốc Anh và bỏ đi những hàng rào chắn ở hàng ghế đầu.

Tháng 9 năm 2012, cảnh sát Anh và Thủ tướng đương nhiệm David Cameron chính thức xin lỗi Liverpool FC và các cổ động viên vì việc quy tội họ chính là nguyên nhân dẫn tới thảm họa Hillborough.

Tháng 7 năm 2021, nạn nhân thứ 97, Andrew Devine qua đời do những tổn thương não nghiêm trọng 32 năm sau ngày thảm kịch diễn ra.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official Website of the Hillsborough Family Support Group (HFSG)  Under Construction (flash required)
 Official website of the Hillsborough Justice Campaign (HJC)
 Memorial page (official Liverpool FC website) including list of victims (accessibility page, not normal page)
 BBC News On this Day
 'Hillsborough' television drama at the Internet Movie Database
 'Hillsborough' television drama at BFI Screenonline
 Stand Up Sit Down, Organisation to introduce safe standing areas in top flight English football

 BBC news report about offensive Eastenders Episode
 How the Hillsborough disaster was reported - videos
 HFD - A brief but fact filled reposte of the myths of the hillsborough disaster. 

Hillsborough, South Yorkshire
Lịch sử bóng đá Anh
Lịch sử Sheffield
Lịch sử Liverpool
Thảm họa tại sân vận động
Thảm họa tại Anh
Hỗn loạn
Liverpool F.C.
Câu lạc bộ bóng đá Nottingham Forest
Câu lạc bộ bóng đá Sheffield Wednesday
1989 ở Anh
Thảm họa năm 1989
Quan gia

Quan gia (chữ Hán: 官家; bính âm: guān jiā) là một tôn xưng, biệt xưng của các Hoàng đế Trung Hoa và Việt Nam. Tại Trung Quốc, danh xưng "Quan gia" được sử dụng vào đời nhà Tống, còn tại Việt Nam, nó được các Hoàng đế nhà Trần sử dụng, kéo dài sang Hồ và buổi đầu thời Lê Sơ. Danh xưng này dùng để gọi Thiên tử, được cho là khởi nguyên từ Tống Thái Tổ. Nhưng sách thư đều nói có lẽ khái niệm hình thành từ Tam Hoàng Ngũ Đế đã có.

Lịch sử
Danh xưng "Quan gia" này vốn có từ thời nhà Hán, tuy nhiên chỉ tồn tại ở dạng khái niệm. Sách Xưng vị tạp ký (稱謂雜記) dẫn lại từ Hán thư như sau: 
『五帝官天下，三王家天下。』稱『官家』猶言帝也。
Ngũ Đế quan thiên hạ, Tam vương gia thiên hạ, nên gọi Quan gia ý chỉ Hoàng đế vậy!

Tục xưng này được Tống Thái Tổ ban hành đầu tiên và trở nên thông dụng để gọi các Hoàng đế nhà Tống, ý nghĩa của nó được rút tỉa từ Tấn thư và Tư trị thông giám: 
.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, vào năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 19 (1250), Trần Thái Tông ban chiếu định dân gian phải gọi Thiên tử là Quốc gia (國家).

Nhưng đến năm Bảo Phù thứ 5 (1277), Trần Thánh Tông hỏi Uy Văn vương Quốc Toại nghĩa chữ "Quan gia", ông này đáp: "Thời Ngũ Đế coi thiên hạ là của chung, thời Tam vương coi thiên hạ là nhà chung, nên gọi là Quan gia". Như vậy, từ đó nhà Trần chiếu cáo lệnh cho toàn cõi thiên hạ Đại Việt phải gọi Hoàng đế nhà Trần là ["Quan gia"]. Tục này đến thời Lê Thánh Tông thì chính thức bãi bỏ.

Xem thêm
 Bệ hạ
 Vạn thặng
 Triều đình

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tìm hiểu ý nghĩa hai mã chữ quốc gia thời Trần Thái Tông

Kính ngữ
Tước vị
Nhà Tống
Nhà Trần
Nhà Hồ
Nhà Hậu Trần
Hoài Lai

Hoài Lai (chữ Hán giản thể: 怀来县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1793 ki-lô-mét vuông, Dân số năm 1999 là 327.684 người. Mã số bưu chính của Hoài An là 075400. Chính quyền huyện Hoài Lai đóng ở trấn Sa Thành. Huyện này nằm ở thượng lưu sông Vĩnh Định, giáp với Bắc Kinh (cách trung tâm Bắc Kinh 120 km về phía đông), phía tây cách trung tâm Trương Gia Khẩu 87 km.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
G8+5

G8+5 là một nhóm các nhà lãnh đạo chính phủ từ các quốc gia G8 (Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Nga, Anh và Hoa Kỳ) và lãnh đạo chính phủ từ 5 nền kinh tế đang nổi (Brasil, Trung Quốc, Ấn Độ, México và Nam Phi).

Tham khảo

G8
Tổ chức môi trường quốc tế
Quan hệ Brasil-Ý
Quan hệ Canada-Trung Quốc
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Canada
Quan hệ Canada-Hoa Kỳ
Quan hệ Pháp-Trung Quốc
Quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc
Quan hệ Nhật Bản–Trung Quốc
Quan hệ Nga-Trung Quốc
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Trung Quốc
Quan hệ Hoa Kỳ – Trung Quốc
Quan hệ Đức-Pháp
Quan hệ Ấn Độ-Pháp
Quan hệ Pháp-Ý
Quan hệ Nam Phi-Pháp
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Pháp
Quan hệ Hoa Kỳ – Pháp
Quan hệ Đức-Ý
Quan hệ Đức-Nhật Bản
Quan hệ Đức-Nga
Quan hệ Đức-Nam Phi
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Đức
Quan hệ Ấn Độ-Nga
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Ấn Độ
Quan hệ Nhật Bản-Ý
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Ý
Quan hệ Nga-Nhật Bản
Quan hệ Hoa Kỳ – Nhật Bản
Quan hệ Hoa Kỳ-México
Quan hệ đa phương của Trung Quốc
Quan hệ đa phương Nga
Quan hệ đa phương của Vương quốc Liên hiệp Anh
Tổ chức thành lập năm 2005
Quan hệ Nga-Liên minh châu Âu
Quan hệ Nga-Vương quốc Liên hiệp Anh
Quan hệ Hoa Kỳ-Nga
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Nam Phi
Quan hệ Hoa Kỳ-Vương quốc Liên hiệp Anh
Vạn Toàn

Vạn Toàn (chữ Hán giản thể: 万全区) là một quận thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1158 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 214.757 người. Mã số bưu chính của Vạn Toàn là 076250. Thời nhà Thanh lập huyện, năm 1958 nhập vào huyện Hoài An. Mã số điện thoại là 0313, mã hành chính là 130729. Quận này được chia thành 4 trấn và 7 hương.
Trấn: Khổng Gia Trang, Vạn Toàn, Tẩy Mã Lâm, Quách Lỗi Trang.
Hương: Thiện Phòng Bảo, Bắc Tân Đồn, Tuyên Bình Bảo, Cao Miếu Bảo, Cựu Bảo, An Gia Bảo, Bắc Sa Thành.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Uất, Trương Gia Khẩu

Uất (chữ Hán giản thể: 蔚县) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3216 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 449.710 người. Mã số bưu chính của huyện Uất là 075700. Chính quyền quận Uất đóng ở trấn Uất Châu. Uất Châu là một trong Yên Vân Thập Lục Châu. Thời Chiến Quốc, khu vực này thuộc Đại quốc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu
Corbett, Oregon

Corbett là một cộng đồng chưa hợp nhất nằm trên sông Columbia ở phía đông Quận Multnomah, Oregon, Hoa Kỳ. Nó nằm ở vị trí trên Xa lộ Lịch sử Sông Columbia (hay thường gọi là Xa lộ Crown Point) giữa Sông Sandy và Crown Point.

Theo Địa danh Oregon, Corbett được đặt tên của thượng nghị sĩ tiên phong nổi danh Henry W. Corbett. Thượng nghị sĩ Corbett mua một nông trại trong vùng này vào năm 1885. Sau nhiều lần thay đổi tên, trạm bưu điện trong vùng được đặt tên là "Corbett" năm 1895. Mã bưu điện của Corbett là 97019.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Corbett School District
Privately-owned Corbett community website 

Quận Multnomah, Oregon
Hẻm núi sông Columbia
Khu dân cư thành lập năm 1895
Vùng đô thị Portland
Cộng đồng chưa hợp nhất của Oregon
Dunthorpe, Oregon

Dunthorpe là một khu ngoại ô chưa hợp nhất của Portland, Oregon, Hoa Kỳ. Nó nằm ở ngay phía nam ranh giới thành phố Portland và ở phía bắc đường ranh giới Quận Multnomah và Quận Clackamas trên bờ tây sông Willamette. Cao đẳng Lewis & Clark và Lake Oswego ở gần đó.

Lịch sử
Là một cộng đồng, Dunthorpe có lịch sử bắt đầu từ Trường Tiểu học Riverdale. Đầu thập niên 1990, Lập pháp Oregon ra sắc lệnh rằng tất cả các học khu phải có cả trường tiểu học và trung học, và trông mong các học khu nhỏ hơn như Riverdale nhập vào học khu khác. Trong lúc trường tiểu học cổ được mua lại và tân trang để sử dụng làm Trường Trung học Riverdale, các học sinh trung học được đưa bằng xe buýt đến Đại học Marylhurst lân cận trong thành phố West Linn lân cận để học. Học khu đã thuê mướn chỗ giảng dạy cho học sinh trung học.

Dân số

Cư dân nổi tiếng
Danny Ainge có một ngôi nhà tại Dunthorpe
Clyde Drexler có một ngôi nhà tại Dunthorpe
Danny Glover mua một ngôi nhà trị giá 1,3 triệu đô la vào năm 1999  
Linus Torvalds có một ngôi nhà tại Dunthorpe
Rasheed Wallace có một ngôi nhà tại Dunthorpe, mua với giá 4 triệu đô la vào năm 2000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận Multnomah, Oregon
Cộng đồng chưa hợp nhất của Oregon
Vùng đô thị Portland
Lê Ý Tông

Lê Ý Tông (chữ Hán: 黎懿宗 29 tháng 3 năm 1719 – 10 tháng 8 năm 1759), tên húy là Lê Duy Thận (黎維祳) (hay Lê Duy Chấn) là vị Hoàng đế thứ 14 của nhà Lê Trung hưng và thứ 25 của nhà Hậu Lê, đồng thời vua Lê Ý Tông cũng là Thái thượng hoàng cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

Thân Thế 
Ông là cháu ngoại bà Vũ Thái phi họ Trịnh nên từ bé được nuôi nấng trong cung phủ thân cận yêu thương có phần dễ kiềm chế nên Trịnh Giang đã bỏ qua Duy Diêu con trưởng Thuần Tông Giản Hoàng đế mà lập ông làm vua từ tháng 4 năm 1735, sau khi vua Lê Thuần Tông mất, đến tháng 5 năm 1740 (âm lịch).

Trị vì 
Tháng 5 năm 1740, Trịnh Doanh ép ông nhường ngôi cho Lê Duy Diêu, con trưởng của Thuần Tông để làm Thái thượng hoàng. Trong tờ chiếu nhường ngôi của ông có đoạn viết rằng nghĩ trong phương xa có kẻ càn rỡ, muốn cõi bờ yên vui nên tôn con trưởng để trọng tông thống mà thu phục lòng người. Sau khi lên làm Thái thượng hoàng, số xã dân cung phụng được lấy bằng 1/3 số chính phần của vua Lê thời kì này.

Ông là con thứ mười một của Dụ Tông, em của Thuần Tông và Đế Duy Phường. Ông làm vua được 6 năm, làm Thái thượng hoàng được 19 năm ở điện Càn Thọ. Đời Ý Tông chỉ đặt một niên hiệu là Vĩnh Hựu.

Qua đời 
Ông mất tháng 8 năm 1759, thọ 41 tuổi. Táng tại lăng Phù Lê ở núi Trinh Sơn thôn Nguyên Sơn, xã Thiệu Hóa (xã Thiệu Nguyên cũ), tỉnh Thanh Hóa.

Gia quyến 

 Thân phụ: Lê Dụ Tông
 Thân mẫu: Cung phi Nguyễn Thị, sau truy tôn Hiến Từ Hoàng thái hậu.

Hậu phi

Hậu duệ 
Lê Ý Tông vô tự không có con.

Ghi chú

 

Ý Tông, Lê
Thái thượng hoàng nhà Hậu Lê
Sinh năm 1719
Mất năm 1759
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê
Thái thượng hoàng Việt Nam
Vua Việt Nam
Lê Hy Tông

Lê Hy Tông (chữ Hán: 黎熙宗 15 tháng 3 năm 1663 – 3 tháng 4 năm 1716) tên húy là Lê Duy Cáp (黎維祫) hay Lê Duy Hiệp là vị vua thứ 10 của nhà Lê Trung hưng và thứ 21 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông được người đời ca ngợi là vị vua anh minh đức độ bậc nhất thời Lê Trung hưng.

Thân thế
Lê Duy Hiệp là con trai thứ tư của Lê Thần Tông với cung nhân Nguyễn Thị Ngọc Trúc hay Trịnh Thị Ngọc Trúc hay Trịnh Thị Ngọc Tấn, sinh ra sau khi vua cha đã mất (tháng 9 năm 1662) khoảng 5 tháng.

Theo ghi chép của Khâm định Việt sử thông giám cương mục, mẹ ông người xã Đông Khối, huyện Gia Định (tức huyện Gia Bình sau này), không phải tộc thuộc của họ Trịnh ở Sóc Sơn. Trước khi qua đời, Lê Thần Tông dặn Tây vương Trịnh Tạc trông nom giúp đỡ người con sắp ra đời.

Tháng 4 năm 1675, anh Duy Hiệp là Lê Duy Cối, tức vua Lê Gia Tông, qua đời khi mới 14 tuổi không có con nối. Trịnh Tạc lập Duy Hiệp lên làm vua

Làm vua
Lê Hy Tông lên ngôi từ tháng 6 năm 1675. Lúc này chiến tranh với họ Nguyễn ở miền nam đã chấm dứt, cả hai miền lo củng cố nội trị.

Công việc chính sự triều đình đều do các chúa Trịnh đảm nhận. Chúa Trịnh Tạc và người kế nghiệp sau đó là Trịnh Căn tập trung xây dựng Bắc Hà, dùng nhiều tướng văn võ có năng lực nên tình hình Đàng Ngoài khá ổn định, đời sống xã hội được chấn hưng sau nhiều năm chiến tranh.

Bộ Đại Việt sử ký toàn thư, công trình sử học của sử gia nhiều đời nhà Hậu Lê, được khắc mộc bản ban hành năm Chính Hòa thứ 18 (1697).

Sau 30 năm làm vua, tháng 3 năm 1705, Lê Hy Tông nhường ngôi cho Thái tử Lê Duy Đường (tức Lê Dụ Tông), rồi lên làm Thái thượng hoàng. Thời kỳ Lê Hy Tông làm vua được đánh giá là thịnh trị nhất thời Lê trung hưng. Sử gọi là Chính Hòa chi trị (正和之治).

Ông qua đời tháng 4 năm 1716, hưởng dương 54 tuổi, được an táng tại Phú Ninh lăng (富寧陵).

Gia quyến 

 Cha: Lê Thần Tông
 Mẹ: Cung nhân Nguyễn Thị Ngọc Tấn. Bà là người làng Đông Côi, xã Gia Đông, phủ Thuận Thành, xứ Kinh Bắc (nay là thôn Đông Côi, xã Gia Đông, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Tương truyền bà là một cô gái rất xinh đẹp, nên khi Thần Tông vừa tuần du đến đây liền cho vời gọi bà đến gặp mặt. Khi trông thấy bà, nhà vua liền ưng ngay và đón vào cung làm phi.

Hậu phi

Hậu duệ

Niên hiệu
Đời Hy Tông đặt hai niên hiệu là:
 Vĩnh Trị (1/1676 đến 9/1680)
 Chính Hòa (10/1680 đến 3/1705)

Xem thêm
 Lê Thần Tông
 Lê Gia Tông
 Trịnh Tạc
 Trịnh Căn

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục
 Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng (2001), Các triều đại Việt Nam, Nhà xuất bản Thanh niên

Ghi chú

Hy Tông, Lê
Thái thượng hoàng nhà Hậu Lê
Vua thiếu nhi Việt Nam
Sinh năm 1663
Mất năm 1716
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê
Latourell, Oregon

Latourell là một khu vực chưa hợp nhất, trước đây là một thị trấn, nằm trong Quận Multnomah, Oregon, Hoa Kỳ trên Xa lộ Lịch sử Sông Columbia khoảng 8 dặm Anh (13 km) về phía đông của thành phố Troutdale và 5,5 dặm Anh (9 km) về phía đông Thác Multnomah. So sánh với thời ở đỉnh cao trong thập niên 1880, ngày nay nó gần như chỉ là một phố ma.

Lịch sử 
Thị trấn được đặt tên của Joseph "Frenchy" Latourell, người đã di cư đến Oregon trong thập niên 1850.  Latourell có một hãng buôn, một bàn cào cá và là một lái tàu trên sông Columbia.  Ông là bưu điện trưởng địa phương năm 1887.

Lúc ở điểm đỉnh, Latourell là một thị trấn lâm nghiệp. Nghề khai thác gỗ thương mại với phạm vi rộng lớn không xảy ra cho đến thập niên 1880. Trước đó, nhiều cư dân Hẻm núi sông Columbia cắt và đưa gỗ xuống các tàu hơi nước trên Sông Columbia.

Công viên Tiểu bang Guy W. Talbot ở tại đây, nằm dọc theo là một số nhà cửa của cư dân.  Thác Latourell, một phần của Công viên Tiểu bang Guy W. Talbot, ở gần đó trên đồi, và gần như được đặt tên theo tên thị trấn.

Tham khảo

Quận Multnomah, Oregon
Hẻm núi sông Columbia
Khu dân cư thành lập năm 1876
Cộng đồng chưa hợp nhất của Oregon
Jason Castro

Jason René Castro (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1987) là một nam ca sĩ người Mỹ gốc Colombia. Anh tham dự cuộc thi American Idol 7 và giành vị trí thứ tư chung cuộc. Anh được nhiều người yêu quý bởi chất giọng đặc biệt truyền cảm và đặc biệt hợp với đàn ghi ta cũng như các nhạc cụ mộc khác. Các bài hát Jason Castro đã thể hiện trong chương trình American Idol:
- Nhóm 24: Day dream
- Nhóm 20: I just want to be your everything
- Nhóm 16: Hallelujah
- Nhóm 12: If I fell
- Nhóm 11: Michelle
- Nhóm 10: Fragile
- Nhóm 9: Travelling through
- Nhóm 8: Somewhere over the rainbow
- Nhóm 7: I don't want to cry
- Nhóm 6: Memory
- Nhóm 5: September morn và Forever in my blue jeans
- Nhóm 4: Mr. Tambourine man và I shot the sheriff

Tham khảo

Thí sinh American Idol
Người Mỹ gốc Colombia
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Atlantic Records
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Nam ca sĩ Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nghệ sĩ trống người Mỹ
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Mỹ
Nam nghệ sĩ guitar người Mỹ
Người Mỹ gốc Latino và Hispano
America Ferrera

America Georgina Ferrera (sinh ngày 18 tháng 4 năm 1984) là một nữ diễn viên người Mỹ gốc Honduras. Cô từng đoạt giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong bộ phim truyền hình nhiều tập Betty xấu xí.

Tiểu sử

Sinh ra và lớn lên
Là con út trong một gia đình có 6 anh em, mà bố mẹ là dân Honduras di cư đến Mỹ, và sinh sống tại Los Angeles California

Sự nghiệp
Tham gia đoàn kịch địa phương từ năm 8 tuổi. Bắt đầu diễn xuất năm 2002, và xuất hiện trên một số bộ phim dài tập trên truyền hình Mỹ
Năm 2006, được biết đến và nổi tiếng từ phim Ugly Betty, một sản phẩm của hãng Colombia. Cô giành được giải thưởng quả cầu vàng cho 
vai diễn này.

Phim ảnh

Phim Tivi

Xuất hiện với tư cách khách mời

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

Broadband video interview with America Ferrera, discussing Ugly Betty.

 

Người Mỹ gốc Honduras
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên sân khấu Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Nam California
Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Nhà sản xuất phim Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nữ diễn viên Los Angeles
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài truyền hình xuất sắc nhất
Kiến Thủy, Ân Thi

Kiến Thủy (chữ Hán giản thể: 建始县) là một huyện của Châu tự trị dân tộc Thổ Gia, Miêu Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2659 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là khoảng 510.000 người. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 5 trấn, 5 hương.
Trấn: Nghiệp Châu, Hồng Nham, Cao Bình, Cảnh Dương, Quan Điếm.
Hương: Trường Lương, Du Điền, Long Bình, Tam Lý, Hoa Bình.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Ân Thi, Hồ Bắc
Tam Bình (định hướng)

Tam Bình có thể là:

 Phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long.

 Địa danh cũ
 Huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
 Phường Tam Bình (thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh); nay là một phần phường Tam Bình thuộc thành phố
 Thị trấn Tam Bình (huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long); nay là một phần xã Tam Bình thuộc tỉnh
 Xã Tam Bình (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang); nay là một phần xã Ngũ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp
Tam nguyên (Đạo giáo)

Trong Đạo giáo, tam nguyên là một thuật ngữ đa nghĩa:
 Đồng nghĩa với Tam quan: rằm tháng Giêng Thiên quan là Thượng nguyên, rằm tháng Bảy Địa quan là Trung nguyên, rằm tháng Mười Thủy quan là Hạ nguyên; những lễ này trùng với mùa chay.
 Tam nguyên là Thiên, Địa, Thủy. Vân Cấp Thất Thiêm nói: "Sau khi hỗn độn phân chia rồi, có khí của Tam nguyên là Thiên, Địa, Thủy sinh thành nhân luân và trưởng dưỡng vạn vật." (Phù hỗn độn phân hậu, hữu thiên địa thủy tam nguyên chi khí, sinh thành nhân luân, trưởng dưỡng vạn vật).
 Ba vị thần (Tam quan đại đế): Thiên Quan (ban phúc lộc), Địa Quan (trách phạt tội), Thủy Quan (giải tai ách). Lễ Tam nguyên kết hợp với 3 vị thần này, cho nên ta thấy dấu vết Đạo giáo trong tín ngưỡng dân gian cả Trung Quốc cũng như Việt Nam. Rằm tháng Giêng được gọi là Thiên Quan Tứ Phúc (Thiên Quan ban phúc cho dân). Trước cửa nhà nhiều người Việt cũng như người Hoa thường có bàn thờ nhỏ với 4 chữ Thiên Quan Tứ Phúc này. (天官賜福)

 Tam nguyên đồng nghĩa tam quang (nhật, nguyệt, tinh), tức là Mặt Trời, Mặt Trăng và các sao.
 Tam nguyên là 3 đan điền (như Tham Đồng Khế nói).
 Tam nguyên là nguyên tinh, nguyên khí, nguyên thần (như Ngộ Chân Thiên nói).

Tham khảo

Đạo giáo
Chùa Diệu Đế

Chùa Diệu Đế (妙諦寺) toạ lạc bên bờ sông Đông Ba, nay là số 100B đường Bạch Đằng, gần cầu Gia Hội. Chùa Diệu Đế cùng với chùa Thiên Mụ và chùa Thánh Duyên là ba ngôi quốc tự của nhà Nguyễn còn tồn tại đến ngày nay.

Lịch sử 

Chùa nguyên là phủ của vua Thiệu Trị, nơi nhà vua Thiệu Trị ra đời năm 1807. Năm Thiệu Trị thứ 4 (1844) nhà vua cho xây dựng chùa với quy mô đồ sộ trên nền phủ đệ cũ, và sắc phong làm Quốc tự.

Tháng 5/1885, kinh thành bị thất thủ, quân Pháp chiếm đóng một số địa điểm quan trọng của triều đình. Tháng 6/1885, vua Hàm Nghi cho triệt giải chùa Giác Hoàng trong Kinh Thành và chuyển các tượng Phật ra thờ tại chùa Diệu Đế. Nhưng sau đó kinh đô thất thủ, phủ đường Thừa Thiên bị Pháp chiếm đóng, triều đình Đồng Khánh sử dụng Trí Tuệ Tinh Xá làm phủ đường của phủ Thừa Thiên, Cát Tường Từ Thất làm sở đúc tiền, hai nhà Tả, Hữu tăng phòng được dùng làm trụ sở cho Khâm Thiên Giám và nhà lao của phủ Thừa Thiên.

Năm 1887, đa số các dãy nhà của chùa bị triệt hạ. Còn lại Đại Giác điện, Chung lâu, Đạo Nguyên các, cổ lâu, trung đình và tam quan lâu còn giữ lại. Năm 1889, vua Thành Thái ban cho Hòa thượng Thanh Minh - Tâm Truyền 3000 quan tiền để trùng tu chùa Diệu Đế, tuy nhiên vẫn không thể khôi phục lại quy mô như cũ.

Năm 1904, một cơn bão lớn đã làm sụp đổ một số điện thờ. Đến năm 1910, gác Đạo Nguyên do bị hư hỏng nặng nên phải triệt hạ, chỉ còn hại cổ lâu và chung lâu.

Năm 1930, trong phong trào chấn hưng Phật giáo, chùa Diệu Đế được dùng làm trụ sở của Hội Phật học An Nam.

Đến năm 1953, Hòa thượng Diệu Hoằng đã trùng tu lại chùa dưới sự giúp sức của bà Từ Cung và các Phật tử. Chùa Diệu Đế khi ấy có quy mô được thu gọn như ngày nay.

Năm 2018, Quốc tự Diệu Đế được khởi công đại trùng tu. Toàn bộ phần chánh điện cũ có từ năm 1953 được giữ lại nguyên vẹn.

Xem thêm
Chùa Giác Hoàng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngôi chùa có bức tranh "Long Vân Khế Hội" vẽ trên trần chánh điện xưa và lớn nhất Việt Nam

Chùa tại Huế
Danh lam thắng cảnh tại Huế
Chùa Việt Nam
Pirs

Pirs (, nghĩa là "cầu tàu") – còn được gọi là Stykovochny Otsek 1 (SO-1; , "module ghép nối") và DC-1 (Docking Compartment 1) – là một module của Nga trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Pirs được phóng ngày 14 tháng 9 năm 2001 và được lắp ở module Zvezda của trạm. Nó cung cấp cho ISS một cổng ghép nối dành cho các tàu vũ trụ  Soyuz và Progress, đồng thời cho phép các nhà du hành vũ trụ thực hiện ra vào không gian trong các chuyến đi bộ ngoài không gian bằng bộ đồ Orlan của Nga. Pirs được ghép với Zvezda trong gần 20 năm, cho đến ngày 26 tháng 7 năm 2021, khi nó được cho ngừng hoạt động và tách khỏi trạm bởi tàu Progress MS-16 để nhường chỗ cho module Nauka mới.

Lịch sử 
Pirs được phóng lên vào ngày 14 tháng 9 năm 2001 bởi một tên lửa Soyuz của Nga từ Baikonur Cosmodrome, Kazakhstan.

Chức năng 
Khoang đỗ có 2 chức năng chính: khoang đỗ cho các tàu chuyên chở và tàu hàng hóa tới trạm cũng như là một nút không khí để thực hiện các chuyến đi bộ không gian từ trạm sử dụng bộ quần áo du hành Orlan của Nga. Ngoài ra, Pirs có thể dẫn nhiên liệu từ thùng chứa nhiên liệu trên một tàu tiếp tế đang đậu tới hệ thống động cơ đẩy kết hợp của Zvezda và Zarya. Nó cũng có thể chuyển chất đốt từ Zvezda và Zarya tới hệ thống động cơ đẩy của con tàu đang đậu, có thể là tàu chở người Soyuz hoặc tàu vận tải không người lái Progress.

Kỹ thuật 

Pirs có chiều dài đầy đủ là 4,91 m, đường kính lớn nhất là 2,55 m với thể tích được điều áp là 13 m³. Khối lượng khi phóng của khoang đỗ là 4.350 kg, khi vào quỹ đạo khối lượng của nó là 3.580 kg. Nó có thể chứa tới khoảng 800 kg hàng hóa. Mặc dù thời gian hoạt động dự kiến chỉ là 5 năm nhưng cho tới hiện tại khoang đỗ Pirs vẫn đang hoạt động bình thường.

Tham khảo 

 Pirs Docking Compartment  - NASA website

Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế
Tàu không gian phóng năm 2001
Invercargill

Invercargill (Waihōpai trong tiếng Māori) là thành phố ở New Zealand, bên bờ nam của South Island. Thành phồ này nằm ở bên cửa sông Waihopai, có bến cảng New River của eo biển Foveaux. Invercargill là một thành phố nghỉ dưỡng với khu vực câu cá ở tây bắc, có các cảnh quan đẹp. Khu vực nỳa có dân định cư thập niên 1850 và lập thành phố năm 1871. Thành phố này nằm trong khu vực các nông trang trù phú, thành phố có các ngành công nghiệp: chế biến sữa, len, chế biến thực phẩm, phân bón, máy móc. Thành phố Invercargill là thành phố cực nam và cực tây của New Zealand, cũng là một trong những khu định cư cực nam trên thế giới. Thành phố này có cảng Bluff nắm cách thành phố 18 km về phía nam.

Invercargill có Southern Institute of Technology, một trường đã đưa ra chính sách miễn học phí.

Khí hậu

Chú thích 

Thành phố, thị xã New Zealand
Lộc Phong

Lộc Phong (tiếng Trung: 禄丰市, Hán Việt: Lộc Phong thị) là một thành phố cấp huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Sở Hùng tại tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 3536 km2, dân số năm 2002 là 414.261 người. Thành phố này là nơi phát hiện ra hóa thạch khủng long và người vượn.

Các đơn vị hành chính
Lộc Phong quản lý các đơn vị hành chính gồm 3 hương và 11 trấn sau:
Các trấn: Kim Sơn, Quảng Thông, Bích Thành, Nhân Hưng, Cần Phong, Nhất Bình Lãng, La Xuyên, Thổ Quán, Hắc Tỉnh, Hòa Bình.
Các hương: Trung Thôn, Thỏa An, Cao Phong.
Thành phố này có 79 hội đồng thôn dân.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Sở Hùng
Thành phố tỉnh Vân Nam
Belmopan

Belmopan () là thủ đô của Belize. Dân số thành phố năm 2010 là 16.451 người. Belmopan là điểm dân cư lớn thứ ba tại Belize, sau Thành phố Belize và San Ignacio, nhưng là thủ đô nhỏ nhất trên châu Mỹ lục địa. Được thành lập như một cộng đồng được quy hoạch năm 1970, Belmopan là một trong các thủ đô mới nhất trên thế giới. Từ năm 2000, Belmopan là một trong hai điểm dân cư ở Belize có địa vị thành phố, cùng với Thành phố Belize.

Belmopan nằm trong huyện Cayo, ở độ cao  trên mực nước biển. Belmopan được xây dựng ngay phía đông sông Belize, cách cựu thủ đô Thành phố Belize , và được lập ra sau khi bão Hattie (1961) gần như phá hủy Thành phố Belize. Chính phủ chuyển đến Belmopan năm 1970. Tòa nhà Hội đồng Quốc gia tại đây được thiết kế để gợi nhớ đến kiến trúc của một ngôi đền Maya.

Khí hậu 
Belmopan có khí hậu nhiệt đới gió mùa (Am) theo phân loại khí hậu Köppen.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Bản đồ Belmopan 
 Online Portal of Belmopan
 Trang web chính thức của Hội đồng thành phố Belmopan 

Thủ đô Trung Mỹ
Khởi đầu năm 1970 ở Bắc Mỹ
Thủ đô Bắc Mỹ
Họ Vai

Họ Vai (danh pháp khoa học: Daphniphyllaceae) là một họ thực vật có hoa, chỉ có 1 chi với danh pháp Daphniphyllum Blume, 1827, chứa khoảng 25-30 loài, tất cả đều là cây bụi hay cây thân gỗ thường xanh bản địa khu vực đông và đông nam châu Á. Trong các phân loại cũ, đôi khi chi này được coi là thuộc họ Đại kích (Euphorbiaceae). Trung Quốc có 10 loài, trong đó 3 loài đặc hữu. Tại Việt Nam, hiện tại ghi nhận ít nhất là 1 phân loài (Daphniphyllum glaucescens subsp. atrobadium) tại khu vực Thanh Hóa.

Một số loài 
 Daphniphyllum acutifolium - Java
 Daphniphyllum africanum – châu Phi nhiệt đới
 Daphniphyllum amamiense – Nhật Bản
 Daphniphyllum angustifolium – Hồ Bắc, Trung Quốc
 Daphniphyllum bancanum – Java
 Daphniphyllum bengalense – Bán đảo Mã Lai
 Daphniphyllum blumeanum – Java
 Daphniphyllum glaucescens – Đông Dương, Triều Tiên, Java
 Daphniphyllum glaucescens subsp. atrobadium – Hải Nam, Việt Nam
 Daphniphyllum glaucescens subsp. beddomei – Thái Lan, Myanma
 Daphniphyllum macropodum – cây gỗ cao tới 10m; Nhật Bản, Trung Quốc, Triều Tiên

Chú thích

Tham khảo
 

 Họ Vai trên trang web tiếng Trung 
 Họ Vai trên efloras.org

D
Triệu (họ)

Triệu là một họ phổ biến của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á, gồm Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 趙, Bính âm: Zhao, Wade-Giles: Chao) và Triều Tiên (Hangul: 조, Romaja quốc ngữ: Jo).

Tại Trung Quốc trong sách Bách gia tính (liệt kê các họ của người Trung Quốc) thì họ Triệu đứng đầu tiên vì tác phẩm được xuất bản thời nhà Tống, khi các hoàng đế Trung Quốc mang họ Triệu. Họ này cũng có mặt ở Việt Nam, đặc biệt là ở Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thanh Hóa

Lịch sử họ Triệu tại Việt Nam
Tại Việt Nam, họ Triệu là một dòng họ rất lâu đời và có nhiều người nổi tiếng. người họ Triệu có thể là người Kinh, người Mường hay người của dân tộc khác, họ sống trải dài khắp các vùng của Việt Nam, song tập trung ở phía bắc nhiều hơn.

Người Việt Nam họ Triệu nổi bật

Người Trung Quốc họ Triệu nổi bật 
 Triệu Thôi hiệu là Triệu Thành tử, mở đầu cho gia tộc Triệu thị nắm quyền ở nước Tấn.
 Triệu Thuẫn, thừa tướng nước Tấn thời Xuân Thu
 Triệu Vũ hiệu là Triệu Văn tử, ông đã phục hưng gia tộc sau khi bị án tru di đời Triệu Sóc. 
 Các vua nước Triệu thời Chiến Quốc, tiêu biểu là Triệu Vũ Linh vương
 Triệu Xa, danh tướng thời Chiến Quốc
 Triệu Vân tự Tử Long, một trong Ngũ Hổ tướng Thục Hán thời Tam Quốc
 Triệu Cơ, thân mẫu Tần Thủy Hoàng
 Triệu Chính, tức Tần Thủy Hoàng
 Triệu Cao, đại hoạn quan nhà Tần
 Triệu Phi Yến, mĩ nhân nổi tiếng thời nhà Hán
 Các vua nhà Tống bắt đầu từ Triệu Khuông Dẫn
 Triệu Lương Đống, Tướng lĩnh nhà Thanh thời Khang Hy
 Triệu Công Minh : Nhân Vật trong Tiểu thuyết Phong Thần Diễn Nghĩa 
 Triệu Tử Dương, tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc
 Triệu Khắc Thạch, thượng tướng PLA
 Triệu Tông Kỳ, thượng tướng PLA
 Triệu Lạc Tế, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị 
 Triệu Vi, diễn viên Trung Quốc
 Triệu Đình, đạo diễn, nhà làm phim người Trung Quốc nhưng chủ yếu sinh sống và làm việc tại Mỹ
 Triệu Văn Trác, diễn viên Trung Quốc
 Triệu Dịch Hoan, diễn viên Trung Quốc
 Triệu Lệ Dĩnh, diễn viên Trung Quốc
 Triệu Lộ Tư, nữ diễn viên trẻ Trung Quốc
 Triệu Quốc Vinh, danh thủ cờ tướng Trung Quốc
 Triệu Vĩnh Hinh, diễn viên Đài Loan
 Triệu Hồng Kiều, ca sĩ Đài Loan
 Triệu Hựu Đình, diễn viên Đài Loan
 Triệu Tiểu Đường, ca sĩ Trung Quốc
 Triệu Vũ Phàm (James Chao), ca sĩ Đài Loan lai Thái thuộc nhóm Cortis

Người Triều Tiên họ Triệu nổi bật 
 Jo In Sung (Hán Việt: Triệu Dần Thành), diễn viên Hàn Quốc
 Jo Chihun (Hán Việt: Triệu Trị Huân), kì thủ cờ vây Triều Tiên
 Jo Seung-Hui (Hán Việt: Triệu Thừa Hi), thủ phạm của Thảm sát Đại học Bách khoa Virginia
 Jo Kyuhyun (Hán Việt: Triệu Khuê Hiền), ca sĩ của nhóm nhạc Super Junior ở Hàn Quốc
Jo Soo-min (Hán Việt: Triệu Tú Mẫn) nữ diễn viên Hàn Quốc

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ tên
Hoàng tộc
Bách gia tính

Bách gia tính (chữ Hán: 百家姓) là một văn bản ghi lại các họ phổ biến của người Trung Quốc. Văn bản này được soạn vào đầu thời Tống. Ban đầu danh sách có 411 họ, sau đó tăng lên 504 họ, gồm 444 họ đơn (chỉ gồm một chữ, ví dụ Triệu, Hồ,...) và 60 họ kép (gồm hai chữ, ví dụ Tư Mã, Gia Cát,...). Hiện nay có khoảng 800 họ phát sinh từ văn bản gốc này.

Đây là thể thơ vần 8 chữ. Thứ tự không xếp theo sự phổ biến của từng họ, mà theo như học giả đời Tống Vương Minh Thanh (王明清), các họ đầu tiên được nói tới trong danh sách là họ của các gia tộc quan trọng của triều đình phong kiến lúc đó, trước hết là Triệu (趙) - họ của các hoàng đế nhà Tống, sau đó là Tiền (錢) - họ của các vua nước Ngô Việt, Tôn (孫) - họ của chính phi Ngô Việt vương và Lý (李) - họ của các vua nước Nam Đường. Bốn họ tiếp theo sau đó - Chu (周), Ngô (吳), Trịnh (鄭), Vương (王) - là họ bốn người vợ khác của Tiền Thục, vua Ngô Việt cuối cùng.

Toàn bộ văn bản được xếp vần điệu và có thể đọc lên như một bài thơ 4 chữ một câu, vì vậy đôi khi con trẻ đời xưa sử dụng tác phẩm này để học vỡ lòng bên cạnh cuốn Tam tự kinh.

Danh sách cụ thể

Xem thêm 
 Họ người Hoa
 Danh sách các họ người Trung Quốc phổ biến

Tham khảo 

 K. S. Tom. (1989). Echoes from Old China: Life, Legends and Lore of the Middle Kingdom. University of Hawaii Press. ISBN 0824812859
 Chen, Janey. (1992). A Practical English-Chinese Pronouncing Dictionary. Tuttle Publishing. ISBN 0804818770

Liên kết ngoài 
 Bản gốc Bách gia tính trên Project Gutenberg

Điển tịch Bắc Tống
*
Văn bản cổ điển Trung Quốc
Lý Trần Thản

Lý Trần Thản (1721 – 1776) là một tiến sĩ Việt Nam thời nhà Lê trung hưng, từng giữ chức thượng thư Bộ Binh, là con rể của Lê Quý Đôn.

Thân thế sự nghiệp
Lý Trần Thản quê ở Lê Xá, xã Châu Sơn, huyện Duy Tiên (nay là xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên), tỉnh Hà Nam. Ông sinh ngày 12 tháng 3 năm Tân Sửu (1721), đỗ tam trường năm thứ 4 đời Lê Hiển Tông rồi làm tri huyện Phú Xuyên 21 năm. Năm Cảnh Hưng thứ 27, vua Lê Hiển Tông mến trọng tài năng vời ông về kinh đô phong tước hầu, chức Hữu Thị lang, đặc trách dạy dỗ các con vua. Năm 1769, lúc 48 tuổi, Lý Trần Thản đỗ tiến sĩ. Tháng 10 âm lịch cùng năm, chúa Trịnh Sâm bổ dụng Lý Trần Thản giữ chức hữu tư giảng để cùng Nguyễn Lệ (giữ chức tả tư giảng) dạy con trai ông ta là Trịnh Khải. Do tài kiêm văn võ, ông được vua giao trấn giữ Hưng Hóa (Phú Thọ, Sơn Tây), đốc lĩnh các đạo quân ở Tuyên Hưng, được phong Tuy Viễn hầu, Thượng thư Bộ Binh.

Ông còn có hai người anh trai cùng cha khác mẹ là Lý Trần Quán và Lý Trần Dự. Ông mất ngày 14 tháng 2 năm 1776. Tại đình làng Thanh Liệt thờ Chu Văn An và cháu bốn đời Chu Đình Báo còn lưu nhiều dấu tích của ông. Khi ông mất, vì có công với làng xã nên được phong làm thần hoàng làng Lê Xá, nay đình làng nơi thờ ông đã được Bộ Văn hóa Việt Nam xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

Liên kết ngoài
Lý Trần Thản trên website tỉnh Hà Nam 
Lý Trần Thản trên website tạp chí Hán Nôm (Tạp chí Hán Nôm số 1/1990) 
Lý Trần Thản trên website Báo nhân dân 
Lý Trần Thản trên website Youtube

Ghi chú

Sinh năm 1721
Mất năm 1776
Người Hà Nam
Quan lại nhà Lê trung hưng
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Hầu tước nhà Lê trung hưng
Gunnar Nordahl

Gunnar Nordahl (19/10/1921-15/9/1995) là một tiền đạo người Thụy Điển. Ông được biết đến nhiều nhất khi chơi cho AC Milan trong thời kỳ 1949-1956.

Câu lạc bộ 
Nordahl bắt đầu chơi bóng tại Degerfors ở Thụy Điển trước khi ông chuyển đến IFK Norrköping.Ông giành 4 chức vô địch Thụy Điển và là người đã từng ghi 7 bàn thắng trong 1 trận đấu. Trong suốt thời gian thi đấu ở các câu lạc bô trong nước ông đã ghi 149 bàn thắng trong 172 trận. Quả là một hiệu suất ghi bàn kinh khủng. Nordahl chuyển tới AC Milan ngày 22/1/1949. Sau đó ông cùng 2 người đồng đội ở đội tuyển quốc gia Thụy Điển là Gunnar Gren và Nils Liedholm tạo thành bộ 3 Gre-No-Li huyền thoại ở Milan. Trong 8 mùa giải chơi cho Milan ông 5 lần giành chức Vua Phá Lưới ở Seri A. Ông hiện là người ghi nhiều bàn nhất cho Milan mọi thời đại với 225 bàn trong 291 trận. Sau khi rời Milan ông sang chơi cho Roma 2 mùa giải. Ông đã từng nắm kỉ lục ghi nhiều bàn nhất trong 1 mùa bóng khi ghi 35 bàn ở mùa giải 49/50 nhưng đã bị Gonzalo Higuaín của Napoli phá kỉ lục với 36 bàn vào mùa giải Serie A 2015/16.

Quốc gia 
Ông được gọi vào đội tuyển lần đầu năm 1945. Năm 1948 ông giúp Thụy Điển giành huy chương vàng Olympic. Ông chơi cho đội tuyển quốc gia 30 trận và ghi được 44 bàn, như vậy là hiệu suất gần 1.5 bàn/trận, một hiệu suất đáng nể.

Danh hiệu 
2 cúp vô địch Thụy Điển
2 x Coppa Latina
1 HCV Olympic 1948
1 lần Vua phá lưới Olympic 1948
4 Cúp vô địch Seri A
5 Lần vua phá lưới Seri A
4 lần vua phá lưới Thụy Điển

Thống kê 

|1937-38||rowspan="3"|Hörnefors||||14||20||||||||
|1938-39||||14||25||||||||
|1939-40||||13||23||||||||
|1940-41||rowspan="4"|Degerfors||rowspan="4"|Allsvenskan||17||15||||||||
|1941-42||21||13||||||||
|1942-43||20||14||||||||
|1943-44||19||14||||||||
|1944-45||rowspan="5"|Norrköping||rowspan="5"|Allsvenskan||22||27||||||||
|1945-46||21||25||||||||
|1946-47||20||17||||||||
|1947-48||22||18||||||||
|1948-49||10||6||||||||

|1948-49||rowspan="8"|Milan||rowspan="8"|Serie A||15||16||||||||
|1949-50||37||35||||||||
|1950-51||37||34||||||||
|1951-52||38||26||||||||
|1952-53||32||26||||||||
|1953-54||33||23||||||||
|1954-55||33||27||||||||
|1955-56||32||23||||||||
|1956-57||rowspan="2"|Roma||rowspan="2"|Serie A||30||13||||||||
|1957-58||4||2||||||||
213||217||||||||
291||225||||||||
504||442||||||||
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 List of Swedish Players and Coaches in Italy since 1945 - RSSSF
 Detail of international appearances and goals - by Roberto Mamrud, RSSSF

Sinh năm 1921
Mất năm 1995
Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá A.S. Roma
Cầu thủ bóng đá Serie A
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Huy chương vàng Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá Allsvenskan
Cầu thủ bóng đá Degerfors IF
Cầu thủ bóng đá IFK Norrköping
Tiền đạo bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Thụy Điển
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nam Thụy Điển
Song Giang, Lâm Thương

Huyện tự trị dân tộc Lạp Hỗ, Ngõa, Bố Lãng, Thái Song Giang (chữ Hán giản thể: 双江拉祜族佤族布朗族傣族自治县) là một huyện thuộc địa cấp thị Lâm Thương, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Song Giang có diện tích 2292 km2. Dân số năm 1999 là 161.216 người (1999). Mã số bưu chính là 677300. Chính quyền huyện đóng ở trấn Mãnh Mãnh (勐勐). Về mặt hành chính, huyện được chia thành trấn, hương.
Trấn: Mãnh Mãnh, Mãnh Quân.
Hương: Sa Hà, Đại Văn, Mang Nhu và Bang Bính.

Tham khảo

Lâm Thương
Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Người Bố-lãng
Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Bamako

Bamako là thủ đô và thành phố lớn nhất của Mali, với dân số hơn 1,8 triệu người (thống kê địa phương 2009). Năm 2006, đây là thành phố phát triển nhanh nhất châu Phi và nhanh thứ sáu thế giới. Nó nằm cạnh sông Niger, gần những ghềnh nước chia tách thung lũng trung và thượng Nin ở mạn tây nam đất nước.

Bamako là trung tâm hành chính của Mali. Nội thành thành phố là một cercle riêng. Cảng sông của Bamako toạ lạc ở thị trấn Koulikoro lân cận. Bamako là trung tâm đô thị lớn thứ bảy của Tây Phi, sau Lagos, Abidjan, Kano, Ibadan, Dakar, và Accra. Những sản phẩm chế tạo địa phương gồm vải, thịt qua chế biến, và đồ kim loại. Nghề cá cũng đóng vai trò nhất định.

Cái tên Bamako (Bàmakɔ̌ trong tiếng Bambara) có nghĩa là "đuôi cá sấu".

Khí hậu 
Bamako có khí hậu xavan (phân loại khí hậu Köppen Aw).

Tham khảo

Thư mục 

 Pascal James Imperato. Historical Dictionary of Mali. Scarecrow Press/ Metuchen. NJ – London (1986) 
 Ross Velton. Mali: The Bradt Travel Guide. Guilford, Connecticut: Globe Pequot Press, 2000.

Cercle của Mali
Thủ đô châu Phi
Vùng thủ đô
Khu dân cư ở Mali
Cộng đồng trên sông Niger
Phượng Hoàng, Tương Tây

Phượng Hoàng (chữ Hán giản thể: 凤凰县) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Thổ Gia, Miêu Tương Tây, tỉnh Hồ Nam. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1751 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 365.694 người, năm 2002 là 37 vạn người. Chính quyền huyện đóng ở. Mã số bưu chính là 416200, 416200 mã vùng điện thoại là 0743. Huyện này nằm ở hạ lưu Đà Giang, địa hình chủ yếu núi non. Đây là nơi sinh sống của người Thổ Gia và người Miêu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền 

Tương Tây
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Thành phố văn hóa lịch sử nổi tiếng quốc gia Trung Quốc
Banks, Oregon

Banks là một thành phố trong Quận Washington, Oregon, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 1.286 người. Ước tính năm 2007 là 1.435 cư dân.

Địa lý
Banks nằm ở vị trí  (45.614153, -123.110827).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 0,3 dặm vuông Anh (0,9 km²), tất cả đều là mặt đất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 City of Banks
 Oregon Blue Book listing for Banks

Thành phố của Oregon
Quận Washington, Oregon
Thành phố ở quận Washington, Oregon
Hiệp phụ (bóng đá)

Hiệp phụ (tiếng Anh: Extra-time) là thời gian đá thêm thường được sử dụng ở vòng đấu loại trực tiếp ở các giải đấu bóng đá nếu hai đội có tỉ số hòa sau 90 phút ở lượt đấu quyết định (hoặc trận đá lại của một cặp đấu) mà chưa tìm ra được đội thắng cuộc. Hiệp phụ diễn ra theo sau quãng nghỉ ngắn (thường là 5 phút) nơi các cầu thủ vẫn ở trên hoặc xung quanh sân và bao gồm hai hiệp gồm 15 phút mỗi hiệp, với việc các đội đổi sân ở giữa hai hiệp trong vòng 1-2 phút. Nếu tỉ số vẫn là hoà sau hiệp phụ, loạt sút luân lưu sẽ được áp dụng (trừ khi có luật kèm theo).

Thể thức thực hiện 
Khi bắt đầu hai hiệp phụ, trọng tài sẽ cho đội vừa được đá quả giao bóng ở hiệp một (trong 90 phút đá chính) được quyền đá quả giao bóng để bắt đầu hiệp phụ thứ nhất. Sau 15 phút thi đấu hiệp phụ thứ nhất, hai đội sẽ đổi sân và đội còn lại (đội được đá quả giao bóng ở hiệp hai trong 90 phút đá chính) sẽ bắt đầu hiệp phụ thứ hai. Sau 30 phút đá hiệp phụ, nếu kết quả có phân định thắng thua thì đội thắng được vào vòng kế tiếp (hoặc vô địch, nếu đây là trận chung kết), đội thua bị loại.

Tuỳ vào điều lệ của giải đấu mà (các) luật sau đây có thể được áp dụng trong hiệp phụ:

 Bàn thắng vàng: Đội nào ghi bàn đầu tiên trong thời gian thi đấu hiệp phụ sẽ được công nhận là thắng ngay lập tức.
 Bàn thắng bạc: Nếu kết quả có phân định thắng thua sau hiệp phụ thứ nhất, trận đấu kết thúc và kết quả được ấn định.
 Bàn thắng sân khách (chỉ khả dụng với thể thức lượt đi-lượt về, trong trận lượt về): Nếu kết quả vẫn là hoà sau hiệp phụ nhưng đội khách đã ghi được nhiều bàn thắng hơn trong trận đấu lượt về, đội khách được công nhận là thắng.

Nếu kết quả vẫn là hoà sau hiệp phụ, kể cả khi áp dụng (các) luật ở trên (hoặc trong đa số trường hợp hiện nay là không còn áp dụng) thì loạt sút luân lưu sẽ được áp dụng để phân định kết quả.

Hạn chế 
Với mật độ thi đấu dày đặc của các cầu thủ (đặc biệt là các cầu thủ ở các giải đấu lớn của châu Âu), hiệp phụ bị xem như một cách làm cho họ bị bào mòn thể lực rất mạnh. Điều này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến các đội bóng, đặc biệt là khi đội bóng đó phải tham gia nhiều giải đấu trong năm (chẳng hạn như Real Madrid, Barcalona, Manchester City, Liverpool,...). Chính vì vậy, xu hướng gần đây ở một số giải đấu theo thể thức loại trực tiếp (đặc biệt là các giải siêu cúp) là không sử dụng hiệp phụ nếu hoà sau 90 phút, thay vào đó sử dụng loạt sút luân lưu để phân định thắng thua (ví dụ như UEFA Super Cup, FA Community Shield, Siêu cúp bóng đá Tây Ban Nha,...).

Liên kết ngoài 

Luật bóng đá