Làn Sóng Xanh

Làn Sóng Xanh là một chương trình phát thanh và giải thưởng âm nhạc thường niên của âm nhạc Việt Nam, cũng là chương trình tạo ra bảng xếp hạng âm nhạc đầu tiên tại Việt Nam. Giải thưởng được khởi xướng từ tháng 9 năm 1997 với cơ quan chủ quản là đài FM 99.9 MHz của Trung tâm Phát thanh VOH (trước đây là Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh) thuộc Đài Phát thanh – Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương trình phát thanh hiện tại đang được dẫn dắt bởi Trần Tuấn Đạt (Beo) và Diệu Minh.

Lịch sử

Khởi đầu 
Để thay đổi hình thức "ca nhạc theo yêu cầu" vốn đã trở nên phổ biến trên các đài vô tuyến khắp cả nước, Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (VOH) đã thực hiện chương trình Top ten Làn Sóng Xanh với buổi phát sóng đầu tiện vào ngày 7 tháng 9 năm 1997. Ban tổ chức nhanh chóng nhận được thư bình chọn từ khán giả và bảng xếp hạng của tháng 9 đã được công bố trong buổi phát Làn Sóng Xanh ngày 5 tháng 10, ca khúc đứng đầu và mở màn cho bảng xếp hạng là "Chị tôi" của nhạc sĩ Trọng Đài do ca sĩ trẻ lúc bấy giờ là Mỹ Linh thể hiện. Xếp hạng hai là ca khúc "Con gái" của Phương Thảo - Ngọc Lễ, xếp thứ ba là "Hà Nội mùa vắng cơn mưa", nhạc của Trương Quý Hải và lời của Bùi Thanh Tuấn, trình diễn bởi Cẩm Vân. Có những tháng Ban biên tập nhận được 4000 đến 5000 thư bình chọn của thính giả.

Ngay trong những ngày đầu, Làn Sóng Xanh đã tạo ra một làn sóng hâm mộ cuồng nhiệt khắp Việt Nam, mở đầu cho thể loại nhạc trẻ đang dần định hình tại Việt Nam từ các năm cuối thập niên 1990, Làn Sóng Xanh được phát sóng hàng tuần là top 10 các ca khúc Việt Nam được yêu thích nhất hàng tuần, và cuối năm sẽ có các đêm công diễn và trao giải rất hoành tráng, quy tụ hầu như các ngôi sao lớn nhất tại Việt Nam, Làn Sóng Xanh luôn được giới truyền thông coi là bảng đo nhiệt độ các ca khúc và các ca sĩ đang được yêu thích tại Việt Nam.

Trong thập niên này hầu hết các hãng phát hành âm nhạc đều có sản phẩm thương hiệu cử riêng mình. Nhạc sĩ – ông bầu Đỗ Quân vừa vào làm việc tại Trung tâm Bến Thành Audio & Video cùng với Giám đốc trung tâm Huỳnh Tiết, Phó giám đốc Tô Văn Anh Kiệt, biên tập âm nhạc Đỗ Quang, MC Thanh Hải lên kế hoạch dốc tiền của công ty và cả của bản thân để dàn dựng Làn Sóng Xanh đưa lên sân khấu Lan Anh rồi tổ chức tại cả Hà Nội. Liveshow tổng kết năm đầu tiên Làn Sóng Xanh 1997 được họ tổ chức vào tháng 4 năm 1998, Làn Sóng Xanh 1998 cũng được tổ chức vào năm 1999, đều do Đỗ Quang đạo diễn. Vị trí tổng đạo diễn liveshow Làn Sóng Xanh sau đó được Huỳnh Phúc Điền đảm nhận trong nhiều năm sau đó.

Kỷ niệm 20 năm
Ban tổ chức tổ chức chuỗi sự kiện bắt đầu bằng hai chương trình "The hits" tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ vào hai ngày 14 và 15 tháng 10 năm 2017. Sau đó sẽ là "VIP show - Đêm vinh danh" vào 19h30 ngày 12 tháng 1 năm 2018 tại Nhà thi đấu Quân khu 7. Và cuối cùng là "Gala music festival Làn Sóng Xanh - Cuộc hội ngộ 20 năm", dự kiến diễn ra hơn bảy giờ, từ 16h đến 23h30 ngày 19 tháng 1 năm 2018 tại Sân vận động Quân khu 7 với sự xuất hiện và phối hợp của ba, bốn thế hệ ca sĩ, nhạc sĩ Làn Sóng Xanh.

Hai chương trình "The Hits" đã được tổ chức đúng như dự kiến. Hai chương trình "VIP show - Đêm vinh danh" và "Gala music festival Làn Sóng Xanh - Cuộc hội ngộ 20 năm" được gom lại thành một sự kiện "Festival âm nhạc 20 năm Làn Sóng Xanh - Hành trình của những ngôi sao và những người yêu nhạc Việt" vào ngày 12 tháng 1 năm 2018 tại Sân vận động Quân khu 7 với bốn sự kiện:

 Cuộc đua marathon Đường chạy xanh - Green wave gây Quỹ sát cánh cùng gia đình Việt của Đài tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh - VOH
 Lễ trao giải Làn Sóng Xanh 2017
 Chương trình tôn vinh các nhạc sĩ, ca sĩ đoạt giải Làn Sóng Xanh 20 năm qua
 Gala âm nhạc 20 năm Làn Sóng Xanh.

Sự kiện này không được công chúng quan tâm như mong đợi khi gần tới giờ bắt đầu mới chỉ có khoảng 600 khán giả vào sân, và khoảng 300 khán giả ở ngoài sân. Ngoài ra, thiếu vắng nghệ sĩ tên tuổi đến nhận giải nên phần công bố và trao giải diễn ra nhanh chóng. Danh sách những người được giải được thay bằng một clip công bố sơ sài.

Phiên bản mới 
Ngày 18 tháng 7 năm 2018, Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (VOH) tổ chức họp báo công bố phiên bản mới Làn sóng xanh - Next Step. Với sự phối hợp sản xuất của Madison Group, Làn sóng xanh bước sang tuổi 21 mang đến cho người yêu nhạc một chương trình âm nhạc mới, hấp dẫn.

Cụ thể, với các chương trình phát sóng hàng tuần, Làn sóng xanh sẽ thay đổi phương thức thực hiện phát sóng trực tiếp trên FM 99.9 MHz từ 12 giờ đến 13 giờ thứ sáu hàng tuần và được streaming trang vivo.vn. Nội dung chương trình sẽ có sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng, các ca sĩ, nhạc sĩ có bài hát được đề cử trong bảng xếp hạng Làn sóng xanh.

Vào mỗi tối thứ năm cuối tháng, chương trình Làn sóng xanh - Next Step sẽ được tổ chức tại Nhà hát VOH. Điểm nhấn của chương trình sẽ là tiết mục "Bài hát thách thức", nơi để các nhạc sĩ hòa âm phối khí, các nhà sản xuất âm nhạc thể hiện sáng tạo nghệ thuật của mình bằng cách làm mới những bài đã nổi tiếng. Ban tổ chức cũng sẽ tạo sân khấu dành riêng cho các bản debut hoặc các dự án comeback của ca sĩ; kết hợp với sự xuất hiện của các ngôi sao trong bảng xếp hạng 20 năm Làn sóng xanh cùng không gian âm nhạc giao thoa giữa các thế hệ ca sĩ. Chương trình được phát sóng trực tiếp trên kênh FM 99.9 MHz, streaming trang vivo.vn và trên kênh AMC – SCTV2.

Ngoài ra, cơ cấu giải thưởng Làn sóng xanh có nhiều thay đổi từ tiêu chí bình chọn đến các hạng mục đề cử; sẽ trở thành giải thưởng âm nhạc đầu tiên tại Việt Nam có hội đồng bình chọn (dự kiến khoảng 250 thành viên) là những người có uy tín trong hoạt động nghệ thuật. Việc có một Hội đồng bình chọn với nhiều thành viên nổi tiếng sẽ bảo đảm được góc nhìn chuyên môn cho các ca khúc hit trong bảng xếp hạng Làn sóng xanh. Hội đồng bình chọn sẽ cùng với công chúng đề cử và chọn ra những nhạc sĩ, ca sĩ, bài hát, một số hạng mục âm nhạc tiêu biểu, hội tụ cả hai yếu tố: thị trường và nghệ thuật. Ban tổ chức sẽ có một buổi mời những vị này đến bầu chọn trực tiếp tại Đài cho một số hạng mục quan trọng.

Các hạng mục 
Các hạng mục trao giải của Làn Sóng Xanh kể từ năm 2023 bao gồm:

 Top 10 ca khúc được yêu thích: Được trao cho nhạc sĩ và ca sĩ, là giải thưởng do khán giả bình chọn từ danh sách bài hát nằm trên bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh trong thời gian quy định.
 Nam/nữ ca sĩ của năm: Được trao cho ca sĩ có bài hát nằm trên bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh, có nhiều hoạt động âm nhạc tích cực tạo nên giá trị cho đời sống âm nhạc trong năm.
 Ca khúc của năm: Được trao cho đội ngũ sản xuất, là bài hát được nhiều người yêu thích, có chất lượng và thẩm mỹ âm nhạc.
 Album của năm: Được trao cho các album có ca khúc nằm trên bảng xếp hạng hàng tuần của Làn Sóng Xanh, có ý tưởng sáng tạo, thống nhất và tạo được hiệu ứng tốt trên thị trường âm nhạc.
 MV của năm: Được trao cho những MV có lượng người xem cao, được nhiều người yêu thích, hình ảnh đẹp, ý tưởng độc đáo, bổ trợ hiệu quả cho bản thu âm.
 Nhà sản xuất âm nhạc của năm: Được trao cho các nhà sản xuất âm nhạc có tác phẩm nổi bật trong năm, có tính sáng tạo, đóng góp vào sự phát triển đa dạng của nhạc Việt.
 Gương mặt mới xuất sắc: Được trao cho các ca sĩ có bài hát lần đầu tiên lọt vào bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh.
 Sự kết hợp xuất sắc: Được trao cho những sự kết hợp tạo nên một sản phẩm âm nhạc được đầu tư hoàn chỉnh và phát hành ra thị trường.
 Ca sĩ đột phá: Được trao cho ca sĩ có bài hát nằm trong bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh và có bước tiến nổi bật trong sự nghiệp âm nhạc trong năm.
 Bài hát hiện tượng: Được trao cho đội ngũ sản xuất, là bài hát được nhiều người yêu thích, tạo được hiệu ứng, trào lưu âm nhạc, tạo hiệu ứng đám đông. 
 Hòa âm phối khí: Được trao cho bài hát có bản hòa âm hay và đạt hiệu quả tốt nhất.
 Ca khúc được yêu thích trên radio: Được trao cho ca khúc được yêu cầu nhiều nhất trên sóng FM 99.9MHz.
 Nam/nữ ca sĩ được yêu thích: Giải do khán giả bình chọn từ danh sách ca sĩ nằm trong bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh.
 Giải Thành tựu Làn Sóng Xanh: Được trao cho các gương mặt ca, nhạc sĩ có nhiều năm đoạt giải Làn Sóng Xanh, có dấu ấn nghề nghiệp gắn bó cùng lịch sử giải thưởng.

Ngoài ra, tùy vào diễn biến của các dự án, yếu tố, xu hướng âm nhạc phát sinh nhất thời trong năm, ban tổ chức có thể trao thêm các giải thưởng đặc biệt hoặc thậm chí không trao giải cho một số hạng mục chính nếu không đáp ứng được các tiêu chí đề ra.

Phát hành 
Hãng phim Phương Nam đã phát hành và sản xuất loạt VCD & DVD, Karaoke của chương trình Làn Sóng Xanh trong những năm 1999 (Làn Sóng Xanh Hà Nội), kế tiếp là năm 2002 (Làn Sóng Xanh - Những ca khúc và ca sỹ được yêu thích nhất), sau đó phổ biến hơn trong các năm 2003, 2004 và cuối cùng là 2005. Trước đó, Công ty Văn hoá tổng hợp Bến Thành Audio - Video cũng đã phát hành loạt VCD & DVD, VHS, Karaoke của chương trình Làn Sóng Xanh trong những năm 1997, 1998, 2000, và cuối cùng là 2001.

Kỷ lục

 Hoàng Thùy Linh xác lập kỷ lục thắng giải nhiều nhất tại Làn Sóng Xanh 2019 với 8 hạng mục chiến thắng chỉ trong một mùa giải.
 Duy Mạnh là người đầu tiên đoạt cả hai giải thưởng Ca sĩ được yêu thích và Nhạc sĩ được yêu thích trong cùng một năm (2005).

Các ca sĩ nhiều lần lọt vào top 10 nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Làn Sóng Xanh trên VOH
Website chính thức

Làn Sóng Xanh
Chương trình truyền thanh Việt Nam
Giải thưởng âm nhạc Việt Nam
Khởi đầu năm 1997 ở Việt Nam
Giải trí Việt Nam thập niên 1990
Giải trí Việt Nam thập niên 2000
Giải trí Việt Nam thập niên 2010
Giải trí Việt Nam thập niên 2020