Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Lịch thiên văn

Lịch thiên văn là một bảng cho biết vị trí các thiên thể trên bầu trời theo thời gian. Các thiên thể có thể gồm Mặt Trời, Mặt Trăng, các hành tinh và các vệ tinh tự nhiên của chúng. Vị trí có thể được cho theo hệ tọa độ Đề các như trong hệ tọa độ hoàng đạo hay theo xích kinh độ và xích vĩ độ trong hệ tọa độ xích đạo.

Năm 1554, Johannes Stadius xuất bản quyển Ephemerides novae at auctae với ý định ghi lại chính xác vị trí của các hành tinh. Nỗ lực này không hoàn toàn thành công, chứa nhiều lỗi tuần hoàn, đặc biệt là việc xác định vị trí Sao Thủy sai đến cỡ chục độ.

Ngày nay, các lịch thiên văn có thể được tính tự động từ các phần mềm thiên văn chuyên dụng với độ chính xác cao trong quá khứ và độ chính xác chấp nhận được cho đa số bài toán trong tương lai gần. Độ chính xác trong tương lai phụ thuộc vào độ chính xác của tính toán cơ học thiên thể. Các yếu tố ngẫu nhiên có thể ảnh hưởng là sự nhiễu loạn hấp dẫn lên chuyển động của các hành tinh bởi các tiểu hành tinh; đa số các tiểu hành tinh có khối lượng chưa được biết chính xác, do đó các hiệu ứng hấp dẫn do chúng gây ra khó ước đoán trước.

Lịch thiên văn cho các thiên thể trong hệ Mặt Trời quan trọng cho nhiều quan sát thiên văn có liên quan đến các thiên thể này và cho tính toán quỹ đạo của tàu vũ trụ. Ngoài các quan sát thiên văn trực tiếp với Mặt Trời, Mặt Trăng và các thiên thể, hầu hết các quan sát thiên văn khác đều phải tính đến chuyển động của các thiên thể trong hệ Mặt Trời, vì chúng có ảnh hưởng quan trọng nếu đi vào tầm quan sát.

Các lịch thiên văn cũng có thể chứa nhiều thông tin có thể có ích khác cho quan sát, như lịch nhật thực và nguyệt thực, các pha của Mặt Trăng, vị trí các thiên thể nhỏ bé. Đặc biệt, các phần mềm có công cụ chuyển đổi hệ quy chiếu.

Tham khảo 

(bằng tiếng Anh)
 Oliver Montenbruck, Practical Ephemeris Calculations, Springer-Verlag 1989, ISBN 0387507043

Liên kết ngoài 
(bằng tiếng Việt)
 Lịch thiên văn năm 2018  bởi Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
 Lịch thiên văn năm 2017  bởi Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
 Lịch thiên văn năm 2016  bởi Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
 Lịch thiên văn năm 2016 bởi DAC - CLB Thiên văn học Đà Nẵng
 Lịch thiên văn năm 2015  bởi Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
 Lịch thiên văn năm 2014  bởi Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.

(bằng tiếng Anh)
 Online JPL ephemerides generator
 The effect of asteroidal perturbations on the long term accuracy of ephemerides. 
  A Free 3200 Year Ephemeris Provided by Astro.com
  The Original 3,000 Year High-Precision Daily Astrological Online Ephemeris from Khaldea.com
 Interactive orrery and ephemeris provided by Fourmilab in Switzerland.
 Online Ephemeris from 1891 to 2100
 Rosicrucian Fellowship Ephemeris Software -- (1900 - 2100)

*
Cơ học thiên thể
Chiêm tinh học
Sách thiên văn học
Lịch
Cạo gió

Xin lưu ý, cạo gió không được Y học (Tây y và Đông y) công nhận là một phương pháp trị bệnh. Cạo gió có thể nguy hiểm đến tính mạng, nhất là đối với trẻ em.

Cạo gió, đánh cảm là một hình thức chữa bệnh, thường là chữa cảm được dùng phổ biến trong dân gian. Tại Việt Nam có quan niệm dân gian về trúng gió - được hiểu là bị "gió" (hay "gió độc") nhập vào cơ thể, gây ra một hoặc nhiều triệu chứng như mỏi mệt, sốt, nhức đầu, buồn nôn, nôn, đau bụng, nhức mỏi tay chân.... Theo quan niệm này, mục đích cạo gió là nhằm làm cho gió độc thoát ra khỏi cơ thể.

Cạo gió, đánh cảm bao gồm hàng loạt những tác động vật lý tích cực từ những dụng cụ chuyên dụng (như bàn cạo gió, dây chuyền hoặc bạc nguyên chất, trứng gà...), hay hỗn hợp các nguyên liệu tự nhiên như lá trầu không, tỏi, gừng, rượu... trên những bộ phận đặc định của cơ thể. Nhờ việc đánh, cạo theo kinh mạch tạo thành các điểm, nốt tụ máu hoặc xuất huyết trên da, từ đó giúp cải thiện tuần hoàn máu cục bộ, trừ bỏ khí độc, hoạt huyết tán ứ, làm đầu óc đỡ mệt mỏi, thanh nhiệt giải độc...

Mô tả 

Các vị trí thường được cạo gió là lưng, ngực, gáy, bụng, cánh tay, cẳng tay. Ngoài ra, người ta còn "giật gió" ở những nơi không cạo gió được như trán, cổ.

Để cạo gió, người ta chọn nơi ấm áp, không bị gió thổi trực tiếp (thường là trong phòng kín). Bộc lộ vùng cơ thể cần cạo, bôi dầu gió lên vị trí sắp cạo, rồi dùng dụng cụ cạo, thường là đồng tiền kim loại, thìa, cốc, chén. Nếu cạo ở lưng, người ta hay cạo theo hình "xương cá" song song với các xương sườn, hoặc cạo dọc hai đường hai bên lưng. Tuyệt đối không cạo giữa cột sống. Cạo đến khi vùng da được cạo trở nên đỏ thì chuyển sang cạo đường khác.

Cạo xong, người bệnh cần mặc đồ kín, ấm, nghỉ ngơi, tránh ra gió. Thường thì người bị trúng gió hay ăn cháo nóng, dùng nhiều vị cay như tiêu, hành để tiết nhiều mồ hôi.

Đôi khi người ta còn kết hợp với giác hơi, cắt lễ, xông, xông hơi.

Thông thường thì người ta cảm thấy nhẹ nhõm hơn, các triệu chứng mệt mỏi cũng giảm sau khi cạo gió. Có những người nghiện cạo gió, họ tự cạo hoặc nhờ người khác cạo giúp nhiều lần trong tuần, thậm chí mỗi ngày.

Ý kiến của giới y học 
Theo Bộ môn Y học cổ truyền của Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh thì cạo gió không được công nhận là một phương pháp trị bệnh trong Đông y.

Theo Tây y, cạo gió là một hoạt động lạc hậu, nên hạn chế và tiến tới bãi bỏ. Lý do là cạo gió làm vỡ các mao mạch dưới da, gây xuất huyết, và đó cũng là lý do của màu đỏ da sau cạo gió. Cạo gió ở trẻ em càng không nên, nó gây đau đớn và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng vì có thể gây xuất huyết trầm trọng nếu em đó bị sốt xuất huyết (với những triệu chứng ban đầu như sốt, nhức đầu, mệt mỏi,...)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 
 

Y học dân gian
Đông y
Điều trị thay thế
Trúng gió

Ở Việt Nam, tồn tại một quan niệm dân gian gọi là trúng gió, hay cảm, cảm gió, trúng phong được hiểu như là bị "gió" (hay "gió độc") nhập vào cơ thể, gây ra một hoặc nhiều triệu chứng như mỏi mệt, sốt, nhức đầu, buồn nôn, nôn, đau bụng, nhức mỏi tay chân v.v. Trong quan niệm dân gian, chỉ có bạc mới trị được gió.

Theo quan điểm y học hiện đại, các triệu chứng trên có thể tương ứng với nhiều bệnh, thường gặp nhất là nhiễm siêu vi (cúm, sốt xuất huyết), nhiễm trùng, ngộ độc v.v. Có khi những bệnh trầm trọng hơn, như tai biến mạch máu não, cũng bị xem là trúng gió dẫn đến điều trị không thích hợp và kịp thời.

Chữ "phong" còn được dùng trong nhiều tên gọi bệnh như thống phong (bệnh Gout), phong sang hay phong ngứa (dị ứng), phong đòn gánh (uốn ván), phong cùi, phong thấp (đổ mồ hôi tay chân nhiều)...

Tham khảo

 Giải mã bệnh trúng gió 

Y học dân gian
Độ nhớt

Độ nhớt của một chất lưu là thông số đại diện cho ma sát trong của dòng chảy. Khi các dòng chất lưu sát kề có tốc độ chuyển động khác nhau, ngoài sự va đập giữa các phần tử vật chất còn có sự trao đổi xung lượng giữa chúng. Những phần tử trong dòng chảy có tốc độ cao sẽ làm tăng động năng của dòng có tốc độ chậm và ngược lại phần tử vật chất từ các dòng chảy chậm sẽ làm kìm hãm chuyển động của dòng chảy nhanh. Kết quả là giữa các lớp này xuất hiện một ứng suất tiếp tuyến  gây nên ma sát (lực ma sát trong).

Định luật Newton
Xem xét hiện tượng gió thổi trên bề mặt nước, gió sẽ tác động lên bề mặt nước một lực nhất định và làm bề mặt nước chuyển động với vận tốc cố định . Dưới tác dụng của độ nhớt, lớp liền kề phía dưới sẽ bị kéo theo chuyển động của lớp trên.

Theo định luật Newton cho chất lưu, với những dòng chảy tầng (có thể được hình dung như những lớp dòng chảy song song với nhau), ứng suất tiếp tuyến  giữa những lớp này tỷ lệ tuyến tính với gradient của thành phần vận tốc  có hướng vuông góc với các lớp đó.

.
theo như công thức trên, hằng số  được gọi là độ nhớt động lực học hay còn gọi là độ nhớt tuyệt đối (đơn vị kg m−1s−1 hay Pa.s).

Đối với dòng chảy tầng có độ nhớt động lực học , ma sát trong được xác định theo định luật Niu-tơn như sau:

trong đó v - là vận tốc tại điểm đang xét, n - tọa độ theo phương vuông góc với các lớp chất lỏng.

Ngoài độ nhớt động lực học, khi nghiên cứu chuyển động của chất lưu, để kể đến ảnh hưởng của lực quán tính , mà thực chất là khối lượng riêng , người ta còn đưa ra một đại lượng quan trọng khác là độ nhớt động học , có đơn vị là m²/s.

.

Tham khảo

Cơ học chất lưu
Đại lượng vật lý
Khí động lực học
Động lực học chất lưu
Polymer

Polymer hay chất đa phân là khái niệm được dùng cho các hợp chất cao phân tử (hợp chất có khối lượng phân tử lớn và trong cấu trúc của chúng có sự lặp đi lặp lại nhiều lần những mắt xích cơ bản). Các phân tử tương tự nhưng có khối lượng thấp hơn được gọi là các oligomer.

Tên gọi polymer xuất phát từ tiếng Hy Lạp, πoλvς, polus, 'nhiều' và μερος, meros, 'phần', nghĩa là các phân tử lớn được tạo thành từ sự lặp lại của nhiều phân tử con. Các đơn vị tạo ra polymer có nguồn gốc từ các phân tử (thực hoặc ảo) có khối lượng phân tử tương đối thấp. Thuật ngữ này được Jöns Jacob Berzelius đặt ra vào năm 1833, mặc dù ông có một định nghĩa khác biệt với các định nghĩa IUPAC hiện đại. Các khái niệm hiện đại của polymer như là cấu trúc phân tử đồng hóa trị ngoại quan đã được Hermann Staudinger đề xuất vào năm 1920. Ông là người đã trải qua thập kỷ tiếp theo tìm kiếm bằng chứng thực nghiệm cho giả thuyết này.

Polymer được sử dụng phổ biến trong thực tế với tên gọi là nhựa, nhưng polymer bao gồm 2 lớp chính là polymer thiên nhiên và polymer nhân tạo. Các polymer hữu cơ như protein (ví dụ như tóc, da, và một phần của xương) và acid nucleic đóng vai trò chủ yếu trong quá trình tổng hợp polymer hữu cơ. Có rất nhiều dạng polymer thiên nhiên tồn tại chẳng hạn cellulose (thành phần chính của gỗ và giấy).

Xem thêm 
Chất dẻo
Phản ứng trùng hợp
 Polymer siêu hấp thụ
 Hóa học polymer

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
How to Analyze Polymers Using X-ray Diffraction
Polymer Chemistry Hypertext, Educational resource
The Macrogalleria
Introduction to Polymers
Glossary of Polymer Abbreviations

*
Vật liệu
Hóa học polyme
Phần tử đơn vị

Bài này nói về phần tử đơn vị trong toán học, xem thêm nghĩa khác ở phần tử đơn vị (định hướng).

Trong toán học, phần tử đơn vị (hay còn gọi là phần tử trung hòa) là một phần tử đặc biệt của một tập hợp khi nói đến phép toán hai ngôi trên tập hợp đó. Nó không làm thay đổi phần tử còn lại khi thực hiện phép toán với phần tử đó. Khái niệm này được dùng trong các cấu trúc đại số như nhóm, vành.

Thuật ngữ phần tử đơn vị có thể được gọi ngắn gọn là đơn vị nếu không thể bị nhầm được.

Định nghĩa 
Cho (S, *) là một tập S cùng với phép toán hai ngôi * trên nó, phần tử  được gọi là
 Đơn vị trái nếu 
 Đơn vị phải nếu 
 Đơn vị hai phía (hoặc đơn giản là đơn vị), nếu e vừa là đơn vị trái vừa là đơn vị phải.

Ví dụ 

Như trong ví dụ dưới cùng, (S,*) có thể có nhiều hơn một đơn vị trái. Tương tự, có thể có nhiều đơn vị phải. Nhưng nếu có một đơn vị trái và một đơn vị phải thì chúng bằng nhau và chỉ có đúng một đơn vị hai phía.

Thật vậy, nếu l là một đơn vị trái và r là một đơn vị phải thì
l = l * r = r. Vậy, không bao giờ có nhiều hơn một đơn vị hai phía.

Xem thêm 
 Đơn vị cộng
 Đơn vị nhân
 Lý thuyết nhóm
 Nửa nhóm (Semigroup)
 Phần tử nghịch đảo (Inverse element)
 Tựa nhóm (Quasigroup)
 Vị nhóm (Monoid)

Tham khảo

Đại số trừu tượng
Đại số
Phép toán hai ngôi
1 (số)

fa:عمل دوتایی#عضو خنثی
Báo điện tử

Báo trực tuyến, báo điện tử, báo mạng hay tin tức trực tuyến là loại hình báo viết được xây dựng theo hình thức một trang web và phát hành dựa trên nền tảng Internet. Báo điện tử được tòa soạn điện tử xuất bản, còn người đọc báo dựa trên máy tính, thiết bị cá nhân như máy tính bảng, điện thoại di động trung cao cấp,... có kết nối internet.

Khác với một trang web nói chung hay trang thông tin điện tử, báo trực tuyến cập nhật thường xuyên tin tức, đặc biệt là đăng "tin tức thời" hay "tin giật gân" (Breaking news). Báo điện tử cho phép mọi người trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng không phụ thuộc vào không gian và thời gian. Sự phát triển của Báo điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hưởng đến việc phát triển báo giấy truyền thống.

Xem thêm 
 Báo hình
 Báo viết
 Tòa soạn báo
 Tòa soạn điện tử

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Danh sách tờ báo theo quốc gia tại Newspapers List 
 
Tuổi Trẻ Cười

*
Xuất bản điện tử
Định dạng báo viết
Giới

Giới trong tiếng Việt có các nghĩa sau đây:

Trong phân loại sinh học, giới là đơn vị phân loại sinh vật do Carl von Linné xây dựng; tiến hành sắp xếp sinh vật thành các đơn vị phân loại (taxon) như: giới (kingdom), ngành (phylum/divisio), lớp (classis), bộ (ordo), họ (familia), chi (genus) và loài (species).
Trong địa tầng học và các khoa học liên quan khác, giới là hồ sơ địa tầng tổng thể đã trầm lắng trong một khoảng thời gian tương ứng nhất định, thuộc về một đại trong niên đại địa chất.
Giới có thể đề cập tới thành phần, tầng lớp hoặc nhóm xã hội nào đấy, ví dụ như giới công nhân, giới trí thức v.v.
Trong Phật giáo, giới là các luật mà các người tu hành phải tuân thủ.
Trong ngôn ngữ học, giới, còn được gọi là giống, được dùng để phân loại các từ; như trong tiếng Pháp le père là giống đực và la guerre là giống cái.
Giới tính sinh học hoặc giới tính xã hội.

Xem thêm
Tính
Reuters

Reuters là một trong những hãng thông tấn lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho những tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác.

Reuters kiếm tiền do những lợi tức thu được từ việc truyền tải dữ liệu rộng khắp toàn cầu của thị trường tài chính điện tử – tỷ giá hối đoái tiền tệ, giá cổ phiếu, giá hàng hoá – tới những ngân hàng, thương gia, môi giới, nhà đầu tư và những công ty khắp nơi trên thế giới. Dữ liệu liên tục được cập nhật khi các thị trường tài chính thay đổi. Reuters cũng bán phần mềm cho phép những nhà phân tích dữ liệu tài chính và cho những giao dịch trực tiếp từ một máy tính đầu cuối.

Trụ sở chính của Reuters nằm tại London, (Anh).

Ngày 15 tháng 7 năm 2007, hãng tin Canada Thomson đã thỏa thuận xong việc mua sáp nhập Reuters vào thành một hãng tin Thomson Reuters với số tiền 17.2 tỉ USD, trở thành hãng nắm số thị phần thông tin tài chính lớn nhất thế giới lúc đó, vượt qua đối thủ Bloomberg

Lịch sử phát triển

Hình ảnh

Reuters tại Việt Nam 
 8 Trần Hưng Đạo, Hà Nội
 65 Lê Lợi, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang chủ của Reuters (tiếng Anh)
 Về Reuters  (tiếng Anh)

Báo chí
Hãng thông tấn
Công ty truyền thông đại chúng Vương quốc Liên hiệp Anh
Agence France-Presse

Agence France-Presse (AFP) là hãng thông tấn lâu đời nhất trên thế giới. AFP là hãng thông tấn lớn thứ ba trên thế giới, đứng sau AP và Reuters, đồng thời là nguồn tin tiếng Pháp lớn nhất thế giới.

Ngoài trụ sở chính đặt tại thủ đô Paris của Pháp, AFP còn có các trung tâm khu vực khác đặt ở Washington D.C. (Bắc Mỹ), Hồng Kông (Châu Á – Thái Bình Dương), Nicosia (Trung Đông) và Montevideo (Mỹ La-tinh) và mạng lưới hơn 200 văn phòng tại 150 nước trên thế giới.

AFP phát hành tin tức bằng 6 ngôn ngữ: tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Đức và tiếng Ả Rập.

AFP được Charles-Louis Havas thành lập vào năm 1835 (lúc đó dưới tên Agence Havas).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức của AFP

Hãng thông tấn
Công ty đặt trụ sở chính tại Paris
Khởi đầu năm 1835 ở Pháp
Chí tuyến Bắc

Chí tuyến Bắc hay Bắc chí tuyến (còn được gọi là hạ chí tuyến, chí tuyến Cự Giải, hay nhiệt tuyến Bắc giải) là một trong năm vĩ tuyến chủ yếu để đánh dấu bản đồ Trái Đất. Đường tuyến này song song với đường xích đạo và nằm ở vĩ tuyến 23°26′09″ bắc.

Tên gọi chí tuyến Cự Giải hay nhiệt tuyến Bắc giải là theo cách gọi của người phương Tây do khi họ đặt tên cho nó thì Mặt Trời nằm trong chòm sao Cự Giải, tức Bắc Giải, vào thời điểm nó xuất hiện trực tiếp trên đỉnh đầu tại vĩ tuyến này vào thời điểm diễn ra hạ chí ở Bắc bán cầu. Tuy nhiên, do hiện tượng tuế sai, hiện nay khi diễn ra hạ chí ở Bắc bán cầu thì Mặt Trời lại nằm trong chòm sao Song Tử.

Nó là vĩ độ cao nhất về phía bắc mà tại đó Mặt Trời có thể xuất hiện trực tiếp ngay trên đỉnh đầu của người quan sát. Nằm về phía bắc của chí tuyến Bắc là vùng ôn đới Bắc bán cầu. Chí tuyến Nam nằm ở vĩ tuyến đối xứng ở phía nam qua đường xích đạo. Nằm về phía nam của đường chí tuyến Nam là vùng ôn đới Nam bán cầu. Các khu vực nằm giữa phía nam của chí tuyến Bắc và phía bắc của chí tuyến Nam được gọi là khu vực nhiệt đới.

Tên gọi chí tuyến Bắc xuất phát từ vị trí ở Bắc bán cầu Trái Đất của chí tuyến này, cũng là để phân biệt với chí tuyến Nam, nằm ở Nam bán cầu.

Theo các quy tắc của Fédération Aéronautique Internationale, để được công nhận là bay vòng quanh Trái Đất thì độ dài của quãng đường bay phải không nhỏ hơn độ dài của đường chí tuyến Bắc (36.787,559 km), cũng như phải vượt qua tất cả các đường kinh tuyến và điểm kết thúc chuyến bay là tại cùng một sân bay mà nó bắt đầu cất cánh từ đó.

Chú thích

Xem thêm 
 Chí tuyến Nam
 Hạ chí
 Đông chí

Vĩ tuyến
Nhiệt đới

de:Wendekreis (Breitenkreis)#Nördlicher Wendekreis
Xích đạo

Xích đạo (Tiếng Anh: equator, Chữ Hán: 赤道, nghĩa: con đường màu đỏ) là một đường tròn tưởng tượng được vẽ ra trên bề mặt một hành tinh (hoặc các thiên thể khác) tại khoảng cách nằm giữa hai cực. Trên Trái Đất, xích đạo chia đôi hành tinh ra thành Bắc bán cầu và Nam bán cầu. Theo định nghĩa thì vĩ độ của đường xích đạo là 0°. Độ dài xích đạo của Trái Đất là khoảng 40.075,0 km, hay 24.901,5 dặm.

Xích đạo là một trong năm vĩ tuyến chủ yếu dựa trên quan hệ giữa sự tự quay của Trái Đất với mặt phẳng quỹ đạo của nó xung quanh Mặt Trời. Ngoài ra, xích đạo là vĩ tuyến có độ dài lớn nhất.

Trong sự quan sát từ Trái Đất thì Mặt Trời trong chuyển động theo mùa của nó trên bầu trời sẽ vượt qua đường xích đạo hai lần mỗi năm vào thời điểm diễn ra tiết xuân phân và thu phân của mỗi bán cầu vào tháng 3 (khoảng ngày 21±1 tháng 3) và tháng 9 (khoảng ngày 22±1 tháng 9) hàng năm. Tại xích đạo, các tia nắng từ Mặt Trời khi đó chiếu vuông góc với bề mặt Trái Đất.

Các khu vực gần đường xích đạo có sự thay đổi độ dài của ngày và đêm theo mùa là ít nhất, chỉ dao động trong khoảng thời gian vài phút trong cả năm.

Khí hậu vùng xích đạo 

Trong nhiều khu vực ở vùng xung quanh xích đạo người ta chỉ xác định có hai mùa là mùa khô và mùa mưa, nhưng phần lớn các khu vực rất gần với xích đạo là ẩm ướt quanh năm, mặc dù các mùa có thể dao động phụ thuộc vào sự đa dạng của các yếu tố như độ cao của địa hình so với mặt biển cũng như khoảng cách tới các đại dương.

Bề mặt của Trái Đất tại xích đạo chủ yếu là biển.

Các quốc gia có đường xích đạo 

Đường xích đạo đi ngang qua lãnh thổ và lãnh hải của 14 quốc gia:

 São Tomé và Príncipe - có lẽ chạy ngang qua Ilhéu das Rolas, một đảo nhỏ trong quần đảo này.
 Gabon
 Cộng hòa Congo
 Cộng hòa Dân chủ Congo
 Uganda
 Kenya
 Somalia
 Maldives – có thể trượt qua mọi đảo
 Indonesia
 Sumatra
 Lingga và các đảo nhỏ khác gần Sumatra
 Borneo – Kalimantan
 Sulawesi
 Halmahera và các đảo nhỏ khác ở quần đảo Moluccas.
 Kiribati
 Quần đảo Gilbert – có thể trượt qua mọi đảo.
 Quần đảo Phoenix – trượt qua gần đảo Baker
 Line Islands – trượt qua gần đảo Jarvis
 Mỹ
 Đảo Baker
 Ecuador
 Quần đảo Galapagos – chạy ngang qua đảo Isabela.
 Ecuador đại lục
 Colombia
 Brasil

Xem thêm 

 Xích đạo nhiệt
 Chí tuyến Bắc
 Chí tuyến Nam
 Vòng Bắc cực
 Vòng Nam cực

Tham khảo 

  (IUGG/WGS-84 data)
  (IAU data)   

Vĩ tuyến
Trái Đất
Địa lý học
Trắc địa
Nhiệt đới
Hệ tọa độ thiên văn
Cận nhiệt đới

Các khu vực cận nhiệt đới, bán nhiệt đới hay á nhiệt đới là những khu vực gần với vùng nhiệt đới, thông thường được xác định một cách gần đúng là nằm trong khoảng 23,5-40° vĩ bắc và 23,5-40° vĩ nam. Các khu vực này có mùa hè từ rất ấm tới nóng, nhưng có mùa đông phi nhiệt đới. Trong một số khu vực nào đó thuộc vùng cận nhiệt đới của thế giới thì các trận bão và áp thấp nhiệt đới có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới có thể hoành hành trong khoảng thời gian của mùa hè và mùa thu. Cũng vì lý do này mà vùng biển yết hầu nằm ở gần Mũi Hảo vọng của Cộng hòa Nam Phi, nơi mà tất cả tàu bè từ nam Đại Tây Dương muốn tới Ấn Độ Dương (hoặc ngược lại) đều phải qua, được mệnh danh là nơi của "con số 40 đang gào thét".

Các định nghĩa trong các sơ đồ phân loại khí hậu 
Trong phần lớn các sơ đồ phân loại khí hậu thì khí hậu cận nhiệt đới được coi là kiểu phụ của khí hậu ôn đới:

 Phân loại khí hậu Köppen: Nhiệt độ trung bình trên 22 °C (72 °F) trong những tháng ấm nhất, còn trong các tháng lạnh nhất thì nhiệt độ trung bình nằm trong khoảng -3 °C (hay 0 °C trong một số biến thể của sơ đồ này) và 18 °C (27-64 °F), với mùa hè ẩm ướt và tháng mùa đông khô nhất có lượng mưa trung bình lớn hơn 1/10 lượng mưa trung bình của tháng mùa hè ẩm ướt nhất.
 Phân loại Trewartha: Trên 8 tháng có nhiệt độ trung bình 10 °C (50 °F) hoặc ấm hơn và ít nhất 1 tháng có nhiệt độ trung bình thấp hơn 18 °C.
 Phân loại John Griffiths: Nhiệt độ trung bình trong tháng lạnh nhất nằm giữa 6 °C (42,8 °F) và 18 °C (64,4 °F).

Lưu ý rằng các khu vực có khí hậu Địa Trung Hải (với mùa khô rõ ràng trong mùa hè) là cận nhiệt đới khi xét theo quan điểm nhiệt học, nhưng thực vật và các mùa của nó không là cận nhiệt đới, do nó thiếu độ ẩm liên tục – một đặc trưng của các khu vực nhiệt đới.

Các vùng khí hậu cận nhiệt đới

Tham khảo

Khí hậu
Địa lý học tự nhiên
Nhiệt đới

Khu vực nhiệt đới là khu vực địa lý trên Trái Đất nằm trong khoảng có đường ranh giới là hai đường chí tuyến: hạ chí tuyến ở Bắc bán cầu và đông chí tuyến ở Nam bán cầu, bao gồm đường xích đạo.

Xác định theo phân loại

Vị trí địa lý 
Khu vực này nằm giữa khoảng 23°26'21" vĩ bắc đến 23°26'21" vĩ nam, và bao gồm toàn bộ các phần của Trái Đất mà Mặt Trời có thể lên tới thiên đỉnh ít nhất một lần trong năm dương lịch. (Trong các khu vực ôn đới nằm về phía bắc của hạ chí tuyến và về phía nam của đông chí tuyến thì Mặt Trời không bao giờ lên tới cao độ 90°, hay ngay ở trên đỉnh đầu). Trong một số ngôn ngữ người ta sử dụng từ tropic (tiếng Anh), tropen (tiếng Đức) v.v. có nguồn gốc từ tropos của tiếng Hy Lạp mang nghĩa "trở lại", do vị trí biểu kiến của Mặt Trời dao động giữa hai chí tuyến với chu kỳ xác định độ dài của một năm.

Điều kiện tự nhiên 

Đới nóng là nơi có nhiệt độ cao, Tín phong Đông Bắc & Tín phong Đông Nam thổi quanh năm từ hai dải cao áp chí tuyến về phía Xích đạo, chiếm một phần khá lớn diện tích đất nổi trên Trái Đất.

Môi trường nhiệt đới có 4 kiểu môi trường: môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới, môi trường nhiệt đới gió mùa, môi trường hoang mạc.

Trong sơ đồ phân loại khí hậu của Wladimir Köppen, khí hậu nhiệt đới được định nghĩa như là khí hậu phi khô cằn trong đó tất cả 12 tháng của năm có nhiệt độ trung bình trên 18 °C (64.4 °F).

Đặc điểm sinh vật 
Động vật và thực vật nhiệt đới là các loài có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới. "Nhiệt đới" đôi khi cũng được sử dụng trong ý nghĩa chung để chỉ các khu vực nóng và ẩm quanh năm, thông thường với ý nghĩa của cây cối lá rộng, tươi tốt sum xuê. Tuy nhiên, có những khu vực nằm trong vùng nhiệt đới nhưng lại là không "nhiệt đới" theo ý nghĩa này, ví dụ các đỉnh núi có tuyết che phủ quanh năm, bao gồm Mauna Kea, núi Kilimanjaro và dãy núi Andes cũng như xa về phía nam nhất của các phần phía bắc thuộc Chile và Argentina.

Các thành thị nhiệt đới

Bắc bán cầu 
 Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam (10,77º vĩ bắc)
 Mumbai, Ấn Độ (19,1º vĩ bắc)
 Manila, Philippines (14,6º vĩ bắc)
 Bangkok, Thái Lan (13º45' vĩ bắc)

Nam bán cầu 
 Rio de Janeiro, Brazil 22º54′30″ vĩ nam
 Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ Congo 4° 19′ 30″ vĩ nam
 Lima, Peru 12°2′36″ vĩ nam
 Luanda, Angola 8°50′18″ vĩ nam

Xem thêm 
 Cận nhiệt đới
 Bệnh nhiệt đới
 Năm chí tuyến

Tham khảo

Khí hậu
Mùa
Nhiệt đới
Vĩ tuyến

Trên Trái Đất, các hành tinh hoặc thiên thể hình cầu, vĩ tuyến là các đường tròn nối tất cả các điểm có cùng vĩ độ. Trên Trái Đất, đường tròn này có hướng từ đông sang tây. Vị trí trên vĩ tuyến được xác định bằng kinh độ. Một vĩ tuyến luôn vuông góc với một kinh tuyến tại giao điểm giữa chúng. Các vĩ tuyến ở gần cực Trái Đất có đường kính nhỏ hơn.

Có 5 vĩ tuyến đặc biệt trên Trái Đất. Bốn vĩ tuyến được định nghĩa dựa vào mối liên hệ giữa góc nghiêng của Trái Đất so với mặt phẳng quỹ đạo của nó quanh Mặt Trời. Vĩ tuyến thứ năm, xích đạo, nằm giữa hai cực. 5 vĩ tuyến đó là
 Vòng Bắc cực (66° 33' 38" vĩ bắc)
 Hạ chí tuyến (23° 26' 22" vĩ bắc)
 Xích đạo (0°) 
 Đông chí tuyến (23° 26' 22" vĩ nam)
 Vòng Nam Cực (66° 33' 38" vĩ nam)

Hạ chí tuyến và đông chí tuyến là các ranh giới phía bắc và phía nam của vùng đất trên Trái Đất có thể thấy được Mặt Trời đi qua đỉnh đầu trong ít nhất một thời điểm trong năm. Vòng cực bắc và vòng cực nam là ranh giới của vùng xung quanh cực Trái Đất, nơi có thể nhìn thấy Mặt Trời trong suốt ít nhất một ngày giữa mùa hè trong năm.

Các vĩ tuyến là các đường tà hành, nhưng ngoại trừ xích đạo, chúng không phải là vòng tròn lớn, và do đó không chứa các cung là quãng đường ngắn nhất giữa các điểm, ngược với những gì nhìn thấy trên một số bản đồ nơi chúng được vẽ bằng các đường thẳng. Các chuyến bay trên bắc bán cầu giữa các điểm có cùng vĩ độ sẽ đi theo đường ngắn nhất trông giống một đường cong lệch về phía bắc trên các bản đồ như trên.

Các cung trên vĩ tuyến trên Trái Đất đôi khi được dùng làm biên giới giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ. Một vài vĩ tuyến được dùng như biên giới:
 Biên giới giữa Canada và Hoa Kỳ hầu như hoàn toàn nằm trên vĩ tuyến 49° bắc, ngoại trừ phần giữa Québec và Vermont nằm trên vĩ tuyến 45° bắc.
 Vĩ tuyến 38° bắc được dùng để phân chia Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc.
 Vĩ tuyến 17° bắc được dùng để phân chia Việt Nam theo hiệp ước Genève.
 Vĩ tuyến 60° nam được dùng để phân định biên giới cho châu Nam Cực

Trái Đất hiện tại có 181 đường vĩ tuyến (tính cả xích đạo là vĩ tuyến đặc biệt).

Xem thêm 
 Hệ tọa độ địa lý
 Kinh tuyến
 Vĩ tuyến 17
 Vĩ tuyến 38

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Hệ tọa độ địa lý
Phân loại thống kê quốc tế về các bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan

Phân loại thống kê quốc tế về các bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan (tiếng Anh: International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems), gọi tắt là Phân loại quốc tế về bệnh tật (tiếng Anh: International Classification of Diseases, viết tắt: ICD) cung cấp mã hóa các bệnh thành những mã ngắn gọn, làm chuẩn cho công tác nghiên cứu và thực hành y học. Không những giúp ích khi bệnh nhân được chuyển từ nước này sang nước khác (tránh lỗi dịch), ở trong cùng một nước ICD cũng giúp tránh sự hiểu sai do cách dùng từ khác nhau giữa nhân viên y tế do đào tạo bởi các trường khác nhau, hoặc được đào tạo trong các thời kỳ khác nhau.

Hiện nay, nhiều quốc gia đang phát triển sử dụng ICD-9, nhưng những quốc gia phát triển đã bắt đầu sử dụng ICD-10.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
 Tra trực tuyến ICD-10 (WHO)
 Truy cập trực tiếp trang đào tạo trực tuyến ICD-10 (WHO)
 Trang hỗ trợ đào tạo trực tuyến ICD-10 (WHO)
 Công cụ tìm mã trực tuyến
 ICD-10-CM (USA – bản sửa) trên trang Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Hoa Kỳ)
 ICD-11 Revision  (WHO)
 Truy mã cho ICD-9-CM, ICD-10-CM, ICD-10-PCS, HCPCS, DRGs
 Chuyển đổi mã ICD-9-CM sang ICD-10-CM 
  ICD-9-CM and DRG on-line coding engine 
 Free ICD-9-CM Code search 
  ICD-10 and ICD-10 PCS
 ICD-9 and ICD-10 code lookup 
 Free ICD-9 and ICD-10 online browser in english and spanish 

Tài liệu y khoa
Rối loạn tâm thần và hành vi
Phân loại chẩn đoán
Phân loại y khoa
Tổ chức Y tế Thế giới
Hệ thống phân loại
Phân loại y tế
Ångström

Ångström (, ; (viết tắt là Å, đọc là "ăng-strôm") là một đơn vị đo độ dài. Nó không phải là một đơn vị đo độ dài nằm trong SI, tuy nhiên đôi khi được dùng cùng các đơn vị của SI, mặc dù việc này không được khuyến khích.

1 ångström (Å) = 10−10 mét =10-4 micrômét  = 0,1 nanômét = 100 picômét

Nó đôi khi được dùng để thể hiện kích thước của nguyên tử, chiều dài của liên kết hóa học và bước sóng ánh sáng.

Đơn vị đo này được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, một trong số những người đã gây dựng nên môn quang phổ học.

Sử dụng 
Đường kính của một nguyên tử là vào thứ tự của 1 Angstrom, vì vậy các đơn vị đặc biệt tiện dụng khi đề cập đến các bán kính nguyên tử và ion hoặc kích thước của các phân tử và khoảng cách giữa các máy bay của các nguyên tử trong tinh thể. Bán kính cộng hóa trị của các nguyên tử clo, lưu huỳnh, phosphor và khoảng một angstrom, trong khi kích thước của một nguyên tử hydro là khoảng một nửa của một angstrom. Các angstrom được sử dụng ở dạng rắn vật lý trạng thái, hóa học, và tinh thể học. Các đơn vị được sử dụng để trích dẫn các bước sóng của ánh sáng, độ dài liên kết hóa học, và kích thước của cấu trúc vi sử dụng kính hiển vi điện tử. Bước sóng tia X có thể được đưa ra trong angstrom, như những giá trị này thường nằm trong khoảng 1-10 Å.

Lịch sử  
Các đơn vị được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, người sử dụng nó để tạo ra một biểu đồ của các bước sóng của bức xạ điện từ ánh sáng mặt trời trong năm 1868. sử dụng của các đơn vị của ông đã làm cho nó có thể để báo cáo các bước sóng của ánh sáng nhìn thấy (4000-7000 Å) mà không phải sử dụng số thập phân hoặc phân số. Biểu đồ và đơn vị trở nên sử dụng rộng rãi trong vật lý năng lượng mặt trời, nguyên tử quang phổ, và khoa học khác mà đối phó với các cấu trúc vô cùng nhỏ.

Mặc dù angstrom là 10 −10  mét, nó được định nghĩa một cách chính xác theo tiêu chuẩn riêng của mình bởi vì nó là quá nhỏ. Các lỗi trong tiêu chuẩn mét là lớn hơn so với đơn vị anstrom! Định nghĩa 1907 của Angstrom là bước sóng của dòng màu đỏ của cadmium thiết lập để được 6438,46963 angstrom quốc tế. Vào năm 1960, các tiêu chuẩn cho đồng hồ được xác định lại về quang phổ, cuối cùng dựa hai đơn vị trên cùng một định nghĩa.

Bội số của Angstrom 
Các đơn vị khác dựa trên angstrom là micron (10 4  Å) và millimicron (10 Å). Các đơn vị này được sử dụng để đo độ dày màng mỏng và đường kính phân tử.

Viết Angstrom Symbol 
Mặc dù biểu tượng cho angstrom là dễ dàng để viết trên giấy, một số mã là cần thiết để tạo ra nó bằng cách sử phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Trong giấy tờ cũ, chữ viết tắt "AU" được đôi khi được sử dụng. Phương pháp viết biểu tượng bao gồm:

 Gõ ký hiệu U + 212B hoặc U + 00C5 trong Unicode
 Sử dụng biểu tượng & # 8491 hoặc & # 197 trong HTML
 Sử dụng mã & Aring; trong HTML

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài
Đơn vị đo phi SI
16 tháng 11

Ngày 16 tháng 11 là ngày thứ 320 (321 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 45 ngày trong năm.

Sự kiện

Thế kỷ 6 
 534 – Phiên bản thứ hai (cũng là phiên bản cuối) của Codex Justinianus (Bộ luật Justinian) được xuất bản.

Thế kỷ 14 
 1384 – Hedwig được tôn lên làm Quốc vương Ba Lan, dù chỉ là phụ nữ.

Thế kỷ 16 
1532 – Francisco Pizarro và binh lính của mình bắt được Hoàng đế Inca Atahualpa trong trận Cajamarca.

Thế kỷ 17 
 1632 – Quốc vương Gustavus Adolphus của Thụy Điển bị giết trong Trận Lützen.

Thế kỷ 18 
 1776 – Cách mạng Hoa Kỳ: Những lính thuê Hessian lấy Pháo đài Washington từ dân quân Mỹ.

Thế kỷ 19 
 1821 – Tây Mỹ cổ: Nhà buôn Missouri William Becknell tới Santa Fe, New Mexico trên đường được gọi Đường Santa Fe sau đó.
 1849 – Tòa Nga kết án Fyodor Mikhailovich Dostoevsky tử hình do những tác động chống chính phủ có liên quan với nhóm lao động trí óc cấp tiến; việc hành hình ông bị hủy bỏ vào đúng lúc.
 1857 – Do Trợ cấp Lucknow, 24 lính Anh được tặng huy chương Victoria Cross, nhiều nhất trong một ngày.
 1863 – Nội chiến Hoa Kỳ: Ở Trận Campbell's Station gần Knoxville, Tennessee, quân đội của các Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ tấn công quân đội Hoa Kỳ không thành công.
 1885 – Louis Riel, người dẫn nổi loạn dân Métis và "Người cha của Manitoba", bị hành hình do tội phản quốc.
 1893 – Đội thể thao Královské Vinohrady được thành lập. Sau đó, đội này đổi tên thành Sparta Prague.
 1896 – Điện năng được truyền giữa hai thành phố lần đầu tiên từ Thác Niagara đến những nhà máy ở Buffalo, New York. (Xem "Chiến tranh Dòng điện".)

Thế kỷ 20 
 1904 – John Ambrose Fleming chế đèn chân không.
 1907 – Địa hạt Da đỏ và Địa hạt Oklahoma trở thành Oklahoma và được nhận vào Hoa Kỳ là tiểu bang thứ 46.
 1914 – Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ mở cửa chính thức.
1920 – Hãng hàng không quốc gia Úc Qantas được thành lập tại Winton, Queensland.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến dịch Bó đuốc tại Bắc Phi kết thúc với thắng lợi của quân Đồng Minh. 
1945 – Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) được thành lập.
1946 – Nhật Bản công bố danh sách 1850 "chữ Hán đương dụng", trong đó giản đơn hóa cách viết của nhiều chữ.
 1988 – Chính trị gia Pakistan Benazir Bhutto là người phụ nữ đầu tiên được bầu chọn tự do trở thành người lãnh đạo chính phủ của một nhà nước Hồi giáo.
1994 – Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển bắt đầu có hiệu lực sau 12 năm từ khi bắt đầu được ký kết.

Thế kỷ 21

Sinh 

 1717 - D'alembert, Jean le Roud, nhà toán học, nhà khoa học, triết gia và nhà văn người Pháp (m. 1783)
 1836 - David Kalakaua of Hawaii, vua Hawaiian (m. 1891)
 1847 - Edmund James Flynn, chính khách Canada (m. 1927)
 1892 - Quách Mạt Nhược, nhà văn Trung Quốc (m. 1978)
 1896 - Lawrence Tibbett, ca sĩ Mỹ (m. 1960)
 1929 - Phan Đình Soạn, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1972)
 1941 - Nhạc sĩ Giao Tiên
1985 - Sanna Marin, thủ tướng Phần Lan
 1986 - Nguyễn Thị Minh Nguyệt, cầu thủ bóng đá Việt Nam
 2006 - Trần Danh Quang Huy, youtuber, vũ công người Việt Nam

Mất

Những ngày lễ 
 Ngày Quốc tế khoan dung
 Ngày Tuyên bố chủ quyền tại Estonia (1988).

Tham khảo

Tháng mười một
Ngày trong năm
Danh sách thuật ngữ ngôn ngữ học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngôn ngữ học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

Xem thêm 
 Bài chính Ngôn ngữ học
 Thuật ngữ ngữ âm học
 Danh sách các nhà ngôn ngữ học
 Cách (ngữ pháp) (declension)
 Chia động từ (conjugation)
 Giống (ngữ pháp) (grammatical gender)
 Đại từ nhân xưng (grammatical person)
 Số (ngữ pháp) (grammatical number)
 Dạng (ngữ pháp) (grammatical voice)
 Thì (ngữ pháp) (grammatical tense)
 Thể (ngữ pháp) (grammatical aspect)
 Trạng (ngữ pháp) (grammatical mood)

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

L

M

N

O

P

R

S

T

V

W

Tham khảo

Ngôn ngữ học
Ngôn ngữ học
Danh sách ngôn ngữ học
Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long

Viện nghiên cứu lúa Đồng bằng sông Cửu Long (tên giao dịch tiếng Anh: Cuu Long Delta Rice Research Institute hay CLRRI) là một viện nghiên cứu và đào tạo trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có địa chỉ tại xã Tân Thạnh, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, Việt Nam với tổng diện tích 366 ha. Tiền thân của viện này là Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long được thành lập theo quyết định số 41 NN-TC/QĐ ngày 8 tháng 1 năm 1977. Trung tâm này đã được Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đổi tên như hiện nay vào năm 1985.

Chức năng 
Viện này có chức năng:
Tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ về cây lúa, các cây trồng khác và hệ thống nông nghiệp vùng lúa;
Xây dựng và thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ, hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước theo sự phân công của Nhà nước và của Bộ;
Đào tạo, tập huấn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp, trong đó có đào tạo tiến sĩ ngành di truyền và chọn cây giống.
 Thực hiện nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về cây lúa và các loại cây trồng khác trong hệ thống canh tác trên nền đất lúa.
 Hợp tác nghiên cứu về cây lúa và hệ thống canh tác trên nền lúa với các cơ quan trong và ngoài nước.
 Chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật nông nghiệp.
 Huấn luyện khoa học kỹ thuật cho cán bộ nông nghiệp và nông dân trong vùng ĐBSCL, tham gia đào tạo sau đại học.
 Sản xuất và cung ứng các cấp giống lúa cho vùng ĐBSCL và các vùng khác.

Tham khảo

Nông nghiệp Việt Nam
Cần Thơ
Giáo dục Việt Nam
Lúa Đồng bằng Sông Cửu Long
Đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
Khởi đầu năm 1977 ở Việt Nam
Máy đo lượng mưa

Máy đo mưa hay còn gọi là vũ lượng kế hoặc vũ kế là một dụng cụ được dùng bởi các nhà khí tượng học và thủy văn học để đo lượng mưa trong một khoảng thời gian.

Hầu hết các máy đo mưa được đo bằng đơn vị milimét. Lượng mưa đôi khi được báo cáo bằng centimét hay inch.

Các loại máy đo gồm các loại có một ống chia độ, máy đo khối lượng, máy đo nhỏ giọt và một ống gom được gắn vào. Mỗi loại có những ưu điểm và khuyết điểm riêng trong việc nhận thông tin về mưa.

Các máy đo mưa cũng có những giới hạn của nó. Thí dụ trong trường hợp bão nhiệt đới, thì việc đo mưa hầu như không thể thực hiện hoặc cho kết quả không chính xác (giả sử rằng thiết bị không bị ảnh hưởng do bão) do gió quá mạnh. Mặt khác, máy đo mưa chỉ cho kết quả trong một khu vực nhỏ.

Một trở ngại nữa là khi thời tiết lạnh, nhiệt độ giảm xuống dưới 0 °C. Khi đó, nước hoặc tuyết sẽ bị đóng băng và không thể chảy vào phễu thu.

Máy đo mưa có thể được đọc một cách thủ công hoặc tự động bằng trạm quan trắc tự động. Tần suất đọc thông tin phụ thuộc vào yêu cầu của cơ quan khí tượng.

Máy đo mưa, cũng như các dụng cụ thời tiết khác phải được đặt xa các công trình để đảm bảo độ chính xác.

Máy đo mưa tiêu chuẩn 

Máy đo mưa tiêu chuẩn gồm có một phễu gắn vào ống chia độ, được đựng trong một thùng chứa. Hầu hết ống chia được chia theo milimét. Trong hình trên, ống chia được đánh dấu đến 25 mm, mỗi đường gạch ngang cách nhau 0,2 mm.

Máy đo mưa theo khối lượng 
Một loại máy đo mưa theo khối lượng gồm có một vật chứa nằm ở một đầu bút ghi. Đầu ghi sẽ ghi thông tin lên một cuộn giấy. Máy không có khuyết điểm về đo thiếu so với máy đo mưa nhỏ giọt, nhưng giá của nó mắc hơn.

Máy đo mưa nhỏ giọt 
Máy đo mưa nhỏ giọt sẽ tăng bút ghi lên mỗi khi lượng mưa tăng 0,2 mm. Thông tin được ghi mỗi 10 phút một lần.

Máy đo mưa nhỏ giọt không chính xác như máy đo tiêu chuẩn vì mưa có thể dừng trước khi bút ghi tăng lên. Do đó, khi cơn mưa sau đến thì chỉ cần vài giọt mưa, bút ghi có thể sẽ nhảy lên mức mới, cho kết quả không chính xác.

Máy đo lượng mưa hiện đại hiện nay 
Máy đo lượng mưa hiện đại nhất hiện nay có thể đo được lượng mưa rất nhỏ và lượng mưa rất lớn, chúng có thể kết hợp để đo các yếu tố khác như nhiệt độ, ẩm độ, tốc độ gió, hướng gió, nhiệt độ và độ ẩm của đất. Thông tin được truyền qua một modem khí tượng rồi đến modem (14-56k) để vào máy tính, thông tin khí tượng được cập nhật vài phút 1 lần và các thông tin tự động được ghi vào máy tính. (Thiết bị đó có tên là Agrarmeteorologie trong tiếng Đức.)

Xem thêm 
 Phong vũ biểu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 What is a Rain Gauge? 

Dụng cụ đo lường
Khí tượng học
Mưa
Dụng cụ và thiết bị khí tượng học
Phần mềm ứng dụng

Phần mềm ứng dụng (tiếng Anh: Application software, hay còn được viết tắt là app) là một loại chương trình có khả năng làm cho thiết bị điện tử thực hiện trực tiếp một công việc nào đó người dùng muốn thực hiện. Điều này khác với phần mềm hệ thống tích hợp các chức năng của thiết bị, nhưng có thể không trực tiếp thực hiện một tác vụ nào có ích cho người dùng. Phần mềm ứng dụng chia làm hai loại: Tiện ích và Công cụ

Sự phân biệt giữa phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng không rõ ràng. Tuy nhiên, đôi khi vấn đề này cũng được tranh cãi. Ví dụ trường hợp Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và Microsoft tranh cãi Internet Explorer có phải là một phần của Windows không.

Ví dụ tiêu biểu cho phần mềm ứng dụng là chương trình xử lý văn bản, bảng tính, chương trình giải trí.

Các phần mềm ứng dụng thường được gom lại thành bộ phần mềm. Microsoft Office và OpenOffice.org là những bộ phần mềm gồm có chương trình xử lý văn bản, bảng tính và các phần mềm khác. Các phần mềm riêng biệt trong bộ phần mềm thường có giao diện và tính năng tương tự làm người dùng dễ dàng học và sử dụng. Và các phần mềm thường tương tác được với nhau để đem lại lợi ích cho người dùng. Ví dụ, phần mềm bảng tính có thể nhúng một phần văn bản vào.

Trong một số hệ thống nhúng, người dùng không biết được phần mềm ứng dụng trong hệ thống, như các phần mềm điều khiển thiết bị cơ khí, y tế, DVD, VCD, máy giặt hay lò vi ba.

Một số loại phần mềm ứng dụng

 Phần mềm văn phòng
 Dữ liệu
 Tính toán
 Làm nhóm
 Biểu mẫu
 Ghi chú
 Quản lý
 Trình diễn
 Xuất bản
 Văn bản
 Giao tiếp
 Dự án
 Tạo web
 Thiết kế
 Đồ họa
 Soạn nhạc
 Phần mềm xã hội 
 Phần mềm giải trí
 Phần mềm quản lý
 Ứng dụng trên thiết bị di động
 Ứng dụng web

Xem thêm 
 Công nghệ phần mềm
 Phát triển phần mềm
 Thiết kế phần mềm
 Bảo trì phần mềm
 Quản lý dự án phần mềm
 Chất lượng của hệ thống phần mềm
 Phần mềm công cụ

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Software  
 Application (application software), Webopedia 

*
Ứng dụng
Phần mềm theo loại
Ajax

Ajax có thể đề cập đến:
 Ajax Amsterdam, đội bóng chủ chốt của Amsterdam, Hà Lan
 Ajax (lập trình), viết tắt của Asynchronous JavaScript and XML, một kỹ thuật mới để phát triển ứng dụng web
 Ajax (thần thoại), trong thần thoại Hy Lạp

JavaScript
Trang định hướng địa danh
Đền

Đền thờ (và điện thờ) là công trình kiến trúc được xây dựng để thờ cúng một vị thần hoặc một danh nhân quá cố. Nhiều đền thờ dành cho các thần thánh trong tôn giáo hoặc tín ngưỡng địa phương. Nhiều đền thờ được xây dựng để ghi nhớ công ơn của một anh hùng có công với đất nước hay công đức của một cá nhân với địa phương mà được dựng lên theo truyền thuyết dân gian.

Ở Trung Quốc có các đền thờ các vị thần tiên của Đạo giáo như Tam Thanh Huyền Đế, Linh quan, Lão Đăng lộc đình, Thần Vũ Bát sát, Lão tổ Thiền sư, Hắc hổ Huyền đàn và Sùng linh Địa kỳ, ở Ai Cập cổ đại có các đền thờ chư thần (như đền thần Isis ở Philae) hoặc đền thờ pharaon; còn ở Hy Lạp có các đền thờ các vị thần trong Thần thoại Hy Lạp như đền Delphi thờ thần Apollo. Ở Việt Nam có nhiều nhân vật có thực trong lịch sử được xây dựng đền thờ ở rất nhiều nơi là các vị vua: Lý Nam Đế, Triệu Quang Phục, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành; các nhân vật lịch sử: Lý Quốc Sư, Lý Thường Kiệt, Tô Hiến Thành, Thánh Tam Giang, Trần Hưng Đạo và các vị thần thánh như Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn, Quý Minh.

Ở Việt Nam 
 Lạng Sơn: Đền Kỳ Cùng
 Phú Thọ: Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ
 Hà Nội: Đền Sóc, Đền Hát Môn, Đền Nội Bình Đà, Đền Và, Đền Phù Đổng, Đền Lý Quốc Sư, Thăng Long tứ trấn, Đền Ngọc Sơn
 Hưng Yên: Đền Dạ Trạch
 Hải Dương: Đền Kiếp Bạc
 Bắc Ninh: Đền Lý Bát Đế, Đền Bà Chúa kho
 Nam Định: Đền Trần
 Thái Bình: Đền Trần
 Quảng Ninh: Đền Cửa Ông
 Ninh Bình: Đền Vua Đinh, Đền Vua Lê, Đền Thánh Nguyễn
 Thanh Hoá: Đền Bà Triệu
 Nghệ An: Đền Cuông
 Hà Tĩnh: Đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn
 Bình Định: Đền Tây Sơn Tam Kiệt
 Đồng Nai: Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh
 TP. Hồ Chí Minh: Đền thờ Trần Hưng Đạo 
 Kiên Giang: Đền thờ Mạc Cửu

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 

*
Công trình xây dựng Việt Nam
Tín ngưỡng dân gian Việt Nam
Công trình tôn giáo
Loại công trình
Kiến trúc tôn giáo
Dạng tượng đài
Thuật ngữ ngữ âm học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngữ âm học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

Xem thêm
Bài chính Ngôn ngữ học
Thuật ngữ ngôn ngữ học
Danh sách các nhà ngôn ngữ học

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

Tham khảo

Ngôn ngữ học
Ngữ âm học

en:List of phonetics topics
fr:Liste des notions utilisées en phonétique
Minh Đạo (định hướng)

Minh Đạo có thể là:

Địa danh
 Xã Minh Đạo (huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh); nay là một phần xã Phật Tích thuộc tỉnh

Nhân danh
 Một niên hiệu của vua Lý Thái Tông thời Lý tại Việt Nam
 Một tên khác của thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác thời nhà Đường
 Diễn viên Minh Đạo

Khác
 Ngũ chi Minh Đạo, các giáo phái xuất hiện ở Nam Kỳ dưới sự ảnh hưởng của người Hoa phản Thanh phục Minh
Kg

KG, Kg, kG or kg may refer to:

Đơn vị đo lường 
 kg, kilogram,  đơn vị cơ sở SI của khối lượng
 ,ký hiệu kilôgam là một ký tự duy nhất trong khối Tương thích CJK
 kG hoặc kGs, the kilogauss, một đơn vị đo cảm ứng từ

Người
 KG (đô vật), tên võ đài của Syuri (sinh năm 1989)
 K. G. Cunningham (born 1939), Australian radio presenter and cricketer
 Kevin Garnett (born 1976), nicknamed KG, American basketball player
 Kyle Gass (born 1960), nicknamed KG, American musician of Tenacious D
 Kagiso Rabada (born 1995), nicknamed KG, South African cricketer
 KG (singer) (born 2007), former member of global girl group Vcha

Địa danh 
 Bad Kissingen, Đức, mã đăng ký xe KG
 Kragujevac, Serbia, mã đăng ký xe KG
 Kyrgyzstan, Mã Quốc gia ISO 3166 KG
 .kg, tên miền quốc gia cấp cao nhất của Internet cho Kyrgyzstan

Giao thông 
 , một hãng hàng không Venezuela, mã hiệu hãng hàng không IATA KG

Khác 

 KG Group, Một chaebol của Hàn Quốc
 K.G. (album), a 2020 album by King Gizzard & the Lizard Wizard
 KG, an unrealized Indian film starring Kamal Haasan
 Kadenang Ginto, 2018–2020 Filipino drama series
 , the highest state court in Berlin, Germany
 , a military combat formation
 kg, a digraph used in orthographies of several languages; see List of Latin-script digraphs#K
 Kindergarten, pre-school education
 Klein–Gordon equation, a relativistic wave equation
 Knight of the Garter, a member of a British order of chivalry
 , a German limited partnership business entity
 , a company in Indonesia
 Tiếng Kongo, Mã ngôn ngữ ISO 639-1 kg

Xem thêm

 Kay Gee (disambiguation)
  or , Malay and Indonesian word for 'village', found in place names
 King, the title given to a male monarch
Số đăng ký CAS

Số đăng ký CAS là sự xác định bằng chuỗi số định danh duy nhất cho các nguyên tố hóa học, các hợp chất hóa học, các polyme, các chuỗi sinh học, các hỗn hợp và các hợp kim. Chúng còn được nói đến như là các số CAS hay các CAS RN.

Dịch vụ tóm tắt hóa chất (CAS - viết tắt của Chemical Abstracts Service trong tiếng Anh), một bộ phận của Hiệp hội hóa chất Hoa Kỳ, gắn các chuỗi số định danh này cho mọi hóa chất đã được miêu tả trong các loại sách vở. Mục đích của nó là làm cho việc tìm kiếm trong các cơ sở dữ liệu thuận tiện hơn, do các hóa chất thông thường có rất nhiều tên gọi khác nhau. Gần như mọi cơ sở dữ liệu về hóa chất ngày nay đều cho phép tìm kiếm theo số CAS.

Vào thời điểm ngày 11 tháng 1 năm 2008 đã có tổng cộng 33.552.206 hóa chất và 59.569.924 chuỗi có trong đăng ký CAS. Chuỗi số mới nhất được gán vào thời điểm này là 960354-22-7 — số lượng hiện tại được công bố ở đây . Khoảng 4.000 số mới được thêm vào mỗi ngày.

CAS cũng duy trì và bán cơ sở dữ liệu về các hóa chất này, được biết đến như là đăng ký CAS.

Định dạng 
Số đăng ký CAS được tách bởi các dấu gạch ngang thành ba phần, phần đầu tiên có thể chứa tới 6 chữ số, phần thứ hai chứa 2 chữ số, và phần thứ ba chứa một số duy nhất như là số kiểm tra. Các số được gán theo trật tự tăng dần và chúng không có bất kỳ một ý nghĩa nội tại nào.
Số kiểm tra được tính theo quy tắc sau: Đọc theo chiều từ phải sang trái thì trọng số của chúng tăng dần theo trật tự 1, 2, 3, 4 v.v. Lấy tổng số của tích các số tương ứng với trọng số của nó, sau đó lấy số dư trong phép chia cho 10. Ví dụ, số CAS của nước là 7732-18-5, do số kiểm tra được tính như sau (8×1 + 1×2 + 2×3 + 3×4 + 7×5 + 7×6) mod 10 = 105 mod 10 = 5 (mod là phép tính lấy phần dư).

Các đồng phân, các enzym và các hỗn hợp 
Các đồng phân khác nhau của phân tử nhận được các số CAS khác nhau: D-glucoza có số CAS là 50-99-7, L-glucoza có số CAS 921-60-8, α-D-glucoza có số CAS 26655-34-5 v.v. Đôi khi, toàn bộ các lớp của các phân tử có một số CAS duy nhất: ví dụ, nhóm các rượu dehydrogenas có số CAS duy nhất là 9031-72-5. Một ví dụ về hỗn hợp có số CAS là tinh dầu mù tạc (8007-40-7).

Tìm kiếm 
Khi sử dụng các số CAS để tìm kiếm trong cơ sở dữ liệu, nó là có ích khi tính đến số của các hợp chất có liên quan gần. Ví dụ, để tìm kiếm thông tin về cocain (CAS 50-36-2), người ta cần tính đến cocain hiđrôclorua (CAS 53-21-4), do nó là dạng phổ biến nhất của cocain khi sử dụng như là một dược phẩm.

Xem thêm 
 Số EC (Số của Ủy ban Enzym)
 Số EINECS hay số ELINCS
 Số định danh hóa chất quốc tế (InChI)
 Số NSC
 PubChem
 Số SMILES
 Số UN

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Mô tả đăng ký CAS , của dịch vụ tóm tắt hóa chất

Để tìm số CAS của hợp chất đã biết trước tên gọi, công thức hóa học hay cấu trúc, các nguồn miễn phí sau đây có thể hữu dụng:
 PubChem
 NIH ChemIDplus 
 NIST Chemistry WebBook
 NCI Database Browser 
 Chemfinder 
 Hệ thống thông tin về các hóa chất của châu Âu (ESIS)  - có ích để tìm kiếm các số định danh hóa chất của Ủy ban châu Âu theo số EINECS

Hệ thống đánh số hóa chất