Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Sản xuất

Sản xuất là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào khác nhau, bao gồm cả vật chất (như kim loại, gỗ, thủy tinh hoặc nhựa) và phi vật chất (như kế hoạch hoặc kiến thức) để tạo ra sản phẩm đầu ra. Lý tưởng nhất là sản phẩm đầu ra này sẽ là một loại hàng hóa hoặc dịch vụ có giá trị và góp phần mang lại tiện ích cho cá nhân. Lĩnh vực kinh tế tập trung vào sản xuất được gọi là lý thuyết sản xuất, và nó có mối quan hệ chặt chẽ với lý thuyết tiêu dùng (hoặc lý thuyết người tiêu dùng) của kinh tế học.

Quá trình sản xuất và sản lượng phụ thuộc trực tiếp vào việc sử dụng có hiệu quả các yếu tố đầu vào ban đầu (hoặc các yếu tố sản xuất). Được gọi là hàng hóa hoặc dịch vụ sản xuất chính, đất đai, lao động và vốn được coi là ba yếu tố cơ bản của sản xuất. Các yếu tố đầu vào chính này không bị thay đổi đáng kể trong quá trình sản xuất, cũng như không trở thành thành phần hoàn chỉnh trong sản phẩm. Theo kinh tế học cổ điển, vật liệu và năng lượng được phân loại là các yếu tố thứ cấp vì chúng là sản phẩm phụ của đất đai, lao động và vốn. Đi sâu hơn, các yếu tố sơ cấp bao gồm tất cả các nguồn lực có liên quan, chẳng hạn như đất đai, bao gồm các nguồn tài nguyên thiên nhiên trên và dưới mặt đất. Tuy nhiên, có sự khác biệt giữa vốn nhân lực và lao động. Ngoài các yếu tố sản xuất thông thường, trong các trường phái tư tưởng kinh tế khác nhau, tinh thần kinh doanh và công nghệ đôi khi được coi là các yếu tố phát triển trong sản xuất. Thông thường, nhiều loại yếu tố đầu vào có thể kiểm soát được được sử dụng để đạt được sản lượng của một sản phẩm. Hàm sản xuất đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào và số lượng sản lượng.

Quản lý sản xuất 
Quản lý sản xuất được định nghĩa là việc lập kế hoạch, tổ chức, kiểm soát và chỉ đạo các hoạt động liên quan đến sản xuất hàng hóa. Nó bao gồm trách nhiệm của nhà sản xuất từ thời điểm họ quyết định bán hàng cho người tiêu dùng hoặc người bán, đảm bảo việc chuyển đổi hiệu quả đầu vào thành đầu ra thông qua các quy trình khác nhau.

Tham khảo

Xem thêm
 Kinh tế
 Hàng hóa

Kinh tế chính trị Marx-Lenin
Kinh tế học vi mô
Sản xuất
Xã hội
Kinh tế sản phẩm
Sản xuất và phát hành
Đại học Paris

Đại học Paris () là một viện đại học công lập cũ ở Paris, Pháp, hoạt động từ năm 1160 đến năm 1970.

Viện Đại học Paris thường được gọi là Sorbonne hay la Sorbonne theo tên Trường Đại học Sorbonne (Collège de Sorbonne) do Robert de Sorbon thành lập vào khoảng năm 1257, mặc dù nó chưa bao giờ nằm hoàn toàn ở Sorbonne. Xét theo niên đại thì Viện Đại học Paris còn lâu đời hơn Trường Đại học Sorbonne, và Sorbonne chỉ là một thành phần của Viện Đại học Paris. Trong số 13 viện đại học tách ra sau này thì Viện Đại học Paris I–IV nằm trong phạm vi của Trường Đại học Sorbonne cổ, và chỉ ba trong số này có chữ "Sorbonne" trong danh xưng của mình.

13 viện đại học vừa kể độc lập với nhau, một số thuộc học khu Creteil hay Versailles, thay vì học khu Paris. Một số chức năng quản lý còn lại của 13 viện đại học về mặt chính thức do vị giám đốc của học khu Paris giám sát, văn phòng đặt ở Sorbonne. Gần đây, các viện đại học này có xu hướng liên kết lại với nhau thành hai nhóm: nhóm Sorbonne Paris Cité và nhóm Viện Đại học Sorbonne.

Các viện đại học hiện nay

Sau khi Đại học Paris bị tách thành các trường đại học nhỏ, các trường này đã tiến hành nhiều cuộc sát nhập và đổi tên qua các thập niên,

Chú thích

 

Paris
Quyền thuật

Quyền thuật hay quyền cước, là chỉ các cách sử dụng các bộ phận của cơ thể để tấn công đối phương. Nghĩa rộng hơn là chỉ tập hợp các kỹ thuật chiến đấu, tức các bài quyền, được tập hợp thành hệ thống riêng được truyền dạy hay trình diễn trên sân bãi.

Phân loại
Dựa vào đặc trưng về bộ pháp, hình pháp, tấn pháp, cách dùng lực mà người ta phân quyền thuật làm 2 mảng chính:
Cương quyền
Nhu quyền

Tôn chỉ võ thuật
Trong so sánh giữa việc thành thục các bài quyền hay ưu tiên rèn luyện công phu, người xưa từng đúc kết: Luyện quyền bất luyện công, đáo lão nhất trường không. Luyện công bất luyện quyền, hậu thế thất nhân truyền (Luyện quyền mà không luyện công thì tới già cũng bằng không. Luyện công mà không luyện quyền thì chẳng có gì để truyền lại cho hậu thế).

Tham khảo

Võ thuật

en:Quan fa
Nắm đấm

Nắm đấm là chỉ trạng thái của bàn tay con người khi các cơ ngón tay co lại. Nắm đấm tự nhiên hay nắm đấm vành khuyên là chỉ cách nắm tay một cách tự nhiên khi các ngón tay (khác ngón cái) co tự nhiên vào lòng bàn tay còn ngón tay cái thì quay bụng tiếp xúc với cạnh ngoài của ngón trỏ. Nắm đấm này từ khi sơ sinh con người thường nắm. Nắm đấm cơ bản là khi các ngón tay (trừ ngón cái) cuộn vào lòng bàn tay, đốt cuối của ngón cái đặt lên đốt thứ hai của ngón trỏ (cạnh trong của ngón cái tiếp xúc với lưng đốt thứ 2 ngón trỏ). Nắm đấm này dùng nhiều trong võ thuật gọi là quyền thuật. Lực của một cú đấm được tung ra còn phụ thuộc cả vào trọng lực và trọng lượng của cơ thể, nếu tư thế chân trụ không vững thì đòn đánh (phát kình) không phát huy hết tác dụng.

Tham khảo

Khớp
Cử chỉ tay
Đòn tay
Thôi sơn

Thôi sơn hay đấm thẳng là chỉ một cách sử dụng đòn tay trong võ thuật. Thôi sơn dùng để tấn công trực diện đối phương. Có thể dùng để tấn công vào mặt, bụng, ngực. Về kỹ thuật thì Nắm tay cơ bản (bình quyền), thỏa mãn điều kiện khi xuất đòn thì mặt lưng bàn tay và xương ống tay (cẳng tay) tạo thành 1 đường thẳng để tạo cho phần tiếp xúc với mục tiêu của nắm đấm là phần nhô lên của khớp nối đốt thứ nhất ngón trỏ với xương bàn tay.

Tham khảo

Đòn tay
Thuật ngữ võ thuật
Danh sách ngân hàng tại Việt Nam

Tại Việt Nam hiện có 49 ngân hàng trong nước, bao gồm Ngân hàng Nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần. Ngoài ra, còn có 2 ngân hàng liên doanh, 8 ngân hàng có 100% vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động độc lập và hơn 50 chi nhánh, hơn 50 văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Ngân hàng chính sách 
Việt Nam có hai ngân hàng chính sách:

Hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân
Hệ thống quỹ tín dụng nhân dân ở Việt Nam gồm:
Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-op bank) (tiền thân là Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương)
Các Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở (Quỹ tín dụng phường, xã)

Ngân hàng thương mại do Nhà nước làm chủ sở hữu

Ngân hàng thương mại cổ phần đại chúng

Ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên thuộc diện đã được chuyển giao bắt buộc do các ngân hàng thương mại khác làm chủ sở hữu

Ngân hàng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh, văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam

Ghi chú

Ngân hàng liên doanh

Xem thêm
Danh sách ngân hàng bị mua lại hoặc phá sản trong khủng hoảng tài chính cuối thập niên 2000

Chú thích

Liên kết ngoài
 Danh sách ngân hàng thương mại nhà nước trên SBV 
 Danh sách ngân hàng chính sách trên SBV 
 Danh sách ngân hàng thương mại cổ phần trên SBV 
 Danh sách chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên SBV 
 Danh sách ngân hàng liên doanh trên SBV 
 Danh sách ngân hàng 100% vốn nước ngoài trên SBV 
 Danh sách văn phòng đại diện ngân hàng nước ngoài trên SBV 
 Danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất năm 2010 của Việt Nam 
 Danh sách 31 ngân hàng lớn nhất Việ Nam năm 2010 

Ngân hàng Việt Nam
*
Công ty Việt Nam
Ngân hàng
Kinh doanh ở Việt Nam
Ehime

là một tỉnh phía Tây Bắc của vùng đảo Shikoku, Nhật Bản. Tỉnh lỵ là thành phố Matsuyama. Ehime có đặc sản nổi tiếng là quýt.

Địa lý 
Ở hướng Bắc, Ehime giáp biển Seto Naikai. Ở phía Đông, giáp các tỉnh Kagawa và Tokushima. Phía Nam, giáp tỉnh Kochi. Địa hình của tình gồm vùng núi cao phía Đông Nam và bờ biển dài ở phía Bắc.

Lịch sử 
Xưa kia, trên địa bàn tỉnh Ehime là xứ Iyo.

Hành chính 
Ehime bao gồm 20 đơn vị hành chính cấp hạt, trong đó có 11 thành phố và 9 thị trấn, làng.

Làng và thị trấn:
† Dự kiến sẽ sáp nhập .

Kinh tế

Văn hóa

Giáo dục

Thể thao
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Ehime.
Bóng đá
 Ehime FC
Bóng chày
 Ehime Mandarin Pirates

Du lịch 
- Suối nước nóng

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức của tỉnh Ehime (tiếng Nhật)

Shikoku
Tỉnh của Nhật Bản
Matsuyama

là thành phố và thủ phủ thuộc tỉnh Ehime, Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 10 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 511.192 người và mật độ dân số là 1.200 người/km2. Tổng diện tích thành phố là 429,4 km2.

Địa lý

Đô thị lân cận 
Ehime
Tōon
Imabari
Tobe
Masaki
Kumakōgen

Khí hậu

Tham khảo 

Matsuyama, Ehime
Thành phố tỉnh Ehime
Khu định cư cảng Nhật Bản
Thành phố ven biển ở Nhật Bản
Tập đoàn Essar

Tập đoàn Essar là một tập đoàn công ty đa ngành nghề của Ấn Độ, đó là lĩnh vực viễn thông, hàng hải, thép, năng lượng, dầu khí. Tập đoàn có giá trị thị trường ước tính khoảng 15 tỷ đô la Mỹ và lợi nhuận hàng năm khoảng 2.2 tỷ đô la Mỹ. Tên trụ sở chính của Essar là Hutch Essar và Algoma Steel.

Đứng đầu tập đoàn hiện là ông chủ tịch hội đồng quản trị Shashi Ruia và ông phó là Ravi Ruia.

Tham khảo

Công ty Ấn Độ
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Ấn Độ
Sông Lại Giang

Sông Lại Giang hay Lợi Gieng là sông lớn thứ hai trong bốn con sông lớn ở khu vực phía Đông tỉnh Gia Lai, nhỏ hơn sông Côn và lớn hơn sông Hà Thanh, sông La Tinh .

Giới thiệu chung
Sông Lại Giang là sông lớn thứ ba của tỉnh Gia Lai, nó được hình thành từ sự hợp nhất của hai dòng sông là sông An Lão và sông Kim Sơn. Sông An Lão khởi nguồn từ miền núi vùng tây bắc xã An Toàn. Thượng nguồn của sông An Lão là hai dòng sông Nước Đinh và Nước Ráp. Ở thượng nguồn sông An Lão chảy theo hướng Nam - Bắc, sau khi ra khỏi xã An Dũng sông chuyển hướng Tây Bắc – Đông Nam và tiếp tục chảy theo hướng này cho đến khi gặp sông Kim Sơn, trên đường đi sông được bổ sung nước từ các sông Nước Điệp và Nước Sáng. Sông An Lão có chiều dài khoảng 85 km và lưu vực rộng khoảng 697 km². Phụ lưu chính thứ hai của sông Lại Giang là sông Kim Sơn của huyện Hoài Ân, xã Vạn Đức. Tại các xã Đắc Mang và xã Ân Sơn ba dòng sông Nước Mang, Nước Lương và Nước Rong hợp lại thành sông Nước Lương. Sông Nước Lương chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam cho đến khi gặp dòng sông Lớn. Tại xã Ân Nghĩa hai dòng sông Nước Làng và sông Lớn hợp lại thành sông Lớn chảy theo hướng Tây Nam – Đông Bắc cho đến khi gặp sông Nước Lương. Hai sông Nước Lương và sông Lớn hợp lại thành sông Lớn, sông này vẫn chảy theo hướng Tây Nam – Đông Bắc rồi gặp dòng sông Trắng và đổi tên là sông Kim Sơn. Sông Kim Sơn có chiều dài khoảng 64 km với lưu vực rộng khoảng 575 km². Hai dòng sông An Lão và sông Kim Sơn gặp nhau tại vùng giáp ranh giữa hai xã Ân Hảo và phường Bồng Sơn để trở thành sông Lại Giang, điểm gặp nhau này cách cầu Bồng Sơn khoảng 2 km về hướng tây. Sông Lại Giang chảy theo hướng Tây Nam - Đông Bắc và đổ ra biển Đông qua cửa An Dũ ở phường Hoài Nhơn Đông. Sông có độ cao 400–825 m. Diện tích toàn lưu vực khoảng 1.269 km²; độ cao trung bình của lưu vực là 300 m; độ dốc bình quân của lưu vực nhỏ hơn 0,25.

Liên kết ngoài

Lai Giang
Sông La Tinh

Sông La Tinh hay sông Phù Ly là dòng sông nhỏ nhất trong bốn con sông chính của tỉnh Bình Định cũ (nay thuộc tỉnh Gia Lai). Sông La Tinh có độ cao bình quân là 150 m, chiều dài 54 km và diện tích lưu vực khoảng 719 km², gần 2/3 chiều dài của sông chảy qua vùng rừng núi và đồi trọc. Độ dốc bình quân lưu vực khoảng 0,15. Sông thường hay bị cạn vào mùa nắng.

Là một trong ba dòng sông mang tính lịch sử từ thời lập phủ Hoài Nhơn.

Sông La Tinh bắt nguồn từ hồ Hội Sơn thuộc vùng núi phía Tây huyện Phù Cát. Nhiều suối nhỏ khởi nguồn từ các dãy núi thuộc hai xã Cát Sơn và Cát Lâm đã tập hợp tạo nên thượng nguồn sông La Tinh, ở lưu vực thượng nguồn này sông chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Sau khi đến đập Cây Gai sông chuyển hướng thành Tây – Đông và kể từ đó sông được xem như là đường ranh giới giữa hai huyện Phù Cát và Phù Mỹ. Sông chảy đến vùng Vĩnh Kiên thì gặp nhánh sông Kiên Duyên từ Phù Mỹ đổ vào, nhánh sông này xuất phát từ vùng núi phía Tây huyện Phù Mỹ, các suối nhỏ vùng này hợp lại thành các sông nhỏ như sông Đập Hiền, sông Đập Bao và sông Đập Sung ở thượng lưu, các sông này lại nhập thành sông Bình Trị - Kiên Duyên. Sông La Tinh nhập với sông Kiên Duyên thành sông Lu Xiêm Giang hay sông La Tinh, sông này đến đập Cây Ké lại chuyển hướng Tây Nam – Đông Bắc. Sau đó sông lại tách làm hai nhánh là sông Cả ở phía Nam và sông Lu Xiêm Giang ở phía Bắc chảy song song nhau.

Tham khảo

Sông của Việt Nam
Sông tại Bình Định
Sông tại Gia Lai
Sông Hà Thanh

Sông Hà Thanh bắt nguồn từ miền núi phía Tây Nam huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định ở độ cao 500 m so với mực nước biển, chảy theo hướng Tây Nam – Đông Bắc. Sau khi đi qua một số xã của huyện Vân Canh sông tiếp tục chảy qua huyện Tuy Phước, đến thị trấn Diêu Trì thì sông chia làm hai nhánh là Hà Thanh và Trường Úc rồi tiếp tục đi vào địa phận thành phố Quy Nhơn và đổ vào đầm Thị Nại qua hai cửa Hưng Thạnh và Trường Úc.

Sông có chiều dài 58 km trong đó 30 km chảy qua miền rừng núi, độ cao trung bình của lưu vực là 170 m, độ dốc trung bình của lưu vực khoảng 0,18 và diện tích toàn bộ lưu vực sông là 539 km².

Nguồn gốc và ý nghĩa tên sông 
Theo một số truyền thuyết dân gian, người Chăm đã đặt tên cho dòng suối đầu nguồn là "Ja Ka Chinh" do tại đó có loài cây Kơ Chinh ra quả ăn ngon. Nước từ suối này chảy về xuôi, hợp lưu với nhiều suối khác, tạo thành sông Hà Thanh, cung cấp nước cho người dân hạ nguồn.

Tên sông Hà Thanh có thể có chữ Hán tương ứng là 河清. Hà 河 có ý nghĩa là "sông", thanh 清 với nghĩa là "trong xanh".

Các cầu bắc qua
Cầu Đôi
Cầu Diêu Trì
Cầu Hà Thanh
Cầu Sông Ngang
Cầu Chữ Y
Cầu Hà Thanh 1
Cầu Hà Thanh 2
Cầu Hà Thanh 3
Cầu Hà Thanh 4
Cầu Hà Thanh 5

Tham khảo

Sông tại Bình Định
Sông tại Gia Lai
Lê Bá Khánh Trình

Lê Bá Khánh Trình sinh ngày 19 tháng 5 năm 1962, là một tiến sĩ toán người Việt Nam. Ông được mọi người biết đến khi đã đoạt giải nhất với số điểm 40/40 đồng thời đoạt giải đặc biệt về lời giải độc đáo trong kỳ thi Olympic Toán Quốc tế ở Luân Đôn năm 1979. Ông cũng được mệnh danh là "cậu bé vàng của toán học Việt Nam".

Tiểu sử
Lê Bá Khánh Trình sinh ngày 19 tháng 5 năm 1962 tại Phong Chương, Phong Điền, Thừa Thiên (nay là Thành phố Huế) trong một gia đình có 6 anh chị em, bố là giáo viên trường Đại học Y, mẹ là giáo viên cấp 2. Năm 1979, khi đang là học sinh tại lớp chuyên toán trường Quốc học Huế, ông được chọn để tham gia kỳ thi Olympic Toán Quốc tế ở Luân Đôn cùng 4 học sinh khác. Ông đã đoạt giải nhất với số điểm 40/40 đồng thời đoạt giải đặc biệt về lời giải độc đáo. Tính đến nay, ông là học sinh Việt Nam duy nhất đoạt giải đặc biệt trong một kỳ thi Toán Quốc tế.

Sau kỳ thi trên, ông theo học tại khoa Toán trường Đại học Quốc gia Moskva. Ông đã được Giáo sư, Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô Andrei Aleksandrovich Gonchar hướng dẫn làm luận văn tốt nghiệp và sau đó làm luận án tiến sĩ (Кандидат наук hay PhD). Ông có viết một số công trình toán học sau như Inverse theorems for multipoint Padé approximants, On the m-th row of a table of multipoint Padé approximations...

Trở về Việt Nam, ông công tác tại khoa Toán Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho đến nay. Tuy nhiên ông chỉ tham gia giảng dạy mà không tiếp tục các hoạt động nghiên cứu Toán học.

Hiện nay, ông phụ trách đào tạo học sinh đội tuyển toán của Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2005 ông là trưởng đoàn học sinh giỏi toán Việt Nam đi thi IMO 46 tại México. Năm 2013, ông tiếp tục là trưởng đoàn Việt Nam tham dự Olympic toán quốc tế (IMO-International Mathematics Olympiad) lần thứ 54 từ ngày 18-28.7 tại Santa Marta (Colombia) đã giành về 6 huy chương, với 3 huy chương vàng và 3 huy chương bạc. Và nhiều năm liên tiếp ông có đóng góp to lớn trong việc giảng dạy cho những học sinh được chọn để đi thi Olympic toán quốc tế.

Đời tư
Năm 1999, ông kết hôn cùng bà Phạm Thị Ái Trinh.

Tham khảo
 Tin tức cuối tuần, "Gặp gỡ Lê Bá Khánh Trình", Viet Nam Net, 23 tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2008.
 'Cậu bé vàng Toán học Việt Nam' giờ ra sao?, 14/11/2012

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Lê Bá Khánh Trình trên trang Olympic Toán học Quốc tế

Người Huế
Học sinh Quốc học Huế
Nhà giáo Việt Nam
Huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế
Sinh tại Huế
Sống tại Huế
Sống tại Nga
Phó tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại Liên Xô
Phó tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại MGU
Sống tại Thành phố Hồ Chí Minh
Cung Thủ (chòm sao)

Nhân Mã (人馬) hay Cung Thủ (弓手), Xạ Thủ (射手), (tiếng La Tinh: Sagittarius), biểu tượng là hình một mũi tên , là một trong mười hai chòm sao hoàng đạo, nằm giữa chòm Thiên Yết về phía tây và chòm Ma Kết về phía đông. Đây là một chòm sao hoàng đạo nên có thể quan sát các hành tinh và Mặt Trăng trong chòm sao này.

Mặt Trời đi qua điểm xuân phân ở xích kinh 18h và xích vĩ -23,5°. Khi đó người quan sát tại vĩ tuyến nam 23° 30´, gọi là chí tuyến Nam sẽ thấy Mặt Trời tại thiên đỉnh. Thuật ngữ "chí tuyến Nam" trong nhiều ngôn ngữ khác mang nghĩa chí tuyến Ma Kết do điểm xuân phân trước đây vài nghìn năm nằm ở chòm sao Ma Kết.

Tên gọi 
Nhân Mã có hình một nhân mã tay giương cung tên, tượng trưng cho Chiron, người đã dạy nên nhiều anh hùng trong thần thoại Hy Lạp như Jason, Theseus, Achilles v.v...

Người Ả rập hình dung hình ảnh hai đàn đà điểu trong chòm sao này, một đàn đang đi và một đàn đang đến sông Ngân Hà để uống nước.

Người Sumeria cách đây 4.000 - 5.000 năm xem chòm sao này là biểu tượng của thần chiến tranh Nergal của họ.

Chiêm tinh 
Xem thêm Nhân Mã (chiêm tinh).

Trong chiêm tinh học, chòm sao này mang hình ảnh người đang bắn cung, là một biểu tượng của lửa. Theo chiêm tinh học, người sinh trong cung này là những người có chí tiến thủ, xông xáo, nhiều tham vọng.

Thiên thể 
Chòm sao Nhân Mã không có nhiều sao sáng đặc biệt, nhưng lại có nhiều thiên thể đáng để ý của bầu trời. Chỉ riêng danh sách Messier đã có 15 thiên thể tại đây, trong chòm sao có một số lượng lớn các cụm sao, các tinh vân và cả vùng trung tâm của Ngân Hà cũng nằm trong chòm sao này.
 M22 (NGC 6656) là cụm sao cầu lớn nhất và nhiều sao nhất trong chòm sao Cung Thủ, cách Trái Đất mười nghìn năm ánh sáng, có thể quan sát bằng ống nhòm.
 M23, (NGC 6494) là cụm sao mở cách Trái Đất 2150 năm ánh sáng, với hàng trăm sao nằm trên diện tích tương đương với đĩa Mặt Trăng, có thể quan sát bằng ống nhòm.
 Tinh vân Lagoon, M8 (NGC 6523), nằm gần cụm sao NGC 6530 là tinh vân rất sáng, có thể quan sát bằng mắt thường. Tinh vân Laguna có các chấm đen được coi là mầm non sắp nở của các ngôi sao mới.
 Tinh vân Trifid, M20 nằm phía tây bắc đối với tinh vân Laguna, với ba vạch đen, có thể quan sát bằng ống nhòm.

Chú thích 

Chòm sao phương nam
Chòm sao theo Ptolemy
Họ Rong mái chèo

Họ Rong mái chèo hay họ Nhãn tử (danh pháp khoa học: Potamogetonaceae) là một họ thực vật có hoa. Họ này được nhiều nhà phân loại học công nhận.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Trạch tả (Alismatales) của nhánh thực vật một lá mầm=[thực vật một lá mầm]. Họ này bao gồm cả các loài trong họ Zannichelliaceae, nhưng không bao gồm chi Ruppia hiện nay được tách ra thành họ riêng là Ruppiaceae. Trong phạm vi họ Potamogetonaceae thì sự phân hóa có thể đã bắt đầu khoảng 25 triệu năm trước (Janssen & Bremer, 2004).

Các loài trong chi Potamogeton là nguồn thức ăn quan trọng cho vịt tại Bắc Mỹ. Sự thụ phấn chéo diễn ra nhờ gió hay do phấn hoa trôi nổi trên mặt nước. Có sự biến thiên lớn trong phiến lá, bao gồm cả các lưỡi bẹ (thường được gọi là các lá kèm), cũng như của hình dạng lá trong loài cũng như giữa các loài; một vài đơn vị phân loại nhỏ trong chi Potamogeton có lá dị hình, với các lá mọc ngầm và lá nổi trên mặt nước là khác nhau về hình dáng. Trong chi Potamogeton quả nổi và có khả năng quang hợp.

Chi Zannichellia có lẽ chỉ có liên quan yếu trong phạm vi họ Potamogetonaceae (Les và ctv. 1997). Chi Potamogeton có thể là cận ngành hay đa ngành (Les & Haynes, 1995).

Theo định nghĩa này thì họ chứa vài chi (đáng chú ý là Potamogeton) với tổng cộng khoảng 100 loài thực vật thủy sinh sống lâu năm. Các phiến lá của chúng hoặc là nổi hoặc là chìm dưới mặt nước, thân của chúng thường kết nối với nhau. Hoa là dạng bội số bốn: công thức hoa là [4;0;4;4] (lá đài; cánh hoa; nhị; lá noãn). Quả là dạng quả hạch nhỏ hay quả bế.

Các chi
Groenlandia
Potamogeton (bao gồm cả Coleogeston, Spirillus, Stuckenia): Khoảng 60 loài rong mái chèo
Zannichellia (bao gồm cả Algoides, Althenia, Lepilaena, Pseudalthenia, Vleisia)

Các chi tách ra
Aponogeton: Sang họ Aponogetonaceae
Heterozostera: Sang họ Zosteraceae
Kernera: là một phần của chi Cymodocea trong họ Cymodoceaceae
Phucagrostis: Là một phần của chi Cymodocea trong họ Cymodoceaceae
Posidonia (bao gồm cả Caulinia): Sang họ Posidoniaceae
Ruppia (bao gồm cả Buccaferrea): Sang họ Ruppiaceae
Syringodium: Sang họ Cymodoceaceae
Thalassodendron: Sang họ Cymodoceaceae
Zostera: Sang họ Zosteraceae

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Potamogetonaceae , Zannichelliaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 27 tháng 4 năm 2006. http://delta-intkey.com 
Potamogetonaceae, Zannichelliaceae trong Quần thực vật Bắc Mỹ
Phân loại trong NCBI
Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas 

Rong mái chèo, họ

Thực vật thủy sinh
P
Họ Thủy ung

Họ Thủy ung (danh pháp khoa học: Aponogetonaceae) là một họ thực vật có hoa. Trong vài chục thập niên vừa qua, họ này được các nhà phân loại học công nhận rộng khắp.
 
Hệ thống APG II năm 2003 (không đổi từ hệ thống APG năm 1998) cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Trạch tả (Alismatales) của nhánh thực vật một lá mầm. Họ này chỉ chứa một chi là Aponogeton với khoảng 40-45 loài thực vật thủy sinh, phân bổ tại khu vực nhiệt đới Cựu thế giới. Các lá đơn, mọc so le, thuộc dạng dị hình, nghĩa là các lá nổi và lá ngầm dưới nước có hình dạng khác nhau. Lá chứa các khí khổng, phiến lá chứa các tinh thể oxalat calci. Hoa lưỡng tính, mọc thành cụm, thông thường chồi lên trên mặt nước thành 1-3 cành hoa. Hoa có mật hoa, thụ phấn nhờ côn trùng. Quả là dạng quả đại không có nhiều cùi thịt. Hạt không có nội nhũ mà chứa tinh bột.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Aponogetonaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 9 tháng 3 năm 2006. http://delta-intkey.com 
 Aponogetonaceae trong Quần thực vật Bắc Mỹ
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas 

Thủy ung, họ

Thực vật thủy sinh
A
Aponogeton
Thể nhân

Trong luật học, thể nhân hay tự nhiên nhân là một con người có thể cảm nhận được thông qua các giác quan và bị các quy luật tự nhiên chi phối, ngược lại với pháp nhân, là một tổ chức nào đó, mà vì một số mục đích nhất định thì luật pháp xem như là một cá nhân tách biệt với các thành viên và/hoặc chủ sở hữu của nó.

Ví dụ, các điều khoản pháp lý như sửa đổi thứ 19 của Hiến pháp Hoa Kỳ đảm bảo quyền bầu cử của phụ nữ, chỉ áp dụng cho thể nhân mà thôi. Trong nhiều trường hợp thì các quyền con người cơ bản hoàn toàn chỉ được dành cho thể nhân; ví dụ một công ty không thể đảm nhiệm một chức vụ trong xã hội, nhưng công ty này có thể khởi kiện hay có thể bị khởi kiện.

Mặc dù các truyện khoa học viễn tưởng từ lâu rồi đã mơ tưởng về khả năng tồn tại của các người máy (robot) có tri giác, nhưng cho tới nay vẫn chưa có một tòa án nào xem xét câu hỏi về việc các dạng người máy này có thể được coi là "thể nhân" hay không.

Tại Việt Nam, trong các văn bản pháp quy hiện nay, như bộ Luật Dân sự 2005, lại không sử dụng khái niệm thể nhân, mà thay vào đó là khái niệm cá nhân.

Xem thêm
Cá nhân
Pháp nhân

Tham khảo

Thuật ngữ pháp lý
Thực thể pháp lý
Nhân vị tính
Họ Cỏ kiệu

Họ Cỏ kiệu (danh pháp khoa học: Cymodoceaceae) là một họ thực vật có hoa. Nhiều nhà phân loại học công nhận họ này.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Trạch tả (Alismatales) của nhánh monocots=[thực vật một lá mầm]. Theo APG II, họ này có khoảng 16 loài cỏ biển phân bổ trong 5 chi, sinh sống trong khu vực biển thuộc vùng nhiệt đới.

Cũng theo website của APG thì người ta nghi vấn về việc họ Cỏ kim (Ruppiaceae) có đủ khác biệt để coi là một họ tách biệt hay không, tuy nhiên người ta nhận thấy các loài trong các họ Cymodoceaceae, Posidoniaceae và Ruppiaceae tạo thành một nhóm đơn ngành.

Các chi
Amphibolis C.Agardh (bao gồm cả Pectinella):
Cymodocea K.Koenig (bao gồm cả Phycoschoenus): Cỏ kiệu
Halodule Endl. (bao gồm cả Diplanthera): Cỏ hẹ
Syringodium Kutz.: Cỏ năn biển
Thalassodendron Hartog: Cỏ đốt tre
Graumuellera Rchb.?: Một loài (Graumuellera antarctica) nhưng không chỉ rõ nơi sống.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cymodoceaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 27 tháng 4 năm 2006. http://delta-intkey.com 
 Trong Quần thực vật Bắc Mỹ
 Syringodium filiforme  (cỏ năn biển hay cỏ lợn biển)
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas 

Cỏ kiệu, họ

Cỏ biển
C
Văn Hường

Văn Hường tên thật là Nguyễn Văn Hường (23 tháng 3 năm 19347 tháng 12 năm 2023) là một ca sĩ vọng cổ Việt Nam. Ông được khán giả đặt cho ông biệt danh "Vua vọng cổ hài".

Tiểu sử
Ông sinh năm 1934 tại Thủ Đức, xã Long Thạnh Mỹ trong một gia đình nhà nông. Ban đầu, ông chỉ nghe đài phát thanh, thuộc nằm lòng rất nhiều bài bản, câu hò điệu lý.

"Khoảng 15 tuổi, nghệ sĩ Văn Hường từ giã quê hương lên Sài Gòn... bán hột dưa ở rạp cải lương nổi tiếng bấy giờ là Nguyễn Văn Hảo (nay là rạp Công Nhân thuộc Nhà hát Kịch TP HCM - 30 Trần Hưng Đạo, Quận 1, TP HCM). Nghệ sĩ Lệ Liễu thấy anh còn nhỏ mà ca rất mùi bèn rủ hát cùng. Tình cờ, ông bầu Bảy Cao - Bầu gánh hát Hoa Sen ghé chơi, nghe Văn Hường ca, ông chú ý và cùng nhiều nghệ sĩ khác đến xem để nhận xét. Trong số những người trong nghề đến nghe Văn Hường ca, có soạn giả NSND Viễn Châu và từ khi lọt vào mắt xanh "Vua vọng cổ", cuộc đời Văn Hường sang một trang mới" - NSƯT Minh Vương kể lại.

Văn Hường không được đẹp trai, miệng lại móm và thiếu chiều cao, nên khi nghe bầu Bảy Cao và soạn giả NSND Viễn Châu hướng dẫn làm hề ca, ông đồng ý ngay. Thời đó, ông được "Vua vọng cổ" sáng tác nhiều bài ca cổ hài, khởi nguồn cho trào lưu viết vọng cổ hài thập niên 1960, mà nổi tiếng nhất là bài "Tư Ếch đi Sài Gòn".

Năm 1972, nghệ sĩ Văn Hường hợp tác với vua ngâm thơ Tao Đàn – cố NS Thanh Hải lập đoàn hát riêng mang tên "Thanh Hải - Văn Hường". Sau ngày đất nước thống nhất, ông về cộng tác với Đoàn cải lương tập thể Thống Nhất (Tây Ninh), sau đó về Đoàn cải lương Sống Chung (Phước Chung). Năm 1987 do lớn tuổi, ông từ giã sân khấu, lui về mở quán nghệ sĩ Văn Hường tại phường Long Thạnh Mỹ, TP Thủ Đức, TP HCM cho đến ngày nay.

Ở tuổi gần 80, NS Văn Hường bộc bạch: "Đã qua tuổi thất thập cổ lai hi, còn có khán giả yêu mến, đêm đêm còn được ca theo yêu cầu của người yêu bài ca cổ hài đó là niềm vui, niềm hạnh phúc lớn lao nhất của một nghệ sĩ về chiều như tôi. Như đã nói, hễ còn "ự" được tui cứ "ự", cho đến khi nào hết thở thì thôi!".

Ông từ trần lúc 19 giờ, ngày 7 tháng 12 năm 2023, vì tuổi cao sức yếu.

Các nhạc phẩm do Văn Hường trình bày
 Ánh sáng đô thành
 Ba ông thầy bói
 Chó mực đầu cáo
 Chuyện tôi đi lính
 Đời là gì?
 Đi hát cải lương
 Hiệp sĩ say giải nghệ
 Kể tuồng sân khấu 
 Khúc nhạc đồng quê
 Làm vua buồn lắm
 Rapport táo quân
 Tai nạn Honda
 Tại tôi tuổi Sửu 
 Tào Tháo cháy râu (Trần Hà)
 Tiền bạc, bạc tiền
 Tề thiên đại thánh
 Tôi đi hớt tóc
 Tôi thua số đuôi
 Tư Ếch đi chợ
 Tư ếch đi hội chợ
 Tư Ếch, Ba Râu đi xem đại nhạc hội
 Tứ đổ tường
 Tư Ếch đại chiến Văn Hường
 Văn Hường đi Suzuki
 Văn Hường đội sổ về trời 
 Văn Hường mê số đề
 Văn Hường năm vợ
 Văn Hường thương vợ nhỏ
 Vợ tôi đẹp ác
 Vợ tôi đi coi bói
 Vợ tôi mê tân nhạc
 Vợ tôi nói tiếng Tây
 Vợ tôi tôi sợ
 ...

Tham khảo

V
Sinh năm 1934
Mất năm 2023
Người Sài Gòn
Người Thành phố Hồ Chí Minh
Nghệ sĩ cải lương
Thất hài đế
Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt

Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt là sân bay dân sự và là căn cứ không quân của Không lực Hoa Kỳ và Không lực Việt Nam Cộng Hòa trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Căn cứ không quân này được Pháp xây dựng năm 1920 với đường băng bằng đất phục vụ chủ yếu cho mục đích quân sự. Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, quân đội Hoa Kỳ đã đầu tư nâng cấp để phục vụ cho chiến tranh. Sau 1975, đây là sân bay dân sự và quân sự hỗn hợp với tên gọi là Cảng Hàng Không Quốc Tế Tân Sơn Nhất.

Lịch sử

Bố phòng của Mỹ và Việt Nam Cộng hòa

Sân bay Tân Sơn Nhứt rộng gần 2.000 ha, được sử dụng cho cả mục đích quân sự lẫn dân sự, có tính chiến lược cực kỳ quan trọng. Khu vực quân sự gồm nhiều đường băng cho đủ loại máy bay quân sự, trong đó, riêng số lượng nhà chứa máy bay nổi trên mặt đất đã có 400 đến 500 máy bay.Trong sân bay, có hàng chục kho bom, đạn đủ cỡ được trang bị kỹ thuật hiện đại. Khu nhà ở phía nam sân bay là nơi làm việc của Bộ Tư lệnh Không quân Mỹ thứ 7, Bộ Tư lệnh quân viễn chinh Mỹ và nhà Đại tướng Westmoreland - Tư lệnh quân đội Mỹ ở miền Nam Việt Nam và Bộ Tư lệnh Không quân Sài Gòn cùng nhà riêng của Nguyễn Cao Kỳ - Tư lệnh Không quân.

Khu vực quân sự được bảo vệ với 22 lớp rào kẽm gai kiểu Mỹ, từ rào đơn, rào kép, rào bùng nhùng, mắt cáo...Giữa các loại rào là đủ các loại mìn, hệ thống chiếu sáng nằm ẩn trong các đám cỏ dại và cây mắc cỡ đầy gai. Đây là những bãi mìn “gài chết” mà Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã nghiên cứu rất công phu để chống đặc công của Quân Giải phóng xâm nhập, nhất là ở các mục tiêu xung yếu. Bên ngoài các vòng rào, một hệ thống đường nhựa giáp vòng cho xe cơ giới tuần tra, tuần bộ, chó berger, ngỗng cảnh giới. Phía bên trong là những tuyến lô cốt, tháp canh dày đặc ken nhau được trang bị từ đại liên đến đại bác và những đèn pha cao áp cực mạnh chiếu sáng quét ra xa tới gần 3.000 mét. Bên trong được ngăn cách nhau bằng 3 lớp rào và những hào sâu 1 mét, rộng 8 mét. Trên những đường nhựa ngang dọc trong chu vi sân bay, cứ 15 phút lại có một tốp xe chở lính tuần tiễu chạy qua.

Xem thêm
 Không lực Việt Nam Cộng hòa

Tham khảo

 505th Tactical Control Group - Tactical Air Control in Vietnam and Thailand 
 C-130A 57-460 at the National Air And Space Museum 
 The Tan Son Nhut Association
 Electronic Warfare "Electric Goon" EC-47 Association website
 The Defense of Tan Son Nhut Air Base, ngày 31 tháng 1 năm 1968
 The Fall of Saigon 

Tân Sơn Nhất
Chiến tranh Việt Nam
Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Không lực Việt Nam Cộng hòa
Di tích lịch sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Thế giới thứ nhất

Thuật ngữ "Thế giới thứ nhất" nói đến các nước dân chủ (theo góc nhìn của phương Tây) có nền kinh tế tư bản, có trình độ khoa học kỹ thuật tiến bộ và người dân có mức sống cao.

Các thuật ngữ "Thế giới thứ nhất", "Thế giới thứ hai" và "Thế giới thứ ba" được dùng phân chia các quốc gia trên thế giới thành ba nhóm chính. Ba nhóm quốc gia này không xuất hiện đồng thời. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, người ta bắt đầu nói đến các nước NATO và các nước Hiệp ước Warszawa như là hai nhóm chính. Hai "thế giới" này không gọi bằng số. Đến năm 1952, nhà nhân khẩu học Pháp Alfred Sauvy dùng từ "Thế giới thứ ba" để chỉ các nước không thuộc hai hệ thống trên. Và một cách tự nhiên, hai nhóm nước ở hai hệ thống NATO và Hiệp ước Warszawa trở thành "Thế giới thứ nhất" và "Thế giới thứ hai".
]]
Một số quốc gia quyết định đứng trung lập, không rơi vào bất kỳ một trong ba khối kể trên gồm Thụy Sĩ, Thụy Điển và Cộng hoà Ireland. Phần Lan từng nằm trong ảnh hưởng của Liên Xô nhưng không phải là quốc gia theo đường lối cộng sản và cũng không tham Hiệp ước Warszawa. Áo nằm trong ảnh hưởng của Hoa Kỳ, nhưng đất nước này quyết định đứng trung lập khi họ trở thành quốc gia cộng hoà độc lập năm 1955. Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập NATO năm 1952 song phần lớn lãnh thổ không nằm ở Tây Âu và không phải là nước công nghiệp. Tây Ban Nha cho đến năm 1982 mới gia nhập NATO khi nhà độc tài Francisco Franco qua đời và lúc đó cũng là gần cuối của Chiến tranh Lạnh.

Những năm gần đây, do nhiều "nước đang phát triển" tiến hành công nghiệp hóa, thuật ngữ "Thế giới thứ tư" đã xuất hiện dùng để chỉ những nước có nền sản xuất nghèo nàn, lạc hậu và bị bỏ lại phía sau, hay những nước kém phát triển nhất (LDCs). Bên cạnh đó, các quốc gia từng bị coi là nước đang phát triển nay có nền kinh tế tiến bộ nhưng chưa hoàn toàn đạt trình độ nước công nghiệp được xếp vào nhóm các nước mới công nghiệp hóa (NICs).

Xem thêm
Thế giới thứ ba
Các nước mới công nghiệp hóa
Chỉ số phát triển con người
Thế giới thứ hai
Các nước phát triển

Tham khảo

Chính trị
Kinh tế thế giới
Chính trị theo vùng
Hệ thống phân loại quốc gia
Thuật ngữ Chiến tranh Lạnh
Phân loại quốc gia kinh tế
Ngữ pháp

Trong ngôn ngữ học, ngữ pháp (hay còn gọi là văn phạm, tiếng Anh: grammar, từ Tiếng Hy Lạp cổ đại  grammatikí) của một ngôn ngữ tự nhiên là một tập cấu trúc ràng buộc về thành phần mệnh đề, cụm từ, và từ của người nói hoặc người viết. Thuật ngữ này cũng có thể đề cập đến việc nghiên cứu các ràng buộc, bao gồm các lĩnh vực như âm vị học, hình thái học, và cú pháp học, và thường được bổ sung bởi ngữ âm học, ngữ nghĩa học, và ngữ dụng học.

Việc tạo ra các  quy tắc chính cho một ngôn ngữ riêng biệt là ngữ pháp của ngôn ngữ đó, vì vậy mỗi ngôn ngữ có một ngữ pháp riêng biệt của nó. Ngữ pháp là một phần trong nghiên cứu ngôn ngữ hay còn gọi là ngôn ngữ học. Ngữ pháp là một cách thức để hiểu về ngôn ngữ. Mặt khác, ngữ pháp còn là một công cụ để quản lý từ ngữ, làm cho từ ngữ từ một từ hay nhiều từ thành một câu đúng ý nghĩa và thực sự hữu ích.

Ngữ pháp, theo cách hiểu của hầu hết các nhà ngôn ngữ học hiện đại bao gồm ngữ âm, âm học, hình thái ngôn ngữ, cú pháp, ngữ nghĩa. Tuy nhiên, theo truyền thống, ngữ pháp chỉ bao gồm hình thái ngôn ngữ và cú pháp.

Từ nguyên 
Từ ngữ pháp có nguồn gốc từ từ Hán Việt 語法. Từ grammar trong tiếng Anh có nguồn gốc từ Tiếng Hy Lạp cổ đại  (grammatikē technē), có nghĩa là "nghệ thuật các chữ cái", từ  (gramma), "chữ cái", chính nó từ  (graphein), "vẽ, viết". Cùng gốc Hy Lạp cũng xuất hiện trong các từ đồ họa, grapheme, và ảnh chụp (photograph).

Sự phát triển của các ngữ pháp 
Các loại ngữ pháp được tạo ra và được phát triển thông qua tập quán, thói quen sử dụng của các khu dân cư khác nhau. Với sự ra đời của chữ viết, các quy tắc chính thức về cách sử dụng ngôn ngữ cũng xuất hiện. Các ngữ pháp chính thức là các luật lệ, quy tắc sử dụng đã được phát triển bởi việc quan sát, theo dõi.

Các nghiên cứu chính thức về ngữ pháp là một phần quan trọng của giáo dục từ thời trẻ đến khi học cao hơn, tuy nhiên các quy tắc được dạy trong trường học đôi khi không hoàn toàn là "ngữ pháp" theo đúng nghĩa của thuật ngữ này trong ngôn ngữ học, chúng thường mang tính chất thói quen.

Trong khoa học máy tính 
Trong khoa học máy tính, cú pháp của mỗi ngôn ngữ lập trình được định nghĩa bằng một quy tắc ngôn ngữ quy ước. Trong các lý thuyết về máy tính và toán học, ngôn ngữ được sử dụng là các ngôn ngữ quy ước.

Các thuật ngữ ngữ pháp 
 Danh từ
 Tính từ 
 Liên từ 
 Trạng từ 
 Động từ
 Câu
 Mệnh đề 
 Chủ ngữ
 Vị ngữ
 Túc từ
 Trợ động từ

Xem thêm 
 Cấu trúc câu
 Cấu trúc ngôn ngữ
 Cú pháp
 Hình thái ngôn ngữ
 Hệ thống chức năng của ngôn ngữ

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 English Grammar (Gramática da Língua Inglesa) , wikibook trong tiếng Anh

Ngôn ngữ học
Ngữ pháp
Thuật ngữ ngôn ngữ học
Viết
Dida

Nélson de Jesús Silva, được biết tới nhiều nhất với tên Dida, (sinh ngày 7 tháng 10, năm 1973 tại Irará, Bahia) là một cựu thủ môn người Brasil. Anh từng chơi cho các câu lạc bộ Cruzeiro, A.C. Milan, Corinthians, Grêmio, Internacional. Anh là thủ môn xuất sắc nhất thế giới năm 2005 theo bình chọn của FIFPRO.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu  
Cruzeiro
Copa de Oro: 1995
Copa do Brasil: 1996
Copa Libertadores: 1997

Corinthians
Campeonato Brasileiro Série A: 1999
Copa do Brasil: 2002
Torneio Rio–São Paulo: 2002
FIFA Club World Cup: 2000

AC Milan
Serie A: 2003–04
Coppa Italia: 2002–03
Supercoppa Italiana: 2004
UEFA Champions League: 2002–03, 2006–07
UEFA Super Cup: 2003, 2007
FIFA Club World Cup: 2007

Internacional
Campeonato Gaúcho: 2014, 2015

Đội trẻ Brazil
Giải bóng đá trẻ Nam Mĩ: 1992
FIFA World Youth Championship: 1993
CONMEBOL Men Pre-Olympic Tournament: 1996

Brazil
FIFA World Cup: 2002
Copa América: 1999
FIFA Confederations Cup: 1997, 2005

Cá nhân

Placar Bola de Prata: 1993 (Vitória), 1996, 1998 (Cruzeiro), 1999 (Corinthians)
IFFHS World's Best Goalkeeper silver ball: 2005
IFFHS World's Best Goalkeeper bronze ball: 2004
FIFPro World XI: 2005
FIFPro Goalkeeper of the Year: 2005
IFFHS Best Brazilian Goalkeeper of the 21st Century
AC Milan Hall of Fame

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bom Senso FC 

Thủ môn bóng đá nam
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá nam Brasil
Cầu thủ bóng đá Grêmio
Sinh năm 1973
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Sport Club Internacional
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 1996
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Brasil
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 1996
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2001
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2003
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2005
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá Associação Portuguesa de Desportos
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Brasil
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Brasil
Vận động viên Brasil ở Ý
Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A
Cầu thủ bóng đá Cruzeiro Esporte Clube
Cầu thủ bóng đá Esporte Clube Vitória
Cầu thủ bóng đá FC Lugano
Cầu thủ vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới
Cầu thủ bóng đá Sport Club Corinthians Paulista
Cầu thủ vô địch UEFA Champions League
Đại học Leiden

Đại học Leiden, tọa lạc tại thành phố Leiden, là trường đại học lâu đời nhất ở Hà Lan. Đại học Leiden là thành viên của các nhóm: Coimbra Group, Europaeum và Liên hiệp các trường đại học nghiên cứu châu Âu. Trường Đại học Leiden được thành lập năm 1575 bởi William I của Oranje-Nassau, thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Chiến tranh 80 năm.

Hoàng gia Oranje-Nassau và Đại học Leiden vẫn có một mối quan hệ chặt chẽ. Các nữ hoàng Wilhelmina, Juliana và Beatrix cũng như thái tử Willem-Alexander đã học ở Đại học Leiden. Năm 2005, nữ hoàng Beatrix đã nhận được bằng danh dự từ đại học này.

Đại học Leiden là trường học của nhiều nhà khoa học Hà Lan đã đạt giải Nobel, gồm có Heike Kamerlingh Onnes, Hendrik Lorentz, Pieter Zeeman, và Willem Einthoven.

Ngày nay, Đại học Leiden có 9 khoa, hơn 50 bộ môn và hơn 150 chương trình giáo dục đại học và có danh tiếng quốc tế. Nơi đây có hơn 40 viện nghiên cứu quốc gia và quốc tế.

Liên kết mở rộng 

 Đại học Leiden

Tham khảo 

Đại học Hà Lan
Công trình xây dựng Leiden
Khởi đầu năm 1575
Giáo dục Zuid-Holland
Giáo dục Cộng hòa Hà Lan
Khoa học và công nghệ Cộng hòa Hà Lan
William van Oranje
Trường Đại học Klabat

Trường Đại học Klabat tọa lạc tại làng Airmadidi cách Manado 25 km. Trong tiếng Indonesia, tên gọi của trường là Universitas Klabat, và trước đây có tên là Cao đẳng Núi Klabat. Trường này được thành lập năm 1965 bởi Gereja Masehi Advent Hari Ketujuh, một đại diện của giáo hội Cơ đốc Phục lâm An Thất Nhật (Seventh-day Adventist Church).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Wesite chính thức 
 Site mirror 

Klabat
Trường đại học và cao đẳng Kitô giáo
Khởi đầu năm 1965 ở Indonesia
Tượng đài Giải phóng

Tượng đài Giải phóng là một tượng đài ở thủ đô Bình Nhưỡng của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Tọa độ của tượng đài này là 

Tượng đài được xây năm 1947 để tưởng nhớ những người lính của Quân đội Xô Viết đã tham gia giải phóng Triều Tiên khỏi Đế quốc Nhật Bản cuối Chiến tranh thế giới thứ hai. Tượng đài cao 30 m với ngôi sao đỏ năm cánh trên đỉnh và những bài bia bằng tiếng Nga và tiếng Hàn ở 4 phía của tượng đài. Đây không những là một nơi trang nghiêm, nơi thu hút khách tham quan mà còn là nơi truyền thống để tổ chức các nghi lễ hôn nhân.

Văn bia tiếng Nga trên Tượng đài

Văn bản tiếng Nga chính (Mặt trước):
Великий советский народ разгромил японских империалистов и освободил корейский народ. Кровью, пролитой советскими воинами при освобождении Кореи, еще больше укрепились узы дружбы между корейским и советским народами. В знак всенародной благодарности воздвигнут этот памятник. 15 августа 1945 года.

Dịch sang tiếng Việt:

Nhân dân Liên Xô vĩ đại đã đánh thắng đế quốc Nhật Bản, giải phóng nhân dân Triều Tiên. Máu đổ của những người lính Liên Xô trong quá trình giải phóng Triều Tiên đã góp phần củng cố thêm tình hữu nghị gắn bó nhân dân Triều Tiên và Liên Xô. Tượng đài này được dựng lên để biểu thị lòng biết ơn của người dân Triều Tiên. 15 tháng 8 năm 1945

Chữ khắc tiếng Nga phụ (Mặt sau):
Вечная слава великой Советской Армии, освободившей корейский народ от ига японских империалистов и открывшей ему путь к свободе и независимости! 15 августа 1945 г.

Dịch sang tiếng Việt:

Vinh quang vĩnh cửu dành cho Quân đội Xô Viết vĩ đại, những người đã khuất phục được người dân Triều Tiên khỏi đế quốc Nhật Bản và chỉ cho họ con đường đi đến tự do và độc lập! 15 tháng 8 năm 1945

Tham khảo

Liên kết ngoài
Một bức ảnh Tượng đài Giải phóng
Tourist's view on Pyongyang (tiếng Nga)

Bình Nhưỡng
Giải phóng
Khởi đầu năm 1947 ở Bắc Triều Tiên
Công trình xây dựng hoàn thành năm 1947
Công trình xây dựng ở Bình Nhưỡng
Quan hệ Liên Xô-Triều Tiên
Rason

Rasŏn, tên trước đây là Rajin-Sŏnbong là một thành phố trực thuộc trung ương ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và là một hải cảng không có băng, nằm ở ven biển Nhật Bản ở Bắc Thái Bình Dương trên mũi phía đông bắc của bán đảo Triều Tiên. Nó nằm ở vùng Kwanbuk và là vị trí của Đặc khu kinh tế Rason.

Trong cách phát âm của Triều Tiên, chữ "R" ban đầu của tên được phát âm là "N", (나선, Naseon) theo âm vị học tiêu chuẩn của tiếng Triều Tiên. Năm 2000, tên được rút ngắn từ "Rajin-Sŏnbong" thành "Rason". Trong những năm 1930, người Nhật gọi nó là Rashin; tại thời điểm đó, nó là một hải cảng quan trọng ở cuối tuyến đường sắt. Nó bị chiếm đóng bởi Hồng quân Liên Xô vào ngày 14 tháng 8 năm 1945.

Trước năm 1991, Rason được Liên Xô sử dụng như một cảng nước ấm thay thế trong trường hợp Vladivostok không có sẵn. Các cơ sở hải quân của Liên Xô được xây dựng bắt đầu từ năm 1979. Từ năm 1993 đến năm 2004, nó được quản lý tách biệt khỏi tỉnh Hamgyŏng Bắc với tư cách là thành phố trực thuộc trung ương (Chikhalsi) Rason. Trước năm 1993 và từ 2004 đến 2009, thành phố này là một phần của tỉnh Hamgyŏng Bắc. Từ năm 2010, thành phố này là một "thành phố đặc biệt", một lần nữa thoát khỏi sự kiểm soát của tỉnh, nhưng khác với sự chỉ định cũ, nó trở thành một đô thị tự trị đặc biệt. Đây là bước đi đột phá của chính quyền Bình Nhưỡng nhằm biến Rason thành cửa ngõ thương mại với Trung Quốc và Nga, cũng như là địa điểm phân phối hàng hóa trọng điểm, đồng thời kích thích sự phát triển của thành phố và thu hút đầu tư nước ngoài.

Rason giáp với thành phố Hồn Xuân của tỉnh Cát Lâm ở Trung Quốc và huyện Khasansky của Primorsky Krai ở Nga. Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư vào cảng ở đây vì điều này cho phép họ tiếp cận biển Nhật Bản. Vào tháng 7 năm 2011, chính quyền Triều Tiên đã bật đèn xanh cho hàng hóa thương mại nội địa của Trung Quốc được vận chuyển qua cảng Rajin từ đông bắc sang đông Trung Quốc. Đến tháng 11 năm đó, Triều Tiên bắt đầu xây những nhà máy truyền tải điện để nhận nguồn điện cung ứng từ Trung Quốc. Than được vận chuyển từ các mỏ Trung Quốc gần đó đến Thượng Hải. Một sòng bạc bên bờ biển chủ yếu phục vụ du khách Trung Quốc.

Đây là thành phố trực thuộc trung ương duy nhất ở Triều Tiên được tự do giao lưu buôn bán với nước ngoài và cũng là thành phố duy nhất ở nước này mà người nước ngoài không cần xin visa khi tới du lịch. Từ Cát Lâm, Trung Quốc, có thể lái xe trực tiếp để đến Rason.

Hành chính 
Rasŏn được chia ra thành 1 quận (kuyŏk) và một huyện (kun).

 Rajin-guyŏk (라진구역; 羅津區域; La Tân khu vực)
 Sŏnbong-gun (선봉군; 先鋒郡; Tiên Phong quận)

Khí hậu
Rason có khí hậu lục địa ẩm ướt, theo phân loại khí hậu Köppen là Dwb.

Tham khảo

Hamgyong Bắc
Thành phố cảng ở Bắc Triều Tiên
Tạ Hữu Thanh

Tạ Hữu Thanh, sinh ngày 26 tháng 2 năm 1942 tại xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì (nay là phường Nông Trang), tỉnh Phú Thọ, mất ngày 27 tháng 8 năm 2007 tại Hà Nội là một cựu chính khách Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII, VIII, IX, Tổng Thanh tra Nhà nước.

Tiểu sử
Ông đã đảm nhiệm các chức vụ: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII, Khoá VIII, Khoá IX; Tổng Thanh tra Nhà nước Việt Nam; Đại biểu Quốc hội khóa X, XI, Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Liên Sơn; Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái (1991 - 1994); Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ trần ngày 27-8-2007 tại Hà Nội thọ 65 tuổi. Ông được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.

Tai tiếng

Khen thưởng 
- Huân chương Độc lập hạng Nhất

- Huân chương Kháng chiến hạng Nhì

- Huân chương Lao động hạng Ba

Tham khảo 

Người Phú Thọ
Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam
Huân chương Độc lập
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI
Hợp chất aliphatic

Trong hóa học, hợp chất aliphatic là các hợp chất hữu cơ, trong đó các nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành mạch thẳng hay mạch nhánh. Hợp chất aliphatic đơn giản nhất là mêtan (CH4).

Xem thêm 
 Hợp chất thơm
 Liên kết cácbon-cácbon

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ
David Halberstam

David Halberstam (10 tháng 4 năm 1934 – 23 tháng 4 năm 2007) là một nhà báo người Mỹ đã đoạt Giải Pulitzer, phóng viên chiến trường và là tác giả nổi tiếng về đề tài Chiến tranh Việt Nam, ông còn viết về chính trị, lịch sử, kinh doanh, truyền thông, văn hóa Mỹ, và sau là thể thao.

David Halberstam sinh tại Thành phố New York, trong một gia đình bố làm bác sĩ phẫu thuật quân y, mẹ là giáo viên phổ thông.

Ông tốt nghiệp chuyên ngành báo chí tại trường Đại học Harvard năm 1955. Từ đó, ông theo đuổi nghề báo và viết sách cho đến khi ông mất năm 2007 do tai nạn giao thông.

Tác phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Nhà báo Mỹ chuyên viết về Việt Nam mất vì tai nạn giao thông

Người đoạt giải Pulitzer
Nhà báo trong Chiến tranh Việt Nam
Nhà báo Mỹ
Người Mỹ gốc Do Thái
Nhà sử học Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Sinh năm 1934
Năm 2007
Nhà văn Thành phố New York
Người Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam
Mất năm 2007
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Cựu sinh viên Harvard College
Chùa Bà Đanh

Chùa Bà Đanh là một ngôi chùa nằm ở thôn Đanh, phường Ngọc Sơn, thị xã Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, diện tích khoảng 10ha.

Chùa quay mặt hướng Nam ra mạn sông Đáy. Phía ngoài cùng tiếp giáp với đường đi và gần bờ sông là cổng tam quan của chùa. Công trình này nền được tôn cao, xây vượt hẳn lên năm bậc và hai đầu xây bít đốc. Tam quan có ba gian và được làm thành hai tầng. Tầng trên có hai lớp mái lợp bằng ngói nam, xung quanh sàn gỗ hàng lan can là những trấn song con tiện. Tầng này sử dụng làm gác chuông, ba gian dưới có hệ thống cánh cửa bằng gỗ lim.

Lịch sử
Chùa Bà Đanh và Núi Ngọc nằm về phía Đông Nam xã Ngọc Sơn. 3 mặt khu di tích này có dòng sông Đáy bao quanh. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khu vực chùa Bà Đanh nằm tách ra xa khu dân cư. Tại đây cây cối um tùm nên vắng người qua lại. Mỗi khi dân làng có việc phải lên chùa vào buổi tối lại phải đốt đuốc và gõ chiêng gõ trống để xua đuổi thú dữ. Chính vì vậy dân gian truyền tụng câu: "Vắng như chùa Bà Đanh".

Xã Ngọc Sơn được thành lập tháng 3 năm 1976, gồm bốn thôn là Mã Não, Phương Khê, Đanh Xá và Thụy Xuyên. Trước cách mạng tháng 8/1945 mỗi thôn này là một đơn vị hành chính xã thuộc tổng Thụy Lôi huyện Kim Bảng tỉnh Hà Nam. Sau cải cách ruộng đất năm 1956 đã nhập thêm xóm Quế Lâm (thuộc thôn Văn Lâm xã Văn Xá) thành xóm 15.

Tháng 4 năm 1986 thị trấn Quế được thành lập. Một số xóm của xã Ngọc Sơn cắt về thị trấn. Hiện nay xã Ngọc Sơn nằm ở trung tâm của huyện lị. Xã nằm trên trục đường giao thông 22 nối đường 1A từ Ba Đa lên chợ Dầu ngược Hà Tây (cũ). Đây là đầu mối giao thông của huyện đi các nơi. Phía nam của xã nằm giáp sông Đáy. Từ đây ta có thể vào Ninh Bình, Thanh Hóa hay ngược lên Hòa Bình hết sức thuận lợi.

Có thể đi bằng các đường sau để đến với di tích:
Từ thành phố Nam Định lên thành phố Phủ Lý, qua cầu Hồng Phú đi theo đường 22 khoảng 10 km là đến với di tích.
Từ Thành phố Phủ Lý đi đò ngược sông Đáy khoảng 7 km là đến bến trước cửa chùa Bà Đanh.

Tham khảo

Chùa tại Hà Nam
Hà Nam
Tứ Pháp