Phước Tuy (tỉnh)

Phước Tuy là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của Thành phố Hồ Chí Minh).

Địa lý
Tỉnh Phước Tuy có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Bình Tuy
Phía tây giáp tỉnh Gia Định
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc giáp tỉnh Biên Hòa và tỉnh Long Khánh.

Hành chính
Tỉnh Phước Tuy có 5 quận: Đất Đỏ, Đức Thạnh, Long Điền, Long Lễ, Xuyên Mộc được chia thành 29 xã với 129 ấp.

Lịch sử

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc thành lập tỉnh Phước Tuy trên cơ sở tỉnh Bà Rịa và Vũng Tàu. Tỉnh lỵ đặt tại Phước Lễ (thành phố Bà Rịa).

Ngày 3 tháng 1 năm 1957, tỉnh Phước Tuy có 6 quận, 8 tổng và 41 xã:
 Quận Cần Giờ có 6 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Tân Thạnh, Thạnh An, Thạnh Thới. Quận lỵ: Cần Thạnh.
 Quận Châu Thành có 3 tổng: An Phú Hạ (thành phố Bà Rịa), An Phú Tân (thị xã Phú Mỹ), Cơ Trạch (huyện Châu Đức). Quận lỵ: Phước Lễ.
 Quận Đất Đỏ có 3 tổng: Phước Hưng Hạ, Phước Hưng Thượng, Phước Hưng Trung. Quận lỵ: Phước Thọ.
 Quận Long Điền có 1 tổng: An Phú Thượng. Quận lỵ: Long Điền.
 Quận Vũng Tàu có 5 xã: Phước Cơ, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Vũng Tàu. Quận lỵ: Vũng Tàu.
 Quận Xuyên Mộc có 1 tổng Nhơn Xương. Quận lỵ: Xuyên Mộc.

Ngày 20 tháng 3 năm 1958, quận Đất Đỏ sáp nhập vào quận Long Điền và sáp nhập xã Thạnh Thới vào xã Long Thạnh.

Ngày 29 tháng 1 năm 1959, thành lập mới quận Quảng Xuyên thuộc tỉnh Phước Tuy, trên cơ sở tổng An Thít tách từ quận Cần Giuộc, tỉnh Long An. Quận Quảng Xuyên có 4 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp và Lý Nhơn. Quận lỵ đặt tại xã An Thới Đông.

Ngày 9 tháng 9 năm 1960, hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên của tỉnh Phước Tuy chuyển sang thuộc tỉnh Biên Hòa.

Ngày 14 tháng 10 năm 1960, quận Đất Đỏ được tái lập.

Ngày 23 tháng 12 năm 1961, thành lập quận Đức Thạnh trên cơ sở 4 xã: Ngãi Giao, Bình Ba, Bình Giã, Hắc Dịch của quận Châu Thành.

Năm 1962, đổi tên quận Châu Thành thành quận Long Lễ.

Năm 1964, thành lập thị xã Vũng Tàu trực thuộc Trung ương trên cơ sở tách quận Vũng Tàu của tỉnh Phước Tuy.

Ngày 6 tháng 9 năm 1973, Thủ tướng ban hành Nghị định số 420-BNV/HCĐP/26 về việc sáp nhập các đảo Trường Sa, An Bang, Thái Bình (nguyên văn), Song Tử Đông, Song Tử Tây, Loại Ta, Thị Tứ, Nam Ai (nguyên văn), Sinh Tồn và các đảo phụ cận vào xã Phước Hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước Tuy.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, tỉnh Phước Tuy bị giải thể rồi nhập vào tỉnh Đồng Nai.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa, tỉnh Biên Hòa, tỉnh Bình Tuy, tỉnh Long Khánh, huyện Định Quán của tỉnh Tân Phú và 2 huyện Dĩ An, Tân Uyên của tỉnh Thủ Dầu Một thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa (kể cả thành phố Vũng Tàu), tỉnh Biên Hòa (trừ 2 huyện Phú Giáo, Tân Uyên của tỉnh Thủ Dầu Một), tỉnh Long Khánh thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa, tỉnh Biên Hòa, tỉnh Long Khánh và thành phố Biên Hòa thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh Đồng Nai.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trên cơ sở đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo và 3 huyện Châu Thành, Long Đất, Xuyên Mộc của tỉnh Đồng Nai (thuộc địa bàn tỉnh Phước Tuy cũ).

Sự kiện
Trong chiến tranh Việt Nam, quận Đức Thạnh là nơi diễn ra trận Bình Giã 1964 với chiến thắng thuộc về Quân giải phóng miền Nam.

Chú thích

Tham khảo

Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Tỉnh cũ Việt Nam
Hành chính Bà Rịa – Vũng Tàu
Đông Nam Bộ