Măng Đen

Măng Đen là một xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

Địa lý
Xã Măng Đen nằm trên cao nguyên Măng Đen, ở độ cao khoảng 1200 mét so với mực nước biển. Xã có quốc lộ 24 đi qua, nằm cách thành phố Kon Tum (cũ) khoảng 50 km về phía đông bắc và cách thành phố Quảng Ngãi (cũ) khoảng 140 km về phía tây nam. Măng Đen có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Măng Bút.
Phía nam giáp xã Đăk Rve và tỉnh Gia Lai.
Phía đông giáp xã Kon Plông.
Phía tây giáp xã Măng Ri, xã Đăk Pxi và Đăk Kôi.

Do nằm ở độ cao 1200 mét so với mực nước biển, được các dãy núi cùng quần hệ thực vật rừng nguyên sinh bao quanh, xã có nền khí hậu miền núi ôn hòa mát dịu quanh năm. Bên cạnh thảm rừng nguyên sinh, cảnh quan thiên nhiên nơi đây còn thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và nông nghiệp cây xứ lạnh, cây dược liệu do độ ẩm cao, thổ nhưỡng phù hợp, địa hình đa phần gò đồi thấp, cùng hệ thống sông, suối và nhiều hồ, thác nước. Ngay từ những thập niên đầu thế kỷ 20, người Pháp đã đến Măng Đen khảo sát, đưa cây thông vào trồng với ý định xây dựng một trạm nghỉ dưỡng trên vùng đất này. Vì khí hậu và cảnh quan đặc biệt, có nhiều nét tương đồng với Đà Lạt nên nơi đây được ví như là Đà Lạt của vùng Bắc Tây Nguyên, và hiện được quy hoạch để trở thành Khu du lịch sinh thái quốc gia.

Măng Đen là vùng đất cổ có cấu tạo địa chất lâu dài và phức tạp, được hình thành từ thời kỳ Tiền Cambri cách đây khoảng 2.500 triệu năm. Cùng với quá trình vận động của vỏ Trái Đất vào cuối Kỷ Đệ Tam, Măng Đen chịu ảnh hưởng từ sức dội của vận động uốn nếp dãy Himalaya. Sang Kỷ Đệ Tứ, một mặt dung nham bazan tràn ra, mặt khác các hoạt động nâng lên theo các nếp oằn đứt gãy từ trước, các khối tảng Ngọc Linh, Pleiku tiếp tục ổn định, còn Măng Đen không thuộc hệ núi Ngọc Linh mà nó là khúc đuôi về phía Đông Bắc của cao nguyên Pleiku, với một địa hình đa dạng, khí hậu ôn hòa mát mẻ của vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, với dải đất đỏ bazan trù phú.

Lịch sử 
Tên gọi của xã xuất phát từ tên T'măng Deeng của người Mơ Nâm, có nghĩa là vùng đất bằng phẳng và rộng lớn.

Địa bàn xã Măng Đen trước đây là một phần xã Măng Cành thuộc xã Kon Plông.

Măng Đen khi đó chỉ là tên của một số địa danh như cao nguyên Măng Đen, thôn Măng Đen (nơi đặt xã lỵ của xã Kon Plông)...

Ngày 8 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 13/2004/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Đăk Long trên cơ sở 13.555 ha diện tích tự nhiên và 2.054 người của xã Măng Cành.

Ngày 16 tháng 7 năm 2019, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 720/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2019). Theo đó, thành lập thị trấn Măng Đen, thị trấn huyện lỵ huyện Kon Plông trên cơ sở toàn bộ 148,07 km² diện tích tự nhiên và 6.913 người của xã Đăk Long.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Kon Tum vào tỉnh Quảng Ngãi. Địa bàn thành lập xã Măng Đen thuộc tỉnh Quảng Ngãi.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1677/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ngãi năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Măng Đen, xã Măng Cành và xã Đăk Tăng thành xã mới có tên gọi là xã Măng Đen.

Hành chính
Thị trấn Măng Đen trước kia được chia thành 4 tổ dân phố: Kon Pring, Kon Chốt, Kon Brayh, Kon Xủh.

Du lịch

Các điểm tham quan:
Hồ Toong Đam
Thác Đăk Ke
Rừng già Kon Plong
Đức Mẹ Măng Đen
Thác Pa Sĩ
Chùa Khánh Lâm
Vườn thực nghiệm
Vườn hoa thanh niên
Nhà rông KonPring
Tượng đài chiến thắng Măng Đen
Di tích lịch sử Măng Đen
Những đồi hoa sim, hoa mua
Rừng thông Măng Đen
Sân bay Măng Đen

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Du lịch Kon Tum
Huyện lỵ Việt Nam
Thị trấn Việt Nam