Chợ Đồn (huyện)

Chợ Đồn là một huyện cũ thuộc tỉnh Bắc Kạn cũ, Việt Nam. Địa bàn hiện thuộc tỉnh Thái Nguyên. Chợ Đồn là một thị trấn thuộc huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, nằm ở phía bắc Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội khoảng 180 km về phía Bắc.

Địa lý
Huyện Chợ Đồn nằm ở phía tây của tỉnh Bắc Kạn, huyện lỵ là thị trấn Bằng Lũng, cách thành phố Bắc Kạn khoảng 42 km về phía tây, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 185 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bạch Thông và huyện Chợ Mới
Phía tây giáp huyện Chiêm Hóa và huyện Na Hang thuộc tỉnh Tuyên Quang
Phía nam giáp huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên và huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
Phía bắc giáp huyện Ba Bể.

Huyện Chợ Đồn có diện tích 912 km² và dân số năm 2004 là 46.000 người. Tuyến giao thông chính là Quốc lộ 3C đi qua huyện lỵ, đi về hướng bắc đến huyện Ba Bể, về hướng nam là huyện Định Hóa (Thái Nguyên).

Hành chính
Huyện Chợ Đồn có 20 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bằng Lũng (huyện lỵ) và 19 xã: Bản Thi, Bằng Lãng, Bằng Phúc, Bình Trung, Đại Sảo, Đồng Lạc, Đồng Thắng, Lương Bằng, Nam Cường, Nghĩa Tá, Ngọc Phái, Phương Viên, Quảng Bạch, Tân Lập, Xuân Lạc, Yên Mỹ, Yên Phong, Yên Thượng, Yên Thịnh.

Lịch sử
Chợ Đồn là một khu vực có lịch sử lâu đời, gắn liền với quá trình khai thác tài nguyên và phát triển nông nghiệp của vùng Đông Bắc Việt Nam. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Chợ Đồn là một trong những điểm quan trọng của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn. Sau khi chiến tranh kết thúc, Chợ Đồn đã phát triển thành một khu vực dân cư và kinh tế quan trọng của tỉnh Bắc Kạn..Ngày 12 tháng 5 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 150-NV. Theo đó: 
 Đổi tên xã Cao Phong thành xã Xuân Lạc
 Đổi tên xã Lạc Long thành xã Đồng Lạc
 Đổi tên xã Tân Phong thành xã Quảng Bạch
 Đổi tên xã Thắng Lợi thành xã Nghĩa Tá
 Đổi tên xã Thành Công thành xã Yên Mỹ
 Đổi tên xã Đại Thắng thành xã Đại Sảo
 Đổi tên xã Đồng Thắng thành xã Đông Viên
 Đổi tên xã Đức Thượng thành xã Rã Bản.

Sau năm 1975, huyện Chợ Đồn thuộc tỉnh Bắc Thái, gồm 21 xã: Bản Thi, Bằng Lãng, Bằng Phúc, Bình Trung, Đại Sảo, Đồng Lạc, Đông Viên, Lương Bằng, Nam Cường, Nghĩa Tá, Ngọc Phái, Phong Huân, Phương Viên, Quảng Bạch, Rã Bản, Tân Lập, Xuân Lạc, Yên Mỹ, Yên Nhuận, Yên Thịnh và Yên Thượng.

Ngày 8 tháng 4 năm 1985, tách phố Bằng Lũng gồm 1.853 ha của xã Ngọc Phái để thành lập thị trấn Bằng Lũng (thị trấn huyện lỵ huyện Chợ Đồn).

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Bắc Kạn từ tỉnh Bắc Thái cũ, huyện Chợ Đồn thuộc tỉnh Bắc Kạn.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập 2 xã Đông Viên và Rã Bản thành xã Đồng Thắng
Sáp nhập thôn Bản Cưa của xã Phong Huân vào xã Bằng Lãng
Sáp nhập 5 thôn: Nà Tấc, Pác Cộp, Nà Chợ, Nà Mạng, Khuổi Xỏm thuộc xã Phong Huân và xã Yên Nhuận thành xã Yên Phong.

Tháng 6 năm 2025, huyện Chợ Đồn giải thể: ba đơn vị Xuân Lạc, Nam Cường và Đồng Lạc sáp nhập thành xã Nam Cường; xã Bằng Phúc cùng ba xã của huyện Ba Bể sáp nhập thành xã Đồng Phúc; hai đơn vị Quảng Bạch và Tân Lập sáp nhập thành xã Quảng Bạch; ba đơn vị Bản Thi, Yên Thịnh và Yên Thượng sáp nhập thành xã Yên Thịnh; bốn đơn vị Ngọc Phái, Phương Viên, Bằng Lũng và Bằng Lãng sáp nhập thành xã Chợ Đồn; ba đơn vị Đại Sảo, Yên Mỹ và Yên Phong sáp nhập thành xã Yên Phong; ba đơn vị Lương Bằng, Nghĩa Tá và Bình Trung sáp nhập thành xã Nghĩa Tá.

Kinh tế - xã hội
Kinh tế huyện Chợ Đồn vẫn lấy nông nghiệp làm chủ đạo, do địa hình thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn nên khả năng phát triển về công nghiệp và dịch vụ còn hạn chế. trong những năm gần đây (2000 đến nay) tỉnh Bắc Kạn đã chú trọng phát triển kinh tế tại huyện, trong đó kêu gọi các nhà đầu tư tiến hành thăm dò và khai thác các nguồn lợi về khoáng sản (nhiều nhất là quạng sắt, chì... trữ lượng hiện chưa thống kê được), nên kinh tế huyện đã có bước tiến vượt bậc. góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Bắc Kạn. Chợ Đồn hiện nay có khoảng 10,000 dân, trong đó phần lớn là người dân tộc Tày, H'mông, và Kinh. Nông nghiệp là ngành chủ yếu của người dân địa phương, với các sản phẩm chủ yếu bao gồm lúa, ngô, chè và chăn nuôi gia súc. Ngoài ra, khu vực này còn phát triển các dịch vụ như thương mại, du lịch và vận tải.

Chợ Đồn nổi bật với nền văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Tày và H'mông. Các lễ hội truyền thống như Lễ hội mừng lúa mới và Lễ hội cầu mùa là những hoạt động không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân địa phương. Người dân Chợ Đồn còn lưu giữ nhiều truyền thống dân gian, như ca hát, múa và chế tác đồ thủ công.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Tỉnh Bắc Kạn

Chợ Đồn
Huyện Bắc Kạn