Đảng Quốc gia Bangladesh

Đảng Quốc gia Bangladesh (), gọi tắt là BNP () là một chính đảng bao quát theo chủ nghĩa dân tộc Bangladesh ở Bangladesh. Ban đầu là một đảng xã hội chủ nghĩa, Đảng Quốc gia Bangladesh hiện chủ trương chủ nghĩa tự do kinh tế và ủng hộ kinh tế thị trường tự do. Đảng Quốc gia Bangladesh là một trong hai đảng lớn ở Bangladesh cùng với Đảng Đại hội Hồi giáo Bangladesh và là đảng cầm quyền kể từ năm 2026.

Đảng Quốc gia Bangladesh được Tổng thống Ziaur Rahman thành lập vào ngày 1 tháng 9 năm 1978. Rahman là lãnh đạo đảng cho đến khi bị ám sát vào năm 1981. Khaleda Zia, góa phụ của ông, tiếp quản vị trí lãnh đạo đảng và giữ chức chủ tịch cho đến khi bà bị bỏ tù vào năm 2018. Từ năm 2018 đến năm 2025, Tarique Rahman, con trai của Rahman và Zia, giữ quyền chủ tịch đảng. Sau khi Zia qua đời vào năm 2025, Rahman trở thành chủ tịch Đảng Quốc gia Bangladesh.

Kể từ khi thành lập, Đảng Quốc gia Bangladesh đã thắng các cuộc bầu cử tổng thống năm 1981, 1991 và 2001, và các cuộc bầu cử Jatiya Sangsad năm 1979, 1991, tháng 2 năm 1996, 2001 và 2026. Tổng cộng  có năm tổng thống và bốn thủ tướng Bangladesh là thành viên Đảng Quốc gia Bangladesh. Ziaur Rahman lãnh đạo chính phủ trong thời kỳ bán tổng thống chế, trong khi Khaleda Zia giữ chức thủ tướng trong thời kỳ đại nghị. Begum Zia, chủ tịch đảng từ năm 1983, là nữ thủ tướng đầu tiên của Bangladesh và là nữ thủ tướng thứ hai của một nước Hồi giáo sau Benazir Bhutto của Pakistan. Đảng Quốc gia Bangladesh từng là đảng đối lập lớn nhất trong Jatiya Sangsad với 116 ghế sau cuộc tổng tuyển cử tháng 6 năm 1996.

Lịch sử 

Trong cuộc tổng tuyển cử tháng 6 năm 1996, Liên minh Nhân dân Bangladesh thắng cử với 146 ghế trong số 300 ghế Jatiya Sangsad, là chiến thắng đầu tiên của Liên minh Nhân dân kể từ năm 1973 và sau cuộc đảo chính năm 1975. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu là 76%, là tỷ lệ cao nhất cho đến cuộc tổng tuyển cử năm 2008. Sheikh Hasina trở thành thủ tướng.

Thời kỳ đầu (1979–1982)

Tổng tuyển cử 1986

Nhiệm kỳ thủ tướng Khaleda thứ nhất (1991–1996)

Đối lập (1996–2001)

Nhiệm kỳ thủ tướng Khaleda thứ hai (2001–2006) 
Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2001, Đảng Quốc gia Bangladesh do Zia lãnh đạo đánh bại Liên minh Nhân dân của Hasina và trở lại nắm quyền. Nội các Khaleda thứ ba nhậm chức vào ngày 10 tháng 10 năm 2001 và mãn nhiệm vào ngày 29 tháng 10 năm 2006. Ngoài ra, A. Q. M. Badruddoza Chowdhury trúng cử tổng thống Bangladesh.

Đối lập (2009–2026)

Tổng tuyển cử 2018 
Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2008, liên minh bốn đảng do Đảng Quốc gia Bangladesh lãnh đạo giành được 33 ghế trong Jatiya Sangsad, trong đó Đảng Quốc gia Bangladesh chỉ giành được 30 ghế. Sheikh Hasina của Liên minh Nhân dân Bangladesh trở thành thủ tướng, chấm dứt thời kỳ cầm quyền của Đảng Quốc gia Bangladesh.

Tổng tuyển cử 2024 và 2026 
Trước thềm cuộc tổng tuyển cử năm 2024, Đảng Quốc gia Bangladesh tổ chức một loạt các cuộc biểu tình kêu gọi Thủ tướng Sheikh Hasina từ chức và tái lập chính phủ tạm quyền. Ngày 10 tháng 12 năm 2022, bảy nghị sĩ Đảng Quốc gia Bangladesh tuyên bố từ chức và yêu cầu giải tán Jatiya Sangsad, thành lập một ủy ban bầu cử mới và tổ chức bầu cử dưới một chính phủ tạm quyền trung lập. Đảng Quốc gia Bangladesh tẩy chay cuộc tổng tuyển cử và cáo buộc chính phủ không thể tổ chức một cuộc bầu cử tự do, công bằng.

Đảng Quốc gia Bangladesh tích cực ủng hộ phong trào cải cách hạn ngạch Bangladesh 2024 và tham gia phong trào bất hợp tác chống lại chính phủ Hasina.

Sau Cách mạng tháng Bảy, Khaleda Zia được trả tự do và có bài phát biểu trước toàn quốc sau sáu năm bị giam cầm. Sau khi chính phủ tạm quyền được thành lập, Đảng Quốc gia Bangladesh yêu cầu tổ chức bầu cử dân chủ. Tarique Rahman, con trai bà, về nước vào ngày 25 tháng 12 năm 2025, năm ngày trước khi Zia qua đời sau một thời gian dài mắc bệnh. Ngày 9 tháng 1 năm 2026, Rahman kế nhiệm chức chủ tịch Đảng Quốc gia Bangladesh. Đảng Quốc gia Bangladesh giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử năm 2026. Rahman trúng cử thành viên Jatiya Sangsad và tuyên thệ nhậm chức thủ tướng vào ngày 17 tháng 2 năm 2026.

Nhiệm kỳ thủ tướng Rahman (2026 – hiện tại)

Hệ tư tưởng 
Đảng Quốc gia Bangladesh là một chính đảng bao quát được đánh giá là có khuynh hướng trung dung đến trung hữu với hệ tư tưởng kết hợp chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa bảo thủ và chủ nghĩa tự do kinh tế. Kể từ cuộc tổng tuyển cử năm 2018, giới phân tích nhận định rằng Đảng Quốc gia Bangladesh đã chuyển sang lập trường trung tả và thế tục, tách khỏi Đảng Đại hội Hồi giáo Banglades và nhấn mạnh chính trị dân chủ.

Kết quả bầu cử

Bầu cử tổng thống

Bầu cử Jatiya Sangsad

Xem thêm 

 Chính trị Bangladesh
 Biểu tình Bangladesh năm 2024

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 
Khởi đầu năm 1978 ở Bangladesh
Nguồn CS1 tiếng Bengal (bn)
Bài viết có đoạn trích