Hội đồng Liên minh châu Âu

Hội đồng Liên minh châu Âu, thường được gọi đơn giản là Hội đồng trong các hiệp ước và các văn kiện chính thức khác và được gọi không chính thức là Hội đồng Bộ trưởng, là cơ quan thứ ba trong bảy cơ quan của Liên minh châu Âu được liệt kê trong Hiệp ước Liên minh châu Âu. Hội đồng và Nghị viện châu Âu là hai cơ quan lập pháp của Liên minh châu Âu, có quyền sửa đổi, phê duyệt hoặc bác bỏ đề xuất của Ủy ban châu Âu, cơ quan nắm giữ quyền sáng kiến.

Hội đồng Liên minh châu Âu và Hội đồng châu Âu là hai cơ quan duy nhất của Liên minh châu Âu mang tính liên chính phủ, gồm đại diện của chính phủ các nước thành viên Liên minh châu Âu.

Hội đồng họp theo 10 cấu hình, mỗi cấu hình gồm 27 bộ trưởng quốc gia (mỗi nước thành viên cử một bộ trưởng). Thành phần của mỗi cấu hình tùy theo chủ đề thảo luận. Ví dụ: cấu hình thảo luận chính sách nông nghiệp gồm 27 bộ trưởng quốc gia phụ trách lĩnh vực nông nghiệp. Các ủy viên châu Âu liên quan cũng có quyền tham gia ý kiến nhưng không có quyền biểu quyết.

Lịch sử 
Tiền thân của Hội đồng Liên minh châu Âu là Hội đồng Bộ trưởng Đặc biệt của Cộng đồng Than Thép châu Âu, được thành lập làm đối trọng của Cơ quan Cấp cao (cơ quan hành pháp, nay là Ủy ban châu Âu). Hội đồng ban đầu có quyền hạn hạn chế: Cơ quan Cấp cao quyết định các vấn đề chỉ liên quan đến than và thép và chỉ cần sự đồng ý của hội đồng đối với các quyết định ngoài lĩnh vực than và thép. Nhìn chung, Hội đồng chỉ có vai trò giám sát Cơ quan Cấp cao. Năm 1957,  Hiệp ước Roma thành lập Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu và Cộng đồng Kinh tế châu Âu. Hội đồng của hai Cộng đồng mới được trao nhiều quyền hạn hơn, trong khi cơ quan hành pháp của hai Cộng đồng được gọi là Ủy ban.

Năm 1965, Pháp tuyên bố tẩy chay tất cả các phiên họp của Hội đồng do phản đối các đề xuất về chính sách nông nghiệp của Hội đồng, làm đình trệ công việc của hội đồng. Cuộc khủng hoảng ghế trống được giải quyết vào năm 1966 với thỏa hiệp Luxembourg, xác định Hội đồng quyết định theo nguyên tắc nhất trí đối với những vấn đề tác động đến quyền lợi quốc gia của nước thành viên. Cuộc khủng hoảng phơi bày những thiếu sót trong hoạt động của Hội đồng.

Hiệp ước Hợp nhất năm 1967 hợp nhất Hội đồng Bộ trưởng Đặc biệt Cộng đồng Than Thép châu Âu, Hội đồng Cộng đồng Kinh tế châu Âu và Hội đồng Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu thành Hội đồng các Cộng đồng châu Âu. Sau khi Hiệp ước Maastricht năm 1993 có hiệu lực, Hội đồng đổi tên thành Hội đồng Liên minh châu Âu. Hiệp ước đó tăng cường quyền hạn của Hội đồng thông qua việc bổ sung các yếu tố liên chính phủ vào hệ thống ba trụ cột của Liên minh châu Âu. Quyền hạn của Nghị viện và Ủy ban cũng được tăng cường.

Hiệp ước Lisboa bãi bỏ hệ thống ba trụ cột và tăng cường quyền hạn Nghị viện, đồng thời hợp nhất hai chức vụ đại diện cấp cao của Hội đồng và ủy viên châu Âu về quan hệ đối ngoại thành đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu về chính sách đối ngoại và an ninh. Hội đồng châu Âu được thành lập như một cơ quan riêng biệt với Hội đồng Liên minh châu Âu với một chủ tịch thường trực. Các cấu hình Hội đồng lần đầu tiên được đề cập trong các hiệp ước.

Nhiệm vụ và quyền hạn 
Hội đồng Liên minh châu Âu và Nghị viện châu Âu là hai cơ quan thực hiện quyền lập pháp của Liên minh châu Âu. Hai cơ quan có quyền sửa đổi, phê duyệt hoặc bác bỏ đề xuất của Ủy ban châu Âu, cơ quan duy nhất có quyền trình dự luật. Cùng với Nghị viện, Hội đồng quyết định ngân sách hàng năm của Liên minh châu Âu có thẩm quyền lớn hơn Nghị viện đối với các lĩnh vực liên chính phủ của Liên minh châu Âu, chẳng hạn như chính sách đối ngoại và phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô. Trước khi Hiệp ước Lisboa có hiệu lực, Hội đồng thực hiện quyền hành pháp của Liên minh châu Âu mà nó trao cho Ủy ban châu Âu. Hội đồng được coi là thượng viện của cơ quan lập pháp Liên minh châu Âu, tuy không được mô tả như vậy trong các hiệp ước. Hội đồng đại diện cho các chính phủ các nước thành viên Liên minh châu Âu và có trụ sở tại tòa nhà Europa ở Bruxelles.

Hội đồng cũng có vai trò quan trọng trong việc thành lập Ủy ban châu Âu. Khi họp theo cấu hình Hội đồng các vấn đề chung, Hội đồng đề cử chủ tịch Ủy ban và phê duyệt danh sách ứng cử viên ủy viên Ủy ban do các nước thành viên đề xuất với sự đồng thuận của chủ tịch Ủy ban.

Trình tự lập pháp 

Hội đồng, Nghị viện và Ủy ban cùng thực hiện quyền lập pháp của Liên minh châu Âu. Vào thời kỳ đầu, nguyên tắc hoạt động không chính thức là: "Ủy ban đề xuất, Hội đồng quyết định". Nhiều trình tự lập pháp đã được ban hành khi mối quan hệ và quyền hạn của ba cơ quan phát triển. Hiện tại, trình tự lập pháp thông thường được áp dụng đối với hầu hết các dự án luật, yêu cầu Hội đồng và Nghị viện phải đồng ý thì một đạo luật mới được thông qua.

Theo trình tự lập pháp thông thường, Ủy ban trình một dự luật trước Nghị viện và Hội đồng. Sau lần đọc đầu tiên, Nghị viện có thể đề xuất sửa đổi. Nếu Hội đồng chấp nhận các sửa đổi này thì dự luật được thông qua. Trường hợp không chấp nhận thì Hội đồng thông qua một "quan điểm chung" và trình dự thảo sửa đổi trước Nghị viện. Tại lần đọc thứ hai, nếu Nghị viện chấp nhận dự thảo sửa đổi hoặc không biểu quyết thì dự luật được thông qua. Nếu không thì Nghị viện có thể đề xuất sửa đổi đối với dự thảo của Hội đồng. Nghị viện có quyền bác bỏ dự thảo này nếu quá nửa tổng số nghị sĩ tán thành. Nếu Hội đồng vẫn không chấp thuận quan điểm của Nghị viện thì một Ủy ban Hòa giải gồm số lượng thành viên Hội đồng và nghị sĩ Nghị viện bằng nhau sẽ xem xét dự thảo. Trong trường hợp dự thảo chung của Ủy ban không được Hội đồng và Nghị viện thông qua trong lần đọc thứ ba thì dự luật bị bác bỏ.

Trình tự lập pháp đặc biệt được áp dụng đối với những lĩnh vực như tư pháp, nội vụ, ngân sách, thuế và một số khía cạnh của các lĩnh vực chính sách khác, chẳng hạn như khía cạnh tài chính của chính sách môi trường. Khi áp dụng trình tự lập pháp đặc biệt, Hội đồng hoặc Nghị viện tự làm luật.

Hội đồng quyết định theo ba cách: nhất trí, đa số đơn giản hoặc đa số đủ điều kiện. Trong hầu hết các trường hợp, Hội đồng quyết định theo đa số đủ điều kiện, tức là phải có ít nhất 55% các nước thành viên chiếm ít nhất 65% dân số Liên minh châu Âu biểu quyết tán thành (ít nhất 15 nước). Một quyết định không được thông qua nếu ít nhất 4 nước thành viên chiếm ít nhất 35% dân số Liên minh châu Âu không tán thành.

Nghị quyết 
Nghị quyết của Hội đồng thông thường nhằm mục đích nêu ra công việc dự kiến trong tương lai trong một lĩnh vực chính sách cụ thể hoặc đề nghị Ủy ban hành động. Một nghị quyết về một lĩnh vực chính sách không hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Liên minh châu Âu được ban hành dưới dạng "nghị quyết của Hội đồng và các đại diện của chính phủ các nước thành viên".

Đối ngoại 
Hội đồng quyết định Chính sách đối ngoại và an ninh chung của Liên minh châu Âu dưới ba hình thức: lập trường chung, hành động chung và chiến lược chung. Lập trường chung là chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu đối với một nước, một khu vực hoặc một vấn đề nhất định. Tất cả các nước thành viên Liên minh châu Âu đều phải tuân theo và bảo vệ lập trường chung. Lập trường chung được điều chỉnh thường xuyên. Hành động chung là việc phối hợp hành động của các nước thành viên để triển khai nguồn lực nhằm đạt một mục tiêu, ví dụ như rà phá bom mìn hoặc kiểm soát sự lan rộng của vũ khí nhỏ. Chiến lược chung là một mục tiêu và cam kết nguồn lực của Liên minh châu Âu cho nhiệm vụ đó trong bốn năm.

Hội đồng quyết định các vấn đề đối ngoại theo nguyên tắc nhất trí, ngoại trừ những trường hợp mà Hội đồng được phép quyết định theo đa số đủ điều kiện. Ngoài ra, Hội đồng châu Âu có quyền cho phép Hội đồng Liên minh châu Âu quyết định một vấn đề theo đa số đủ điều kiện nếu tất cả các thành viên tán thành. Một nước thành viên có quyền biểu quyết trắng và không phải áp dụng quyết định đó với điều kiện không hành động trái với quyết định của Hội đồng. Vào cuối năm 2023, Hội đồng thuyết phục Thủ tướng Hungary Orbán Viktor rời khỏi phòng họp trước khi tiến hành biểu quyết về việc mở đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu với Ukraina để không bị Hungary phủ quyết. Vào đầu năm 2024, Hungary ban đầu phủ quyết việc thông qua viện trợ Liên minh châu Âu cho Ukraina trước khi thỏa hiệp với Hội đồng.

Ngân sách 
Nhánh lập pháp quyết định ngân sách của Liên minh châu Âu. Trình tự lập pháp thông thường được áp dụng đối với việc thông qua ngân sách: Nghị viện thực hiện một lần đọc đối với toàn bộ ngân sách trên cơ sở bình đẳng với Hội đồng (trước năm 2009, Nghị viện chỉ được xem xét một phần ngân sách). Trong trường hợp Nghị viện và Hội đồng không đồng ý thì một ủy ban hòa giải dự thảo văn bản hòa giải. Nếu Hội đồng bác bỏ văn bản hòa giải thì Nghị viện tự quyết định ngân sách. Hội đồng cũng phối hợp chính sách kinh tế của các nước thành viên.

Tổ chức 
Nội quy của Hội đồng quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng.

Chủ tịch 
Các nước thành viên luân phiên giữ chức chủ tịch Hội đồng với nhiệm kỳ sáu tháng một lần, theo thứ tự được các thành viên Hội đồng xác định trước. Từ năm 2007, ba nhiệm kỳ chủ tịch Hội đồng liên tiếp sẽ thực hiện một chương trình nghị sự chung, ví dụ như ba nhiệm kỳ chủ tịch liên tiếp của Bồ Đào Nha, Đức và Slovenia. Hội đồng họp theo các cấu hình. Thành phần của mỗi cấu hình tùy thuộc vào lĩnh vực. Chủ tịch Hội đồng luôn là thành viên từ nước giữ chức chủ tịch. Một thành viên từ nước tiếp theo giữ chức chủ tịch giúp thành viên chủ trì và có thể tiếp quản công việc nếu được yêu cầu. Tuy nhiên, đại diện cấp cao Liên minh châu Âu về chính sách đối ngoại và an ninh luôn chủ trì Hội đồng Đối ngoại.

Những nhiệm vụ hành chính của chủ tịch bao gồm tổ chức thực hiện nội quy và tổ chức công việc của hội đồng, triệu tập phiên họp của Hội đồng và chỉ đạo công việc của Ủy ban Đại diện Thường trực và các ủy ban, nhóm công tác khác. Chủ tịch cũng xác định chương trình nghị sự của Hội đồng, thay mặt Hội đồng trong Liên minh châu Âu và thay mặt Liên minh châu Âu về đối ngoại.

Cấu hình 
Về mặt pháp lý, Hội đồng là một thực thể duy nhất (tức là về mặt kỹ thuật, một cấu hình của Hội đồng có quyền quyết định về các vấn đề thuộc lĩnh vực của cấu hình khác), nhưng trên thực tế thì Hội đồng họp theo các cấu hình.

Mỗi cấu hình hội đồng phụ trách một lĩnh vực chính sách và gồm các bộ trưởng từ mỗi chính phủ nước thành viên phụ trách lĩnh vực này. Chủ tịch cấu hình là bộ trưởng từ nước giữ chức chủ tịch Hội đồng. Ba cấu hình tổng vụ, đối ngoại và kinh tế và tài chính của Hội đồng mỗi tháng họp một lần. , Hội đồng có mười cấu hình:

 Tổng vụ (GAC)
 Phối hợp công việc của Hội đồng, chuẩn bị cho các phiên họp của Hội đồng châu Âu và giải quyết các vấn đề liên quan đến các cấu hình của hội đồng.
 Đối ngoại (FAC)
 Do đại diện cấp cao chủ trì, quyết định chính sách đối ngoại, quốc phòng, thương mại và hợp tác phát triển. Đôi khi hội đồng họp theo cấu hình quốc phòng.

 Kinh tế và Tài chính (Ecofin)
 Gồm các bộ trưởng kinh tế và tài chính. Một nhóm không chính thức chỉ gồm các bộ trưởng của những nước thành viên khu vực đồng euro quyết định các vấn đề ngân sách Liên minh châu Âu và Khu vực đồng euro.
 Nông nghiệp và Thủy sản (Agrifish)
 Gồm các bộ trưởng nông nghiệp và thủy sản. Hội đồng xem xét các vấn đề liên quan đến chính sách nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp, nông nghiệp hữu cơ, an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, hạt giống, thuốc trừ sâu và thủy sản.
 Tư pháp và Nội vụ (JHA)
 Gồm các bộ trưởng tư pháp và bộ trưởng nội vụ. Phụ trách lĩnh vực bảo vệ dân sự.
 Việc làm, Chính sách xã hội, Y tế và Người tiêu dùng (EPSCO)
 Gồm các bộ trưởng việc làm, bảo vệ xã hội, bảo vệ người tiêu dùng, y tế và bình đẳng cơ hội.
 Cạnh tranh (COMPET)
 Được thành lập vào tháng 6 năm 2002 trên cơ sở hợp nhất ba cấu hình thị trường nội bộ, công nghiệp và nghiên cứu. Gồm các bộ trưởng phụ trách các lĩnh vực như Liên minh châu Âu, công nghiệp, du lịch và nghiên cứu khoa học. Sau khi Hiệp ước Lisboa có hiệu lực, Hội đồng Cạnh tranh được giao lĩnh vực chính sách không gian.
 Giao thông vận tải, Viễn thông và Năng lượng (TTE)
 Được thành lập vào tháng 6 năm 2002 trên cơ sở thống nhất quản lý ba chính sách, mỗi hai tháng họp khoảng một lần.
 Môi trường (ENVI)
 Gồm các bộ trưởng môi trường, mỗi năm họp khoảng bốn lần.
 Giáo dục, Thanh niên, Văn hóa và Thể thao (EYCS)
 Gồm các bộ trưởng giáo dục, văn hóa, thanh niên, truyền thông và thể thao, mỗi năm họp khoảng ba hoặc bốn lần. Cũng phụ trách lĩnh vực nghe nhìn.

Ủy ban Chính trị và An ninh (PSC) gồm các đại sứ của các nước thành viên, có nhiệm vụ theo dõi tình hình quốc tế và tham mưu cho Hội đồng về các vấn đề thuộc lĩnh vực Chính sách an ninh và đối ngoại chung.

Hành chính 
Ban Thư ký Hội đồng là bộ máy giúp việc của Hội đồng châu Âu và Hội đồng Liên minh châu Âu, có nhiệm vụ phối hợp công việc của Hội đồng, tổ chức các phiên họp và chuẩn bị các văn bản cần thiết. Tổng thư ký Hội đồng là người đứng đầu Ban Thư ký Hội đồng. Ban Thư ký gồm 11 vụ, mỗi vụ do một vụ trưởng điều hành.

Ủy ban Đại diện Thường trực (COREPER) là một cơ quan trù bị của Hội đồng, gồm các đại diện từ các nước thành viên. Ủy ban Đại diện Thường trực có nhiệm vụ chuẩn bị công việc cho Hội đồng và xem xét trước các vấn đề trong chương trình nghị sự của Hội đồng. Ủy ban được chia thành hai bộ phận: Coreper I và Coreper II. Coreper I gồm các phó đại diện thường trực, Coreper II gồm các đại diện thường trực. Mỗi bộ phận thực hiện công tác chuẩn bị cho các cấu hình khác nhau. Các nhóm công tác đệ trình báo cáo lên Hội đồng thông qua Coreper.

Thành viên Hội đồng

Trụ sở 
Từ năm 1952 đến năm 1967, Hội đồng Cộng đồng Than Thép châu Âu họp tại tòa nhà Cercle Municipal trên Place d'Armes của Thành phố Luxembourg. Từ năm 1955 đến năm 1967, Ban thư ký hội đồng đặt trụ sở tại quận Verlorenkost của Thành phố Luxembourg. Sau khi hai Cộng đồng mới được thành lập với Hội đồng riêng, quyền quyết định nơi họp được trao cho chủ tịch đương nhiệm. Nơi họp của hội đồng là Lâu đài Val-Duchesse cho đến mùa thu năm 1958, sau đó chuyển đến số 2 Rue Ravensteinstraat ở Bruxelles. Tháng 12 năm 1992, Hội đồng châu Âu quyết định đặt trụ sở hội đồng tại Bruxelles nhưng vào tháng 4, tháng 6 và tháng 10, hội đồng tiếp tục họp tại Thành phố Luxembourg. 

Nơi họp của Hội đồng tại Thành phố Luxembourg là Trung tâm Hội nghị Kirchberg. Văn phòng của hội đồng được đặt tại Trung tâm châu Âu ở quận Kirchberg. Hội đồng cũng đôi khi họp tại Strasbourg và những thành phố khác trong và ngoài Liên minh châu Âu. Ví dụ: vào năm 1974, Hội đồng họp tại Tokyo và Washington, D.C. trong thời gian đàm phán thương mại và năng lượng. Theo nội quy của Hội đồng, trong trường hợp đặc biệt, Hội đồng có thể họp bên ngoài Bruxelles và Luxembourg.

Từ năm 2017, Hội đồng Liên minh châu Âu và Hội đồng châu Âu đặt trụ sở chính thức tại tòa nhà Europa, nhưng vẫn tiếp tục sử dụng các cơ sở của tòa nhà Justus Lipsius liền kề. Điểm nhấn của tòa nhà mới là cấu trúc hình "đèn lồng" nhiều tầng đặc trưng, nơi đặt phòng họp chính, được thể hiện trong biểu trưng chính thức của cả hai cơ quan.

Xem thêm 

 Cơ quan Liên minh châu Âu

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Official Council website – Europa
 About the Council
 Council configurations
 Live broadcast
 PRADO – The Council of the European Union Public Register of Authentic Travel and ID Documents Online
 Access to documents of the EU Council on EUR-Lex
 Council of the European Union  – European NAvigator
 Archival material concerning the Council of the European Union can be consulted at the Historical Archives of the European Union in Florence
Tổ chức liên chính phủ
Chính trị Liên minh châu Âu
Tổ chức có trụ sở tại Bruxelles
Nghị viện quốc tế
Cơ quan của Liên minh châu Âu
Hội đồng Liên minh châu Âu
Bài viết có văn bản tiếng Latinh
Bài viết có văn bản tiếng Thụy Điển
Bài viết có văn bản tiếng Tây Ban Nha
Bài viết có văn bản tiếng Slovenia
Bài viết có văn bản tiếng Slovak
Bài viết có văn bản tiếng Romania
Bài viết có văn bản tiếng Bồ Đào Nha
Bài viết có văn bản tiếng Ba Lan
Bài viết có văn bản tiếng Malta
Bài viết có văn bản tiếng Litva
Bài viết có văn bản tiếng Latvia
Bài viết có văn bản tiếng Ý
Bài viết có văn bản tiếng Ireland
Bài viết có văn bản tiếng Hungary
Bài viết có văn bản tiếng Hy Lạp
Bài viết có văn bản tiếng Đức
Bài viết có văn bản tiếng Pháp
Bài viết có văn bản tiếng Phần Lan
Bài viết có văn bản tiếng Estonia
Bài viết có văn bản tiếng Hà Lan
Bài viết có văn bản tiếng Đan Mạch
Bài viết có văn bản tiếng Séc
Bài viết có văn bản tiếng Croatia
Bài viết có văn bản tiếng Bulgaria