Theodor Eicke

Theodor Eicke (17 tháng 10 năm 1892 – 26 tháng 2 năm 1943) là một sĩ quan quân đội Đức, từng giữ chức vụ quan chức cao cấp của lực lượng SS và chỉ huy sư đoàn thuộc Waffen-SS tại Đức Quốc xã. Ông là nhân vật then chốt trong quá trình xây dựng các Trại tập trung của Đức Quốc xã. Eicke từng là Chỉ huy trưởng thứ hai của Trại tập trung Dachau từ tháng 6 năm 1933 đến tháng 7 năm 1934, và cùng với sĩ quan tùy tùng là Michael Lippert, ông là một trong những kẻ trực tiếp hành quyết thủ lĩnh SA Ernst Röhm trong cuộc thanh trừng Đêm của những con dao dài năm 1934. Ông tiếp tục mở rộng và phát triển hệ thống trại tập trung với tư cách là Thanh tra các Trại tập trung đầu tiên. 

Năm 1939, Eicke trở thành chỉ huy của Sư đoàn SS Totenkopf thuộc lực lượng Waffen-SS, dẫn dắt sư đoàn này trong Chiến tranh Thế giới thứ hai tại cả Mặt trận phía Tây và Mặt trận phía Đông. Eicke tử trận vào ngày 26 tháng 2 năm 1943, khi máy bay của ông bị bắn rơi trong Trận Kharkov thứ ba.

Thời niên thiếu và Chiến tranh Thế giới thứ nhất 
Theodor Eicke sinh ngày 17 tháng 10 năm 1892 tại Hampont (được đổi tên thành Hudingen vào năm 1915) gần Château-Salins, khi đó thuộc vùng Elsass-Lothringen của Đế quốc Đức. Ông là con út trong một gia đình tầng lớp trung lưu thấp có 11 người con. Cha ông là một trưởng ga được mô tả là một người Đức yêu nước. Eicke có học lực kém ở trường và đã bỏ học ở tuổi 17 trước khi tốt nghiệp. Thay vào đó, ông gia nhập Lục quân Bayern (Trung đoàn Bộ binh Bayern số 23 tại Landau) với tư cách là tình nguyện viên, sau đó được chuyển sang Trung đoàn Bộ binh Bayern số 3 vào năm 1913. 

Khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất bắt đầu vào năm 1914, Eicke đã tham gia chiến dịch Lorraine, chiến đấu trong cả Trận Ypres thứ nhất năm 1914 và Trận Ypres thứ hai năm 1915, và phục vụ trong Trung đoàn Pháo binh Bộ binh Bayern số 2 tại Trận Verdun năm 1916. Eicke từng đảm nhiệm các vai trò văn thư, trợ lý sĩ quan phát lương, và lính bộ binh tiền phương. Nhờ sự dũng cảm trong chiến tranh, ông đã được trao tặng Huân chương Chữ thập Sắt hạng Nhì. Mặc dù được tặng thưởng huân chương, Eicke đã dành phần lớn thời gian của cuộc xung đột ở phía sau chiến tuyến với tư cách là sĩ quan phát lương của trung đoàn.

Vào cuối năm 1914, chỉ huy của Eicke đã chấp thuận yêu cầu tạm thời rời đơn vị về nghỉ phép để kết hôn với Bertha Schwebel ở Ilmenau vào ngày 26 tháng 12 năm 1914. Họ có với nhau hai người con: con gái Irma sinh ngày 5 tháng 4 năm 1916 và con trai Hermann sinh ngày 4 tháng 4 năm 1920. 

Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc, Eicke tiếp tục làm sĩ quan phát lương trong quân đội, lúc này phục vụ cho lực lượng Reichswehr của Cộng hòa Weimar, cho đến khi từ chức vào năm 1919. Eicke bắt đầu theo học tại một trường kỹ thuật ở Ilmenau, nhưng buộc phải bỏ học ngay sau đó do thiếu kinh phí. Từ năm 1920, Eicke theo đuổi sự nghiệp cảnh sát, làm việc cho hai cơ quan khác nhau, ban đầu là người chỉ điểm và sau đó là cảnh sát chính quy. Sự nghiệp cảnh sát của Eicke kết thúc vào năm 1923 do ông công khai lòng thù ghét đối với Cộng hòa Weimar và liên tục tham gia vào các cuộc biểu tình chính trị bạo lực. Năm 1923, ông tìm được việc làm tại tập đoàn IG Farben ở Ludwigshafen và làm việc tại đó với tư cách là "nhân viên an ninh" cho đến năm 1932.

Sự nghiệp trong lực lượng SS

Hoạt động Quốc xã, gia nhập SS giai đoạn đầu và lưu vong 
Quan điểm của Eicke về Cộng hòa Weimar hoàn toàn tương đồng với Đảng Quốc xã, tổ chức mà ông gia nhập với tư cách là đảng viên số 114.901 vào ngày 1 tháng 12 năm 1928; ông cũng tham gia Sturmabteilung (SA), tổ chức bán quân sự đường phố của Đảng Quốc xã do Ernst Röhm lãnh đạo. Eicke rời SA vào tháng 8 năm 1930 để gia nhập Schutzstaffel (SS) với mã số thành viên 2.921, nơi ông nhanh chóng thăng tiến sau khi tuyển mộ các thành viên mới và xây dựng tổ chức SS tại vùng Palatinate thuộc Bayern. Năm 1931, Eicke được Heinrich Himmler, Reichsführer của SS, thăng cấp lên SS-Standartenführer (tương đương đại tá).

Vào đầu năm 1932, các hoạt động chính trị của ông đã thu hút sự chú ý của tập đoàn chủ quản IG Farben, đơn vị sau đó đã chấm dứt hợp đồng lao động với ông. Cùng lúc đó, ông bị bắt quả tang khi đang chuẩn bị các vụ tấn công bằng bom nhắm vào các đối thủ chính trị tại Bayern, tội danh khiến ông bị kết án hai năm tù vào tháng 7 năm 1932. Tuy nhiên, nhờ sự bảo vệ của Bộ trưởng Tư pháp Bayern Franz Gürtner, một người có cảm tình với phát xít và sau này là Bộ trưởng Tư pháp dưới thời Adolf Hitler, Eicke đã trốn được án tù và tị nạn sang Ý theo lệnh của Heinrich Himmler. Ý lúc bấy giờ đã là một nhà nước phát xít dưới sự cai trị của Benito Mussolini, và Eicke được Himmler giao nhiệm vụ điều hành một "trại huấn luyện khủng bố cho các đảng viên Quốc xã Áo" tại Hồ Garda, và thậm chí từng có đặc quyền "dẫn dắt nhà độc tài Ý Benito Mussolini đi tham quan." Vào ngày 28 tháng 10 năm 1932, ông đã chính thức gặp gỡ những người Phát xít Ý nhân dịp kỷ niệm mười năm cuộc Cuộc hành quân đến Rome, tại Đài chiến thắng Bolzano mới được dựng lên.

Trở lại Đức 
Vào tháng 3 năm 1933, chưa đầy ba tháng sau khi Hitler lên nắm quyền, Eicke trở lại Đức. Khi về nước, Eicke đã có những mâu thuẫn chính trị với Gauleiter Joseph Bürckel, người đã ra lệnh bắt giữ và giam giữ ông vài tháng trong một bệnh viện tâm thần ở Würzburg. Trong thời gian ở bệnh viện tâm thần, Eicke bị Himmler tước quân hàm và tư cách thành viên SS vì đã vi phạm lời thề danh dự. Cũng trong tháng đó, Himmler đã thành lập trại tập trung chính thức đầu tiên tại Dachau; Hitler đã ra dấu hiệu rằng ông muốn nơi này không chỉ đơn thuần là một nhà tù hay trại giam thông thường. Vào tháng 6 năm 1933, sau khi giám đốc bệnh viện tâm thần thông báo với Himmler rằng Eicke không bị "mất cân bằng tâm thần," Himmler đã sắp xếp để ông được trả tự do, tặng gia đình ông 200 đơn vị tiền mã Reich, phục hồi tư cách SS và thăng cấp ông lên SS-Oberführer (tương đương đại tá cao cấp). Ngày 26 tháng 6 năm 1933, Himmler bổ nhiệm Eicke làm Chỉ huy trưởng của trại tập trung Dachau sau khi các khiếu nại và tố tụng hình sự được đưa ra chống lại chỉ huy đầu tiên của trại là SS-Sturmbannführer Hilmar Wäckerle, liên quan đến việc sát hại nhiều tù nhân dưới danh nghĩa "hình phạt". Eicke yêu cầu một đơn vị đồn trú thường trực và Himmler đã chấp thuận, thành lập đơn vị SS-Wachverbände (Đơn vị Canh gác).

Xây dựng hệ thống trại tập trung 
Eicke được thăng cấp vào ngày 30 tháng 1 năm 1934 lên SS-Brigadeführer (tương đương Thiếu tướng trong Lục quân Đức), và bắt đầu tái tổ chức sâu rộng trại Dachau so với cấu trúc ban đầu thời Wäckerle. Eicke sa thải một nửa trong số 120 lính canh đang đóng quân tại Dachau khi ông đến, và thiết kế một hệ thống được sử dụng làm hình mẫu cho các trại trong tương lai trên khắp nước Đức. Ông thiết lập Postenpflicht (các quy định canh gác mới), bao gồm kỷ luật thép, sự phục tùng tuyệt đối mệnh lệnh và thắt chặt Lagerordnung (các quy định kỷ luật và hình phạt) đối với tù nhân. Đồng phục được cấp cho cả tù nhân và lính canh, và chính Eicke là người đã đưa vào sử dụng bộ đồ pijama sọc xanh trắng khét tiếng, vốn đã trở thành biểu tượng cho các trại tập trung của Phát xít trên khắp châu Âu. Đồng phục của lính canh tại các trại có biểu tượng "Totenkopf" đặc biệt trên cổ áo. Mặc dù những cải cách của Eicke đã chấm dứt tình trạng bạo lực lộn xộn đặc trưng của các trại ban đầu, nhưng các quy định mới còn lâu mới mang tính nhân đạo: kỷ luật nặng nề, bao gồm cả án tử hình trong một số trường hợp, được áp dụng ngay cả đối với những vi phạm nhỏ nhặt. Eicke nổi tiếng với sự tàn bạo, căm ghét sự yếu đuối, và đã chỉ thị cho thuộc hạ rằng bất kỳ lính SS nào có trái tim mềm yếu nên "... ngay lập tức rút lui vào một tu viện". Nhà sử học Nikolaus Wachsmann khẳng định rằng trong khi Himmler là người thiết lập "định hướng chung cho hệ thống trại SS sau này," thì chính Eicke mới là "động cơ mạnh mẽ của nó." Tư tưởng bài Do Thái, bài Bolshevik, cũng như việc kiên định yêu cầu phục tùng vô điều kiện đối với bản thân, lực lượng SS và Hitler của Eicke đã tạo ấn tượng tốt với Himmler. Đến tháng 5 năm 1934, Eicke đã tự xưng là "thanh tra các trại tập trung" của Đức Quốc xã.

Đêm của những con dao dài 
Vào đầu năm 1934, Hitler và các lãnh đạo Phát xít khác trở nên lo ngại rằng Ernst Röhm, Tham mưu trưởng SA, đang lên kế hoạch cho một cuộc đảo chính. Ngày 21 tháng 6, Hitler quyết định rằng Röhm và ban lãnh đạo SA phải bị loại bỏ, và vào ngày 30 tháng 6 bắt đầu một cuộc thanh trừng toàn quốc đối với giới lãnh đạo SA và các kẻ thù của nhà nước khác trong một sự kiện được biết đến với cái tên Đêm của những con dao dài. Eicke, cùng với những thành viên SS và Gestapo được tuyển chọn kỹ lưỡng, đã hỗ trợ đơn vị Leibstandarte SS Adolf Hitler của Sepp Dietrich trong việc bắt giữ và giam cầm các chỉ huy SA trước khi họ bị xử bắn. Sau khi Röhm bị bắt, Hitler đã cho ông lựa chọn tự sát hoặc bị bắn. Eicke bước vào phòng giam, đặt một khẩu súng lục lên bàn và thông báo rằng ông có "mười phút để thực hiện đề nghị của Hitler." Khi Röhm từ chối tự sát, ông đã bị Eicke và sĩ quan tùy tùng là Michael Lippert bắn chết vào ngày 1 tháng 7 năm 1934. Eicke tuyên bố rằng ông tự hào vì đã bắn chết Röhm, và ngay sau vụ việc vào ngày 4 tháng 7 năm 1934, Himmler đã chính thức bổ nhiệm Eicke làm người đứng đầu Inspektion der Konzentrationslager (Thanh tra các Trại tập trung hoặc CCI). Himmler cũng thăng cấp Eicke lên quân hàm SS-Gruppenführer chỉ huy lực lượng SS-Wachverbände. Kết quả của Đêm của những con dao dài là lực lượng SA bị suy yếu trầm trọng, và các trại còn lại do SA quản lý đều bị SS tiếp quản. Hơn nữa, vào năm 1935, Dachau trở thành trung tâm huấn luyện cho lực lượng phục vụ trại tập trung. Tại cuộc bầu cử quốc hội tháng 3 năm 1936, Eicke được bầu làm đại biểu Reichstag cho khu vực bầu cử số 30, Chemnitz-Zwickau, và giữ ghế này cho đến khi qua đời.

Thanh tra trại tập trung 
Trong vai trò Thanh tra các Trại tập trung, Eicke bắt đầu một cuộc tái tổ chức hàng loạt các trại vào năm 1935. Ngày 29 tháng 3 năm 1936, các đơn vị lính canh và quản lý trại tập trung chính thức được định danh là SS-Totenkopfverbände (SS-TV), và việc áp dụng lao động cưỡng bức đã biến các trại thành một trong những công cụ quyền lực nhất của SS. Điều này đã khiến ông chuốc lấy sự thù địch từ Reinhard Heydrich, người trước đó đã nỗ lực không thành công trong việc giành quyền kiểm soát trại tập trung Dachau với tư cách là người đứng đầu Sicherheitsdienst (SD), nhưng Eicke đã thắng thế nhờ sự ủng hộ từ Heinrich Himmler. Vào tháng 4 năm 1936, Eicke được bổ nhiệm làm chỉ huy của lực lượng SS-Totenkopfverbände (Đơn vị Đầu lâu) và số lượng quân dưới quyền ông tăng từ 2.876 lên 3.222 người; đơn vị này cũng được cấp ngân sách chính thức thông qua văn phòng ngân sách Đế chế, và ông được phép tuyển mộ quân nhân tương lai từ Liên đoàn Thanh niên Hitler dựa trên nhu cầu của từng vùng. Việc huấn luyện tư tưởng và quân sự cho các tân binh làm việc tại trại đều được tăng cường dưới sự chỉ huy của Eicke. Nhiều trại nhỏ trong hệ thống đã bị dẹp bỏ và thay thế bằng các trại mới lớn hơn. Trại tập trung Dachau vẫn được giữ lại, sau đó Trại tập trung Sachsenhausen mở cửa vào mùa hè năm 1936, Buchenwald vào mùa hè năm 1937 và Ravensbrück (gần Trại tập trung Lichtenburg) vào tháng 5 năm 1939. Sau cuộc sáp nhập Áo, các trại mới đã được thiết lập tại đó, chẳng hạn như Trại tập trung Mauthausen-Gusen, mở cửa vào năm 1938. Vào khoảng tháng 8 năm 1938, toàn bộ đội ngũ trợ lý của Eicke được chuyển đến Oranienburg (gần Sachsenhausen), nơi văn phòng Thanh tra duy trì cho đến năm 1945. Tuy nhiên, vai trò là người được chỉ định thanh tra các trại tập trung đã đặt ông vào khuôn khổ của cảnh sát bang mật SD của Heydrich; trong khi quyền chỉ huy các đơn vị Đầu lâu khiến ông phải chịu trách nhiệm trước Cục An ninh Chính Đế chế (RSHA) của SS. Mọi quy định cho các trại do SS quản lý, đối với cả lính canh và tù nhân, đều tuân theo mô hình mà Eicke đã thiết lập tại trại Dachau.

Sư đoàn SS Totenkopf 

Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bắt đầu vào năm 1939, sự thành công của các đơn vị tiền thân thuộc SS như Trung đoàn Bộ binh SS (cơ giới hóa) Leibstandarte SS Adolf Hitler và ba trung đoàn (Standarten) thuộc Lực lượng Dự bị SS (SS-Verfügungstruppe - SS-VT) đã dẫn đến việc thành lập thêm hai sư đoàn Waffen-SS vào tháng 10 năm 1939. Eicke được giao quyền chỉ huy một sư đoàn mới mang tên Sư đoàn SS Totenkopf, được thành lập từ các lính canh trại tập trung thuộc các trung đoàn số 1 (Oberbayern), số 2 (Brandenburg) và số 3 (Thüringen) của lực lượng SS-Totenkopfverbände, cùng với các binh sĩ từ lực lượng SS Heimwehr Danzig. Sau khi Eicke được điều chuyển sang nhiệm vụ chiến đấu, người phó của ông là Richard Glücks đã được Himmler bổ nhiệm làm người đứng đầu mới của Thanh tra các Trại tập trung (CCI). 

Đến năm 1940, CCI nằm dưới quyền kiểm soát hành chính của SS-Hauptamt Verwaltung und Wirtschaft (Văn phòng Quản trị và Kinh tế SS) được thiết lập dưới quyền Oswald Pohl. Năm 1942, CCI trở thành Amt D (Văn phòng D) của Tổng cục Kinh tế và Hành chính SS (WVHA) cũng do Pohl đứng đầu. Do đó, toàn bộ hệ thống trại tập trung được đặt dưới thẩm quyền của WVHA, với Thanh tra các Trại tập trung lúc này là cấp dưới của người đứng đầu WVHA. Pohl đã trấn an Eicke rằng cấu trúc chỉ huy mà ông đã thiết lập sẽ không thuộc thẩm quyền xét xử của Gestapo hay SD. CCI và sau này là Amt D chỉ chịu sự chi phối của SD và Gestapo trong việc quyết định ai được đưa vào trại và ai được thả tự do; còn những gì diễn ra bên trong trại hoàn toàn thuộc quyền chỉ huy của Amt D.

Sư đoàn SS Totenkopf, còn được gọi là Sư đoàn Đầu lâu, sau đó đã trở thành một trong những đơn vị chiến đấu hiệu quả nhất của Đức tại Mặt trận phía Đông. Đơn vị này tham gia chiến đấu trong cuộc xâm lược Liên Xô năm 1941, cũng như cuộc tấn công mùa hè năm 1942, trận đánh chiếm Kharkov, tại Túi Demyansk, trong Chiến dịch Wisla–Oder và Trận Budapest năm 1945. Trong suốt cuộc chiến, Eicke và sư đoàn của mình nổi tiếng với khả năng tác chiến đáng gờm nhưng cũng đi kèm với sự tàn bạo và các tội ác chiến tranh, bao gồm cả vụ sát hại 97 tù binh người Anh tại Le Paradis, Pháp, vào năm 1940 khi đang phục vụ tại Mặt trận phía Tây. Sư đoàn này cũng khét tiếng với việc thường xuyên sát hại các binh sĩ Liên Xô bị bắt làm tù binh và thực hiện các vụ cướp phá trên diện rộng tại các ngôi làng ở Liên Xô.

Cái chết 
Eicke tử trận vào ngày 26 tháng 2 năm 1943, trong giai đoạn mở đầu của Trận Kharkov thứ ba, khi chiếc máy bay trinh sát Fieseler Fi 156 Storch của ông bị bắn rơi giữa các ngôi làng Artil'ne và Mykolaivka, cách Kharkov  về phía nam, gần Lozova, bởi pháo phòng không của Hồng quân. Eicke được báo chí phe Trục khắc họa như một anh hùng và ngay sau cái chết của ông, một trong những trung đoàn bộ binh của sư đoàn Totenkopf đã nhận được dải băng quấn tay áo (cuff title) mang tên "Theodor Eicke" để tưởng nhớ ông. Eicke ban đầu được chôn cất tại một nghĩa trang quân đội Đức gần làng Oddykhne (Оддихне) thuộc tỉnh Kharkiv, Ukraina. Khi quân Đức buộc phải rút lui trước cuộc phản công của Hồng quân, Himmler đã cho chuyển thi hài của Eicke đến một nghĩa trang ở Hegewald, phía nam Zhitomir ở Ukraina. Thi hài của Eicke vẫn nằm lại Ukraina, nơi nó có khả năng đã bị các lực lượng Liên Xô san phẳng bằng xe ủi, vì thông lệ của họ là phá hủy các ngôi mộ của lính Đức.

Danh hiệu và huân chương 
 Huân chương Chữ thập Sắt (1914) hạng Nhì
 Thanh cài Huân chương Chữ thập Sắt (1939) hạng Nhì (26 tháng 5 năm 1940) 
 Huân chương Chữ thập Sắt (1939) hạng Nhất (31 tháng 5 năm 1940)
 Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ của Huân chương Chữ thập Sắt với Lá sồi
 Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ vào ngày 26 tháng 12 năm 1941 với tư cách là SS-Gruppenführer và Trung tướng của lực lượng Waffen-SS và chỉ huy Sư đoàn SS "Totenkopf"
 Lá sồi thứ 88 vào ngày 20 tháng 4 năm 1942 với tư cách là SS-Obergruppenführer và Tướng của lực lượng Waffen-SS và chỉ huy Sư đoàn SS "Totenkopf"
 Phù hiệu Thương tật hạng Bạc

Tham khảo

Nguồn
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Sinh 1892
Mất 1943
Lãnh đạo quân sự Đức
Đảng viên Đức Quốc Xã
Viên chức Đức Quốc Xã
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai