Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Magnesi oxide

Magnesi oxide (công thức hóa học MgO) là một oxide của magnesi, còn gọi là Mag Frit. Nó có khối lượng mol 40,3 gam/mol, hệ số giãn nở nhiệt 0,026, nhiệt độ nóng chảy 2852 độ C.

MgO, cùng với SrO, BaO và CaO, BeO tạo thành nhóm oxide kiềm thổ. Chất này có thể lấy từ nguồn: talc, dolomit, magnesi cacbonat. Magnesi hydroxide được tạo thành khi cho MgO phản ứng với nước đun sôi (MgO không tan và không tác dụng với nước ở nhiệt độ thường) (H2O).

MgO + H2O = Mg(OH)2

Tuy nhiên, phản ứng này cũng xảy ra theo chiều ngược khi magnesi hydroxide bị nung nóng, nước sẽ bị tách ra và tạo thành MgO.

MgO và zirconi oxide là hai oxide có nhiệt độ nóng chảy cao nhất. Tuy nhiên, MgO dễ dàng tạo pha eutectic với các oxide khác và khi đó nó nóng chảy ở nhiệt độ rất thấp.

Ứng dụng
Magnesi oxide được sử dụng như là vật liệu chịu lửa trong các lò sản xuất sắt và thép, các kim loại màu, thủy tinh hay xi măng. Magnesi oxide và các hợp chất khác cũng được sử dụng trong nông nghiệp, công nghiệp hóa chất và xây dựng. Nó được sử dụng để tạo các hợp kim nhôm - magnesi dùng trong sản xuất vỏ đồ hộp, cũng như trong các thành phần cấu trúc của ô tô và máy móc. Magnesi oxide còn được sử dụng trong kỹ thuật chế tạo pháo hoa do tạo ra các tia rất sáng và lập lòe, magnesi là một ví dụ, hoàn toàn trái ngược với các kim loại khác nó cháy ngay cả khi nó không ở dang bột.

Trong vật liệu gốm
Magnesi oxide được dùng trong vật liệu gốm nhờ hai đặc tính quan trọng là độ giãn nở nhiệt thấp và khả năng chống rạn men. Trong men nung nhiệt độ cao, chất này là một chất trợ chảy (bắt đầu hoạt động từ 1170 độ C) tạo ra men chảy lỏng có độ sệt cao, sức căng bề mặt lớn, đục và sần. Cũng như CaO, tác động làm chảy men của nó gia tăng rất nhanh khi nhiệt độ càng cao. 
 
MgO không nên dùng cho men có màu sáng. Nó cũng có thể tác hại đến một số chất tạo màu phía dưới. MgO dùng làm chất điều chỉnh bề mặt – tạo mặt men matte.

Liên kết ngoài

Ghi chú 

Hợp chất magnesi
Magnesi
Vật liệu gốm
Khoáng vật magnesi
Vật liệu quang học
Oxide base
Vật liệu chịu lửa
Cửu Long (định hướng)

Cửu Long trong tiếng Việt có thể là:

Việt Nam
Sông Cửu Long, tên gọi cho các đoạn sông thuộc về sông Mê Kông chảy qua địa phận Việt Nam
Tỉnh Cửu Long cũ ở Nam Bộ Việt Nam, nay là một phần của tỉnh Vĩnh Long
Thị trấn nông trường cũ Cửu Long thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần của xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ.
Bể dầu Cửu Long ở ngoài thềm lục địa phía đông nam Việt Nam
Tên một loại mực viết ở Việt Nam
Đồng bằng Sông Cửu Long, còn được gọi là Tây Nam Bộ.

Trung Quốc
Bán đảo Cửu Long ở Hồng Kông
Thành phố Cửu Long, Hồng Kông
Quận Cửu Long Thành, thành phố Cửu Long, Hồng Kông
Quận Cửu Long Pha, thành phố Trùng Khánh
Huyện Cửu Long thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên
Trấn Cửu Long thuộc quận Cửu Long Pha, thành phố Trùng Khánh
Tên một môn phái trong trò chơi trực tuyến Cửu Long tranh bá
Cửu Long hay Cửu Long Giang (九龍江) còn là một con sông nhỏ chảy qua tỉnh Phúc Kiến (福建).
Khu vực Cửu Long Đường thuộc quận Cửu Long Thành và quận Thâm Thủy Bộ, thành phố Cửu Long
Khu vực Tân Cửu Long thuộc Bán đảo Cửu Long, Hồng Kông

Xem thêm
Ngôn ngữ đánh dấu

Một ngôn ngữ đánh dấu có cả văn bản và thông tin phụ về văn bản. Thông tin này, ví dụ nói về cấu trúc của  hay cách trình bày văn bản, là mã đánh dấu được pha trộn vào văn bản chính. Ngôn ngữ đánh dấu hiện đại nổi tiếng nhất là HTML (Ngôn ngữ Đánh dấu Siêu văn bản), một gốc của World Wide Web. Trong lịch sử và hiện nay, mã đánh dấu được sử dụng trong ngành xuất bản để gửi thông tin về công trình giữa tác giả, nhà xuất bản, và nhà in.

Thẻ đánh dấu
Thẻ đánh dấu trong các ngôn ngữ đánh dấu có thể được hiểu như một câu ra lệnh. Nội dung nằm trong thẻ đánh dấu sẽ được điều chỉnh theo chức năng của thẻ đánh dấu.

Một ví dụ về thẻ đánh dấu trong HTML:
<i>Chữ in nghiêng</i>
cho ra kết quả hiển thị là
Chữ in nghiêng

Một số ngôn ngữ đánh dấu
Ngôn ngữ đánh dấu đa mục đích
SGML
Ngôn ngữ đánh dấu giao diện
XUL
Ngôn ngữ đánh dấu hình ảnh đồ họa vectơ
SVG
Ngôn ngữ đánh dấu phục vụ Web
WSDL
Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản
HTML

Xem thêm
CSS (Cascading Style Sheets)

Tham khảo

Ngôn ngữ máy tính
Định dạng tập tin
Phát minh của Hoa Kỳ
Ngôn ngữ hình thức
Hồ Thang Hen

Hồ Thang Hen là một hồ nước ngọt tại xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam. Nó nằm ở độ cao trên 1000 mét so với mực nước biển, về phía bắc phường Thục Phán, cách cây số 34 trên đường từ phường Thục Phán về trung tâm xã Trà Lĩnh khoảng 5-7 km, Hồ nằm gần địa giới giữa xã Trà Lĩnh và xã Nguyễn Huệ.

Tên của hồ theo nghĩa tiếng Tày là "đuôi ong", bởi vì từ trên cao nhìn xuống thì hồ có hình tựa như đuôi con ong. Hồ có chiều rộng chừng 100–300 m, chiều dài 500-1.000 m, tùy theo mực nước.

Hồ là một bể nước kín tự nhiên, có các dòng sông suối ngầm đổ về, và cũng có nhiều dòng suối ngầm chảy đi theo một hệ thống sông suối ngầm nằm sâu trong lòng những rặng núi đá, Nguồn cung cấp nước chính là sông Trà Lĩnh. Hiện tượng này trong ngành địa chất gọi là Carxtơ. Nước hồ Thang Hen hàng ngày vẫn có 2 đợt thủy triều lên xuống. Độ chênh lệch của mực nước lớn và nhỏ trong hồ - giữa mùa mưa và mùa khô - có thể tới độ 15 hoặc 20 m. Vào mùa lũ lớn, do có cả nước bề mặt đổ về nên nước chảy đi không xuể, làm cho hồ tràn sang các thung lũng liên kết tạo thành một chuỗi có tới 36 hồ nước xanh ngắt. Một trong các hồ bên cạnh Thang Hen là hồ Thăng Luông. Vào mùa khô hạn lớn thì hồ có thể trơ đáy, chỉ còn ít nước tại hồ chính Thang Hen với mức nước thấp nhất 10 m, và các sông suối ngầm đều chảy ngầm hoàn toàn. Khi hồ cạn, có thể quan sát trên bờ bùn dốc ngược có những hố lớn mà dưới lòng phễu của chúng là những thân cây, củi gỗ xếp xoay như được xoắn hút xuống; đó là những cửa ngầm thoát nước vào mùa nước lên.

Thượng nguồn của hồ là hang Thang Hen. Một trong các suối bắt nguồn từ hồ là Suối Củn, chảy lộ thiên bắt đầu từ một miệng nguồn trên một dãy núi đá vôi bao quanh hồ, có đỉnh cao tới 2000 mét do với mực nước biển, tới thị xã Cao Bằng thì nhập vào sông Bằng. Năm 2000 tại nguồn của suối đã xuất hiện một "giếng sụt" có đường kính gần 100 m, tụt sâu 50–70 m; sinh ra bởi hiện tượng ăn mòn đá vôi do dòng chảy ngầm (hiện tượng Carxtơ).

Khu vực hồ Thang Hen có bờ vực đá dựng đứng sâu từ 5 cho tới 20–30 m và động cao 20 m thông lên phía triền núi. Trên núi đá có các giống cây quý như cây nghiến để lấy gỗ làm nhà, cây báng với thân cây có thể ủ men, rồi nấu thành rượu báng. Tại đây cũng có rừng trám trắng và trám đen.

Làng Lũng Táo nằm cách hồ khoảng 2 km. Làng gồm toàn nhà sàn, lợp ngói máng và làm toàn bằng gỗ nghiến. Bản trù phú và đông dân nhất ở cùng trong một triền thung lũng với hồ và cách hồ khoảng 2–3 km. Đối với vùng lân cận, hồ Thang Hen có khả năng điều hòa vi khí hậu: nhiệt độ vào những đêm mùa hè có thể lạnh bất thường.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Du lịch Cao Bằng
Cao Bằng - Điểm hẹn 

Thang Hen
Du lịch Cao Bằng
Vật đen

Trong vật lý học, vật đen tuyệt đối, hay ngắn gọn là vật đen, là vật hấp thụ hoàn toàn tất cả các bức xạ điện từ chiếu đến nó, bất kể bước sóng nào. Điều này có nghĩa là sẽ không có hiện tượng phản xạ hay tán xạ trên vật đó, cũng như không có dòng bức xạ điện từ nào đi xuyên qua vật.

Một vật thể ở trạng thái cân bằng nhiệt động (thermodynamic equilibrium) với môi trường xung quanh sẽ phát ra một loại bức xạ điện từ gọi là bức xạ vật đen. Quang phổ của vật đen là quang phổ liên tục và chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ của vật đen.

Khi nhiệt độ của một vật không thay đổi, theo định luật bảo toàn năng lượng:

F0 = Fht + Fpx + Ftq = Fbxn

Ở đây: 
F0 là thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào vật.
Fht là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị hấp thụ.
Fpx là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị phản xạ (hay tán xạ).
Ftq là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị truyền qua.
Fbxn là thông lượng bức xạ điện từ mà vật đen bức xạ trở lại môi trường.

Ở trường hợp giới hạn lý tưởng, khi không có sự phản xạ, tán xạ hay truyền qua của các bức xạ điện từ chiếu đến vật, vật là một vật đen tuyệt đối (Fpx = 0, Ftq = 0): 
F0 = Fht = Fbxn

Vật đen định nghĩa như trên là một vật lý tưởng, không tồn tại trong thực tế, có đặc tính biến tất cả năng lượng nhận được thành năng lượng bức xạ đặc trưng cho nhiệt độ của vật, với bất kỳ trị số nào của bước sóng. Mô hình vật đen là một mô hình lý tưởng trong vật lý, nhưng có thể áp dụng gần đúng cho nhiều vật thể thực tế. Các vật thể thực đôi khi được mô tả chính xác hơn bởi khái niệm vật xám. Vật thể trên thực tế gần đúng với khái niệm vật đen nhất là lỗ đen, là vật có lực hấp dẫn mạnh đến nỗi hút gần như tất cả các vật chất (hạt, sóng bức xạ) nào ở gần nó.

Ngoài ra, một vật có màu đen không hẳn là một vật đen. Ví dụ, chiếc tàu lặn sơn màu đen đi trong đêm tối. Tuy con người khó nhìn thấy nó, nhưng nó vẫn bị phát hiện bởi radar, có nghĩa là nó vẫn phản xạ các tia đó ở bước sóng vô tuyến.

Xem thêm
Vật xám
Bức xạ vật đen
Định luật Planck
Định luật Stefan–Boltzmann
Vật chất tối
Tinh vân tối
Vantablack

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 
 
Vật đen tuyệt đối và nền vi ba vũ trụ 
 
 

Nhiệt động lực học
Sóng điện từ
Truyền nhiệt
Vật lý thiên văn
Tia hồng ngoại
Vật chất tối
Điểm gián đoạn Gutenberg

Điểm gián đoạn Gutenberg, hay ranh giới lớp lõi – lớp phủ, nằm giữa lớp phủ bằng các silicat và lớp lõi bằng sắt-niken của Trái Đất. Ranh giới này nằm ở độ sâu khoảng 2.900 km tính từ bề mặt Trái Đất. Ranh giới này được công nhận như là khu vực gián đoạn về vận tốc của sóng địa chấn và nó được giải thích là do sự thay đổi cơ bản và rõ ràng về tỷ trọng tại độ sâu này. Có điều này là do sự thay đổi về thành phần hóa học từ các dạng khoáng chất silicat sang thành sắt-niken. Các chứng cứ gần đây cho rằng lớp ranh giới được thể hiện bằng sự thay đổi cấu trúc trong khoáng chất perovskit của đáy lớp phủ. Các nghiên cứu chụp X quang địa chấn chỉ ra sự không đồng đều đáng kể trong lớp ranh giới và là gợi ý về khả năng tồn tại của cấu trúc có tổ chức và có quan hệ với các chùm đá nóng của lớp phủ.

Khu vực ranh giới cũng được nói đến như là D″ ("D phẩy phẩy" hay "D phẩy kép"). Tên gọi này có nguồn gốc từ việc đặt tên cho các lớp của Trái Đất bởi nhà toán học Keith Bullen. Trong hệ thống của mình, ông đã đánh dấu mỗi lớp theo bảng chữ cái Latinh từ A đến G, với lớp vỏ là A và lớp lõi là G. Trong lần xuất bản mô hình của ông năm 1942, toàn bộ lớp phủ dưới cùng gọi là lớp D. Trong lần xuất bản năm 1950, Bullen phát hiện ra rằng lớp D của ông trên thực tế có thể là hai lớp khác nhau. Phần phía trên của lớp D, dày khoảng 1.800 km, được đổi tên thành D' (D phẩy) và phần phía dưới, dày khoảng 200 km, được đặt tên là D″.

Xem thêm
 Điểm gián đoạn Mohorovičić
 Điểm gián đoạn Lehmann

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lớp phủ gặp lớp lõi 
Ranh giới lớp lõi – lớp phủ Trái Đất có khu vực lõi cứng
Geotimes – Định nghĩa lại ranh giới lớp lõi-lớp phủ
Sự thay đổi pha khoáng chất tại ranh giới 
Các siêu chùm đá nóng tại ranh giới 
Bài tại About.com về tên gọi D″ 

Địa chất học
Địa vật lý
Cấu trúc Trái Đất
Thông lượng

Thông lượng của một dòng chảy qua một bề mặt là đại lượng chỉ lượng chảy qua bề mặt vuông góc với hướng chảy trong một đơn vị thời gian.

Trong thực tế, dòng chảy là một trường vector, các vector thành phần có thể có các hướng khác nhau đối với bề mặt dòng chảy đi qua. Nếu gọi bề mặt đi qua là S, trường vector là a, n là vector đơn vị pháp tuyến ngoài của S, thì thông lượng dòng chảy được tính bằng tích phân các vectơ trên vi phân diện tích dS, vuông góc với vectơ trên một đơn vị thời gian.

Một số ví dụ: 
thông lượng của dòng nước có thể đo bằng thể tích m3.s−1 hay khối lượng kg3.s−1, 
nếu dòng chảy là bức xạ điện từ, thông lượng có thể đo bằng số hạt photon, trong trường hợp bức xạ đơn sắc, hay năng lượng trên đơn vị thời gian, 
với dòng các hạt ánh sáng, thông lượng của chùm ánh sáng được gọi là quang thông, 
với dòng là các hạt điện tích, thông lượng còn được gọi là cường độ dòng điện.

Mật độ thông lượng
Mật độ thông lượng là thông lượng của dòng chảy tính trên một đơn vị diện tích vuông góc với dòng chảy. Ví dụ: Mật độ thông lượng của dòng điện gọi là mật độ dòng điện.

Tham khảo

Đại lượng vật lý
Giải tích vectơ
Tĩnh điện học
Tỉ suất
Quang thông

Trong ngành đo lường quang học, quang thông là đại lượng trắc quang cho biết công suất bức xạ của chùm ánh sáng phát ra từ một nguồn sáng, hoặc định nghĩa khác của quang thông là lượng ánh sáng phát ra từ một nguồn sáng theo mọi hướng trong một giây.

Đơn vị
Quang thông có ký hiệu là φ, hay .

Đơn vị của quang thông trong các hệ đơn vị SI, CGS là lumen, ký hiệu lm. 1 lumen được định nghĩa bằng quang thông tạo ra bởi một nguồn sáng mà phát ra cường độ sáng (luminous intensity) 1 candela trên một góc khối có giá trị bằng 1 steradian.

Sử dụng
Quang thông được sử dụng để đo lượng sáng phát ra bởi một đèn điện, nó không tính theo một hướng phát sáng cụ thể nào và giá trị này thường được ghi trên các sản phẩm đèn chiếu sáng.

Liên hệ với cường độ sáng 
Quang thông (đơn vị lumen) là giá trị đo tổng lượng ánh sáng phát ra từ một đèn. Cường độ sáng (đơn vị candela) là giá trị đo độ sáng của đèn chiếu sáng (cũng như bộ phản xạ) theo một phương nhất định (biểu thị chùm tia sáng). Nếu một đèn có quang thông 1 lumen và bộ phản xạ của đèn (hay còn gọi chóa tản quang) tập trung ánh sáng đều đặn trong chùm có giá trị góc khối bằng 1 steradian, thì chùm tia sáng có cường độ sáng bằng 1 candela. Nếu thay đổi bộ phản xạ để tập trung chùm trong 1/2 steradian thì tia sáng có cường độ sáng bằng 2 candela. Chùm tia thu được hẹp hơn và sáng hơn, tuy nhiên quang thông vẫn có giá trị bằng 1 lumen.

trong đó  (đơn vị lm.s) là tổng năng lượng sáng của một nguồn sáng.

trong đó  là cường độ sáng, và  ký hiệu góc khối.

Tham khảo

Quang học
Đại lượng vật lý
Llívia

Llívia ('''') là một thành phố nằm ở vùng Cerdanya, tỉnh Girona, Tây Ban Nha, một phần lãnh thổ của Tây Ban Nha được bao bọc hoàn toàn bởi lãnh thổ Pháp (tỉnh Pyrénées-Orientales). Thành phố tự trị Llívia có dân số khoảng 1252 (2005).

Llivia là một phần bị chia tách khỏi Tây Ban Nha bởi một hành lang rộng chừng 2 km gồm hai thị trấn của Pháp là Ur và Bourg-Madame.
 Tham khảo 

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya'', Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1

Liên kết ngoài 
 Trang chủ của Llívia 

 

Biên giới Pháp-Tây Ban Nha
Đô thị ở Girona
Khu dân cư ở tỉnh Girona
Portlet

Portlets là các thành phần Web dùng lại được với mục đích hiển thị thông tin liên quan cho người dùng cổng điện tử. Các ứng dụng cho portlets bao gồm việc hiển thị Thư điện tử, các báo cáo thời tiết, các diễn đàn thảo luận, và tin tức.

Các chuẩn Portlet nhằm cho phép các nhà phát triển phần mềm tạo ra các portlets mà có thể "cắm" vào bất cứ cổng điện tử nào có hỗ trợ các chuẩn đó.

Mục đích của các interface của Dịch vụ Web cho Portlets từ xa là cung cấp một chuẩn dịch vụ web mà cho phép khả năng "plug-n-play" của các cổng điện tử, hoặc làm trung gian cho các ứng dụng web mà kết hợp nội dung, và các ứng dụng từ nhiều nguồn khác nhau.

Bản miêu tả chi tiết kĩ thuật của cổng điện tử cho phép tương tác qua lại giữa các portlets và Cổng điện tử Web. Bản mô tả chi tiết kĩ thuật này định ra một tập các API cho phép lập trình cổng điện tử có thể đánh địa chỉ các cùng aggregation, personalization, presentation và security.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JSR-168, the Java Portlet API
 JSR-168, mvnForum portlet edition: forum / discussion board / collaboration
 Apache Pluto, the JSR-168 Reference Implementation
 JBoss Portal
 Apache Jetspeed
 Liferay: JSR-168 compliant open source portal
 eXo Platform: open source portal
 WSRP specification
 Introducing the Portlet Specification 
 JavaServer Faces
 jPortlet - implementation of a Portlet Container
 Portlets Development for Java Portals
 Portlets Community at Yahoogroups 
 Open source Portlet Community at java.net
 Portlet FAQ 
 Portlets news and articles
 uPortal: JSR-168 compliant open source portal

Website
Siêu văn bản

Siêu văn bản (tiếng Anh: hypertext) là loại văn bản tích hợp nhiều dạng dữ liệu khác nhau như: văn bản, âm thanh, hình ảnh, video,... và các siêu liên kết đến các siêu văn bản khác. Siêu văn bản là văn bản của một tài liệu có thể được truy tìm không theo tuần tự. Người đọc có thể tự do đuổi theo các dấu vết liên quan qua suốt tài liệu đó bằng các mối liên kết xác định sẵn do người sử dụng tự lập nên.

Trong một môi trường ứng dụng siêu văn bản thực sự, người đọc có thể trỏ vào chỗ tô sáng (highlight) bất kì từ nào của tài liệu và tức khắc nhảy đến những tài liệu khác có văn bản liên quan đến nó. Cũng có những lệnh cho phép người đọc tự tạo cho riêng mình những dấu vết kết hợp qua suốt tài liệu. Các trình ứng dụng dùng siêu văn bản rất hữu ích trong trường hợp phải phải làm việc với số lượng văn bản lớn, như các bộ từ điển bách khoa và các bộ sách nhiều tập.

Một số ngôn ngữ siêu văn bản tiêu biểu 
 HTML (Hypertext Markup Language) - Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản
HTML là loại ngôn ngữ dùng để định dạng dữ liệu. Tất cả các trang web bạn đang duyệt đều được tạo nên từ các thẻ HTML. Dù website của bạn được lập trình bằng ngôn ngữ nào đi nữa, thì khi được trả về trình duyệt web, bạn sẽ chỉ nhận được các mã HTML. Ví dụ để định dạng một đoạn văn bản bạn sử dụng cặp thẻ , để xuống dòng bạn sử dụng thẻ <br />. HTML cùng với HTTP tạo nên nền móng của một loại dịch vụ mà chúng ta gọi là web như ngày nay.
 XML (Extensible Markup Language) - Ngôn ngữ đánh dấu có thể mở rộng
Khác với HTML, XML không định nghĩa bất cứ thẻ nào cả. Tất cả các thẻ và ý nghĩa của chúng đều do bạn tạo ra. XML được tạo ra để xác định dữ liệu và do đó được dùng như một công cụ để truyền tải dữ liệu có cấu trúc giữa các ứng dụng, đặc biệt là ứng dụng web.

Tham khảo 

Giao diện máy tính
Internet
Phát minh của Hoa Kỳ
Facade pattern

Trong lập trình hướng đối tượng, facade pattern là một mẫu thiết kế phần mềm nhằm cung cấp một giao diện (interface) đơn giản giúp che giấu phần mã cấu trúc phức tạp phía sau, ví dụ như là một thư viện lớp (class library ). Facade pattern có thể:

 Cung cấp một giao diện đơn giản cho việc thực thi nhiều hành vi phổ biến trong một hành vi duy nhất.
 Giúp cho một ứng dụng trở nên đơn giản hơn trong việc kiểm soát, thay thế hành vi (method) sử dụng và sử dụng các đặt tên phù hợp để làm cho ứng dụng dễ hiểu hơn;
 Giảm sự phụ thuộc của các khối mã bên ngoài với các hành vi tính toán phức tạp trong hệ thống nhằm đạt được sự phụ thuộc lỏng lẻo;

Facade thường được sử dụng trong việc thực thi các cuộc gọi từ xa đòi hỏi tiêu tốn nhiều tài nguyên (thời gian và năng lượng tính toán).

Nó cũng được sử dụng trên 1 hệ thống với nhiều triển khai phức tạp nhằm mục đích ẩn đi sự phức tạp đó, giúp lập trình viên tập trung vào mục đích thay vì hành vi của các chức năng.

Ví dụ

Java 

Ví dụ sau đây cung cấp một facade đơn giản hơn trên các hành vi phúc tạp:
/* Complex parts */

class CPU {
    public void freeze() { ... }
    public void jump(long position) { ... }
    public void execute() { ... }
}

class Memory {
    public void load(long position, byte[] data) { ... }
}

class HardDrive {
    public byte[] read(long lba, int size) { ... }
}

/* Facade */

class ComputerFacade {
    private CPU processor;
    private Memory ram;
    private HardDrive hd;

    public ComputerFacade() {
        this.processor = new CPU();
        this.ram = new Memory();
        this.hd = new HardDrive();
    }

    public void start() {
        processor.freeze();
        ram.load(BOOT_ADDRESS, hd.read(BOOT_SECTOR, SECTOR_SIZE));
        processor.jump(BOOT_ADDRESS);
        processor.execute();
    }
}

/* Client */

class You {
    public static void main(String[] args) {
        ComputerFacade computer = new ComputerFacade();
        computer.start();
    }
}

Xem thêm 
 Adapter pattern
 Mediator pattern
 Singleton pattern

Liên kết ngoài 
 Description from the Portland Pattern Repository
 Description by Vince Huston

Tham khảo

Mẫu thiết kế phần mềm
HK

Trong tiếng Việt, HK có thể viết tắt cho:

Hồng Kông
Hoa Kỳ
Hàng không
Học kỳ

Và hK có thể viết tắt cho:

hêctôkelvin, đơn vị nhiệt độ của SI

Từ viết tắt từ chữ đầu
Danh sách các từ kết hợp từ hai chữ cái
Thymin

Đối với loại vitamin có tên gọi gần giống, xem Thiamin.

Thymin (ký hiệu T hoặc Thy), còn gọi là 5-methyluracil hay timin,'''' là tên của một base nitơ thuộc nhóm pyrimidin với công thức hóa học là C5H6N2O2. Đây là một trong bốn base nitơ trong acid nucleic của DNA, cùng với adenin (A), guanin (G) và cytosin (C). Trong DNA, thymin gắn với adenin qua hai liên kết hydro giúp cho cấu trúc của DNA được giữ ổn định, còn trong RNA, thymin được thay thế bằng base nitơ uracil.

Thymin kết hợp với deoxyribose tạo nên nucleoside deoxythymidin, cũng đồng nghĩa với thuật ngữ thymidin. Thymidin có thể được phosphoryl hóa với một, hai hoặc ba nhóm phosphat, tạo nên lần lượt TMP, TDP và TTP (thymidin mono-, di- và triphosphat).

Tên thymin bắt nguồn từ từ thymus'', có nghĩa là tuyến ức, do base nitơ này được Albrecht Kossel và Albert Neumann phân lập lần đầu tiên vào năm 1893 từ tuyến ức của bê.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Computational Chemistry Wiki. .

Hợp chất carbon
Dị vòng nitơ thơm
Hợp chất dị vòng (1 vòng)
Pyrimidin
Uracil

Uracil (u-ra-xin) là một trong bốn loại nucleobase trong RNA, thay vì thymine như trong DNA. Tương tự thymine, uracil có thể tạo thành một cặp base với adenine qua hai liên kết hydro, tuy nhiên nó kém thua thymine một nhóm methyl. Uracil, so với thymine, dễ bị thoái hóa hơn thành cytosine. Uracil hiếm khi hiện diện trong DNA, chỉ xuất hiện trong RNA. Uracil có thể bị methyl hoá tạo thành thymine.

Sự kết hợp uracil với enzyme uracil-N-glycosilase (Ung) trong phản ứng PCR được dùng như một phương pháp chống tạp nhiễm chéo, quan trọng trong các thử nghiệm lâm sàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Computational Chemistry Wiki 

Pyrimidine
Báng

Cây báng (các tên gọi khác: đác, đoát, co pảng, quang lang, bụng báng, búng báng, báng búng, Cây Tà vạt, Cây rượu trời, Cây dừa núi), danh pháp khoa học Arenga pinnata, là giống cây lâu năm thuộc họ Cau, có nguồn gốc khu vực nhiệt đới châu Á, từ đông Ấn Độ về phía đông tới Malaysia, Indonesia, và Philippines. Ở Việt Nam, cây báng mọc nhiều ở chân núi ẩm (Cao Bằng, Lạng Sơn), chân núi đá vôi, trong rừng thứ sinh.

Mô tả  

Ở tuổi trưởng thành cây có đường kính khoảng 40–50 cm (gốc và ngọn tương đương) và cao chừng 8-20 mét. Lá xẻ lông chim to trông như lá dừa, mặt dưới màu trắng, dài 6-12 mét và rộng khoảng 1,5 mét, với các lá chét mọc thành 1–6 hàng, dài 40–70 cm và rộng 5 cm. Cuống và bẹ lá có nhiều sợi dài có thể bện thừng. Bông mo phân nhánh nhiều, cong. Hoa đực có 70-80 nhị, hoa cái có ba lá đài còn lại trên quả. Cuống hoa chứa nhiều nước ngọt, có thể nấu thành đường hoặc cho lên men rượu. Quả hình gần cầu, đường kính 7 cm, vỏ màu xanh chuyển thành đen khi chín. Lõi thân chứa nhiều tinh bột, ăn được. Thân đục ra làm máng nước. Ruột cây báng đặc, có cấu trúc sợi trải thưa dọc theo chiều thân cây, là chất liệu màu trắng, mềm.

Sử dụng 
Bột trong lõi cây có thể dùng làm lương thực. Cho đến giữa thế kỉ 20, người Rục ở miền tây Quảng Bình còn lấy bột báng làm lương thực chính.
Hiện nay ở Trung Quốc họ sử dụng bột báng rất nhiều để làm đồ uống mát bổ có lợi cho sức khỏe, bột báng còn là chất phụ gia không thể thiếu trong ẩm thực và làm bánh kẹo.

Lõi của trái trên cây là hạt đác, rất được ưa chuộng ở Indonesia (được gọi là kolang-kaling or buah tap) hay Philippines (được gọi là kaong). Ở Việt Nam, loại hạt này là đặc sản của vùng Nam Trung Bộ như những tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa.

Nhiều người trồng báng làm cảnh vì có dáng đẹp.

Rượu báng 
Dân miền núi thường lấy ruột cây để ủ men nấu rượu. Được nấu từ ruột cây báng sau khi đã ủ men rượu. Rượu báng là đặc sản của dân miền núi đá cao.
Hiện nay ở một số xã của tỉnh Cao Bằng người dân vẫn làm rượu từ cây báng, nhưng phải mất khá nhiều thời gian để ủ và lên men (4 tháng) mới có thể cất rượu được

Lưu ý 
Từ bột báng ngoài nghĩa là bột lấy từ thân cây báng còn là tên gọi của loại bột làm từ củ của cây sắn.

Ngoài ra từ Báng (Báng Cổ trướng) còn dùng để chỉ một tình trạng tích tụ dịch bệnh lý trong khoang phúc mạc

Chú thích

Tham khảo

P
Trái cây nhiệt đới
Lịch Gregorius đón trước

Lịch Gregorius đón trước được tạo ra bằng cách mở rộng lịch Gregorius tới những ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của lịch này vào năm 1582.

Bede và các nhà lịch sử sau này không sử dụng cách viết số 0 trong tiếng Latinh, nulla, như là năm, vì thế năm trước năm 1 là năm 1 TCN. Trong hệ thống này năm 1 TCN là năm nhuận (tương tự như trong lịch Julius đón trước).

Về mặt tiếng Việt, nó là thuận tiện hơn để chuyển sang năm 0 và thể hiện các năm sớm hơn như là các năm âm. Sự chuyển đổi này được sử dụng trong hệ thống đánh số năm thiên văn và trong tiêu chuẩn quốc tế ISO 8601 về hệ thống ngày tháng năm. Trong các hệ thống này, năm 0 là năm nhuận.

Cũng lưu ý rằng lịch Julius thực sự trên thực tế chỉ được sử dụng từ năm 4, cho đến năm 1582 hoặc muộn hơn (xem thêm Từ Julius sang Gregorius trong bài về Lịch Julius), vì thế các nhà sử học và thiên văn học thích sử dụng lịch Julius thực sự trong giai đoạn đó. Tương tự, lịch Julius đón trước được sử dụng cho những ngày cụ thể trước năm 4, là năm nhuận cứ bốn năm một lần đầu tiên của lịch này (các năm nhuận giữa năm 45 TCN và năm 4 là không theo quy luật, xem thêm Sai số năm nhuận trong lịch Julius). Nhưng khi các ngày theo mùa là quan trọng thì lịch Gregorius đón trước đôi khi cũng được sử dụng, đặc biệt khi thảo luận về các nền văn hóa không sử dụng lịch Julius.

Tham khảo

đón trước
Lịch cụ thể
Lịch Julius đón trước

Lịch Julius đón trước được tạo ra bằng cách mở rộng lịch Julius tới những ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của lịch này vào năm 45 TCN.

Lịch thu được bằng cách mở rộng sớm hơn về thời gian so với sự phát minh hoặc hoàn thiện bổ sung được gọi là phiên bản "đón trước" của lịch, và vì vậy người ta thu được lịch Julius đón trước. Tương tự, lịch Gregory đón trước thỉnh thoảng cũng được sử dụng để chỉ rõ các ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của nó vào năm 1582 (hoặc muộn hơn, tùy theo từng quốc gia và khu vực). Do lịch Julius thực tế đã được sử dụng trước thời gian này, người ta cần thông báo rõ ràng là ngày đã cho nào đó là theo lịch Gregory đón trước khi ngày đó được sử dụng.

Chữ AD hay A.D mà người ta vẫn dùng để chỉ các năm công nguyên là viết tắt của "Anno Domini" hay đầy đủ hơn là " Anno Domini Nostri Iesu Christi" trong tiếng La tinh- tức "Trong năm của Chúa tôi"/"Trong năm của Chúa tôi Đấng Cứu thế Giê-su" còn BC là từ viết tắt của tiếng Anh "Before Christ" tức "trước khi chúa Giê-su ra đời", phiên bản tương đương trong tiếng La tinh là a.C.n (viết tắt của "Ante Christum Natum", tức "trước khi Đấng Cứu thế ra đời").
 
Các nhà sử học kể từ Bede có truyền thống biểu diễn các năm trước năm AD 1 là "1 BC" (tức năm 1 TCN), "2 BC" (tức năm 2 TCN), v.v. Bede và những người sau này không dùng 0 trong tiếng Latinh nulla, giữa các năm BC (năm trước công nguyên) và AD (năm công nguyên). Trong hệ thống này, năm 1 TCN phải là năm nhuận (mặc dù các năm nhuận thực tế trong khoảng từ năm 46 TCN và năm 4 là thất thường: xem bài lịch Julius để có thêm chi tiết). Để xác định khoảng cách về thời gian giữa các năm dọc theo ranh giới BC/AD, thuận tiện hơn là thêm khái niệm năm 0 và biểu diễn các năm sớm hơn như là các năm âm. Sự chuyển đổi này được sử dụng trong hệ thống "lịch Julius thiên văn". Trong hệ thống này, năm 0 là tương đương với năm 1 TCN và nó là năm nhuận.

Chú thích

Tham khảo
 
 Trích dẫn từ: Các lịch Julius và Gregory được Hermetic Systems cung cấp

Xem thêm
 Ngày Julius

Lịch Julius
Lịch cụ thể
Chùa Trăm Gian (định hướng)

Chùa Trăm Gian là cách gọi dân dã của một số ngôi chùa ở miền Bắc Việt Nam. Nó có thể là:
 Chùa Cảm Ứng, Bắc Ninh
 Chùa Quảng Nghiêm, phường Chương Mỹ, Hà Nội
 Chùa Láng, phường Láng, Hà Nội
 Chùa An Ninh, Hải Dương

và có thể còn ở các địa phương khác nữa.

Trang định hướng
Đường kính

Trong hình học phẳng, đường kính của một đường tròn là khoảng cách lớn nhất giữa hai điểm bất kỳ trên đường tròn đó. Đường kính là trường hợp đặc biệt của dây cung đi qua tâm đường tròn.Đường kính luôn đi qua tâm của hình tròn. Đường kính là dây cung lớn nhất.Đường kính của một hình cầu là đường kính của vòng tròn lớn của hình cầu đó.

Độ dài của đường kính của một đường tròn bằng 2 lần bán kính của đường tròn đó.

Tổng quát 
Trong không gian mêtric, đường kính của một tập là cận trên đúng của tất cả các khoảng cách giữa hai điểm bất kỳ thuộc tập hợp đó.

Ví dụ:
Đường chéo trong hình chữ nhật
Đường chéo nối hai đỉnh đối diện xa nhất trong một hình bình hành
Cạnh lớn nhất của một tam giác
Đường chéo nối hai đỉnh trong khối lập phương

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Mặt cắt hình nón
Hình học mêtric
Hình học sơ cấp
Đường tròn
Chiều dài
Định lý Banach-Steinhause

Định lý Banach-Steinhause mang tên hai nhà toán học Ba Lan Stefan Banach (1892-1945) và Hugo Steinhause (1887-1972). Định lý này được tìm ra năm 1927. Nó còn được gọi là Nguyên lý cơ bản của tính bị chặn đều dùng trong giải tích hàm.

Phát biểu

Tham khảo

Banach-Steinhause
Giải tích hàm
Banach-Steinhause
Nguyên lý toán học
Định lý cơ sở (đại số tuyến tính)

Phát biểu 
Mọi không gian vector đều có một cơ sở. Nghĩa là, tồn tại một tập hợp các vector độc lập tuyến tính sao cho mọi vector trong không gian này đều có thể được biểu thị như là một tổ hợp tuyến tính của các vector trong tập họp này

Phân tích 

 Một cơ sở có thể hiểu như là một bộ các "nguyên tử" mà từ đó người ta có thể dụng lên thành không gian.
 Một không gian (vector) có thể có nhiều cơ sở nhưng lực lượng của các cơ sở này là bằng nhau.

Xem thêm 
 Bổ đề Zorn
 Định lý Hilbert

Tham khảo

Đại số tuyến tính
Cơ sở
Định lý Bolzano

Định lý giá trị trung gian, còn có tên là định lý Bolzano (đặt theo tên nhà toán học Tiệp Khắc Bernhard Bolzano (1781-1848)). là định lý cơ bản trong giải tích, liên quan đến các hàm số liên tục trên một khoảng. Định lí phát biểu rằng:

"Nếu hàm số  liên tục trên đoạn  và  thì với mọi giá trị  nằm giữa  và , tồn tại ít nhất một giá trị  sao cho ."

Người ta áp dụng định lý này để chỉ ra sự tồn tại của nghiệm phương trình và tìm nghiệm một cách gần đúng.

Phát biểu
Cho hàm số thực  xác định và liên tục trên một khoảng , thì  cũng là một khoảng      Phát biểu tương đương

Với mọi hàm số f xác định và liên tục trên [a, b] → ℝ, và với mọi u nằm giữa f(a) và f(b),

luôn tồn tại ít nhất một giá trị c nằm trong khoảng [a,b] sao cho f(c)=u

Trường hợp đặc biệt

Nếu f(a) và f(b) không cùng dấu, thì luôn tồn tại ít nhất một giá trị c nằm giữa a và b sao cho f(c) = 0

Tham khảo

Bolzano
Giải tích toán học
Định lý trong tính toán
Định lý trong giải tích thực
Lý thuyết hàm liên tục
Mực nước biển

Mực nước biển trung bình (tiếng Anh: Mean sea level, viết tắt MSL), thường gọi tắt là mực nước biển (sea level), là mức trung bình của bề mặt của một hoặc nhiều đại dương của Trái Đất, nhằm xác định ra độ cao bằng 0 và từ đó có thể đo được độ cao của điểm trên Trái Đất.

Phép dựng mô hình Trái Đất dẫn đến bề mặt Trái Đất được quy về một ellipsoid, gọi là ellipsoid quy chiếu, tượng trưng cho độ cao của biển và được dùng để lấy mốc về độ cao của vật thể trên Trái Đất. Các vật nằm trên bề mặt này được quy ước có "độ cao bằng 0 so với mực nước biển".

Nó là một khái niệm được thống nhất về lý thuyết, nhưng từng nước lại quy định trong tiêu chuẩn quốc gia của mình cách lấy mốc khác nhau. Đây là mực nước trung bình cân đối tính trong toàn năm của một vùng biển được nhắm chọn theo quy định trong tiêu chuẩn quốc gia của mỗi nước và có độ cao quy ước là "0 mét". Ví dụ: "Mực nước biển" theo tiêu chuẩn quốc gia của Ba Lan là hình ellipsoid đi qua mực nước trung bình trong toàn năm của biển Baltic, tính cho vịnh Kronstadt (thuộc Liên bang Nga).

Khái niệm mực nước biển cũng được mở rộng ra thành khái niệm hình ellipsoid chuẩn cho các hành tinh, dùng để lấy mốc độ cao cho các vật thể trên bề mặt các hành tinh. Nó có thể được định nghĩa dựa vào thể tích bằng thể tích phần đất đá cứng của hành tinh và/hoặc các bán trục lớn phù hợp với khoảng cách trung bình của cực và các điểm trên xích đạo tới tâm hành tinh. Ví dụ, với Sao Hỏa, "mực nước biển" là hình ellipsoid với các bán trục lớn a = 3394,6 km, b = 3393,3 km và c = 3376,3 km.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Sea Level Rise:Understanding the past – Improving projections for the future
Permanent Service for Mean Sea Level
Global sea level change: Determination and interpretation
Environment Protection Agency Sea level rise reports
Properties of isostasy and eustasy
Measuring Sea Level from Space
Rising Tide Video: Scripps Institution of Oceanography
Sea Levels Online: National Ocean Service (CO-OPS)
Système d'Observation du Niveau des Eaux Littorales (SONEL)
Sea level rise – How much and how fast will sea level rise over the coming centuries? 

Hải dương học
Địa lý học
Bản đồ
Trắc địa
Thuật ngữ hải dương học
Mực nước biển
Kras

Kras (tiếng Ý: Carso), còn gọi là the  Karst hay cao nguyên Kras, là một khu vực ranh giới cao nguyên đá vôi ở tây nam Slovenia mở rộng tới miền đông bắc Ý và miền tây Croatia. Nó nằm giữa thung lũng Vipava, Vipavska brda, phần phía tây nhất của các ngọn đồi Brkin, vịnh Trieste và một phần ngắn của biên giới Ý nằm giữa vịnh Trieste và sông Vipava. Biên giới phía tây của nó là biên giới theo dân tộc cổ của người Ý và người Sloven. Khu vực này nổi tiếng nhờ nó là cảm hứng cho thuật ngữ địa chất carxtơ.

Cao nguyên này khá dốc so với các vùng đất xung quanh, với ngoại lệ là ở phía đông nam, là khu vực mà độ dốc ít rõ nét hơn. Cao nguyên này thấp dần từ đông nam tới tây nam. Trung bình nó nằm ở độ cao 334 mét trên mực nước biển. Do Kras thấp dần về phía biển Adriatic (xem: Kraški rob), nó ít bộc lộ các ảnh hưởng khí hậu có lợi của biển. Thực vật chính trong quá khứ là sồi, nhưng hiện nay là các rừng thông. Các cánh rừng hiện nay chỉ che phủ khoảng 1/3 diện tích khu vực Kras.

Kras nổi tiếng vì các hang động của mình. Tại Slovenia, chúng bao gồm Vilenica (hang động du lịch cổ nhất trên thế giới), hang Lipica, hang Divača, hang Kačna và các hang Škocjan (hệ thống di sản thế giới của UNESCO), trong khi tại Ý có Grotta Gigante (hang du lịch lớn nhất thế giới, với mặt phẳng dao động ngang đặc biệt được dùng để đo sự lên xuống của thủy triều do Mặt Trăng tác động đối với Trái Đất).

Phần lớn Kras nằm ở tây nam Slovenia với diện tích 429 km² và dân số khoảng 19.000 người. Kras tổng thể có 100 điểm dân cư. Thành phố Sežana là trung tâm của Kras về phía biên giới Slovenia; nó là nơi mà nhà thơ Srečko Kosovel sinh ra. Các trung tâm nông thôn chính là các khu dân cư ở Divača, Dutovlje và Komen. Štanjel là khu dân cư có phong cảnh đẹp ở phần gờ phía bắc nhất của cao nguyên này; các ngôi nhà trong khu này được tụm lại xung quanh đồi Turn, tạo ra ấn tượng về một thành phố thời Trung cổ.

Các điều kiện tự nhiên, bao gồm gió bora (burja) và cách thức sinh hoạt của người dân địa phương đã có ảnh hưởng lớn tới các yếu tố cơ bản trong kiến trúc của vùng này, tạo ra các hình dáng đơn giản nhưng rõ ràng. Kras cũng được biết tới nhờ rượu vang của mình, có tên gọi là teran và đùi lợn xông khói. Một trong các trung tâm du lịch chính trong khu vực là Lipica, với các đàn ngựa (quê hương của nòi ngựa Lipizza) cũng như là các tiện nghi du lịch khác.

Xem thêm 

Địa lý Slovenia
Địa lý Ý

Tham khảo

Cao nguyên
Địa lý Slovenia
Địa lý Ý
Vùng địa lý, lịch sử và văn hóa Ý
Karst
Khi và chỉ khi

Trong logic học, hai mệnh đề P và Q tương đương với nhau nếu P và Q đồng thời có cùng một giá trị chân lý; nghĩa là P và Q cùng đúng hoặc cùng sai, hay P đúng khi và chỉ khi Q đúng. Ta viết: P  ⇔ Q. Trong đó, "⇔" gọi là dấu liên hệ tương đương.

Ngoài ra, phép toán tử này có ý nghĩa tương đương với hàm XNOR (phủ định loại trừ).

Logic toán
Trong logic toán, bảng chân lý của một quan hệ tương đương như sau:

Dễ thấy, mối quan hệ tương đương P ⇔ Q chẳng qua là (P ⇒ Q) ∧ (Q ⇒ P) ((P kéo theo Q) và (Q kéo theo P)).

Nói cách khác, hai mệnh đề P và Q tương đương nhau khi và chỉ khi mệnh đề này kéo theo mệnh đề kia và ngược lại.

Trong trường hợp này, hai phát biểu "P ⇒ Q" và "Q ⇒ P" gọi là đảo đề của nhau.

Để chứng minh mối quan hệ tương đương P ⇔ Q, ta phải chứng minh mối quan hệ kéo theo P ⇒ Q và chiều ngược lại.

Chú ý rằng (P ⇔ Q) ⇔ (Q ⇔ P)

Trong ngôn ngữ tự nhiên, để diễn đạt mối liên hệ tương đương giữa P và Q, người ta có nhiều cách nói:
 P đúng khi và chỉ khi Q đúng.
 Để cho P đúng, điều kiện cần và đủ là Q đúng.
 Điều kiện cần và đủ để P đúng là Q đúng.
 P đúng là một điều kiện cần và đủ để Q đúng.
 P tương đương với Q.

Tính chất
 P ⇔ P (tính phản xạ)
 (P ⇔ Q) ⇒ (Q ⇔ P) (tính đối xứng)
 ((P ⇔ Q) ⇔ R) ⇔ (P ⇔ (Q ⇔ R)) (tính kết hợp)
 ¬¬P ⇔ P (tương đương với nguyên lý triệt tam)
 (P ⇔ Q) ⇔ (¬P ⇔ ¬Q) (contraposition)

Ví dụ
 Ta có

 Mối quan hệ "tương đương" ∀x, y∈ℝ (x=y ⇔ x2=y2) (bình phương lên) là sai vì thí dụ 22=(-2)2 không kéo theo được 2=-2
 Mối quan hệ tương đương sau là đúng
 (bình phương lên)
Khi bình phương lên, ta mất thông tin "x-1 lớn hơn hoặc bằng một căn bậc hai" nên nó không âm, vậy để đạt được tương đương, ở mệnh đề sau ta phải bổ sung x-1>=0.

Nhận xét:

Chứng minh bằng các quan hệ tương đương không phải lúc nào cũng đơn giản, nhiều khi cần phải chứng minh riêng lẻ từng đảo đề tương ứng.

Phát biểu rằng "quan hệ tương đương P ⇔ Q là đúng" không có nghĩa là "P và Q đều đúng", mà là "khi một trong hai mệnh đề là đúng (hoặc sai), mệnh đề còn lại cũng đúng (hoặc sai) đồng thời".

Quan hệ tương đương giữa nhiều mệnh đề
Xem xét ba mệnh đề P, Q và R.

Để chứng minh các mối quan hệ tương đương P ⇔ Q ⇔ R, chỉ cần chứng minh các quan hệ kéo theo sau:
P ⇒ Q, Q ⇒ R và R ⇒ P.
Giả sử các quan hệ P ⇒ Q, Q ⇒ R và R ⇒ P đã được thiết lập.

Để chứng minh rằng Q ⇒ P, ta dùng hai quan hệ Q ⇒ R và R ⇒ P.

Tương tự, từ R ⇒ P và P ⇒ Q suy ra R ⇒ Q.

Cuối cùng P ⇒ R, do P ⇒ Q và Q ⇒ R.

Cách chứng minh như trên gọi là chứng minh vòng.

Ta có thể tổng quát hóa đối với n mệnh đề P1, P2… Pn.

Để chứng minh các mối quan hệ tương đương P1 ⇔ P2 ⇔… ⇔ Pn, chỉ cần chứng minh các quan hệ kéo theo:
P1 ⇒ P2, P2 ⇒ P3… Pn-1 ⇒ Pn và Pn ⇒ P1.

Tham khảo

Toán tử lôgíc
Logic
Thuật ngữ toán học
Vịnh Morphou

Vịnh Morphou (tiếng Hy Lạp: Κολπος Μορφου, Kolpos Morfou; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Güzelyurt Körfezi), là một phần của Địa Trung Hải, nằm ở phía tây bắc đảo Síp. Nó được đặt tên theo tên gọi của thành phố trên đất liền gần đó là Morphou (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Güzelyurt). Vịnh này tạo ra vùng ven biển xa nhất về phía tây của nước Cộng hòa Thổ Bắc Kibriz (có ý định tách ra khỏi Cộng hòa Síp), là nước cho rằng vịnh này là lãnh hải của mình. Nó cũng là nơi mà Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu đổ bộ những người tình nguyện và sự tiếp tế để hỗ trợ cho những người Síp gốc Thổ khi các cuộc tranh giành bạo lực diễn ra giữa các cộng đồng người Síp gốc Thổ và người Síp gốc Hy Lạp nổ ra vào tháng 12 năm 1963. Để có thêm thông tin về chủ đề này, xem bài về làng Kokkina (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Erenköy).

Tham khảo

Thủy vực Bắc Síp
Vịnh Síp
Liên đoàn Thiên văn Quốc tế

Liên đoàn Thiên văn Quốc tế hay Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, viết tắt theo tiếng Anh là IAU (International Astronomical Union), là hiệp hội của các hiệp hội thiên văn học khắp nơi trên thế giới.

IAU là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, và là thành viên liên hiệp của Hội đồng Khoa học Quốc tế (ISC), và của Hội đồng Quốc tế về Khoa học (ICSU) trước đây.

Nhiệm vụ 
Nó là tổ chức được biết đến với trọng trách đặt tên cho các chòm sao, sao, hành tinh, tiểu hành tinh và các thiên thể cùng các hiện tượng thiên văn.

Trong các nhóm làm việc có Nhóm phân loại hành tinh (WGPSN), có nhiệm vụ thực hiện quy ước đặt tên thiên văn và phân loại hành tinh cho các hành tinh. IAU cũng có trách nhiệm với Điện tín Thiên văn, mặc dù tổ chức này không điều hành nhóm này. Nhóm Trung tâm Tiểu hành tinh (MPC), là một trung tâm cho các vật thể phi hành tinh và phi vệ tinh tự nhiên trong Hệ Mặt Trời, cũng do IAU điều hành.

IAU được sáng lập năm 1919, theo sau một loạt các hợp tác quốc tế trên lĩnh vực thiên văn như Carte du Ciel, hay Hiệp hội Mặt Trời hay Văn phòng Thời gian Quốc tế (Bureau International de l'Heure). Giám đốc đầu tiên là Benjamin Baillaud.

IAU hiện có 9598 thành viên cá nhân, gồm chủ yếu là các nhà thiên văn chuyên nghiệp (có bằng tiến sĩ về chuyên ngành) và 63 thành viên quốc gia. 87% thành viên là nam giới; còn lại 13% là nữ giới.

Tổ chức, các ủy ban

Các đại hội

Năm Quốc tế Thiên văn học 
Năm Quốc tế Thiên văn học (International Year of Astronomy) đã được chọn và thực hiện là năm 2009. Đó là đề xuất của UNESCO trong Đại hội nghị thứ 33, và được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua tại kỳ họp Đại hội đồng thứ 62.

Năm 2009 là năm kỷ niệm 400 năm ra đời Kính thiên văn (telescope) của Galileo Galilei, và bản đăng tải Astronomia nova của Johannes Kepler, hồi thế kỷ 17.

Tham khảo

Xem thêm 
 Quy ước đặt tên thiên văn
 Astronomical acronyms
 Astronomical naming conventions
 Planetary nomenclature

Liên kết ngoài 
 Trang chủ của Hiệp hội
 Website ISC, Hội đồng Khoa học Quốc tế

Thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc tế
Tổ chức tiêu chuẩn
Tổ chức thiên văn
Tổ chức có trụ sở tại Pháp
Tổ chức phi chính phủ
Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức khoa học quốc tế
Sài Gòn

Sài Gòn là một địa danh tại miền Nam Việt Nam. Trong lịch sử, địa danh này được sử dụng cho nhiều đơn vị hành chính khác nhau. Hiện tại, địa danh này được dùng chính thức để chỉ đến phường Sài Gòn, trung tâm hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Nguồn gốc
Vùng đất này từng được gọi là , nghĩa đen là "thành trong rừng", theo tiếng Khmer của người dân bản địa. Sách Chân Lạp phong thổ ký (1297) của Chu Đạt Quan có phần nói về các thuộc quận của Chân Lạp, có liệt kê một quận tên Trĩ Côn (). Có thể đây là cách phiên âm của Sài Gòn. Vì sự sụp đổ của đế chế Khmer, vùng Nam Bộ trở thành đất vô chủ, về sau đã sáp nhập vào Đại Việt nhờ công cuộc khai phá miền Nam của chúa Nguyễn. Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh cho lập huyện Tân Bình thuộc phủ Gia Định, đánh dấu sự ra đời thành phố. Phủ Gia Định khi đó bao gồm Sài Gòn và các tỉnh xung quanh hiện nay (Tây Ninh, Long An...), còn huyện Tân Bình là chỉ vùng đất Sài Gòn.

Địa danh Sài Gòn có trên 300 năm và từng được dùng để chỉ một khu vực với diện tích khoảng 1 km² (Chợ Lớn) có đông người Hoa sinh sống trong thế kỷ 18. Địa bàn đó gần tương ứng với khu Chợ Lớn ngày nay. Năm 1747, theo danh mục các họ đạo trong Launay, Histoire de la Mission Cochinchine, có ghi chép "Rai Gon Thong" (Sài Gòn Thượng) và "Rai Gon Ha" (Sài Gòn Hạ). Theo Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn viết năm 1776, năm 1674, Thống suất Nguyễn Dương Lâm vâng lệnh chúa Nguyễn đánh Cao Miên và phá vỡ "Lũy Sài Gòn" (theo chữ Hán viết là 柴棍 – "Sài Côn"). Đây là lần đầu tiên chữ "Sài Gòn" xuất hiện trong sử liệu của người Việt. Vì họ mượn âm của chữ 棍 – "Côn" được dùng thế cho "Gòn". Nếu đọc theo chữ Nôm là "Gòn", còn đọc theo chữ Hán thì là "Côn". Trong tiếng Trung thì Sài Gòn còn được gọi là "Tây Cống" (chữ Hán: 西貢, bính âm: Xī Gòng, Việt bính: Sai1Gung3). Sau đó, danh xưng Sài Gòn được dùng để chỉ các khu vực nằm trong "lũy Lão Cầm" (năm 1700), "lũy Hoa Phong" (năm 1731) và "lũy Bán Bích" (năm 1772), chỉ với diện tích 5 km². Ngoài ra theo một số nhà nghiên cứu thì Thụ Nại cũng từng là tên gọi của vùng đất Sài Gòn xưa trước khi Nguyễn Hữu Cảnh đến khai phá.

Sau khi Việt Nam Cộng hòa sụp đổ trong sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tiếp quản chính quyền và quyết định hợp nhất Đô thành Sài Gòn và tỉnh Gia Định thành Thành phố Sài Gòn – Gia Định. Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Việt Nam tái thống nhất và Quốc hội nước Việt Nam thống nhất quyết định đổi tên "Sài Gòn – Gia Định" thành "Hồ Chí Minh", theo tên Chủ tịch nước đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Những thay đổi trong lịch sử

Xem thêm
 Lịch sử hành chính Thành phố Hồ Chí Minh

Chú thích

Tham khảo

Địa danh tại Thành phố Hồ Chí Minh
Thiên thể Messier

Các thiên thể Messier là tập hợp 110 thiên thể được định vị bởi nhà thiên văn học người Pháp Charles Messier trong quyển Danh mục Tinh vân và đám sao (Catalogue des Nébuleuses et des Amas d'Étoiles) xuất bản lần đầu năm 1774. Messier là một người săn tìm sao chổi và đã bị khó chịu mỗi khi tìm thấy một thiên thể trông giống nhưng không phải là sao chổi. Ông đã xuất bản danh bạ các vật thể đó để giúp các nhà săn tìm sao chổi khác tránh bị mất thời gian khi tìm thấy vật thể đã xác định là không phải sao chổi.

Lần xuất bản đầu tiên chứa 45 thiên thể chưa được đánh số (M1 đến M45). Mười tám thiên thể được Messier phát hiện, phần còn lại được các nhà thiên văn học khác quan sát trước đó. Đến năm 1780, danh mục đã tăng lên 70 thiên thể. Lần xuất bản cuối vào năm 1781, danh mục chứa 103 thiên thể và được in lại trong Connaissance des Temps (Hiểu Biết thời gian) vào năm 1784. Tuy nhiên, do lâu nay người ta cho rằng Messier đã bổ sung không chính xác Messier 102 nên tổng số vẫn là 102. Các nhà thiên văn học khác đã sử dụng các ghi chú bên lề trong các văn bản của Messier để hoàn thiện danh mục, cuối cùng đã điền vào danh mục lên tới 110 thiên thể. Nhiều thiên thể trong danh sách này ngày nay vẫn được biết đến với số thứ tự trong danh mục của Messier.

Danh mục bao gồm một loạt các Thiên thể, từ các cụm sao và tinh vân cho đến các thiên hà. Ví dụ, Messier 1 là một tàn tích siêu tân tinh còn được gọi là Tinh vân Con Cua và Thiên hà Tiên Nữ xoắn ốc lớn là Messier 31. Tiếp theo là bao gồm, bổ sung đầu tiên đến từ Nicolas Camille Flammarion vào 1921, ông đã thêm Messier 104 sau khi tìm thấy ghi chú bên lề của Messier trong mẫu danh mục ấn bản năm 1781 của ông. Messier 105 đến Messier 107 được Helen Sawyer Hogg bổ sung vào năm 1947, Messier 108 và Messier 109 bổ sung bởi Owen Gingerich vào năm 1960 và Messier 110 bổ sung bởi Kenneth Glyn Jones vào năm 1967.

Quan sát 
Danh sách Messier được thực hiện từ các công trình của các nhà thiên văn ở Bắc bán cầu Trái Đất, do đó chỉ chứa các thiên thể nằm ở bắc thiên cầu cho tới các thiên thể có xích vĩ nhỏ nhất là –35°. Nhiều thiên thể đẹp và lớn ở Nam thiên cầu, như các Đám mây Magellan Lớn và Nhỏ không có mặt. Các thiên thể Messier đều có thể được quan sát bởi mắt thường hoặc bởi ống nhòm hay kính thiên văn nhỏ khi trời quang và xa thành thị, chúng được các nhà thiên văn nghiệp dư ưa chuộng. Vào đầu mùa xuân, một số người có thể tụ tập và quan sát trong một đêm tất cả các thiên thể Messier, gọi là "Messier Marathon".

Danh sách Thiên thể Messier

Bản đồ sao thiên thể Messier 
CHÚ THÍCH: Messier 102 bị thiếu trong bản đồ này.

Xem thêm 
 Danh sách các đối tượng thiên văn
 Danh lục Caldwell
 Charles Messier
 NGC

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Messier
 Messier 
 Messier 
 SEDS Messier Database
 Messier gallery 
 Deep Sky Videos Messier objects
 Messier objects at Constellation Guide

Thiên thể Messier
Danh mục thiên văn học
Khoa học năm 1771
Danh sách các đối tượng thiên văn