Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa

Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa (; ), thường gọi là Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Nam Việt, là cơ quan đại diện ngoại giao do Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) thành lập tại tại thủ đô Sài Gòn của Việt Nam Cộng hòa. Cơ quan này đã đóng cửa vào ngày 26 tháng 4 năm 1975, vài ngày trước khi Sài Gòn thất thủ. Trụ sở cũ của đại sứ quán đã được chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) tiếp quản và cải tạo vào năm 2004, và bắt đầu được sử dụng làm trụ sở của Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011. Tháng 11 năm 1992, Trung Hoa Dân Quốc đã tái lập cơ quan đại diện tại Sài Gòn (lúc này đã đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh), dưới hình thức là Văn phòng Kinh tế Văn hóa Đài Bắc tại Thành phố Hồ Chí Minh, một cơ quan có tính chất bán chính thức tương đương cấp Tổng Lãnh sự quán.

Lịch sử
Ban đầu, đây là Lãnh sự quán Trung Hoa Dân Quốc tại Sài Gòn được thiết lập từ thời Pháp thuộc, sau Thế chiến thứ hai được nâng cấp thành Tổng Lãnh sự quán. Sau khi Quốc gia Việt Nam độc lập, hai bên vẫn duy trì quan hệ cấp Tổng Lãnh sự mà chưa phát triển thêm quan hệ ngoại giao chính thức. Sau khi Trung Hoa Dân Quốc và Việt Nam Cộng hòa chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, cơ quan này ban đầu có tên là Công sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa thành lập vào ngày 17 tháng 12 năm 1955. Đến ngày 1 tháng 7 năm 1958, Công sứ quán được nâng cấp thành Đại sứ quán và đổi tên thành Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa. Văn phòng đại sứ quán cũng từng thay đổi địa điểm vài lần, khi mới thành lập vào năm 1955, trụ sở đặt tại số 47 đường Pasteur, gần Bộ Tư lệnh Viện trợ Quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV).

Ngày 19 tháng 9 năm 1967, Tòa đại sứ bị đặc công Việt Cộng đánh bom, khiến một người qua đường thiệt mạng và 27 người khác bị thương. Năm 1969, sau khi Tổng cục Công trình Vinh Quang hoàn thành việc xây dựng trụ sở mới tại số 175 đường Hai Bà Trưng, Sài Gòn. Đại sứ quán đã chuyển về đây làm việc cho đến khi đóng cửa và sơ tán vào ngày 26 tháng 4 năm 1975, trước khi Sài Gòn thất thủ. Sau khi Việt Nam thống nhất, khuôn viên của tòa đại sứ ban đầu bị chính phủ trưng thu để sử dụng vào mục đích khác. Sau đó, khu đất này được bàn giao cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tiếp nhận. Hiện nay, địa điểm này là trụ sở của Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Danh sách Đại sứ

Công sứ Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa (1955–1958)
Sau khi nước Việt Nam Cộng hòa được thành lập vào tháng 10 năm 1955, Trung Hoa Dân Quốc đã công nhận chính thể này. Ngày 17 tháng 12 cùng năm, hai bên chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao và trao đổi đặc sứ. Tổng Lãnh sự quán Trung Hoa Dân Quốc tại Sài Gòn được nâng cấp thành Công sứ quán. Tưởng Ân Khải (蔣恩鎧), nguyên Tổng lãnh sự, được bổ nhiệm làm Đại biện lâm thời (quyền đứng đầu Công sứ quán). Đến năm 1957, Viên Tử Kiện (袁子健) nhậm chức Công sứ, và sau đó vào năm 1958, Công sứ quán được nâng cấp thành Đại sứ quán.

Đại sứ Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa (1958–1975)
Ngày 1 tháng 7 năm 1958, Công sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa được nâng cấp thành Đại sứ quán, và Công sứ Viên Tử Kiến được thăng chức làm Đại sứ. Năm 1975, khi quân đội Việt Nam Cộng hòa liên tục bại trận, Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc tại Việt Nam Cộng hòa đã đóng cửa vào ngày 26 tháng 4 cùng năm, và chính thức ngừng làm việc từ ngày 28. Ngày 30 tháng 4, cùng với sự sụp đổ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, quan hệ ngoại giao giữa hai bên cũng chấm dứt. Ngày 12 tháng 5, Bộ Ngoại giao Trung Hoa Dân Quốc chính thức ban hành lệnh đóng cửa hoàn toàn và rút toàn bộ nhân viên ngoại giao về nước.

Xem thêm
 Quan hệ Đài Loan – Việt Nam
 Văn phòng Kinh tế Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam
 Quan hệ Trung Hoa Dân Quốc – Việt Nam Cộng hòa
 Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Trung Hoa Dân Quốc
 Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao tại Việt Nam Cộng hòa

Tham khảo

Sài Gòn
Quan hệ Đài Loan – Việt Nam
Đại sứ quán tại Việt Nam Cộng hòa
Khởi đầu năm 1955 ở Việt Nam
Chấm dứt năm 1975 ở Việt Nam
Cơ quan chính phủ thành lập năm 1955
Cơ quan chính phủ chấm dứt năm 1975
Cơ quan đại diện ngoại giao của Đài Loan
Quan hệ Trung Hoa Dân Quốc – Việt Nam Cộng hòa
Cơ quan đại diện ngoại giao tại Thành phố Hồ Chí Minh