U-859 (tàu ngầm Đức)

U-859 là một tàu ngầm tuần dương  thuộc phân lớp Type IXD được Hải quân Đức Quốc Xã chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1943, nó chỉ thực hiện được một chuyến tuần tra duy nhất và đánh chìm được ba tàu buôn với tổng tải trọng . U-859 bị tàu ngầm  của Hải quân Hoàng gia Anh phóng ngư lôi đánh chìm trong eo biển Malacca vào ngày 23 tháng 9, 1944.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Thiết kế của tàu ngầm Type IXD là một phiên bản mở rộng hơn đáng kể so với phân lớp Type IXC/40 dẫn trước, có tốc độ nhanh hơn nhưng kém cơ động hơn. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn. Con tàu có chiều dài chung , lớp vỏ trong chịu áp lực dài , mạn tàu rộng , chiều cao  và mớn nước .

Chúng trang bị hai động cơ diesel MAN M 9 V 40/46 siêu tăng áp 9-xy lanh 4 thì cùng hai động cơ MWM RS34.5S 6-xy lanh 4 thì để đi đường trường, cung cấp tổng công suất , dẫn động hai trục chân vịt đường kính , cho phép đạt tốc độ tối đa , và tầm hoạt động tối đa  khi đi tốc độ đường trường . Khi đi ngầm dưới nước, chúng sử dụng hai động cơ/máy phát điện Siemens-Schuckert 2 GU 345/34 tổng công suất . Tốc độ tối đa khi lặn là , và tầm hoạt động  ở tốc độ . Con tàu có khả năng lặn sâu đến .

Vũ khí trang bị có sáu ống phóng ngư lôi , bao gồm bốn ống trước mũi và hai ống phía đuôi, và mang theo tổng cộng 24 quả ngư lôi . Tàu ngầm Type IXD trang bị một hải pháo  SK C/32 với 150 quả đạn, một pháo phòng không  SK C/30 với 2575 quả đạn và hai pháo phòng không  C/30 với 8100 quả đạn . Thủy thủ đoàn bao gồm 55 sĩ quan và thủy thủ.

Chế tạo 
U-859 được đặt hàng vào ngày 5 tháng 6, 1941, và được đặt lườn tại xưởng tàu AG Weser của hãng DeSchiMAG ở Bremen vào ngày 15 tháng 5, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 2 tháng 3, 1943, và nhập biên chế cùng Hải quân Đức Quốc Xã vào ngày 8 tháng 7, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại úy Hải quân Johann Jebsen.

Lịch sử hoạt động 
Sau khi hoàn tất việc huấn luyện trong thành phần Chi hạm đội U-boat 4, U-859 được điều sang Chi hạm đội U-boat 12 từ ngày 1 tháng 4, 1944 để hoạt động trên tuyến đầu cho đến khi bị mất.

U-859 xuất phát từ cảng Kiel, Đức vào ngày 4 tháng 4, 1944 cho chuyến tuần tra duy nhất trong chiến tranh, với dự định sẽ thực hiện một hành trình dài đi sang Viễn Đông để hoạt động cùng đội Monsun đặt căn cứ tại Penang, Malaya thuộc Anh đã bị Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng. Nó vận chuyển sang Viễn Đông 30 tấn chì cùng 80 tấn thủy ngân đựng trong các bình kim loại, dự định sẽ được các nhà máy đạn dược tại Nhật Bản sử dụng.

Sau một chặng dừng tại cảng Kristiansand, Na Uy, chiếc tàu ngầm đã tiến ra Bắc Hải, rồi băng qua khe GI-UK giữa Iceland và quần đảo Faroe để vòng qua phía Bắc quần đảo Anh, và tiếp tục hướng xuống vùng biển Nam Đại Tây Dương. Nó tránh xa các tuyến hàng hải đông đúc, và tại khu vực Bắc Đại Tây Dương đã đi ngầm dưới nước đến 23 giờ mỗi ngày sử dụng ống hơi được trang bị.

Giữa Đại Tây Dương vào ngày 26 tháng 4, U-859 phóng ngư lôi tấn công chiếc Colin , nguyên là một tàu buôn Ý bị Hoa Kỳ tịch thu và đăng ký tại Panama. Colin bị tụt lại phía sau Đoàn tàu SC-157 do gặp trục trặc động cơ, và bị ba quả ngư lôi lần lượt trúng đích đánh chìm. Sau khi chiếc U-boat vòng qua mũi Hảo Vọng và bắt đầu tiến vào Ấn Độ Dương, vào ngày 5 tháng 7, nó bị một thủy phi cơ PBY Catalina thuộc Liên đội 262 Không quân Hoàng gia Anh tấn công, khiến một thủy thủ tử trận và ba hoặc năm người khác bị thương.

Đến ngày 28 tháng 8, ở vùng biển ngoài khơi Ả Rập Xê Út, U-859 lại phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu tàu Liberty Hoa Kỳ  , vốn đang vận chuyển ba triệu đồng tiền xu mệnh giá 1 Riyal Ả Rập Xê Út bằng bạc được đúc tại Hoa Kỳ và chuyển cho chính phủ Ả Rập Xê Út. John Barry bị đánh chìm ở vị trí khoảng  về phía Nam lối ra vào biển Ả Rập. Chỉ bốn ngày sau đó, 1 tháng 9, chiếc tàu ngầm lại phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Anh Troilus  ở vị trí khoảng  về phía Đông Bắc đảo Socotra.

Vào ngày 23 tháng 9, U-859 đang di chuyển trên mặt nước trong chặng cuối của cuộc hành trình, và chỉ còn cách cảng đích đến Penang , khi nó bị tàu ngầm  của Hải quân Hoàng gia Anh đánh chặn trong eo biển Malacca. Phía Đồng Minh đã chặn và giải mã các bức điện của Hải quân Đức, nên biết trước lịch trình của chiếc U-boat, và Trenchant đã phục kích ngay trên đường đi.

Trong bối cảnh biển động mạnh và một tàu U-boat khác cùng hiện diện tại khu vực, Trenchant vẫn phóng ngư lôi tấn công từ ống phóng phía đuôi, và đánh trúng U-859 ngay giữa tàu, khiến con tàu Đức bị ngập nước nhiều khoang và đắm nhanh chóng tại vùng biển sâu , tại tọa độ . 47 thành viên thủy thủ đoàn của U-859, bao gồm Đại úy Jebsen hạm trưởng, đã tử trận cùng con tàu. Hai mươi người khác đã thoát ra được bằng cách mở cửa nắp và thoát ra ở vùng nước nông, trong đó 11 người được Trenchant cứu vớt và bắt làm tù binh chiến tranh, còn chín người khác được phía Nhật Bản cứu vớt sau 24 giờ trôi nổi trên biển.

Khám phá xác tàu đắm 
Vào năm 1972, có tổng cộng 12 tấn thủy ngân đã được một hãng trục vớt thu hồi từ xác tàu đắm của U-859 và đưa đến Singapore. Đại sứ quán Tây Đức đã đòi hỏi quyền sở hữu số hàng hóa này. Tòa thượng thẩm Singapore đã ra phán quyết: "Nhà nước Đức vẫn tồn tại ngay cả khi Đức Quốc xã đầu hàng không điều kiện vào năm 1945, nên những gì là tài sản của Nhà nước Đức, trừ khi bị một trong các cường quốc Đồng Minh chiếm và lấy đi, vẫn còn thuộc quyền sở hữu của Nhà nước Đức...".

Tóm tắt chiến công 
U-859 đã đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng :

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 

Tàu ngầm Type IX
Tàu ngầm của Hải quân Đức trong Thế Chiến II
U-boat bị đánh chìm bởi ngư lộ
U-boat bị tàu ngầm Anh đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế chiến II trong eo biển Malacca
Sự cố hàng hải năm 1944
Tàu thủy năm 1943