Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
29 tháng 8

Ngày 29 tháng 8 là ngày thứ 241 (242 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 124 ngày trong năm.

Sự kiện 
939 – Nước Mân xảy ra binh biến, hoàng đế Vương Kế Bằng chạy khỏi kinh thành song sau đó bị bắt giữ và sát hại, Vương Diên Hy trở thành quân chủ, tức ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận năm Kỉ Hợi.
1533 – Hoàng đế cuối cùng của đế chế Inca là Atahualpa bị quân Tây Ban Nha hành quyết.
1825 – Vương quốc Bồ Đào Nha và Đế quốc Brasil ký kết Hiệp định Rio de Janeiro, theo đó Bồ Đào Nha công nhận Brasil là một quốc gia độc lập.
1831 – Michael Faraday khám phá hiện tượng cảm ứng điện khi tiến hành thí nghiệm.
1842 – Đế quốc Anh và nhà Thanh ký kết Điều ước Nam Kinh, kết thúc Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất, là hiệp ước bất bình đẳng đầu tiên của Trung Quốc.
1871 – Minh Trị Duy tân: Thiên hoàng Minh Trị ra chiếu phế phiên, lập huyện trên toàn quốc.
1910 – Nhật Bản và Đại Hàn đế quốc ký kết điều ước sáp nhập, chính thức bắt đầu sự cai trị của Nhật Bản đối với bán đảo Triều Tiên.
1944 – Khởi đầu Khởi nghĩa Dân tộc Slovak, tiếng Slovak: Slovenské národné povstanie (SNP) chống phát xít Đức, thất bại vào cuối tháng 10 cùng năm.
1949 – Liên Xô tiến hành thử nghiệm bom nguyên tử đầu tiên của mình tại Semipalatinsk, Kazakhstan.
 1966 – The Beatles trình diễn trực tiếp buổi diễn thương mại cuối cùng của nhóm tại sân vận động Candlestick Park ở San Francisco, Mỹ.
1982 – Nguyên tố hóa học Meitneri được tổng hợp lần đầu tiên tại Viện nghiên cứu hạt ion nặng ở Darmstadt, Đức.
1991 – Sau cuộc đảo chính tháng 8, Xô viết tối cao đình chỉ toàn bộ hoạt động của Đảng Cộng sản Liên Xô.
 1996 – Tuần duyên Hoa Kỳ tháo gỡ hải đăng trên Đảo Navassa. Một lực lượng đặc nhiệm liên hợp lãnh đạo bởi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chuyển đảo cho Bộ Nội vụ Hoa Kỳ.
2005 – Bão Katrina đổ bộ vào đất liền, tàn phá phần lớn duyên hải Vịnh Mexico của Hoa Kỳ từ Louisiana đến Florida.

Sinh 
1632 – John Locke, nhà triết học, nhà hoạt động chính trị người Anh (mất 1704).
1792 – Charles Grandison Finney, nhà thần học người Mỹ (mất 1875).
1915 – Ingrid Bergman, diễn viên Thụy Điển (mất 1982).
 1927 – Đồng Văn Khuyên, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 2015).
1936 – John McCain, chính trị gia người Mỹ, thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, ứng cử viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 (mất 2018).
1958 – Michael Jackson, nam ca sĩ, nhạc sĩ, vũ công người Mỹ, được mệnh danh là "Ông hoàng nhạc pop" (mất 2009).
1980 – Tạ Đình Phong, nam ca sĩ, diễn viên người Hồng Kông.

Mất 
939 – Vương Kế Bằng, hoàng đế nước Mân, tức ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận năm Kỉ Hợi (sinh ?).
1836 – Nguyễn Phúc Uyển Diễm, phong hiệu Lộc Thành Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (sinh 1815).
1904 – Murad V, sultan Đế quốc Ottoman (sinh 1840).
1982 – Ingrid Bergman, diễn viên Thụy Điển (sinh 1915).
1988 – 
Lưu Quang Vũ, nhà soạn kịch, nhà thơ và nhà văn hiện đại Việt Nam (sinh 1948).
Xuân Quỳnh, nhà thơ Việt Nam (sinh 1942).
1996 – Fujiko F. Fujio, họa sĩ truyện tranh Nhật Bản, tác giả bộ truyện Doraemon (sinh 1933).
2003 – Nguyễn Xuân Oánh, chính khách, nhà kinh tế (sinh 1921).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm
30 tháng 8

Ngày 30 tháng 8 là ngày thứ 242 (243 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 123 ngày trong năm.

Sự kiện 
1363 – Bắt đầu trận hồ Bà Dương giữa quân Minh của Chu Nguyên Chương và quân Hán của Trần Hữu Lượng, đều là thế lực nổi dậy chống quân Nguyên.
1835 – Melbourne được thành lập.
1836 – Các doanh nhân bất động sản John Kirby Allen và Augustus Chapman Allen thành lập thành phố Houston.
1873 – Các nhà thám hiểm người Áo khám phá quần đảo Zemlya Frantsa-Iosifa trên vùng biển Bắc cực, đảo nay thuộc về Nga.
1914 – Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất: Quân Đức dưới sự chỉ huy của nguyên soái Paul von Hindenburg đánh bại Tập đoàn quân số 2 Nga trong trận Tannenberg lừng lẫy của Mặt trận phía Đông.
1917 – Lính khố xanh người Việt tại Thái Nguyên thuộc Bắc Kỳ dưới quyền chỉ huy của Trịnh Văn Cấn bắt đầu tiến hành nổi dậy chống lại thực dân Pháp, sau đó làm chủ tỉnh lị.
1945 – Vua Bảo Đại thoái vị. 
1974 – Một quả bom phát nổ tại trụ sở Mitsubishi Heavy Industries tại Tokyo, Nhật Bản khiến 8 người thiệt mạng và 378 người bị thương.
1984 – Trong Chương trình tàu con thoi, Tàu con thoi Discovery khởi hành chuyến đi đầu tiên của nó từ Trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida.
1992 – Tay đua người Đức Michael Schumacher giành chiến thắng trong cuộc đua công thức 1 đầu tiên của ông tại giải Grand Prix Bỉ.

Sinh 
 1748 – Jacques-Louis David, họa sĩ người Pháp (mất 1825).
 1797 – Mary Shelley, nhà văn Anh (mất 1851).
 1852 – Jacobus Henricus van 't Hoff, nhà hóa học hữu cơ và hóa học vật lý người Hà Lan, người đầu tiên đoạt giải Nobel Hoá học năm 1901 (mất 1911).
 1860 – Isaac Ilyich Levitan, họa sĩ người Nga (mất 1900).
 1871 – Ernest Rutherford, nhà vật lý người New Zealand, đoạt giải Nobel hóa học năm 1908 (mất 1937).
 1884 – Theodor Svedberg, nhà hóa học người Thụy Điển, đoạt giải Nobel (mất 1971).
1930 – Warren Buffett, doanh nhân, nhà đầu tư, từ thiện người Mỹ, chủ tịch & CEO của công ty Berkshire Hathaway.
1972 – 
Pavel Nedved, cầu thủ bóng đá người Séc.
Cameron Diaz, nữ diễn viên, nhà sản xuất, tác giả và người mẫu người Mỹ.
 1979 – Dương Di, nữ diễn viên của hãng TVB, vị trí nhất tỷ sau khi Xa Thi Mạn rời khỏi..
 1982 – Andy Roddick, cựu vận động viên quần vợt người Mỹ, từng là tay vợt số 1 thế giới.
 1990 – Lưu Thị Diễm Hương, Hoa hậu Thế giới người Việt 2010.
 1999 – Nguyễn Ngọc Huyền, nữ diễn viên, nhà thiết kế, người mẫu người Việt Nam.

Mất 
 1483 – Vua Louis XI của Pháp (sinh 1423).
 2022 – Mikhail Sergeyevich Gorbachyov, Tổng thống duy nhất của Liên bang Xô viết, Tổng bí thư cuối cùng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (sinh 1931).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm
31 tháng 8

Ngày 31 tháng 8 là ngày thứ 243 (244 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 122 ngày trong năm.

Sự kiện 
805 – Đường Thuận Tông bị hoạn quan ép buộc phải nhường ngôi cho Thái tử Lý Thuần, tức Đường Hiến Tông, kết thúc giai đoạn Duy Tân Vĩnh Trinh thời Đường.
1795 – Chiến tranh Liên minh thứ nhất: quân Anh chiếm được toàn bộ Trincomalee (Sri Lanka) từ tay quân Hà Lan, chiếm cứ hòn đảo cho đến năm 1948.
1918 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Trận Mont Saint-Quentin bắt đầu giữa quân Úc và quân Đức tại Picardie, Pháp.
1957 – Liên bang Malaya giành được độc lập từ Anh Quốc.
1858 – Tàu chiến của liên quân Pháp-Tây Ban Nha đã đến vịnh Đà Nẵng. Chuẩn bị mở màn mặt trận Đà Nẵng, cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược đầu tiên của quân dân ta.
1963 – Thuộc địa Bắc Borneo của Vương thất Anh được trao quyền tự trị, và tham gia hình thành Malaysia nửa tháng sau đó với tên gọi Sabah.
1965 – Aero Spacelines Super Guppy, một loại máy bay chở hàng của Hoa Kỳ có khoang rộng với kích thước lớn chuyên dùng để vận chuyển các hàng hóa quá khổ, thực hiện chuyến bay đầu tiên của mình.
 1991 – Kyrgyzstan tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô.
1996 – Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất kết thúc với thắng lợi của Chechnya, quân Nga rút lui.
1997 – Vương phi Diana cùng tình nhân Dodi Fayed qua đời trong một vụ tai nạn giao thông ở Paris, Pháp.

Sinh 
 1821 – Hermann von Helmholtz, nhà vật lý người Đức (mất 1894).
 1828 – Nguyễn Phúc Miên Quân, tước phong Hòa Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (mất 1863).
 1880 – Wilhelmina của Hà Lan, nữ vương Hà Lan (mất 1962).
 1926 – Phạm Quốc Thuần, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 2023).
 1949 – Richard Gere, diễn viên Mỹ.
 1970 – Debbie Gibson, nữ ca sĩ, diễn viên người Mỹ.
 2000 -- Dương Domic, nam ca sĩ, nhạc sĩ, rapper người Việt Nam.
 2004 – Jang Won-young, cựu thành viên ban nhạc IZ*ONE, thành viên nhóm nhạc IVE.
2007 – Hatsune Miku chương trình tổng hợp giọng hát của Vocaloid.

Mất 
318 – Lưu Thông, hoàng đế nước Hán, tức ngày Quý Hợi (19) tháng 7 năm Mậu Dần (sinh ?).
1975 – Minh Kỳ, nhạc sĩ người Việt Nam (sinh 1930).
1997 – Diana, Vương phi xứ Wales (sinh 1961).
2011 – Văn An, nhạc sĩ người Việt Nam (sinh 1929).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm
1 tháng 9

Ngày 1 tháng 9 là ngày thứ 244 (245 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 121 ngày trong năm.

Sự kiện 
1449 – Sự biến Thổ Mộc bảo: Dã Tiên thái sư lãnh đạo quân Ngõa Lạt bộ Mông Cổ đại thắng quân Minh, bắt Minh Anh Tông làm tù binh.
1631 – Quân Kim dưới quyền chỉ huy của Hoàng Thái Cực hội quân dưới chân thành Đại Lăng Hà của Minh, bắt đầu bao vây thành.
1858 – Liên quân Pháp – Tây Ban Nha khai hỏa tấn công Đà Nẵng, khởi đầu nỗ lực xâm chiếm Việt Nam của Pháp.
1914 – Bồ câu viễn khách tuyệt chủng khi cá thể cuối cùng chết ở vườn động vật Cincinnati, Ohio, Hoa Kỳ.
1923 – Đại thảm họa động đất Kantō mạnh 7,9 độ Richter tại vùng Kantō của Nhật Bản làm hơn 100.000 người chết.
1939 – Đức Quốc xã bất ngờ tấn công Ba Lan, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ tại Châu Âu.
1951 – Khối hiệp ước An ninh quân sự Úc – New Zealand – Hoa Kỳ (ANZUS) được thành lập tại San Francisco, Hoa Kỳ.
1952 – Tiểu thuyết Ông già và biển cả của Ernest Hemingway được xuất bản lần đầu tiên.
1969 – Muammar Gaddafi tiến hành đảo chính không đổ máu lật đổ Quốc vương Idris của Libya.
1980 – Chuyến Marathon Hy vọng (Marathon of Hope) của Terry Fox kết thúc gần vịnh Thunder, Ontario, Canada với 500 triệu đô la Canada được quyên góp cho nghiên cứu chữa trị ung thư.
1983 – Liên Xô bắn hạ chuyến bay 007 của Korean Air Lines gần đảo Sakhalin.
2022 – Vụ ám sát Phó Tổng thống Argentina Cristina Fernández de Kirchner bất thành, nghi phạm đã bị bắt giữ.

Sinh
1910 – Phaolô Nguyễn Văn Bình, giám mục Công giáo người Việt Nam, nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận Sài Gòn (mất 1995).
1913 – Trần Văn Tuyên, lãnh tụ Việt Nam Quốc dân Đảng, phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (mất 1976).
1920 – Bùi Xuân Phái, họa sĩ Việt Nam (mất 1988).
1957 – Gloria Estefan, ca sĩ, diễn viên Cuba – Mỹ.
1962 – Ruud Gullit, huấn luyện viên, cựu cầu thủ bóng đá người Hà Lan.
1984 – Lương Bích Hữu, nữ ca sĩ người Việt Nam.
1989 – Lâm Vỹ Dạ, nữ diễn viên Việt Nam.
1991 – Thanh Sơn, diễn viên người Việt Nam.
1996 – Kiều My, diễn viên người Việt Nam.
1997 – Jeon Jungkook, ca sĩ, vũ công người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc BTS.
2003 – An Yu-jin, cựu thành viên nhóm nhạc nữ IZ*ONE, trưởng nhóm nhạc nữ Hàn Quốc IVE.

Mất 
1895 – Nguyễn Phúc Miên Vãn, tước phong Cẩm Giang Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (sinh 1832).
1898 – Trương Vĩnh Ký, nhà báo và nhà ngôn ngữ học người Việt Nam (sinh 1837).
 1914 – Martha, con bồ câu viễn khách cuối cùng trên thế giới, đã chết ở vườn thú Cincinnati, Cincinnati.
1970 – François Mauriac, nhà văn người Pháp (sinh 1885).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
Ngày Tri thức.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
3 tháng 9

Ngày 3 tháng 9 là ngày thứ 246 (247 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 119 ngày trong năm.

Sự kiện 
590 – Bắt đầu triều đại của Giáo hoàng Grêgôriô I, vị giáo hoàng đầu tiên xuất thân từ đan sĩ.
863 – Quân Đông La Mã giành thắng lợi trước quân Melitene trong trận Lalakaon tại Tiểu Á.
1868 – Thiên hoàng Minh Trị sau khi dời đô từ Kyōto đã đổi tên thành Edo thành Tōkyō (Đông Kinh).
1189 – Richard I tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Anh tại Tu viện Westminster.
1783 – Hoa Kỳ và Anh Quốc ký kết Hiệp định Paris, chính thức chấm dứt Cách mạng Mỹ.
1901 – Bản thiết kế nguyên bản của Quốc kỳ Úc được treo lần đầu, trên nóc Tòa nhà Triển lãm Hoàng gia tại Melbourne.
1907 – Dưới sức ép của Thực dân Pháp, vua Thành Thái phê chuẩn chiếu thoái vị, sau đó ông bị đưa đi quản thúc tại Cap Saint Jacques.
1967 – Cuộc bầu cử Tổng thống và Thượng viện Việt Nam Cộng hòa.
1997 – Một chiếc máy bay Tupolev Tu-134 của Vietnam Airlines gặp tai nạn khi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Phnôm Pênh, 64 người tử vong.

Sinh 
1837 – Nguyễn Phúc Hồng Truyền, tước phong Tuy Hòa Quận vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn (m. 1889)
1868 – Mary Parker Follett, nhân viên xã hội, nhà lý thuyết quản lý, chuyên gia tư vấn và nhà văn người Mỹ (mất 1933).
1869 – Fritz Pregl, nhà hóa học người Áo gốc Slovenia, đoạt giải Nobel Hoá học năm 1923 (mất 1930).
1928 – Dương Quang Trung, bác sĩ người Việt Nam (mất 2013).
1967 – Daron Acemoglu, nhà kinh tế học người Thổ Nhĩ Kỳ – Hoa Kỳ, đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2024.
1967 – Gareth Southgate, cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Anh.
1971 – Lâm Nhật Tiến, ca sĩ người Mỹ gốc Việt.
1992 – Bảo Anh, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.
1996 – Joy (Park Soo Young), thành viên nhóm nhạc Red Velvet.
2002 – Iman Vellani, nữ diễn viên người Canada gốc Pakistan.
2112 – Doraemon, nhân vật hoạt hình nổi tiếng của Nhật Bản.

Mất 
1226 – Lý Huệ Tông, Hoàng đế thứ 8 của nhà Lý, Việt Nam (sinh 1194).
 1300 – Trần Quốc Tuấn, danh nhân quân sự Việt Nam thời nhà Trần (sinh 1228).
1883 – Ivan Sergeyevich Turgenev, đại văn hào người Nga (sinh 1818).
1989 – Gaetano Scirea, hậu vệ bóng đá người Ý (sinh 1953).
2001 – Thuỳ Trang, diễn viên người Mỹ gốc Việt (sinh 1973).
2010 – Băng Sơn, nhà văn Việt Nam chuyên viết về Hà Nội (sinh 1932).

Những ngày lễ và kỷ niệm 

 Ngày Âm nhạc Việt Nam.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
4 tháng 9

Ngày 4 tháng 9 là ngày thứ 247 (248 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 118 ngày trong năm.

Sự kiện 
 476 – Hoàng đế Tây La Mã cuối cùng là Romulus Augustus bị tướng Odoacer phế truất.
 626 – Sau sự biến Huyền Vũ môn, Lý Thế Dân lên ngôi hoàng đế triều Đường, tức Đường Thái Tông.
 1774 – Nhà thám hiểm người Anh James Cook trở thành người châu Âu đầu tiên trông thấy New Caledonia.
 1781 – Một nhóm gồm 44 người định cư Tây Ban Nha thành lập một thị trấn là tiền thân của thành phố Los Angeles. 
 1882 – Tại Thành phố New York (Hoa Kỳ), hệ thống phân phối điện đầu tiên trên thế giới được đưa vào sử dụng.
 1904 – Chiến tranh Nga-Nhật: Kuropatkin ra lệnh cho quân Nga rút khỏi Liêu Dương về Phụng Thiên, kết thúc trận Liêu Dương.
 1948 – Nữ hoàng Wilhelmina của Hà Lan thoái vị tròn 58 năm trị vì bà là quân chủ trong lịch sử trị vì lâu nhất của Hà Lan 
 1958 – Thủ tướng Quốc vụ viện Chu Ân Lai ra tuyên bố về hải phận của Trung Quốc, bao gồm cả Các quần đảo trên biển Đông.
 1998 – Larry Page và Sergey Brin thành lập Google nhằm thúc đẩy công cụ tìm kiếm web mà họ phát triển từ khi còn là sinh viên Đại học Stanford.

Sinh 
 1952 – Giuse Ngô Quang Kiệt, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội (2005 – 2010) người Việt Nam.
 1981 – Beyoncé Knowles, ca sĩ người Mỹ.
 1991 – Phạm Thị Hương, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015.

Mất 
 1907 – Edvard Grieg, nhà soạn nhạc, nhạc trưởng, nghệ sĩ piano người Na Uy (sinh 1843).
 1965 – Albert Schweitzer, tiến sĩ, thầy thuốc, nhà triết học, thần học người Đức, đoạt giải Goethe năm 1928 và giải Nobel Hoà bình năm 1952 (sinh 1875).
 2006 – Giacinto Facchetti, cựu cầu thủ bóng đá Ý, cố chủ tịch câu lạc bộ Inter Milan (sinh 1942).

Tham khảo 

Tháng chín
Ngày trong năm
5 tháng 9

Ngày 5 tháng 9 là ngày thứ 248 (249 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 117 ngày trong năm.

Sự kiện 
917 – Tiết độ sứ Lưu Nham lên ngôi hoàng đế ở Phiên Ngung, đặt quốc hiệu là "Đại Việt", đoạn tuyệt quan hệ chư hầu với Hậu Lương.
1158 – Thiên hoàng Go-Shirakawa của Nhật Bản thoái vị, trở thành thượng hoàng và tiếp tục chính sách Viện chính.
1669 – Candia đầu hàng, kết thúc Chiến tranh Crete (1645–1669)
1907 – Nguyễn Phúc Vĩnh San trở thành hoàng đế thứ 11 của triều Nguyễn khi mới 7 tuổi, đặt niên hiệu là Duy Tân.
1914 – Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, bắt đầu Trận sông Marne lần thứ nhất giữa quân Đức và liên quân Anh–Pháp.
1944 – Bỉ, Hà Lan và Luxembourg tạo thành liên minh Benelux.
1945 –
Bộ trưởng nội vụ Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Võ Nguyên Giáp ký sắc lệnh giải thể Đại Việt Quốc gia Xã hội Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng.
Ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
 1962 – Thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Vương quốc Lào.
1972 – Bắt đầu thảm sát München: nhóm khủng bố Palestine Tháng Chín Đen tấn công và bắt giữ 11 vận động viên Israel đang tham gia Thế vận hội tại München.

Sinh 
 1187 – Vua Louis VIII của Pháp (mất 1226).
 1638 – Vua Louis XIV của Pháp (mất 1715).
 1857 – Konstantin Tsiolkovsky, nhà khoa học và phát minh tên lửa người Nga (mất 1935).
 1946 _ Freddie Mercury, ca sĩ nhạc rock ban nhạc Queen, Anh Quốc (mất 1991).
 1977 - Thanh Thúy, nữ ca sĩ người Việt Nam.
 1990 – Kim Yuna, nghệ sĩ trượt băng Hàn Quốc.
 1993 - Patrick Bamford, cầu thủ bóng đá người Anh.
 1994 - Kelvin Khánh, ca sĩ người Việt Nam.

Mất 
75 – Hán Minh Đế,  Hoàng đế thứ 2 của nhà Đông Hán, Hoàng đế thứ 17 của triều đại nhà Hán (sinh 28).
 1857 – Auguste Comte (sinh 1798).
 1917 – Lương Ngọc Quyến, nhà cách mạng người Việt (sinh 1885).
 1995 – Hoàng Thế Thiện, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam (sinh 1922).
 1997 – Mẹ Têrêsa, nữ tu và nhà truyền giáo Công giáo Rôma người Ấn Độ gốc Albania (sinh 1910).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
 Việt Nam – Ngày khai trường (Ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường).

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
6 tháng 9

Ngày 6 tháng 9 là ngày thứ 249 (250 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 116 ngày trong năm.

Sự kiện 
 394 – Hoàng đế La Mã Theodosius I đánh bại và giết người tiếm vị Eugenius trong trận sông Frigidus.
 1930 – Tổng thống Argentina Hipólito Yrigoyen bị phế truất trong một cuộc đảo chính quân sự do tướng José Félix Uriburu tiến hành.
 1968 – Swaziland, nay là Eswatini, trở thành một quốc gia độc lập từ Anh Quốc.
 1976 – Phi công Viktor Belenko của Liên Xô đáp một chiếc MiG–25 xuống Hakodate thuộc Nhật Bản và yêu cầu được tị nạn, giúp phương Tây có thể nghiên cứu ưu nhược điểm của loại máy bay này.
 1991 – Sau khi được đổi tên thành Leningrad từ năm 1924, thành phố lớn thứ hai của Nga được phục hồi tên gọi Sankt-Peterburg.

Sinh 
 1766 – John Dalton, nhà hóa học, nhà vật lý người Anh (mất 1844).
 1797 – Nguyễn Phúc Bính, tước phong Định Viễn Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (mất 1863).
 1902 – Lê Hồng Phong, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1935 đến 1936 (mất 1942).
 1928 – Maki Fumihiko, kiến trúc sư và học giả Nhật Bản, người thiết kế Cung thể dục thể thao trung tâm Tokyo và Trung tâm hội nghị Makuhari Messe.
 1954 – Carly Fiorina, cựu Giám đốc điều hành tập đoàn máy tính Hewlett-Packard (HP).
 1957 – Y Moan, ca sĩ, nghệ sĩ nhân dân người Ê Đê (mất 2010).
 1978 – Sawa Homare, cầu thủ bóng đá Nhật Bản.
 1990 - Suni Hạ Linh, nữ ca sĩ, vũ công người Việt Nam.
 1994 - Gin Tuấn Kiệt, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam.

Mất 
 1931 – Trần Phú, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1930 đến 1931 (sinh 1904).
 1942 – Lê Hồng Phong, Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1935 đến 1936 (sinh 1902).
 1945 – Phạm Quỳnh, Thượng thư Triều Bảo Đại (sinh 1892).
 1976 – Vũ Hoàng Chương, nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam (sinh 1916).
 1998 – Kurosawa Akira, nhà làm phim người Nhật (sinh 1910).
 2018 – Burt Reynolds, diễn viên Mỹ (sinh 1936).
 2022 – Thẩm Thúy Hằng, nữ minh tinh điện ảnh Việt Nam (sinh 1939).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
7 tháng 9

Ngày 7 tháng 9 là ngày thứ 250 (251 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 115 ngày trong năm.

Sự kiện 
1191 – Cuộc thập tự chinh thứ ba: Quốc vương Anh Richard I đánh bại Sultan Ai Cập Saladin trong trận Arsuf.
1442 – Vụ án Lệ Chi viên: Lê Thái Tông mất tại Bắc Ninh, sau đó Nguyễn Trãi và gia đình bị án tru di tam tộc vì tội thí quân (4 tháng 8 năm Nhâm Tuất).
1689 – Đại biểu của Đại Thanh là Sách Ngạch Đồ và đại biểu của Nga là Golovin tại Nerchinsk ký kết điều ước phân định biên giới giữa hai bên.
1812 – Chiến tranh Pháp–Nga: Trận chiến đẫm máu nhất trong các cuộc chiến tranh của Napoléon diễn ra gần Moskva.
1893 – Genoa C.F.C. được thành lập bởi những người Anh với tên gọi "Genoa Cricket & Athletic Club", là câu lạc bộ bóng đá lâu đời nhất của Ý.
1901 – Phong trào Nghĩa Hòa Đoàn kết thúc.
1923 – Interpol được thành lập.
1936 – Cá thể chó sói Tasmania cuối cùng qua đời trong điều kiện nuôi nhốt ở vườn thú Hobart tại Úc.
1940 – Chiến tranh thế giới II: Không quân Đức thay đổi chiến thuật trong trận Không chiến tại Anh Quốc, bắt đầu oanh kích Luân Đôn và các thành thị của Anh trong hơn 50 đêm liên tiếp.
1945 – Đài Tiếng nói Việt Nam chính thức phát sóng chương trình phát thanh đầu tiên, trở thành cơ quan truyền thông đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
1970 – Ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên của Ban biên tập Vô tuyến Truyền hình, Đài Tiếng nói Việt Nam – tiền thân của Đài Truyền hình Việt Nam
1986 – Desmond Tutu trở thành người da đen đầu tiên lãnh đạo Giáo hội Anh giáo Nam Phi.

Sinh 
1801 – Nguyễn Thị Bảo, phong hiệu Tứ giai Thục tần, phi tần của vua Minh Mạng (mất 1851).
1940 – Đặng Vũ Chư, cựu chính khách, bộ trưởng Việt Nam.
1988 – Quỳnh Nga, nữ ca sĩ, diễn viên, MC người Việt Nam.
1993 - Đặng Thị Lệ Hằng , Á Hậu 2 cuộc thi Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2015.

Mất 
251 – Tư Mã Ý, quyền thần nhà Tào Ngụy (sinh 179).
1962 – Eiji Yoshikawa, tiểu thuyết gia người Nhật (sinh 1892).

Những ngày lễ và kỷ niệm 

 Ngày thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam.
 Ngày thành lập Đài Truyền hình Việt Nam.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
11 tháng 9

Ngày 11 tháng 9 là ngày thứ 254 (255 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 111 ngày trong năm.

Sự kiện 
1708 – Karl XII của Thụy Điển dừng cuộc hành quân đi chinh phục Moskva bên ngoài Smolensk, đánh dấu điểm bước ngoặt trong Đại chiến Bắc Âu.
1709 – Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha: Liên quân Anh – Áo – Hà Lan – Phổ giành thắng lợi trước quân Pháp trong trận Malplaquet.
1792 – Cách mạng Pháp: Viên kim cương Hope cùng những châu báu vương thất Pháp khác bị đánh cắp trong tình hình hỗn loạn. 
1941 – Lầu Năm Góc được khởi công xây dựng, và trở thành trụ sở của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.
1961 – Văn phòng đầu tiên của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên được mở cửa tại Thụy Sĩ.
1973 – Augusto Pinochet lãnh đạo một cuộc đảo chính tại Chile nhằm lật đổ tổng thống dân chủ Salvador Allende do nhân dân bầu ra.
2001 – Các phần tử Al-Qaeda thực hiện các vụ tiến công tự sát nhằm vào các mục tiêu tại khu vực thành phố New York và thủ đô Washington, D.C. tại Hoa Kỳ.
2007 – Nga thử nghiệm Cha của các loại bom, loại vũ khí thông thường mạnh nhất tính đến thời điểm đó.
2022 – Charles III đăng quang Quốc vương Anh Quốc.

Sinh  
 1833 – Nguyễn Phúc Hồng Y, tước phong Thụy Thái vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn, cha của vua Dục Đức (mất 1877).
 1940 – Nông Đức Mạnh, nguyên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.
 1945 – Franz Beckenbauer, cựu cầu thủ, huấn luyện viên bóng đá người Đức, hậu vệ của FC Bayern München (mất 2024).
 1973 – Tô Hữu Bằng, diễn viên, ca sĩ người Đài Loan, thành viên của ban nhạc Tiểu Hổ Đội.
 1985 – Mạnh Trường, diễn viên, người mẫu người Việt Nam.
 1986 – Thanh Trúc, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.

Mất 
 1541 – Mạc Thái Tổ, Hoàng đế sáng lập ra nhà Mạc (sinh 1483).
 1860 – Nguyễn Phúc Phổ, tước phong Điện Bàn công, hoàng tử con vua Gia Long (sinh 1799).
 1973 – Salvador Allende, tổng thống Chile, bị giết trong cuộc đảo chính do Augusto Pinochet cầm đầu (sinh 1908).
 2003 – Anna Lindh, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Điển, bị ám sát tại một khu phố ở Stockholm (sinh 1957).
 2021 – Phùng Quang Thanh, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (sinh 1949).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
12 tháng 9

Ngày 12 tháng 9 là ngày thứ 255 (256 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 110 ngày trong năm.

Sự kiện 
1683 – Liên quân Thần thánh gồm Ba Lan – La Mã Thần thánh và đồng minh giành thắng lợi quyết định trước đế quốc Ottoman trong trận Viên.
1784 – Thuyền buôn trà Scarborough của Công ty Đông Ấn Anh bị đắm tại một bãi đá trên biển Đông, bãi đá sau đó được đặt theo tên thuyền.
1890 – Harare được những người định cư thành lập, nay là thủ đô của Zimbabwe.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Mở màn trận chiến đồi Edson trên đảo Guadalcanal giữa quân Đồng Minh và quân Nhật Bản.
1959 – Liên Xô phóng tàu vũ trụ Luna 2 lên Mặt Trăng từ sân bay vũ trụ Baykonur, Kazakhstan.
1962 – Tổng thống Mỹ John F. Kennedy phát biểu bài diễn văn "We choose to go to the Moon" tại Đại học Rice.
1982 – Một tuần trước kỷ niệm sinh nhật thứ 65 của mình, võ sĩ người Mexico El Santo thi đấu trận cuối cùng trong sự nghiệp. 
1990 – Tây Đức, Đông Đức, Pháp, Liên Xô, Vương quốc Liên hiệp Anh và Hoa Kỳ ký kết Hiệp ước 2 + 4 tại Moskva, mở đường cho tái thống nhất nước Đức.
2005 – Hong Kong Disneyland được mở cửa tại đảo Đại Nhĩ Sơn, Hồng Kông.
2013 – Tàu không gian Voyager 1 chính thức ra khỏi Hệ Mặt Trời sau 35 năm kể từ ngày phóng lên vũ trụ.
2023 – Vụ cháy chung cư mini ở Khương Hạ 2023 khiến 56 người tử vong.

Sinh 
1826 – Nguyễn Phúc Trinh Thận, phong hiệu Lại Đức Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (mất 1904).
1921 – Lưu Hữu Phước, một trong những nhạc sĩ tiên phong của tân nhạc Việt Nam (mất 1989).
1956 – Trương Quốc Vinh, ca sĩ, diễn viên, đạo diễn người Hồng Kông (mất 2003). 
1969 – Minh Thuận, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam (mất 2016).
 1986 – 
Emmy Rossum, ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ.
Dương Mịch, diễn viên người mẫu người Trung Quốc.
1989 – Độ Mixi, streamer, YouTuber người Việt Nam.
1994 – Kim Namjoon (nghệ danh: Rap Monster, sau này đổi thành RM), rapper, nhà sản xuất nhạc người Hàn Quốc, là thành viên nhóm nhạc BTS.
2005 – Nishimura Riki (nghệ danh: Niki), nhạc sĩ, vũ công người Nhật Bản, thành viên của nhóm nhạc ENHYPEN.

Mất 
 984 – Phạm Cự Lạng, danh tướng đời Đinh Tiên Hoàng (sinh 944).
1851 – Nguyễn Thị Bảo, phong hiệu Tứ giai Thục tần, phi tần của vua Minh Mạng (sinh 1801).
 1989 – Vũ Khắc Khoan, nhà viết kịch người Việt Nam (sinh 1917).
 2010 – Huỳnh Thới Tây, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
2017 – Thanh Tùng, nhà thơ người Việt Nam, tác giả bài thơ Thời hoa đỏ (1972) được Phú Quang phổ nhạc thành bài hát cùng tên (sinh 1935).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
14 tháng 9

Ngày 14 tháng 9 là ngày thứ 257 (258 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 108 ngày trong năm.

Sự kiện 
81 – Domitianus trở thành hoàng đế của Đế quốc La Mã khi anh trai là Titus từ trần.
 786 – Harun Al-Rashid của nhà Abbasid trở thành khalip khi anh al-Hadi chết.
932 – Trấn Nam tiết độ sứ Mã Hy Phạm tập vị cai quản nước Sở, tức ngày Tân Dậu (12) tháng 8 năm Nhâm Thìn.
1752 – Sau khi Anh Quốc chấp thuận sử dụng lịch Gregory và bỏ lịch Julius. Vì vậy, trước thứ Năm ngày 14 tháng 9 năm 1752 là thứ Tư ngày 2 tháng 9 năm 1752 với 11 ngày bị bỏ qua.
 1752 – Sau khi Anh Quốc chấp thuận sử dụng lịch Gregory. Vì vậy, sau thứ Tư ngày 2 tháng 9 năm 1752 là thứ Năm ngày 14 tháng 9 năm 1752 với 11 ngày bị bỏ qua.
 1812 – Pháp xâm lăng Nga: Sau trận Borodino bảy ngày trước, Napoleon và quân đội Grande Armée chiếm Moskva, nhưng thành phố đã bị cháy và bỏ hoang.
 1867 – Tác phẩm Tư bản của Karl Marx được xuất bản tại Anh Quốc.
 1901 – Theodore Roosevelt, trở thành Tổng thống thứ 26 của Hoa Kỳ, sau khi Tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ – William McKinley bị ám sát.
1946 – Marius Moutet và Hồ Chí Minh ký kết Tạm ước Việt – Pháp, một thành quả của Hội nghị Fontainebleau tại Seine-et-Marne, Pháp.
 1960 – Tại một hội nghị ở Bagdad, các chính quyền Iran, Iraq, Kuwait, Ả Rập Xê Út, và Venezuela thành lập Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) để thống nhất và phối hợp các chính sách dầu lửa.
2000 – Microsoft phát hành Windows Me, hệ điều hành cuối cùng trong dòng Windows 9x.
2015 – Các sóng hấp dẫn được quan sát lần đầu tiên bởi Đài quan trắc LIGO tại Mỹ, có hình dạng sóng khớp với dự đoán của thuyết tương đối rộng.

Sinh 

 1503 – Trịnh Kiểm, nhà chính trị, quân sự người Việt Nam thời Nam – Bắc triều, khi còn sống là Thái quốc công, nhưng đời sau xem ông là chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (mất 1570).
 1934 – Ngọc Sơn, nhạc sĩ nhạc vàng người Việt Nam.
 2000 – Han Jisung, ca sĩ, nhạc sĩ, rapper, vũ công, người mẫu người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc nam Stray Kids.

Mất 
 1852 – Arthur Wellesley, quý tộc, quân nhân người Ireland gốc Anh trong Quân đội Anh, Thủ tướng Anh Quốc (sinh 1769).
 1901 – William McKinley, chính trị gia, luật sư, Tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ, ông mất sau khi bị ám sát (sinh 1843).
 1963 – Nam Phương Hoàng Hậu, hoàng hậu của Hoàng đế Bảo Đại thuộc triều đại nhà Nguyễn (sinh 1913).
 1996 – Nguyễn Đức Khánh, quân nhân, Chuẩn tướng Không lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
 2013 – Phan Hòa Hiệp, quân nhân, Chuẩn tướng Việt Nam Cộng hòa (sinh 1927).

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
15 tháng 9

Ngày 15 tháng 9 là ngày thứ 258 (259 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 107 ngày trong năm.

Sự kiện 
 1457 – Trận Bornholm thứ nhất, hạm đội 3 tàu Gdańsk đánh tan đoàn 16 tàu của Đan Mạch – Livonia trong Chiến tranh Mười ba năm (1454–1466).
 1835 – Trong chuyến thứ hai trên tàu HMS Beagle, Charles Darwin tới Quần đảo Galápagos, ở đấy ông phát triển học thuyết tiến hóa.
1894 – Chiến tranh Nhật–Thanh: Quân Nhật Bản giành chiến thắng trước quân Thanh trong trận Bình Nhưỡng diễn ra trên lãnh thổ Triều Tiên.
 1916 – Xe tăng, "vũ khí bí mật" của Quân đội Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, được sử dụng trong trận chiến lần đầu tiên tại Trận Somme (1916) ở Somme, Picardy, Pháp, cho phép phe Đồng minh thắng chiến .
 1935 – Đức Quốc xã ban hành Bộ luật Nürnberg, luật này hủy bỏ quyền công dân của những người Đức gốc Do Thái, và đổi quốc kỳ mới có chữ Vạn.
 1945 – Thông tấn xã Việt Nam được thành lập dưới tên Việt Nam Thông tấn xã.
1946 – Cộng hòa Nhân dân Bulgaria tuyên bố hình thành sau cuộc trưng cầu dân ý với kết quả phế bỏ chế độ quân chủ .
 1950 – Bắt đầu trận đánh Inchon ở Triều Tiên .
1954 – Cảnh váy mang tính biểu tượng của Marilyn Monroe được quay trong quá trình quay phim The Seven Year Itch.
1956 – Số đầu tiên Tạp chí Nhân Văn ra mắt độc giả ở Hà Nội. Tạp chí này sau bị chính quyền lên án và các tác giả đóng góp bài vở đều bị truy tố là "chống phá cách mạng" .
 2008 – Khủng hoảng tài chính Hoa Kỳ năm 2007–2009: Tập đoàn dịch vụ tài chính Lehman Brothers nộp đơn phá sản. Đây là vụ phá sản lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Sinh 
1890 – Agatha Christie, nhà văn trinh thám người Anh (mất 1976).
1900 – Nguyễn An Ninh, nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động cách mạng Việt Nam (mất 1943).
1948 – Thanh Tùng, nhạc sĩ người Việt Nam.
2000 – Felix Lee, ca sĩ, nhạc sĩ, rapper, vũ công, người mẫu, MC người Úc gốc Hàn Quốc, thành viên của Stray Kids.

Mất 
 1974 – Bùi Quý Cảo, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1923).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
 Ngày Quốc tế Dân chủ (International Day of Democracy) theo LHQ.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
16 tháng 9

Ngày 16 tháng 9 là ngày thứ 259 (260 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 106 ngày trong năm.

Sự kiện 
1908 – Hãng sản xuất ô tô General Motors được thành lập.
 1941 – Vua Reza Pahlavi của Iran bị bắt phải từ ngôi để cho con Mohammad Reza Pahlavi lên ngôi.
 1950 – Chiến tranh Đông Dương: Tướng Hoàng Văn Thái chỉ huy hai trung đoàn Việt Minh tiến công quân Pháp ở Đông Khê, mở màn Chiến dịch Biên giới.
 1963 – Malaya, Singapore, Bắc Borneo (Sabah ngày nay), và Sarawak hợp nhất thành Malaysia.
 1972 – Chiến tranh Việt Nam: Các chiến sĩ giải phóng cuối cùng rút khỏi thành cổ Quảng Trị, kết thúc trận chiến ác liệt tại đây.
 1975 – Nguyên mẫu máy bay tiêm kích đánh chặn MiG-31 của Liên Xô tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
1987 – Nghị định thư Montreal được ký kết nhằm bảo vệ lớp ozon khỏi bị suy giảm.
1992 – Bảng Anh bị loại ra khỏi Cơ chế tỷ giá hối đoái châu Âu trong ngày Thứ Tư Đen và bị mất giá.
2007 – 89 người thiệt mạng trong một tai nạn của hãng One-Two-GO Airlines tại Thái Lan.

Sinh 
 1782 – Đạo Quang, Hoàng đế thứ 8 của triều đại nhà Thanh (mất 1850).
 1909 – Nguyễn Mạnh Tường, luật sư, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn học người Việt Nam (mất 1997).
 1923 – Đoàn Văn Quảng, quân nhân, nguyên là một tướng lĩnh Nhảy dù, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 1984).
 1929 – Nguyễn Duy Hinh, quân nhân, nguyên là một tướng lĩnh Kỵ Binh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
 1923 – Lý Quang Diệu, chính trị gia người Singapore, Thủ tướng đầu tiên của nước Cộng hòa Singapore (mất 2015).
 1979 – Flo Rida, rapper, ca sĩ người Mỹ.
 1981 – Phạm Băng Băng, nữ diễn viên, ca sĩ, người mẫu, nhà sản xuất phim người Trung Quốc.
 1985 – Nam Cường, ca sĩ và diễn viên người Việt Nam, cựu thành viên nhóm nhạc Yoband!.
 1989 – Vương Anh Tú, ca sĩ, nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất âm nhạc người Việt Nam.
 1992 – Nick Jonas, ca sĩ, nhà soạn nhạc, diễn viên người Mỹ, thành viên ban nhạc Jonas Brothers.

Mất 
 1792 – Nguyễn Huệ, nhà chính trị và quân sự người Việt Nam, vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn (sinh 1753).
 1820 – Nguyễn Du, nhà thơ, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt Nguyễn sơ, đại thi hào dân tộc Việt Nam, Danh nhân văn hóa thế giới (sinh 1766).
1942 – Nguyễn Phúc Dĩ Ngu, phong hiệu Ngọc Lâm Công chúa, công chúa con vua Đồng Khánh (sinh 1885).
1963 – Nam Phương Hoàng hậu, hoàng hậu của Hoàng đế Bảo Đại, hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn và chế độ quân chủ trong lịch sử Việt Nam (sinh 1914).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
 Ngày Quốc tế Bảo vệ Tầng Ozone.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
17 tháng 9

Ngày 17 tháng 9 là ngày thứ 260 (261 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 105 ngày trong năm.

Sự kiện 
1224 – Sau cái chết của Tống Ninh Tông, Hữu thừa tướng Sử Di Viễn làm giả di chiếu, đưa Triệu Quân lên ngôi hoàng đế, tức Tống Lý Tông.
1630 – Thành phố Boston được thành lập.
 1787 – Văn bản Hiến pháp Hoa Kỳ được hoàn thành tại Hội nghị Hiến pháp ở Philadelphia, Pennsylvania.
1809 – Hiệp định Fredrikshamn kết thúc chiến tranh giữa Thụy Điển và Nga, Phần Lan tách khỏi Thụy Điển để trở thành một đại công quốc thuộc Nga.
 1894 – Chiến tranh Thanh – Nhật: Hải quân Đế quốc Nhật Bản thắng Quân Bắc Dương của Trung Quốc nhà Thanh trong Trận sông Áp Lục ở cửa sông Áp Lục trong vịnh Triều Tiên.
 1916 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Nam tước Đỏ, phi công ách của Không quân Đức, thắng trận máy bay đầu tiên gần Cambrai, Pháp.
 1939 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Liên Xô xâm chiếm Ba Lan từ phía đông, 16 ngày sau khi Đức Quốc xã tấn công nước đó từ phía tây.
1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Phe Đồng Minh phát động Chiến dịch Market Garden, chiến dịch đổ bộ hàng không lớn nhất thời bấy giờ.
 1983 – Vanessa Williams trở thành Miss America người Mỹ gốc Phi đầu tiên.
 1976 – NASA hoàn tất tàu con thoi đầu tiên mang tên Enterprise. Con tàu này ra mắt công chúng ở Palmdale, California.

Sinh 
1657 – Sofia Alekseyevna, quan nhiếp chính của Nga (mất 1704).
 1919 – Louis Phạm Văn Nẫm, Giám mục Công giáo người Việt Nam, Giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (mất 2001).
1926 – Ngô Viết Thụ, kiến trúc sư người Việt Nam, tác giả nhiều công trình như Dinh Độc Lập, Nhà thờ Phủ Cam, Chợ Đà Lạt, Trường Đại học Nông nghiệp Sài Gòn, Trường Đại học Sư phạm Huế, Trường Đại học Y khoa Sài Gòn (mất 2000).
1969 – Tito Vilanova, huấn luyện viên bóng đá người Tây Ban Nha.
1991 – Song Luân, ca sĩ, diễn viên người Việt Nam.
1993 – Manuel Tom Bihr, cầu thủ bóng đá người Thái Lan gốc Đức.

Mất 
 1609 – Jehuda Löw ben Becalel, học giả Talmud, nhà thần bí học, toán học, thiên văn học và triết gia người Do Thái, rabbi Do Thái giáo thành Praha (sinh 1512~1526).
 1944 – Dương Thị Thục, tôn hiệu Khôn Nghi Xương Đức Thái hoàng thái hậu, thứ thất của vua Đồng Khánh, một trong hai Thái hoàng thái hậu cuối cùng của nhà Nguyễn và lịch sử Việt Nam (sinh 1868).
 1986 – Hùng Lân, nhạc sĩ người Việt (sinh 1922).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
19 tháng 9

Ngày 19 tháng 9 là ngày thứ 262 (263 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 103 ngày trong năm.

Sự kiện 
1356 – Chiến tranh Trăm Năm: Quân Anh đánh bại quân Pháp và bắt giữ quốc vương Jean II của Pháp trong trận Poitiers.
1442 – Đại thần Nguyễn Trãi của nhà Hậu Lê và gia quyến bị tru di tam tộc do bị khép vào âm mưu thí nghịch trong vụ án Lệ Chi Viên.
1885 – Tại tòa Khâm sứ Pháp tại Trung Kỳ, Nguyễn Phúc Ưng Kỷ làm lễ thụ phong, được tôn làm hoàng đế thứ 9 của triều Nguyễn, đặt niên hiệu là Đồng Khánh.
1893 – Thống đốc New Zealand tán thành Đạo luật Tuyển cử, trao cho toàn thể phụ nữ tại New Zealand quyền bỏ phiếu.
1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Điệp viên Ba Lan Witold Pilecki tình nguyện để bị bắt giữ và bị đưa đến Auschwitz để thu thập và tuồn thông tin cho phong trào kháng chiến.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trận Kiev, quân Đức tiến vào Kiev, Ukraina sau khi quân Liên Xô rút khỏi thành phố, đây là một thảm hoạ quân sự của Liên Xô
 1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Phần Lan và Liên Xô ký đình chiến, kết thúc Chiến tranh Tiếp diễn.
 1952 – Hoa Kỳ quyết định sẽ thẩm vấn Charlie Chaplin nếu ông trở lại nước này sau khi thăm Anh Quốc vì ông là đảng viên Đảng Cộng sản.
1973 – Quốc vương Carl XVI Gustaf của Thụy Điển tiến hành lễ đăng quang tại Stockholm.
 1983 – Saint Kitts và Nevis giành độc lập khỏi Vương quốc Anh.
 1991 – Người băng Ötzi, một xác ướp tự nhiên được bảo quản rất tốt của một người đàn ông từ khoảng năm 3300 TCN, được khám phá bởi hai người Đức đi du lịch.
 2006 – Quân đội Hoàng gia Thái Lan đảo chính chính phủ được bầu của Thủ tướng Thaksin Shinawatra trong lúc ông ở Thành phố New York vì hội họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Sinh 
 1900 – Nguyễn Phúc Vĩnh San, tức vua Duy Tân, hoàng đế thứ 11 của nhà Nguyễn (mất 1945).
 1916 – Giáo sư Vũ Khiêu, là một học giả nghiên cứu về văn hóa Việt Nam.
 1919 – Hòa thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Phật giáo Việt Nam, vị tăng thống thứ tư của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (mất 2008).
 1985 – Song Jong Ki, diễn viên nổi tiếng Hàn Quốc.
 1986 – Nguyễn Hải Yến, nữ ca sĩ người Việt Nam.

Mất 
 1777 – Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương, một trong những chúa Nguyễn cuối cùng của Đàng Trong.
 1843 – Gaspard-Gustave de Coriolis, nhà toán học và nhà vật lý người Pháp.
 1881 – James A. Garfield, Tổng thống Hoa Kỳ (sinh 1831).
1885 – Nguyễn Phúc Gia Trinh, phong hiệu Mậu Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (sinh 1823).
 1969 – Nguyễn Thế Truyền, nhà báo và nhà cách mạng Việt Nam (sinh 1898).
2001 – Nguyễn Tôn Hoàn, lãnh tụ Đảng Đại Việt, phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (sinh 1917).
2020 – Phó Đức Phương, nhạc sĩ (sinh 1944).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
21 tháng 9

Ngày 21 tháng 9 là ngày thứ 264 (265 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 101 ngày trong năm.

Sự kiện 
106 – Sau khi Hán Thương Đế qua đời khi chưa đầy 1 tuổi, anh họ là Lưu Hỗ kế vị hoàng đế triều Hán, tức Hán An Đế.
454 – Hoàng đế La Mã Valentinianus III tiến hành ám sát danh tướng Aetius tại Ravenna.
1820 – Đế quốc Maratha diệt vong sau khi chiến bại trước Anh Quốc, Công ty Đông Ấn Anh tiếp tục củng cố địa vị tại Ấn Độ.
1898 – Từ Hi Thái hậu phát động chính biến đồng thời đảm nhiệm nhiếp chính, cấm túc Quang Tự Đế và tìm bắt người thuộc phái cải cách, Mậu Tuất biến pháp kết thúc.
1942 – Nguyên mẫu B–29 Superfortress, máy bay ném bom hạng nặng và một trong những máy bay lớn nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cất cánh lần đầu tiên.
1946 – Thành lập Đảng Dân chủ Xã hội Việt Nam.
1979 – Sau khi Hoàng đế Jean–Bédel Bokassa bị lật đổ, Đế quốc Trung Phi chính thức bị giải thể.
1993 – Tổng thống Nga Boris Yeltsin đã gây ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp khi ông đình chỉ quốc hội và bãi bỏ hiến pháp.

Sinh 
1835 – Nguyễn Phúc Miên Thích, tước phong Hậu Lộc Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (mất 1882).
1896 – Walter Breuning, công nhân đường sắt người Mỹ và là người đàn ông sống thọ nhất nước Mỹ từ trước đến nay (mất 2011).
1930 – Ngọc Cẩm vợ của nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết và là mẹ của ca sĩ Hồng Hạnh (mất 2020).
1947 – Stephen King, nhà văn người Mỹ loại kinh dị/giả tưởng.
1954 – Abe Shinzō, Thủ tướng thứ 57 của Nhật Bản (mất 2022).
1967 – Suman Pokhrel, nhà thơ, nhà viết kịch, dịch giả và nghệ sĩ.
1981 – Nicole Richie, diễn viên, ca sĩ và người giao thiệp rộng Mỹ.
1992 – Chen thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc, EXO.
1994 – Châu Vũ Đồng, nữ diễn viên người Trung Quốc.
1999 – Vương Tuấn Khải, trưởng nhóm nhạc TFBOYS, ca sĩ, diễn viên người Trung Quốc.

Mất 
 1832 – Sir Walter Scott, tiểu thuyết gia và thi hoàn người Scotland (sinh 1771).
2005 – Lê Quang Lưỡng, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (sinh 1932).
2018 – Trần Đại Quang – Chủ tịch nước Việt Nam (sinh 1956).

Những ngày lễ và kỷ niệm 
Ngày Quốc tế Hòa bình (International Day of Peace) (trước đây là ngày khai mạc Đại hội đồng LHQ).

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
23 tháng 9

Ngày 23 tháng 9 là ngày thứ 266 (267 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Tính đến hôm nay, còn 99 ngày trong năm.

23 tháng 9 là ngày Thu phân ở Bắc Bán cầu: ngày giữa mùa thu ở các nước nhiệt đới, ngày bắt đầu mùa thu ở các nước ôn đới. Còn ở Nam Bán cầu, đây là ngày Xuân phân.

Sự kiện 
1846 – Dùng các dự đoán của nhà toán học Urbain Le Verrier, nhà thiên văn học Johann Gottfried Galle phát hiện ra sao Hải Vương.
1875 – Billy the Kid bị cảnh sát bắt lần đầu tiên với tội ăn cắp, bắt đầu sự nghiệp tay súng ngoài vòng pháp luật nổi tiếng ở vùng biên cương Hoa Kỳ.
1889 – Yamauchi Fusajirō sáng lập Nintendo ở Kyoto, Nhật Bản, để sản xuất và bán lá bài hanafuda.
1945 – Quân Pháp khai hỏa nhằm chiếm quyền kiểm soát Sài Gòn với sự giúp đỡ của quân Anh, Nam Bộ kháng chiến bùng nổ.
1954 - Câu lạc bộ bóng đá Thể Công được thành lập
2002 – Phiên bản công cộng đầu tiên của trình duyệt web Mozilla Firefox ("Phoenix 0.1") được phát hành.
2008 – Phiên bản di động đầu tiên của Hệ điều thành Android (hệ điều hành) được phát hành.

Sinh 
 1215- Hốt Tất Liệt,cháu nội của Thành Cát Tư Hãn, người lập nên nhà Nguyên ở Trung Quốc
 1451 – Francesco Di Giorgio di Martino, kiến trúc sư và nhà điêu khắc người Italia (s. 1439)
 1927 - Nguyễn Khoa Nam, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1975)
 1989 - Phương Oanh, nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ người Việt Nam
 1994 – Bạch Lộc, diễn viên,người mẫu Trung Quốc
 1999 - Tống Vũ Kỳ, ca sĩ thần tượng người Trung Quốc hiện đang hoạt động tại Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc (G)I-DLE

Mất 
 1996 - Fujiko F. Fujio (Hiroshi Fujimoto) một tác giả tranh truyện Nhật Bản, cũng là người sáng tác các tập truyện Doraemon.
 2001 - Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ

Những ngày lễ và kỉ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
24 tháng 9

Ngày 24 tháng 9 là ngày thứ 267 (268 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 98 ngày trong năm.

Sự kiện 
1841 – Quốc vương Brunei nhượng lại Sarawak cho nhà thám hiểm người Anh James Brooke.
1853 – Đô đốc Despointes chính thức nắm quyền chiếm hữu Nouvelle-Calédonie nhân danh Đế chế Pháp.
1877 – Chiến tranh Tây Nam: Lục quân đế quốc của Nhật Bản giành được thắng lợi quyết định trước phiến quân Satsuma trong trận Shiroyama.
1903 – Alfred Deakin trở thành Thủ tướng thứ hai của Úc, sau khi Edmund Barton từ chức để tham gia vào Tối cao Pháp viện Úc.
1946 – Cathay Pacific được thành lập tại Hồng Kông, hiện là một trong những hãng hàng không lớn nhất thế giới.
1948 – Công ty Motor Honda được thành lập tại Tokyo, Nhật Bản.
1957 – Camp Nou được khánh thành tại Barcelona, Tây Ban Nha, đây là sân vận động lớn nhất tại châu Âu.
1993 – Chế độ quân chủ được phục hồi tại Campuchia khi Hiến pháp mới có hiệu lực, Norodom Sihanouk lần thứ hai trở thành quốc vương.
1997 – Trần Đức Lương bắt đầu đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước Việt Nam.
2015 – Một vụ giẫm đạp trong lễ hành hương Hajj tại Mecca, Ả Rập Saudi, khiến cho ít nhất 2.200 người thiệt mạng và làm bị thương hơn 900 người khác.

Sinh 
 15 – Vitellius, hoàng đế La Mã (m. 69)
 1301 – Ralph Stafford, Bá tước thứ nhất của Stafford, lính Anh (m. 1372)
 1501 – Gerolamo Cardano, nhà toán học Ý (m. 1576)
 1534 – Guru Ram Das, Sikh Guru thứ tư (m. 1581)
 1564 – William Adams, nhà hàng hải và samurai người Anh (m. 1620)
 1583 – Albrecht von Wallenstein, tướng Áo (m. 1634)
 1625 – Johan de Witt, nhà chính trị Hà Lan (m. 1672)
 1705 – Leopold Josef Graf Daun, đại nguyên soái Áo (m. 1766)
 1717 – Horace Walpole, người viết tiểu thuyết và nhà chính trị Anh (m. 1797)
 1724 – Arthur Guinness, người ủ rượu bia Ireland (m. 1803)
 1859 – Nguyễn Phúc Miên Thủ, tước phong Hàm Thuận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1859)
 1905 – Howard Hughes (m. 1976)
 1920 – Trần Văn Chơn, Thiếu tướng, Đề đốc Hải Quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2019)
 1947 – Phượng Vũ, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2021)
 1961 – Fiona Corke, diễn viên Australia
 1980 – John Arne Riise tên đầy đủ là John Arne Semundseth Riise là một cựu cầu thủ bóng đá người Na Uy chơi ở vị trí hậu vệ cánh trái. 
 1992 - Đình Tú, diễn viên người Việt Nam
 2002 - Kim Ga-eul, thành viên nhóm IVE

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm
26 tháng 9

Ngày 26 tháng 9 là ngày thứ 269 (270 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 96 ngày trong năm.

Sự kiện 
904 – Sau khi ám sát Đường Chiêu Tông, Chu Toàn Trung đưa hoàng tử Lý Tộ lên ngôi, tức Đường Ai Đế- hoàng đế cuối cùng của triều Đường.
 1687 – Đền Parthenon tại Athena bị phá hủy một phần trong một xung đột vũ trang giữa Venezia và Ottoman.
1580 – Francis Drake trở về Plymouth, Anh, sau khi chạy vòng quanh Trái Đất trên tàu Golden Hind.
1907 – Newfoundland và New Zealand trở thành quốc gia tự trị của Đế quốc Anh.
1957 – West Side Story, nhạc kịch phỏng theo Romeo và Juliet của Shakespeare, trình diễn lần đầu tiên tại sân khấu Broadway, New York, Hoa Kỳ.
1958 – Bão Ida đổ bộ vào khu vực đông nam của đảo Honshu, Nhật Bản, gây lũ lụt lớn tại khu vực Kanto, khiến 1.269 người thiệt mạng.
1969 – Album phòng thu cuối cùng của ban nhạc The Beatles là Abbey Road được phát hành tại Anh.
1983 – Trung tá Xô Viết Stanislav Yevgrafovich Petrov tránh được chiến tranh nguyên tử khắp thế giới bằng cách chứng nhận báo động giả mặc dù hệ thống báo trước cho rằng Hoa Kỳ đang tấn công.
2002 – Phà quốc doanh MV Le Joola của Senegal bị lật úp ngoài khơi bờ biển Gambia, khiến ít nhất 1.863 người thiệt mạng
 2007 – Nhịp dẫn cầu Cần Thơ sập làm 54 người chết, 180 người bị thương

Sinh 
 1181 – Phanxicô thành Assisi, tu sĩ Công giáo Rôma sáng lập ra Dòng Anh Em Hèn Mọn (m. 1226)
 1927 – Huỳnh Văn Cao, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2013)
 1944 – Anne Robinson (Weakest Link)
 1948 
 Ngô Thụy Miên, nhạc sĩ Việt Nam
 Olivia Newton-John, nữ ca sĩ, diễn viên Anh-Australia-Mỹ (m. 2022)
 1975 - Hoàng Châu, ca sĩ người Việt Nam
 1976 - Michael Ballack,cầu thủ bóng đá Đức
 1979 – Vân Quang Long, ca sĩ người Việt Nam (m. 2020) 
 1980 - Hàn Thái Tú, nam ca sĩ Việt Nam
 1981 – Serena Williams, ngôi sao quần vợt Mỹ
 1983 – Ricardo Quaresma, cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha

Mất 
 2000 – Robert Hải, nam diễn viên điện ảnh Việt Nam (s. 1940)
 2005 – Lê Văn Thân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1932)
 2019 – Jacques Chirac, cựu tổng thống Pháp (s. 1932)
 2022 – Trần Đình Thọ, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1933)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm