HMS Taku (N38)

HMS Taku (N38) là một tàu ngầm lớp T thuộc Nhóm I, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1937 ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1940, Taku đã hoạt động tại các khu vực Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, thực hiện tổng cộng hai mươi lăm chuyến tuần tra, đánh chìm được mười lăm tàu buôn có tổng tải trọng  đồng thời gây hư hại cho bảy tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 798 tấn. Taku đã sống sót qua cuộc xung đột, được rút về làm nhiệm vụ huấn luyện từ giữa năm 1944 cho đến khi chiến tranh kết thúc, ngừng hoạt động vào tháng 9, 1945, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào tháng 7, 1946.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm T được thiết kế nhằm mục đích thay thế cho các các lớp Odin, Parthian và Rainbow. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ, và con tàu có thể lặn sâu đến .

Tàu ngầm lớp T được trang bị hai động cơ diesel có tổng công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Chúng có tầm xa hoạt động đến  ở tốc độ .

Taku trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống bên trong và bốn ống bên ngoài, tất cả đều hướng ra phía trước, và mang theo tổng cộng 16 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng ba khẩu súng máy .303-calibre cho mục đích phòng không.

Chế tạo 
Taku được đặt hàng vào ngày 20 tháng 7, 1937 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1937, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Cammell Laird ở Birkenhead vào ngày 18 tháng 11, 1937. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 5, 1939, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 3 tháng 1, 1940. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này, theo tên tiếng Anh của pháo đài Đại Cô Khẩu tại Thiên Tân, Trung Quốc.

Lịch sử hoạt động

1940

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sau khi tiến hành chạy thử máy và huấn luyện tại các vùng biển Anh và Scotland, Taku xuất phát từ Loch Long vào ngày 11 tháng 4 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Tây Nam Na Uy. Tại đây vào ngày 17 tháng 4, nó đã nhầm lẫn tàu khu trục  là một tàu chiến Đức, nên đã phóng 4 quả ngư lôi tấn công, nhưng may mắn tất cả đều bị trượt. Bản thân chiếc tàu ngầm bị hư hại nhẹ do mìn sâu được Ashanti thả xuống phản công. Taku kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về cảng Rosyth vào ngày 20 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Taku xuất phát từ cảng Rosyth vào ngày 2 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Tây Nam và phía Nam Na Uy. Tại đây vào ngày 8 tháng 5, nó đã phóng một loạt mười quả ngư lôi tấn công một đoàn tàu vận tải Đức ở vị trí về phía Đông Đan Mạch, và đã gây hư hại cho chiếc tàu phóng lôi Đức Möwe (798 tấn). Chiếc tàu ngầm quay trở về cảng Rosyth vào ngày 15 tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ ba, thứ tư và thứ năm 
Taku khởi hành từ cảng Rosyth vào ngày 27 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ ba, và hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Tây Đan Mạch
Nó quay trở về Rosyth vào ngày 12 tháng 6.

Taku lại xuất phát từ cảng Rosyth vào ngày 28 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ tư, và đã hoạt động trong biển Na Uy dọc bờ biển phía Tây Na Uy. Nó bị máy bay đối phương ném bom tấn công vào ngày 5 tháng 7, nhưg chỉ bị hư hại nhẹ, và quay trở về Rosyth vào ngày 12 tháng 7.

Taku tiếp tục khởi hành từ cảng Rosyth vào ngày 27 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ năm để lại hoạt động dọc bờ biển phía Tây Na Uy cho đến tận phía Bắc Trondheim. Nó được lệnh đánh chặn chiếc tàu ngầm U-52 đang trên đường quay trở về Đức nhưng không thành công. Taku kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Rosyth vào ngày 11 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ sáu 
Sau khi di chuyển đến Rothesay, Scotland vào cuối tháng 8, Taku xuất phát từ cảng này vào ngày 2 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ sáu, và đã hoạt động trong khu vực vịnh Biscay ngoài khơi cửa sông Gironde. Nó kết thúc chuyến tuần tra và đi đến cảng Falmouth vào ngày 20 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ bảy và thứ tám 
Sau một giai đoạn thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland, Taku xuất phát từ Holy Loch vào ngày 18 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ bảy để hoạt động trong vịnh Biscay ngoài khơi St. Nazaire và Lorient. Tại đây vào ngày 2 tháng 11, nó đã phóng ngư lôi tấn công và gây hư hại nhẹ cho chiếc tàu chở dầu Đức Gedania  ở vị trí  về phía Tây Nam đảo Belle-Île. Chiếc tàu ngầm quay trở về Holy Loch vào ngày 6 tháng 11.

Taku khởi hành từ Holy Loch vào ngày 21 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ tám, và tiếp tục hoạt động trong vịnh Biscay tại khu vực cửs sông Gironde. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Holy Loch vào ngày 12 tháng 12, rồi tiếp tục đi đến Troon vào cuối tháng 12 để bảo trì và sửa chữa.

1941

Chuyến tuần tra thứ chín 
Taku xuất phát từ Holy Loch vào ngày 13 tháng 1, 1941 cho chuyến tuần tra thứ chín, và tiếp tục hoạt động trong vịnh Biscay ngoài khơi St. Nazaire và Lorient, và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Holy Loch vào ngày 3 tháng 2.

Chiếc tàu ngầm rời Holy Loch vào ngày 24 tháng 2, dự định sẽ cùng với tàu ngầm chị em  đi sang Halifax, Canada. Tuy nhiên Taku bị hư hại nặng do gặp thời tiết xấu vào ngày 27 tháng 2, nên buộc phải hủy bỏ chuyến đi. Nó được chiếc tàu kéo Salvonia kéo quay trở lại Londonderry, Bắc Ireland vào ngày 10 tháng 3, rồi tiếp tục được kéo đến Holy Loch vào ngày 13 tháng 3 và được sửa chữa tại Ardrossan, Scotland.

Chuyến tuần tra thứ mười 
Taku tiếp tục xuất phát từ Holy Loch vào ngày 22 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ mười, và đã hoạt động trong vịnh Biscay rồi tiếp tục đi đến Gibraltar đến nơi vào ngày 13 tháng 4. Nó lên đường ngay ngày hôm sau 14 tháng 4 để hướng sang Malta, tuy nhiên trên đường đi chiếc tàu ngầm bị gọi quay trở lại Gibraltar, đến nơi vào ngày 16 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười một 
Taku xuất phát từ Gibraltar vào ngày 26 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ mười một, và đã hoạt động trong khu vực biển Tyrrhenum. Tại đây vào ngày 4 tháng 5, nó đã phóng hai quả ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Ý Goggiam nhưng không trúng đích. Hai ngày sau đó 6 tháng 5, nó lại phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu buôn Ý Cagliari  ở vị trí ngoài khơi San Lucido, Calabria. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi đi đến Alexandria, Ai Cập vào ngày 17 tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ mười hai 
Taku xuất phát từ Alexandria vào ngày 1 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và đã hoạt động tại khu vực vịnh Sirte. Vào ngày 11 tháng 6, nó đã phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở đạn dược Đức Tilly L. M. Russ  đang neo đậu trong cảng Benghazi, Libya. Vụ nổ đã đồng thời đánh chìm các tàu schooner Giorgina  và Nadia , tàu vận tải Ninfea  và tàu schooner Rosina , cũng như gây hư hại cho chiếc  Luigi và tàu chở nước Elisa . Sang ngày hôm sau, chiếc tàu ngầm tiếp tục phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu vận tải Ý Silvio Scaroni  trong vịnh Sirte cách Benghazi  về phía Tây. Taku quay trở về Alexandria vào ngày 22 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ mười ba 
Taku khởi hành từ Alexandria vào ngày 8 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ mười ba để tiếp tục hoạt động trong vịnh Sirte. Tại đây vào ngày 13 tháng 7, nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công và đã đánh chìm chiếc tàu chở hành khách Ý Caldea  ở vị trí cách Benghazi . Hai ngày sau đó, chiếc tàu ngầm bắn hải pháo đánh chìm tàu schooner Ý Vincenso P.  và gây hư hại cho chiếc tàu kéo Ý Nettuno . Đến ngày 21 tháng 7, nó cho đổ bộ một toán biệt kích có nhiệm vụ phá hoại chiếc tàu vận tải Ý Bosforo đang neo đậu trong cảng, nhưng chỉ gây hư hại nhẹ. Chiếc tàu ngầm quay trở về Alexandria vào ngày 28 tháng 7.

Taku sau đó rời Alexandria vào ngày 13 tháng 8 để quay trở về Anh cho một lượt đại tu. Sau hành trình dài lần lượt ghé qua Malta và Gibraltar, nó về đến Rothesay vào ngày 13 tháng 9. Con tàu được đại tu tại Xưởng tàu Chatham từ giữa tháng 10, 1941 đến cuối tháng 2, 1942.

1942

Chuyến tuần tra thứ mười bốn 
Sau khi thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh, Taku rời Holy Loch vào ngày 20 tháng 3, 1942 để đi sang Gibraltar, đến nơi vào ngày 27 tháng 3. Nó xuất phát từ đây vào ngày 2 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ mười bốn, và đã hoạt động tại khu vực biển Alboran về phía Đông Gibraltar trước khi quay trở về vào ngày 13 tháng 4.

Chiếc tàu ngầm sau đó rời Gibraltar vào ngày 22 tháng 4 để đi sang Alexandria, đến nơi vào ngày 8 tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ mười lăm 
Taku xuất phát từ Alexandria vào ngày 22 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ mười lăm, và đã hoạt động ngoài khơi Benghazi, Libya để hỗ trợ cho Chiến dịch Vigorous, một nỗ lực tăng viện cho Malta đang bị đối phương phong tỏa. Vào ngày 31 tháng 5 nó tấn công một đoàn tàu vận tải đối phương nhưng không có kết quả. Nó quay trở về Alexandria vào ngày 20 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ mười sáu 
Taku khởi hành từ Alexandria vào ngày 30 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ mười sáu, và đã hoạt động dọc bờ biển Libya ngoài khơi Cyrenaica, Libya. Nó kết thúc chuyến tuần tra và đi đến cảng Haifa, Palestine vào ngày 11 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười bảy 
Taku xuất phát từ Haifa vào ngày 31 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ mười bảy để tiếp tục hoạt động dọc bờ biển Libya ngoài khơi Cyrenaica. Vào ngày 13 tháng 8, nó phóng ngư lôi tấn công một đoàn tàu vận tải không thành công. Hai ngày sau đó nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Đức Menes ở vị trí về phía Đông Bắc Benghazi, nhưng đều bị trượt. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra và đi đến Beirut vào ngày 21 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ mười tám 
Sang đầu tháng 9, Taku di chuyển từ Beirut sang Port Said, Ai Cập để bảo trì, rồi xuất phát từ đây vào ngày 9 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ mười tám, và lại hoạt động dọc theo bờ biển Libya. Vào ngày 14 tháng 9, nó tìm cách cho đổ bộ một đội trinh sát lên khu vực Tobruk chuẩn bị cho Chiến dịch Agreement, nhưng đã không thành công do thời tiết xấu. Vào các ngày 18 tháng 9 và 20 tháng 9, nó phóng ngư lôi tấn công các đoàn tàu vận tải đối phương nhưng đều không thành công. Nó quay trở về Beirut vào ngày 1 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ mười chín 
Sau khi đi đến Port Said vào giữa tháng 10, Taku xuất phát từ đây vào ngày 21 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười chín để hoạt động tại khu vực biển Aegea. Vào ngày 24 tháng 10, nó đã gây hư hại cho chiếc thuyền buồm Ý Tutti Santi  bằng hải pháo ở vị trí  về phía Tây đảo Kos. Sang ngày hôm sau, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu chở dầu Ý Arca ngoài khơi đảo Khios nhưng không trúng đích. Đến ngày 26 tháng 10, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu chở dầu Đức Arca  ở vị trí về phía Tây Nam đảo Khios. Sang ngày hôm sau 27 tháng 10, nó lại đánh chìm chiếc thuyền buồm Hy Lạp Lora  bằng hải pháo ở vị trí ngoài khơi vịnh Kassandra. Đến ngày 31 tháng 10, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu chở dầu Ý Cerere ở phía Nam mũi Sounio nhưng không thành công. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra tại Port Said vào ngày 12 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi 
Taku đi đến Beirut vào cuối tháng 11, rồi xuất phát từ đây vào ngày 9 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi, và tiếp tục hoạt động tại khu vực biển Aegea. Vào ngày 14 tháng 12, nó đã phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc tàu chở dầu Ý Delfin  ở vị trí  về phía Bắc đảo Macrosini, Hy Lạp. Đến ngày 20 tháng 12, chiếc tàu ngầm đã cho đổ bộ ba đặc vụ người Hy Lạp trong khuôn khổ Chiến dịch Saturn, rồi đến ngày 22 tháng 12, đã bắn hải pháo và gây hư hại cho chiếc thuyền buồm Hy Lạp Niki  trong eo biển Potidea. Sang ngày 23 tháng 12, chiếc tàu ngầm đã bắn phá đảo Kymi, đánh chìm thuyền buồm Volos 150 / Agios Nikolaos và gây hư hại cho các chiếc Piraeus 860 / Evangelistria và Syros 552 / Agios Nicolaus. Đến ngày 27 tháng 12, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Ý Bucintoro trong eo biển Zea nhưng không thành công. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Beirut vào ngày 1 tháng 1, 1943.

1943

Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt 
Taku rời Beirut vào ngày 17 tháng 1, 1943 để quay trở về Anh cho một đợt đại tu và sửa chữa. Nó lần lượt ghé ngang Malta, Algiers và Gibraltar, rồi hoạt động trong vịnh Biscay trong khuôn khổ chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt từ ngày 17 tháng 2 trước khi đi đến Plymouth vào ngày 2 tháng 3.

Chiếc tàu ngầm được đại tu và sửa chữa tại Troon từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 10, và sau đó thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh.

1944

Chuyến tuần tra thứ hai mươi hai 
Taku xuất phát từ Lerwick vào ngày 2 tháng 1, 1944 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi hai, và đã hoạt động chống tàu ngầm trong biển Na Uy về phía Đông Bắc quần đảo Faroe. Nó quay trở về Lerwick vào ngày 15 tháng 1.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi ba 
Taku lại khởi hành từ Lerwick vào ngày 2 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi ba, và hoạt động tại khu vực Bắc Hải ngoài khơi Stavanger, Na Uy. Tại đây vào ngày 7 tháng 2, nó đã phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Rheinhausen . Đến ngày 12 tháng 2, nó phóng ngư lôi và gây hư hại chiếc tàu buôn Đức Harm Fritzen  ở vị trí ngoài khơi Bomlafjord. Sang ngày hôm sau 13 tháng 2, nó lại  phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Hans Bornhofen  tại Boknafjord, khoảng  về phía Nam Skudeneshavn. Chiếc tàu ngầm quay trở về Lerwick vào ngày 18 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi bốn 
Taku tiếp tục xuất phát từ Lerwick vào ngày 16 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi bốn, và đã hoạt động trong biển Na Uy tại khu vực Trondheim với nhiệm vụ đề phòng thiết giáp hạm Tirpitz có thể lên đường quay trở về Đức để sửa chữa. Vào ngày 24 tháng 3, chiếc tàu ngầm đã phóng năm quả ngư lôi tấn công chiếc tàu chở dầu Đức Hydra ở vị trí  về phía Tây Namsos, Na Uy, nhưng tất cả đều bị trượt. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Lerwick vào ngày 30 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi lăm 
Taku xuất phát từ cảng Lerwick vào ngày 10 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi lăm, cũng là chuyến cuối cùnng, để hoạt động tại vùng biển Skagerrak. Tại đây vào ngày 13 tháng 4, nó bị hư hại do trúng thủy lôi tại tọa độ . Chuyến tuần tra buộc phải hủy bỏ, và con tàu rút lui về Lerwick, đến nơi vào ngày 16 tháng 4.
 
Taku được sửa chữa những hư hại phải chịu đựng tại xưởng tàu của hãng Swan Hunter tại Wallsend-on-Tyne từ ngày 12 tháng 5 đến ngày 5 tháng 7.

1945 
Sau đó từ giữa tháng 7, 1944 đến giữa tháng 6, 1945, Taku được rút khỏi hoạt động trên tuyến đầu để đảm nhiệm vai trò huấn luyện cho thủy thủ đoàn của các tàu ngầm mới. Sau khi chiến tranh kết thúc, nó được đưa về thành phần dự bị vào ngày 20 tháng 9, 1945.

Chiếc tàu ngầm cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào tháng 11, 1946, và được tháo dỡ tại Llanelly, Wales.

Tóm tắt chiến công 
Taku đã đánh chìm được mười lăm tàu buôn có tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho bảy tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 798 tấn.

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 

Lớp tàu ngầm Anh T
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1939
Tên gọi tàu thủy Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu ngầm của Hải quân Anh trong Thế chiến II