HMS Triumph (N18)

HMS Triumph (N18) là một tàu ngầm lớp T thuộc Nhóm I, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1936 trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1939, Triumph đã hoạt động tại các khu vực Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, thực hiện tổng cộng hai mươi mốt chuyến tuần tra, đánh chìm một tàu chiến 660 tấn cùng mười tàu buôn và bốn tàu chiến phụ trợ với tổng tải trọng , đồng thời gây hư hại cho bốn tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 10.890 tấn. Triumph bị mất trong chuyến tuần tra cuối cùng trong biển Aegea, rất có thể do trúng thủy lôi, trong giai đoạn từ ngày 30 tháng 12, 1941 đến ngày 9 tháng 1, 1942. Xác tàu đắm của nó được tìm thấy trong vịnh Athens vào tháng 6 năm 2023.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm T được thiết kế nhằm mục đích thay thế cho các các lớp Odin, Parthian và Rainbow. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ, và con tàu có thể lặn sâu đến .

Tàu ngầm lớp T được trang bị hai động cơ diesel có tổng công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Chúng có tầm xa hoạt động đến  ở tốc độ .

Triumph trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống bên trong và bốn ống bên ngoài, tất cả đều hướng ra phía trước, và mang theo tổng cộng 16 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng ba khẩu súng máy .303-calibre cho mục đích phòng không.

Chế tạo 
Triumph được đặt hàng vào ngày 6 tháng 11, 1936 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1936, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Vickers-Armstrongs ở Barrow-in-Furness vào ngày 19 tháng 3, 1937. Nó được hạ thủy vào ngày 16 tháng 2 , 1938, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 2 tháng 5, 1939. Nó là chiếc tàu chiến thứ mười của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này.

Lịch sử hoạt động

1939 
Vào lúc Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp bắt đầu, Triumph nằm trong thành phần Chi hạm đội Tàu ngầm 2. Đơn vị này được điều động đến các căn cứ tại Dundee và Blyth từ ngày 26 đến ngày 29 tháng 8, 1939.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Vào ngày 25 tháng 8, Triumph xuất phát từ Dundee để hoạt động tại vùng biển Bắc Hải ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam của Na Uy. Khi Thế Chiến II khởi sự tại Châu Âu vào ngày 1 tháng 9, đây là chuyến tuần tra đầu tiên của chiếc tàu ngầm trong chiến tranh. Nó quay trở về Dundee vào ngày 8 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Triumph khởi hành từ Dundee vào ngày 23 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động tại Bắc Hải ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Na Uy. Trong các ngày 1 và 2 tháng 10, nó bị tàu ngầm Đức U-16 phát hiện, nhưng không bị tấn công. Triumph kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Dundee vào ngày 9 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ ba và thứ tư 
Triumph chuyển đến Rosyth vào giữa tháng 10, rồi xuất phát từ đây vào ngày 22 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ ba để hoạt động chống tàu ngầm tại Bắc Đại Tây Dương về phía Tây Scotland gần St Kilda. Nó đã truy tìm tàu ngầm U-33 trong ngày 4 tháng 11 nhưng không có kết quả, và kết thúc chuyến tuần tra tại Rosyth vào ngày 12 tháng 11.

Triumph lại khởi hành từ Rosyth vào ngày 23 tháng 11 cho chuyến tuần tra tiếp theo, và quay trở lại hoạt động tại vùng biển Bắc Hải về phía Tây Nam Stavanger, Na Uy. Nó quay trở về Rosyth vào ngày 8 tháng 12.

Chuyến tuần tra thứ năm 
Triumph tiếp tục xuất phát từ Rosyth vào ngày 23 tháng 12 cho chuyến tuần tra năm, và đã hoạt động tại khu vực eo biển Skagerrak. Tại đây chỉ ba ngày sau đó, chiếc tàu ngầm trúng một quả thủy lôi trôi nổi tại tọa độ , khiến phần mũi tàu bị mất một đoạn  đồng thời hư hại lườn áp lực, nhưng may mắn là các quả ngư lôi đã không bị kích nổ. Nó được các máy bay chiến đấu và tàu khu trục hộ tống quay trở lại Rosyth vào ngày 28 tháng 12.

1940 
Triumph được sửa chữa tại Xưởng tàu Chatham từ tháng 1 đến đầu tháng 10, 1940.

Chuyến tuần tra thứ sáu 
Sau khi tiếp tục thực hành huấn luyện tại các vùng biển Scotland và Anh, Triumph xuất phát từ Holy Loch vào ngày 6 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ sáu. Nó đã hướng xuống phía Nam để hoạt động chống tàu ngầm tại khu vực vịnh Biscay trước khi đi đến Gibraltar vào ngày 16 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ bảy và thứ tám 
Từ căn cứ Gibraltar, Triumph thực hiện hai chuyến tuần tra tiếp theo, lần lượt diễn ra vào ngày 30 tháng 11 đến ngày 7 tháng 12 và từ ngày 14 đến ngày 22 tháng 12. Trong cả hai chuyến này, chiếc tàu ngầm đã hoạt động tại khu vực biển Alboran về phía Bắc Nador, Maroc.

1941

Chuyến tuần tra thứ chín và thứ mười 
Triumph xuất phát từ Gibraltar vào ngày 1 tháng 1, 1941 cho chuyến tuần tra thứ chín, và đã hoạt động trong Đại Tây Dương ở lối ra vào phía Tây của eo biển Gibraltar ngoài khơi Maroc cho đến ngày hôm sau 2 tháng 1. Nó có nhiệm vụ ngăn chặn tàu chiến của phe Vichy Pháp xuất phát từ Casablanca.

Chiếc tàu ngầm lại khởi hành từ Gibraltar vào ngày 3 tháng 1 cho chuyến tuần tra thứ mười để hộ tống một đoàn tàu vận tải đi sang Malta. Nó đến nơi vào ngày 12 tháng 1.

Chuyến tuần tra thứ mười một 
Triumph xuất phát từ Malta vào ngày 11 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ mười một, và hoạt động tại vùng biển về phía Bắc Salerno, Sicilia, với dự định làm nhiệm vụ đặc biệt trong khuôn khổ Chiến dịch Colossus. Vào ngày 15 tháng 2, nó phóng năm quả ngư lôi tấn công một đoàn tàu vận tải Ý ở vị trí về phía Bắc đảo Pantelleria nhưng không có kết quả. Nó quay trở về Malta vào ngày hôm sau.

Chuyến tuần tra thứ mười hai 
Triumph khởi hành từ Malta vào ngày 23 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và hoạt động tại khu vực vịnh Calabria. Vào ngày 26 tháng 2, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Ý Giovanni Boccaccio nhưng không trúng đích. Đến ngày 5 tháng 3, nó phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm các tàu buôn Ý Marzamemi  và Colomba Lofaro  ở vị trí gần Calabria. Triumph kết thúc chuyến tuần tra và đi đến cảng Alexandria, Ai Cập vào ngày 12 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ mười ba 
Triumph xuất phát từ Alexandria vào ngày 23 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ mười ba, với nhiệm vụ trinh sát các bãi đổ bộ tiềm năng tại khu vực quần đảo Dodecanese. Nó quay trở lại Alexandria vào ngày 5 tháng 4.

Sau đó từ ngày 15 đến ngày 21 tháng 4, chiếc tàu ngầm đã phục vụ như tàu dẫn đường cho một hoạt động đột kích của lực lượng Commando lên Bardia, Libya.

Chuyến tuần tra thứ mười bốn 
Triumph khởi hành từ Alexandria vào ngày 24 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ mười bốn, và đã hoạt động tại khu vực vịnh Sirte, Libya. Tại đây vào ngày 3 tháng 5, nó đã đánh chìm tàu tuần tra phụ trợ Ý V 136 / Tugnin F  bằng hải pháo ngoài khơi Marsa al-Brega, Libya, rồi trong các ngày 6 và 7 tháng 5 đã phóng ngư lôi tấn công các tàu buôn đối phương nhưng không thành công. Đến ngày 10 tháng 5, chiếc tàu ngầm đã bắn phá một sân bay gần Apollonia, Libya, trước khi quay trở về Alexandria hai ngày sau đó.

Chuyến tuần tra thứ mười lăm 
Triumph tiếp tục xuất phát từ Alexandria vào ngày 25 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ mười lăm để lại hoạt động tại khu vực vịnh Sirte. Tại đây vào ngày 30 tháng 5, nó phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn tuần dương vũ trang Ý Ramb III  ở vị trí gần Benghazi, Libya. Đến ngày 5 tháng 6, nó lại đánh chìm các tàu tuần tra phụ trợ Ý V 190 / Frieda  và V 137 / Trio Frassinetti  bằng hải pháo trong vịnh Sirte. Chiếc tàu ngầm sau đó đi đến đảo Gavdos về phía Nam Crete vào ngày 8 tháng 6 để tìm cách di tản các binh lính Anh, nhưng không thành công, rồi quay trở về Alexandria vào ngày 12 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ mười sáu 
Triumph tiếp tục hoạt động tại khu vực vịnh Sirte trong chuyến tuần tra tiếp theo, khi xuất phát từ Alexandria vào ngày 26 tháng 6. Vào ngày 27 tháng 6, nó đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu ngầm Ý Salpa (660 tấn) gần Marsa Matrouh, Ai Cập. Đến ngày 5 tháng 7, nó bắn hải pháo đánh chìm các tàu buôn Ý Ninfea  và tàu kéo Ý Dante de Lutti  ngoài khơi Ras Tajunes, Libya. Triumph kết thúc chuyến tuần tra và đi đến Malta vào ngày 12 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười bảy 
Sau khi được bảo trì tại xưởng tàu ở Malta, Triumph xuất phát từ đây vào ngày 19 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ mười bảy để làm một nhiệm vụ đặc biệt dọc theo bờ biển phía Bắc của đảo Sicilia. Vào ngày 26 tháng 8, nó phóng hai quả ngư lôi tấn công và gây hư hại cho chiếc tàu tuần dương hạng nặng Ý Bolzano (10.890 tấn) ở vị trí về phía Bắc eo biển Messina. Đến ngày 30 tháng 8, nó cho đổ bộ một đội biệt kích để phá hoại một cầu đường sắt gần Torrente Furiano (khoảng 55 dặm về phía Đông Palermo), rồi quay trở về Malta vào ngày 2 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ mười tám 
Triumph khởi hành từ Malta vào ngày 16 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ mười tám, và đã hoạt động tại khu vực biển Adriatic. Vào ngày 18 tháng 9, nó phóng ngư lôi gây hư hại cho chiếc tàu chở dầu Ý Ardor  ở vị trí ngoài khơi mũi Colonna, Calabria. Hai ngày sau đó, chiếc tàu ngầm làm nhiệm vụ đặc biệt khi cho đổ bộ năm đặc vụ người Nam Tư lên Petrovac, Montenegro. Đến ngày 23 tháng 9, nó phóng ngư lôi đánh chìm tàu buôn Đức Luvsee  ở vị trí về phía Đông Bắc Sibenek, rồi sang ngày hôm sau 24 tháng 9 lại tiếp tục gây hư hại cho tàu chở nước Ý Poseidone . Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi đi đến Alexandria vào ngày 3 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ mười chín 
Triumph xuất phát từ Alexandria vào ngày 16 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười chín để làm các nhiệm vụ đặc biệt tại khu vực biển Aegea. Vào ngày 21 tháng 10, nó đã cho đổ bộ hai đặc vụ người Hy Lạp lên Stavros thuộc khu vực Thessaloniki. Hai ngày sau đó 23 tháng 10, nó đã đánh chìm các thuyền buồm Hy Lạp Ioannis / PI.241 và Agia Paraskeva / SYR.457 trong vịnh Petali bằng hải pháo. Sang ngày hôm sau, nó phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Tây Ban Nha Isora trong vịnh Athens nhưng không trúng đích. Cũng tại khu vực này vào ngày kế tiếp, nó lại phóng bốn quả ngư lôi tấn công, đánh chìm chiếc tàu buôn Ý Monrosa  ở vị trí khoảng  về phía Tây Bắc đảo Patroklos. Triumph quay trở về Alexandria vào ngày 4 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi 
Triumph tiếp tục khởi hành từ Alexandria vào ngày 20 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi để lại làm nhiệm vụ đặc biệt tại khu vực biển Aegea. Vào ngày 23 tháng 11, nó đã cho đổ bộ các đặc vụ lên vịnh Caruba về phía Tây Heraklion tại đảo Crete. Sang ngày hôm sau 24 tháng 11, nó phóng ngư lôi đánh chìm các tàu kéo Hy Lạp Hercules  và Irini Vernikos trong cảng Heraklion, đồng thời gây hư hại cho các tàu buôn Đức Norburg  và Arkadia  GRT. Cùng trong ngày hôm đó, chiếc tàu ngầm tiếp tục bắn phá sân bay Heraklion, rồi quay trở về Alexandria vào ngày 11 tháng 12.

Trong giai đoạn từ ngày 19 đến ngày 22 tháng 12, sau khi chiếc  bị hư hại do một đợt tấn công bởi ngư lôi có người lái Ý trong cảng Alexandria, Triumph đã cặp bên mạn cho chiếc thiết giáp hạm Anh để cung cấp địện cho tàu đồng đội.

1941

Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt – Bị mất 
Triumph xuất phát từ cảng Alexandria vào ngày 26 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt, cũng là chuyến cuối cùng, để hoạt động tại khu vực  biển Aegea, trước khi chuyển sang hoạt động dọc theo bờ biển phía Tây của Hy Lạp. Tại đây vào ngày 30 tháng 12, chiếc tàu ngầm đã cho đổ bộ hai sĩ quan tình báo Anh cùng một điện báo viên Hy Lạp lên đảo Antiparos, và dự định sẽ quay trở lại đón họ vào ngày 9 tháng 1, 1942. Tuy nhiên Triumph đã không có mặt tại điểm hẹn, nên các nhân viên tình báo đã bị lực lượng Ý bắt giữ.

Triumph hoàn toàn mất liên lạc sau ngày 30 tháng 12, 1941, và được cho là đã mất, với tổn thất toàn bộ 64 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu. Do không ghi nhận bất kỳ hoạt động chống ngầm nào của phe Trục vào giai đoạn này ở khu vực, nguyên nhân chiếc tàu ngầm bị đắm được cho là do trúng thủy lôi hay gặp tai nạn trong khi vận hành.

Tóm tắt chiến công 
Triumph đã đánh chìm một tàu chiến 660 tấn cùng mười tàu buôn và bốn tàu chiến phụ trợ với tổng tải trọng . Nó cũng đã gây hư hại cho bốn tàu buôn có tổng tải trọng  cùng một tàu chiến 10.890 tấn.

Khám phá xác tàu đắm 
Vào tháng 6, 2023, một nhóm các nhà khảo cổ đại dương Hy Lạp do Kostas Thoktaridis đứng đầu đã tim thấy xác tàu đắm của Triumph trong biển Aegea ngoài khơi mũi Sounion, ở độ sâu . Xác tàu nằm ở dưới đáy biển và nghiêng 8 độ qua mạn phải, trong tình trạng kính tiềm vọng được thu gọn và các cửa nắp đều đóng kín, các bánh lái đứng và ngang đều ở vị trí giữa, chứng tỏ con tàu đang di chuyển ổn định ở một độ sâu vào lúc bị đắm. Phần mũi tàu bị hư hại, rất có thể do đã va trúng thủy lôi.

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 

Lớp tàu ngầm Anh T
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm bị đánh chìm bởi thủy lôi
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải
Sự cố hàng hải năm 1939
Sự cố hàng hải năm 1942
Tàu thủy năm 1938