Chuyến dạo bộ

Một chuyến dạo bộ (walking tour) thường đề cập đến một trong hai hình thức gồm một chuyến đi bộ có hướng dẫn quanh một địa điểm lịch sử hoặc địa điểm văn hóa, thường là trong bối cảnh đô thị, hoặc một chuyến đi bộ dài ngày ở vùng nông thôn, đồng quê còn được gọi là du lịch ba lô. Chuyến dạo bộ là một chuyến tham quan địa điểm lịch sử hoặc văn hóa được thực hiện bằng cách đi bộ, đây là một hình thức du lịch đặc thù, trong đó phương thức di chuyển chủ yếu hoặc duy nhất là đôi chân của du khách, với thế mạnh của loại hình du lịch chậm rãi cho phép du khách thâm nhập sâu vào các ngõ hẻm của đô thị hoặc điểm đến mà các phương tiện cơ giới không thể tiếp cận. Du khách đi bộ theo một lộ trình được thiết kế sẵn, thường kéo dài gần đến một buổi (buổi sáng hoặc buổi chiều đến tối), với quãng đường di chuyển vừa phải (thường dưới 5 km) và du khách tập trung vào các chi tiết lịch sử, kiến trúc, văn hóa, ẩm thực hoặc các câu chuyện tại một khu vực cụ thể như khu phố cổ, trung tâm thành phố, dọc các con đường phố hoặc các khu chợ truyền thống, thường gọi là bát phố chỉ việc đi bộ chậm rãi ngắm nhìn phố phường, xe cộ và đời sống. Ngày nay, các YouTuber hay du khách nước ngoài thực hiện các thước phim "walking tour" (du hành bộ) cận cảnh tại những địa điểm ở địa phương ở góc quay thứ nhất không chỉ là một hoạt động khám phá mà còn là sự ghi chép chân thực về đời sống, môi trường, cảnh quan, vệ sinh, thiên nhiên, kiến trúc và phong tục tập quán của người dân địa phương. Khác với những cảnh quay dàn dựng, các video này thường mang lại một cái nhìn trực diện, mộc mạc, chân thực, cận cảnh, trực tiếp theo thời gian thực một cách tự nhiên.

Lịch sử

Thời Trung Cổ
Một ví dụ ban đầu của chuyến dạo bộ là cuộc hành hương. Đây là một hành trình tôn giáo theo kiểu du lịch hành hương, thường được thực hiện bằng cách hành giả sẽ đi bộ nhưng đôi khi cũng đi bằng phương tiện khác, ví dụ như cưỡi ngựa, đến một địa điểm có ý nghĩa quan trọng đối với đức tin của người đi bộ. Bài thơ trần thuật thế kỷ XIV có tên Chuyện kể ở Canterbury (The Canterbury Tales) của Chaucer mô tả một cuộc hành hương như vậy. Mọi người vẫn thực hiện những hành trình như thế, trong đó nổi tiếng nhất là Camino de Santiago. Nhiều tuyến đường hành hương hiện nay trùng với các con đường mòn đi bộ đường dài. Những con đường mòn như vậy là một hình thức gần đây của chuyến dạo bộ hoặc du lịch ba lô. Một ví dụ là con đường GR 65 của Pháp mang tên Chemin de Saint-Jacques (trong tiếng Tây Ban Nha là Camino de Santiago francés), một tuyến đường biến thể quan trọng của cuộc hành hương đến Santiago de Compostela.

Thời Cận Đại
Những ví dụ ban đầu về các chuyến dạo bộ kéo dài được thực hiện thông qua các nhà thơ Lãng mạn như William Wordsworth và John Keats. Năm 1790, Wordsworth khởi hành một chuyến đi kéo dài qua Pháp, Thụy Sĩ và Đức, chuyến đi này được ông mô tả trong bài thơ tự truyện The Prelude (1850). Năm 1798, ông đi bộ qua xứ Wales và cùng với Samuel Taylor Coleridge, vào năm 1799, thực hiện một chuyến đi kéo dài ba tuần đến Lake District. John Keats, người thuộc thế hệ tiếp theo của các Nhà thơ Lãng mạn đã bắt đầu một chuyến dạo bộ qua Scotland, Ireland và Lake District vào tháng 6 năm 1818 cùng với người bạn Charles Armitage Brown. Các chuyến dạo bộ rất phổ biến vào thế kỷ XIX, và một ví dụ nổi tiếng là tác phẩm Du hành cùng một con lừa (1879) của Robert Louis Stevenson. Stevenson cũng xuất bản bài tiểu luận nổi tiếng "Walking Tours" (Những chuyến dạo bộ) vào năm 1876. Một minh chứng ban đầu của người Mỹ là tác phẩm A Thousand Mile Walk to the Gulf (1916) của nhà tự nhiên học John Muir, mô tả một chuyến đi bộ dài để nghiên cứu thực vật, được thực hiện vào năm 1867. Một loại hình du lịch ban đầu khác là Grand Tour, được thực hiện ở châu Âu từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, như một phần trong quá trình giáo dục của những thanh niên giàu có.

Ngày nay

Ngày nay, loại hình Grand Tour bao gồm một chuyến du ngoạn dài ngày khắp châu Âu, với các chuyến thăm đến các thành phố, các địa điểm lịch sử và văn hóa, bao gồm các chuyến dạo bộ tương tự như những chuyến đi mà du khách hiện đại thực hiện. Giới trẻ hiện đại thường thực hiện một hình thức du lịch ba lô (xách ba lô lên và đi) tương tự, mặc dù rẻ hơn. Cũng có những chuyến du lịch tự hướng dẫn, hỗ trợ du khách thông qua sách du lịch, bản đồ, tờ rơi, cẩm nang du lịch và tài liệu âm thanh. Một chuyến dạo bộ thường ngắn hơn nhiều so với một chuyến du lịch có người hướng dẫn, vốn có thể kéo dài một tuần hoặc hơn. Chúng được dẫn dắt từ những hướng dẫn viên du lịch có kiến thức về các địa điểm trong suốt chuyến đi, cũng như ý nghĩa lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của chúng.

Nhiều chuyến dạo bộ yêu cầu trả phí cho hướng dẫn viên du lịch, mặc dù một số hoạt động dựa trên hệ thống tiền boa. Mô hình "trả bao nhiêu tùy ý" bắt đầu vào khoảng năm 2004 và có thể được tìm thấy ở nhiều quốc gia. Hiệp hội Hướng dẫn viên Du lịch Đăng ký có trụ sở tại Vương quốc Anh đã chỉ trích hệ thống này vì không yêu cầu bất kỳ sự đào tạo hay chứng nhận nào đối với hướng dẫn viên của họ. Một số thành phố hiện nay sử dụng các màn trình diễn kịch nghệ để tăng thêm sự thú vị cho các chuyến tham quan của họ đó là loại hình sân khấu đô thị. Thường được dẫn dắt bởi các diễn viên mặc trang phục hóa trang, những chuyến dạo bộ này tạo ra cảm giác về lịch sử sống "theo một phong cách rất dễ tiếp cận, phi học thuật". Những chuyến tham quan này là một hình thức của diễn kịch đi dạo, cũng như kịch bảo tàng ở chỗ nó sử dụng lối giao tiếp diễn giải ngôi thứ nhất.

Tại Việt Nam
Tại Việt Nam, nhiều du khách đánh giá các địa điểm như Đà Lạt, Sa Pa là điểm đến để đi bộ khám phá thiên nhiên, còn Đà Nẵng, Vũng Tàu để đi bộ dọc các bãi biển đẹp, đó là là hoạt động đi dạo hay tản bộ, hướng sự tập trung tới cảnh quan bên ngoài để cảm nhận những góc nhìn mới, ngay cả với những nơi vốn quen thuộc. Hình thức du lịch này có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện tinh thần, nâng cao sức khỏe và thêm cảm xúc tích cực. Du khách có thể đi bộ giữa thiên nhiên, non nước hay tận hưởng không gian kiến trúc, nghệ thuật, hoặc đắm mình trong sự nhộn nhịp của những thành phố. Đà Lạt, Sa Pa và Ninh Bình là những điểm đến để đi bộ khám phá thiên nhiên được các du khách đánh giá cao, với không khí trong lành và cảnh quan xanh mướt, trong khi thành phố Đà Nẵng, Vũng Tàu và Nha Trang là những nơi có lợi thế về đi dạo bên bờ biển, tận hưởng vẻ đẹp của bình mình và hoàng hôn, còn những chuyến tản bộ bình yên bên bờ sông thường ở Hội An, Huế và Cần Thơ. Đối với loại hình đi bộ trong thành phố với những cuộc tản bộ tại các đài tưởng niệm, sở thú, hoặc vườn bách thảo tại Thành phố Hồ Chí Minh hay Hà Nội để trải nghiệm từ những khu phố sầm uất đến những con hẻm ẩm thực lâu năm.

Xem thêm
 Dạo bộ chụp hình
 Đi bộ
 Ẩm thực đường phố
 Du lịch ẩm thực
 Lễ hội đường phố
 Diễn hành hoa
 Đi bộ đường dài
 Du lịch tâm linh
 Du lịch âm nhạc
 Du lịch thể thao

Chú thích

Tham khảo
 MacCannell, Dean. The Ethics of Sightseeing. University of California Press, 2011.
 Pond, Kathleen Lingle. The Professional Guide: Dynamics of Tour Guiding. New York: Van Nostrand Reinhold, 1993.
 Ruitenberg, Claudia W. "Learning by Walking: Non-Formal Education as Curatorial Practice and Intervention in Public Space." International Journal of Lifelong Education 31, no. 3 (2012): 261-275.
 Wynn, Jonathan R. The Tour Guide: Walking and Talking New York. Chicago: The University of Chicago Press, 2011.
 Wynn, Jonathan R. "City Tour Guides: Urban Alchemists at Work." City & Community 9, no. 2 (June 2010).

Du lịch