Heißwecke

Bánh Heißwecke (số nhiều: Heißwecken), còn được gọi là Heißewecke hoặc Hedewig, là một loại bánh mì nho khô truyền thống trong khu vực nói tiếng Đức ở châu Âu, có nguồn gốc từ ít nhất là cuối thời Trung cổ. Ở miền bắc và tây bắc nước Đức, bánh được ăn trước khi bắt đầu thời kỳ ăn chay trước lễ Phục sinh, được gọi là Mùa Chay, đặc biệt là từ Thứ Hai Hoa Hồng (Rosenmontag) đến Thứ Tư Lễ Tro (Aschermittwoch). Đây là loại bánh mì ngọt làm từ sữa và bột mì, được ăn nóng, do đó có tên gọi là Heißwecken, nghĩa đen là "bánh mì nóng". Bánh Heißwecken chủ yếu được ăn ở khu vực chịu ảnh hưởng của Liên minh Hanseatic, tức là hầu hết Bắc Âu, từ Hà Lan ngày nay đến Ba Lan và bờ biển Baltic. Nó có nhiều tên gọi địa phương khác nhau, hầu hết đều bắt nguồn từ thuật ngữ Heißwecken. Các loại phổ biến nhất là Hedewäggen, Hetwegge, Heiteweggen và Heetwich.

Tổng quan 
Có một số mô tả lịch sử về Heißwecken, mặc dù có một số biến thể ở các vùng khác nhau. Chúng thường có hình tròn, nhưng các hình dạng khác cũng được sử dụng. Các nguồn thường xuyên nhất cho biết rằng bánh mì cuộn được phủ sữa nóng và bơ tan chảy trước khi ăn. Chúng không phải là bánh tự làm mà luôn được sản xuất bởi các tiệm bánh. Trong một cuốn từ điển Schleswig-Holstein năm 1928, mô tả sau đây được đưa ra:Heißwecken được các thợ làm bánh sản xuất, thường theo một công thức bí mật, dưới dạng bánh tròn có đường kính khoảng 10–15 cm [3,9–5,9 in]. Các thành phần chính là bột mì, bơ và đường; Sau đó, nhiều loại gia vị khác nhau (quế, bạch đậu khấu, nho khô) được thêm vào hỗn hợp này... Được phủ bơ hoặc nhồi đường, quế và bơ rồi ngâm trong sữa hoặc sữa trứng, chúng thường được ăn trong mỗi bữa ăn trong ngày trong nửa đầu của 'tuần ăn chay'.Có một định nghĩa rất tương tự vào năm 1781 trong từ điển tiếng Hạ Đức, Plattdeutsche Wörterbuch, từ Tây Pomerania, gọi chúng là Heetweggen và nói rằng chúng là "một loại bánh mì cuộn Fastnacht [lễ hội], được chế biến với gia vị, bơ và trứng trong sữa nóng như một món ăn nhẹ ("Löffelspeise")". Từ điển Holsteinische Idiotikon năm 1800 cũng ghi lại rằng những người hầu ở các thành phố như Hamburg được cử đến tiệm bánh vào buổi sáng trong những ngày đó với một cái giỏ và những chiếc gối để giữ ấm những chiếc bánh mì cuộn tươi. Ở đây người ta phân biệt ba loại Heetwegen khác nhau: loại làm từ bột ngọt đơn giản với gia vị, loại bánh mì sữa hảo hạng hơn với nho khô và loại thứ ba, đơn giản nhất, là bánh mì không đường (hình tròn). Ở Hamburg và Altona, "toàn bộ họ hàng và người quen được mời đến bữa sáng nóng hổi này, thường kèm theo rượu vang hảo hạng, rượu mạnh, rượu vang nóng hoặc trà."

Trong một cuốn sách dạy nấu ăn của Thụy Điển năm 1737, có một công thức cho món hedvägg (tức là hetvägg trong tiếng Thụy Điển hiện nay) trong ẩm thực cao cấp. Trong phiên bản này, một lỗ được tạo ra trên bánh mì sữa mềm, phần bên trong được múc ra bằng thìa, nấu trong kem và bơ rồi dùng để lấp đầy lại bánh mì, sau đó ăn kèm với quế và đường rắc lên trên.

Phân bố

Đức 

Heißwecken đã được biết đến rộng rãi ở vùng Westphalia và Bắc Đức từ cuối thời Trung cổ. Bằng chứng từ thế kỷ 16 và 17 cho thấy chúng được sản xuất ở Soest, Geseke, Lübbecke và Münster, cùng nhiều nơi khác. Chúng cũng được ghi nhận ở Hamburg từ thế kỷ 15; được đề cập trong sách dạy nấu ăn của Bệnh viện St. George vào năm 1447 và 1457. Heetwegge cũng được mô tả trong Idioticon Hamburgense năm 1755: "heisse Wecken: bánh mì trắng ấm, được nhào với bơ tan chảy hoặc sữa nóng, và lấp đầy bụng trong tuần đầu tiên của thời gian ăn chay. Bằng cách này, nó làm cho tục lệ nhịn ăn thịt cổ xưa trở nên thiêng liêng hơn."

Atlas của các dân tộc Đức (Atlas der deutschen Volkskunde) đưa ra cái nhìn tổng quan về sự phân bố của Heißwecken vào năm 1930. "Bằng chứng ở cực nam của Tây Bắc Đức kéo dài từ phía bắc của Bergisches Land và Quận Mark đến Đông Westphalia và đến Weser ở rìa phía bắc của vùng Lippe. Đường chéo này chạy từ tây nam đến đông bắc, đi qua Dortmund (phía nam) và bao gồm Soest, Lippstadt và Paderborn. Xa hơn về phía bắc, có một tập hợp bằng chứng trong khu vực của Giáo phận vương quyền Osnabrück." Bánh Heißwecken được biết đến khắp Schleswig-Holstein và ở Hamburg, và ở Mecklenburg-Vorpommern cho đến Zarow, nơi đóng vai trò là ranh giới văn hóa địa lý. Bên kia sông này, bánh pretzel được ăn theo truyền thống thay cho bánh mì cuộn; ở Pomerania xa hơn, ở Posen-Tây Phổ, ở Brandenburg và ở phía bắc Saxony-Anhalt, loại bánh ngọt lễ hội thông thường vào thời điểm đó là Berliner. Tuy nhiên, ở Đông Phổ, lại có bánh Heißwecken, cách khu vực phân phối còn lại khoảng 320 km.

Ở Mecklenburg, bánh Heißwecken đã được ăn vào đêm Fastnacht từ thế kỷ 16. Khoảng năm 1930, ở vùng Greifswald/Wolgast và Quận Demmin, một loại bánh mì cuộn Fastnacht được gọi là Böller đã được biết đến, về cơ bản là giống nhau. Khu vực này chịu ảnh hưởng của Thụy Điển sau Chiến tranh Ba mươi năm, Quận Demmin cho đến năm 1720, Greifswald-Wolgast cho đến năm 1815; từ Böller là từ tiếng Đức hóa của từ bullar trong tiếng Thụy Điển có nghĩa là cuộn sữa.

Việc phân bố các cuộn bánh, vốn chỉ giới hạn trong khu vực nói tiếng Hạ Đức, đã khiến các nhà sử học cho rằng Heißwecken ban đầu có nguồn gốc từ vùng Westphalia/phía bắc Hạ Saxony và sau đó lan rộng hơn về phía đông trong thời Trung Cổ trong quá trình di cư và định cư mới.

Scandinavia 

Ngày nay ở Thụy Điển có món fastlagsbulle hoặc fettisdagsbulle, có nghĩa là "bánh mì cuộn Fastnacht". Chúng bao gồm bánh mì cuộn sữa ngọt với nhân hạnh nhân và kem tươi. Loại bánh mì này được các tiệm bánh ngọt giới thiệu vào thế kỷ 19. Tuy nhiên, thậm chí trước đó đã có bánh mì cuộn Fastnacht ở dạng đơn giản hơn nhiều, về cơ bản giống với món Heißwecken của Hạ Đức. Ở miền nam Thụy Điển, Thứ Hai trước Mùa Chay theo truyền thống được gọi là bullamandag ("Thứ Hai Bánh Cuộn"). Vào thế kỷ 18, người ta vẫn gọi chúng là hetvägg ở Thụy Điển. Bằng chứng lịch sử là tin tức về cái chết của vua Thụy Điển Adolf Frederick năm 1771 sau một bữa ăn gồm Heißwecken, dưa cải bắp, thịt, tôm hùm, trứng cá muối và cá trích. Lần đề cập lâu đời nhất được biết đến về những chiếc bánh mì cuộn này ở Thụy Điển có niên đại từ năm 1698.

Segschneider cho rằng các thương nhân của Liên minh Hanseatic và những người định cư Đức đã mang Heißwecken đến Thụy Điển và các nước Baltic ngay từ thời Trung cổ. Từ Riga có một nguồn tài liệu có niên đại từ thế kỷ 15.

Vương quốc Anh 

Ở Vương quốc Anh, bánh mì sữa ngọt, màu nhạt được gọi là bun và có rất nhiều loại. Bánh mì thập tự là loại bánh mì tròn làm từ men, chứa đường, bơ, trứng, nho khô và nhiều loại gia vị khác nhau như quế hoặc nhục đậu khấu. Theo truyền thống, chúng được ăn vào Thứ Sáu Tuần Thánh và thường vẫn được bán nóng, thường cũng được ăn nóng. Chúng có hình chữ thập làm bằng bột nhẹ hơn, là biểu tượng của thánh giá Phục Sinh. Từ 'bun' đã được sử dụng trong tiếng Anh từ thế kỷ 15. 'Bánh mì gia vị' được tẩm ướp xuất hiện trong thời kỳ Tudor vào thế kỷ 15. Năm 1592, một sắc lệnh đã được ban hành cho phép bán những chiếc bánh mì này chỉ vào những dịp đặc biệt, cụ thể là Thứ Sáu Tuần Thánh, Giáng Sinh và tại các đám tang. Ngày nay, chúng được bán từ đầu tháng Giêng.

Tham khảo

Nguồn 

 
   Article on Bun.
 
 
 
 

Bánh mì Đức
Truyền thống Đức
Bánh mì ngọt