Nguyễn Thị Anh Nhân

Nguyễn Thị Anh Nhân (sinh ngày 22 tháng 7 năm 1938) là nữ kỹ sư, nhà khoa học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Kovalepxkaia năm 1992. Bà từng là Tổng giám đốc Liên hiệp các xí nghiệp, thực phẩm vi sinh; Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Bia Việt Hà; Chủ tịch Hội Mã số mã vạch Việt Nam. Bà là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI (2002–2007).

Tiểu sử và học vấn 
Nguyễn Thị Anh Nhân sinh ngày 22 tháng 7 năm 1938, quê tại phường Đáp Cầu, thị xã Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.

Bà học khóa 3 trường Đại học Bách khoa Hà Nội ngành Hóa - Thực phẩm. Ra trường vào năm 1962, đơn vị đầu tiên Nguyễn Thị Anh Nhân về công tác là Nhà máy Miến (thuộc Bộ Công nghiệp nhẹ). Sau đó, Bộ đã điều động bà về Viện Nghiên cứu Công nghiệp Thực phẩm. Do yêu thích môi trường sản xuất nên bà chuyển về công tác tại Xí nghiệp nước chấm. Bà làm đến Giám đốc, sau đó Xí nghiệp đổi tên thành Nhà máy Thực phẩm Hà Nội.

Năm 1991, bà đã cùng đội ngũ kỹ sư và công nhân tay nghề cao nghiên cứu sản xuất nhiều mặt hàng đưa ra thị trường như: rượu chanh, vải thiều sấy khô, kẹo, bia Việt Hà, bia Halida… Liên doanh với bia Carlsberg Đan Mạch, nhà máy được đổi tên là Nhà máy bia Đông Nam Á và thành lập Liên hiệp các xí nghiệp thực phẩm vi sinh Hà Nội. Bà lần lượt được bổ nhiệm là tổ trưởng nghiên cứu, phó phòng, trưởng phòng rồi Giám đốc, Tổng giám đốc Liên hiệp các xí nghiệp, thực phẩm vi sinh.

Cũng thời gian này, Nguyễn Thị Anh Nhân đã vận động nhiều doanh nghiệp thành lập Hội Mã số mã vạch Việt Nam và báo cáo Chính phủ cho phép hoạt động. Bà được bầu là Chủ tịch Hội Mã số mã vạch Việt Nam. Năm 1995, EAN (Hội mã số vật phẩm) Việt Nam đã trở thành hội viên của EAN quốc tế. Năm 1997, Nguyễn Thị Anh Nhân về hưu, nhưng vẫn được bầu là Chủ tịch danh dự Hội Mã số mã vạch Việt Nam, Chủ tịch danh dự liên doanh Bia Ðông Nam Á.

Bà còn làm Chủ tịch Hội kỹ thuật vi sinh Việt Nam từ khi Hội được thành lập vào nǎm 1988.

Bà là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI (2002–2007).

Sự nghiệp 

Được coi là “một hiện tượng kinh tế của nhiều thập niên trước”, Nguyễn Thị Anh Nhân, Tổng Giám đốc đầu tiên và cũng là người sáng lập, xây nền, dựng móng và gây dựng, tạo đà cho sự phát triển của Công ty Bia Việt Hà. Bà là tác giả của nhãn hiệu bia Halida nổi tiếng, một sản phẩm được mệnh danh là "con đẻ của thời kỳ đổi mới", đã được xuất khẩu sang Mỹ, Đan Mạch. Từ một đơn vị được Nhà nước bao cấp 100% đã trở thành nhà máy nộp ngân sách cao nhất Thành phố Hà Nội.

Năm 1992, Nguyễn Thị Anh Nhân, lúc đó là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Bia Việt Hà, được nhận Giải thưởng Kovalepxkaia với nhiều sáng kiến về nghiên cứu khoa học và ứng dụng trong thực tiễn có giá trị hàng chục tỷ đồng nộp ngân sách Nhà nước, gồm các công trình nghiên cứu, ứng dụng: sản xuất nước chấm; thiết kế, chế tạo dây chuyền cơ giới tự động hóa, giải phóng sức lao động cực nhọc, độc hại cho công nhân, chống ô nhiễm môi trường… Sau đó bà vẫn tiếp tục nghiên cứu, tìm tòi, có nhiều sáng kiến cải tiến khoa học ứng dụng vào sản xuất, như: công trình nghiên cứu thiết kế nồi lên men sản xuất bia (năm 1994) giúp cho các nhà máy bia không phải nhập nồi lên men; sáng kiến làm nồi tách lọc bia… mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

Bà không những là nhà quản lý năng động, xuất sắc mà còn là nhà khoa học nữ tài ba, có nhiều cống hiến cho sự phát triển của ngành thực phẩm vi sinh. 

Sáng kiến nổi bật nhất của Nguyễn Thị Anh Nhân trong thời gian này là sáng kiến thành lập Hội Mã số mã vạch Việt Nam. Ðây có thể coi là "chìa khóa vàng" giúp Việt Nam hội nhập.

Nguyễn Thị Anh Nhân đã được nhận nhiều giải thưởng khoa học trong nước và quốc tế: ngoài Giải thưởng Kovalepxkaia nói ở trên, bà đã 12 lần được nhận Giải thưởng Lao động sáng tạo, Huy chương Vàng Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới WIPO, 2 lần nhận giải của Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam VIFOTEC (1993, 2002), Huy chương Danh nhân (của Tổ chức Who's who, Mỹ); Quỹ Giáo dục Mỹ (AEF) trao tặng bằng Tiến sĩ danh dự; Giải thưởng Thăng Long Hà Nội… Bà đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Lao động. Tập thể mà Nguyễn Thị Anh Nhân đã dày công gây dựng nên là Công ty Bia Việt Hà cũng đã được Nhà nước Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi vào năm 2006… Ngoài ra bà còn có 52 công trình và sáng kiến cải tiến kỹ thuật được công nhận. Bà còn là 1 trong 7 nữ sinh được vinh danh là tiêu biểu xuất sắc của Trường Đồng Khánh - Trưng Vương nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập trường.

Với những thành tích đặc biệt trong nghiên cứu khoa học của Nguyễn Thị Anh Nhân, ông Nguyễn Đức Khiển, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ Hà Nội ngày ấy đã đề nghị làm đặc cách tiến sĩ cho chị. Song do công việc điều hành nhà máy quá bận nên chị đã cảm ơn và khước từ.

Đánh giá

Vinh danh 

Huân chương Lao động

Giải thưởng khoa học 
 Giải thưởng Kovalevskaia (1992)
 Giải thưởng Lao động sáng tạo (12 lần)
 Huy chương vàng Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO)
 Giải Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam VIFOTEC (1993, 2002)
 Huy chương Danh nhân (của Tổ chức Who's who, Mỹ)
 Quỹ Giáo dục Mỹ (AEF) trao tặng bằng Tiến sĩ danh dự

Gia đình 
Chồng bà là ông Nguyễn Ngọc Anh - một nhà khoa học, cũng là thầy giáo mẫu mực giỏi nhiều ngoại ngữ: Anh, Nga, Pháp, Trung. Hai con trai của ông bà đều thành đạt, hiện nay đều có cấp hàm thứ trưởng. Cháu nội Nguyễn Ngọc Bảo Lâm, 26 tuổi, đã làm Tổng Giám đốc Tổng Giám đốc một doanh nghiệp chuyên về đô thị thông minh.

Tham khảo

Xem thêm
 Giải thưởng Kovalevskaia

Sinh năm 1938
Nhân vật còn sống
Nữ khoa học gia
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI
Giải thưởng Kovalevskaia