Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Uppsala

Uppsala là thành phố ở đông nam của Thụy Điển, gần thủ đô Stockholm, thành phố này là thủ phủ của hạt Uppsala. Thành phố này nằm cách thủ đô Stockholm 70 km về phía bắc, có diện tích 47,86 km2, dân số cuối năm 2005 là 128.400 người. Uppsala là nơi đóng trụ sở của Tổng giám mục Thụy Điển. Đây cũng là nơi có Đại học Uppsala (thành lập năm 1477) là trường đại học cổ nhất Scandinavia và là trường cổ nhất ở Bắc Âu. Nhà thờ chính tòa Uppsala được xây dựng năm 1289 và hoàn thành năm 1435 theo phong cách kiến trúc gô-tic là một công trình kiến trúc nổi bật của thành phố này, năm 1702 bị hỏa hoạn đốt cháy một phần và chỉ được trùng tu một phần.

Lịch sử 

Uppsala ban đầu được đặt cách một vài km về phía bắc của vị trí hiện tại của nó tại một nơi được gọi là Gamla Uppsala (Old Uppsala). Ngày nay Uppsala được gọi là Östra Aros (Đông Aros, để phân biệt với Tây Aros). (Cũ) Uppsala, theo nhà văn thời trung cổ Adam of Bremen, trung tâm ngoại giáo chính của Thụy Điển và Đền thờ tại Uppsala chứa những thần tượng tuyệt vời của các vị thần Bắc Âu. Đồng bằng Fyrisvellir dọc theo con sông phía nam Old Uppsala, trong khu vực có thành phố hiện đại ngày nay, là nơi diễn ra Trận chiến Fyrisvellir vào những năm 980. Uppsala ngày nay là vào thời điểm đó được gọi là Östra Aros và là một thị trấn cảng của Gamla Uppsala.

Địa lý 
Nằm trên vùng đất bằng phẳng Uppsala màu mỡ với đất bùn, thành phố có Sông Fyris nhỏ ( Fyrisån ) chảy qua cảnh quan được bao quanh bởi thảm thực vật tươi tốt. Song song với con sông là sườn núi băng giá Uppsalaåsen ở độ cao khoảng 30 m (98 ft), địa điểm có lâu đài Uppsala, từ đó có thể nhìn thấy phần lớn thị trấn. Công viên trung tâm Stadsskogen (nghĩa đen là "Rừng thành phố") trải dài từ phía nam đến tận thị trấn, mang đến cơ hội giải trí cho nhiều khu dân cư trong khoảng cách đi bộ.

Nằm cách thủ đô khoảng 70 km (43 dặm) hoặc 40 phút đi tàu, nhiều cư dân Uppsala làm việc tại Stockholm. Tàu đến Sân bay Stockholm-Arlanda mất 17 phút, giúp du khách có thể dễ dàng đến thành phố bằng đường hàng không.

Trung tâm thương mại Uppsala khá nhỏ gọn. Thành phố có một thị trấn và trang phục riêng biệt được phân chia với các giáo sĩ, hoàng gia và học viện trong lịch sử cư trú tại khu phố Fjärdingen trên bờ phía tây của sông, hơi tách biệt với phần còn lại của thành phố và quần thể nhà thờ, lâu đài và các tòa nhà đại học hầu như vẫn còn tồn tại. không bị xáo trộn cho đến ngày nay. Trong khi một số tòa nhà lịch sử vẫn ở ngoại vi của lõi trung tâm, hoạt động thương mại bán lẻ tập trung về mặt địa lý vào một số ít dãy nhà xung quanh phố đi bộ và quảng trường chính ở phía đông của sông, một khu vực chịu sự tàn phá quy mô lớn. đặc biệt là trong những năm bùng nổ kinh tế vào những năm 1960. Trong những thập kỷ gần đây, một phần đáng kể hoạt động thương mại bán lẻ đã chuyển sang các trung tâm mua sắm và cửa hàng nằm ở ngoại ô thành phố. Trong khi đó, các khu vực xây dựng đã mở rộng đáng kể và một số hoạt động ngoại ô hóa đã diễn ra.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Thụy Điển
Uppsala
Hạt Uppsala
Danh sách quốc gia theo tỷ lệ tự sát

]]
Dưới đây là danh sách các quốc gia theo tỷ lệ tự tử do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các nguồn khác công bố.

Cứ 5.000 – 15.000 người thì có một người chết vì tự tử mỗi năm, với tỷ lệ toàn cầu ước tính là 10,5 trên 100.000 dân số giảm từ 11,6 vào năm 2008. Ở các quốc gia hiện đại có thu nhập cao, tỷ lệ nam và nữ có hành vi tự tử khác nhau nhiều so với những nơi khác trên thế giới: trong khi phụ nữ được cho là dễ có ý định tự tử hơn thì tỷ lệ tự tử ở nam giới lại cao hơn. Những điều này được mô tả là một "dịch bệnh thầm lặng".

Một nghiên cứu vào năm 2019 cho thấy từ năm 1990 đến năm 2016, tỷ lệ tự tử theo tiêu chuẩn độ tuổi trên toàn cầu đã giảm 1/3; tỷ lệ năm 2016 là khoảng 16 ca tử vong trên 100.000 nam giới và 7 ca tử vong trên 100.000 nữ giới. Trong thời gian nghiên cứu, tỷ lệ tự tử của nữ giới đã suy giảm nhiều so với nam giới.

Do đó, tỷ lệ tự tử có thể cao hơn so với những ước lượng, trong đó nam giới có nhiều nguy cơ tự tử hơn phụ nữ ở hầu hết các nền văn hóa và hoàn cảnh. Theo WHO, việc ngăn ngừa và can thiệp tự sát là một chủ đề quan trọng đối với tất cả mọi người.

Dữ liệu

Mới nhất

Thống kê

Nam giới

Nữ giới

Tất cả

Phân tích 

Tỷ lệ tự tử của nam và nữ lần lượt nằm trong tổng dân số nam và tổng dân số nữ (nghĩa là tổng số nam giới tự tử chia cho tổng dân số nam).

Hầu hết các quốc gia được liệt kê ở trên đều báo cáo tỷ lệ nam giới tự tử cao hơn, vì trên toàn thế giới có khoảng 3 nam giới tự tử trong số 4 người, hoặc hệ số 3:1 (ví dụ: ở Hoa Kỳ là 3,36 vào năm 2015 và 3,53 vào năm 2016).

Mặc dù chuẩn hóa độ tuổi là quy trình thống kê phổ biến để phân loại dữ liệu tử vong nhằm mục đích so sánh, phương pháp tiếp cận này của WHO dựa trên các ước tính có tính đến các vấn đề như báo cáo không đầy đủ, dẫn đến tỷ lệ khác với số liệu thống kê chính thức do từng quốc gia lập và xác nhận (và sửa đổi cũng được thực hiện định kỳ). Ngoài ra, tỷ lệ điều chỉnh theo tuổi là tỷ lệ tử vong sẽ tồn tại nếu tất cả các quần thể được nghiên cứu có cùng phân bố theo độ tuổi như một quần thể "chuẩn". Tỷ lệ ước tính cơ bản, thô có sẵn tại đây và tại đây. Các quốc gia có dân số dưới 100.000 người sẽ không được tính.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Dữ liệu và tỷ lệ tự tử do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Danh sách theo quốc gia
Danh sách quốc gia
Danh sách quốc gia theo GDP
Tự sát theo quốc gia
Drammen

Drammen là thành phố cảng ở phía nam Na Uy, thành phố này tọa lạc ở khu vực sông Drammenselva chảy và Drammensfjord (Drammens Fjord), cách Oslo 47 km. Đây là thủ phủ của hạt Buskerud. Drammen nằm ở khu vực giao cắt của các tuyến đường sắt và đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu lâm sản cho các khu vực lân cận. Thành phố này cũng là cảng nhập hoa quả và xe hơi cho Na Uy.

Drammen được lập thành một municipality ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Municipality nông thôn Skoger đã được sáp nhập với Drammen ngày 1 tháng 1 năm 1964. (và từ đó chuyển từ hạt Vestfold sang hạt Buskerud.)

Drammen nằm ở cuối một thung lũng, tọa lạc hai bên bờ sông Drammenselva.

Dân số khu vực đô thị của Drammen là 93.006. Drammen là khu vực đô thị lớn thứ 6 ở Na Uy, nằm trên lãnh thổ của 5 municipality: Drammen (khoảng 61% dân số), Nedre Eiker (23%), Øvre Eiker (8%), Lier (5%) and Røyken (3%).

Các phường của Drammen là Austad/Fjell, Bragernes, Gulskogen, Konnerud, Skoger, Strømsø/Danvik, Tangen/Åskollen và Åssiden.

Khu vực Øvre Sund nằm dọc theo có các công trình độc đáo thế kỷ 18 và 19 là một khu vực đặc trưng của Drammen.

Chú thích 

Thành phố của Na Uy
Đô thị Buskerud

Thành phố ven biển Na Uy
Trondheim

() là một thành phố và là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy.

Trondheim được lập thành một đô thị 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Các đô thị Byneset, Leinstrand, Strinda và Tiller đã được sáp nhập với Trondheim vào ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Dù khu vực này đã có dân định cư hàng ngàn năm, nhưng thành phố Trondheim được thành lập năm 997. Thành phố này đã từng là nơi ở của các vua Na Uy và đã là thủ đô của Na Uy cho đến năm 1217. Trong thời Trung cổ, Trondheim là nơi diễn ra nhiều trận đánh, bao gồm trận chiến giữa vua Sverre và Erling Skakke vào năm 1179. Thành phố này đã bị hỏa hoạn lớn nhiều lần – lần tàn phá nhất là vào năm 1651 và 1681. Trận hỏa hoạn năm 1651 đã phá hủy 90% các toà nhà ở Trondheim, còn vụ hỏa hoạn năm 1681 dẫn đến việc xây lại hoàn toàn thành phố.

Trondheim là một trung tâm giáo dục và nghiên cứu y khoa của Na Uy với Đại học Khoa học Công nghệ Na Uy (NTNU) và SINTEF nằm ở đây. NTNU có khoảng 25.000 sinh viên. Trondheim là nơi đóng trụ sở của Tòa tổng Giám mục. Thành phố này có nhà thờ Nidaros xây vào thế kỷ 11.

Chú thích 

Thành phố của Na Uy
Khu dân cư thời đại Viking
Cố đô
Đô thị của Trøndelag
Thành phố cảng ở Na Uy
Khởi đầu năm 997
Cố đô Na Uy
Tiếng Na Uy

Tiếng Na Uy (norsk) là một ngôn ngữ thuộc nhánh phía Bắc của nhóm ngôn ngữ German trong hệ ngôn ngữ Ấn-Âu. Đây là ngôn ngữ của người dân Na Uy, là ngôn ngữ của khoảng 4,7 triệu người ở Na Uy và ở các khu vực có người Na Uy sinh sống như tại Hoa Kỳ.

Giống như các ngôn ngữ của vùng Scandinavia khác, tiếng Na Uy phát triển từ một ngôn ngữ Scandinavia cổ chung. Do có nhiều thay đổi lớn về phương ngữ trong thời Viking (khoảng năm 800-1050), tiếng Bắc Âu cổ, một ngôn ngữ mà dựa vào đó tiếng Na Uy hiện đại phát triển ra đã ra đời và được người di cư Na Uy mang vào Iceland và nhiều khu vực Bắc Đại Tây Dương khác. Chữ cái Latin đã được du nhập để thay cho chữ viết cổ và chữ viết Na Uy riêng biệt đã phát triển trong thế kỷ 11. Trong các thế kỷ sau, tiếng Na Uy chịu ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch, tiếng Hạ Đức và tiếng Thụy Điển. Ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch lên tiếng Na Uy lớn nhất là vào khoảng thời gian từ 1380-1914, khi Na Uy được thống nhất với Đan Mạch dưới triều vua Đan Mạch.

Tiếng Đan Mạch, ngôn ngữ chính thức của Na Uy từ năm 1397, cũng đã trở thành ngôn ngữ viết của Na Uy thế kỷ 16. Tiếng Đan Mạch được giới có học thức sử dụng, đặc biệt ở các thành phố còn phương ngữ Na Uy tiếp tục được sử dụng ở nông thôn trong giới lao động và trung lưu. Trong thế kỷ 19, ngôn ngữ nói Đan Mạch đã phát triển thành một thứ tiếng gọi là tiếng Đan Mạch-Na Uy chịu ảnh hưởng nặng cấu trúc và từ vựng của tiếng Đan Mạch nhưng lại theo cách phát âm và ảnh hưởng ngữ pháp của tiếng Na Uy. Sau này, ngôn ngữ này gọi là Riksmål và đã trở thành ngôn ngữ của Na Uy. Do dân chúng mong muốn một ngôn ngữ riêng, vào giữa thế kỷ 19, nhà ngôn ngữ học Ivar Aasen đã tạo một ngôn ngữ viết quốc gia, gọi là Landsmål (ngôn ngữ đất nước), dựa trên các phương ngữ Na Uy và không bị ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch. Nỗ lực này của Ivar đã được công chúng ủng hộ và Landsmål đã được phát triển thêm, thành một ngôn ngữ thứ cấp.

Dưới sức ép của phong trào Landsmål, Riksmål đã trải qua một loạt cải cách lớn vào các năm 1907, 1917, 1938, nhấn mạnh vào cách nói và chính tả Na Uy. Tên gọi của hai ngôn ngữ đã chính thức thay đổi: Riksmål thành Bokmål (ngôn ngữ sách vở) còn Landsmål thành Nynorsk (tiếng Na Uy mới). Hai ngôn ngữ này có giá trị pháp lý ngang nhau theo luật và phải được dạy ở trường học. Bokmål vẫn là ngôn ngữ hàng đầu và được dùng mạnh mẽ nhất ở đông Na Uy còn Nynorsk được dùng ở tây Na Uy.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

Ngôn ngữ tại Na Uy
Ngôn ngữ Tây Scandinavia
Ngôn ngữ hòa kết
Ngôn ngữ V2
Ngôn ngữ có thanh điệu
Ngôn ngữ chủ-động-tân
Văn hóa Scandinavia
Chi ngôn ngữ German phía Bắc
Ngôn ngữ có trọng âm
Møre og Romsdal

là một hạt ở cực bắc vùng Vestlandet của Na Uy, và giáp các hạt Sør-Trøndelag, Oppland và Sogn og Fjordane. Chính quyền hạt nằm ở Molde. Trước đây, hạt này được gọi là Romsdalen amt.

Tên gọi Møre og Romsdal được tạo ra năm 1936. Phần đầu là chỉ hai vùng Nordmøre và Sunnmøre, còn phần đuôi là tên của vùng Romsdal.

Cho đến năm 1919, hạt này được gọi là Romsdal amt. Thời kỳ 1919-1935 là Møre fylke.

Các đô thị 

Møre og Romsdal có tổng cộng 38 đô thị:

Tham khảo

Møre og Romsdal

Khởi đầu năm 1662 ở Na Uy
Ørskog

Ørskog là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Ørskog đã được thành lập thành đô thị vào ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Đô thị Sykkylven đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883. Các đô thị Skodje và Stordal đã được sáp nhập với Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1965 nhưng lại được tách khỏi Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1977.

Tên gọi của đô thị này theo tên nông trại Ørskog (tiếng Na Uy Cổ Øyraskógr), do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó. Phần đầu của từ là số nhiều của sở hữu cách øyrr f 'bờ cát', và thành phần cuối skógr m 'gỗ, rừng'.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1838
Norddal

Norddal là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị Norddal đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883. Sunnylven đã được tách khỏi Norddal mùa Thu năm 1838.

Tên gọi này trong tiếng Na Uy Cổ là tên của Dalr, với từ dalr m 'thung lũng'. Tiếp đầu ngữ là Nord- 'phía bắc' được thêm vào năm 1600.

Cho đến năm 1918, tên này được viết Norddalen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Destinasjon Geirangerfjord - Trollstigen 

Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Đô thị cũ Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1838
Nesset

Nesset là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này đã được lập ngày 1 tháng 1 năm 1838. Eresfjord og Vistdal đã được tách khỏi Nesset ngày 1 tháng 1 năm 1890 nhưng lại được nhập vào Nesset ngày 1 tháng 1 năm 1964. Tên đô thị này được đặt theo tên một nông trại Nesset ("Nødesetter" 1520). Mardalsfossen, một trong những thác nước cao nhất Na Uy là một địa điểm thu hút khách ở khu vực này.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy
Nesset
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Đô thị cũ Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1838
Eide

Eide là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này đã được tách ra từ Kvernes ngày 1 tháng 1 năm 1897. Đô thị này nổi tiếng với các sản phẩm làm từ đá vôi và các ngành thủ công liên quan. Con đường ven biển Atlanterhavsvegen đi qua đây. Huy hiệu của đô thị này có hình ba con thiên nga đang bơi, đây là loài vật sinh sống rất nhiều tại Eide.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy
Làng ở Møre og Romsdal
Nordmøre
Khởi đầu năm 1897 ở Na Uy
Đô thị cũ Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1897
Tả vu và Hữu vu (Hoàng thành Huế)

Tả vu và Hữu vu là hai công trình phối thuộc của Điện Cần Chánh trong Tử Cấm Thành của Kinh thành Huế. Tả vu là toà nhà dành cho các quan văn, còn Hữu vu là toà nhà dành cho các quan võ; đây là nơi các quan chuẩn bị nghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của cơ mật viện, nơi tổ chức thi Đình và yến tiệc. Tả vu và Hữu vu đều được xây dựng vào vào năm Gia Long thứ 18 (1819).

Đặc điểm 

Xây dựng vào đầu thế kỷ XIX, các công trình trên được sửa chữa nhiều lần dưới thời các vua Nguyễn. Đặc biệt dưới thời vua Khải Định (năm 1923), Tả Vu và Hữu Vu đã được tu bổ với sự thay đổi lớn về cấu trúc, vật liệu, hình thức trang trí…

Trong quá trình tu bổ, mặc dù công nghệ xây dựng công trình đã có sự ảnh hưởng phong cách châu Âu với trần nhà đã được thay bằng bê tông và sàn lát gạch hoa, nhưng vẫn giữ được hình dạng cấu trúc ban đầu. Đặc biệt, tường và trần nhà đều được trang trí, vẽ màu theo phong cách châu Âu với hoạ tiết thể hiện các chủ đề truyền thống của cung đình Huế như: "Tam sư huý cầu", "Tam tinh", "Lưỡng Long triều nghi", "Lưỡng Long chầu nhật", "Ngũ Phúc kiếm thọ", "Cổ đồ bát bửu", tứ linh, tứ quý, bát bửu, dây lá,...

Lịch sử 
Tả vu và Hữu vu đều được xây dựng vào vào năm Gia Long thứ 18 (1819).

Công trình đã từng được tu sửa 2 lần vào năm Thành Thái thứ 10 (1899).

Đến năm 1923 nhân chuẩn bị cho lễ Tứ Tuần Đại Khánh của vua Khải Định công trình một lần nữa được tu sửa và có quy mô, hình dáng kiến trúc như ngày hôm nay.

Trong thời gian chiến tranh Tả Vu, Hữu Vu bị xuống cấp nghiêm trọng và được trùng tu vào các năm 1977, 1986, 1997-1999.

Trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 1988, công trình đã được các chuyên gia Ba Lan hỗ trợ phục hồi phần mái và gia cố một phần nhằm bảo vệ các họa tiết còn sót lại.

Năm 2012, hệ thống tường và trần nhà trang trí, vẽ màu theo phong cách châu Âu với họa tiết thể hiện các chủ đề truyền thống của cung đình Huế đã được phục hồi lại.

Hiện nay công trình nhà Tả Vu dùng để tổ chức trưng bày chuyên đề về các di sản văn hóa thế giới thuộc hệ thống di sản văn hóa Huế. Nhà Hữu Vu tổ chức một số dịch vụ trải nghiệm văn hóa cung đình xưa.

Hình ảnh

Tham khảo

Tử Cấm thành (Huế)
Cung điện tại Việt Nam
Kiến trúc cổ Việt Nam
Haram (Na Uy)

Haram là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Trung tâm hành chính là Brattvåg. Haram đã được lập thành đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Vigra đã được tách khỏi Haram ngày 1 tháng 1 năm 1890. Vatne, và một phần của Borgund, đã được nhập với Haram ngày 1 tháng 1 năm 1965.

Tên đô thị này được đặt theo nông trang Haram (tiếng Na Uy Cổ Harhamarr) do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó

Các làng 
 Brattvåg
 Søvik
 Vatne
 Austnes
 Tennfjord

Tham khảo

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Khởi đầu năm 2024 ở Na Uy
Đô thị Møre og Romsdal
Khu dân cư thành lập năm 1838
Kristiansund

Kristiansund (Erlier Christiansund) là một đô thị trên bờ biển tây của Na Uy, ở quận Nordmøre thuộc hạt Møre og Romsdal. Nó được chính thức nâng lên thị trấn năm 1742.

Kristiansund được lập làm một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838. Đảo và đô thị Grip đã được sáp nhập với Kristiansund ngày 1 tháng 1 năm 1964. Đảo và đô thị Frei được nhập vào Kristiansund ngày 1 tháng 1 năm 2008.

Thành phố này giáp các đảo và đô thị Smøla về phía đông bắc, Tustna về phía đông và Averøy về phía tây nam.

Lịch sử

Từ năm 8000 TCN đến năm 1066
Chứng cứ khảo cổ tồn tại về việc định cư tại khu vực ngày nay là Kristiansund từ thời kỳ 8000 TCN. Khi kết thúc thời kỳ băng hà cuối cùng, một số khu vực ở bờ biển phía tây của Na Uy trở nên không có băng. Chứng cứ đầu tiên về những định cư như vậy được phát hiện tại Voldvatnet ở Kristiansund vào năm 1909. Nhiều nơi khác sau đó cũng đã được tìm thấy, trong đó có phát hiện tại Kvernberget vào năm 2007 khi các đợt khai quật khảo cổ được tiến hành trước khi mở rộng sân bay của thành phố. Cũng đã tìm thấy các vật thể từ thời kỳ đồ đồng và đầu thời kỳ sắt cổ.

Trong thời kỳ Viking, có nhiều trận chiến diễn ra xung quanh Kristiansund. Trận chiến nổi tiếng nhất là Trận Rastarkalv trên đảo Frei, nơi vua Na Uy Håkon the Good chiến đấu với nhóm Eirikssønnene. Hiện nay có một tượng đài được đặt gần Nedre Frei, nơi diễn ra trận chiến.

Thời Trung Cổ

Hòn đảo Grip đã là một cộng đồng ngư dân quan trọng trong thời Trung Cổ và được coi là khu tự quản quan trọng nhất trong khu vực thời điểm đó. Cảng tự nhiên tại Lille-fosen, gần nơi Kristiansund đặt hiện nay, cũng thường xuyên được sử dụng cho mục đích đánh cá.

Từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 18
Trong thế kỷ 17, một nơi định cư nhỏ phát triển xung quanh khu vực ngày nay chúng ta biết là cảng Kristiansund. Khi càng có nhiều người di cư đến, khu vực trở thành một cảng giao dịch quan trọng cho việc đánh cá và vận chuyển gỗ dọc theo bờ biển. Chính phủ Đan Mạch-Na Uy đã thành lập một trạm hải quan ở đây, được kiểm soát bởi cảng giao dịch chính ở Trondheim. Năm 1631, cảng được tuyên bố là một ladested.

Thủy thủ Hà Lan đã đem kiến thức về sản xuất cá khô clipfish đến Kristiansund vào cuối thế kỷ 17, và trong một số năm, thành phố này đã trở thành người xuất khẩu cá khô lớn nhất ở Na Uy, xuất khẩu hàng hóa chủ yếu đến các nước Biển Trung Hải như Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Việc sản xuất cá khô của thành phố cũng là một phần lý do tại sao nó đã được trạng thái thị xã như một kjøpstad vào năm 1742.

Từ thế kỷ 19 đến hiện tại

Thị trấn Christianssund được thành lập như là đô thị Christianssund vào ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem Đạo luật formannskapsdistrikt). Trong thập kỷ 1960, có nhiều sáp nhập đô thị trên toàn Na Uy do công việc của Ủy ban Schei. Ngày 1 tháng 1 năm 1964, Đô thị Kristiansund đã được sáp nhập với Đô thị nhỏ Grip (dân số: 104) ở phía tây bắc và khu vực Dale của Đô thị Bremsnes trên đảo Nordlandet (dân số: 963). Đô thị lân cận Frei đã được sáp nhập với Kristiansund vào ngày 1 tháng 1 năm 2008, tạo nên một Đô thị Kristiansund lớn hơn nhiều.

Ghi chú 

Nordmøre
Møre og Romsdal
Thành phố của Na Uy

et:Kristiansund
Midsund

Midsund là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này gồm các đảo Otrøy, Midøy, Dryna và các đảo nhỏ hơn Magerøy và Tautra.

Midsund (cho đến năm 1965 gọi là Sør-Aukra) đã được tách khỏi Aukra ngày 1 tháng 7 năm 1924.

Đô thị này đã được đặt tên theo eo biên giữa đảo Otrøy và Midøy.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1965 ở Na Uy
Đô thị cũ Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1965
Molde

Molde là thành phố và đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Từ một khu định cư làm một tiền đồn thương mại cuối thời kỳ Trung cổ, khu vực này đã phát triển và thành một thành phố năm 1742. Molde được lập làm đô thị (municipality) ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem here). Bolsøy và một số khu vực của Veøy đã được nhập với Molde ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Thành phố này là trung tâm hành chính của Møre og Romsdal, trung tâm thương mại của Romsdal, và là nơi có giáo phận Møre. Molde đã tiếp tục phát triển qua thế kỷ 18 và 19, trở thành trung tâm ngành dệt may của Na Uy cũng như thành trung tâm hành chính của khu vực, một điểm thu hút khách du lịch.

Sau đệ nhị thế chiến, trải qua thời kỳ tăng trưởng nhanh chóng và trở thành một trung tâm học thuật và đầu ra công nghiệp. Thành phố này nằm bên bờ bắc của Romsdalsfjord trên bán đảo Romsdal. Molde có khí hậu đại dương, ôn hòa, mùa hè ấm và mát còn mùa đông dễ chịu.

Thành phố có giao thông đường sắt, sân bay Årø với các chuyến bay đi Oslo, Bergen, Trondheim, cũng như các chuyến nội địa và quốc tế khác.

Các thành phố kết nghĩa 
  Vejle, Đan Mạch
  Borås, Thụy Điển
  Mikkeli, Phần Lan
  Česká Lípa, Cộng hòa Séc
  Bardejov, Slovakia

Những người dân nổi tiếng 

 Ole Gunnar Solskjær, cầu thủ/Huấn luyện viên bóng đá (1973-)
 Bjørnstjerne Bjørnson, nhà văn, người đoạt Giải Nobel (1832-1910)
 Ole Anton Qvam cựu thủ tướng, (1834-1904)
 Kjell Magne Bondevik, nhà chính trị, cựu thủ tướng (1947-)
 Bjørn Trygve Grydeland, Chủ tịch ESA, đại sứ EU (1949-)
 Bjørn Rune Gjelsten, nhà kinh doanh (1956-)
 Kjell Inge Røkke, nhà kinh doanh (1958-)
 Jo Nesbø, nhà văn (1960-)
 Arild Monsen, vận động viên trượt tuyết (1962-)
 Kjetil Rekdal, cầu thủ và ông bầu bóng đá (1968-)
 Mette Solli, kickboxer (1974-)
 Ingeborg Hungnes, ca sĩ
 Ola Kvernberg, nhạc sĩ
 Ann-Helen Moen, soprano

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Thông tin du lịch
 Đại học Molde
 Molde International Jazz Festival 
 Romsdals Budstikke
 Molde F.K.
 VS Molde Futsal 
 View the Molde panorama
 Images from Molde and Romsdal 

*
Thành phố của Na Uy
Møre og Romsdal
Rauma (Na Uy)

Rauma là một đô thị ở hạt của Møre og Romsdal, Na Uy.

Các đô thị cũ Eid, Grytten, Hen và Voll, và phần phóa nam của Veøy đã được nhập vào nhau để tạo thành đô thị mới Rauma ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Đô thị này được đặt tên theo sông Rauma chảy qua thung lũng Romsdalen.

Huy hiệu của đô thị này được áp dụng từ năm 1983. Ba điểm đại diện cho 2 và 1/2 núi Vengetindane, Trolltindane và Romsdalshorn, tất cả đều nằm ở đô thị này.

nhà thờ Rødven được xây tại đây năm 1200

Tham khảo

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1964 ở Na Uy
Sande, Møre og Romsdal

Sande là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Sande được tách ra khỏi Herøy năm 1867. Rovde đã được tách ra khỏi Sande ngày 1 tháng 1 năm 1905.

Tên của đô thị này đặt theo nông trang Sande (tiếng Na Uy Cổ Sandr) do nhà thờ đầu tiên được đặt ở đây.

Cho đến năm 1892, tên này vẫn được viết Sandø.

Người nổi tiếng 
 Bjartmar Gjerde, (1931– )
 Jan Åge Fjørtoft, (1967– )

Tham khảo

Đô thị Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1867 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1867
Phố Bảng

Phố Bảng (còn được viết là Phó Bảng) là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Phố Bảng nằm ở phía tây huyện Đồng Văn, cách thành phố Hà Giang khoảng 120 km, có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp xã Sủng Là
 Phía tây giáp xã Phố Là
 Phía nam giáp xã Phố Cáo
 Phía bắc giáp Trung Quốc.

Thị trấn có diện tích 11,31 km², dân số năm 2019 là 2.811 người, mật độ dân số đạt 249 người/km². Từng là huyện lỵ của huyện Đồng Văn

Trên địa bàn thị trấn có 14 dân tộc sinh sống, gồm các dân tộc: Mông, Hoa Hán, Kinh, Pu Péo, Tày, Giấy, Nùng, Lô Lô, Dao, Cờ Lao, Cao Lan, La Chí, Thái, Mường. Trong đó, người Mông và người Hoa Hán là hai dân tộc chủ yếu.

Thị trấn Phố Bảng thông thương với huyện Ma Lật Pha, châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc qua cửa khẩu Phó Bảng.

Hành chính
Thị trấn Phố Bảng có 6 khu phố, thôn được chia thành 2 tổ dân phố: I, II và 4 thôn: Tả Kha, Phiến Ngài, Phố Trồ, Xóm Mới.

Lịch sử
Trước năm 1961, Phố Bảng là một thôn của xã Sùng Là (nay là xã Sủng Là) với tên gọi Phó Bảng.

Ngày 5 tháng 7 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 91-CP về việc thành lập thị trấn Phố Bảng trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Sủng Là.

Chú thích

Tham khảo

Xã, phường biên giới Việt Nam – Trung Quốc
Lãnh thổ Bắc Úc

Lãnh thổ Bắc Úc (Northern Territory, viết tắt NT) là một vùng lãnh thổ liên bang của Úc, bao phủ phần lớn vùng trung tâm lục địa Úc cũng như các khu vực phía bắc. Tuy có diện tích hơn , lớn thứ 3 Úc, dân cư trong vùng lãnh thổ rất thưa thớt. Với dân số 245.869 (2019), đây là vùng có dân số thấp nhất Úc, chưa bằng một nửa Tasmania.

Lịch sử

Lịch sử Lãnh thổ Bắc Úc bắt đầu từ hơn 40.000 trước, khi những người thổ dân đến đây. Họ đã tiếp xúc với người Makassar để trao đổi mua bán hải sâm từ ít nhất thế kỷ 18. Người châu Âu trông thấy bờ biển lãnh thổ Bắc Úc lần đầu tiên vào thế kỷ 17. Sau đó, người Anh đã cố gắng tìm cách định cư tại vùng duyên hải này. Sau ba lần thất bại (1824–1828, 1838–1849, và 1864–66), họ đã thành công năm 1869 khi thành lập nên Darwin. Ngày nay, nền kinh tế chủ yếu dựa vào du lịch, đặc biệt là nhờ vườn quốc gia Kakadu ở Top End và vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta ở trung Úc, và khai mỏ.

Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Darwin. Dân cư không tập trung ở vùng duyên hải mà rải rác dọc theo xa lộ Stuart. Những điểm dân cư lớn khác ngoài Darwin là Palmerston, Alice Springs, Katherine, Nhulunbuy, và Tennant Creek.

Địa lý 
Lãnh thổ Bắc Úc giáp Queensland về phía đông, Tây Úc về phía tây, Nam Úc về phía nam và biển Timor, biển Arafura và vịnh Carpentaria về phía bắc.

Chính trị

Nhân khẩu 

Năm 2011, dân số của Lãnh thổ Bắc Úc là 211.945 người, tăng 10% so với năm 2006. Tháng 6 năm 2015, Cục Thống kê Úc ước tính dân số của Lãnh thổ Bắc Úc là 244.300 người, bao gồm cư dân đang ở nước ngoài hoặc bang khác. Dân số của Lãnh thổ Bắc Úc là 1% tổng dân số Úc.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 

Úc
Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc
Sandøy

Sandøy là một đô thị cũ ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Sandøy đã được tách khỏi Aukra năm 1867 và bị giải thể năm 2020.

Đô thị này được đặt theo một nông trang và một hòn đảo nhỏ Sandøy (tiếng Na Uy Cổ Sandøy) do nhà thờ đầu tiên đã được xây ở đây. Sandøy là một đô thị đảo. Sandøy bao gồm 871 hòn đảo nhưng chỉ có 5 hòn đảo có dân sinh sống, các đảo chính có dân là: Harøy, Sandøy, Finnøy, Ona và Orten. Ona nổi tiếng nhất trong số đó và là một điểm du lịch phổ biến.

Tham khảo

Đô thị cũ Na Uy
Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1867 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1867
Smøla

Smøla là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Đô thị này được thành lập này 1 tháng 1 năm 1960 - sau khi sáp nhập Edøy, Brattvær và Hopen.

Tên đô thị này được đặt theo tên hòn đảo chính Smøla (tiếng Na Uy Cổ Smyl hay Smjöl). Smøla nằm ở bên ngoài Kristiansund và Tustna, bao gồm một đảo chính (214 km²) và hơn 3000 đả nhỏ. Đảo chính bằng phẳng với độ cao nhất 63 m trên mực nước biển. Chỉ có 5% đất đảo này được sử dụng cho nông nghiệp do phần lớn đảo là đầm lầy và mỏm đá. Ở đảo này có nhiều nhà máy phát điện bằng sức gió với 68 nhà máy, tổng công suất 150 MW, tương đương 450 GWh mỗi năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Statkraft
 Veiholmen.com
 Statkraft and Nuon co-operate on wind-based green electricity (Press release from Statkraft, 27 March 2003)

Møre og Romsdal
Nordmøre
Đảo Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1960 ở Na Uy
Đô thị Møre og Romsdal
Stranda

Stranda là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Stranda đã được lập làm đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Stordal đã được tách khỏi Stranda ngày 1 tháng 1 năm 1892. Sunnylven được nhập với Stranda ngày 1 tháng 1 năm 1965.

Stranda bao gồm 3 thị trấn nhỏ và một thị trấn lớn hơn. Ba thị trấn đó là: Hellesylt, Geiranger và Liabygda. Đô thị này là một điểm thu hút khách với các công trình Geirangerfjord và Sunnylvsfjord được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 2005.

Người nổi tiếng từ Stranda
Are Kalvø, (1969– ), nhà văn kiêm nhà soạn hài kịch.
Peter Opsvik (1939– ), nhà thiết kế nội thất kiêm nghệ sĩ saxophon nhạc Jazz.
Bjarne Solbakken, vận động viên trượt tuyết.
Margreth Olin, đạo diễn điện ảnh.
Pål Øie đạo diễn điện ảnh.
Kristian Langlo (1894–1976).
P.I. Langlo (1892–1940), người tiên phong trong ngành nội thất ở Na Uy.
Arve Henriksen (1968–), nhạc sĩ.
Olav Oksvik (1887-1958), nhà chính trị dân chủ xã hội

Tham khảo

Liên kết ngoài
West Norwegian Fjords  UNESCO World Heritage Site
Storfjordens Venner 
Visit Strandafjellet for downhill skiing
Visit Geiranger - wild and beautiful 
The Norwegian Fjord Centre
Destinasjon Geirangerfjord - Trollstigen 
Hægstad Farm  Art Centre in Hellesylt
Local information and news 
Home page of the local newspaper - Sunnmøringen
Need a map? 

Møre og Romsdal
Làng ở Møre og Romsdal
Stranda
Sula (Na Uy)

là một đô thị ở một hòn đảo của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đây là một trong những đô thị có mật độ dân cao nhất ở Møre og Romsdal. Cần phải phân biệt nó với hòn đảo Sula ở hạt Sogn og Fjordane.

Đảo Sula ban đầu là một phần của Borgund. Borgund đã được nhập với Ålesund ngày 1 tháng 1 năm 1968 - nhưng đảo Sula đã được tách khỏi Ålesund làm một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1977.

Sula giáp: Breisundet về phía tây, Storfjorden và Vartdalsfjorden về phía nam, Hessafjorden và Borgundfjorden về phía bắc và eo biển hẹp Vegsundet về phía đông - có cầu bắc qua.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Đảo của Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1977 ở Na Uy
From the Inside (bài hát của Linkin Park)

"From the Inside" là một bài hát của ban nhạc rock người Mỹ Linkin Park. Nó được phát hành làm đĩa đơn thứ 4 từ album thứ 2 của họ, Meteora, và là bài hát thứ 10 trong đĩa. Nó được phát hành ở Úc và Hoa Kỳ (nó chỉ được phát hành dưới dạng tải xuống ở Anh) vào năm 2004 làm đĩa đơn thứ 4 trong album.

Video âm nhạc 
Video âm nhạc được đạo diễn bởi Joe Hahn. Nó diễn ra trong bối cảnh một cuộc bạo loạn.

Video được quay trong chuyến lưu diễn Châu Âu năm 2003 của ban nhạc tại Prague, Cộng hòa Séc. Việc thực hiện video có thể được xem lại trên LPTV ("Mùa 2") tập 4.

Tính đến tháng 1 năm 2021, bài hát đã có 110 triệu lượt xem trên YouTube.

Danh sách ca khúc

Nhân sự 
Linkin Park

 Chester Bennington - ca sĩ
 Rob Bourdon - trống
 Brad Delson - guitar chính
 Dave "Phoenix" Farrell - guitar bass
 Joe Hahn - bàn xoay, sampler
 Mike Shinoda - đàn organ, rap, guitar đệm

Sản xuất

 Don Gilmore - nhà sản xuất

Xếp hạng 
Bài hát là đĩa đơn kém thành công nhất của Meteora. Đây là đĩa đơn duy nhất trong album không lọt vào bảng xếp hạng Modern Rock Tracks hoặc bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Billboard.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Lời bài hát chính thức của From the Inside
 

Đĩa đơn của Warner Bros. Records
Bài hát của Linkin Park
Đĩa đơn năm 2004
Bài hát năm 2003
Bài hát do Mike Shinoda sáng tác
Sông Cửa Lớn

Sông Cửa Lớn là một con sông lớn nhất tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Dòng chảy
Sông Cửa Lớn là con sông duy nhất ở Việt Nam có khởi nguồn từ biển và chảy ra biển có chiều dài 58 km bắt nguồn tại Cửa biển Bồ Đề (Biển Đông) rộng 600 m và sâu 19 m. Chảy về đến thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn, sông còn rộng 300 m, sâu 14 m. Đổ ra tại cửa Ông Trang (Biển Tây), sông mở rộng như vịnh biển, rộng hơn 1.800 m nhưng độ sâu giảm còn 4 – 5 m. Đoạn từ ngã ba sông Đầm Dơi và sông Cửu Lớn đến cửa Bồ Đề còn được gọi là sông Bồ Đề. Đây là dòng sông không có hạ nguồn và cũng không có thượng nguồn, được chảy từ biển Đông ra biển Tây.

Sông Cửa Lớn hay còn gọi là sông Cái Lớn, sông Tam Giang, Sông Năm Căn,... tùy theo địa danh mà đoạn sông đi qua. Đây là con sông duy nhất ở Việt Nam có khởi nguồn từ biển và chảy ra biển, là con sông lớn nhất, dài nhất, sâu nhất và dòng chảy cũng mạnh nhất so với các con sông khác ở tỉnh Cà Mau. Có lẽ không dòng sông nào có nhiều chi lưu bằng sông Cửa Lớn, không quá 1.000 m có 1 chi lưu, lúc là con rạch nhỏ, lúc là con sông lớn chạy ngoằn ngoèo vào rừng sâu.

Đại Môn Giang là ranh giới tự nhiên giữa ba xã Đất Mới, Năm Căn, Tam Giang với ba xã Tân Ân, Đất Mũi, Phan Ngọc Hiển, tách khu vực cuối cực nam của bán đảo Cà Mau thành một đảo, có cầu Năm Căn bắc qua đây.

Nước ở đây là nước lợ vì có một số sông nhỏ là sông Đầm Dơi, sông Đầm Chim và sông Cái Ngang đổ nước ngọt vào lẫn nước biển ở kênh này. Sông Bồ Đề là một phân lưu ra biển của sông Cửa Lớn.

Sông Cửa Lớn có chức năng như một lạch triều lớn truyền nước từ biển Đông sang biển Tây, có lưu lượng nước lớn, khá phức tạp, do chịu ảnh hưởng 2 biển có chế độ triều khác nhau, bị chi phối phần lớn bởi thủy triều biển Đông.

Cảng Năm Căn nằm trên sông Cửa Lớn, phía tả ngạn gần thị trấn Năm Căn.

Đặc sản
Sông Cửa Lớn là một nơi khai thác các loại thủy sản nước lợ như: Cua Năm Căn, cá Sơn,...

Thơ
Thơ của Bác: Đền thờ Bác ở chót mũi Cà Mau có nhắc tới sông Cửa Lớn như sau:

Tham khảo

Cửa Lớn
Insomniac (album của Enrique Iglesias)

Insomniac là album phòng thu thứ tám (và album tiếng Anh thứ tư) từ ca sĩ người Tây Ban Nha Enrique Iglesias. Nó đánh dấu sự hợp tác đầu tiên của anh với một rapper (Lil Wayne) cũng như sự cover ca khúc "Tired of Being Sorry" từ một nghệ sĩ khác (ban nhạc indie Ringside). Album được phát hành ở Hoa Kỳ ngày 12 tháng 6 năm 2007 và trên toàn thế giới ngày 11 tháng 6 năm 2007.

Album có sự đổi mới trong phong cách âm nhạc của Iglesias khi có sự kết hợp dòng nhạc pop, R&B và hip hop đương đại chứ không thuần Latin pop chủ đạo như trước kia. Tuy được giới phê bình đánh giá tích cực nhưng album lại thất bại về thương mại: tính đến nay, album chỉ bán được khoảng 1,2 triệu bản trên toàn thế giới.

Danh sách bài hát
 "Ring My Bells" - 3:56
 "Push (có mặt Lil Wayne)" - 3:53
 "Do You Know? (The Ping Pong Song)" - 3:40
 "Somebody's Me" - 4:00
 "On Top of You" - 3:40
 "Tired of Being Sorry" - 4:03
 "Miss You" - 3:23
 "Wish I Was Your Lover" - 3:25
 "Little Girl" - 3:47
 "Stay Here Tonight" - 4:15
 "Sweet Isabel" - 3:15
 "Don't You Forget About Me" - 3:12
 "Dímelo" - 3:39
 "Alguien Soy Yo" - 4:00
 "Amigo Vulnerable" - 4:03
 "Baby Hold On" (Target Bonus Track) - 3:49
 "Hero" (Thunderpuss Edit) (Bonus Track châu Âu và châu Á)
 "Not in Love" (có mặt Kelis) (Armand Van Helden Club Mix) (Bonus Track châu Âu)
 "Can You Hear Me?" (Ca khúc nhạc nền UEFA Euro 2008) (Bonus Track bản phát hành lại)
 "Laisse Le Destin L'emporter" (có mặt Nâdiya) (Bonus Track bản phát hành lại)
 "Do You Know? (The Ping Pong Song)" (Ralphi Rosario And Craig CJ's Radio Edit) (Bonus Track bản phát hành lại)
</tt>

Bản phát hành lại ở Ấn Độ đi kèm một DVD có những video âm nhạc cho các bài hát "Do You Know", "Somebody's Me", "Tired of Being Sorry" và "Push".

Xếp hạng, doanh số và chứng nhận

Chú thích

Album của Enrique Iglesias
Album năm 2007
Album do Stargate sản xuất
Album do John Shanks sản xuất
Album do Mark Taylor (nhà sản xuất âm nhạc) sản xuất
Album do Sean Garrett sản xuất
1832

Năm 1832 (MDCCCXXXII) là một năm nhuận bắt đầu vào ngày Chủ Nhật của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào thứ Sáu, chậm hơn 12 ngày của lịch Julius). Năm 1832 là năm 2376 trong Phật Lịch, năm Tân Mão và Nhâm Thìn trong Âm Lịch.

Sinh 
3 tháng 1 – Nguyễn Phúc Miên Miêu, tước phong Trấn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1865).
13 tháng 1 – Horatio Alger, nhà văn Mỹ (m. 1899)
20 tháng 1 – Nguyễn Phúc Miên Lâm, tước phong Hoài Đức Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1897).
23 tháng 1 – Édouard Manet, họa sĩ người Pháp (m. 1883)
27 tháng 1 - Lewis Carroll, nhà văn kiêm nhà nhiếp ảnh người Anh (m. 1898)
2 tháng 2 – Nguyễn Phúc Thục Tuệ, phong hiệu Vĩnh Chân Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1854).
3 tháng 3 – Nguyễn Phúc Nhàn Tĩnh, phong hiệu Thuận Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1863).
19 tháng 4 – José Echegaray,  nhà viết kịch Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Văn học năm 1904 (m. 1916)
10 tháng 6 – Nikolaus Otto, nhà phát minh người Đức (m. 1891)
2 tháng 8 – Nguyễn Phúc Nhàn An, phong hiệu Phương Hương Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1854).
18 tháng 8 – Nguyễn Phúc Miên Tiệp, tước phong Duy Xuyên Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1871).
28 tháng 9 – Nguyễn Phúc Miên Vãn, tước phong Cẩm Giang Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1895).
29 tháng 10 – Narcisa de Jesús, thánh Công giáo La Mã của vùng Nobol, Ecuador (m. 1869)
8 tháng 12 – Bjørnstjerne Bjørnson, nhà văn, nhà viết kịch Na Uy đoạt giải Nobel Văn học năm 1903 (m. 1910)
15 tháng 12 – Gustave Eiffel, kĩ sư kiêm nhà thầu người Pháp, nổi tiếng vì đã thiết kế Tháp Eiffel (m. 1923)
Không rõ – Nguyễn Phúc Nhã Viện, phong hiệu Hoài Chính Công chúa, công chúa con vua Thiệu Trị (m. 1875).
 Không rõ – Ngô Quang Bích, quan nhà Nguyễn, nhà thơ, lãnh tụ cuộc khởi nghĩa chống Pháp tại vùng Tây Bắc (m. 1890)

Mất 
14 tháng 8 – Walter Scott
28 tháng 8 – Lê Văn Duyệt
28 tháng 8 – Johann Wolfgang von Goethe
25 tháng 10 – Évariste Galois
 Không rõ – Lê Văn Khôi (s. ?)

Tham khảo

Năm 1832
La Thị Tám

La Thị Tám (sinh vào tháng 10 năm 1949 tại xã Vĩnh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là một nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, là nguyên mẫu nữ nhân vật trong bài hát "Người con gái sông La" của nhạc sĩ Doãn Nho.

Năm 1967, lúc vừa tròn 18 tuổi, La Thị Tám gia nhập đội thanh niên xung phong và được biên chế vào đơn vị chủ lực Đại đội 2- Giao thông vận tải từ tháng 12-1967 đến tháng 8-1968, đóng tại xã Đồng Lộc. Bà được giao nhiệm vụ đứng trên một quả đồi cao, phía trái của ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom kẻ thù trút xuống. Sau khi máy bay Mỹ vừa đi là La Thị Tám chạy xuống cắm tiêu đánh dấu cho công binh đến phát nổ. Suốt 200 ngày đêm ròng rã, bà đã đếm và cắm tiêu được một số lượng bom lớn lên đến: 1205 quả. Ngày 22 tháng 12 năm 1969, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh, bà về quê hương lập gia đình rồi chuyển về làm việc ở Đảng uỷ cơ quan dân chính Đảng cấp tỉnh. Bà kết hôn với một sĩ quan hải quân.

Năm 1970, nhạc sĩ Doãn Nho đã viết ca khúc Người con gái sông La (dựa trên lời thơ Phương Thúy) lấy từ hình ảnh La Thị Tám và 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc.

Chú thích

Liên kết ngoài
Ước nguyện của "Người con gái sông La"
Nhạc sĩ Doãn Nho lần đầu giáp mặt Người con gái sông La

Người Hà Tĩnh
Huy hiệu Bác Hồ
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Họ La
Lying from You

"Lying from You" là một bài hát của ban nhạc rock người Mỹ Linkin Park, phát hành vào ngày 16 tháng 3 năm 2004. Nó được phát hành làm đĩa đơn dưới dạng chỉ phát sóng, và được lấy từ album thứ 2 của họ, Meteora, album này được phát hành vào ngày 25 tháng 3 năm 2003.

Thông tin bài hát 
Bài hát mở đầu với một đoạn đàn organ mang nhạc tố viola, được lặp lại trong suốt các khổ hát. Bài cũng chứa một đoạn tiếng ô tô đang cháy thắng. Bài hát là một trong 7 bài hát của Linkin Park được sử dụng trong sản phẩm hợp tác giữa ban nhạc và rapper Jay-Z ("Dirt off Your Shoulder/Lying from You") trong album mash-up Collision Course phát hành vào tháng 11 năm 2004.

Video âm nhạc 
Cảnh quay trực tiếp của bài hát trong album trực tiếp Live in Texas của Linkin Park đã được sử dụng làm video âm nhạc. Phiên bản trực tiếp của bài hát đã được sử dụng trong các phiên bản trên internet của video. Video trực tiếp này có mặt trên iTunes, cùng với "Points of Authority".

Danh sách bài hát 

 CD-R Quảng cáo

Nhân sự 

 Mike Shinoda - đàn organ, rap, sampler
 Chester Bennington - hát
 Brad Delson - guitar
 Dave "Phoenix" Farrell - guitar bass
 Joe Hahn - bàn xoay, sampler
 Rob Bourdon - trống

Thành tích xếp hạng 
"Lying from You" được phát hành làm đĩa đơn dưới dạng chỉ phát sóng. Nó chỉ được phát hành ở Hoa Kỳ vào năm 2004, và ở Canada dưới dạng một video âm nhạc trực tiếp với các cảnh quay từ Live in Texas. Nó đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Modern Rock Tracks, giúp ban nhạc liên tiếp sở hữu 4 bài hát đứng thứ nhất từ Meteora. Trên bảng xếp hạng Mainstream Rock Tracks, bài hát đã trải qua 5 tuần ở vị trí thứ 2  và đạt vị trí thứ 58 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

Xem thêm 

 Danh sách đĩa đơn quán quân alternative thập niên 2000

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Lời bài hát chính thức của "Lying from You"
 Video âm nhạc không chính thức "Lying from You" (Tải xuống tệp FLV)

Đĩa đơn của Warner Bros. Records
Đĩa đơn năm 2004
Bài hát năm 2003
Bài hát của Linkin Park
Bài hát do Mike Shinoda sáng tác
Trương Triều

Trương Triều (张潮, 1650-?), tự Sơn Lai (山来), hiệu Tâm Trai (心斋), là một nhà thơ, nhà văn Trung Quốc. Ông nổi tiếng với tập "U mộng ảnh" (幽夢影), và "Ngu sơ tân chí" (虞初新志).

Tiểu sử
Trương Triều người tỉnh An Huy, sinh năm 1650 (năm Thuận Trị thứ tám, đời Thanh), không rõ năm mất. Tiểu sử của ông rất ít, hậu thế biết đến ông nhờ tác phẩm để lại.

Người đọc cuốn U mộng ảnh, có thể thấy phần nào quan niệm sống và tính cách của ông.

Lâm Ngữ Đường trong cuốn Sống đẹp (The Importance of Living) nói: 
"Thiên nhiên bao quát cả thanh âm màu sắc, thể thức, tinh thần, không khí, và một người biết nghệ thuật hưởng đời trước hết phải biết lựa tinh thần của thiên nhiên rồi dung hợp tinh thần của mình với tinh thần của thiên nhiên. Các văn nhân Trung Hoa đều có thái độ đó, nhưng không ai bằng Trương Triều"

Tác phẩm
Trương Triều sáng tác không nhiều, những sách còn lưu truyền có thể kể đến:

U mộng ảnh (幽夢影)
 Bản dịch: Bóng trăng gió núi (U mộng ảnh), Huỳnh Ngọc Chiến dịch và chú thích, Hà Nội, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, 2007.
Ngu sơ tân chí (虞初新志)
Hoa ảnh từ (花影词)
Tâm Trai liêu phục tập (心斋聊复集)
Hề nang thốn cẩm (奚囊寸锦)
Tâm Trai thi tập (心齋詩集)
Ẩm trung bát tiên lệnh (饮中八仙令)
Lộc thông hoa quán thi sao (鹿葱花馆诗钞)

Chú thích

Người An Huy
Nhà văn nhà Thanh
Nhà thơ Trung Quốc thời Thanh
Surnadal

là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Surnadal được lập làm đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Rindal đã được tách khỏi Surnadal năm 1858. Stangvik và Åsskard (được tách khỏi Stangvik ngày 1 tháng 5 năm 1895) đã được sáp nhập với Surnadal ngày 1 tháng 1 năm 1965.

Dạng tiếng Na Uy Cổ của đô thị này là Surnardalr. Tiếp đầu ngữ là sở hữu cách của tên sông Surna, còn đuôi là dalr m 'thung lũng'.

Cho đến năm 1918, tên này được viết Surendalen.

Đô thị này gồm Thung lũng chính Surnadal và nhiều Thung lũng và làng khác như: Bæverfjord, Bæverdalen, Bøfjorden, Østbødalen, Todalen, Stangvik và Øvre Surnadal. Đô thị này được dãy núi Trollheimen và Sunndal bao quanh về phía nam, Rindal về phía đông, Halsa về phía bắc và các fjord về phía tây.

Đỉnh núi cao nhất là Snota, 1.668 m. Sông Surna (Na Uy) chảy qua Thung lũng từ phía đông qua tây. Đô thị này là quê hương của Hans Hyldbakk và Rune Gjeldnes.

Tham khảo

Nordmøre
Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1838
Sykkylven

Sykkylven là một đô thị ở quận Møre og Romsdal, Na Uy.

Sykkylven đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883.

Đô thị này được đặt tên theo Sykkylvsfjorden (tiếng Na Uy Cổ Síkiflir). Cho đến năm 1889, tên này được viết là Søkelven, giai đoạn 1889-1917 Søkkelven, từ năm 1918 viết là Sykkylven.

Sykkylven là một phần của vùng Sunnmøre và bao bọc xung quanh bởi dãy núi Sunnmørsalpene. Sykkylven nổi tiếng với nghề nội thất với các công ty như Ekornes, Hjellegjerde, Brunstad, Hjelle và Cylindra.

Tham khảo

Đô thị Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1883 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1883
Dirt off Your Shoulder/Lying from You

"Dirt off Your Shoulder/Lying from You" là đĩa đơn thứ hai của rapper Jay-Z ban nhạc nu metal, alternative rock/metal Linkin Park. Nó được rút từ album phối hợp năm 2004 của họ: Collision Course. Đĩa đơn được phát hành năm sau đó vào đầu năm 2005, và sau đó được tái phát hành năm 2006 trên thế giới. Năm 2006 cũng là năm video của bài được phát hành. Đây là một sự kết hợp bài "Dirt off Your Shoulder" của Jay-Z (rút từ album năm 2003 của anh: The Black Album) và bài "Lying from You" của Linkin Park (rút từ album năm 2003 của họ: Meteora). Vào đoạn bắt đầu bài có tiếng ca sĩ chính của Linkin Park, Chester Bennington, nói "I ordered a Frappuccino, where's my fucking Frappuccino?" ("Tôi gọi một ly Frappuccino nãy giờ rồi, ly Frappuccino bỏ đời của tôi đâu?") Mike Shinoda giữ lại câu này và những câu đùa khác trong bản thu âm để cho thấy không khí thân thiện trong quá trình thu âm.
 
Trong đĩa DVD "hậu trường" có thể nghe thấy Chester nói "You've got a Starbucks, right?" ("Các người có Starbucks, phải không?") trước khi nói câu Frappuccino ban đầu trên CD. Bài hát đơn này được biểu diễn vào ngày 2 tháng 7 năm 2005 tại buổi diễn Live 8 tại Philadelphia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lời bài Dirt off Your Shoulder/Lying from You chính thức 

Đĩa đơn năm 2004
Bài hát của Linkin Park
Bài hát của Jay-Z
Bài phối hợp

en:Dirt off Your Shoulder/Lying from You
pl:Dirt Off Your Shoulder/Lying From You
Tingvoll

Tingvoll là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Tingvoll đã được thành lập làm một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Straumsnes đã được tách khỏi Tingvoll năm 1866, nhưng lại được nhập vào Tingvoll năm 1964.

Đô thị này được đặt tên theo nông trang Tingvoll (tiếng Na Uy Cổ Þingvöllr) do nhà thờ đầu tiên được xây ở đây. Cho đến năm 1918, tên này được viết Tingvold.

Nhà thờ Tingvoll (Nordmørsdomen) được xây khoảng năm 1180.

Khí hậu

Tham khảo

Nordmøre
Đô thị Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Khu dân cư thành lập năm 1838
Stephen Colbert

Stephen Tyrone Colbert (sinh 13 tháng 5 1964) là một diễn viên hài, người dẫn chương trình, nhà bình luận chính trị và nhà văn người Mỹ được biết đến với phong cách hài châm biếm, dí dỏm. Ông là người dẫn chương trình của The Colbert Report, một chương trình hài châm biếm đả kích về các đề tài chính trị và các vấn đề thời sự khác. Từ khi ra đời năm 2005, The Colbert Report đã trở thành một trong những series hài châm biếm ăn khách nhất tại Mỹ, sự thành công của chương trình đã giúp Colbert 46 lần được đề cử và 10 lần được trao giải Emmy kể từ năm 2004. Ông được tạp chí Time bầu chọn là một trong 100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới năm 2006. Cuốn sách I Am America (And So Can You!) cũng là một trong những cuốn sách bán chạy nhất của New York Times. Hiện ông đang giữ vai trò dẫn chương trình cũng như chịu trách nhiệm sản xuất chương trình Talkshow khuya "The Late Show with Stephen Colbert."

Tham khảo

Sinh năm 1964
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam ca sĩ Mỹ
Nam diễn viên sân khấu Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Nam biên kịch Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Người đoạt giải Grammy
Cựu sinh viên Đại học Northwestern
Ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ 2008
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Người dẫn talkshow truyền hình Mỹ
Nhạc sĩ hài Mỹ
Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Chương trình và người giành giải Peabody
Người đoạt giải Primetime Emmy
Nhà văn truyền hình nam
Nhà văn Washington, D.C.
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 20
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Vanylven

Vanylven là một đô thị ở quận Møre og Romsdal, Na Uy.

Vanylveny đã được lập thành khu tự quản ngà 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Syvde được tách khỏi Vanylven ngày 1 tháng 7 năm 1918 nhưng lại được nhập vào Vanylven 1 tháng 1 năm 1964. Rovde cũng được nhập vào Vanylven năm 1964.

Vanylven giáp Sande và Herøy về phía bắc (qua Rovdefjord). Volda nằm ở phía đông và Eid, Vågsøy Selje nằm về phía nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Sande kommune (Norwegian) 

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Vestnes

Vestnes là một làng và là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy, cách Molde 35 phút bằng phà.

Vestnes đã được tách khỏi Veøy mùa Thu năm 1838. Tresfjord được tách khỏi Vestnes ngày 1 tháng 1 năm 1899, nhưng đã được nhập vào Vestnes ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Công dân nổi tiếng
Mali Furunes, (1888-1968)
Bernt Hulsker
Bjørn Rune Gjelsten
Kjetil Rekdal
Terje Rypdal
Sigrun Misund, 1954-

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vestnes 

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Đô thị Møre og Romsdal
Khu dân cư thành lập năm 1838
Ørsta

là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Đô thị này đã được tách khỏi Volda ngày 1 tháng 8 năm 1883. Các đô thị Hjørundfjord và Vartdal đã được nhập vào with Ørsta ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Tên đô thị này được đặt theo Ørstafjorden (tiếng Na Uy Cổ Œrstr).

48% diện tích của khu cực này (286 km2) có chiều cao trên 600 m.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official site of Ørsta Tourist Board
 Ørsta kommune (Norwegian) 

Møre og Romsdal
Khởi đầu năm 1883 ở Na Uy
Jaime Augusto Mayol

Jaime Augusto Mayol (sinh năm 1980 tại Puerto Rico) là một nam người mẫu của nước Mỹ. Anh có chiều cao 1,88 m. Năm 2006, Jaime được cử làm đại diện cho nước Mỹ tham dự cuộc thi Manhunt International 2006 và giành chiến thắng. Bên cạnh sự nghiệp kinh doanh, anh còn là một vận động viên bóng chuyền chuyên nghiệp.

Tham khảo

Sinh năm 1980
Người mẫu Mỹ
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1979
Người Mỹ gốc Puerto Rico
Thí sinh Manhunt International
Người chiến thắng Manhunt International