Vương Nhiệm Trọng

Vương Nhiệm Trọng (; 15 tháng 1 năm 1917 – 16 tháng 3 năm 1992) là chính khách và cựu lãnh đạo Trung Quốc. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 11 năm 1933; từng giữ chức Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ khóa XI đến khóa XIII. Ông từng đảm nhiệm các chức vụ: Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Ban Bí thư Trung ương, Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VI, Phó Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa VII; ông cũng là một trong những người thúc đẩy chính việc xây dựng công trình đập Tam Hiệp.

Tiểu sử

Thân thế
Vương Nhiệm Trọng sinh ngày 15 tháng 1 năm 1917 trong một gia đình nông dân bình thường ở huyện Cảnh, tỉnh Trực Lệ (nay là tỉnh Hà Bắc). Lúc theo học tại trường Sư phạm thôn Hương huyện Cảnh đã gia nhập tổ chức bí mật của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi mới 16 tuổi. Từ năm 1938 trở đi, ông liên tục làm công tác lãnh đạo địa phương cho Đảng Cộng sản tại khu vực Trực Lệ; từng giữ các chức vụ: Phó Trưởng Ban Tuyên truyền Khu ủy Ký Nam, Bí thư Địa ủy khu 5 Ký Nam, Trưởng Ban Tổ chức và Trưởng Ban Tuyên truyền Khu ủy Ký Nam; Ủy viên Thường vụ kiêm Phó Bí thư Khu ủy Ký Nam, Phó Chủ nhiệm rồi Chủ nhiệm Văn phòng Hành chính khu Ký Nam. Nhờ có kinh nghiệm lâu năm trong công tác Đảng về mảng tuyên truyền và nền tảng lý luận vững chắc, ông từng được Mao Trạch Đông khen ngợi là "Hoa Bắc đệ nhất tài tử" (Bậc tài danh số một vùng Hoa Bắc).

Sau năm 1949
Tháng 5 năm 1949, Vương Nhiệm Trọng theo quân đội xuống phía Nam, đến Vũ Hán, Hồ Bắc. Sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập, ông đảm nhiệm chức Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Hồ Bắc, Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân tỉnh Hồ Bắc, hỗ trợ Lý Tiên Niệm phụ trách công tác tài chính kinh tế của toàn tỉnh khi đó ông mới chỉ 32 tuổi. Hai năm sau, ông lần lượt giữ các chức vụ Phó Bí thư Thành ủy kiêm Phó Thị trưởng thành phố Vũ Hán, Bí thư Thứ nhất Thành ủy kiêm Quyền Thị trưởng thành phố Vũ Hán. Năm 1954, Vương Nhiệm Trọng được thăng chức làm Bí thư Thứ nhất Tỉnh ủy Hồ Bắc khi mới 37 tuổi. Ngày 31 tháng 5 năm 1956, khi Mao Trạch Đông đến Vũ Hán thị sát công việc, Vương Nhiệm Trọng vốn yêu thích bơi lội đã cùng Mao Trạch Đông bơi trên sông Trường Giang. Sau này, ông còn nhiều lần tháp tùng Mao Trạch Đông thỏa sức bơi lội trên dòng sông này.

Cục Trung Nam
Từ tháng 9 năm 1960, Vương Nhiệm Trọng đảm nhiệm chức Bí thư thứ hai Cục Trung Nam Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, kiêm Bí thư thứ nhất Tỉnh ủy Hồ Bắc. Ngoài việc chịu trách nhiệm công việc tại tỉnh Hồ Bắc, ông còn hỗ trợ Đào Chú chủ trì công tác tại các tỉnh miền Trung Nam. Sau khi Đào Chú được điều động làm Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Vương Nhiệm Trọng tiếp quản các chức vụ: Bí thư thứ nhất Cục Trung Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng Chiến tuyến thứ ba Cục Trung Nam, Chủ nhiệm Khu Hiệp tác Hoa Trung. Trong thời kỳ Đại nhảy vọt, Vương Nhiệm Trọng hoạt động rất tích cực. Tờ Nhân Dân nhật báo từng xuất hiện những báo cáo phóng đại về "Thửa ruộng số một thiên hạ" tại Ma Thành, Hồ Bắc. Trong phong trào học tập tác phẩm của Mao Trạch Đông trước Cách mạng Văn hóa, có nhiều người ở tỉnh Hồ Bắc đã viết thư phê bình Vương Nhiệm Trọng, đa số nhắm vào các bài ghi chép đọc sách của ông. Vương Nhiệm Trọng nhiều lần chuyển những lá thư phê bình này về đơn vị công tác của người gửi, khiến họ bị đơn vị đem ra đấu tố. 

Ngày 18 tháng 4 năm 1966, Vương Nhiệm Trọng nhân danh Tỉnh ủy Hồ Bắc đã cử tổ công tác cách mạng giáo dục đầu tiên trong cả nước tiến vào Đại học Vũ Hán, tập trung vào việc chỉnh đốn Lý Đạt. Đích thân Vương Nhiệm Trọng đã viết lời tựa cho các tài liệu phê phán Lý Đạt, trực tiếp báo cáo lên Trung ương và nhận được chỉ thị từ Đặng Tiểu Bình: "Phê phán Lý Đạt chia làm ba bước: bước một phê phán nội bộ Đảng, bước hai phê phán tại trường học, bước ba đăng báo toàn quốc để phê phán công khai". Ngày 4 tháng 8, tờ Nhân Dân nhật báo đăng trên trang nhất báo cáo ký tên "Phóng viên Tân Hoa Xã": Lá cờ đỏ kiên quyết làm theo tư tưởng Mao Trạch Đông về giáo dục – Ghi chép quá trình trưởng thành của lớp thí điểm vừa học vừa làm khoa Toán Đại học Vũ Hán trong cuộc đấu tranh với băng đảng đen Lý Đạt, Chu Thiệu Thiên. Ngày 24 tháng 8, Lý Đạt bệnh nặng không được cứu chữa và qua đời. Sau đó, Vương Nhiệm Trọng còn chỉnh đốn thêm nhiều trí thức khác. Trong bức thư gửi các Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Hồ Bắc ngày 3 tháng 7 năm 1966 (sau này gọi là "Chỉ thị mùng 3 tháng 7"), Vương Nhiệm Trọng đã đưa ra khái niệm "đấu tranh chống phái hữu" một cách rõ rệt. Toàn văn bức thư xoay quanh việc triển khai Cách mạng Văn hóa bằng cách phân loại quần chúng thường dân thành các nhóm "phái tả", "phái trung gian" và "phái hữu". Trong quá trình phái tổ công tác và "chống phái hữu", tại các đơn vị đã có rất nhiều người bị đấu tố, bị kết án, và có người đã tự sát. Những người bị bức hại trong thời kỳ này bắt đầu xuất hiện những tiếng nói phản đối tổ công tác, và họ thường trở thành "Phái tạo phản" sau này.

Cách mạng Văn hóa

Ngày 5 tháng 8 năm 1966, Mao Trạch Đông công bố bài viết Nã pháo vào Bộ Tư lệnh – Tờ đại tự báo của tôi, chỉ trích việc cử các tổ công tác là "khủng bố trắng". Ngày 8 tháng 8, "Quyết định 16 điều" được thông qua. Ngày 9 tháng 8, Thành ủy Vũ Hán quyết định rút các đội công tác khỏi các đơn vị. Tuy nhiên, sau khi "16 điều" được công bố, Vương Nhiệm Trọng bèn chỉ thị cho Trương Thể Học phái "Tam viên" (Quan sát viên, Tuần thị viên, Liên lạc viên) đến các đơn vị đã rút đội công tác. Những người trong "Tam viên" này đa số vẫn là thành viên của các đội công tác cũ. Ngày 12 tháng 9 năm 1966, Hồ Bắc nhật báo đưa tin: "Tổng bộ Hồng vệ binh các trường đại học và cao đẳng Vũ Hán" được thành lập. Thôi Kiến Thụy, một nhân vật thuộc "phái tả cách mạng kiên định" do chính tay Vương Nhiệm Trọng bồi dưỡng trong quá trình chỉnh đốn Lý Đạt, giữ chức Tổng chỉ huy. Tổ chức này "hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Hồ Bắc". Trong phong trào Phá tứ cựu của Hồng vệ binh tại Bắc Kinh và Vũ Hán, việc biến tướng thành đánh người, giết người, lục soát nhà cửa, tịch thu tài sản cá nhân và xua đuổi "Sáu loại đen" (Địa chủ, Phú nông, Phản động, Phần tử xấu, Phái hữu, Tư sản), ông đã đóng một vai trò không nhỏ. Vương Nhiệm Trọng cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với việc Tỉnh ủy lôi ra đấu tố "nhóm nhỏ Nam hạ". Ông từng ra lệnh cho Tỉnh ủy thu thập "tài liệu đen" về các sinh viên từ miền Bắc xuống và về "nhóm nhỏ Nam hạ", thậm chí còn nhận xét: "Tài liệu của các anh viết không được ngắn gọn, súc tích và giàu cảm xúc như tài liệu của các công nhân già ở Thượng Hải".

Ngày 1 tháng 10 năm 1966, bài xã luận trên tạp chí Hồng Kỳ (số 13 năm 1966) với tiêu đề "Tiến bước trên con đường lớn của Tư tưởng Mao Trạch Đông" đã được tờ Nhân Dân nhật báo đăng lại và Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương phát sóng. Bài xã luận này kêu gọi phê phán "đường lối phản động tư sản" vốn "kích động quần chúng đấu đá quần chúng", và đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt từ phía phe thiểu số. Phong trào "Lôi ra đấu tố nhóm nhỏ Nam hạ" vốn đang rầm rộ bắt đầu hạ nhiệt dần. Vương Nhiệm Trọng, Trương Thể Học cùng Tỉnh ủy Hồ Bắc bắt đầu tiến hành kiểm điểm. Ngày 18 tháng 10, Vương Nhiệm Trọng đã viết Bản Kiểm điểm của tôi tại Bắc Kinh. Bản kiểm điểm này sau đó được Tỉnh ủy Hồ Bắc in thành tờ rơi và dán khắp tỉnh. Ngày 5 tháng 12 năm 1966, các tổ chức như Tân Hồ Đại (Đại học Hồ Bắc mới), Bộ Tư lệnh số 2, số 3, Tân Hoa Công (Đại học Công nghiệp Hoa Trung mới)... đã thành lập "Đoàn tạo phản cách mạng đi Quảng Châu chuyên lôi Vương Nhiệm Trọng về", dự định đưa Vương Nhiệm Trọng quay lại Vũ Hán để đấu tố. Yêu cầu đưa Vương Nhiệm Trọng về Vũ Hán kiểm điểm đã được Trung ương đồng ý. Ngày 25 tháng 12, Vương Nhiệm Trọng bị đoàn tạo phản dẫn giải từ Quảng Châu về Vũ Hán. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, đại hội đấu tranh với Vương Nhiệm Trọng của phái tạo phản khu vực Vũ Hán đã được tổ chức tại sân vận động đường Tân Hoa, Hán Khẩu với sự tham gia của hàng chục nghìn người. Sau đó, phái tạo phản của các đơn vị còn tổ chức thêm nhiều đại hội phê phán Vương Nhiệm Trọng khác. Trước việc Vương Nhiệm Trọng bị đấu tố, Trương Thể Học và Tỉnh ủy đều không đưa ra bất kỳ tuyên bố công khai nào. Nhiều người thuộc phái tạo phản cho rằng, trong thời kỳ "Đoạt quyền tháng Giêng", không có sự thật nào lúc đó và cũng không có tư liệu nào hiện nay chứng minh được Vương Nhiệm Trọng, Trương Thể Học và những người khác từng có "hành vi phá hoại". Trong các cuộc võ đấu giữa hai phái tạo phản và bảo thủ vào nửa đầu năm 1967, Quân khu Vũ Hán và các tổ chức bảo thủ liên tục quy chụp tội danh "bảo vệ Vương Nhiệm Trọng" cho phái tạo phản. Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa, Vương Nhiệm Trọng đã bị đả kích và bức hại, sau đó lần lượt bị giam giữ tại nhà tù Tần Thành ở Bắc Kinh và một đơn vị khoa học nông nghiệp tại Vũ Công, Thiểm Tây. Tổng cộng thời gian giam giữ kéo dài 8 năm, mãi đến năm 1975 ông mới được trả tự do.

Sau Cách mạng Văn hóa
Sau khi khôi phục công tác, vào tháng 8 năm 1978, Vương Nhiệm Trọng được sắp xếp giữ chức Bí thư thứ hai Tỉnh ủy Thiểm Tây, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng tỉnh. Ngày 10 tháng 12 cùng năm, ông được thăng chức Bí thư thứ nhất Tỉnh ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng tỉnh kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Kiến thiết tỉnh Thiểm Bắc. Tuy nhiên, đến ngày 25 tháng 12, Trung ương Đảng tuyên bố Mã Văn Thụy sẽ đảm nhiệm chức Bí thư thứ nhất Tỉnh ủy Thiểm Tây. Như vậy, Vương Nhiệm Trọng chỉ chủ trì công việc tại tỉnh Thiểm Tây trong vỏn vẹn 15 ngày. Tháng 12 năm 1978, Vương Nhiệm Trọng được bổ nhiệm giữ chức Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Nông nghiệp Nhà nước, Ủy viên Ủy ban Tài chính Kinh tế Quốc vụ viện, chịu trách nhiệm chính về công tác nông nghiệp. Năm 1980, tại Hội nghị Trung ương 5 khóa XI, ông được bầu vào Ban Bí thư Trung ương (vừa mới được khôi phục), đồng thời kiêm nhiệm chức Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền Trung ương. Tháng 6 năm 1983, ông được bầu làm Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VI, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Kinh tế. Tháng 4 năm 1988, ông tiếp tục được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa VII (xếp thứ nhất trong các Phó Chủ tịch), kiêm Phó Bí thư Đảng đoàn.

Cuối đời
Trong suốt thời gian đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo tại địa phương tỉnh Hồ Bắc cũng như tại Trung ương, Vương Nhiệm Trọng luôn là một người ủng hộ kiên định đối với dự án đập Tam Hiệp. Ngày 3 tháng 4 năm 1992, kỳ họp thứ 5 Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VII đã thông qua phương án xây dựng công trình thủy điện Tam Hiệp trên sông Trường Giang. Tuy nhiên, chỉ nửa tháng trước khi kỳ họp này diễn ra (tức ngày 16 tháng 3), Vương Nhiệm Trọng đã qua đời tại Bắc Kinh do một cơn đau tim đột ngột, hưởng thọ 75 tuổi.

Tham khảo

Sinh năm 1917
Mất năm 1992
Người Hà Bắc
Thị trưởng Vũ Hán
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hồ Bắc
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Thiểm Tây
Chính khách Hành Thủy
Chính khách Trung Quốc
Phó Thủ tướng Trung Quốc
Viên chức chính quyền Hồ Bắc
Nạn nhân của Cách mạng Văn hóa
Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc
Chính khách Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc quê Hà Bắc
Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Phó Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc
Phó Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc