M-SAM

M-SAM (Medium-range Surface-to-Air Missile; Skybolt; ), hay còn gọi là KM-SAM, là một hệ thống tên lửa phòng không tầm trung của Hàn Quốc được phát triển bởi Cơ quan Phát triển Quốc phòng (ADD) với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Almaz-Antey và Fakel, dựa trên công nghệ từ tên lửa 9M96 được sử dụng trên các hệ thống S-350E và S-400. Ban đầu, hệ thống này được đặt tên là Cheolmae-2 (Iron Hawk; tiếng Hàn: 철매, Hanja: 鐵鷹, Romaja: Cheol-mae) trong giai đoạn phát triển, và chính thức đổi tên thành Cheongung khi hoàn thiện. M-SAM đóng vai trò là hệ thống then chốt trong Chương trình Phòng thủ Tên lửa và Không quân Hàn Quốc (KAMD).

Thiết kế và phát triển 
Một bộ hoàn chỉnh của M-SAM bao gồm bốn đến sáu xe mang phóng tự hành mỗi xe 8 ống phóng tên lửa, radar đa chức năng 3D quét điện tử thụ động (PESA) (dựa trên radar của S-400 Nga), và một xe chỉ huy hỏa lực. Radar hoạt động ở băng tần X và quay với tốc độ 40 vòng/phút, bao phủ đến 80 độ về phương cao.góc ngẩng. Hệ thống có thể phát hiện mục tiêu trong phạm vi 100 km và theo dõi đồng thời tới 40 mục tiêu.

KM-SAM là tầng giữa trong hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa ba tầng của Hàn Quốc. Mặc dù nó được phát triển tại Nga bởi Viện Thiết kế Almaz kết hợp với Samsung Thales, LIG Nex1 và Doosan DST, nhưng quá trình nội địa hóa và công nghiệp hóa đã được thực hiện tại Hàn Quốc đủ để xem đây là hệ thống nội địa.

Hàn Quốc có quyền xuất khẩu độc lập theo luật sở hữu trí tuệ quốc tế và không sử dụng linh kiện sản xuất tại Nga. Do đó, việc xuất khẩu vẫn khả thi bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Nga.

KM-SAM có thể chặn mục tiêu ở độ cao lên tới 15 km với tầm bắn 40 km. Hệ thống này sẽ thay thế các khẩu đội MIM-23 Hawk đã trải qua nâng cấp tại Hàn Quốc và cũng có thể được xuất khẩu. Sau khi các nguyên mẫu được chuyển giao, Almaz-Antey tiếp tục phát triển chương trình và tạo ra phiên bản Nga riêng biệt gọi là hệ thống tên lửa Vityaz.

Không quân Hàn Quốc (ROKAF) đã công bố vào giữa năm 2015 rằng KM-SAM sẽ sớm bước vào sản xuất hàng loạt và bắt đầu giao hàng cho Không quân từ tháng 9 cùng năm, thay thế hệ thống tên lửa Hawk đã phục vụ tại Hàn Quốc từ năm 1964, mà quân đội Mỹ đã nghỉ hưu vào năm 2002. Hệ thống có khả năng chặn đồng thời tới sáu mục tiêu, và các tên lửa được trang bị khả năng chống tác chiến điện tử, vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả khi bị nhiễu.

Vào ngày 28 tháng 4 năm 2020, Cơ quan Chương trình Mua sắm Quốc phòng (DAPA) thông báo rằng việc giao hệ thống Cheongung KM-SAM Block 1 cho ROKAF đã hoàn tất.

Vào tháng 7 năm 2021, Hàn Quốc nghỉ hưu hệ thống MIM-23 Hawk cuối cùng, thay thế hoàn toàn bằng Cheongung Block 1.

Nguyên lý hoạt động 

 Cấu hình khẩu đội KM-SAM thường bao gồm radar đa chức năng, các xe phóng thẳng đứng và xe trung tâm chỉ huy.

 Trung tâm chỉ huy tác chiến (ECS): 1
 Radar đa chức năng (MFR): 1
 Xe phóng: 4–6
 Tên lửa trên mỗi xe phóng: 8
 Máy phát điện: 1

Cải tiến

Block 2 
Vào tháng 4 năm 2017, các quan chức quân sự Hàn Quốc tiết lộ rằng một hệ thống phòng thủ tên lửa tầng thấp dựa trên Cheongung đang ở giai đoạn phát triển cuối cùng. Việc cải tiến tên lửa phòng không tiêu chuẩn bằng công nghệ “hit-to-kill” (tiêu diệt bằng va chạm trực tiếp) cho phép hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo đang bay tới ở độ cao trung bình khoảng 20 km. Tên lửa đánh chặn Block 2 có hiệu quả đối với cả máy bay và mục tiêu đạn đạo, với:

 Tăng 30% khả năng phát hiện và theo dõi mục tiêu ở độ cao thấp
 Tăng 60% khả năng tác chiến đồng thời nhiều mục tiêu

Ngoài ra, KM-SAM còn có thể được phóng từ Hệ thống phóng thẳng đứng Hàn Quốc (K-VLS) trên các tàu hộ vệ lớp Daegu, đảm nhiệm vai trò hải quân.

Block 3 
Cơ quan Chương trình Mua sắm Quốc phòng Hàn Quốc (DAPA) đã quyết định phát triển KM-SAM Block 3 bằng cách đầu tư 2,8 nghìn tỷ won trong giai đoạn 2024–2034. Theo Defense News, hệ thống này sẽ được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA).

Các phát triển tiếp theo 
Ban đầu, KM-SAM Block 2 được định hướng trở thành tên lửa đánh chặn tầng cao, có khả năng tiêu diệt tên lửa đạn đạo, với năng lực tương đương hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối của Hoa Kỳ, tầm bắn khoảng 150 km và trần đánh chặn khoảng . Hiệu suất dự kiến vượt gấp đôi so với Patriot và Cheolmae II, và được cho là dựa trên công nghệ từ hệ thống S-400 của Nga. Tuy nhiên, vai trò này sau đó được đảm nhiệm bởi việc phát triển tên lửa phòng không tầm xa (L-SAM).

Xuất khẩu 
LIG Nex1 đã tham gia Triển lãm Quốc phòng Quốc tế tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) năm 2021 và trưng bày các hệ thống vũ khí của Hàn Quốc, bao gồm KM-SAM và AT-1K Raybolt.

Ngày 16/11/2021, Bộ Quốc phòng UAE cho biết họ có kế hoạch mua M-SAM như một “bổ sung chất lượng” cho năng lực phòng không hiện có, với giá trị hợp đồng có thể lên tới 3,5 tỷ USD. Một quan chức của DAPA Hàn Quốc cho biết rằng thông báo này là “tích cực”, nhưng “chúng tôi vẫn cần theo dõi xem các cuộc đàm phán chi tiết sẽ diễn ra như thế nào.” Ngày 16/1/2022, DAPA xác nhận UAE sẽ mua hệ thống này với giá 3,5 tỷ USD, trở thành hợp đồng xuất khẩu vũ khí lớn nhất lịch sử Hàn Quốc tại thời điểm đó.

Năm 2022, Mỹ đề nghị Hàn Quốc chuyển giao hệ thống này cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, nhưng Hàn Quốc từ chối vì lý do an ninh quốc gia.

Tháng 2/2024, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc thông báo Ả Rập Xê Út sẽ mua 10 khẩu đội KM-SAM Block 2, trị giá 3,2 tỷ USD.

Tháng 9/2024, Bộ Quốc phòng Iraq ký hợp đồng với LIG Nex1 trị giá 2,8 tỷ USD để mua một số lượng không công bố các khẩu đội KM-SAM Block 2.

Lịch sử hoạt động 
Vào ngày 3/3/2026, có báo cáo rằng KM-SAM đã lần đầu tham chiến trong biên chế lực lượng phòng không của UAE, và đánh chặn thành công nhiều tên lửa Iran trong cuộc chiến Iran năm 2026.

Các nước vận hành

Current operators 

 Không quân Hàn Quốc (19 khẩu đội + 6 khẩu đội đang đặt thêm).
 Block 1, 18 khẩu đội đang hoạt động, mỗi khẩu đội gồm 4 bệ phóng, mỗi bệ 8 tên lửa.
 Block 2, 1 khẩu đội đang hoạt động + 6 khẩu đội đang đặt hàng (tổng kế hoạch: 7), mỗi khẩu đội gồm 4 bệ phóng, mỗi bệ 8 tên lửa.

   Lục quân Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (12 khẩu đội).
 Block 2, 12 khẩu đội được đặt hàng vào tháng 1/2023, một phần sẽ được sản xuất tại UAE, trị giá 3,5 tỷ USD 2 khẩu đội đã đi vào hoạt động.

Các nước sẽ trang bị 
 Bộ Tư lệnh Phòng không Iraq (8 khẩu đội).
 Block 2, khẩu đội đặt hàng vào tháng 9/2024, trị giá 2,8 tỷ USD.
 Lực lượng Phòng không Hoàng gia Ả Rập Xê Út (10 khẩu đội)
 Block 2, 10 khẩu đội đặt hàng vào tháng 2/2024, trị giá 3,2 tỷ USD.

Khách hàng tiềm năng 

  Quân đội Hoàng gia Maroc
 Đang xem xét mua KM-SAM, cùng với khả năng đặt mua tới 400 xe tăng K2 Black Panther.

Xem thêm 

 Công nghiệp hàng không và tên lửa của Hàn Quốc

Các hệ thống tương đương

 MIM-104 Patriot
 David's Sling
 S-300
 S-400

Hệ thống tên lửa đất đối không (Hàn Quốc)

 KP-SAM
 K-SAM (Pegasus, phát triển dựa trên Crotale)
 K-SAAM
 L-SAM

Tham khảo

Link ngoài 

 official site