Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Hiệp hội Công trình Đức

Hiệp hội Công trình Đức (Deutscher Werkbund) là một tổ chức của các kiến trúc sư, các chủ công nghiệp và các nhà thiết kế hoạt động từ năm 1907 đến năm 1934 và sau năm 1950. Trong số những người thành lập có Hermann Muthesius, Peter Behrens, Heinrich Tessenow, Fritz Schumacher và Theodor Fischer (chủ tịch đầu tiên của Werkbund).

Lịch sử và hoạt động cho đến năm 1919 
Vào mùa xuân năm 1907, Muthesius, khi đó đang làm việc tại Bộ thương mại Phổ, trong bài giảng của mình tại Đại học Thương mại (Handelshochschule) ở Berlin đã mạnh mẽ lên án khuynh hướng triết trung của các sản phẩm thiết kế đồ gia dụng, thủ công đương thời. Theo Muthesius, khuynh hướng đương thời là sự sao chép lừa dối công chúng. Ông cổ vũ nhiệt tình cho sự ra đời một đường hướng mới, điển hình là sự đơn giản, trong sáng của thiết kế đã xuất hiện và gây được thành công triển lãm Dresden. Chính với bài phát biểu này đã gây ra những cuộc tranh cãi với một số các nhà sản xuất dẫn đến việc buộc Muthesius phải từ nhiệm. Sau đó, trong các cuộc tranh cãi của thành viên của Nghiệp đoàn nghệ thuật và thủ công (Interessenverband des Kunstgewerbes) đã dấn đến việc thành lập Deutscher Werkbund.

Trong tuyên bố ra đời của Deutscher Werbund, mục đích của tổ chức là "tăng giá trị của các mặt hàng thương mại thông qua sự hợp tác của các ngành nghệ thuật, công nghiệp và người thợ thủ công, bằng việc giáo dục, tuyên truyền cũng như thống nhất quan điểm trên những vấn đề có liên quan". Lần lượt sau đó, Werkbund tổ chức các buổi hội thảo, các kỷ yếu hàng năm với những chủ đề khác nhau. Trong số đó đáng chú ý có một số bài viết của Muthesius năm 1912, giới thiệu kiến trúc công nghiệp Mỹ của Walter Gropius năm 1913, tham luận của Peter Behrens về không gian, thời gian, và hình dạng của thiết kế hiện đại năm 1914. Số thành viên của hiệp hội tăng lên nhanh chóng từ 491 người năm 1908 đến 1972 người năm 1915. Trong số đó có Henry Van de Velde, August Endell, Hermann Obrist, và Bruno Taut. Tuy nhiên với thất bại của nước Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và chịu ảnh hưởng nặng nề của Hòa ước Versailles đã dẫn đến sự sụp đổ của các tư tưởng quốc gia, thủ cựu trong chính trị, tất cả những điều đó đã ảnh hưởng lên phong trào cải cách của Werkbund. Nếu như ở diễn văn của Peter Bruckmann, chủ tịch đầu tiên của Werkbund là một sự thừa hưởng chủ nghĩa quốc gia thì tại hội nghị ở Stuttgart tháng 9 năm 1919, chủ tịch thứ hai là kiến trúc sư Hans Poelzig đã bày tỏ sự ủng hộ nghệ thuật thủ công và phản đối công nghiệp hóa.

Công năng và chủ nghĩa biểu hiện mới 
Tuy nhiên, từ năm 1920 đến 1923, do ảnh hưởng của lạm phát kinh tế, các ấn phẩm của Werkbund dần dần xuất bản rời rạc. Werkbund đi theo tham vọng của những người theo Chủ nghĩa Biểu hiện (Expressionist) về sự hồi sinh, thông qua nghệ thuật thủ công. Ở đây, các quan điểm của Werkbund thực tế đã đi lùi lại so với chính những gì mà họ đề xướng. Tình trạng này chấm dứt năm 1923 trong hội nghị thường niên tổ chức tại Weimar với bài tham luận của Gropius về sự hợp nhất cân bằng giữa kỹ thuật và nghệ thuật.

Tham khảo

Werkbund
Werkbund
Hiệp hội
Thiết kế công nghiệp
Thiết kế đồ họa
Khởi đầu năm 1907 ở Đức
Cộng hòa Liên bang Séc và Slovakia

Sau Cách mạng Nhung cuối năm 1989, Tiệp Khắc lấy tên quốc gia chính thức và tồn tại trong thời gian ngắn Cộng hòa Liên bang Séc và Slovakia (, , viết tắt là ČSFR) trong thời gian từ ngày 23 tháng 4 năm 1990 cho đến ngày 31 tháng 12 năm 1992, khi đất nước bị giải thể thành Cộng hòa Séc và Cộng hòa Slovakia. Thời kỳ này cũng được gọi là Đệ Ngũ Cộng hòa Tiệp Khắc.

Lịch sử 
Vào cuối năm 1989, với sự sụp đổ của Khối phía Đông, Cách mạng Nhung đã chấm dứt Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc. Quốc hội bãi bỏ hiến pháp của chế độ cộng sản vào ngày 28 tháng 12, Alexander Dubček, cựu người truyền cảm hứng cho Mùa xuân Praha, trở thành chủ tịch Quốc hội; ngày hôm sau Václav Havel, một cựu bất đồng chính kiến, được bầu làm tổng thống. Marián Čalfa, một thành viên của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc cho đến khi giải thể năm 1991, chiếm vị trí thủ tướng và đảm bảo quá trình chuyển đổi dân chủ.

Các cuộc thảo luận về tên tương lai của đất nước bắt đầu ngay lập tức,người Slovakia yêu cầu thông qua tên chính thức cho Cộng hòa Liên bang Séc Slovak (Česko-slovenská federatívna republika) và sử dụng tên tiếng Séc-Slovak. Một thỏa thuận đã đạt được để chấm dứt tranh cãi, được gọi là "Chiến tranh gạch nối", và đất nước đã được đổi tên vào tháng tư thành Cộng hòa Séc và Cộng hòa Slovakia theo luật hiến pháp. Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Séc và Slovakia, hai quốc gia đã tạo dựng nên liên bang, sẽ trở thành các Cộng hòa Séc và Slovakia, tương ứng.

Đời sống chính trị ở Tiệp Khắc được đánh dấu bằng một sự tách biệt ngày càng tăng giữa người Séc và người Slovakia. Người Séc và người Slovak không đồng ý với hình thức chính phủ, với Prague tìm kiếm sự kiểm soát lớn hơn, trong khi người Slovakia muốn phân cấp nhiều hơn. Những khác biệt này sẽ dẫn đến các cuộc đàm phán sẽ dẫn đến việc giải thể Tiệp Khắc vào ngày 31 tháng 12 năm 1992, được Vladimír Mečiar (lãnh đạo chính phủ Slovakia) và Václav Klaus (người đứng đầu chính phủ Séc) đồng ý.

Xem thêm 
 Mùa xuân Praha
 Lịch sử Tiệp Khắc (1989–1992)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Phiên âm tố tụng của Hội đồng Liên bang khi áp dụng 81/1990. 

Chính phủ Tiệp Khắc
Tiệp Khắc
Cựu quốc gia Slav
Cựu chính thể trong Chiến tranh Lạnh
Cựu quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc
Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1990
Lá lốt

Lá lốt là cây thân thảo đa niên, có tên khoa học Piper sarmentosum, thuộc họ Hồ tiêu (Piperaceae, bao gồm các loài như trầu không, hồ tiêu). Một số địa phương còn gọi là "nốt", (ở Nam bộ có nơi gọi là "Lá lốp"). Lá lốt được dùng trong nấu ăn hoặc để trị vết thương, đắp vào chỗ đau.

Đặc điểm
Cây lá lốt cao khoảng 30–40 cm, mọc thẳng khi còn non, khi lớn có thân dài không thể mọc thẳng mà trườn trên mặt đất. Lá đơn, có mùi thơm đặc sắc, nguyên, mọc so le, hình tim, mặt lá láng bóng, có năm gân chính phân ra từ cuống lá; cuống lá có bẹ. Hoa hợp thành cụm ở nách lá. Quả mọng, chứa một hạt.

Lá lốt thường được trồng bằng cách giâm cành nơi ẩm ướt, dọc bờ nước, để lấy lá làm gia vị và làm thuốc. Chả lá lốt, Bò nướng lá lốt là hai trong những món ăn đặc sắc của Việt Nam.

Lá và thân chứa các ancaloit và tinh dầu, có thành phần chủ yếu là beta-caryophylen; rễ chứa tinh dầu có thành phần chính là benzylaxetat.

Công dụng

Lá lốt có vị nồng, hơi cay, có tính ấm, chống hàn (như bị lạnh bụng), giảm đau, chống phong hàn ở mức thấp, tay chân lạnh, tê tê, nôn mửa, đầy hơi, khó tiêu, đau đầu vì cảm lạnh...

Nước sắc toàn cây trị đầy bụng, nôn mửa vì bị hàn. Nước sắc rễ chữa tê thấp vì bị khí hàn. Cành lá sắc đặc ngậm chữa đau răng. Lá tươi giã nát, phối hợp với lá khế, lá đậu ván trắng, mỗi thứ 50 g thêm nước gạn uống giải độc, chữa say nắng.

Lá lốt còn được dùng để nấu nước ngâm tay chân cho người bị bệnh tê thấp, hay đổ mồ hôi tay, mồ hôi chân. Ngoài ra, việc xông hơi với lá lốt cũng là một phương pháp hiệu quả để giảm đau nhức khớp và mỏi cơ sau khi hoàn thành một cuộc đi bộ đường dài. Mùi thơm dễ chịu từ lá lốt kết hợp với hiệu ứng ấm từ hơi nước giúp cơ thể thư giãn và lưu thông khí huyết, giảm bớt căng thẳng và mệt mỏi.

Lá lốt còn là một nguyên liệu để nấu các món ăn như chả băm viên lá lốt, ốc nấu chuối đậu, canh lá lốt, bò lá lốt...

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 
 On Food and Cookins. Scribner, ISBN 0-684-80001-2
 World Spice Plant. Springer, ISBN 3-540-22279-0
 The Oxford Companion to Food. Oxford University, ISBN 0-19-211579-0

S
Thảo mộc
Rau ăn lá
Cây thuốc
Thực vật Đông Dương
Thực vật được mô tả năm 1820
Đoàn Chuẩn

Đoàn Chuẩn (15 tháng 6 năm 1924 – 15 tháng 11 năm 2001) là một nghệ sĩ biểu diễn ghi-ta Hawaii, song được biết đến nhiều hơn cả như một nhạc sĩ Việt Nam với số lượng sáng tác ít ỏi nhưng đều trở thành những giai điệu thuộc nằm lòng của nhiều thế hệ.

Sinh ra trong một gia đình tư sản nổi tiếng ở Hải Phòng, ông là con trai thứ hai của nhà tư sản Đoàn Đức Ban (Vạn Vân) - chủ hãng nước mắm Vạn Vân nổi tiếng và lớn nhất trên toàn cõi Đông Dương trước Cách mạng Tháng Tám (1945). Ông lớn lên ở Hà Nội và là nghệ sĩ chơi đàn ghi-ta Hawaii. Đoàn Chuẩn, theo lời kể của con trai là Đoàn Đính, nổi tiếng về tính cách phong lưu và hào hoa có thể so sánh như công tử Bạc Liêu ở Nam Kỳ Việt Nam thời bấy giờ.

Ông sáng tác ca khúc đầu tiên là "Ánh trăng mùa thu" vào năm 1947 tại làng Đống Năm, Đông Hưng, Thái Bình. Tất cả ca khúc của ông đều được ghi tên tác giả là "Đoàn Chuẩn-Từ Linh". Thực ra Từ Linh (? – 1992) không trực tiếp tham gia sáng tác, nhưng Đoàn Chuẩn ghi tên chung hai người để tôn vinh người bạn tri âm của mình, tôn vinh tình bạn đã góp phần tạo cảm hứng nghệ thuật. Từ Linh tên thật là Hà Đình Thâu - một nhiếp ảnh gia. Cái tên chung mà người nhạc sĩ này đã chọn để sử dụng vẫn là một ẩn số đối với công chúng.

Đầu năm 2000, ông bị tai biến mạch máu não và hôn mê. Sau đó, ông tỉnh lại nhưng mất tiếng nói, chỉ có thể bút đàm cho đến lúc qua đời lúc 22 giờ, ngày 15 tháng 11 năm 2001.

Tác phẩm
Hiện đã xác định được tổng cộng là 22 ca khúc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, trong đó các sáng tác của ông thường đề cập nhiều đến mùa thu. Có rất nhiều ca sĩ trình bày các sáng tác của Đoàn Chuẩn như Ngọc Bảo, Anh Ngọc, Ngọc Long, Mộc Lan, Thái Thanh, Lệ Thanh, Minh Hiếu, Lệ Thu, Khánh Ly, Mai Hương, Ánh Tuyết, Bằng Kiều, Tùng Dương, Lê Dung...

Vinh danh 
Hiện nay, tên của ông được đặt tên cho một con phố ở Hải Phòng quê hương ông, thuộc địa bàn phường Đông Hải 1, quận Hải An.

Chú thích

Liên kết ngoài
Về chuyến đi xa của hai nghệ sĩ , Văn Quang
Đoàn Chuẩn, công tử Bạc Liêu xứ Bắc, VnExpress.net
Bản nhạc mới tìm thấy của Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn 

Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Nhạc sĩ Hải Phòng
D
Nhạc sĩ Việt Nam
Người Hải Phòng
Sinh năm 1924
Mất năm 2001
Trần Xá

Trần Xá (chữ Hán là 陳舍), là tên của nhiều làng xã Việt Nam, đa số phân bố từ Bắc Trung Bộ ra phía Bắc.
 
Nổi bật trong các làng Trần Xá đó là làng Trần Xá (bến Bình Than), nằm trên bờ sông Kinh Thầy thuộc xã Nam Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Đây là nơi vua quan nhà Trần tổ chức hội nghị Bình Than vào tháng 10 năm 1282 để bàn kế chống giặc Nguyên đem quan sang xâm lược. Một việc đã đi vào lịch sử và sách vở là chuyện Trần Quốc Toản bóp nát quả cam vua ban.

== Làng Trần Xá (Nam Sách, Hải Dương)
Người dân làng Trần Xá sống chủ yếu bằng nghề Nông nghiệp, bên cạnh đó do có lợi thế về bãi bồi, nên nghề chăn nuôi gia súc lớn như trâu, bò... cũng phát triển mạnh. Nhiều gia đình có trâu, bò, ngựa, thả ngoài bãi bồi. Người làng Trần Xá thường thả gia súc ra bãi bồi, và đến cuối buổi chiều, chúng tự đi về nhà mình nếu đã quen, hoặc những ngày đầu phải lừa về.

Đường vào làng Trần Xá có 3 lối chính, đều xuất phát từ đường chân đê.

Các làng cổ Trần Xá 
Trong cuốn sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19 (thuộc các tỉnh từ Nghệ Tĩnh trở ra), có ghi tên 6 làng Trần Xá sau:
xã Trần Xá tổng Cao Đôi huyện Chí Linh phủ Nam Sách trấn Hải Dương (Trần Xá, Nam Hưng huyện Nam Sánh tỉnh Hải Dương),
xã Trần Xá tổng Ba Đông huyện Phù Dung phủ Khoái Châu trấn Sơn Nam Thượng,
xã Trần Xá tổng Trần Xá huyện Nam Xang phủ Lý Nhân trấn Sơn Nam Thượng (Trần Xá, huyện Lý Nhân),
tổng Trần Xá huyện Nam Xang phủ Lý Nhân trấn Sơn Nam Thượng,
xã Trần Xá tổng Thượng Bái huyện Duyên Hà phủ Tiên Hưng trấn Sơn Nam Hạ (thuộc xã Văn Cẩm huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình),
xã Trần Xá tổng Dũng Liệt huyện Yên Phong phủ Từ Sơn xứ Kinh Bắc (nay là làng Trần Xá xã Yên Trung huyện Yên Phong tỉnh Bắc Ninh).
Ngoài ra còn có xã Trần Xá thuộc huyện Đại An trấn Sơn Nam (nay là làng Tràn, xã Yên Đồng, Ý Yên, tỉnh Nam Định).

Trong Phủ biên tạp lục, Lê Quý Đôn khi kể về các dư địa chí của Đàng Trong, có nhắc đến các làng Trần Xá sau:
Trần Xá, tổng Trung Quan huyện Khang Lộc phủ Quảng Bình xứ Thuận Hóa (nay là Trần Xá xã Hàm Ninh huyện Quảng Ninh tỉnh Quảng Bình).

Làng Trần Xá huyện Nam Xang (Nam Xương) nay thuộc huyện Lý Nhân, được tiến sĩ năm 1469 triều vua Lê Thánh Tông là Trần Bảo (1449-1529) khai hoang lập nên. Trần Bảo quê gốc ở Trần Xá, Đại An thuộc Vĩnh Bảo, Hải Phòng, nhớ đến quê cũ nên đã đặt tên làng do mình khai khẩn theo tên quê gốc.

Xem thêm
Nhà Trần

Tham khảo 

Hải Dương
Nhà Trần
Họ Sơn thù du

Họ Sơn thù du hay còn gọi họ Giác mộc (danh pháp khoa học: Cornaceae) là một họ phổ biến, chủ yếu ở khu vực ôn đới Bắc bán cầu, thuộc bộ Sơn thù du (Cornales). Họ này chủ yếu bao gồm các loại cây bụi và cây thân gỗ.

Năm 1898, Harms H. công nhận định nghĩa rộng của họ Cornaceae (Alangium, Aucuba, Camptotheca, Cornus, Corokia, Curtisia, Davidia, Garrya, Griselinia, Helwingia, Kaliphora, Melanophylla, Nyssa và Toricellia) và phân chia thành 7 phân họ, thuộc bộ Umbelliﬂorae. Nhiều chi nguyên được đặt trong họ Cornaceae bởi Harms (1898) sau này đã được xử lý như là thuộc các họ khác biệt trong bộ Cornales hay chuyển sang các bộ khác.

Theo hệ thống APG III năm 2009 thì nó chứa khoảng 7 chi với khoảng 107 loài, mặc dù trong quá khứ một số chi đã được thêm vào hay bớt đi khỏi họ này. Các phân tích phân tử đã làm sáng tỏ mối quan hệ của một số chi gắn với họ này, và ít nhất 9 chi trước đây từng đặt trong họ này đã bị loại ra khỏi họ cũng như ra khỏi bộ Cornales, nhưng định nghĩa của họ Cornaceae vẫn là chưa rõ ràng.

Trong họ Cornaceae có hai chi được biết đến nhiều nhất là Cornus - là chi chứa cây sơn thù du, và chi Nyssa - (chi cây lam quả). Chi thứ hai thông thường cũng hay được đặt, cùng với một số chi như chi Davidia (củng đồng hay hoa lệch) và chi Camptotheca (cây hỉ) trong một họ riêng, gọi là Nyssaceae.

Tất cả các loài trong họ này có lá đơn và chủ yếu là loại cây sớm rụng lá cũng như có sắc lá về mùa thu rất ấn tượng; tuy nhiên, một số loài trong chi Cornus lại là cây thường xanh.

Các chi
Các chi được công nhận trong GRIN như sau:
 Phân họ Cornoideae: 2 chi, 75 loài.
 Cornus (bao gồm cả Afrocrania, Arctocrania, Benthamia, Benthamidia, Bothrocaryum, Chamaepericlymenum, Chamaepericlymenum, Cynoxylon, Dendrobenthamia, Macrocarpium, Swida, Thelycrania, Yinquania) -- Sơn thù du, thù du, giác mộc
 Alangium (bao gồm cả Marlea, Stylidium)
 Phân họ Nyssoideae = Nyssaceae: 5 chi, 22 loài.
 Nyssa (bao gồm cả Agathisanthes, Ceratostachys) -- lam quả thụ, hà bá, tử
 Camptotheca—hỉ thụ
 Davidia—củng đồng
 Diplopanax—sâm mã đề
 Mastixia—búi lửa, đơn thất thù du

Các chi chuyển đi
 Aucuba --> Garryaceae, Garryales
 Corokia --> Argophyllaceae, Asterales
 Curtisia --> Curtisiaceae, Cornales
 Garrya --> Garryaceae, Garryales
 Griselinia --> Griseliniaceae, Apiales
 Helwingia --> Helwingiaceae, Aquifoliales
 Kaliphora --> Montiniaceae (Kaliphoraceae), Solanales
 Melanophylla --> Torricelliaceae, Apiales
 Torricellia --> Torricelliaceae, Apiales

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

C
Họ Lam quả

Họ Lam quả (danh pháp khoa học: Nyssaceae) là một họ thực vật nhỏ có họ với họ Sơn thù du (Cornaceae) và cũng hay được đưa vào trong họ thực vật này. Theo các định nghĩa phổ biến nhất thì họ này bao gồm 5 chi với khoảng 22 loài cây thân gỗ sớm rụng lá như sau:
 Nyssa: Khoảng 7-10 loài lam quả thụ hay hà bá, tử. Phân bố ở miền đông Bắc Mỹ và miền đông tới đông nam châu Á. Tại Việt Nam có 2-3 loài.
 Camptotheca: 2 loài hỉ thụ ở Trung Quốc
 Davidia: 1 loài (Davidia involucrata) hoa lệch hay đa vít, củng đồng ở miền trung và nam Trung Quốc. Cũng có ở Việt Nam.
 Diplopanax: 2 loài sâm mã đề ở miền nam Trung Quốc và Việt Nam.
 Mastixia: Khoảng 19 loài tại Đông Nam Á. Tại Việt Nam có khoảng 3-4 loài, gọi là búi lửa hay đơn thất thù du.

Trong một số hệ thống phân loại thì chi Davidia được đưa vào trong họ riêng của chính nó, gọi là Davidiaceae, nhưng điều này ít được công nhận và tuân theo. Các chi Diplopanax và Mastixia đôi khi cũng được tách ra thành họ Mastixiaceae

Trong hệ thống APG III năm 2009, họ này được gộp trong họ Cornaceae như là phân họ Nyssoideae.

Hệ thống APG IV công nhận Nyssaceae là một họ riêng biệt.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi họ Nyssaceae dưới đây dựa theo Xiang et al. (2002), Fan C. Z. & Xiang Q. Y. (2003), Xiang et al. (2011) và Zhenyan Yang & Yunheng Ji (2017).

Ghi chú

Liên kết ngoài
Nyssaceae ở châu Á - trang phác thảo về thực vật ở Trung Quốc
Họ Hồ tiêu

Họ Hồ tiêu (danh pháp khoa học: Piperaceae) là một họ thực vật chứa trên 3.600 loài được nhóm trong 5 chi. Chúng là các loại cây thân gỗ nhỏ, cây bụi hay dây leo sống một năm hay lâu năm và phân bố rộng khắp trong khu vực nhiệt đới.

Loài được biết đến nhiều nhất có lẽ là hồ tiêu (Piper nigrum), loài được trồng nhiều nhất trong sản xuất hạt tiêu làm gia vị, mặc dù nhiều họ hàng khác của nó trong họ này cũng được dùng làm gia vị.

Từ nguyên
Tên gọi Piperaceae có lẽ bắt nguồn từ thuật ngữ tiếng Phạn pippali, được dùng để chỉ các loại tiêu quả dài (như Piper longum).

Phân loại
Hệ thống APG III năm 2009 công nhận họ này và gán nó vào trong bộ Piperales của nhánh không phân hạng magnoliids. Họ này bao gồm 5 chi: Piper, Peperomia, Zippelia, Manekia và Verhuellia. Chi trước đây được công nhận là Macropiper với sự phân bố ven Thái Bình Dương, gần đây đã được sáp nhập vào chi Piper.

APG hiện tại chia họ này như sau:
 Verhuellioideae Samain & Wanke: 1 chi, 3 loài tại Cuba và Hispaniola.
 Verhuellia Miquel (bao gồm cả Mildea)
 Zippelioideae Samain & Wanke: 2 chi, 6 loài tại khu vực từ Trung Quốc tới Malesia, Trung và Nam Mỹ.
 Zippelia Blume: 1 loài tiêu rận, tiêu gai.
 Manekia Trelease: 5 loài.
 Piperoideae Arnott: 2 chi, khoảng 3.600 loài, trong đó Piper (~2.000 loài), Peperomia (~1.600 loài). Phân bố rộng khắp khu vực nhiệt đới.
 Peperomia Ruiz & Pavon (bao gồm cả Piperanthera): Càng cua, tiêu màng.
 Piper L. (bao gồm cả Anderssoniopiper, Arctottonia, Discipiper, Lepianthes, Lindeniopiper, Macropiper, Ottonia, Pleistachyopiper, Pothomorphe, Sarcorhachis, Trianaeopiper): Tiêu, trầu không, lá lốt, hàm ếch, lân hoa.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ dưới đây chỉ ra mối quan hệ giữa các chi trong họ Piperaceae, dựa theo Wanke et al. (2007) được chỉ ra dưới đây. Phát sinh chủng loài này dựa trên 6000 cặp base của DNA lạp lục. Chỉ gần đây người ta mới nhận thấy rõ rằng rằng Verhuellia là chị em với nhánh chứa 4 chi còn lại trong họ.

Đặc trưng

Rễ và thân
Các loài trong họ này thường là có thân rễ và có thể là cây sống trên mặt đất hoặc biểu sinh. Thân hoặc là đơn hoặc phân nhánh.

Lá
Lá đơn, mép lá nguyên, mọc ở gốc cây hay dọc thân cây, có thê mọc so le, đối hay mọc vòng. Thường có các lá kèm, cũng như có cuống. Lá thường có mùi thơm nồng đặc trưng dễ nhận thấy khi nghiền hay vò nát.

Hoa
Cụm hoa mọc ở đầu cành, đối diện với lá hay trong nách lá. Hoa lưỡng tính, không có bao hoa, mỗi hoa đối diện với một lá bắc hình khiên. Nhị hoa 2-6, và thuộc dạng dưới bầu (nghĩa là bầu nhụy thượng), với các bao phấn 2 ngăn. Thường có 3-4 đầu nhụy đính với một nhụy mỗi hoa, thường có 1 hay 3-4 lá noãn. Bầu nhụy 1 ngăn, thượng.

Quả và hạt
Quả giống như quả hạch, chứa một hạt mỗi quả. Hạt có phôi nhỏ, và ngoại nhũ chứa nhiều bột.

Liên kết ngoài
 Angiosperm Phylogeny Website
 Piperaceae tại DELTA Online Families of Flowering Plants 
 Piperaceae tại Flora of North America
 Piperaceae tại Flora of China
 Piperaceae tại Flora of Zimbabwe
 Piperaceae tại NCBI Taxonomy Browser
 Piperaceae tại Piperaceae in Thailand

Ghi chú
Bộ Hồ tiêu

Bộ Hồ tiêu (danh pháp khoa học: Piperales) là một bộ thực vật có hoa. Các hệ thống phân loại mới nhất nói chung coi nó là một phần của phức hợp Mộc lan (Magnoliids) trong thực vật hai lá mầm cổ. Bộ này chứa 4-5 họ (tùy theo hệ thống phân loại) với khoảng 17 chi và 4.090 loài.

Họ Aristolochiaceae nói chung được đưa vào trong bộ Piperales, nhưng một số hệ thống phân loại đưa nó vào bộ riêng của chính nó, gọi là Aristolochiales. Trong hệ thống Cronquist (1981) thì họ Chloranthaceae cũng được đặt trong bộ Piperales này.

Phân bố 
Đông Nam Bộ, có Bình Phước và Bà Rịa-Vũng Tàu

Tây Nguyên có diện tích hồ tiêu lớn là ở Đăk Lăk, Gia Lai và Đăk Nông

Bắc Trung Bộ là Quảng Trị và ở Duyên Hải Nam Trung Bộ là Bình Thuận

Trước đây cây hô tiêu là cây dại dược từ trước thế kỷ 16 và thế kỷ 17 được di thực trông nhiều ở Việt Nam.

Các họ
 Aristolochiaceae: Khoảng 5-8 chi, 480 loài
 Có thể tách ra thành họ Lactoridaceae như một họ riêng rẽ với 1 chi (Lactoris) và 1 loài (Lactoris fernandeziana) ở quần đảo Juan Fernández của Chile.
 Hydnoraceae: Khoảng 2 chi với 7 loài
 Piperaceae: Khoảng 5 chi với 3.600 loài
 Saururaceae: Khoảng 5 chi, 6 loài

Tham khảo
Jeanette Biedermann

Jeanette Biedermann (được biết đến như Jeanette; sinh ngày 22 tháng 2 năm 1980 tại Berlin) là ca sĩ và diễn viên truyền hình Đức.

Biedermann sinh tại Berlin năm 1981. Lúc sáu tuổi cô xuất hiện như người biểu diễn leo dây trong Rạp xiếc Lilliput. Lúc 17 tuổi, năm 1999, cô tham gia cuộc thi Bild-Schlagerwettbewerb và đánh bại 270.000 đối thủ. Sau đó cô phát hành đĩa đơn đầu tay "Das Tut Unheimlich weh", đĩa duy nhất được hát bằng tiếng Đức của cô.

Sau đó cô trở thành diễn viên đóng bộ phim truyền hình nổi tiếng Gute Zeiten, Schlechte Zeiten với vai thiếu nữ Marie. Năm 2004 cô quyết định bỏ nghề diễn viên và theo đuổi nghề ca sĩ. Một năm sau, năm 2005, cô nhận được giải ECHO cho video ca nhạc "Run With Me".

Đĩa album mới nhất của cô, "Naked Truth", được phát hành tháng 3 năm 2006.

Đĩa

Album 
 Enjoy! (2000)
 Delicious (2001)
 Rock My Life (2002)
 Break On Through (2004)
 Merry Christmas (2004)
 Naked Truth (2006)

Đĩa đơn

Giải thưởng

2000 
 Bravo Otto (Bạc) - "Nữ ca sĩ xuất sắc nhất"

2001 
 ECHO - "Nữ nghệ sĩ quốc gia"

2002 
 Eins Live Krone - "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất"
 Top Of The Pops Award - "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất Đức"
 Goldene Europa

2003 
 Eins Live Krone - "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất"
 Bravo Otto (Vàng) - "Nữ ca sĩ xuất sắc nhất"
 Bravo Otto (Bạc) - "Nữ diễn viên xuất sắc nhất"
 McMega Music Award - "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất năm"
 Người phụ nữ của năm (Maxim)

2004 
 Bravo Otto (Vàng) - "Nữ ca sĩ xuất sắc nhất"
 Bravo Otto (Vàng) - "Nữ diễn viên xuất sắc nhất"
 Goldene Kamera - "Nhạc Pop Quốc gia"
 Glamourfrau 2003 (Bunte)

2005 
 ECHO - "Videoclip xuất sắc nhất quốc gia"

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức (tiếng Đức)
 Trang web fan club chính thức (tiếng Đức) 

Nữ diễn viên điện ảnh Đức
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1980
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ ca sĩ pop Đức
Nữ diễn viên truyền hình Đức
Xác suất có điều kiện

Xác suất biên duyên và Xác suất hợp được định hướng tới bài này.

Bài này định nghĩa một số thuật ngữ về phân bố xác suất của hai biến trở lên.

Xác suất có điều kiện (Conditional probability) là xác suất của một biến cố A nào đó, biết rằng một biến cố B khác xảy ra. Ký hiệu P(A|B), và đọc là "xác suất của A, biết B".

Xác suất hợp (Joint probability) là xác suất của hai biến cố cùng xảy ra. Xác suất hợp của A và B được ký hiệu  hoặc 

Xác suất biên (Marginal probability) là xác suất của một biến cố mà không quan tâm đến các biến cố khác. Xác suất biên được tính bằng cách lấy tổng (hoặc tổng quát hơn là tích phân) của xác suất hợp trên biến cố không cần đến. Việc này được gọi là biên hóa (marginalization). Xác suất biên của A được ký hiệu là P(A), còn xác suất biên của B được ký hiệu là P(B).

Trong các định nghĩa này, lưu ý rằng không cần có một quan hệ nhân quả hay thời gian giữa A và B. A có thể xảy ra trước B hoặc ngược lại, hoặc chúng có thể xảy ra cùng lúc. A có thể là nguyên nhân của B hoặc ngược lại, hoặc chúng không hề có quan hệ nhân quả nào.

Việc cập nhật các xác suất này để xét đến các thông tin (có thể mới) có thể được thực hiện qua Định lý Bayes.

Độc lập thống kê

Hai biến cố A và B là độc lập thống kê khi và chỉ khi

Do đó, nếu A và B độc lập, thì xác suất hợp của chúng có thể được biểu diễn bởi tích của các xác suất của từng biến cố.

Tương đương, với hai biến cố độc lập A và B,

và

Nói cách khác, nếu A và B độc lập thì xác suất có điều kiện của A nếu biết B chỉ đơn giản là xác suất của riêng A. Cũng như vậy, xác suất có điều kiện của B nếu biết A chỉ đơn giản là xác suất của riêng B.

Nhận xét khác

 Nếu  là một biến cố và , thì hàm  được định nghĩa là  với mọi biến cố  là một độ đo xác suất (probability measure).
 Nếu , thì  không xác định.
 Có thể dùng cây quyết định để tính xác suất có điều kiện.

Xem thêm
Định lý Bayes 
Hàm khả năng
Xác suất hậu nghiệm
Lý thuyết xác suất
Bài toán Monty Hall

Tham khảo

Lý thuyết xác suất

Thuật ngữ thống kê
Công sự

Công sự là công nghệ xây dựng pháo đài dùng để bảo đảm an toàn cho người và phương tiện vật chất, kho tàng, bảo đảm chỉ huy ổn định, nâng cao hiệu quả sử dụng vũ khí và phương tiện kỹ thuật quân sự, chống các phương tiện sát thương của địch.

Tác dụng
 Bảo đảm an toàn cho người và vũ khí trang bị.
 Phát huy hỏa lực để tiêu diệt địch.
 Tạo thế trận vững chắc, duy trì khả năng chiến đấu dài ngày, bảo đảm sinh hoạt cho bộ đội trong điều kiện chiến đấu.

Phân loại
Dựa vào địa hình, tình hình chiến sự và bố chí chiến lược, ta phân loại như sau:
 Các hầm, hào, địa đạo, hố cá nhân chiến đấu.
 Boong ke, lô cốt, pháo đài, thành trì.
 Các đoạn tường thành, lũy.

Yếu tố ảnh hưởng 
Ảnh hưởng của địa hình, thời tiết đối với công sự có yếu tố địa hình là điều kiện cực kì quan trọng trong việc lựa chọn công sự cho phù hợp. Địa hình càng cao, càng thuận lợi cho việc bố trí các công sự để phòng thủ. Ví dụ: Hầm pháo của Quân đội nhân dân Việt Nam trong trận chiến Điện Biên Phủ năm 1954. Yếu tố của thời tiết đối với công sự cũng là vấn đề khó khăn trong công tác xây dựng công sự phòng thủ chiến lược. Ví dụ:Thời tiết mưa nhiều sẽ làm hư hại các chiến hào, gây ngập hầm, hoặc khi trời nắng, lớp đất phía trên quá cứng để đào công sự,....

Yêu cầu bố trí
 Phải chắc chắn, duy trì được trong thời gian dài.
 Phải mang tính chiến lược, tăng khả năng phòng thủ ở mọi vị trí chiến đấu.
 Đảm bảo an toàn tối thiểu cho con người và trang bị khí tài.

Kỹ thuật làm 
Kỹ thuật cơ bản khi làm công sự: Đối với công sự phòng thủ cá nhân, ta chỉ cần xẻng, cuốc chim và vài bao cát, ta có thể làm được công sự đơn giản. Sử dụng các thiết bị xây dựng để xây dựng các công sự.

Xem thêm
 Công sự chiến đấu
 Công sự phòng tránh
 Hào chiến đấu
 Hào cơ động

Tham khảo

*
Cá rồng châu Á

Cá rồng châu Á hay cá mơn (Scleropages formosus) là một loài cá nước ngọt, ở Việt Nam người ta thường biết chúng qua tên gọi là cá rồng. Trong thế giới cá cảnh, cá rồng châu Á là loại được xếp vào hàng đầu bởi vẻ đẹp, nét độc đáo và vấn đề tâm linh vì người ta cho rằng: Cá rồng là tượng trưng cho sự may mắn, phát tài lộc, đem lại hạnh phúc và xua đuổi tà ma làm cho phong thủy được tốt hơn.

Đặc điểm
Chưa có tài liệu nào nghiên cứu về sinh học của đối tượng này. Chỉ có một số quan sát về sinh sản được H.M.Smith (1945) nêu lên khi nghiên cứu cá mẫu ở Thái Lan. Trứng cá có kích thước to và số lượng ít, được ấp trong miệng cá bố cho tới khi trứng nở. Cá thường sống ở các hồ rộng hoặc các con sông rộng có dòng chảy chậm. Cá rồng là loài cá ăn tạp thức ăn của chúng gồm các loài côn trùng, một số loài cá nhỏ và cả ếch nhái. Đây là một loài có giá trị độc đáo về mặt khoa học và cả để nuôi làm cá cảnh.

Hiện nay cá rồng thiên nhiên còn rất ít đa số cá nuôi làm cảnh đều là thế hệ F2. Đây là loài cá rất hiếm. Theo các ngư dân cho biết loài cá này trước đây thỉnh thoảng đánh bắt được nhưng hiện nay hầu nh­ư không gặp nữa. Từ năm 1969 loài cá này được IUCN (Liên hiệp bảo vệ thiên nhiên quốc tế) bảo vệ. Có thể xem như ở mức E. Mức đe dọa: Bậc E. Hiện loài cá này mới được tìm thấy tại sông La Ngà thuộc Vườn quốc gia Cát Tiên tỉnh Đồng Nai vào ngày 10 tháng 10 năm 1998 và suối Sai, phân trường Bà Hào thuộc Lâm trường Mã Đà ngày 4 tháng 2 năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

 Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam (trang 253)
 Hãy bảo vệ loài cá rồng Scleropages formosus 
 Cá mơn Scleropages formosus

F
Sách đỏ
R
Cá Việt Nam
Cá Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1844
Biểu tượng quốc gia Indonesia
Cá Campuchia
Cá nước ngọt Indonesia
Cá nước ngọt Malaysia
Cá Myanmar
Hải quân

Hải quân là một quân chủng trong quân đội thuộc lực lượng vũ trang các nước có biển, thực hiện nhiệm vụ trên chiến trường biển, đại dương và sông nước.

Hải quân hiện đại thường được trang bị: tàu mặt nước, tàu ngầm, không quân hải quân, tên lửa, pháo bờ biển và lính thủy đánh bộ (hay thủy quân lục chiến).

Đặc điểm

Hải quân có thể tấn công bất kỳ nơi nào trên thế giới do di chuyển bằng đường biển
Khi xảy ra khủng hoảng hoặc sắp nổ ra chiến tranh, với các tuyến giao thông trên biển, hải quân có thể nhanh chóng điều động hạm đội tới khu vực khủng hoảng, tổ chức vận chuyển quy mô lớn; phong toả, cắt đứt các tuyến giao thông trên biển, có thể sử dụng máy bay trên hạm, tên lửa hành trình và các đòn công kích tầm xa vào đối phương
Hải quân là quân chủng kỹ thuật, hoạt động độc lập trên biển và trang bị tác chiến hiện đại, như tàu ngầm mang đầu đạn hạt nhân.
Môi trường tác chiến của hải quân rất đặc biệt, chịu sự uy hiếp từ xa: từ biển, trên không và môi trường điện tử. Vì vậy, hải quân cần có khả năng tác chiến tổng hợp: phòng không, chống hạm, chống ngầm, chống nhiễu...

Nhiệm vụ
 Tập kích mục tiêu đối phương trên biển, là phương pháp truyền thống. Vài năm gần đây, việc sử dụng các loại vũ khí có điều khiển để tập kích chiến hạm đối phương đã đạt trình độ rất cao.
 Tập kích mục tiêu trên đất liền, chi viện cho lục quân tác chiến ở ven biển. Điều này được áp dụng nhiều trong chiến tranh hiện đại.
 Vận tải biển: khi xảy ra chiến tranh, cường độ sử dụng binh lực và vũ khí rất lớn, vật tư nhiều nên vận tải biển có tác dụng rất quan trọng đối với việc thắng bại trong chiến tranh.
 Phong toả biển: là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của hải quân trong chiến tranh cục bộ hiện đại nhằm cô lập đối phương, cắt đứt chi viện trợ của đối phương và đồng minh.
 Nghi binh, thị uy: mục đích mở rộng ảnh hưởng, gây tác động tâm lý. Đây là phương pháp của nước lớn khi cần, kết hợp với đấu tranh về kinh tế, chính trị, ngoại giao.

Các loại tàu hải quân
Xem chi tiết: Tàu hải quân

 Khu trục hạm (Destroyer)
Thiết giáp hạm (Battleship)
 Hộ tống hạm
 Tàu đổ bộ
 Tuần dương hạm (Cruiser)
 Tiềm thủy đĩnh (Submarine)
 Hàng không mẫu hạm (Aircraft carrier) 
Pháo hạm 
Tàu đệm khí

Xem thêm
 Lục quân
 Không quân
 
 
 Hải quân Đế quốc Nhật Bản
 Hải quân Hoa Kỳ
 Hải quân Việt Nam
 Chuông tàu

Tham khảo

Lương Tuấn Minh (2008), Lịch sử hải quân thế giới, Tập san Hồ sơ Sự kiện số 43, ngày 10/9/2008

Liên kết ngoai 

 Naval & Maritime page  of the World Wide Web Virtual Library
 NOSI (Naval Open Source Intelligence) 
 U.S. Navy online index 
 Israeli Navy Special Forces Units at isayeret.com
 Military.com
 Sea and Navy Daily News about sea and Navy]
 Military Search 
 Haze Gray & Underway 
 UK Royal Navy
 http://users.sisna.com/justinb/unifhome.html  (page is down)
 http://www.naval-reference.net/index.html 

Tổ chức quân sự
Công binh

Công binh hay lính thợ là một binh chủng trong quân đội, có chuyên môn kỹ thuật với chức năng bảo đảm công binh trong chiến đấu và xây dựng, có thể trực tiếp chiến đấu bằng vũ khí công binh.

Tổ chức
Công binh được tổ chức trong lực lượng ba thứ quân, gồm các phân đội, binh đội, binh đoàn công binh chuyên trách (công trình, vượt sông, cầu đường..) hoặc hỗn hợp. 
Bao gồm: 
công binh dự bị chiến lược (trực thuộc bộ)
công binh chiến dịch (trực thuộc các quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh chủng)
công binh chiến thuật (trực thuộc các binh đội, binh đoàn binh chủng hợp thành và chuyên môn kỹ thuật khác...).

Xem thêm

Tham khảo

Kỹ thuật quân sự
Nghề nghiệp kỹ thuật
Chuyên ngành kỹ thuật
Lực lượng biên phòng

Lực lượng Biên phòng là một lực lượng vũ trang của quốc gia, chuyên giữ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh, trật tự biên giới quốc gia (trên đất liền, hải đảo, vùng biển, cửa khẩu). Biên phòng là một lực lượng vũ trang có chức năng hỗn hợp, vừa làm công tác phòng thủ của quân đội, vừa làm công tác an ninh và công tác quản lý hành chính ở vùng biên giới. Ở nhiều quốc gia, lực lượng Biên phòng chịu sự quản lý của Bộ Nội vụ, hoặc Hội đồng An ninh Quốc phòng.

Xem thêm
 Bộ đội Biên phòng Việt Nam

Tham khảo

Tổ chức quân sự
Biên giới
Lính biên phòng
Jang Hye-jin

Jang Hye-jin (tiếng Hàn: 장혜진, sinh ngày 15 tháng 5 năm 1968) là một nữ ca sĩ Hàn Quốc.

Sự nghiệp
Jang Hye-jin là nữ ca sĩ Hàn Quốc được người nghe nhạc yêu thích trong nhiều năm. Ban đầu, cô là thành viên của nhóm nhạc MBC Chorus, nhưng đã bắt đầu sự nghiệp đơn ca vào năm 1991 với bài hát "Always in My Dreams". Tuy nhiên, bài hát đã bị phê bình là "đạo nhạc" và Jang không thể tiếp tục biểu diễn bài hát này. Năm 1993, Jang Hye-jin phát hành đĩa nhạc thứ hai mà cô đã chuẩn bị nghiêm chỉnh để quảng bá tên tuổi với đông đảo người nghe. Chất giọng khàn và thu hút của cô đã được nhiều người người biết đến. Ca khúc chủ đề "Short Sky" đã rất thành công trên các bảng xếp hạng tại Hàn Quốc. Với đĩa nhạc thứ ba phát hành vào năm 1994, Jang đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới phê bình, cũng như công chúng, với những ca khúc như: "To Me" và "With Only the Name of Love". Nhiều nhạc sĩ hàng đầu như Kim Hyun-cheol đã tham gia vào quá trình sản xuất đĩa nhạc. Việc này đã thu hút thêm nhiều sự chú ý của công chúng. Đĩa thứ tư của Jang đã được phát hành vào năm 1996, nhưng bị thất bại so với đĩa thứ ba. Trong đĩa thứ năm được phát hành vào năm 1998, Jang Hye-jin đã cố gắng thay đổi phong cách âm nhạc. Hầu hết các bài hát trong đĩa này thuộc thể loại Latin pop. Cô cũng đã viết lời cho các bài hát "Dream" và "You're Lost". Sau ba năm tạm ngừng hoạt động, Jang Hye-jin trở lại sân khấu ca nhạc với đĩa thứ sáu và đĩa BEST. Sau đó, Jang Hye-jin ngừng biểu diễn để theo học thanh nhạc tại trường nhạc Berkely ở Boston, nhằm để được đào tạo một cách có hệ thống. Sau khi trở về lại Hàn Quốc, Jang phát hành đĩa nhạc thứ bảy vào năm 2006.

Ấn phẩm

Các đĩa nhạc tiếng Hàn
 Vol.1 - 장혜진 (1991)
 Vol.2 - WHITEISM (1993)
 Vol.3 - bEfoRe tHe pARtY (1994)
 Vol.4 - Temptation (1996)
 Vol.5 - Dream jhj V (1998)
 Vol.6 - 베스트: It`s My Life / Best Of The Best (2001)
 Vol.7 - 4 SEASON STORY / SPRING (2006)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Han Hye Jin của fan hâm mộ
Nàng tiểu thư ngọt ngào Han Hye Jin

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1965
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nghệ sĩ của Jellyfish Entertainment
Danh sách bãi biển ở Việt Nam

Đây là Danh sách bãi biển ở Việt Nam, trang này liệt kê các Bãi biển ở Việt Nam, các bãi tắm có thể đã, đang và sẽ phục vụ du lịch dọc bờ biển Việt Nam, là một hệ thống gồm nhiều bãi nằm trải dài từ Bắc vào Nam. Việt Nam có bờ biển dài hơn 3.400 km.

Những bãi biển chính, tính từ Móng Cái (Quảng Ninh) vào Hà Tiên (An Giang) gồm:

Miền Bắc

Miền Trung

Miền Nam

Tham khảo

Điểm tham quan ở Việt Nam
Cười

Cười hoặc tiếng cười là một phản xạ có điều kiện của loài người, là hành động thể hiện trạng thái cảm xúc thoải mái, vui mừng, đồng thuận và là một loại ngôn ngữ cơ thể thường được dùng như một cách gián tiếp, xã giao thường ngày giữa con người với con người.

Tác dụng
"Tiếng cười là liều thuốc bổ". Có nghiên cứu cho rằng 45 phút nghỉ ngơi của một người có ý nghĩa tương đương với một phút người ta cười thoải mái.

Hình ảnh

Xem thêm
 Cảm xúc

Chú thích

Liên kết ngoài

Tâm lý học
Cười
Cảm xúc
Hạnh phúc
Bộ Đậu

Bộ Đậu (danh pháp khoa học: Fabales) là một bộ thực vật có hoa. Nó nằm trong nhóm hoa hồng (rosids) của thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots) trong hệ thống phân loại của APG II. Trong hệ thống này thì bộ Đậu bao gồm các họ như Fabaceae (bao gồm các phân họ như Caesalpinioideae, Cercideae, Faboideae, Mimosoideae), Quillajaceae, Polygalaceae (bao gồm các phân họ Carpolobieae, Moutabeae, Polygaleae và Xanthophylleae), và Surianaceae. Trong hệ thống Cronquist năm 1981 và một số hệ thống phân loại thực vật khác, bộ Đậu chỉ chứa mỗi họ Đậu (Fabaceae) còn các họ khác mà APG II xếp vào bộ này lại được đặt trong các bộ khác nhau, chẳng hạn Cronquist đã xếp họ Viễn chí (Polygalaceae) vào trong bộ của chính nó-gọi là bộ Viễn chí (Polygalales), còn hai họ Quillajaceae và Surianaceae nằm trong bộ Hoa hồng (Rosales).

Bộ Đậu chiếm khoảng 9,6% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm thật sự (Magallón và ctv. 1999). Wikström và ctv. (2001) cho rằng bộ này đã xuất hiện khoảng 94-89 triệu năm trước (Ma), sự đa dạng hóa của bộ bắt đầu khoảng 79-74 Ma.

Họ Đậu (Fabaceae) nghĩa rộng, là họ thực vật lớn thứ ba trên thế giới, chứa phần lớn (khoảng 19.400) loài trong bộ Đậu, các họ khác chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong sự đa dạng của bộ này. Các nghiên cứu trong bộ này chủ yếu tập trung vào họ Đậu, một phần là do sự đa dạng sinh học lớn của nó, một phần là do tầm quan trọng của nó như là các loài cây cung cấp thực phẩm. Họ Viễn chí là họ được nghiên cứu tương đối kỹ trong số các họ thực vật, một phần là do sự đa dạng khá lớn (khoảng 325 loài) của chi Viễn chí (Polygala), và do các thành viên của họ này, tương tự như họ Đậu, là các loài cây cung cấp thức ăn cho nhiều loài côn trùng cánh vẩy (Lepidoptera). Trong khi các nhà phân loại học sử dụng các kỹ thuật phát sinh loài phân tử tìm thấy sự hỗ trợ mạnh cho bộ này, thì một điều cần lưu ý là vẫn tồn tại các nghi vấn về các quan hệ hình thái của hai họ Quillajaceae và Surianaceae đối với phần còn lại của bộ, một phần là do các nghiên cứu còn hạn chế đối với hai họ này.

Phân bố 
Bộ Đậu là bộ phân bố rộng khắp thế giới, ngoại trừ phân họ Đậu (Papilionoideae hay Faboideae) của họ Đậu là khá tản mát tại phần phía bắc của khu vực ôn đới.

Phát sinh chủng loài 
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Phát sinh chủng loài trong nội bộ bộ Fabales như sau:

Thư viện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lý thuyết khoa học

Một lý thuyết khoa học là một cách giải thích một lĩnh vực nào đó của thế giới tự nhiên mà có thể, căn cứ theo phương pháp khoa học, được kiểm nghiệm lặp lại được, sử dụng một phương cách quan sát và thực nghiệm đã được định sẵn. Những lý thuyết khoa học đã được công bố đã đứng vững trước sự xem xét kĩ lưỡng và là một thể thức bao hàm toàn diện của kiến thức khoa học.

Các ví dụ về lí thuyết khoa học
 Sinh học: học thuyết tế bào
 Hóa học: thuyết Lewis, thuyết phân tử
 Vật lí: thuyết nguyên tử, Big Bang, thuyết trường lượng tử
 Khác: Thuyết biến đổi khí hậu (từ khí hậu học), thuyết mảng kiến tạo (từ địa chất học)

Đọc thêm
, essay by British/American meteorologist and a NASA astronaut on anthopogenic global warming and "theory"

Chú thích

Liên kết ngoài

Triết học khoa học
Lý thuyết khoa học
Nhận thức luận của khoa học
Phương pháp khoa học
Bobby Robson

Sir Bobby Robson (18 tháng 2 năm 1933 tại Sacriston, Anh – 31 tháng 7 năm 2009) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Anh nổi tiếng. Năm 2002, Bobby Robson được Nữ hoàng Anh phong tước Hiệp sĩ. Ông từng là huấn luyện viên Đội tuyển bóng đá quốc gia Ireland nhưng dưới danh nghĩa là "trợ lý bóng đá quốc tế".

Khi còn là cầu thủ, Bobby Robson đã từng chơi cho các câu lạc bộ bóng đá Anh và Canada. Ông cũng được khoác áo đội tuyển Anh 20 lần, trong đó một lần tham dự World Cup 1958. Với cương vị huấn luyện viên, ông đã huấn luyện nhiều câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia châu Âu.

Sự nghiệp

Cầu thủ bóng đá 
 Fulham
 West Bromwich Albion
 Vancouver Royals (Canada)

Huấn luyện viên

Đội tuyển bóng đá quốc gia 
 Anh: 1982–1990
 Ireland: tháng 1, 2005 – nay (trợ lý bóng đá quốc tế)

Câu lạc bộ 
 Fulham: 1968–1969
 Ipswich Town: 1969–1982
 PSV Eindhoven: 1990–1992 và 1998–1999
 Sporting Lisbon: 1992–1993
 F.C. Porto: 1993–1995
 FC Barcelona: 1995–1998
 Newcastle United: 1999–2004

Danh hiệu

Huấn luyện viên
Ipswich Town
FA Cup: 1977–78
Texaco Cup: 1972–73
UEFA Cup: 1980–81
National Fives Tournament: 1977

PSV Eindhoven
Eredivisie: 1990–91, 1991–92
Johan Cruyff Shield: 1998

Porto
Primeira Divisão: 1994–95, 1995–96
Taça de Portugal: 1993–94
Supertaça Cândido de Oliveira: 1993, 1994

Barcelona
Copa del Rey: 1996–97
Supercopa de España: 1996
European Cup Winners' Cup: 1996–97

Tham khảo

Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Robson, Bobby
Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C.
Tử vong vì ung thư phổi
Mất năm 2009
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1962
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1958
Huấn luyện viên bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá English Football League
Hiệp sĩ Anh
Huấn luyện viên giải Ngoại hạng Anh
Người viết tự truyện Anh
Cầu thủ bóng đá nam Anh
Tiền đạo bóng đá nam
Suối

Suối những dòng nước tự nhiên chảy từ nơi cao xuống chỗ thấp hơn. Suối thường bắt nguồn từ các mạch nước ngầm hoặc từ các hồ nước thiên nhiên trong rừng, núi. Nước suối là loại nước ngọt. Các dòng suối thường khi hợp lại, lớn lên sẽ tạo thành các dòng sông.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Glossary of stream-related terms , StreamNet

Thủy lợi
Dòng nước
Sông
Thủy văn học
Vùng nước
Địa mạo học

kk:Ручей (Кырджали облысы)
Không gian mở

Không gian mở là khoảng trống không sử dụng vào mục đích xây dựng các công trình bất động sản, liền kề với không gian ở trong khu ở với nhiều cấp độ khác nhau trong khu ở, nó kết hợp với một hệ thống đường nội bộ có thiết kế hợp lý tạo ra được một khu vực có tính công cộng ở mọi cấp độ đô thị, từ cấp vùng cho đến cấp khu. Không gian mở cũng là các khu vực để tạo mảng xanh cho nội đô thành phố. Không gian mở được tạo nên thông qua ngôn ngữ biểu hiện của các công trình kiến trúc và cách tổ chức cảnh quan quy hoạch đô thị. Không gian mở đồng thời cũng thể hiện các yếu tố như: con người, các mối quan hệ xã hội, trình độ văn hóa, điều kiện kinh tế, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, thể chế chính trị của xã hội.

Tham khảo

Không gian kiến trúc
Vàng anh Á Âu

Bài này nói về một loài chim, nó còn là tên gọi của một chi thực vật là chi Saraca thuộc phân họ Vang.
Vàng anh Á Âu hay hoàng anh Á Âu (danh pháp hai phần: Oriolus oriolus), là một loài chim trong họ Vàng anh (Oriolidae) thuộc bộ Sẻ (Passeriformes).

Phân loại và hệ thống học
Vàng Anh Á Âu ban đầu được Carl Linnaeus mô tả trong chi Coracias (chứa các loài sả rừng). Cho tới năm 2011 nó được cho là đồng loài với vàng anh Ấn Độ cho đến khi được chia tách. Một quần thể nhỏ có tên gọi turkestanica được Charles Vaurie coi là không thể phân biệt được với O. o. oriolus. Các tên gọi khác còn có vàng anh châu Âu và vàng anh Tây Á Âu.

Mô tả
Vàng anh trống nổi bật với bộ lông vàng và đen điển hình, nhưng vàng anh mái lại có bộ lông vàng ánh xanh lục buồn tẻ. Chúng là loài chim khá nhút nhát và thậm chí cả chim trống cũng rất khó phát hiện trong các tán lá có màu xanh lục và vàng lốm đốm.

Kiểu bay lượn của chúng tương tự như ở các loài chim hoét, thẳng và mạnh với độ nghiêng nhỏ trên một khoảng cách lớn.

Tiếng kêu của chúng giống như tiếng kêu của chim giẻ cùi, nhưng của chúng thì thánh thót tựa như là uyla-uy-u hay or-iii-ole, không lẫn vào đâu được khi đã nghe thấy.

Tên gọi trong tiếng Anh của nó là "oriole" có nguồn gốc từ tiếng Latinh oriolus lần đầu tiên được ghi nhận bởi Albertus Magnus vào khoảng năm 1250, và ông đã coi nó là từ tượng thanh để làm tên gọi cho loài chim này, dựa theo tiếng hót của nó.

Các loài vàng anh Tân thế giới có bề ngoài tương tự như họ Vàng anh (Oriolidae), nhưng chúng thuộc họ Icteridae và không có quan hệ họ hàng gì với họ Vàng anh của Cựu thế giới.

Tập tính, sinh thái

Là loài duy nhất trong họ Vàng anh sinh sản ở khu vực ôn đới Bắc bán cầu. Nó là loài chim di cư, về mùa hè nó di cư đến khu vực châu Âu và miền tây châu Á còn mùa đông thì di cư đến khu vực nhiệt đới ở miền trung và miền nam châu Phi.

Nó là loài chim đậu trên các cây cao lá sớm rụng trong các khu vực đồng rừng, vườn cây ăn quả hay công viên. Một quần thể nhỏ tại Anh sinh sản trong các khu vực trồng cây dương đen (Populus nigra).

Chúng làm tổ trên các chạc cây và đẻ từ 3-6 trứng. Thức ăn chủ yếu của chúng là côn trùng và quả, được chúng tìm kiếm trên các tán lá.

Chú thích

Tham khảo

O
Chim Azerbaijan
Chim Bắc Phi
Chim châu Á
Chim châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758
Chim châu Phi Hạ Sahara
Chi Vàng anh (thực vật)

Chi Vàng anh (danh pháp khoa học: Saraca) L. là một chi thực vật thuộc họ Đậu (Fabaceae) với khoảng 11 loài cây thân gỗ có nguồn gốc ở các vùng đất từ Ấn Độ và Ceylon tới Malaysia và Celebes.

Loài Saraca asoca (một số người cho rằng loài này và Sacara indica chỉ là một) với tên gọi trong tiếng Việt là vô ưu được tin là loại cây mà Phật đã sinh ra dưới gốc nó. Saraca declinata là loài cây biểu tượng của tỉnh Yala của Thái Lan.

Các loài
Saraca asoca - Cây vô ưu
Saraca bijuga
Saraca celebica
Saraca declinata - thô, vàng anh hoa nhỏ
Saraca dives - là má, mép mé, vàng anh lá lớn
Saraca griffithiana
Saraca hullettii
Saraca indica - vàng anh lá bé, vàng anh lá nhỏ
Saraca lobbiana
Saraca monodelpha
Saraca thaipingensis - Cây vàng anh cam
Saraca tubiflora

Tham khảo 

 De Wilde W. J. J. O. (1985). Saraca tubiflora, A New Species from West-central Sumatra (Caesalpinioideae). Blumea 30: 425-428.
 Hooker, Joseph Dalton. (1879). The Flora of British India, Tập II, London: L. Reeve & Co.
 Mabberley D. J. (1987). The Plant Book: A Portable Dictionary of the Higher Plants. Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge. ISBN 0-521-34060-8.

*
Thực vật châu Á
Đồng dao

Đồng dao là thơ ca dân gian truyền miệng của trẻ em Việt Nam dùng để hát khi đi làm đồng, làm ruộng. Đồng dao bao gồm nhiều loại: các bài hát, câu hát trẻ em, lời hát trong các trò chơi, bài hát ru em Thường gặp nhất là các bài đồng dao gắn liền với các trò chơi trẻ em. , đồng dao trong các trò chơi trẻ em ở các vùng miền đều khá giống nhau ở nội dung, chỉ khác một vài tiếng địa phương.

Dựa trên các trích dẫn từ Dương Quảng Hàm, Tô Ngọc Thanh và Từ điển tiếng Việt, đồng dao có thể được định nghĩa như sau:

 Là những bài hát của trẻ em, không có chương khúc, thường kèm theo trò chơi và có thể có hoặc không có làn điệu âm nhạc.
 Là một thể loại của văn học dân gian, thuộc phương thức biểu đạt tự sự bằng văn vần, gồm phần lời của những bài hát dân gian trẻ em.
 Là sự kết hợp văn hóa - văn nghệ dân gian, bao gồm ba yếu tố: trò chơi, lời ca văn vẻ, làn điệu âm nhạc.

Nguồn gốc

Quan niệm giáo dục 

 Đồng dao được sáng tác bởi ông bà, cha mẹ để ghi chép lại hành động và quang cảnh vui chơi của trẻ em.
 Mục đích nhằm giúp trẻ tập nói, tập nhớ, luyện giọng, đồng thời giáo dục các mối quan hệ và cách ứng xử trong gia đình.
 Nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, thường chỉ 3-5-8 câu, mỗi câu vài từ.

Quan niệm sáng tạo từ trẻ em 

 Đồng dao là sản phẩm do chính trẻ em sáng tác trong quá trình vui chơi.
 Mục đích để tăng thêm niềm vui cho trò chơi hoặc khoe khoang kiến thức.
 Nội dung đơn giản, thiên về miêu tả, kể tên, có thể thay đổi tùy theo địa phương và điều kiện.

Lợi ích

Đối với trẻ sơ sinh 

 Kích thích phát triển ngôn ngữ: Âm thanh, vần điệu trong đồng dao giúp bé quen với ngôn ngữ, tạo nền tảng cho việc học nói sau này.
 Tăng cường trí thông minh: Đồng dao giúp bé phát triển tư duy logic, khả năng ghi nhớ và tập trung.
 Rèn luyện trí nhớ: Lặp đi lặp lại những bài đồng dao giúp bé ghi nhớ từ vựng, ngữ điệu một cách tự nhiên.
 Thúc đẩy quá trình tập nói: Đồng dao tạo hứng thú cho bé trong việc giao tiếp, giúp bé nói sớm và rõ ràng hơn.
 Gắn kết tình cảm giữa bố mẹ và con: Việc cha mẹ hát ru, đọc đồng dao cho con nghe giúp tăng cường tình cảm, tạo sự gắn kết giữa hai bên.

Đối với trẻ lớn hơn 

 Truyền tải bài học giáo dục: Đồng dao dạy bé về đạo đức, cách ứng xử, lòng yêu thương, sự chia sẻ,...
 Mở rộng kiến thức: Đồng dao cung cấp cho bé kiến thức về thế giới xung quanh, về thiên nhiên, đồ vật, con người,...
 Dựng xây thế giới quan: Đồng dao giúp bé hình thành những quan niệm, giá trị sống đúng đắn.
 Phát triển kỹ năng sống: Đồng dao rèn luyện cho bé khả năng quan sát, tưởng tượng, sáng tạo, giải quyết vấn đề,...
 Giải trí và thư giãn: Đồng dao mang đến cho bé những giây phút vui chơi, thư giãn sau giờ học căng thẳng.

Ngoài ra 

 Đồng dao giúp bé phát triển khả năng ngôn ngữ, bao gồm vốn từ vựng, ngữ pháp và cách diễn đạt.
 Đồng dao giúp bé rèn luyện khả năng vận động, phối hợp giữa tay và mắt.
 Đồng dao giúp bé phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc, tạo nền tảng cho việc học nhạc sau này.

Tham khảo

Bài hát thiếu nhi
Ca dao Việt Nam
Thể loại văn học
Văn học dân gian