Sự kiện Chichibu

, còn được gọi là Cuộc nổi dậy Chichibu, là một cuộc nổi dậy quy mô lớn của nông dân vào tháng 11 năm 1884 tại Chichibu, Saitama, cách thủ đô Nhật Bản một quãng ngắn. Cuộc nổi dậy kéo dài khoảng hai tuần.

Đây là một trong nhiều cuộc nổi dậy tương tự ở Nhật Bản vào khoảng thời gian đó, xảy ra như một phản ứng trước những thay đổi mạnh mẽ trong xã hội sau cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868. Điều khiến Chichibu trở nên khác biệt là quy mô của cuộc nổi dậy và mức độ nghiêm khắc trong phản ứng của chính phủ.

Bối cảnh 
Sau khi chế độ Mạc phủ Tokugawa kết thúc với cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868, nền nông nghiệp Nhật Bản bị chi phối bởi hệ thống canh tác thuê đất. Chính phủ Minh Trị đã dựa vào nguồn thu thuế từ quyền sở hữu đất tư nhân để thực hiện chương trình công nghiệp hóa, và Cải cách Thuế đất năm 1873 đã làm gia tăng quá trình địa chủ, với nhiều nông dân bị tịch thu đất đai do không có khả năng trả các loại thuế mới.

Tình hình này càng trở nên tồi tệ hơn do Chính sách Tài khóa Matsukata giảm phát từ năm 1881, làm giảm mạnh giá gạo, dẫn đến nhiều vụ phá sản hơn. Vì những người thuê đất bị buộc phải trả hơn một nửa sản lượng thu hoạch làm tiền thuê, họ thường bị buộc phải gửi vợ con đến các nhà máy dệt hoặc bán con gái vào mại dâm để trả thuế.

Sự bất mãn ngày càng tăng của nông dân () đã dẫn đến một số cuộc nổi dậy của nông dân ở nhiều vùng nông thôn nghèo khó trên cả nước. Năm 1884 chứng kiến ​​khoảng sáu mươi cuộc bạo loạn; tổng nợ của nông dân Nhật Bản vào thời điểm đó ước tính là hai trăm triệu yên, tương đương với khoảng hai nghìn tỷ yên theo giá trị tiền tệ năm 1985.

Một số cuộc nổi dậy này được tổ chức và lãnh đạo thông qua "Phong trào Tự do và Dân quyền" (自由民権運動, jiyū minken undō), một thuật ngữ chung chỉ nhiều nhóm và hội đoàn riêng lẻ trên khắp đất nước, bao gồm những công dân tìm kiếm sự đại diện nhiều hơn trong chính phủ và các quyền cơ bản. Hiến pháp quốc gia và các tác phẩm khác về tự do ở phương Tây hầu như không được quần chúng Nhật Bản biết đến vào thời điểm đó, nhưng có những người trong phong trào đã nghiên cứu phương Tây và có thể hình dung ra hệ tư tưởng chính trị dân chủ. Một số hội đoàn trong phong trào đã tự soạn thảo hiến pháp, và nhiều người coi công việc của họ như một hình thức yonaoshi (世直し, nghĩa đen là "làm thẳng thế giới"). Các bài hát và tin đồn trong số những người nổi dậy thường thể hiện niềm tin của họ rằng Đảng Tự do (自由党, Jiyūtō) sẽ giải quyết được các vấn đề của họ.

Khởi nghĩa 
Trong khi nhiều nhóm và đảng phái chính trị trên khắp đất nước đang tranh luận về các vấn đề chính trị một cách hòa bình, thì cái gọi là "Quân đội Cách mạng" tự xưng đã nổi dậy vào ngày 31 tháng 10 năm 1884, tại huyện Chichibu, tỉnh Saitama. Cuộc nổi dậy bắt nguồn từ việc các chủ nợ từ chối cho phép hoãn trả nợ. Quân nổi dậy tìm cách tấn công một tòa nhà chính phủ và các văn phòng cho vay nặng lãi, đồng thời phá hủy hồ sơ nợ nần của họ.

Quy mô của cuộc nổi dậy được ghi nhận rất khác nhau, từ 5.000 đến hơn 10.000 người. Hầu hết quân nổi dậy được trang bị các dụng cụ nông nghiệp, giáo tre, kiếm, pháo gỗ và súng hoả mai săn. Quân nổi dậy tràn ra từ những ngôi làng nhỏ trên núi, không chỉ được trang bị vũ khí mà còn cả biểu ngữ và khẩu hiệu; tuyên bố "Chế độ Nhân ái Mới" và đặt tên cho văn phòng quận bị chiếm là "Trụ sở của Quân đội Cách mạng".

Sau khi thiết lập trụ sở, những người cầm đầu đã áp dụng một lịch mới và bắt đầu ban hành các sắc lệnh, ghi nhãn tất cả là được ban hành trong "Năm thứ nhất của Tự do và Tự quản". Những người cách mạng cũng phái các nhóm nhỏ hơn đi tìm kiếm và lật đổ các quan chức chính phủ ở các làng lân cận trước khi triệu hồi lực lượng của họ và hành quân về Tokyo, nơi phong trào lần đầu tiên gặp phải sự kháng cự đáng kể.

Những người cách mạng đã bị Cảnh sát Thủ đô Tokyo và Quân đội Hoàng gia Nhật Bản chuyên nghiệp mới được trang bị vũ khí hạng nặng với súng trường Murata mới được chế tạo chặn lại, và bước tiến của họ đã bị chặn đứng dưới hỏa lực áp đảo của cảnh sát và quân đội. Khoảng mười ngày sau khi chiếm được văn phòng quận, cuộc nổi dậy Chichibu cuối cùng đã bị dập tắt hoàn toàn dưới chân dãy núi Yatsugatake. Số lượng chính xác những người cách mạng thiệt mạng vẫn chưa được biết. Nhiều người sống sót đã bị bắt, và gần 3.000 người đã bị xét xử và kết án. Ba trăm người bị kết án là tội phạm, và bảy người cầm đầu bị kết án tử hình. Năm trong số bảy người đã bị treo cổ chưa đầy ba tháng sau đó, vào tháng 2 năm 1885.

Mặc dù đây là cuộc nổi dậy quần chúng lớn nhất thời kỳ Minh Trị, hoặc có lẽ chính vì điều đó, chính phủ đã tìm cách bác bỏ nó bằng cách mô tả những người nổi dậy chỉ là những kẻ côn đồ.

Di sản 
Nhìn chung, sự kiện Chichibu là do sự kết hợp giữa các tư tưởng tự do, cách mạng và động cơ kinh tế. Mặc dù quan điểm truyền thống về sự kiện này cho rằng động cơ của nông dân chỉ đơn thuần là kinh tế, một số học giả lại xem nó như một phần của phong trào đòi quyền lợi nhân dân bị đàn áp trong giai đoạn này. Irokawa Daikichi thuộc Đại học Keizai Tokyo, mô tả chi tiết sự kiện này trong cuốn sách của ông, "Văn hóa thời kỳ Minh Trị", và lập luận rằng nó không chỉ đơn thuần là một phần của phong trào xóa nợ, cũng không phải là một cuộc nổi dậy thông thường của nông dân nghèo muốn xóa nợ. Các nhà lãnh đạo của cuộc nổi dậy, nếu không phải là phần lớn những người theo họ, đều là những nhà tư tưởng tích cực của phong trào Tự do và Quyền lợi Nhân dân, và họ không tìm cách nào khác ngoài việc thách thức chính phủ Minh Trị. Theo Irokawa, họ được dẫn dắt bởi "hệ tư tưởng cách mạng của Đảng Tự do; họ có một niềm tin cách mạng rằng họ có thể 'cải cách chính phủ, hiện thực hóa tự do và tham gia đấu tranh vì nhân dân'."

Ghi chú

Tham khảo 

 Irokawa, Daikichi (1985). The Culture of the Meiji Period. Princeton: Princeton University Press. (, Meiji no bunka, Marius Jansen trans. ed.)

Xung đột năm 1884
Nhật Bản năm 1884
Thời kỳ Minh Trị