Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Ẩm thực Úc

Theo lịch sử thì ẩm thực Úc là dựa trên ẩm thực Anh đem đến đất nước này bởi những người định cư đầu tiên. Những thứ này bao gồm các loại bánh, các miếng thịt nướng lớn hay xắt nhỏ, và các loại thịt đi kèm với vài thứ rau (tổ hợp này thường được gọi là "thịt và ba thứ rau").

Những thức ăn nguyên gốc này đã bị lấn át bởi sự chú trọng ngày càng tăng vào nền văn hóa đa quốc gia xảy ra trong văn hóa Úc trong 40-50 năm qua, với ẩm thực của người Úc bây giờ chịu ảnh hưởng bởi sự đa dạng về thức ăn của người Địa Trung Hải và người châu Á nhập cư. Truyền thống của người Anh vẫn còn tồn tại ở các mức độ khác nhau trong các cửa hàng bán thức ăn làm sẵn (takeaway food), với các miếng cá và khoai tây chiên vẫn còn phổ biến.

Một phong trào ẩm thực Úc thuần túy cũng được mọi người biết đến, phát triển từ các nhà hàng mang bản sắc Úc từ giữa những năm 1980.

Ẩm thực 

Thực phẩm của người Úc bản địa chịu ảnh hưởng lớn từ khu vực mà họ cư trú. Hầu hết các nhóm bộ lạc sống bằng một chế độ ăn săn bắn-hái lượm giản đơn. Thuật ngữ chung để chỉ các thực vật và động vật được sử dụng làm nguồn thực phẩm là "bush tucker" (đồ ăn bụi cây). Những người châu Âu định cư đầu tiên đưa thực phẩm Anh Quốc đến lục địa, và phần lớn chúng nay được xem là thực phẩm Úc điển hình; Sunday roast (thịt quay Chủ nhật) trở thành một truyền thống lâu dài của nhiều người Úc. Kể từ khi bắt đầu thế kỷ 20, thực phẩm tại Úc ngày càng chịu ảnh hưởng từ những người nhập cư đến quốc gia, đặc biệt là từ các nền văn hóa Nam Âu và châu Á. Rượu vang Úc được sản xuất tại 60 vùng sản xuất riêng biệt với tổng diện tích là 160.000 ha, chủ yếu tại nam bộ- nơi mát hơn tại quốc gia. Các vùng sản xuất rượu vang tại mỗi bang sản xuất ra các chủng loại rượu vang khác nhau dựa theo lợi thế về khí hậu và thổ nhưỡng của địa phương. Các chủng chiếm ưu thế là Shiraz, Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot, Sémillon, Pinot noir, Riesling, và Sauvignon blanc.

Chú thích

Tham khảo 

 Bruneteau, Jean-Paul, Tukka, Real Australian Food, ISBN 0-207-18966-8.
 Cherikoff, Vic, The Bushfood Handbook, ISBN 0-7316-6904-5.
 Kersh, Jennice and Raymond, Edna's Table, ISBN 0-7336-0539-7.
 Cherikoff, Vic and Christie, Benjamin, The Dining Downunder cookbook. ISBN 0-9752021-0-3

Ẩm thực Úc
Văn hóa Úc
Chuck Palumbo

Chuck Palumbo tên thật là Charles Ronald "Chuck" Palumbo, sinh ngày 15 tháng 6 năm 1971 tại West Warwick, Rhode Island, Mỹ. Anh là 1 đô vật người Mỹ gốc Ý vừa mới trở lại WWE vào 2007 sau 3 năm nghỉ đấu. Anh đánh dấu sự trở lại của mình bằng việc xuất hiện ở võ đài trên 1 chiếc mô tô phân khối lớn.

Thành tích

World Tag Team Championship (2 lần) với Billy
WCW World Tag Team Championship (4 lần) với Shawn Stasiak (3 lần) and Sean O'Haire (1 lần)

Trợ lý
Kevin Nash (huấn luyện viên), Rico, Torrie Wilson

Tham khảo

Đô vật Mỹ
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Ý
Nam đô vật chuyên nghiệp Hoa Kỳ
Giorgio Armani

Giorgio Armani OMRI (; 11 tháng 7 năm 1934 – 4 tháng 9 năm 2025) là một nhà thiết kế thời trang người Ý. Ông nổi tiếng trong việc thiết kế cho các dòng sản phẩm thời trang.

Tiểu sử 
Giorgio Armani sinh tại Piacenza, Emilia-Romagna. Ông đã từng được học về y dược, sau đó từ bỏ nghề này để chuyển sang nhiếp ảnh, trước khi bị gọi đi nghĩa vụ quân sự năm 1957. Sau đó ông làm việc bày biện cửa sổ trong một cửa hiệu tổng hợp, La Rinascente. Từ 1961 tới 1970, Armani trở thành nhà thiết kế thời trang cho hãng thời trang Nino Cerruti, ông rời hãng này để làm tự do sau một thời gian. Năm 1974, cùng người yêu và đồng nghiệp, Sergio Galeotti, Armani thành lập Giorgio Armani S.p.A. với nhãn hiệu thời trang nam giới đồng thời giới thiệu một dòng sản phẩm thời trang nam năm 1975. Chị ông, Rosanna Armani cũng gia nhập công ty. Người yêu và người đồng sáng lập với ông là Galeotti qua đời vì AIDS năm 1985.

Giorgio Armani cũng được biết đến là một cổ động viên của CLB bóng đá AC Milan. Armani từng là chủ tịch của đội bóng rổ Olimpia Milano, cho đến nay ông nổi tiếng bởi các dòng sản phẩm thanh lịch và may thủ công (thợ may). Ông có được danh tiếng quốc tế nhờ đã may trang phục cho vô số các tên tuổi của Hollywood, đặc biệt là cho Richard Gere trong bộ phim American Gigolo năm 1980. Armani có một biệt thự sang trọng trên đảo Antigua thuộc Caribbe, ông cũng là một trong số những nhà tạo mẫu đầu tiên cấm các người mẫu với chỉ số khối cơ thể (body mass index, BMI) dưới 18 (chỉ số bình thường tối thiểu của BMI) sau khi người mẫu Ana Carolina Reston nhịn đói tới chết vì bệnh chán ăn tâm thần. Vào tháng 1 năm 2007, Armani trở thành nhà tạo mẫu đầu tiên trình chiếu một buổi biểu diễn thời trang sang trọng trên internet.

Các nhãn hiệu nổi tiếng 
 Armani Exchange (A|X)
 Armani Jeans
 Armani Casa
 Armani Junior
 Emporio Armani
 Armani Collezioni
 Giorgio Armani
 Armani Privé
 Armani Cosmetics

Nước Hoa 
 Nam giới
 Armani Code
 Armani Mania
 Acqua Di Gio
 Attitude
 Emporio Armani
 Remix
 White
 Nữ giới
 Sensi
 Acqua Di Gio
 Armani Le Perfum
 Armani Code
 Emporio Armani
 Emporio Armani Diamonds (Beyonce Knowles)
 White

Các cửa hàng chi nhánh tại Mỹ 
 New York
 Beverly Hills
 Bal Harbor
 Boston
 San Francisco
 South Coast Plaza
 Atlanta
 Americana Manhasset
 Chicago
 Las Vegas
 Dallas
 Houston
 Atlantic City
 Natick Collection [opening soon]

Xem thêm 
 Danh sách nhà thiết kế thời trang

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Official website
 Giorgio Armani - Biography
 "The Wisdom of King Giorgio" 
 The gentle touch (Suzie Mackenzie, Guardian, 11 tháng 12 2004)
 Giorgio Armani, UNHCR Goodwill Ambassador
 CNN interview with Giorgio Armani 
 Armani Hotel at Burj Dubai, United Arab Emirates 

Nhà tạo mẫu Ý
Nhà thiết kế thời trang LGBT
Người LGBT Ý
Người song tính nam
Đại sứ thiện chí của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn
Tỷ phú Ý
Khối núi Ngọc Linh

Khối núi Ngọc Linh hay Ngọc Linh liên sơn là khối núi cao nhất miền Trung, Việt Nam nằm trên dải Trường Sơn, là một phần của Trường Sơn Nam. Khối núi này nằm trên phần cao nguyên phía Bắc của khu vực Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên - Miền Trung của Việt Nam, trong địa phận thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Ngãi và Gia Lai và phần đỉnh núi cao nhất của khối núi này thuộc địa phận thành phố Đà Nẵng. Dãy Ngọc Linh có độ cao khoảng 800 - 2.800 m.

Dãy Ngọc Linh, chạy viền theo ranh giới phía Đông của huyện Đăk Glei, Tu Mơ Rông của tỉnh Kon Tum với các huyện Phước Sơn và Bắc Trà My, Nam Trà My của tỉnh Quảng Nam, tiếp đến là trên ranh giới giữa huyện Kon Plông tỉnh Kon Tum với các huyện Sơn Tây, Sơn Hà, Ba Tơ của tỉnh Quảng Ngãi, các huyện Kbang, Đak Đoa của tỉnh Gia Lai. Dãy núi này chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam bắt đầu với ngọn núi Ngọk Lum Heo, núi Mường Hoong, Ngọc Linh, Ngọc Krinh, Ngọk Tem, Ngọk Roo. Dãy Ngọc Linh là đường phân thủy của hai hệ thống sông: một chảy sang phía Tây có sông Sê San, góp nước cho sông Mê Kông; một hệ thống chảy sang phía Đông, đổ trực tiếp ra Biển Đông là các con sông Cái (đầu nguồn sông Vu Gia), sông Thu Bồn ở Quảng Nam, sông Trà Khúc ở Quảng Ngãi, sông Ba chảy qua tỉnh Phú Yên.

Các đỉnh núi cao 
Ngok Lum Heo, cao 2116 m;
Mường Hoong, cao 2400 m;
Ngok Linh (núi Ngọc Linh), được xem là cao nhất Nam Trường Sơn (từ dãy Bạch Mã đến hết cao nguyên Nam Trung Bộ) và nửa phía Nam Việt Nam (tức Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, các vùng phía Nam đèo Hải Vân) với độ cao tuyệt đối là 2.605m.
Ngọc Phan 2.251 m;
Ngọc Krinh nằm ở trên ranh giới hai huyện Đăk Hà và Kon Plông, cao 2.066 m;
Ngọk Tem, thuộc xã Ngọk Tem huyện Kon Plông, cao 1362 m;
Ngọc Bôn Sơn 1.939 m;
Kon Bo Ria 1.500 m;
Ngọk Roo, nằm trên ranh giới hai huyện Kon Plông và Kbang, đầu nguồn sông Ba, cao 1509 m;
Kon Krông 1.330 m.

Đặc sản 
Trong dãy Ngọc Linh có loài nhân sâm nổi tiếng Việt Nam mang tên sâm Ngọc Linh, hay sâm Việt Nam, sâm trúc, sâm Khu Năm (Panax vietnamensis thuộc Họ Cuồng cuồng Araliaceae) mọc tập trung ở các huyện miền núi Ngọc Linh thuộc Kon Tum và Quảng Nam ở độ cao 1.500 đến 2.100m. Theo TS Nguyễn Bá Hoạt cán bộ Viện Dược liệu Việt Nam, về mặt hoá học, thân rễ và rễ củ sâm Ngọc Linh đã phân lập được 52 saponin, trong đó, 26 sanopin thường thấy ở sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Nhật. Trong lá và cọng đã phân lập được 19 saponin dammaran, trong đó có 8 saponin có cấu trúc mới. Ngoài thành phần chính là saponin, trong sâm Ngọc Linh còn xác định 17 amino acid, 20 chất khoáng vi lượng và hàm lượng tinh dầu là 0,1%.

Giao thông 
Gần đầu phía Bắc của dãy núi (dưới chân ngọn Ngọc Lum Heo) có đường Hồ Chí Minh chạy theo hướng Bắc - Nam, tới thị trấn Đắk Glei. Phía Nam dãy có đường quốc lộ 24 chạy theo hướng Tây Nam - Đông Bắc, từ TP. Kon Tum qua thị trấn Kon Plông sang tỉnh Quảng Ngãi. Ngoài ra, còn có đường nhỏ (đường 672), chạy vào núi theo hướng Đăk Tô - Tu Mơ Rông.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ngọc Linh
Ngọc Linh
Quảng Nam
Kon Tum
Núi tại Quảng Nam
Núi tại Kon Tum
Bào quan

Bào quan là thành phần cấu trúc hợp thành tế bào. Trong sinh học tế bào, thì mỗi tế bào là một đơn vị xây dựng nên cơ thể, do đó mỗi bào quan được xem là tiểu đơn vị. Ví dụ ở một tế bào người, thì có nhiều loại bào quan: màng tế bào, nhân, nhiễm sắc thể, v.v (hình đầu trang).

Tên gọi "bào quan" xuất phát từ quan niệm so sánh rằng một cơ thể (như một con gia súc) có nhiều loại cơ quan (như tim, phổi,và các cơ quan khác trong cơ thể) hợp thành; thì một tế bào - tương tự vậy - cũng có nhiều "cơ quan" nhỏ hợp thành. Do đó, trong nhiều ngôn ngữ nước ngoài, thì nội hàm này được gọi là "cơ quan nhỏ", như ở tiếng Anh là organelle (phát âm IPA: ), tiếng Đức là organell) dùng để chỉ một tiểu đơn vị chuyên ngành trong một tế bào có chức năng xác định. Mỗi bào quan thường được bao bọc bởi một lớp màng riêng.

Trước kia, người ta cho rằng sinh vật nhân sơ không có nội bào quan, nhưng do sự phát triển của các kĩ thuật nhiên cứu tế bào (đặc biệt là kính hiển vi huỳnh quang và kính hiển vi điện tử), thì các sinh vật này cũng có nhiều loại bào quan bên trong như nhiễm sắc thể, ti thể, lục lạp,... tuy ít nhiều có tính chất nguyên thủy.

Hình ảnh

Tham khảo

Giải phẫu tế bào
Nguyễn Văn Hiếu (Cà Mau)

Nguyễn Văn Hiếu (24 tháng 11 năm 1922 – 6 tháng 3 năm 1991) là một chính khách Việt Nam. Ông sinh tại Cà Mau, từng tham gia phong trào Cách mạng Tháng Tám, là đảng viên Đảng Dân chủ và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1951. 

Kể từ năm 1960, Nguyễn Văn Hiếu tham gia Mặt trận Dân tộc giải phóng Miền Nam và giữ chức vụ Tổng thư ký của liên minh chính trị này. Ngoài ra ông còn đảm nhiệm vị trí Chánh Thư ký Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong khoảng thời gian 1959 – 1963. Ngày 20 tháng 10 năm 1962, Nguyễn Văn Hiếu làm Trưởng Đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam ra Bắc Bộ gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Năm 1973, ông được bổ nhiệm vào chức danh Bộ trưởng Nhà nước trong Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và đứng đầu phái đoàn của chính phủ này tham dự hội nghị Paris để đàm phán về việc Mỹ rút quân khỏi cuộc xung đột. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Nguyễn Văn Hiếu nhận nhiệm vụ làm Bộ trưởng Bộ Văn hóa nhiệm kỳ 1976 – 1977, và cuối cùng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Thông tin từ năm 1977 đến ngày 21 tháng 6 năm 1986. Ông qua đời vào thứ tư ngày 6 tháng 3 năm 1991 tại Thành phố Hồ Chí Minh theo một thông cáo chính thức của Thông tấn xã Việt Nam, nguyên nhân không được nêu rõ.

Nguyễn Văn Hiếu được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh vào ngày 6 tháng 3 năm 1991. Trước đó, ông cũng đã được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì.

Chú thích 

Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam
Người Cà Mau
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Chợ Bờ

Chợ Bờ là một địa danh cũ tại tỉnh Hòa Bình. Đây vốn là một thị trấn nằm bên tả ngạn sông Đà và là lỵ sở của châu Đà Bắc trước kia (nay là huyện Đà Bắc). Hiện nay khu vực này nằm dưới lòng hồ thủy điện Hòa Bình.

Thị trấn Chợ Bờ nằm trên Quốc lộ 6 cũ, cạnh Thác Bờ thuộc xã Hào Tráng (nay thuộc xã Vầy Nưa, huyện Đà Bắc), cách thị xã Hòa Bình 25 km về phía tây.

Khi chính quyền Bắc Kỳ thành lập tỉnh Mường vào năm 1886, tỉnh lỵ tỉnh này đặt tại thị trấn Chợ Bờ nên cũng được gọi là tỉnh Chợ Bờ. Cuối năm này, chính quyền lại quyết định chuyển tỉnh lỵ về Phương Lâm, tuy nhiên đến năm 1888 lại chuyển về Chợ Bờ. Tại đây đã diễn ra một trận đánh của quân Đốc Ngữ vào đêm 29 rạng 30 tháng 1 năm 1891, kết quả là phó công sứ người Pháp Rougery bị giết, nghĩa quân thu được nhiều chiến lợi phẩm. Năm 1896, tỉnh lỵ tỉnh Mường lại được chuyển về xã Hòa Bình nên tên tỉnh cũng đổi thành Hòa Bình, lúc này Chợ Bờ chỉ còn là lỵ sở châu Đà Bắc.

Đến thập niên 1980, nhà máy thủy điện Hòa Bình được khởi công xây dựng, toàn bộ khu vực Chợ Bờ bị giải tỏa, huyện lỵ Đà Bắc chuyển về xã Tu Lý (nay là thị trấn Đà Bắc). Khu vực Thác Bờ trước đây có một mỏm đá có bài thơ do vua Lê Lợi khắc vào năm Nhâm Tý (1432), khi ông đang trên đường đi dẹp loạn Đèo Cát Hãn ở miền Tây Bắc. Khi xây dựng nhà máy thủy điện, chính quyền đã cho cắt rời mỏm đá này và đưa về nhà văn hóa thị xã. Hiện mỏm đá này được đặt tại đồi Hang Thần giữa hồ Hòa Bình, là một phần của khu du lịch tâm linh có tên "Thác Bờ Linh Từ".

Chú thích

Liên kết ngoài

Lịch sử Hòa Bình
Hành chính Hòa Bình
Đà Bắc
Garfield

Garfield là một bộ truyện tranh được độc quyền phát hành hàng ngày của tác giả Jim Davis. Nó ghi lại theo thời gian cuộc đời của các nhân vật Garfield, một con mèo mướp, chủ của nó, Jon Arbuckle, và con chó, Odie. Đến năm 2007, nó được đăng tại 2.570 tờ báo và tạp chí và hiện đang giữ Kỷ lục Guinness Thế giới về bộ truyện tranh được phát hành trên nhiều báo nhất. Mức độ phổ biến của bộ truyện đã được chuyển thể thành loạt phim hoạt hình trên TV, vài chương trình hoạt hình đặc biệt và hai bộ phim người đóng, cũng như một lượng lớn hàng hóa liên quan đến Garfield, điển hình như đồ chơi.

Vào năm 2008, Garfield (cả truyện tranh và chính Garfield) sẽ tổ chức lễ kỷ niệm lần thứ 30.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Official website
 Comic Vault Official Site of all daily comics since 19 tháng 6 năm 1978 
 Garfield on the Nintendo DS
 Details on all of the Garfield-related food items of the ’80s and ’90s, with pictures
 Garfieldhome.org: the next best thing after lasagna 
 Garfield on ROK Comics 
 Easy-browsable Garfield Comic archive  with an RSS feed

Truyện tranh về mèo
Truyện tranh về chó
Trang tuyện tranh lấy bối cảnh ở Hoa Kỳ
Văn hóa Indiana
Truyện tranh có nhân vật được nhân hóa
Trang truyện tranh Mỹ
Truyện tranh gag-a-day
Truyện tranh Mỹ chuyển thể thành phim
Truyện tranh chuyển thể thành loạt truyền hình
Truyện tranh chuyển thể thành loạt phim hoạt hình
Thương hiệu truyền thông đại chúng
Truyện tranh chuyển thể thành trò chơi điện tử
Sông Nho Quế

Sông Nho Quế là một phụ lưu của sông Gâm. Sông bắt nguồn từ Trung Quốc có tên 南利河 Nán lì hé (sông Nam Lợi) hoặc 普梅河 Pǔ méi hé (sông Phổ Mai), khi chảy vào Việt Nam thì tạo ra một đoạn là biên giới Việt-Trung ở vùng cực bắc đất nước tại xã Lũng Cú và xã Đồng Văn, sau đó chảy vào nội địa tỉnh Tuyên Quang.

Dòng chảy 
Phần thượng lưu sông ở Trung Quốc bắt nguồn từ vùng núi Nghiễm Sơn  tỉnh Vân Nam Trung Quốc, ở độ cao 1.500 m, chảy theo hướng đông sau đó là đông nam khi tới biên giới. Đoạn biên giới dài 16,4 km.

Vào đất Việt  tại xã Lũng Cú, sông đi qua các xã Đồng Văn và Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang, và đổ vào sông Gâm tại Nà Phòng  thuộc xã Lý Bôn, tỉnh Cao Bằng.

Sông dài 192 km, phần chảy ở Việt Nam dài 46 km. Diện tích lưu vực 6.052 km² (phần ở Việt Nam 2.010 km²), độ cao trung bình 1.255 m, độ dốc trung bình 18,7%. Sông chảy qua thung lũng dạng hẻm vực. Tổng lượng nước bình quân nhiều năm khoảng 2,69 km³, tương đương lưu lượng nước bình quân năm là 85 m³/s và môđun dòng chảy năm là 15,8 l/s/km².

Một phụ lưu là sông Nhiệm ở phía hữu ngạn, đổ vào Nho Quế tại ranh giới 3 xã Niêm Sơn (tỉnh Tuyên Quang), Cốc Pàng và Lý Bôn (tỉnh Cao Bằng).

Thủy điện 

Tại Việt Nam trên sông Nho Quế có 2 nhóm thủy điện với 5 nhà máy.

Nhóm Thủy điện Nho Quế với 3 bậc là:
 Nho Quế 3 công suất 110 MW, sản lượng điện hàng năm 507 triệu kWh, tại xã Khâu Vai, xã Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang, khởi công xây dựng 2007, hoàn thành tháng 6/2012.
 Nho Quế 2 công suất 48 MW,sản lượng điện hàng năm 225 triệu kWh, tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang, khởi công xây dựng tháng 8/2012, hoàn thành tháng 8/2016.
 Nho Quế 1  công suất 32 MW, sản lượng điện hàng năm 129 triệu kWh, tại xã Sơn Vĩ và Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang, khởi công năm 2013, hoàn thành tháng 6/2015.

Nhóm Thủy điện Bảo Lâm có 2 công trình trên sông Nho Quế:
 Thủy điện Bảo Lâm 3  công suất 46 MW, nằm trong khu vực xã Cốc Pàng, tỉnh Cao Bằng và xã Niêm Tòng, tỉnh Tuyên Quang, thời gian thực hiện: 2015 – 2017.
 Thủy điện Bảo Lâm 3A công suất 8 MW, tại xã Cốc Pàng và Lý Bôn, tỉnh Cao Bằng, thời gian thực hiện: 2016 – 2018 

Tại Trung Quốc một đập thủy điện được xây dựng cách biên giới chừng 6 km, hồ nước nhìn thấy rõ trên Google Maps.

Chỉ dẫn 

Do là sông vùng núi nơi các dân tộc thiểu số khác nhau cư trú, nên các đoạn sông có tên gọi khác nhau, và các nguồn tư liệu hiện cho ra những tên gọi sông này tại Trung Quốc khác nhau:
 Bản wiki tiếng Trung đưa ra tên chính 南利河 Nán lì hé và các tên khác 普梅河 Pǔ méi hé, 八嘎河 Bā gā hé.
 Bản đồ tỷ lệ 1:500.000 tờ "F-48-B Cao Bằng" ghi là sông Phổ Mai hoặc Phổ Mai hà, phần đầu nguồn là "Quy Mô Đại hà". Bản đồ Giao thông Việt Nam ghi là "sông Phổ Mai".
 Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ "F-48-19-B Đồng Văn" thì ghi đoạn nội địa Trung Quốc là "Nan Li He", đoạn biên giới ghi hai tên "Pu Mei He" và "Ru Gui He" kiểu song hành.
 Google Maps thì biên tập phần đầu nguồn là "Dahe River", phần gần và ở biên giới Việt - Trung là "Nanli River", phù hợp với wiki tiếng Trung.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nho Quế
Nho Quế
Hệ thống sông Hồng
Sông Vân Nam
Sông của Việt Nam
Lloyd Alexander

Lloyd Chudley Alexander (30 tháng 1 năm 1924 - 17 tháng 5 năm 2007) là tác giả của hơn 40 cuốn sách, phần lớn là tiểu thuyết viễn tưởng cho trẻ em và thiếu niên cũng như một vài cuốn sách cho người lớn. Đóng góp lớn nhất của ông cho văn học thiếu niên là bộ truyện viễn tưởng Biên niên sử Prydain (The Chronicles of Prydain). Hai tập đầu của sách này đã được hãng phim Walt Disney dựng thành bộ phim hoạt hình Vạc dầu đen (The Chronicles of Prydain).

Tập truyện The High King của bộ truyện Biên niên sử Prydain đã giành được giải thưởng Newbery Medal năm 1969. Một vài cuốn sách khác của Alexander cũng đã giành được giải thưởng sách quốc gia và giải thưởng sách Hoa Kỳ.

Các tác phẩm

The Chronicles of Prydain(Biên niên sử Prydain)
 The Book of Three (Sách về bộ ba) (1964)
 The Black Cauldron (Vạc dầu đen) (1965) - Winner of the 1966 Newbery Honor
 The Castle of Llyr (Lâu đài Llyr)(1966)
 Taran Wanderer (Taran, người lang thang) (1967)
 The High King (Đức thượng hoàng) (1968) - giành giải Newbery Medal,1969
 The Foundling and Other Tales from Prydain (1970)

The Westmark Trilogy
 Westmark (1981)
 The Kestrel (1982)
 The Beggar Queen (1984)

The Vesper Holly series
 The Illyrian Adventure (1986)
 The El Dorado Adventure (1987)
 The Drackenberg Adventure (1988)
 The Jedera Adventure (1989)
 The Philadelphia Adventure (1990)
 The Xanadu Adventure (2005)

Khác
 And Let the Credit Go (1955) (first published book)
 My Five Tigers (1956)
 August Bondi: Border Hawk (1958)
 Aaron Lopez: The Flagship Hope (1960)
 Fifty Years in the Doghouse (1963)
 Time Cat: The Remarkable Journeys of Jason And Gareth (1963)
 The Truthful Harp (1967)
 The Marvelous Misadventures of Sebastian (1970)
 The King's Fountain (1971)
 The Four Donkeys (1972)
 The Cat Who Wished to Be a Man (1973)
 The Wizard in the Tree (1974)
 The First Two Lives of Lukas-Kasha (1978)
 The Remarkable Journey of Prince Jen (1991)
 The Fortune-Tellers (1992)
 The Arkadians (1995)
 The House Gobbaleen (1995)
 The Iron Ring (1997)
 Gypsy Rizka (1999)
 How the Cat Swallowed Thunder (2000)
 The Gawgon and the Boy (2001) [released in the UK as "The Fantastical Adventures of the Invisible Boy"]
 The Rope Trick (2002)
 Dream-of-Jade: The Emperor's Cat (2005)
 The Golden Dream of Carlo Chuchio (2007)

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Chronicles of Prydain 
Lloyd Alexander on Fantasy 
Penguin USA: Lloyd Alexander's biography 

Upper Darby High School Wall of Fame 
Lloyd Alexander , Kidsreads.com

Sinh năm 1924
Năm 2007
Người đoạt Newbery Medal
Người Philadelphia
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Lính Lục quân Hoa Kỳ
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Mất năm 2007
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Tín hữu Giám nhiệm Mỹ
Sinh viên Đại học Paris
Nhà văn Philadelphia
Trường Đại học Phạm Văn Đồng

Trường Đại học Phạm Văn Đồng (tiếng Anh: Pham Van Dong University) là một trường đại học công lập đa ngành tại phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi. Trường đã được hệ thống Đại học Đà Nẵng kiểm định và đảm bảo về chất lượng đào tạo của trường. Trường hiện trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.

Trường Đại học Phạm Văn Đồng được thành lập theo quyết định số 1168/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký ngày 7 tháng 9 năm 2007 trên cơ sở nâng cấp trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ngãi và Trường Cao đẳng cộng đồng Quảng Ngãi.

Tuyển sinh đại học

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Thông tin về thành lập Trường Đại học Phạm Văn Đồng trên báo Lao động 
 Website Trường Đại học Phạm Văn Đồng - Quảng Ngãi 

Phạm Văn Đồng
Đoàn Văn Cừ

Đoàn Văn Cừ (1913 – 2004) là nhà thơ Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

Tiểu sử
Đoàn Văn Cừ (các bút danh khác là Kẻ Sỹ, Cư sỹ Nam Hà, Cư sỹ Sông Ngọc) sinh ngày 25 tháng 11 năm 1913 ở làng Đô Quan, Thôn Đô Đò xã Nam Lợi, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trong một gia đình nông dân. Trước Cách mạng tháng Tám, Đoàn Văn Cừ dạy học, ông đã tham gia phong trào công nhân Nhà máy sợi Nam Định năm 1936. Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia Hội đồng Nhân dân tỉnh Nam Định (1946).

Năm 1948, ông tòng quân, tham gia kháng chiến chống Pháp và làm công tác văn nghệ, phiên dịch, công tác địch vận Liên khu III. Từ năm 1959, ông làm biên tập tại Nhà xuất bản Phổ thông. Năm 1974, ông công tác tại Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện Nam Ninh (Hà Nam Ninh); trừ năm 1971, là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Văn nghệ Hà Nam Ninh.

Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam; hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1957.

Ông gần như sống ẩn dật ở quê trong những năm cuối đời và mất tại đây ngày 27 tháng 6 năm 2004.

Sự nghiệp 
Đoàn Văn Cừ xuất hiện trong Phong trào Thơ mới (1932 - 1945) và viết về thôn quê với bút pháp rất riêng: tả chân. Trong số những nhà thơ của phong trào Thơ Mới viết về thôn quê, thì Đoàn Văn Cừ có một giọng điệu riêng, nếu người đọc tinh ý sẽ thấy khó nhầm lẫn thơ ông với thơ của người khác. Thơ “tả chân” của Đoàn Văn Cừ luôn rực rỡ sắc màu và hình ảnh, đặc biệt cảnh sắc trong thơ ông luôn luôn vận động, giàu sức sống. Những cảnh quê như Đám hội, Đám cưới mùa xuân,... và đặc biệt là phiên Chợ Tết nông thôn của ông vẫn sẽ còn mãi với thời gian.

Đoàn Văn Cừ là một trong 46 nhà thơ tiêu biểu của Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX, được tập hợp trong cuốn sách “Thi nhân Việt Nam” xuất bản lần đầu tiên vào năm 1941.

Ngoài thơ, ông còn sáng tác văn xuôi.Đoàn Văn Cừ được tặng Giải thưởng văn học Nguyễn Khuyến hạng B (không có hạng A) của UBND tỉnh Hà Nam Ninh (1985).

Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật với tập thơ Đường về quê mẹ và Tuyển tập Đoàn Văn Cừ.

Tác phẩm chính 

 Thôn ca I (1944)
 Thơ lửa (1947)
 Việt Nam huy hoàng (1948)
 Quân dân Nam Định anh dũng chiến đấu (phóng sự, 1953)
 Trần Hưng Đạo, anh hùng dân tộc (1958)
 Thôn ca II (1960)
 Dọc đường xuân (1979)
 Đường về quê mẹ (1987)
 Tuyển tập Đoàn Văn Cừ (1992)

Vinh danh 

 Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

Giải thưởng văn học 

 Giải thưởng văn học Nguyễn Khuyến hạng B (không có hạng A) của UBND tỉnh Hà Nam Ninh (1985)

Gia đình 
Vợ ông là bà Nguyễn Thị Miều. Ông bà có 5 người con, trong đó có một con trai là họa sĩ Đoàn Văn Nguyên, được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (chuyên ngành Mỹ thuật) năm 2007.

Tham khảo

Xem thêm
 Giải thưởng Nhà nước
 Danh sách Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật

Nhà thơ Việt Nam
Nhà thơ tiền chiến
Sinh năm 1913
Mất năm 2004
Người Nam Định
Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Nguyễn Mỹ

Nguyễn Mỹ (21 tháng 2 năm 1935 - 16 tháng 5 năm 1971), là một nhà thơ Việt Nam

Tiểu sử
Nguyễn Mỹ sinh ngày 21 tháng 2 năm 1935, tại thôn Trung Lương, xã An Nghiệp, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên (nay là xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk). Năm 16 tuổi ông vào bộ đội, chiến đấu ở chiến trường Nam Trung Bộ. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, công tác ở đoàn Văn công Tây Nguyên, học lớp báo chí của Trường Tuyên huấn Trung ương rồi về công tác ở nhà xuất bản Phổ thông. Năm 1968, Nguyễn Mỹ trở lại chiến trường miền Nam làm phóng viên báo Cờ giải phóng Trung Trung Bộ, thuộc Ban Tuyên truyền Văn nghệ khu V. Nguyễn Mỹ tử thương ngày 16 tháng 5 năm 1971 ở huyện Trà My, tỉnh Quảng Nam trong một trận càn của đối phương.

Nguyễn Mỹ được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.

Sáng tác
Trận Quán cau (bút ký, 1954)
Sắc cầu vồng (thơ, in chung với Nguyễn Trọng Định, 1980)
Thơ Nguyễn Mỹ (thơ, 1993)

Thành tựu nghệ thuật
Mặc dù không có nhiều tác phẩm để đời nhưng Nguyễn Mỹ đã định hình được một phong cách, âm hưởng thơ của riêng mình. Nhà thơ Vũ Quần Phương đã nhận xét: "Đọc lại những bài thơ Nguyễn Mỹ ngay ở những bài chưa thành công, như thấy được những nhịp cánh vỗ chới với của hồn thơ đang tìm bay vào quỹ đạo của mình. Ở Cuộc chia ly màu đỏ, Con đường ấy, Nguyễn Mỹ đã lập được đường bay của mình, riêng biệt, độc đáo, rất có ý nghĩa đối với sự cách tân của cả thi đàn". Ngoài bài thơ Cuộc chia ly màu đỏ viết năm 1964 đã được đưa vào sách giáo khoa phổ thông của Việt Nam, trong di cảo thơ của ông, Hoa cúc tím cũng được bạn đọc yêu thích:
...Anh lang bạt đi tìm anh từ dạo ấyỞ trong đất và ở trong máu chảy
Nghe nơi mình còn có chút niềm vuiGửi cho hoa cúc tím ở trong đời...''

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà thơ Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Người Phú Yên
Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Đại Khâu

Đại Khâu có thể là
 Tên Hán Việt của Thành phố đặc biệt của Hàn Quốc Daegu
 Đảo Đại Khâu thuộc Quần đảo Mã Tổ trên biển Hoa Đông, thuộc hương Bắc Can, huyện Liên Giang, tỉnh Phúc Kiến, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan)
 Đảo Đại Khâu trên eo biển Đài Loan, thuộc hương Ô Khâu, huyện Kim Môn,, tỉnh Phúc Kiến, Đài Loan
 }

Trang định hướng địa danh
Lý Trường Nhân

Lý Trường Nhân (, 440 - 478) là một thủ lĩnh địa phương, cát cứ Giao Châu, tự trị với chính quyền phong kiến phương Bắc trong lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần II.

Khởi nghĩa chống nhà Lưu Tống
Không tài liệu nào ghi chép về thân thế cũng như năm sinh, năm mất của ông. Sử Trung Quốc chỉ nói Lý Trường Nhân là một "thổ nhân", một "Giao châu nhân" (người Giao châu). Có lẽ ông thuộc tầng lớp hào trưởng địa phương và trước đó chưa làm quan chức gì cho chính quyền đô hộ.

Năm 468, nhân Thứ sử Giao Châu là Lưu Mục chết, Lý Trường Nhân cùng với em họ là Lý Thúc Hiến tụ tập dân chúng Giao Châu nổi dậy, giết hết các "bộ khúc", thuộc hạ của thứ sử cũ, tự xưng là Thứ sử.

Trong vòng ba tháng, dân chúng Giao Châu tìm giết quan quân đô hộ cùng những người lưu ngụ từ phương Bắc sang, tự lập chính quyền riêng. Lý Trường Nhân sau đó sai sứ sang xin vua Lưu Tống chính thức phong cho chức Thứ sử, nhưng Lưu Tống Minh đế không đồng ý, chỉ cho ông làm Giao Châu hành kinh lược sứ. Lưu Tống đế liên tiếp cử Ngô Hỷ, rồi Tông Phụng Bá sang Giao Châu để làm Thứ sử nhưng bọn Hỷ, Bá đều sợ không dám đi.

Tháng 8 năm 468, Lưu Bột được cử sang làm Thứ sử Giao Châu, nhưng bị Lý Trường Nhân chống lại và chết. Dù vậy, sau đó Lý Trường Nhân vẫn sai người sang Tống xin hàng, nhưng vẫn quản lãnh công việc ở Giao Châu. Nhà Tống buộc phải chấp thuận cho ông chức Thứ sử Giao Châu.

Sau khi ông mất, Lý Thúc Hiến lên thay quyền thống lĩnh cho đến năm 485 thì hàng Tề.

Chú thích

Tham khảo
 Trần Quốc Vượng (Chủ biên), Lịch sử quân sự Việt Nam - Tập 2: Đấu tranh giành độc lập tự chủ (từ năm 179 TCN đến năm 938), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 2001
 Đỗ Đức Hùng, Nguyễn Đức Nhuệ, Trần Thị Vinh, Trương Thị Yến, Việt Nam những sự kiện lịch sử (từ khởi thủy đến 1858), Nhà xuất bản Giáo dục, 2001, Tr. 31.

Khởi nghĩa Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2
Lý Tự Tiên

Lý Tự Tiên (李嗣先, ?-687) là thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa tại An Nam chống lại sự đô hộ của nhà Đường năm 687.

Tiểu sử 
Lý Tự Tiên là người ở Giao Châu, bị Nhà Đường đô hộ từ năm 618 đến năm 905. Năm 679, nhà Đường lập ra An Nam đô hộ phủ, sử phương Bắc bắt đầu gọi Việt Nam là An Nam kể từ đó.

Tháng 7 năm 687 thời Bắc thuộc lần III, Lý Tự Tiên ở Giao Châu nổi dậy chống Đường, do quan đô hộ là Lưu Diên Hựu bắt nộp thuế cả mà không theo lệ cũ là chỉ nộp một nửa. Nhưng, cơ mưu bị bại lộ, Lý Tự Tiên bị Lưu Diên Hựu giết chết.

Sau đó tiếp nối sự nghiệp của Lý Tự Tiên, một vị hào trưởng cũng là một thuộc tướng của Lý Tự Tiên là Đinh Kiến lãnh đạo nhân dân vùng dậy tiếp tục chống Lưu Diên Hựu và sau đó giết được Diên Hựu.

Hiện vẫn còn chưa rõ quê quán cũng như năm sinh của Lý Tự Tiên.

Xem thêm 
 Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
 Đinh Kiến
 Nhà Đường

Tham khảo

Thư mục
 Nguyễn Khắc Thuần (2007), Danh tướng Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản giáo dục

Khởi nghĩa Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Nhân vật lịch sử Việt Nam
Nhân vật quân sự nhà Đường
Long Biên

Long Biên (chữ Hán: 龍編) là một địa danh cổ tại miền Bắc Việt Nam. Thời kỳ Bắc thuộc, triều đình nhà Hán từng đặt ra huyện Long Biên, với thành Long Biên, làm thủ phủ của quận Giao Chỉ. Nhiều học giả cho rằng vị trí của vùng đất Long Biên thời cổ, được phỏng đoán ở khu vực giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Ngày nay, địa danh Long Biên được sử dụng cho phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

Tên gọi 
Cái tên Long Biên nghĩa là "rồng giao nhau", được truyền thuyết cho là vì một con rồng đã xuất hiện trên mặt sông ngay khi thành phố này được thành lập.

Có ý cho rằng, vào khoảng thế kỉ thứ 6, nó được biết đến qua cái tên Long Uyên (龍淵). Tuy nhiên, các mục địa lý trong các sách cổ Hậu Hán thư, Tống thư không có chi tiết này, mà tên gọi Long Biên vẫn tồn tại ngay từ thời Hán. Năm 621, Long Biên được đổi thành Long Châu (龍州), gồm hai huyện Bình Lạc, Vũ Ninh. Năm 627, đổi về Long Biên như cũ.

Về sau, Long Biên thường hay được gọi bằng cái tên La Thành (羅城) do đặc tính có thành bao quát của nó.

Lịch sử 
Phạm vi của vùng đất Long Biên thay đổi theo từng thời kỳ. Các học giả xác định phạm vi của vùng Long Biên thuộc vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ, trải dài theo sông Hồng, nằm trên địa bàn thành phố Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh ngày nay.

Sau cuộc chinh phục của Triệu Đà, toàn bộ lãnh thổ miền Bắc Việt Nam hiện nay trở thành một phần của Nam Việt. Tuy nhiên, không có bất kì ghi chép nào về hành chính cũng như hình thái xã hội của khu vực này, mãi đến khi quân đội nhà Hán tiêu diệt Nam Việt, và thiết lập nên Giao Chỉ quận. Thời kì này được sử sách Việt Nam hiện đại gọi là Bắc thuộc lần thứ nhất.

Địa bàn của Long Biên bắt đầu được ghi nhận từ thời Đông Hán đến Nam triều. Theo đó, Long Biên được ghi nhận là trị sở của Giao Châu. Huyện trị của Long Biên nằm tại khu vực tỉnh Bắc Ninh ngày nay. Nguyên Hòa quận huyện chí, Thái Bình hoàn vũ ký (nhà Đường) có ghi: "Thiên Tích Sơn (Phật Tích Sơn) là cửa Tây của Long Biên". Nhà Hán cho Thạch Đái làm Thái thú 9 quận. Chế độ nhà Hán lấy châu lãnh quận, trừ hai quận Châu Nhai, Đạm Nhĩ đều ở giữa biển, còn 7 quận thuộc về Giao Châu, Đái làm châu Thái thú. Thời Tây Hán, trị sở của Thái Thú đặt tại Long Biên.

Năm 544, sau khi đánh bại quân nhà Lương, Lý Bí xưng là Hoàng đế và đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở khu vực này.

Năm 602, sau khi nhà Tùy tiêu diệt nước Vạn Xuân, lãnh thổ bị sáp nhập vào Dương Châu của Nhà Tùy.

Năm 622, sau khi nhà Đường lên thay nhà Tùy khu vực này thuộc về phủ Giao Châu của nhà Đường.

Chú giải

Chú thích

Tham khảo
 Quận Long Biên – Đất và Người
 Thành cổ Long Biên
 Từ Luy Lâu - Long Biên đến Thăng Long - Hà Nội (I)
 Luy Lâu – trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa cổ xưa nhất (II)
 Luy Lâu – Long Biên chấm dứt vai trò lịch sử (III)

Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 1
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Lịch sử Hà Nội
Cố đô Việt Nam
Địa danh tại Hà Nội
George Eliot

Mary Anne Evans (sinh 22 tháng 11 năm 1819 - mất 22 tháng 12 năm 1890), được biết đến phổ biến với bút danh George Eliot, là một nhà văn tiểu thuyết người Anh. Bà là một trong những nhà văn tiên phong của thời đại Victoria. Những tiểu thuyết của bà, phản ánh đời sống trung lưu tại miền nông thôn nước Anh, nổi tiếng với những mô tả hiện thực đơn giản, tình cảm, tâm lý, sự hiểu biết.

George Eliot sử dụng bút danh nam cho các tác phẩm, như bà đã từng nói, để đảm bảo rằng tác phẩm của bà được chú trọng. Dù những nhà văn nữ có thể xuất bản thoải mái dưới tên của họ, như Eliot muốn đảm bảo rằng mình không bị coi là một nhà văn lãng mạn đơn thuần. Chính yếu tố bổ sung này có thể đã bảo vệ bà khỏi sự xoi mói vào đời sống riêng tư, và bảo vệ bà khỏi những scandal liên quan tới người chồng George Henry Lewes.

Tác phẩm

Tiểu thuyết
 Adam Bede, 1859
 The Mill on the Floss, 1860
 Silas Marner, 1861
 Romola, 1863
 Felix Holt, the Radical, 1866
 Middlemarch (Cuộc trung chuyển), 1871-72
 Daniel Deronda, 1876

Các tác phẩm khác
Bản dịch "The Life of Jesus Critically Examined" bởi David Strauss, 1846
Bản dịch "The Essence of Christianity" bởi Ludwig Feuerbach, 1854
Scenes Of Clerical Life, 1858
Amos Barton
Mr Gilfil's Love Story
Janet's Repentance
 The Lifted Veil, 1859
 Brother Jacob, 1864
 Impressions of Theophrastus Such, 1879

Thơ
Những bài thơ của George Eliot bao gồm:
 The Spanish Gypsy (a dramatic poem) 1868
 Agatha, 1869
 Armgart, 1871
 Stradivarius, 1873
 The Legend of Jubal, 1874
 Arion, 1874
 A Minor Prophet, 1874
 A College Breakfast Party, 1879
 The Death of Moses, 1879
 From a London Drawing Room,

Tham khảo

Liên kết ngoài

Victorian web biography
Literary Encyclopedia biography
Biography 
Bibliography 
George Eliot in LoveToKnow 1911 Encyclopdia

George Eliot Quotations
A Summary of "The Mill On The Floss" 
Athenaeum review of  The Mill on the Floss by Geraldine Jewsbury, (7 tháng 4 năm 1860)
Works by George Eliot  in e-book
BBC Coventry & Warwickshire - George Eliot 
Chronological list by date of publication of George Eliot's novels, short stories and poems 
full text downloads in HTML, PDF, text formats at ebooktakeaway.com
Free to read on a cell phone - Eliot works.

Sinh năm 1819
Mất năm 1880
Cựu học sinh Royal Holloway, Đại học London
Nhà viết luận người Anh
Tiểu thuyết gia người Anh
Nữ tiểu thuyết gia
Người Warwickshire
Phụ nữ trong thời đại Victoria
Nhà văn Anh
Chôn cất tại Highgate Cemetery
Nhà triết học Anh
Tiểu thuyết gia Anh
Triết gia thế kỷ 19
Đại

Đại trong tiếng Việt có thể chỉ:
Đại (địa chất), một đơn vị địa chất học để chia các liên đại thành các thang thời gian nhỏ hơn.
Đại (thực vật), một chi thực vật thuộc họ Trúc đào.
Đại (huyện), một huyện thuộc địa cấp thị Hãn Châu, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Đại (Xuân Thu), một nước chư hầu vào thời Xuân Thu
Đại (Chiến Quốc), một nước chư hầu được thành lập và tồn tại ngắn ngủi cuối thời Chiến Quốc, quốc gia tàn tồn của nước Triệu.
Đại (nước), một quốc gia của Thác Bạt thị Tiên Ti thời Ngũ Hồ thập lục quốc, tiền thân của triều đại Bắc Ngụy thời Nam Bắc triều.
Đại (họ), một họ người Á Đông.

Lịch sử Mông Cổ
Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Niên đại địa chất
Pau

Pau có thể đề cập đến:
Pau, Pyrénées-Atlantiques, tỉnh lỵ của tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng hành chính Aquitaine của nước Pháp.
Pau (quận), một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Pyrénées-Atlantiques, ở vùng Aquitaine.
Pau, Girona, một đô thị trong comarca Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.
Pau, Ý, một đô thị ở vùng Sardinia, Italia, tỉnh lỵ của tỉnh Oristano.

Trang định hướng địa danh
Steve Fossett

James Stephen Fossett  (22 tháng 4 năm 1944 - mất tích 3 tháng 9 năm 2007) là một nhà triệu phú người Mỹ và ông đã lập được nhiều kỷ lục mang tính quốc tế, ông bị mất tích năm 2007.

Tiểu sử
Steve Fossett sinh tại tiểu bang Tennessee, Mỹ. Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ kinh doanh tại Đại học Washington ông bắt đầu hoạt động kinh doanh. Steve Fossett nhanh chóng tạo dựng được gia tài hàng triệu USD. Sau đó, ông thành lập các công ty tài chính và cho tới nay ông đã có hàng trăm triệu USD.

Các kỷ lục 

Steve Fossett được Liên đoàn Hàng không quốc tế (FAI) cấp giấy chứng nhận 93 kỷ lục và Hội đồng thuyền buồm thế giới công nhận 23 kỷ lục. Ít nhất 60 kỷ lục của ông đến nay vẫn chưa bị phá. Ông từng bơi qua eo biển Manche giữa Pháp và Anh, từng nhiều lần bay quanh thế giới, từng leo hơn 400 ngọn núi, trong đó có đỉnh Matterhorn ở Thụy Sĩ và ngọn Kilimanjaro ở Tanzania.

Ngày 19 tháng 6 năm 2002 ông khởi hành từ Northam (Úc) bay vòng quanh thế giới không nghỉ trên khinh khí cầu Spirit of Freedom và trở về ngày 3 tháng 7 năm 2002.
 
Năm 2005, Fossett trở thành người đầu tiên trên thế giới một mình lái máy bay không nghỉ vòng quanh thế giới mà không cần tiếp nhiên liệu.
 Kỷ lục máy bay không thương mại bay xa nhất: 42.469,46 km trên chiếc Virgin Atlantic GlobalFlyer
 Độ cao cao nhất mà một máy bay không động cơ đạt được là 50.699 feet
 Loài bọ ngựa Liturgusa fossetti trong họ Liturgusidae được đặt tên theo tên ông.

Bị mất tích
Vào lúc 8 giờ 45 (giờ địa phương) ngày 3 tháng 9 năm 2007, Fossett lái chiếc máy bay một động cơ bay vào sa mạc Nevada để tìm địa điểm cho việc thực hiện một kỷ lục mới nhưng ông đã không trở về.

Người ta huy động một lực lượng cứu hộ khổng lồ gồm 45 máy bay để tìm kiếm ông. Tháng 9 năm 2008, các điều tra viên tìm ra phần thi hài gần chiếc máy bay đổ nát, được cho là của Fossett, gần Mammoth Lakes, California.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Doanh nhân Mỹ
Người giữ kỷ lục thế giới
Người mất tích
Người California
Người Tennessee
Phi công Mỹ
Tọa độ không có sẵn trên Wikidata
Cựu sinh viên Đại học Stanford
Mất năm 2007
Tử vong vì tai nạn ở California
.tz

.tz là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Tanzania. 

Từ tháng 7 năm 1995 đến tháng 3 năm 2022, đăng ký ở cấp 3 dưới các tên cấp 2 sau:
 .co.tz: thương mại
 .ac.tz: trường cấp bằng tú tài
 .go.tz: cơ quan chính phủ
 .or.tz: tổ chức phi lợi nhuận
 .ne.tz: hạ tầng mạng

Ngày 1 tháng 3 năm 2022 và có hiệu lực ngày 1 tháng 7 cùng năm, Bộ Thông tin, Truyền thông và Công nghệ thông tin Tanzania bắt đầu cho phép đăng ký tên miền cấp cao nhất .tz mà không cần sử dụng tên miền cấp 2 như .co.tz. Bộ cũng đã xóa bỏ yêu cầu người đăng ký phải có mặt tại Tanzania.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 IANA.tz whois information 

T z
Tz
Thuộc tính Internet khởi đầu năm 1995
Khoa học và công nghệ Tanzania
Phần mở rộng bảo mật hệ thống phân giải tên miền
.ua

.ua là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Ukraina.

Các tên miền cấp 2 
 com.ua: tổ chức thương mại
 gov.ua: tổ chức chính phủ
 net.ua: nhà cung cấp dịch vụ mạng
 edu.ua: tổ chức giáo dục
 org.ua: các tổ chức khác (phi thương mại)
 in.ua: các trang của cá nhân

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 IANA.ua whois information 

U a
Ua
U a
Internet tại Ukraina

sv:Toppdomän#U
Phá Tam Giang

Phá Tam Giang là một phá nằm trong hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Diện tích phá Tam Giang khoảng 52 km², trải dài khoảng 24 km theo hướng tây tây bắc-đông đông nam từ cửa sông Ô Lâu đến cửa sông Hương, thuộc địa phận hai quận Phú Xuân, Thuận Hóa, thị xã Phong Điền và huyện Quảng Điền thuộc thành phố Huế. Tọa độ trung tâm phá khoảng . Phá Tam Giang là một phá lớn của Việt Nam, chiếm khoảng 11% diện tích đầm phá ven bờ của cả nước.

Độ sâu của phá này từ 2–4 m, có nơi sâu tới 7 m. Hàng năm khai thác trên vùng đầm phá hàng nghìn tấn hải sản, cá, tôm các loại. Cầu Tam Giang hiện là cây cầu duy nhất bắc qua phá này.

Phá Tam Giang trong văn hóa Việt Nam

Phá Tam Giang với cửa Thuận An và sông Hương là thủy lộ chính lên kinh thành Huế nên ngày xưa ai thượng kinh đều phải vượt phá. Tuy là đầm nhưng vì có sóng nên ca dao có câu:
Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Thương em anh cũng muốn vô
Sợ truông Nhà Hồ, sợ phá Tam Giang...

Giải thích: Phá Tam Giang là nơi giao điểm của các con sông, cửa ra biển hẹp nên có nhiều vùng nước xoáy, sóng to gió lớn dễ gây lật thuyền nên thuyền bè không dám qua lại. Sau này quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng đã cho lính cải tạo mở rộng cửa và đáy phá nên các tai nạn đã thuyên giảm đáng kể.

Vào thập niên 1970, trong giai đoạn ác liệt của cuộc chiến tranh Việt Nam, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã phổ nhạc cho một bài thơ của Tô Thùy Yên và đặt tên bài hát là Chiều trên phá Tam Giang. Bài hát có đoạn: "Chiều trên phá Tam Giang, anh chợt nhớ em. Nhớ sao là nhớ..."

Chợ nổi là một trong những đặc trưng của vùng đầm phá lớn nhất Đông Nam Á này. Các phiên chợ nổi thường bắt đầu từ 4h sáng và tan khi bình minh ló rạng (thường vào khoảng 6-7h). Không đông đúc và đa dạng như các phiên chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ, chợ nổi ở đây chủ yếu là bán các loại thủy sản của vùng đầm phá.

Xem thêm
Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai

Tham khảo

Địa mạo Huế
Khách sạn George V

Khách sạn George V là một khách sạn đặc biệt sang trọng của thành phố Paris. Nằm tại số 31 đại lộ George-V thuộc quận 8, khách sạn này cách đại lộ Champs-Élysées và Khải Hoàn Môn không xa. Được coi nằm trong số những khách sạn sang trong nhất thế giới, George V bao gồm một nhà hàng hàng đầu với đầu bếp danh tiếng Philippe Legendre và những người thử rượu Eric Beaumard và Enrico Bernardo.

Khánh sạn George V được xây dựng vào năm 1928 bởi André Terrail, một thương gia, người chủ sở hữu của nhà hàng danh tiếng La Tour d'Argent. Ngày nay, George V thuộc hệ thống khách sạn Four Seasons Hotel (khách sạn Bốn mùa) của Kingdom Holding Company, công ty được đầu tư bởi ông hoàng Ả Rập Xê Út Al-Walid ben Talal ben Abd al-Aziz Al Saoud.

Đặc tính 
 221 phòng và 29 phòng cao cấp trong đó nhiều phòng nhìn tới Nhà thờ Sacré-Cœur hoặc tháp Eiffel.
Các phòng Hoàng gia hoặc Tổng thống rộng từ 300 tới 380 m².
 Nhà hàng ẩm thực "Le Cinq" với đầu bếp Philippe Legendre.
 Người thử rượu Enrico Bernardo, vô địch thế giới năm 2004 và Eric Beaumard, á quân thế giới năm 1998.
 Nhà hàng ẩm thực "Les Princes".
 Nhà hàng truyền thống "Le Grill".
 Bar Piano George V, Phòng trà
 Bảy phòng khách từ 12 đến 900 người dàng cho các cuộc họp, đón tiếp, chiêu đãi, tiệc cocktail
 Bể bơi có mãi che, tắm nước khoáng, mát xa, tắm hơi, thẩm mỹ viện, phòng cắt tóc.
 Ngôn ngữ sử dụng: tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Ả Rập, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trang chính thức của khách sạn George V
 Trang của hệ thống Four Seasons Hotel

George V
Quận 8, Paris
Khởi đầu năm 1928 ở Pháp
Chi Hòe

Chi Hòe (danh pháp khoa học: Styphnolobium) là một chi nhỏ chứa 3-4 loài cây thân gỗ nhỏ và cây bụi trong phân họ Đậu (Faboideae) của họ Đậu (Fabaceae), trước đây được phân loại trong chi Sophora theo định nghĩa rộng. Các loài trong chi Styphnolobium khác với chi Sophora (nghĩa hẹp) ở chỗ chúng không có khả năng tạo ra mối quan hệ cộng sinh với vi khuẩn nốt rễ (vi khuẩn cố định đạm) trên rễ của chúng. Chúng khác với chi có quan hệ họ hàng gần là Calia (đậu Mescal) ở chỗ chúng có lá sớm rụng và hoa mọc ra từ nách lá chứ không phải ở đầu cành. Lá của các loài trong chi Hòe là dạng lá kép hình lông chim lẻ, với 9-21 lá chét, và hoa mọc thành chùm rủ xuống, tương tự như ở dương hòe.

Các loài
Styphnolobium affine (Torr. & A. Gray) Walp., đậu Coral (đồng nghĩa Sophora affinis) có nguồn gốc miền nam Hoa Kỳ tại Texas, Oklahoma, Arkansas và Louisiana. Nó là cây bụi lớn hay cây gỗ nhỏ, cao tới 5–7 m, với hoa màu trắng hay tím nhạt.
Styphnolobium japonicum (L.) Schott, hòe (đồng nghĩa Sophora japonica), có nguồn gốc Đông Á (chủ yếu là Trung Quốc; cho dù tên khoa học có liên quan tới Nhật Bản, nhưng nó là loài cây được đưa vào đây), là cây cảnh phổ biến tại châu Âu và Bắc Mỹ, được trồng vì có hoa trắng, nở vào cuối mùa hè khi phần lớn các loài khác đã kết thúc thời kỳ ra hoa. Nó là cây thân gỗ có tán lá rộng, cao tới 10–20 m.
Styphnolobium monteviridis có nguồn gốc Trung Mỹ.

Sử dụng
Cây hòe được sử dụng rộng rãi trong nghệ thuật bonsai. Cây hòe tội lỗi là cây hòe lịch sử tại Công viên Cảnh Sơn, Bắc Kinh, nơi vị hoàng đế cuối cùng của nhà Minh là Minh Sùng Trinh đã tự treo cổ năm 1644.

S. japonicum (tiếng Trung: 槐; bính âm: huái: hòe) là một trong 50 vị thuốc cơ bản được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Hoa.

Một vài hình ảnh về cây Hòe

Chú thích

Tham khảo
The relationship of Sophora sect. Edwardsia (Fabaceae) to Sophora tomentosa, the type species of the genus Sophora, observed from DNA sequence data and morphological characters. Bot. J. Linn. Soc. 146: 439-446 (2004). Tóm tắt trực tuyến.

Liên kết ngoài
Sophora japonica 

Cây thuốc

simple:Styphnolobium japonicum
Mie

là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở tiểu vùng Tokai, vùng Kinki trên đảo Honshū. Trung tâm hành chính là thành phố Tsu.

Lịch sử 
Tỉnh Mie ngày nay bao gồm ba tỉnh cũ: Ise, Shima và Iga và cả vùng cực đông của Kii. Thời Minh Trị Duy tân, triều đình Nhật Bản cho sắp xếp lại các đơn vị hành chánh cũ nhiều lần, trong đó khu vực Mie. Năm 1871 thì lấy vùng đất từ sông Kisosansen ở phía Bắc đến thị trấn Tsu lập nên tỉnh Anōtsu, trong khi vùng phía nam thì lập tỉnh Watarai. Năm 1872, tỉnh lỵ của Anōtsu chuyển từ Tsu tới Yokkaichi, và sau đó tên tỉnh đổi là Mie. Năm 1876 thì Mie nhập với Watarai, nhưng vẫn giữ tên Mie và tỉnh lỵ đặt lại ở Tsu.

Địa danh "Mie" tương truyền là do Yamato Takeru đặt cho khu vực này sau một cuộc chinh phạt phía Đông.

Hành chính 
Có 14 thành phố đặt ở tỉnh Mie:

Ngoài ra còn 15 làng:

Kinh tế

Văn hóa

Giáo dục 

 Đại học Mie

Thể thao

Du lịch

Các địa phương kết nghĩa 
  São Paulo, Brasil
  Hồ Nam, Trung Quốc
  Valencia, Tây Ban Nha

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức của tỉnh Tam Trọng (tiếng Nhật) 
 Thông tin du lịch Tam Trọng 
 Outdoor Nhật Bản - Phần Tam Trọng
 Mie International Exchange Foundation

Kinki
Tỉnh của Nhật Bản
Chubu
Chi Bồ kết

Chi Bồ kết (danh pháp khoa học: Gleditsia, còn viết là Gleditschia) là một chi chứa các loài bồ kết trong phân họ Vang (Caesalpinioideae) của họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc tại Bắc Mỹ và châu Á. Tên gọi khoa học của nó là để ghi công Johann Gottlieb Gleditsch, giám đốc Vườn thực vật Berlin, mất năm 1786.

Mô tả
Cây gỗ hay cây bụi, lá sớm rụng. Thân và cành thường có gai đơn hoặc phân nhánh, mập. Lá mọc so le, thường thành cụm, lá chét lông chim đôi đơn giản và lông chim kép thường trên cùng một cây; lá kèm chóng tàn, nhỏ; cuống lá và lá chét lông chim có rãnh; lá chét nhiều, mọc gần đối hoặc so le, đáy xiên hoặc gần đối xứng, mép lá răng cưa hoặc khía tai bèo, hiếm khi nguyên. Phát hoa ở nách lá, hiếm khi ở đầu cành, mọc thành chùm hoa hay cành hoa, hiếm khi là chùy hoa. Hoa đa tính hoặc đơn tính khác gốc, màu lục nhạt hoặc trắng ánh xanh lục. Đế hoa hình chuông, bên ngoài có lông tơ. Đài hoa 3-5 thùy; các thùy gần bằng nhau. Cánh hoa 3-5, hơi không đều nhau,dài gần bằng hoặc dài hơn một chút so với các thùy của đài hoa. Nhị hoa 6-10, thò ra, hơi phẳng, rộng, có lông quăn từ giữa trở xuống; bao phấn đính lưng. Bầu nhụy không cuống hay có cuống ngắn; noãn 1 đến nhiều; vòi nhụy ngắn; đầu nhụy ở đỉnh. Quả đậu hình trứng hoặc elip, phẳng hoặc gần thuôn tròn.

Phân bố
Từ Trung Á tới Đông Nam Á, Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

Loài
Có 15 loài trong chi này:
 Gleditsia amorphoides (Griseb.) Taub.
 Gleditsia aquatica Marshall: Bồ kết nước
 Gleditsia assamica Bor
 Gleditsia australis F. B. Forbes & Hemsl.: Bồ kết quả nhỏ, bồ kết, bù kết, chùm kết, châm kết, mận kết, bồ kếp, tạo giác.
 Gleditsia caspia Desf.: Bồ kết Caspi
 Gleditsia delavayi Franchet
 Gleditsia fera (Lour.) Merr.: Bồ kết Hoa Nam, tạo giác, chùm kết.
 Gleditsia ferox Desf.
 Gleditsia japonica Miq.: Bồ kết núi hay bồ kết Nhật Bản
 Gleditsia macracantha Desf.
 Gleditsia microphylla Isely: Bồ kết dại
 Gleditsia pachycarpa Balansa ex Gagnep.: Bồ kết quả dày.
 Gleditsia sinensis Lam.: Bồ kết Trung Quốc
 Gleditsia texana Sarg.: Bồ kết Texas, đôi khi được coi là loài lai ghép (G. aquatica × G. triacanthos)
 Gleditsia triacanthos L.: Bồ kết ba gai

Sử dụng y học 
G. sinensis là một trong 50 vị thuốc cơ bản của y học cổ truyền Trung Hoa, tại đây người ta gọi nó là tạo giáp (皂荚).

Hình ảnh

Tham khảo
 
 

Cây thuốc
Phân họ Vang