Liên minh Balkan

Liên minh Balkan  là liên minh giữa bốn quốc gia được hình thành bởi một loạt các hiệp ước song phương được ký kết vào năm 1912 giữa các vương quốc Chính thống giáo Đông phương là Hy Lạp, Bulgaria, Serbia và Montenegro để chống lại Đế chế Ottoman,  vẫn kiểm soát phần lớn Đông Nam Âu.
Khu vực bán đảo Balkan đã chìm trong hỗn loạn kể từ đầu những năm 1900, với nhiều năm chiến tranh du kích ở Macedonia, tiếp theo là Cách mạng Thanh niên Thổ Nhĩ Kỳ, cuộc khủng hoảng Bosnia kéo dài và một số cuộc nổi dậy của người Albania. Sự bùng nổ của Chiến tranh Ý - Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1911 đã làm suy yếu Đế quốc Ottoman và tạo cơ cho các quốc gia vùng Balkan. Đế quốc Nga, Vương quốc Serbia và Sa quốc Bulgaria đã giải quyết những mâu thuẫn và ký kết một hiệp ước liên minh, ban đầu nhằm chống lại Đế quốc Áo-Hung, vào ngày 13 tháng 3 năm 1912,  nhưng bằng cách thêm một chương bí mật vào đó, về cơ bản đã chuyển hướng liên minh chống lại Đế quốc Ottoman .  Sau đó, Serbia đã ký một liên minh tương trợ với Vương quốc Montenegro, và Bulgaria cũng làm điều tương tự với Vương quốc Hy Lạp .

Liên minh này đã giành chiến thắng trong Chiến tranh Balkan lần thứ nhất vào tháng 10 năm 1912, trong đó họ đã thành công giành quyền kiểm soát hầu hết các lãnh thổ ở châu Âu của Đế quốc Ottoman. Sau khi giành thắng lợi, những bất đồng chưa được giải quyết trước đó giữa các đồng minh lại nổi lên về việc phân chia chiến lợi phẩm, đặc biệt là Macedonia, dẫn đến sự tan rã trên thực tế của Liên minh các quốc gia, và ngay sau đó, vào ngày 16 tháng 6 năm 1913, Bulgaria đã tấn công các đồng minh cũ của mình, khởi đầu Chiến tranh Balkan lần thứ hai.

Bối cảnh 
Sau Chiến tranh Krym (1853 - 1856), Đế quốc Nga nhận ra rằng các cường quốc như Đế quốc Anh và Pháp sẽ ngăn cản việc nước này tiếp cận Biển Đen và Địa Trung Hải. Do đó, người Nga bắt đầu xây dựng một kế hoạch tham vọng nhằm mở rộng gián tiếp qua việc hỗ trợ và thành lập các công quốc và vương quốc dưới sự bảo trợ của Nga ở Bán đảo Balkan. Kế hoạch và chính sách này có vai trò quan trọng trong việc hình thành phong trào toàn Slav, từ đó tạo nền tảng cho chính sách đối ngoại của Nga cho đến Cách mạng Tháng Mười Nga vào năm 1917. Theo hướng này, sau khi chiến thắng trong Chiến tranh Nga - Ottoman (1877 - 1878), các nước: Thân vương quốc Bulgaria được thành lập, Serbia, Thân vương quốc România, Công quốc Montenegro giành độc lập từ Đế quốc Ottoman.

Một yếu tố khác góp phần vào sự hình thành của liên minh là sự yếu kém của Quân đội Đế quốc Ottoman. Đế quốc Ottoman đã chiến tranh với Vương quốc Ý trong 1 năm (29 tháng 9 năm 1911 - 18 tháng 10 năm 1912) vì sau khi Ý phát động một cuộc xâm lăng vào Tripolitania. Mặc dù quân đội Ý đạt được rất ít tiến triển và sự kháng cự của người Ottoman, nhưng do sự hỗ trợ của người Libya thì lại có năng lực hơn dự kiến, cuộc chiến này đã làm kiệt quệ Đế quốc Ottoman. Thêm vào đó là việc Ý chiếm đóng quần đảo Dodekanisa có đông người Hy Lạp sinh sống đã là lời cảnh báo cho Vương quốc Hy Lạp về hậu quả của việc đứng ngoài cuộc chiến tranh chống lại Đế quốc Ottoman trong tương lai.

Chiến tranh Balkan lần thứ nhất 

Cuối tháng 9 năm 1912, các quốc gia ở Balkan và Đế quốc Ottoman đã huy động quân đội ra áp sát biên giới của nhau. Ngày 8 tháng 12 năm 1912, quốc gia tuyên chiến với Đế quốc Ottoman đầu tiên là Montenegro, khởi đầu chiến tranh Balkan lần thứ nhất. Ba quốc gia còn lại là Bulgaria, Serbia và Hy Lạp sau khi ra tối hậu thư cho Đế quốc Ottoman vào ngày 13 tháng 10 cũng tuyên bố chiến tranh vào ngày 17 tháng 10 năm 1912.

Trong các cuộc chiến sau đó, quân đội của các nước liên minh đã tiêu diệt hiệu quả quân số của Đế quốc Ottoman ở Châu Âu bằng một loạt chiến thắng. Nhưng không kéo dài được bao lâu. Sự mâu thuẫn giữa các quốc gia liên minh vẫn tiếp diễn, sau khi kết thúc chiến tranh Balkan lần thứ nhất, mâu thuẫn lại nổi lên, đặc biệt là việc phân chia Macedonia. Căng thẳng leo thang đã làm tan rã Liên minh, và Chiến tranh Balkan lần thứ hai nổ ra khi Bulgaria, tự tin vào một chiến thắng nhanh chóng, đã tấn công các đồng minh cũ của mình là Serbia và Hy Lạp. Quân đội Serbia và Hy Lạp đã đẩy lùi cuộc tấn công của Bulgaria và phản công, tiến sâu vào lãnh thổ Bulgaria.

Đế quốc Ottoman và Vương quốc Romania đã lợi dụng tình hình và xâm lược Bulgaria. Hiệp ước hòa bình sau đó mang lại cho Bulgaria một số lãnh thổ nhưng dẫn đến việc mất Đông Thrace vào tay Ottoman và phần lớn Macedonia vào tay Hy Lạp. Thất bại đã đẩy Bulgaria vào cuộc Chiến tranh Thế giới thứ nhất về phe Liên minh Trung tâm, vì các đồng minh vùng Balkan của họ (Serbia, Hy Lạp và Romania) tham gia chiến tranh về phe Hiệp ước.

Kết quả của các cuộc chiến tranh Balkan đã dẫn đến sự tan vỡ vĩnh viễn của liên minh Nga-Bulgaria và khiến Serbia và Montenegro trở thành đồng minh duy nhất của Nga trong khu vực trọng yếu này.

Tài liệu tham khảo 

Liên minh quân sự