Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Danh sách sân bay tại Đức

Các sân bay dân sự

Sân bay quân sự

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 http://www.flughaefen.com  - List of German and European Airport Links
 Airports in Germany 
 Airport Webcams in Germany
 The Airport Guide: Germany
 World Aero Data: Airports in Germany 
 A-Z World Airports Online: Germany
 FallingRain.com: Airports in Germany

Sân bay Đức
Đức
Danh sách sân bay tại Vương quốc Liên hiệp Anh

Dưới đây là danh sách sân bay Vương quốc Liên hiệp Anh và các lãnh thổ phụ thuộc

Các sân bay ở Anh

Sân bay ở Bắc Ireland

Sân bay ở Scotland

Sân bay ở Wales

Sân bay ở các thuộc địa vương thất của Hoàng gia Anh

Tham khảo 

United Kingdom Aeronautical Information Publication
World Aero Data - Airports in United Kingdom 

Vương quốc Anh
Fedor Adrianovich Jeftichew

Fedor Jeftichew (tên thật: , Fyodor Yevtishchev; 1868 – 31 tháng 1 năm 1904), được biết đến với cái tên Jo-Jo the Dog-Faced Boy (tên sau này là Jo-Jo the Dog-Faced Man), là một diễn viên nổi tiếng.

Ông sinh ở Sankt-Peterburg, Nga và đã bị mắc chứng tăng lông tóc. Ông đã đi lưu diễn cùng người cha, Adrian Jeftichew, cũng bị căn bệnh quái ác này và đã biểu diễn ở các rạp xiếc tại Pháp. Fedor thậm chí còn ký hợp đồng với P.T. Barnum, người đã đưa ông tới Hoa Kỳ vào năm 1884, khi ông 16 tuổi.

Barnum đã tạo ra một câu chuyện liên quan tới người thợ săn ở Kostroma, người đã theo dõi Fedor và người cha đến cái hang nơi sinh sống của họ và đã bắt họ tại đây. Barnum đã miêu tả Adrian như một dã nhân. Barnum đã tạo ấn tượng rằng vẻ ngoài Fedor giống một con chó và giải thích rằng ông ta đã thấy bối rối khi Fedor còn có thể sủa và gầm gừ. Trong các buổi diễn, Fedor có nhiệm vụ phải làm như vậy.

Fedor có thể nói được tiếng Nga, tiếng Đức, tiếng Anh và đã đi lưu diễn khắp châu Âu và Hoa Kỳ.

Ông mất ở Thessaloniki, Thổ Nhĩ Kỳ (bây giờ là một phần thuộc Hy Lạp), vì căn bệnh viêm phổi.

Ở Viện bảo tàng nhân chủng học Moskva trưng bày mô hình hai bố con Andrian Jeftichew có lông dài trùm kín toàn thân.

Tham khảo

Người Nga
Người bị bệnh bẩm sinh
Sinh năm 1868
Mất năm 1904
Người Sankt-Peterburg
Như Quỳnh (định hướng)

Như Quỳnh có thể là:

Địa danh
 Xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên

 Địa danh cũ
 Thị trấn Như Quỳnh (huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên); nay là một phần xã Như Quỳnh thuộc tỉnh

Nhân danh
 Nghệ sĩ nhân dân Như Quỳnh (sinh năm 1954)
 Ca sĩ hải ngoại người Mỹ gốc Việt Như Quỳnh (sinh năm 1970), tên thật là Lê Lâm Quỳnh Như
 Mẹ Nấm (sinh năm 1979), tên thật là Nguyễn Ngọc Như Quỳnh.
Caridea

Caridea là một cận bộ tôm gồm các động vật giáp xác mười chân, kích thước nhỏ, có khả năng bơi lội tốt. Chúng sinh sống trong cả môi trường nước ngọt, nước lợ lẫn nước mặn. Tôm trong tiếng Việt là một từ dùng để chỉ gần như toàn bộ bộ Giáp xác mười chân (Decapoda), ngoại trừ cận bộ Brachyura bao gồm các loài cua. Bài này nói về tôm thực sự (true shrimp). Xem thêm bài Tôm.

Đặc điểm sinh học
Các cá thể thuộc cận bộ Caridea được tìm thấy trong tất cả loại môi trường nước, mà chủ yếu là ở biển. Khoảng một phần tư số loài được tìm thấy trong môi trường nước ngọt, bao gồm hầu hết các loài trong họ Atyidae và phân họ Palaemoninae trong họ Palaemonidae. Chúng bao gồm một số loài có giá trị thương mại quan trọng, chẳng hạn như 
Macrobrachium rosenbergii phân bố trên khắp các lục địa, ngoại trừ Nam Cực. Ở độ sâu tới  dưới biển, vẫn có thể tìm thấy các loài trong cận bộ này, và chúng phân bố từ vùng nhiệt đới đến các cực.

Ngoài môi trường sống đa dạng, các loài trong cận bộ Caridea còn có các hình thức khác nhau rất nhiều, từ các loài chỉ dài vài milimét khi đã trưởng thành, cho những loài dài hơn . Không kể đến các đặc điểm từ tổ tiên chung đã mất, các loài tôm này thường có một cặp cuống mắt, mặc dù đôi khi cặp cuống mắt này được đậy bởi phần giáp bảo vệ đầu ngực. Giáp cũng bao bọc cả mang, nước được bơm xuyên qua đó nhờ hoạt động của các bộ phận trên miệng.

Các loài này ăn tạp, tuy nhiên một số loài được chuyên hóa thông qua cách ăn của chúng. Một số ăn bằng cách lọc bằng cách sử dụng những chân tua tủa lông cứng của chúng như một cái sàng; một số loài lại cạo tảo từ đá. Một số loài trong chi Tôm gõ mõ dùng càng để tạo ra một sóng xung kích gây choáng con mồi. Nhiều loài tôm vệ sinh cũng thuộc cận bộ này, thường chải trên mình các loài cá sống ở rạn san hô và ăn các ký sinh trùng và mô hoại tử trên da cá. Ngược lại, các loài tôm này là nguồn thức ăn của các động vật khác, đặc biệt là các loài cá và chim biển, và là vật chủ của ký sinh trùng Bopyridae.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Shrimp 

Ngư nghiệp
Thủy sản

Hải sản
Động vật giáp xác thương mại
Động vật giáp xác ăn được

fa:میگو
nrm:Chèrvette
pt:Camarão
simple:Shrimp
Atlanta

Atlanta (IPA:  hay ) là thủ phủ và là thành phố đông dân nhất của tiểu bang Georgia, là vùng đô thị lớn thứ 9 Hoa Kỳ. Theo số liệu thống kê tháng 7 năm 2005, thành phố có dân số 470.688 người và dân số vùng đô thị Atlanta là 4.917.717. Ngày 1 tháng 7 năm 2005, khu vực thống kê kết hợp của vùng đô thị Atlanta là 5.249.121 người.

Theo thống kê, diện tích thành phố là 343 km² (132,4 mi²). 341,2 km² (131,8 mi²) đất và 1,8 km² (0,7 mi²) mặt nước.

Các thành phố xung quanh
 Sandy Springs: 85.445 dân
 Roswell: 79.338 dân
 Marietta: 58.748 dân
 Smyrna: 40.999 dân
 Kennesaw: 30.522 dân
 East Point: 39.595 dân
 North Atlanta (unincorporated): 38.579 dân
 Redan (unincorporated): 33.841 dân
 Dunwoody (unincorporated): 32.808 dân
 Mableton (unincorporated): 29.733 dân
 Forest Park. 21.447 dân
 College Park: 20.382 dân

Khí hậu

Thể thao

Chính phủ và luật pháp

Atlanta được quản lý bởi một người thị trưởng và hội đồng thành phố. Hội đồng thành phố có 15 thành viên, đại diện cho 12 quận của thành phố và 3 toàn thành phố vị trí. Thị trưởng có thể phủ quyết một điều lệ đưa ra bởi hội đồng thành phố, nhưng sự phủ quyết đó có thể bị bác bỏ nếu đạt được trên 2/3 số người. Thị trưởng của Atlanta là Kasim Reed.

Các trường đại học cao đẳng

Lịch sử Atlanta

Thành phố kết nghĩa
Atlanta có 19 thành phố kết nghĩa. (SCI):
  Brussel, Bỉ
  Bucharest, România
  Canberra, Úc
  Cotonou, Bénin
  Daegu, Hàn Quốc
  Fukuoka, Nhật Bản
  Lagos, Nigeria
  Montego Bay, Jamaica
  Newcastle trên sông Tyne, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
  Nürnberg, Đức
  Olympia Cổ, Hy Lạp
  Port of Spain, Trinidad và Tobago
  Ra'anana, Israel
  Rio de Janeiro, Brasil
  Salcedo, Cộng hòa Dominican
  Salzburg, Áo
  Đài Bắc, Trung Hoa Dân Quốc
  Tbilisi, Gruzia
  Toulouse, Pháp

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của Atlanta
 WikiSatellite view of Atlanta tại WikiMapia

Quận Fulton, Georgia
Thành phố ở quận DeKalb, Georgia
Thành phố của Georgia
Polyacen

Polyacen hay acen là một nhóm các hợp chất hữu cơ hiđrocácbon thơm đa vòng có các vòng benzen liên kết thẳng hàng với nhau. Công thức chung của nhóm là C4n+2H2n+4. Nhóm hợp chất này được quan tâm nhiều trong ngành điện tử.

Các hợp chất thuộc nhóm polyacen:
 naphthalen
 anthracen 
 tetracen 
 pentacen 
 hexacen
 heptacen

Tính ổn định hóa học của các hợp chất trong nhóm giảm khi "n" tăng. Trong khi benzen, naphtalen và anthracen khá ổn định kể cả dưới ánh sáng, thì pentacen và hexacen bị oxy hóa dễ dàng trong không khí, cả khi không có ánh sáng.

Tham khảo

Hydrocacbon thơm đa vòng
Các nước kém phát triển nhất

Các nước kém phát triển nhất là những quốc gia chậm phát triển nhất (xét cả về mặt kinh tế lẫn xã hội) trong số các quốc gia đang phát triển theo đánh giá của Liên Hợp Quốc. Quốc gia kém phát triển nhất còn được gọi là quốc gia nghèo nhất, hoặc thế giới thứ tư.

Tiêu chí xác định quốc gia kém phát triển nhất 
Năm 2003, Liên Hợp Quốc đã quy định dựa vào các tiêu chí sau để xác định một quốc gia kém phát triển nhất và một số tổ chức kinh tế quốc tế như WTO cũng chấp nhận cách phân loại này của Liên Hợp Quốc:
 Mức thu nhập thấp: Giá trị bình quân của chỉ số Tổng thu nhập quốc gia trên đầu người hàng năm trong vòng ba năm dưới 750 đô la Mỹ.
Nguồn lực con người nghèo nàn: Chỉ số tài sản con người thấp hơn một mức nhất định.
 Nền kinh tế dễ bị tổn thương: Chỉ số mức độ dễ tổn thương về kinh tế thấp hơn một mức nhất định.

Điều kiện để một quốc gia thoát khỏi nhóm những nước chậm phát triển nhất là quốc gia đó phải có ít nhất hai trong ba chỉ tiêu nói trên cao hơn một mức nhất định trong vòng hai năm liên tục. Tuy nhiên, nếu một mình chỉ số tổng thu nhập quốc dân trên đầu người vượt mức 900 đô la Mỹ thì quốc gia cũng có thể không còn bị coi là nước nghèo nhất.

Danh sách nước kém phát triển nhất

Châu Phi (32 nước)

Châu Á (9 nước)

Châu Đại Dương (3 nước)

Châu Mỹ (1 nước)

Xem thêm 
 Các nước phát triển
 Các nước đang phát triển
 Các nền kinh tế chuyển đổi

Tham khảo

Phân loại quốc gia kinh tế
Kém phát triển
Nợ
Người Nữ Chân

Người Nữ Chân () là một bộ phận thuộc nhóm các dân tộc Tungus sinh sống chủ yếu ở khu vực Mãn Châu (Trung Quốc) và phía Bắc của bán đảo Triều Tiên. Họ nổi tiếng với việc thành lập nên nhà Kim (tiếng Nữ Chân cổ: ancun gurun, tiếng Mãn Châu chuẩn: aisin gurun) trong lịch sử Trung Quốc (từ năm 1115 đến 1234). Tới thế kỷ 17, Nỗ Nhĩ Cáp Xích (Nurhaci) thống nhất các bộ tộc Nữ Chân và lập ra nhà Hậu Kim, sau đó, con trai ông là Hoàng Thái Cực đổi tên dân tộc Nữ Chân thành Mãn Châu, tức người Mãn, thành lập nên nhà Thanh.

Nhóm dân tộc chính ở vùng này là người Nữ Chân có tổ tiên từng chinh phục thành công miền bắc Trung Quốc và thành lập nên nhà Kim. Sau khi người Mông Cổ hủy diệt nhà Kim, một số người Nữ Chân tiếp tục định cư ở Trung Nguyên, trong khi đó, những người Nữ Chân giữ được bản sắc dân tộc thì vốn vẫn luôn sống ở đất tổ hoặc di cư trở về đất tổ từ Trung Nguyên. Đầu thời nhà Minh, người Nữ Chân đã phát triển thành ba nhóm tổ chức khác nhau. Người Nữ Chân sống ở cực bắc tại lưu vực Hắc Long Giang và Ô Tô Lý Giang, chủ yếu là thợ săn hoặc ngư dân, có lối sống khác hoàn toàn người Hán, nhà Minh gọi họ là Dã nhân Nữ Chân. Người Nữ Chân sống ở phía tây thì ưa chăn nuôi gia súc và sinh hoạt y hệt người Mông Cổ. Cuối cùng, người Nữ Chân ở phía nam, Kiến Châu Nữ Chân hoặc Mao Liên Nữ Chân, có lối sống tương tự người Hán, thường canh tác nông nghiệp định canh, về sau trở thành mối bận tâm lớn nhất của nhà Minh.

Trớ trêu thay, những dân tộc đến từ vùng biên giới đông bắc – tưởng chừng ít tiềm tàng mối đe dọa nhất trong các vùng lãnh thổ phía bắc – cuối cùng lại đặt dấu chấm hết cho nhà Minh.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 
 Bảng chữ cái Nữ Chân
  Trang web tiếng Nữ Chân và bảng chữ cái (Trang mã Big5 truyền thống của Trung Quốc) thông qua Internet Archive
 Tin tức của Nga về việc phát hiện ra khu chôn cất của người Nhím, tháng 7 năm 2012

Người Nữ Chân
Lịch sử Trung Quốc
Vùng Primorsky
Người Tungus
Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Lịch sử Mãn Châu
Karachi

Karachi (; ; ALA-LC: , ) là thành phố đông dân nhất Pakistan, nội ô thành phố đông dân nhất và khu đô thị thành phố đông dân thứ 6 trên thế giới. Karachi đóng vai trò là thủ phủ của tỉnh Sindh. Được xem là một thành phố beta, thành phố là trung tâm công nghiệp và tài chính hàng đầu của Pakistan. Karachi là thành phố mang tính toàn cầu nhất Pakistan. Tọa lạc bên biển Ả Rập, Karachi đóng vai trò là điểm vận tải, và là nơi có hai hải cảng lớn nhất Pakistan, là cảng Karachi và cảng Bin Qasim, cũng như sân bay bận rộn nhất Pakistan.

Dù khu vực Karachi đã có người sống trong hàng thiên niên kỷ, thành phố chính nó được thành lập như một ngôi làng tên Kolachi năm 1729. Nơi này nhanh chóng trở nên quan trọng với sự xuất hiện của thực dân Anh, những người không chỉ biến Karachi thành một thành phố cảng lớn, mà còn kết nối nó với mạng lưới đường sắt rộng khắp. Vào thời điểm sự chia cắt Ấn Độ-Pakistan, đây là thành phố lớn nhất Sindh với dân số ước tính 400.000 người. Sau sự độc lập của Pakistan, dân số thành phố tăng chóng mặt với sự nhập cư của hàng trăm nghìn người tị nạn từ Ấn Độ. Kinh tế cũng theo đó mà phát triển, thu hút dân cư từ khắp Pakistan và Nam Á.

Karachi là một trong những thành phố thế tục và tự do về xã hội nhất Pakistan, và cũng là thành phố đa dạng nhất về ngôn ngữ, dân tộc, và tôn giáo của nước này. Với dân số ước tính từ 15 đến 23,5 triệu người ở vùng đại đô thị, Karachi là thành phố lớn nhất thế giới Hồi giáo, và chùm đô thị lớn thứ 10 thế giới. Karachi là một thành phố tăng trưởng nhanh, và có những cộng đồng đại diện cho gần như mọi dân tộc ở Pakistan. Karachi có hơn 2 triệu người nhập cư từ Bangladesh, 1 triệu người tị nạn Afghan, và 400.000 người Rohingya từ Myanmar.

Từng được biết đến như "Thành phố ánh sáng" vào thập niên 1960 và 1970 vì cuộc sống về đêm nhộn nhịp, những xung đột dân tộc, tôn giáo, và chính trị vào thập niên 1980 cùng sự tràn lan của vũ khí từ cuộc chiến tranh Liên Xô-Afghanistan đã gây nhiều biến động đến thành phố. Thành phố trở nên nổi tiếng vì tỉ lệ tội phạm bạo lực, nhưng số tội phạm được ghi nhận đã giảm nhanh chóng sau sự can thiệp của lực lượng Pakistan Rangers. Tỉ lệ giết người năm 2015 giảm 75% so với năm 2013, và tỉ lệ bắt cóc giảm 90%.

Tham khảo 

41. Với một số ước tính đạt tới 7 triệu, thành phố Karachi tại Sindh, Pakistan là nơi tập trung đông người Pashtun đô thị nhất thế giới.

Thành phố của Pakistan
Bài cơ bản dài trung bình
Cố đô
Vùng đô thị Pakistan
Cảng Ấn Độ Dương
Họ Muỗm

Họ Muỗm, hay Vạc sành, Muồm muỗm, (danh pháp khoa học: Tettigoniidae) chứa trên 6.800 loài muỗm. Nó là một phần của phân bộ Ensifera (các loài có bộ phận sinh sản tựa như thanh kiếm), và là họ duy nhất trong siêu họ Tettigonoidea. Trong một số ngôn ngữ, chẳng hạn như tiếng Anh, người ta còn gọi nó là long-horned grasshopper nghĩa là châu chấu râu dài, hay bush-cricket nghĩa là dế bụi rậm. Xét về phân ngành thì muỗm là loài cận chủng với loài dế hơn là so với châu chấu.

Tại Bắc Mỹ, chúng có tên là katydid, một danh từ hài thanh nhại theo tiếng gáy của loài muỗm thuộc chi Pterophylla (nghĩa là "lá có cánh") sinh sống ở Bắc Mỹ. Muỗm đực có các cơ quan tạo âm nằm ở góc sau của cặp cánh trước. Khi gáy thì có tiếng như âm thanh "Katy did, Katy didn't", vì thế mà có tên gọi đó. Ở một số loài thì muỗm cái cũng có khả năng gáy.

Có thể phân biệt muỗm với châu chấu và cào cào dễ dàng căn cứ trên chiều dài của râu; râu muỗm thì dài, có thể dài hơn cả thân, trong khi các loài châu chấu thì râu tương đối ngắn.

Có khoảng 255 loài sinh sống ở Bắc Mỹ, nhưng phần lớn chúng sinh sống ở vùng nhiệt đới.

Thức ăn của muỗm là các loại lá, hoa, vỏ cây và hạt, nhưng một số loài là những động vật ăn thịt. Chúng chỉ ăn sâu bọ, ốc sên hoặc thậm chí là cả các động vật có xương sống nhỏ, như rắn hay thằn lằn. Một số loài bị coi là động vật dịch hại, chuyên phá hoại mùa màng của một số loài cây trồng và người ta cần phun thuốc trừ sâu để hạn chế sự phát triển của chúng.

Phân loại họ Muỗm
Tettigoniidae là một họ lớn và được chia thành một số phân họ:

 Acridoxeninae
 Agraeciinae
 Austrosaginae
 Bradyporinae
 Conocephalinae
 Copiphorinae
 Decticinae
 Ephippigerinae
 Hetrodinae
 Hexacentrinae
 Lipotactinae
 Listroscelidinae
 Meconematinae
 Mecopodinae
 Microtettigoniinae
 Phaneropterinae
 Phasmodinae
 Phyllophorinae
 Pseudophyllinae
 Pseudotettigoniinae
 Saginae
 Tettigoniinae
 Tympanophorinae
 Zaprochilinae

 Phân họ chưa xác định gồm các chi:
 Arctolocusta
 Hermoniana
 Lithymnetes
 Triassophyllum

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Chi muỗm Scudderia Stål, 1873 - các hình ảnh chẩn đoán, lịch sử tự nhiên
Muỗm đồng cỏ hông đen - Conocephalus nigropleurum - hình ảnh chẩn đoán
 BugGuide.net--họ Tettigoniidae 
Website về các loài côn trùng phát ra tiếng kêu ở Bắc Mỹ (SINA). 

Muỗm, họ
Họ Muỗm

fr:Tettigoniidae
lt:Žiogai
Nam thiên trúc

Nandina domestica (nam thiên trúc), là một loài cây bụi có thân dạng rễ mút, thuộc họ Hoàng mộc (Berberidaceae); và nó thuộc về chi độc (một) loài có danh pháp Nandina. Nó có nguồn gốc ở miền đông châu Á, từ khu vực Himalaya kéo dài về phía đông tới Nhật Bản. Mặc dù tên gọi có từ trúc, nhưng nó không có quan hệ họ hàng gì với tre, trúc.

Nó là một loại cây bụi mọc thẳng, cao tới 2 m, với hàng loạt các thân, thường không tạo nhánh, mọc lên từ rễ. Lá thường xanh (đôi khi là sớm rụng trong các khu vực lạnh hơn), dài 50–100 cm, là loại lá lông chim phức đôi hay ba, với các lá chét dài khoảng 4–11 cm và rộng 1,5–3 cm. Các lá non về mùa xuân có màu hồng nhạt hay đỏ trước khi chuyển thành màu xanh lục; các lá già chuyển màu thành đỏ hay tía trước khi rụng. Hoa màu trắng, mọc vào đầu mùa hè thành cụm hình nón cao trên tán lá. Quả là loại quả mọng màu đỏ tươi, đường kính 5–10 mm, chín vào cuối mùa thu và thường là tồn tại suốt cả mùa đông.

Nuôi trồng 
Nó được trồng khá rộng rãi trong vườn dưới vai trò của một loại cây cảnh; trên 60 giống đã được đặt tên tại Nhật Bản, là khu vực mà loài này rất phổ biến. Nó đã được đưa vào Bắc Mỹ và đã thích nghi với môi trường sinh sống mới tại khu vực miền đông.

Tham khảo

Huxley, A., (1992). New RHS Dictionary of Gardening 3: 284-285. Macmillan.
Thực vật Bắc Mỹ: Nandina domestica

D
Dưa bồn bồn

Dưa bồn bồn là một món dưa muối được làm từ phần gốc non của cây bồn bồn ủ trong nước gạo pha muối. Đây là một trong những món ăn đặc trưng của vùng Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau. Khi ăn, dưa bồn bồn thường được chấm nước tương, nước cá kho, thịt kho. Dưa còn được xào cùng tép, thịt, cá, hoặc dùng để nấu canh chua với các loại cá như cá ngác, cá rô, cá bông lau, cá ba sa, cá dứa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dưa bồn bồn

Bồn bồn
Ẩm thực Bạc Liêu
Ẩm thực Cà Mau
Ẩm thực Sóc Trăng
Ẩm thực Cần Thơ
Mắm bò hóc

Mắm bò hóc, pò hoóc, prahok hay pro hoc (, ) là tên một loại mắm làm từ nguyên liệu chính là cá nước ngọt, do người Khmer ở Campuchia cũng như người Khmer ở Nam Bộ Việt Nam thực hiện. Đây là một loại thực phẩm tiêu biểu trong ẩm thực Khmer.

Cách thức làm mắm
Mắm bò hóc được làm từ bằng cá nước ngọt, bỏ ruột, đánh vẩy, rồi giã nát. Cá sau đó để một nắng rồi đem nén trong vại với muối và gia vị. Thành phần gia vị có thể là đường, tiêu, tỏi, ớt, cơm nguội theo một tỷ lệ nhất định. Cá hơi ươn được ủ với các nguyên liệu, dằn cho rỏ nước (nước chảy ra có thể làm nước mắm) và xác cá tiếp tục được sấy tương đối khô, có thể cho thêm thính vào và tiếp tục trộn trước khi cho vào hũ phơi vài tháng là có thể sử dụng.

Ẩm thực Khmer

Mắm bò hóc được người Khmer xem như đặc sản dùng để đãi khách quý đến thăm nhà và là nguyên liệu thích hợp để làm nước lèo trong món bún nước lèo. Ở Campuchia mắm bò hóc có ba dạng chính khi dùng. 
Prahok jien tức mắm bò hóc chiên là mắm đem trộn với thịt heo hoặc thịt bò và ớt rồi chiên dùng ăn kèm với dưa leo, cà tím hoặc cơm.
Prahok gop hay prahok ang là mắm trộn thịt, gói lá chuối rồi nướng lửa.
Prahok chow là mắm sống, khi dùng thì giã với sả, cà pháo, ớt vắt thêm nước chanh để làm nước chấm.

Xem thêm
 Bún nước lèo
 Mắm

Tham khảo

Ẩm thực Campuchia
Bò Hóc
Từ gốc Khmer
Xốt cá
Chi Hoàng liên

Chi Hoàng liên (danh pháp khoa học Coptis) là một chi của khoảng 10–15 loài thực vật có hoa trong họ Mao lương (Ranunculaceae), có nguồn gốc ở châu Á và Bắc Mỹ.

Một số loài
Coptis aspleniifolia
Coptis chinensis - hoàng liên Trung Quốc, gia liên
 Coptis chinensis thứ brevisepala hoàng liên đài hoa ngắn
 Coptis chinensis thứ chinensis hoàng liên (nguyên chủng), kê trảo, vị liên
Coptis deltoidea - hoàng liên lá tam giác
Coptis groenlandica
Coptis japonica
Coptis laciniata
Coptis occidentalis
Coptis omeiensis - hoàng liên Nga Mi, dã liên, phượng vĩ liên
Coptis quinquefolia - hoàng liên năm lá, ngũ diệp hoàng liên
Coptis quinquesecta - hoàng liên chân gà, ngũ liệt hoàng liên
Coptis tectoides- vân liên
Coptis teeta- vàng đắng, hoàng liên, hoàng liên Vân Nam, hoàng đằng. Cần lưu ý là một số loài trong chi Fibraurea thuộc họ Tiết dê (Menispermaceae) cùng bộ Mao lương cũng có tên gọi là hoàng đằng hay nam hoàng liên. Tên gọi hoàng đằng còn là tên gọi của một họ thực vật khác là Gelsemiaceae thuộc bộ Long đởm (Gentianales).
Coptis trifolia

Sử dụng 
Hoạt chất chính trong các loài hoàng liên này là berberine, do vậy các loài hoàng liên này đều có thể sử dụng làm thuốc.

Coptis teeta được sử dụng như là một loài cây thuốc trong khu vực Himalaya của Ấn Độ, trong vai trò của một loại thuốc điều trị chứng khó tiêu. Tại Việt Nam và Trung Quốc người ta cũng dùng hoàng liên làm thuốc với các tác dụng kháng vi khuẩn đối với một số loài trong các chi Streptococcus, Neisseria, Staphylococcus, Shigella hay kháng virus, chống nấm (Leptospira spp.), hạ huyết áp, tác dụng nội tiết trong vai trò của chất kháng adrenaline, với hệ mật: lợi mật và có thể làm tăng việc tạo nên mật cũng như làm giảm dộ dính của mật, tác dụng lên hệ thần kinh trung ương. Berberine khi dùng liều nhỏ có tác dụng kích thích vỏ não, nhưng liều lớn lại tăng sự ức chế hoạt động của vỏ não v.v.

Liên kết ngoài

 
 
 
Thực vật Bắc Mỹ: Coptis
Thực vật Trung Quốc: Coptis

Hoàng liên, chi
Thảo mộc
Thực vật được sử dụng trong Đông y
Tượng đài Hữu nghị Campuchia – Việt Nam

Tượng đài Hữu nghị Việt Nam - Campuchia là công trình tượng đài bằng bê tông, được xây dựng cuối những năm 1970 tại thủ đô Phnôm Pênh, gần Vương cung Campuchia để kỷ niệm liên minh Việt Nam-Campuchia, sau khi Quân đội nhân dân Việt Nam tiến vào Campuchia lật đổ chế độ diệt chủng Khmer Đỏ. Tượng đài này cũng nằm gần tư dinh của Thủ tướng Campuchia Hun Sen cũng như Vương cung Campuchia. Thủ tướng Hun Sen và các lãnh đạo của Đảng Nhân dân Campuchia vốn là đồng minh của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hun Sen được đưa lên nắm quyền thủ tướng Campuchia trong khoảng mười năm Việt Nam đóng quân tại Campuchia. Tượng đài Hữu nghị Việt Nam - Campuchia là tượng đài nổi tiếng nhất trong các tượng đài thể hiện tình hữu nghị giữa hai quốc gia Việt Nam-Campuchia. Tượng đài là biểu tượng của tình đoàn kết, hữu nghị giữa Việt Nam và Campuchia, là sự tri ân các chiến sĩ Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế cao cả, giúp nhân dân Campuchia thoát họa diệt chủng do Khmer Đỏ gây ra tại Campuchia. Tổng bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng cũng đã đến dâng hoa tại Tượng đài Hữu nghị Việt Nam-Campuchia trong chuyến thăm chính thức Campuchia vào năm 2011

Tượng đài cao 11 mét, với trọng tâm là khối tạc hình một người lính Campuchia và một bộ đội Quân đội nhân dân Việt Nam đứng bảo vệ một thiếu phụ và đứa con theo phong cách của trường phái hiện thực xã hội chủ nghĩa phát triển ở Liên Xô vào thập niên 1930.

Năm 1998, những người Campuchia đã biểu tình cáo buộc Thủ tướng Hun Sen quá thân với Chính phủ Việt Nam và đã dùng búa phá bức tượng này và lấy xăng đốt "nhằm hủy diệt quan hệ đó" 

Ngày 29 tháng 7 năm 2007, một trái bom tự tạo 10 kg đã phát nổ tại tượng đài này. Sau đó, ngày 15 tháng 8 năm 2008, năm người Campuchia bị tòa án nước này kết án từ 15 tới 17 năm tù giam vì liên quan đến vụ nổ bom này với tội danh khủng bố và tàng trữ vũ khí, vật liệu nổ trái phép. Trong đó, Kim So Vath cầm đầu, Lăm Phên chế tạo thiết bị nổ có điểu khiển từ xa, Sơn Vi trực tiếp mang vật nổ đặt tại tượng đài, Sơn Than-còn gọi là Kim So Phat-vận chuyển thuốc nổ tới khu vực tượng đài, Kim Tươl là đồng phạm.

Vào năm 2015, Hội đồng dân tộc mặt trận đoàn kết phát triển tổ quốc Campuchia và Bộ Quốc phòng Việt Nam đã thống nhất thực hiện công tác khảo sát, kiểm tra, lập dự án sửa chữa, tu bổ, tôn tạo các Đài hữu nghị Việt Nam - Campuchia được xây dựng trên lãnh thổ Campuchia trước đây, trong đó có Tượng đài Hữu nghị Việt Nam - Campuchia và chi phí thực hiện do Chính phủ Việt Nam đài thọ. Theo Đại tá Nguyễn Anh Dũng, Tùy viên Quốc phòng Việt Nam tại Campuchia: "Dự án tu sửa, tôn tạo các tượng đài Hữu nghị Việt Nam – Campuchia là dự án có ý nghĩa vô cùng to lớn, thể hiện tình cảm đoàn kết, gắn bó hữu nghị giữa Quân đội và nhân dân hai nước, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của nhân dân Campuchia đối với sự hy sinh xương máu vô cùng to lớn cao cả của quân tình nguyện Việt Nam cũng như quân đội và nhân dân Campuchia trong thời kỳ những năm 79, 80, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng".

Chú thích 

Hữu nghị Việt Nam - Campuchia
Trường phái hiện thực xã hội chủ nghĩa
Quan hệ Campuchia – Việt Nam
Công trình xây dựng Phnôm Pênh
Cao lầu

Cao lầu là một món mì ở Quảng Nam, Việt Nam. Đây được xem là món ăn đặc sản của thành phố Hội An. Món mì này có sợi mì màu vàng, được dùng với tôm, thịt xíu (xá xíu), các loại rau sống và rất ít nước dùng. Sợi mì màu vàng là do bột được hòa chung với tro từ một loại cây ở địa phương.

Theo lịch sử ghi chép, cao lầu đã xuất hiện từ thế kỷ 17. Trong khoảng thời gian này, các thương nhân Trung Quốc và Nhật Bản thường xuyên lui tới cảng Hội An. Họ đã mang theo văn hóa ẩm thực riêng của nước họ, rồi dần dần tạo điều kiện cho món cao lầu ra đời - có thể được xem là sự pha trộn giữa nền ẩm thực Trung và Nhật.

Chưa dừng lại ở đó, món cao lầu còn được biến tấu theo thời gian để hợp khẩu vị hơn đối với người Việt, rồi trở thành món ăn đặc sản của người dân miền Trung.

Tên gọi "cao lầu" có nghĩa là món ăn cao lương mỹ vị và được thưởng thức ở trên lầu cao. Nói một cách khác, thực khách có thể vừa dùng món ăn, vừa ngắm được toàn bộ cảnh đẹp của phố phường Hội An ngay từ trên lầu cao.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cao lầu phố Hội - Hướng dẫn làm món Cao lầu Hội An 

Hội An
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Quảng Nam
Ẩm thực Hội An
Món lợn
Đặc sản Quảng Nam
Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci

Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci ()  hay còn gọi Sân bay Roma-Fiumicino, là sân bay tọa lạc ở Fiumicino, là sân bay lớn nhất của Italia, nằm cách thủ đô Roma 28 km. Tên sân bay được đặt theo tên của danh họa Leonardo da Vinci. Sân bay được mở cửa từng giai đoạn trong những năm 1956 - 1961 và liên tục được nâng cấp.
Năm 2011, với hơn 37,7 triệu lượt khách, sân bay Fiumicino đứng thứ sáu trong bảng xếp hạng các sân bay có số lượng hành khách đông nhất châu Âu, sau các sân bay của Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Hà Lan, là sân bay tấp nập thứ 25 thế giới.

Hãng hàng không và tuyến bay

Thường lệ

Thuê chuyến

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Airports of Rome
 Satellite image of the airport

Sân bay Ý
Công trình xây dựng tại Roma
Khởi đầu năm 1961 ở Ý
Đài Trung

Đài Trung (; POJ: Tâi-tiong) là một thành phố ở phía tây Trung bộ Đài Loan, dân số hơn 1 triệu người là thành phố lớn thứ ba của Đài Loan, sau Tân Bắc và Cao Hùng. Đài Trung có nghĩa là Miền trung Đài Loan. Đây là một thành phố trực thuộc trung ương của Đài Loan.

Lịch sử

Địa lý
Thành phố Đài Trung nằm trên bồn địa Đài Trung dọc theo đồng bằng ven biển chính phía tây trải dài từ phía bắc Đài Loan cho đến mũi phía nam của đảo.

Dãy núi Trung ương nằm ở phía đông của thành phố. Thấp hơn, các vùng đồi lượn sóng chạy ở phía bắc dẫn đến huyện Miêu Lật. Đồng bằng ven biển thống trị phong cảnh ở phía nam và kéo dài đến huyện Chương Hóa và eo biển Đài Loan ở phía tây.

Đài Trung có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Köppen Cwa), với nhiệt độ trung bình là , và lượng mưa trung bình hàng năm trên . Thành phố có độ ẩm trung bình là 80%. Đài Trung có khí hậu ôn hòa hơn các thành phố chính khác tại Đài Loan. Do được bảo vệ bởi dãy núi Trung ương ở phía đông và vùng đồi Miêu Lật ở phía bắc, Đài Trung hiếm khi phải hứng chịu thiệt hại từ các cơn bão nhiệt đới. Tuy nhiên, các cơn bão bắt nguồn từ biển Đông sẽ đặt ra mối đe dọa với thành phố, bằng chứng là bão Wayne vào năm 1986 đã tấn công Đài Loan từ bờ biển phía tây gần Đài Trung.

Khí hậu

Chính trị

Phân cấp hành chính

Nhân khẩu

Thành phố kết nghĩa
 New Haven, Connecticut, Mỹ (29 tháng 3 năm 1965)
 Chungju, Hàn Quốc (27 tháng 11 năm 1969)
 Santa Cruz de la Sierra, Bolivia (21 tháng 11 năm 1978)
 Tucson, Arizona, Mỹ (31 tháng 8 năm 1979)
 Baton Rouge, Louisiana, Mỹ (18 tháng 4 năm 1980)
 Cheyenne, Wyoming, Mỹ (8 tháng 10 năm 1981)
 Winnipeg, Manitoba, Canada (2 tháng 4 năm 1982)
 Pietermaritzburg, Natal, Cộng hòa Nam Phi (9 tháng 12 năm 1983)
 San Diego, California, Mỹ(19 tháng 11 năm 1983)
 Reno, Nevada, Mỹ (8 tháng 10 năm 1985)
 Austin, Texas, Mỹ (22 tháng 9 năm 1986)
 Manchester, New Hampshire, Mỹ (8 tháng 5 năm 1989)
 North Shore City, New Zealand (17 tháng 12 năm 1996)
 Tacoma, Washington, Mỹ (19 tháng 7 năm 2000)
 Kwajalein Atoll, Cộng hòa quần đảo Marshall (19 tháng 7 năm 2002)
 San Pedro Sula, Honduras (28 tháng 10 năm 2003)
 thành phố Makati, Cộng hòa Philippines (27 tháng 7 năm 2004)

Xem thêm

Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
Vị thế chính trị của Đài Loan
Đài Loan độc lập
Trung Hoa Đài Bắc
Quốc Dân Đảng Trung Quốc

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Michael Turton's Teaching English in Taiwan Web Pages 
Taichung City Government  | (English) 
Taichung Harbor Website
National Taichung Library 

Thành phố trực thuộc trung ương Đài Loan
Đài Nam

Đài Nam (台南 hoặc 臺南; bính âm Hán ngữ: Táinán, Wade-Giles: T'ai-nan; tiếng Đài Loan POJ: Tâi-lâm) (nghĩa là "Nam Đài Loan") là một thành phố trực thuộc trung ương của Trung Hoa Dân Quốc. Nó là thành phố lớn thứ năm của Đài Loan, sau Tân Bắc, Cao Hùng, Đài Trung và Đào Viên.

Đài Nam ban đầu được Công ty Đông Ấn Hà Lan thành lập với vị thế là một căn cứ cai trị và giao thương gọi là pháo đài Zeelandia trong thời kỳ người Hà Lan cai trị Đài Loan. Sau khi Trịnh Thành Công đánh bại người Hà Lan vào năm 1661, Đài Nam trở thành trung tâm của Vương quốc Đông Ninh cho đến năm 1683 và sau đó là đô phủ của phủ Đài Loan dưới sự cai trị của nhà Thanh đến năm 1887, khi đô phủ chuyển đến Đài Bắc. Đài Nam về mặt lịch sử là một trong các thành phố cổ nhất tại Đài Loan, tên cũ của thành phố, Tayouan (大員, Đại Viên), được cho là nguồn gốc của từ "Taiwan" (Đài Loan). Thành phố cũng là một trong các trung tâm văn hóa của Đài Loan, với nền văn hóa dân gian giàu bản sắc bao gồm cả đồ ăn nhanh nổi tiếng của địa phương, bảo tồn các nghi lễ của Đạo giáo và các truyền thống bản địa khác. Những công trình đầu tiên của thành phố còn lại là miếu Khổng Tử Đài Nam, xây năm 1665, những phần của lại của Đông môn và Nam môn của thành cổ, và vô số di tích lịch sử khác. Đài Nam tuyên bố rằng có nhiều đền chùa Phật giáo và Đạo giáo hơn bất kỳ thành phố nào khác tại Đài Loan.

Hành chính

Xem thêm

Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
Vị thế chính trị của Đài Loan
Đài Loan độc lập
Trung Hoa Đài Bắc
Quốc Dân Đảng Trung Quốc

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
  
 

Thủ đô cựu quốc gia
Khu dân cư thành lập bởi Công ty Đông Ấn Hà Lan
Thành phố trực thuộc trung ương Đài Loan
Đài Đông (thành phố)

Thành phố Đài Đông (; POJ: Tâi-tang-chhī) là thủ phủ của huyện Đài Đông của tỉnh Đài Loan của Trung Hoa Dân Quốc. Thành phố tọa lạc bên bờ biển Thái Bình Dương. Diện tích: 109,76 km2, số hộ: 36.659 hộ, dân số tháng 9/2006: 110.709 người.

Lịch sử 
Người Hán chưa từng định cư ở Đài Đông cho đến thế kỷ 19.

Điểm tham quan 
 Viện bảo tàng Tiền sử Quốc gia (Đài Loan)

Tham khảo

Đài Đông
Thành phố trực thuộc huyện của Đài Loan
Hoa Liên (thành phố)

Thành phố Hoa Liên (; POJ: Hoa-liân-chhī) là thủ phủ của huyện Hoa Liên, tỉnh Đài Loan của Trung Hoa Dân Quốc. Thành phố tọa lạc bên bờ Thái Bình Dương. Dân số 110.000 người.

Tham khảo

Lịch sử 

Thành phố trực thuộc huyện của Đài Loan
Hoa Liên
Hoa Liên (thành phố)
Phong Nguyên

Phong Nguyên () là một khu (quận) của thành phố Đài Trung, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Quận nằm bên bờ nam của sông Đại Giáp và thuộc về phái bắc-trung của Đài Trung. Từ năm 1950 đến 2010, bản thân Phong Nguyên là thành phố huyện lị của huyện Đài Trung cũ. Người Hán bắt đầu định cư tại Phong Nguyên từ thời Khang Hy và từng có biệt danh là "tiểu Tô Châu". Phượng Nguyên có diện tích 41,1845, dân số tháng 8 năm 2011 là 165.419 người, mật độ đạt 4016,5 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức 

Đài Trung
Hồ Xuân Hương (hồ nước)

Hồ Xuân Hương là một hồ nước đẹp thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt (trước đây là trung tâm của Phường 1, thành phố Đà Lạt cũ). Hồ Xuân Hương là hồ nhân tạo, có chu vi chừng 5 km, rộng 25ha, có hình trăng lưỡi liềm kéo dài hơn 2 km đi qua nhiều địa danh du lịch của Đà Lạt như: Vườn hoa thành phố, Công viên Yersin, Đồi Cù, Quảng trường Lâm Viên.

Xung quanh hồ có rừng thông và các bãi cỏ, vườn hoa. Đây là địa điểm du khách ưa thích đi dạo bộ hoặc xe ngựa khi đến tham quan Đà Lạt.

Xuất xứ tên gọi

Giả thuyết 1
Xuất xứ tên gọi hồ Xuân Hương vì hồ vào mùa xuân có mùi thơm của cây cỏ xung quanh hồ hòa quyện nên một mùi hương thoang thoảng nên gọi là hồ Xuân Hương.

Giả thuyết 2
Hồ được mang tên Xuân Hương từ năm 1953 như muốn làm sống mãi hình ảnh lãng mạn của nữ sĩ thơ Nôm người Việt Nam thế kỉ thứ 19: Hồ Xuân Hương

Lịch sử

Hồ Xuân Hương nguyên là thung lũng có dòng suối Cam Ly chảy qua. Năm 1919, từ sáng kiến của viên công sứ Cunhac, kỹ sư công chánh Labbé đã tiến hành việc ngăn dòng suối làm thành hồ. Năm 1923, chính quyền đương thời lại cho xây thêm một đập phía dưới tạo thành 2 hồ. Tháng 3 năm 1932, một cơn bão lớn làm cả hai đập bị vỡ. Năm 1934 - 1935, kỹ sư Trần Đăng Khoa lại thiết kế, xây dựng một đập lớn bằng đá.

Đập này nằm trước Dinh Quản Đạo mà vị Quản đạo bấy giờ là Phạm Khắc Hòe vẫn được dân địa phương xưng gọi "ông Đạo" nên khi đập cũng là cầu xây xong, người dân quen gọi là "Cầu Ông Đạo". Năm 1953, Nguyễn Vỹ, chủ tịch hội đồng thị xã, đề nghị đổi tên Grand Lac thành hồ Xuân Hương.

Miêu tả
Hồ được coi là trái tim của đô thị Đà Lạt và là một trong những thành phố hiếm hoi có hồ nằm ngay trung tâm. Hồ là địa danh nổi tiếng và còn là địa điểm tham quan du lịch khá hấp dẫn tạo nên nét đặc sắc cho Đà Lạt.

Trên bờ hồ có một căn nhà màu trắng với lan can rộng là Thủy Tạ. Đây là một café bar nhỏ, xinh xắn. Để đáp ứng cho nhu cầu khách, phía đối diện, một café bar khác được mở ra. Đó là "Thanh Thủy". Tên gọi này (nước xanh) cũng rất gắn liền với hồ Xuân Hương. Mặt bằng ở đây rộng hơn nên tiếp được rất nhiều khách. Cũng vì lẽ đó mà Thủy Tạ vẫn mang một nét riêng không hề bị trộn lẫn với Thanh Thủy. Đến Thủy Tạ và Thanh Thủy uống cà phê cũng là cốt để ngắm mặt hồ.

Hồ Xuân Hương trong thơ ca
Hàn Mặc Tử đã viết về hồ Xuân Hương - một viên ngọc xanh giữa lòng Đà Lạt.
Ai hãy lặng thinh chớ nói nhiều
Để nghe dưới nước đáy hồ reo
Để nghe tơ liễu run trong gió
Và để nghe trời giải nghĩa yêu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hồ Xuân Hương  Thông tin du lịch Lâm Đồng - Đà Lạt 2007, cập nhật 12/1/2009

Xuân Hương
Du lịch Đà Lạt
Hồ Việt Nam
Hồ Động Đình

Hồ Động Đình (chữ Hán: 洞庭湖; bính âm: Dòngtíng hú; Wade-Giles: Tung-t'ing Hu) là một hồ lớn, nông ở phía Đông Bắc tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Đây là hồ điều hòa của Trường Giang. Kích thước của hồ phụ thuộc vào mùa, nhưng về tổng thể nó là một trong 4 hồ nước ngọt có diện tích bề mặt lớn nhất tại Trung Quốc, cùng các hồ như Bà Dương, Hô Luân và Thái Hồ. Tên của 2 tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam được đặt căn cứ theo vị trí của 2 tỉnh này so với hồ. Hồ Bắc nghĩa là phía bắc hồ và Hồ Nam nghĩa là phía nam hồ.

Địa lý 

Hồ Động Đình chủ yếu do các hồ Đông Động Đình, Vạn Tử, Mục Bình, Đại Thông, Hoành Lĩnh, Lộc tạo thành.

Cứ vào thời kỳ tháng 7–9, nước lũ trên sông Dương Tử chảy vào hồ làm tăng diện tích hồ. Diện tích bình thường của hồ từ 2.820 km² có thể tăng lên 20.000 km² vào mùa lũ. Hồ này cũng được bốn con sông khác đổ nước vào là các sông Tương Giang (湘江), Tư Giang (資江), Nguyên Giang (沅江) và Lễ Thủy (澧水). Ngoài ra, sông Tiêu (瀟) đổ vào sông Tương gần Trường Sa trước khi sông Tương đổ vào hồ. Tàu thuyền đi biển có thể đi từ sông Tương tới Trường Sa.

Lịch sử 
Trong thời nhà Hán, đầm lầy lớn Vân Mộng (雲夢大澤 - Vân Mộng đại trạch) nằm ở phía bắc hồ Động Đình, ở tỉnh Hồ Bắc, là nơi chứa lũ của Trường Giang. Phù sa màu mỡ lắng đọng của đầm đã thu hút nông dân. Người ta đã xây đập ngăn giữa hồ và sông, và vùng hồ Động Đình ở phía nam sông Dương Tử đã dần trở thành hồ điều hòa chính của con sông.

Thời đó, Động Đình là hồ lớn nhất Trung Quốc. Do kích thước của hồ, hồ đã có tên Bát bách lý Động Đình (八百里洞庭 - Hồ Động Đình tám trăm dặm). Ngày nay, Động Đình là hồ lớn thứ hai sau hồ Bà Dương (鄱陽湖), do nhiều phần đã bị biến thành đất trồng trọt.

Văn hóa và thần thoại 
Khu vực này nổi tiếng trong lịch sử và văn học Trung Hoa. Người ta cho rằng các cuộc đua thuyền rồng bên phía bờ đông của hồ được bắt nguồn từ việc tìm kiếm thi thể của Khuất Nguyên (屈原), nhà thơ nổi tiếng người nước Sở (340-278 TCN), và rằng có một vị Long vương sống dưới đáy hồ, theo truyền thuyết Lĩnh Nam chích quái là ông ngoại của Lạc Long Quân.

Quân Sơn (君山), trước là một nơi ẩn cư của các Đạo sĩ, là một đảo nổi tiếng nằm giữa hồ với chiều rộng 1 km và 72 đỉnh núi. Hòn đảo này còn nổi tiếng với loại trà Quân Sơn Ngân Châm (君山银针). Lòng hồ Động Đình và khu vực lân cận nổi tiếng với phong cảnh đẹp, được tóm gọn trong bốn chữ Tiêu Tương Hồ Nam (瀟湘湖南 - vùng Hồ Nam của sông Tiêu và sông Tương).

Phong cảnh núi Cửu Nghi (九嶷山) và hai con sông Tiêu, Tương dưới chân núi thường được nhắc đến trong thơ Trung Quốc. Vào thời nhà Tống, việc vẽ tranh phong cảnh vùng này thành một bộ 8 bức đã trở thành một trào lưu. Trào lưu này đã lan sang Nhật Bản, nơi những địa điểm nổi tiếng khác đã được thay thế cho sông Tiêu và sông Tương.

Các thành phố lớn bên hồ 
 Ích Dương (益阳)
 Nhạc Dương (岳阳)
 Thường Đức (常德)

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Bức vẽ Returning Sails off a Distant Shore : tại Viện bảo tàng quốc gia tại Kyoto
 Hồ Động Đình nhìn từ Nhạc Dương
 Hình chụp tại Động Đình, Nhạc Dương 

Động Đình
D
Biển Hồ (định hướng)

Biển Hồ có thể là:

 Xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai.
 Hồ T'Nưng, một hồ nước ngọt nằm ở phía bắc xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
 Hồ Tonlé Sap ở Campuchia

 Địa danh cũ
 Xã Biển Hồ (thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai); nay là một phần xã Biển Hồ thuộc tỉnh.
Sông Công

Sông Công là một phụ lưu của sông Cầu.

Dòng chảy 
Sông Công (Xưa gọi Là Sông Giã và sông Mão),bắt nguồn từ vùng Đèo Khế, xã Phú Xuyên, tỉnh Thái Nguyên, chảy theo hướng Tây Bắc-Đông Nam. Sau khi ra khỏi hồ Núi Cốc ở xã Đại Phúc, nó chia thành hai nhánh. Nhánh chính chảy qua xã Tân Cương và hai phường Bá Xuyên, phường Sông Công, qua phường Phổ Yên để hội lưu với sông Cầu từ bên phải tại ranh giới ba xã, phường Thuận Thành (Thái Nguyên), Trung Giã (thành phố Hà Nội) và Hợp Thịnh (tỉnh Bắc Ninh). Nhánh phụ nhỏ hơn chảy qua phường Bách Quang, xã Điềm Thụy rồi chảy vào phường Phổ Yên để nối với sông Cầu tại ranh giới ba xã phường Vạn Xuân, Trung Thành (Thái Nguyên) và Hợp Thịnh (Bắc Ninh).

Sông này dài 96 km. Diện tích lưu vực 951 km², cao trung bình 224 m, độ dốc trung bình 27,3%, mật độ sông suối 1,20 km/km². Tổng lượng nước 0,794 km³ ứng với lưu lượng trung bình năm 25 m³/s, môđun dòng chảy năm 26 l/s.km². Mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10, chiếm 74,7% lượng nước cả năm; tháng 8 có lượng dòng chảy lớn nhất chiếm 19,30% lượng nước cả năm; tháng cạn kiệt nhất chiếm 1,8% lượng nước cả năm.

Các sự tích 
Sông Công cùng với Núi Cốc đã đi vào thi ca mang màu sắc huyền thoại trong bài hát Huyền thoại Hồ Núi Cốc của nhạc sĩ Phó Đức Phương. Nước của dòng sông Công được chặn lại tại xã Đại Phúc, tạo nên một hồ nhân tạo rộng lớn, cùng với rất nhiều hòn đảo lớn nhỏ mà trước đây là đồi núi. Sông Công, hồ Núi Cốc là công trình thủy lợi lớn có ý nghĩa trong phát triển kinh tế nông nghiệp, bảo vệ môi sinh, tạo một thắng cảnh nổi tiếng trong địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Dòng sông Công còn có tên là sông Giã (Giã hà) bởi thời thuộc Lương con sông này nằm trên đất châu Giã Năng, quê hương của người anh hùng Lý Bí. Nơi dòng sông chảy ngoặt về phía Đông (gần cầu Đa Phúc ngày nay) chính là làng Trấn, Trấn lỵ châu Giã Năng, nơi Lý Bí khởi binh từ đất Hoài Đức (Hà Nội ngày nay) vượt qua núi Sóc về đây bao vây rồi đánh bại giặc Lương.

Danh nhân Bách Thổ 
Dọc thung lũng sông Công đã sản sinh cho mảnh đất Thái Nguyên 3 vị tướng tài: Lưu Trung, Lưu Nhân Chú, Phạm Cuống và ba vị tiến sĩ: Đỗ Cận, Đàm Sâm, Đồng Doãn Giai.

Hình ảnh

Tham khảo

Xem thêm 

Công
Công
Hệ thống sông Thái Bình
Sông Trẹm

Sông Trẹm (còn gọi là sông Tràm Trẹm) là một con sông dài khoảng 42 km, bắt nguồn từ ngã ba kênh Tân Bằng – Cán Gáo chảy về đến ngã ba sông Ông Đốc ngang qua xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau.

Sông Trẹm là một chi lưu của sông Ông Đốc, có nguồn là sông Cái Lớn qua kênh Chắc Băng. Sông chảy qua xã An Minh, tỉnh An Giang và các xã Biển Bạch, Thới Bình, Hồ Thị Kỷ, Khánh An, tỉnh Cà Mau, hội lưu với sông Ông Đốc tại ráp gianh giữa xã Khánh An và xã Hồ Thị Kỷ.

Sông Trẹm uốn lượn như 1 dải lụa giữa rừng U Minh. Sông Trẹm có độ sâu trung bình 3 – 4m, chiều rộng từ 80 đến 10m, có màu nước thay đổi theo mùa. Đặc biệt mùa mưa, nước sông màu nâu sẫm của màu nước dớn rừng tràm từ các con kênh rạch đổ ra.

Nếu gọi điểm đầu sông Trẹm từ ngã ba sông Cái Tàu, thì điểm cuối cùng của con sông là nơi giáp ranh với Vàm Sáng vào Miệt Thứ ( xã An Minh, tỉnh An Giang)

Sông Trẹm còn có các nhánh rẽ mang nước về cho những kênh, rạch: Ngã Bát, Chắc Băng, Thị Phụng, Láng Trâm,...

Sông Trẹm chia Rừng U Minh thành hai vùng thượng và hạ. U Minh Hạ thuộc tỉnh Cà Mau, U Minh Thượng thuộc tỉnh An Giang. Cầu Vĩnh Thuận được khánh thành năm 2002 bắc qua sông Trẹm, nối Cà Mau với An Giang.

Trong lưu vực sông Trẹm có khu du lịch sinh thái. Hệ thống rừng ở đây có gần 300 loài thực vật và động vật phong phú. Vào tham quan vườn sưu tập động thực vật, du khách sẽ được ngắm cảnh thiên nhiên thơ mộng và quan sát gần 130 loài thực vật, thuộc 62 họ đang được khoanh nuôi bảo vệ trên diện tích rộng cả 100 ha. Khu vườn sưu tập này tựa như một khu rừng nguyên sinh chưa bị tác động của bàn tay con người. Tại đây, du khách cũng sẽ gặp nhiều loài chim, thú và nhiều loại cá đồng quen thuộc.

Qua bước đầu khảo sát, các nhà chuyên môn cho biết tại vườn động thực vật Sông Trẹm có tới 30 loài bò sát thuộc 14 họ cùng 21 loài thú rừng lớn, nhỏ khác thuộc 12 chi họ. Chim có 96 loài, nằm trong 32 họ. Riêng nguồn cá đồng thì nhiều vô kể. Trong khi ở nhiều nơi cá đồng đang bị cạn kiệt, thì tại đây chúng vẫn còn rất phong phú về chủng loại, đa dạng về kích cỡ và dồi dào về trữ lượng.

Vườn sưu tập động thực vật Sông Trẹm còn du nhập được nhiều loài mới lạ từ các hệ sinh thái khác đem về thuần dưỡng, phát triển song song cùng các loài bản địa nhằm thu hút, phục vụ khách du lịch và nghiên cứu khoa học. Hiện nay vườn có thêm nhiều thành viên mới như nai rừng, cá sấu, vượn, gấu, đà điểu... Đặc biệt, đàn đà điểu ở đây phát triển rất tốt, ăn khoẻ, mau lớn. Trong đàn hiện có những con nặng trên 100 kg.

Sông Trẹm là bối cảnh cho tiểu thuyết Bên dòng sông Trẹm của nhà văn Dương Hà bài hát Bên dòng sông Trẹm của nhạc sĩ Phan Ni Tấn và các vở cải lương và phim truyện cùng tên.

Xem thêm
Sông Cái Lớn
Sông Cái Bé
Sông Ông Đốc
Kênh Chắc Băng

Tham khảo

Trẹm
Trẹm
Ngân hàng Nhật Bản

Ngân hàng Nhật Bản (tiếng Nhật: 日本銀行 Nippon Ginkō, thường hay được gọi tắt là 日銀 Nichigin / Nhật Ngân; tiếng Anh: Bank of Japan) là ngân hàng trung ương của Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (tiếng Nhật))

Xem thêm
Hệ thống ngân hàng của Nhật Bản

Nhật Bản
Nhật Bản
Kinh tế Nhật Bản
Ngân hàng Nhật Bản
Chūō, Tokyo
Phòng Thành Cảng

Phòng Thành Cảng (tiếng Trung giản thể: 防城港; bính âm: Fángchénggǎng) là một thành phố (địa cấp thị) thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.

Lịch sử 
Thời Minh lập ra tuần ti Phòng Thành, đến đời Thanh đổi thành huyện Phòng Thành. Ngày 1 tháng 5 năm 1958 thiết lập "Huyện tự trị các dân tộc Đông Hưng" trực thuộc tỉnh Quảng Đông. Tới năm 1965 chuyển giao cho Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây quản lý. Từ 25 tháng 12 năm 1978 tới 23 tháng 5 năm 1993 gọi là "Huyện tự trị các dân tộc Phòng Thành" (防城各族自治县). Sau ngày 23 tháng 5 năm 1993 thì Huyện tự trị các dân tộc Phòng Thành bị triệt tiêu, thiết lập địa cấp thị gọi là "Phòng Thành Cảng thị", vẫn do Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây quản lý.

Địa lý và khí hậu 
Phòng Thành Cảng là một địa cấp thị ven biển phía nam thuộc tỉnh Quảng Tây, giáp biên giới với thành phố Móng Cái, huyện Bình Liêu và huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) ở phía tây nam, huyện Ninh Minh (địa cấp thị Sùng Tả) ở phía tây, địa cấp thị Khâm Châu ở phía đông, huyện Phù Tuy (địa cấp thị Sùng Tả) ở phía bắc, quận Ung Ninh (địa cấp thị Nam Ninh) ở phía đông bắc. Phía nam là vịnh Bắc Bộ. Diện tích của địa cấp thị này là 6.181 km², trong đó 120 km² là các khu dân cư đô thị.

Hành chính 
Phòng Thành Cảng có 2 quận (thị hạt khu), 1 huyện, 1 huyện cấp thị (thành phố cấp huyện), trong đó có 19 hương, 13 trấn, 283 thôn và 19 nhai đạo.
 Các quận nội thị (thị hạt khu):
 Cảng Khẩu (港口). Diện tích 370 km², 100.000 người (năm 2002)
 Phòng Thành (防城). Diện tích 2.445 km², 370.000 người (năm 2002)
 Huyện cấp thị:
 Đông Hưng (东兴). Diện tích 540,7 km², 110.000 người (năm 2007)
 Huyện:
 Thượng Tư (上思). Diện tích 2.816 km², 210.000 người (năm 2002)

Dân cư 
Năm 2002 Phòng Thành Cảng có dân số tổng cộng 717.966. Dân cư bao gồm: người Hán 390.286 người chiếm 54,36%; người Choang 287.207 người chiếm 40%; người Dao 26.749 người chiếm 3,73%; người Kinh 12.288 người chiếm 1,71%, còn lại 0,2% thuộc các dân tộc thiểu số khác. Mật độ dân số 116 người trên 1 km² và tốc độ tăng dân số 7,75%/năm.

Tham khảo

Biên giới Trung Quốc – Việt Nam
Triều Châu

Triều Châu (; tại Hoa Kỳ và Hồng Kông thường đọc là "Chiu Chow"; Teochew theo bính âm bưu chính; nghĩa là "châu thủy triều") là một địa cấp thị nằm ở cực đông tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 3.146 km² (vùng đô thị 1.413,8 km²), dân số năm 2020 là 2.568.387 người (vùng đô thị 1.750.945 người), mật độ dân số đạt 816,4 người/km². Triều Châu giáp Sán Đầu phía nam, Yết Dương phía tây nam, Mai Châu phía tây bắc, tỉnh Phúc Kiến ở phía đông và biển Hoa Nam ở phía đông nam.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Triều Châu được chia ra thành 3 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 2 quận và 1 huyện.
Quận: Tương Kiều (湘桥区), Triều An (潮安区).
Huyện: Nhiêu Bình (饶平县).

Địa lý và khí hậu

Triều Châu nằm ở cực đông của Quảng Đông, phía bắc thành phố Sán Đầu và phía bắc của đồng bằng châu thổ sông Hàn (韩江), chảy qua thành phố.

Lịch sử
Năm 214 trước Công Nguyên, Triều Châu là một vùng đất không phát triển thuộc Nam Hải quận (南海郡) của nhà Tần. Năm 331 dưới thời Đông Hán, Hải Dương huyện (海陽縣) được thành lập là một phần của Đông Quan Quận (東官郡). Đông Quan quận đã được đổi tên thành Nghĩa An quận (義安郡) năm 413. Quận này trở thành một châu năm 590 vào thời đầu nhà Tùy; đầu tiên là Tuần châu (循州, Xunzhou), sau đó là Triều châu (潮州, Chaozhou) vào năm sau đó. Năm 1914, chính phủ Trung Hoa Dân Quốc sáp nhập hai châu Triều và Tuần thành Triều Tuần đạo (潮循道).

Trong một thời gian ngắn thời nhà Tùy và đầu nhà Đường, Hải Dương huyện đã được gọi là Nghĩa An huyện (義安縣). Tên của nó vẫn là Hải Dương cho đến năm 1914, khi đó được đổi thành Triều An huyện (潮安縣) để tránh nhầm lẫn với thành phố cấp huyện Hải Dương của tỉnh Sơn Đông.

Thủ phủ của chính quyền Nhân dân Quảng Đông năm 1951 là Triều An huyện, một phần của nó được tạo ra với tên gọi Thành phố Triều An năm 1953 và cuối năm đó được đổi tên thành Thành phố Triều Châu (cấp huyện). Năm 1955, tỉnh lỵ được chuyển đến Sán Đầu. Thành phố Triều Châu bị bãi bỏ 5 năm sau và được tái lập lại năm 1979. Năm 1983, tình hình lại quay trở lại như trước vời việc Triều An bị bãi bỏ và trở thành một phần của Thành phố Triều Châu. Triều Châu đã trở thành một thành phố trực thuộc tỉnh tháng 1 năm 1989, và một thành phố cấp phó châu tháng 1 năm 1990. 
Thành phố Triều Châu cùng thành phố Sán Đầu gần nó được gọi chung là Triều Sán. Tên gọi này được dùng cho một khu vực hành chính-chính trị chung bao gồm hai thành phố từ năm 1958 đến năm 1983. Trong 5 năm tiếp theo, Thành phố Sán Đầu đã là một thành phố có cấp cao hơn có chứa Triều Châu trong nó. Hiện nay, Triều Châu và Sán Đầu ngang nhau về cấp hành chính.

Phong cảnh

Tham khảo

Thành phố tỉnh Quảng Đông
Người Tiều