Mặt trận thống nhất (Trung Quốc)

Mặt trận thống nhất là một chiến lược chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, theo đó Đảng Cộng sản Trung Quốc quản lý một mạng lưới các cá nhân và tổ chức chủ chốt để thúc đẩy lợi ích của Đảng. Trong lịch sử, mặt trận thống nhất là một mặt trận bình dân gồm tám đảng chính trị và đoàn thể nhân dân được phép hoạt động, có đại diện trên danh nghĩa trong Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Dưới thời Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình, mặt trận thống nhất và các mục tiêu ảnh hưởng đã mở rộng về quy mô và phạm vi.

Ban Công tác Mặt trận Thống nhất là cơ quan quản lý các tổ chức mặt trận thống nhất và thực hiện công tác mặt trận thống nhất. Ngoài ra, tất cả các cán bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc đều phải tham gia vào công tác mặt trận thống nhất. Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc được coi là tổ chức mặt trận thống nhất cấp cao nhất và là trung tâm của hệ thống. Bên ngoài Trung Quốc, mặt trận thống nhất bao gồm nhiều tổ chức vỏ bọc, thường che giấu hoặc giảm nhẹ bất kỳ mối liên hệ nào với Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Lịch sử 
Vào cuối năm 1935, Đệ Tam Quốc tế chỉ đạo cho Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập mặt trận thống nhất chống phát xít rộng lớn nhất có thể.  Tại phiên họp tháng 12 năm 1935, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc đồng ý thiết lập quan hệ với tất cả các nước, đảng phái và cá nhân chống Đế quốc Nhật Bản.

Mặt trận thống nhất như hiện tại thành hình vào năm 1946, ba năm trước khi Đảng Cộng sản Trung Quốc đánh bại chính phủ Quốc dân của Tưởng Giới Thạch trong Nội chiến Trung Quốc. Mao Trạch Đông coi mặt trận thống nhất là một trong "Ba vũ khí thần kỳ" chống lại Trung Quốc Quốc dân Đảng - cùng với Đảng Cộng sản Trung Quốc và Hồng quân Công Nông Trung Hoa - và cho rằng Mặt trận đóng một vai trò trong Cách mạng Cộng sản Trung Quốc.

Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tập Cận Bình, Cục Tôn giáo Quốc gia, Ủy ban Dân tộc Quốc gia và Văn phòng Hoa kiều Quốc vụ viện được chuyển về Ban Công tác Mặt trận Thống nhất như một phần trong quá trình tập trung quyền lực nhà nước vào Đảng Cộng sản Trung Quốc,

Cơ quan 
Hai cơ quan có liên hệ mật thiết với mặt trận thống nhất là Ban Công tác Mặt trận Thống nhất và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Hai cơ quan này không được phương Tây hiểu rõ vì không có cơ quan tương đương nào ở phương Tây. Tại Trung Quốc, các lãnh đạo của các tổ chức mặt trận thống nhất do Đảng Cộng sản Trung Quốc lựa chọn, hoặc bản thân họ là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trên thực tế, các đảng thành viên mặt trận thống nhất và các đoàn thể nhân dân liên minh đều phục tùng Đảng Cộng sản Trung Quốc và phải chấp nhận "vai trò lãnh đạo" của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Ban Công tác Mặt trận Thống nhất 

Ban Công tác Mặt trận Thống nhất là cơ quan giám sát, quản lý các tổ chức vỏ bọc thuộc mặt trận thống nhất tại Trung Quốc và ở nước ngoài. Trưởng Ban Công tác Mặt trận Thống nhất do Ban Bí thứ Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc bổ nhiệm. Một tổ chức do Ban Công tác Mặt trận Thống nhất quản lý là Liên hiệp hội Học sinh Học giả Trung Quốc, trên danh nghĩa có mục tiêu giúp đỡ học sinh, học giả Trung Quốc học tập, cư trú tại phương Tây và khuyến khích họ tiến hành "ngoại giao nhân dân" thay mặt Trung Quốc.

Hoạt động 
Mặt trận thống nhất là một chiến lược chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm gây ảnh hưởng gián tiếp  trong khi giảm thiểu các mối liên hệ trực tiếp với Đảng Cộng sản Trung Quốc. Về lý thuyết, mặt trận thống nhất là một diễn đàn cho các tổ chức vỏ bọc và các lực lượng ngoài Đảng trong xã hội. Trong lịch sử, Đảng Cộng sản Trung Quốc chiếm dụng, đồng hóa các tổ chức ngoài Đảng làm một phần của mặt trận thống nhất thông qua chiến thuật thâm nhập chính trị. Hiện tại, các học giả mô tả mặt trận thống nhất là một mạng lưới phức tạp, tiến hành nhiều loại hình giám sát và chiến tranh chính trị cho Đảng Cộng sản Trung Quốc. Neil Thomas của tổ chức Asia Society nhận xét rằng mặt trận thống nhất chủ yếu hoạt động tại Trung Quốc và gọi nó là "một bộ máy nội địa có các xúc tu vươn ra ngoài biên giới Trung Quốc".

Học giả Jichang Lulu lưu ý rằng các tổ chức mặt trận thống nhất ở nước ngoài "tái sử dụng các cấu trúc quản trị dân chủ thành những công cụ gây ảnh hưởng ở nước ngoài". Học giả Martin Thorley cho rằng mục đích chính của mặt trận thống nhất là "vô hiệu hóa các mối đe dọa đối với Đảng và đảm bảo các kịch bản mong muốn cho Đảng". Ngoài ra, nhiều tổ chức phi chính phủ ở Trung Quốc hoặc có liên hệ với Trung Quốc được đánh giá là tổ chức phi chính phủ do chính phủ tài trợ (GONGO) thuộc hệ thống mặt trận thống nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung nhận định rằng mặt trận thống nhất nhằm mục đích thúc đẩy quan điểm toàn cầu của Trung Quốc, gây sức ép buộc những người sống ở phương Tây phải tự kiểm duyệt và tránh thảo luận những vấn đề bất lợi cho Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời quấy rối hoặc làm suy yếu các nhóm chỉ trích chính sách của Trung Quốc. Học giả Anne-Marie Brady nhận xét rằng công tác mặt trận thống nhất là nhiệm vụ của tất cả các cơ quan Đảng Cộng sản Trung Quốc và mỗi đảng viên. Gần như tất cả các đại sứ quán Trung Quốc đều có cán bộ phụ trách công tác mặt trận thống nhất. Các đại sứ quán và lãnh sự quán cũng quản lý các mạng lưới "tình nguyện viên lãnh sự" tham gia vào công tác mặt trận thống nhất.

Học giả Jeffrey Stoff cũng lập luận rằng mặt trận thống nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc giao thoa hoặc hỗ trợ trực tiếp nỗ lực chuyển giao công nghệ toàn cầu của Đảng. Năm 2019, tổng ngân sách của các tổ chức mặt trận thống nhất ước tính là hơn 2,6 tỷ đô la Mỹ, lớn hơn ngân sách của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Theo Hội đồng Đại lục Đài Loan, mặt trận thống nhất dùng người nổi tiếng trên mạng để thực hiện các chiến dịch xâm nhập trên mạng xã hội. Các tổ chức mặt trận thống nhất cũng có liên hệ với tội phạm có tổ chức ở một số nước.

Từ tháng 1 năm 2020, các tổ chức mặt trận thống nhất ở Canada và những nước khác được huy động mua, dự trữ và xuất khẩu thiết bị bảo hộ cá nhân nhằm ứng phó với đại dịch COVID-19 tại Trung Quốc đại lục. Tháng 9 năm 2020, Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố tăng cường công tác mặt trận thống nhất trong khu vực kinh tế tư nhân bằng cách thành lập thêm các đảng bộ trong các liên hiệp hội công thương địa phương và một văn phòng liên lạc đặc biệt giữa các liên hiệp hội công thương địa phương và Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Các hội đồng hương Hoa Kiều thường được huy động cho công tác mặt trận thống nhất. Tại hội nghị thượng đỉnh APEC Hoa Kỳ 2023 tại San Francisco, các tổ chức mặt trận thống nhất, bao gồm các hội đồng hương, phối hợp với đại sứ quán Trung Quốc để kích động bạo lực chống lại những người biểu tình bất đồng chính kiến Tây Tạng, Duy Ngô Nhĩ và Trung Quốc.

Quan hệ với ngành tình báo Trung Quốc 
Năm 1939, Chu Ân Lai chủ trương "lồng ghép tình báo vào mặt trận thống nhất" đồng thời "dùng mặt trận thống nhất để thúc đẩy hoạt động tình báo". Nhà phân tích người Úc Alex Joske nhận xét rằng hệ thống mặt trận thống nhất cung cấp mạng lưới, vỏ bọc, các tổ chức cho các cơ quan tình báo và tạo điều kiện cho Đảng tuyển chọn các cá nhân liên kết với Đảng làm điệp viên. Peter Mattis, người đứng đầu viện nghiên cứu Jamestown Foundation, cho rằng các tổ chức mặt trận thống nhất có mục đích che giấu Bộ An ninh Quốc gia. Theo nhà báo người Pháp Roger Faligot, sau sự kiện Thiên An Môn, Đảng Cộng sản Trung Quốc tăng cường sử dụng các tổ chức đảng, chẳng hạn như Ban Công tác Mặt trận Thống nhất và các hiệp hội hữu nghị, làm vỏ bọc cho các hoạt động tình báo.

Tổ chức thuộc mặt trận thống nhất 
Tạp chí Newsweek xác định có gần 600 tổ chức mặt trận thống nhất ở Hoa Kỳ đến năm 2020 và 384 tổ chức ở Vương quốc Anh đến năm 2023. Năm 2026, viện nghiên cứu Jamestown Foundation xác định có 967 tổ chức mặt trận thống nhất ở Hoa Kỳ, 575 tổ chức ở Canada, 405 tổ chức ở Vương quốc Anh và 347 tổ chức ở Đức.

Tổ chức trực thuộc Ban Công tác Mặt trận Thống nhất 

 Liên hiệp hội Công Thương Toàn quốc Trung Hoa
 Viện nghiên cứu Toàn cầu hóa
 Hội Xúc tiến Thống nhất hòa bình Trung Quốc
 Trung Quốc Tân Văn xã
 Hiệp hội Hữu nghị Đối ngoại Nhân dân Trung Quốc
 Liên hiệp hội Học sinh Học giả Trung Quốc
 Các tổ chức tôn giáo trước đây do Cục Quản lý Tôn giáo Nhà nước quản lý:
 Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc
 Hiệp hội Đạo giáo Trung Quốc
 Hiệp hội Hồi giáo Trung Quốc
 Phong trào Ái quốc Tam Tự
 Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc
 Ủy ban Dân tộc nhà nước

Những tổ chức mặt trận thống nhất khác 

 Hội đồng xúc tiến thương mại quốc tế Trung Quốc (Bộ Thương mại)
 Trung tâm Giao lưu Văn hóa Quốc tế Trung Quốc (Bộ An ninh Quốc gia)
 Viện Nghiên cứu Trung-Mỹ

Xem thêm 

 Học viện Khổng Tử
 Trí thức ngoài Đảng

Ghi chú

Tham khảo 

Tình báo Trung Quốc
Chuyển giao công nghệ
Tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc
Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback
Bài viết có chữ Hán phồn thể
Bài viết có chữ Hán giản thể
Bài viết có văn bản tiếng Trung Quốc