HMS Tuna (N94)

HMS Tuna (N94) là một tàu ngầm lớp T thuộc Nhóm I, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1937 ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1940, Tuna đã hoạt động tại các khu vực Bắc Hải và Đại Tây Dương, thực hiện tổng cộng hai mươi mốt chuyến tuần tra, và đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 769 tấn. Tuna đã sống sót qua cuộc xung đột kết thúc, được đưa về thành phần dự bị, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào tháng 12, 1945.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm T được thiết kế nhằm mục đích thay thế cho các các lớp Odin, Parthian và Rainbow. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ, và con tàu có thể lặn sâu đến .

Tàu ngầm lớp T được trang bị hai động cơ diesel có tổng công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Chúng có tầm xa hoạt động đến  ở tốc độ .

Tuna trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống bên trong và bốn ống bên ngoài, tất cả đều hướng ra phía trước, và mang theo tổng cộng 16 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng ba khẩu súng máy .303-calibre cho mục đích phòng không.

Chế tạo 
Tuna được đặt hàng vào ngày 8 tháng 12, 1937 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1937, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Scotts ở Greenock vào ngày 13 tháng 6, 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 10 tháng 5, 1940, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 1 tháng 8, 1940. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này, theo tên loài cá ngừ đại dương.

Động cơ diesel trang bị cho Tuna được cung cấp bởi hãng MAN SE của Đức từ trước chiến tranh, nên việc hỗ trợ kỹ thuật và cung cấp phụ tùng thay thế bị đình trệ sau khi xung đột nổ ra. Thủy thủ con tàu từng phải tự chế tạo lấy phụ tùng thay thế bằng thiết bị khác lúc đang hoạt động trên biển.

Lịch sử hoạt động

1940

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh, Tuna xuất phát từ Rosyth vào ngày 30 tháng 8 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Đông Scotland. Trong các ngày 1 và 5 tháng 9, nó đã hai lần phóng ngư lôi tấn công những mục tiêu được cho là tàu ngầm đối phương, nhưng tài liệu thu được từ phía Đức sau chiến tranh không ghi nhận hoạt động của bất kỳ tàu ngầm U-boat nào tại khu vực này. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Rosyth vào ngày 5 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Tuna xuất phát từ Holy Loch vào ngày 15 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động tại khu vực vịnh Biscay. Vào ngày 22 tháng 9, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Tirranna  ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam Soulac-sur-Mer. Tirranna nguyên là một tàu của Na Uy bị chiếc tàu buôn tuần dương vũ trang Đức Atlantis chiếm trong Ấn Độ Dương. Vào lúc bị đắm, trên tàu có ít nhất 264 thủy thủ Đồng Minh bị bắt giữ cùng một thủy thủ đoàn Đức 16 người, và có 87 người đã tử nạn. Đến ngày 24 tháng 9, nó lại phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm chiếc Ostmark  ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam St. Nazaire. Tuna kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Holy Loch vào ngày 3 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ ba và thứ tư 
Tuna khởi hành từ Holy Loch vào ngày 23 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ ba để lại hoạt động trong vịnh Biscay. Nó không đánh chìm được mục tiêu nào, và quay trở về Holy Loch vào ngày 15 tháng 11. 

Chiếc tàu ngầm thực hiện chuyến tuần tra tiếp theo khi rời Holy Loch vào ngày 12 tháng 12 để vẫn hoạt động tại khu vực vịnh Biscay. Tại đây vào ngày 18 tháng 12, nó phóng ngư lôi và bắn hải pháo tấn công chiếc tàu ngầm Ý Brin ở vị trí khoảng  về phía Tây cửa sông Gironde nhưng không trúng đích. Ngay sau đó Tuna đánh chìm chiếc tàu kéo Đức Chassiron  (nguyên của Pháp) bằng hải pháo ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam cửa sông Gironde. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Holy Loch vào ngày 2 tháng 1, 1941.

1941

Chuyến tuần tra thứ năm 
Tuna tiếp tục xuất phát từ Holy Loch vào ngày 29 tháng 1, 1941 cho chuyến tuần tra thứ năm, và chuyển sang hoạt động trong Đại Tây Dương tại khu vực quần đảo Azores. Nó bắt gặp và theo đuổi một tàu U-boat không rõ nhận dạng trong hơn một giờ và tấn công bằng hải pháo, trúng đích và gây hư hại cho tháp chỉ huy của đối thủ. Chiếc U-boat bắn trả bằng hải pháo nhưng không trúng đích, nhưng Tuna buộc phải từ bỏ cuộc truy đuổi và lặn xuống né tránh sau khi có thêm nhiều tàu đối phương xuất hiện. Nó kết thúc chuyến tuần tra và đi đến Gibraltar vào ngày 16 tháng 2. 

Tuna rời Gibraltar vào ngày 20 tháng 2 để hộ tống cho Đoàn tàu HG-54 quay trở về Anh, đi đến Holy Loch vào ngày 3 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ sáu, thứ bảy và thứ tám 
Tuna lần lượt thực hiện hai chuyến tuần tra tiếp theo, diễn ra từ ngày 22 tháng 3 đến ngày 14 tháng 4 và từ ngày 1 đến ngày 20 tháng 6, khi cùng xuất phát và kết thúc tại Holy Loch và hoạt động trong khu vực vịnh Biscay. 

Sau khi khởi hành từ Holy Loch vào ngày 7 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ tám, Tuna hoạt động trong khu vực vịnh Biscay. Nó bị một máy bay Anh tấn công nhầm vào ngày 9 tháng 7, và phóng ngư lôi tấn công một mục tiêu không xác định dò được qua sonar vào ngày hôm sau nhưng không thành công. Đến ngày 19 tháng 7, nó phóng sáu quả ngư lôi tấn công chiếc tàu chở dầu Đức Benno (nguyên là chiếc Ole Jacob của Na Uy bị Đức chiếm tại vịnh Bengal) ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc cửa sông Gironde, nhưng tất cả đều bị trượt. Chiếc tàu ngầm quay trở về Holy Loch vào ngày 29 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ chín, thứ mười và thứ mười một 
Tuna lại xuất phát từ Holy Loch vào ngày 20 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ chín, và vẫn hoạt động trong khu vực vịnh Biscay. Nó không đánh chìm được mục tiêu nào và quay trở về Holy Loch vào ngày 9 tháng 9. 

Trong chuyến tuần tra tiếp theo, kéo dài từ ngày 12 tháng 11 đến ngày 2 tháng 12, chiếc tàu ngầm rời Holy Loch và chuyển sang hoạt động dọc bờ biển Na Uy trước khi quay về Holy Loch. 

Tuna rời Holy Loch vào ngày 23 tháng 12 để thực hiện chuyến tuần tra thứ mười một, và đã phục vụ như cột mốc dẫn đường trong Chiến dịch Archery nhằm đột kích lên đảo Vågsøy, Na Uy. Nó hoàn thành nhiệm vụ và quay trở về Holy Loch vào ngày 30 tháng 12.

1942

Chuyến tuần tra thứ mười hai 
Tuna tiếp tục xuất phát từ Holy Loch trong chuyến tuần tra thứ mười hai, diễn ra từ ngày 14 đến ngày 21 tháng 1, 1942, để hoạt động trong vịnh Biscay. Nó chỉ chặn để khám xét chiếc Juliette Lorient 3476 nhưng để cho chiếc tàu đánh cá Pháp đi tự do.

Chuyến tuần tra thứ mười ba và mười bốn 
Chiếc tàu ngầm quay trở lại hoạt động dọc theo bờ biển phía Tây Na Uy trong chuyến tuần tra thứ mười ba, khi khởi hành từ Holy Loch vào ngày 6 tháng 2. Nó đã cùng tàu ngầm chị em  hướng đến Trondheim để bảo vệ một đoàn tàu vận tải đang bị lực lượng đối phương xuất phát từ các cảng Na Uy tấn công. Tuna đã không tham gia vào cuộc xung đột, nhưng Trident đã gây hư hại cho chiếc tàu tuần dương hạng nặng Đức Prinz Eugen. Tuna kết thúc chuyến tuần tra khi đi đến cảng Lerwich vào ngày 25 tháng 2. 

Tuna xuất phát từ Lerwich vào ngày 16 tháng 3 cho chuyến tuần tra tiếp theo, và tiếp tục hoạt động dọc theo bờ biển phía Tây Na Uy. Nó quay trở về Lerwick vào ngày 3 tháng 4. 

Sau đó từ đầu tháng 4 đến đầu tháng 9, chiếc tàu ngầm được đại tu tại xưởng tàu của hãng Swan Hunter, Wallsend-on-Tyme. Sau đó nó thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh.

Chuyến tuần tra thứ mười lăm 
Tuna xuất phát từ Holy Loch vào ngày 23 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười lăm, và hoạt động dọc bờ biển phía Tây của Na Uy. Nó có nhiệm vụ ngăn chặn tàu tuần dương hạng nặng Đức Admiral Sheer vốn đang di chuyển từ Na Uy quay trở về Đức, đồng thời bảo vệ cho các đoàn tàu vận tải Bắc Cực băng ngang qua biển Na Uy. Vào ngày 6 tháng 11, nó đã phóng hai loạt gồm sáu quả ngư lôi tấn công tàu ngầm U-625, nhưng tất cả đều không trúng đích. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Lerwick vào ngày 16 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ mười sáu 
Tuna khởi hành từ Holy Loch vào ngày 30 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ mười sáu, và hoạt động trong vịnh Biscay để tiến hành Chiến dịch Frankton, một kế hoạch đổ bộ lính biệt kích Thủy quân Lục chiến Hoàng gia nhằm phá hủy tàu bè đối phương neo đậu trong cảng Bordeaux, Pháp. Nó dự định đến nơi vào ngày 6 tháng 12, nhưng bị chậm trễ do thời tiết xấu và sự xuất hiện của một bãi thủy lôi. Chiếc tàu ngầm trồi lên mặt nước vào ngày 7 tháng 12 ở vị trí  ngoài khơi cửa sông Gironde, khi 12 lính biệt kích được cho đổ bộ và di chuyển  ngược dòng cửa sông để để gài mìn tấn công tàu bè Đức tại Bordeaux. Chiến dịch diễn ra thành công cho dù cuối cùng chỉ có hai lính biệt kích sống sót.  Tuna hoàn thành nhiệm vụ và đi đến cảng Plymouth vào ngày 13 tháng 12.

1943

Chuyến tuần tra thứ mười bảy và mười tám 
Tuna xuất phát từ Holy Loch vào ngày 25 tháng 2, 1943 cho chuyến tuần tra thứ mười bảy, và đã hoạt động dọc bờ biển phía Tây của Na Uy cho đến tận ngoài khơi Ålesund. Nó quay trở về Lerwick vào ngày 11 tháng 3. 

Chiếc tàu ngầm tiếp tục khởi hành từ Holy Loch vào ngày 1 tháng 4 cho chuyến tuần tra tiếp theo, và hoạt động trong biển Na Uy về phía Đông Nam đảo Jan Mayen. Tại đây vào ngày 7 tháng 4 nó đã năm quả phóng ngư lôi tấn công, và hai quả trúng đích đã đánh chìm tàu ngầm Đức U-644 (769 tấn) tại tọa độ . Đến ngày 14 tháng 4, nó lại phóng bốn quả ngư lôi tấn công tàu ngầm Đức U-302 ở vị trí về phía Nam Jan Mayen nhưng không thành công. Tuna quay trở về Lerwick vào ngày 19 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười chín và hai mươi 
Tuna vẫn xuất phát từ Holy Loch vào ngày 14 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ mười chín để hoạt động trong biển Na Uy về phía Đông Bắc quần đảo Faroe. Vào ngày 30 tháng 5, nó phóng tám quả ngư lôi tấn công tàu ngầm Đức U-341 nhưng không trúng đích. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Lerwick vào ngày 3 tháng 6. 

Chuyến tuần tra tiếp theo, cùng xuất phát và kết thúc tại Holy Loch, được Tuna thực hiện trong vùng biển Đại Tây Dương ở khu vực quần đảo Azores từ ngày 10 đến ngày 23 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt 
Chiếc tàu ngầm lại khởi hành từ Holy Loch vào ngày 15 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt, và đã hoạt động tại khu vực vịnh Biscay. Tại đây vào ngày 22 tháng 8, nó đã phóng tám quả ngư lôi tấn công một tàu ngầm Đức, có thể là U-505 hoặc U-515, nhưng không trúng đích. Nó quay trở về Holy Loch vào ngày 25 tháng 8. 

Do thành tích đánh chìm được các tàu ngầm U-boat trong các chuyến tuần tra, Đại úy Hải quân Desmond Samuel Royce Martin, hạm trưởng của Tuna đã được tặng thưởng Huân chương Phục vụ Dũng cảm (DSO: Distinguished Service Order) với hai thanh ngang (được tặng thưởng lần thứ ba). Các thành viên thủy thủ đoàn khác cũng đã được tặng thưởng huân chương.

1944 – 1945 
Tuna được đại tu tại xưởng tàu của hãng Swan Hunter tại Wallsend-on-Tyme từ ngày 2 tháng 11, 1943 đến ngày 27 tháng 4, 1944. Sau khi hoàn tất, chiếc tàu ngầm không còn được phái ra phục vụ tại tuyến đầu, nhưng chỉ tham gia thực hành huấn luyện, bao gồm việc thử nghiệm radar, cho đến khi chiến tranh chấm dứt.

Vào tháng 8, 1945, Tuna tham gia lễ hội nhân Ngày Hải quân Anh tại cảng Rotterdam, Hà Lan. Hiện diện tại đây còn có tàu tuần dương hạng nhẹ  cùng các tàu khu trục  và , cũng như các tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Hà Lan nguyên là tàu chị em với Tuna: Dolfijn (nguyên là Taurus) và Zeehond (nguyên là Tapir).

Tuna được đưa về thành phần dự bị và được cho xuất biên chế vào ngày 1 tháng 9, 1945. Con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào ngày 19 tháng 12, 1945, và được tháo dỡ tại xưởng Thos. W. Ward từ tháng 6, 1946.

Tóm tắt chiến công 
Tuna đã đánh chìm được ba tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 769 tấn.

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 

Lớp tàu ngầm Anh T
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu thủy năm 1940