Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Thái Tông

Thái Tông (chữ Hán: 太宗) là miếu hiệu của một số vua chúa thường là người lên ngôi thứ hai của mỗi triều đại trong lịch sử Việt Nam, Trung Quốc, và Triều Tiên. Các vị vua mang miếu hiệu này có thể đơn thuần chỉ là một vị vua hiền nắm quyền lực trong tay cho đến một vị hoàng đế vĩ đại anh minh sáng suốt đưa triều đại đó tới cực thịnh.

Việt Nam

Vua
Lý Thái Tông (1028-1054)
Trần Thái Tông (1225-1258)
Lê Thái Tông (1433-1442)
Mạc Thái Tông (1530-1540)

Truy tôn
Nguyễn Thái Tông

Trung Quốc

Vua
Thương Thái Tông
Hán Thái Tông (180 TCN-57 TCN)
Đông Ngô Thái Tông (258-264)
Tiền Lương Thái Tông
Thành Thái Tông
Tây Yên Thái Tông (384-386) có miếu hiệu khác là Cao Tông
Hậu Triệu Thái Tông (được Hậu Triệu Thái Tổ truy tôn)
Đông Tấn Thái Tông (371-372)
Tiền Tần Thái Tông (386-394)
Bắc Ngụy Thái Tông
Lưu Tống Thái Tông
Nam Lương Thái Tông
Đường Thái Tông (626–649)
Mông Thái Tông
Đại Lý Thái Tông
Mân Thái Tông (có miếu hiệu khác là Huệ Tông)
Tống Thái Tông (976–997)
Tây Hạ Thái Tông (được Tây Hạ Cảnh Tông truy tôn)
Minh Thái Tông (1402-1424)
Chu Thái Tông (được Ngô Thế Phiên truy tôn)
Thanh Thái Tông (1626-1643)

Khả hãn
Nguyên Thái Tông (1229-1241)
Nguyên Thái Tông (1433-1453)

Triều Tiên
Tân La Thái Tông
Triều Tiên Thái Tông

Biệt hiệu
Tiểu Thái Tông là biệt hiệu của Đường Tuyên Tông

Xem thêm

 Thuần Tông
 Thần Tông
 Thánh Tông
 Nhân Tông
 Thuận Tông
 Anh Tông
 Liệt Tổ
 Nghị Tổ
 Liệt Tông
 Thái Tổ
 Huệ Tông
 Ninh Tông
 Triết Tông
 Minh Tông
 Đức Tông
 Cao Tổ
 Thủy Tổ
 Độ Tổ
 Chiêu Tông
 Thuận Tông
 Cao Tông
 Thế Tông
 Thế Tổ

Miếu hiệu
Piazza dei Miracoli

Piazza dei Miracoli (; , có nghĩa là Quảng trường Mầu nhiệm) tên chính thức được gọi là Piazza del Duomo () là một khu vực có tường bao rộng 8,87 hecta nằm ở Pisa, Toscana, Ý. Đây là một trung tâm quan trọng của nghệ thuật thời Trung Cổ ở châu Âu và là một trong những khu phức hợp kiến trúc bảo quản tốt nhất trên thế giới. Nó được Giáo hội Công giáo coi là một nơi linh thiêng, quảng trường bị chi phối bởi bốn công trình tôn giáo lớn là Nhà rửa tội, Tháp nghiêng, Nhà thờ chính tòa và Nghĩa trang kỷ niệm Pisa. Một phần quảng trường được lát đá và một phần là bãi cỏ, Piazza dei Miracoli cũng là nơi có Ospedale Nuovo di Santo Spirito (Bệnh viện mới của Chúa Thánh thần), nhà bảo tàng Sinopias () và Bảo tàng Nhà thờ ()

Piazza dei Miracoli là tên được đặt ra bởi nhà văn nổi tiếng Gabriele d'Annunzio, trong cuốn tiểu thuyết của ông Forse che sì forse che no (1910) đã mô tả quảng trường "Prato dei Miracoli" hoặc "Đồng cỏ màu nhiệm". Quảng trường đôi khi được gọi là Campo dei Miracoli (Cánh đồng Màu nhiệm). Năm 1987, toàn bộ khu phức hợp quảng trường này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

Official website
Photo gallery
Field of Miracles 
Interactive High resolution 360° Panoramic Photo of Piazza dei Miracoli Virtual Tour by Hans von Weissenfluh
Piazza dei Miracoli digital media archive (creative commons-licensed photos, laser scans, panoramas), data from a University of Ferrara/CyArk research partnership.

Pisa
Kiến trúc Ý
Di sản thế giới tại Ý
Kiến trúc vòm
Thần giao cách cảm

Thần giao cách cảm (nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp τηλε - tele - "khoảng cách xa", và πάθεια - patheia - "cảm giác") Theo tâm linh giải thích là việc truyền thông tin giữa các tâm thức bằng các phương thức khác với các giác quan tri giác đã biết. 

Được xem là một hình thức tri giác ngoài giác quan (extra-sensory perception) hay nhận thức dị thường (anomalous cognition), thần giao cách cảm thường được liên hệ với các hiện tượng dị thường (paranormal phenomena) khác, chẳng hạn như tiên tri, khả năng thấu thị (clairvoyance), và psychokinesis (khả năng di chuyển đồ vật hoặc gây tác động từ xa). Các hiện tượng thần giao cách cảm thiếu bằng chứng tin cậy và chủ yếu dựa vào giai thoại, chuyện kể nên không được khoa học chấp nhận.

Chú thích

Liên kết ngoài 
 
 

Ngụy khoa học
Siêu tâm lý học
Độ ẩm tuyệt đối

Độ ẩm tuyệt đối là nồng độ hơi nước tồn tại trong một thể tích hỗn hợp dạng khí nhất định. Các đơn vị phổ biến nhất dùng để tính độ ẩm tuyệt đối là gam trên mét khối (g/m³), tất nhiên điều này không có nghĩa là ta không được thay thế chúng bằng các đơn vị đo khối lượng hoặc đo thể tích khác. Pounds trên foot khối là đơn vị dùng phổ biến ở Mỹ, và thậm chí đôi khi người ta còn sử dụng lẫn các đơn vị của hệ đo lường Anh và metric với nhau.

Định nghĩa

Nếu tất cả nước trong một mét khối không khí được cô đọng lại trong một vật chứa, ta có thể đem cân vật chứa đó để xác định độ ẩm tuyệt đối. Độ ẩm tuyệt đối được định nghĩa bằng tỷ số giữa khối lượng hơi nước (thường được tính bằng gam) trên thể tích của một hỗn hợp không khí nào đó (thường được tính bằng m³) chứa nó:

trong đó:

 là độ ẩm tuyệt đối của thể tích không khí được xét;
 là khối lượng hơi nước chứa trong hỗn hợp khí; và
 là thể tích hỗn hợp khí có chứa lượng hơi nước đó.

Chú ý rằng, độ ẩm tuyệt đối thay đổi khi áp suất không khí thay đổi. Điều này rất bất tiện cho các tính toán hóa học kỹ thuật (ví dụ cho máy sấy quần áo, do nhiệt độ của nó có thể thay đổi đáng kể). Vì nguyên nhân này, độ ẩm tuyệt đối thường được định nghĩa trong hóa học kỹ thuật như là khối lượng hơi nước trên mỗi đơn vị khối lượng của không khí khô (còn được biết đến với tên gọi khác là tỷ số trộn khối). Điều này giúp việc tính toán cân bằng nhiệt độ là khối lượng rõ ràng hơn. Vì vậy, đại lượng bằng khối lượng nước trên mỗi đơn vị thể tích như trong phương trình trên được đặt tên là độ ẩm thể tích. Biết được nguy cơ dễ gây nhầm lẫn, chuẩn British Standard BS 1339 (sửa đổi năm 2002) đề xuất tránh sử dụng thuật ngữ "độ ẩm tuyệt đối". Cần phải kiểm tra đơn vị cẩn trọng. Đa phần các bảng đo độ ẩm thường dùng đơn vị g/kg hay kg/kg, nhưng chúng đều có thể được thay thế bằng các đơn vị đo khối lượng khác.

Xem thêm
 Độ ẩm
 Độ ẩm tương đối

Tham khảo

Khí quyển
Khí hậu
Đại lượng vật lý
Nhiệt động lực học khí quyển
Danh sách thành phố tại Ý

Dưới đây là danh sách các đô thị comune Ý có dân số trên 50.000 người. Số liệu dựa vào điều tra năm 1981, 1991 và 2001 của Istat, cộng số liệu chính thức của bilancio demografico.

Nguồn: Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT)

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 

*
Ý
Ý
Ý
Parma

Parma () là một thành phố của Ý nằm trong khu vực Emilia-Romagna, nổi tiếng với những kiến trúc, âm nhạc và nghệ thuật. Đây là thành phố đông dân thứ hai ở Emilia-Romagna sau Bologna.Thành phố này là nơi đặt trụ sở của Đại học Parma, một trong những trường đại học cổ của Ý. Nơi đây được chia làm 2 phần bởi một con suối có cùng tên.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 The European Food Safety Authority Website
 The best of Parma
 Parma's view from satellite (Google Earth)
 360° photos of City of Parma 

Thành phố của Ý
Parma
Tỉnh của Nhật Bản

là cấp hành chính địa phương thứ nhất trong hai cấp hành chính địa phương chính thức hiện nay ở Nhật Bản. Cấp hành chính này có tổng cộng 47 đô đạo phủ huyện, trong đó có 1 đô (Tokyo), 1 đạo (Hokkaido), 2 phủ (Kyoto và Osaka), 43 huyện. Tuy nhiên, giữa các đô, đạo, phủ và huyện hiện nay không có phân biệt gì về mặt quyền hạn hành chính, do vậy trong tiếng Việt thì cấp hành chính này được gọi chung là "tỉnh" (nhưng đôi khi Tokyo lại bị truyền thông Việt Nam coi nhầm là "thành phố trực thuộc trung ương" giống như Hà Nội hay Bắc Kinh). Người đứng đầu mỗi đô đạo phủ huyện là , do dân bầu trực tiếp từng nhiệm kỳ 4 năm. Các tỉnh được chia thành các hạt, bao gồm các ,  và ; riêng ở Tokyo còn có 23 .

Hệ thống hành chính hiện tại được triều đình Minh Trị thiết lập từ tháng 7 năm 1871 sau khi bãi bỏ hệ thống phiên (廃藩置県 haihan-chiken, phế phiên trí huyện). Dù ban đầu có hơn 300 đơn vị đạo, phủ, huyện, con số này được giảm xuống còn 72 đơn vị cuối năm 1871 rồi lại giảm còn 47 đơn vị năm 1888. Luật tự trị địa phương năm 1947 của Chính phủ Nhật Bản đã chuyển thêm một số quyền lực cho cấp đô, đạo, phủ, huyện.

Danh sách các tỉnh của Nhật Bản

Theo ISO Nhật Bản

Các tỉnh của Nhật Bản cũng thường được nhóm thành 8 . Những vùng này không được nêu rõ một cách chính thức, chúng không có các quan chức được bầu cử và cũng không có các cơ quan hợp nhất, nhưng việc phân tỉnh dựa trên vùng địa lý thì vẫn diễn ra theo truyền thống. Cách phân nhóm này được phản ánh trong mã ISO của Nhật Bản. Từ Bắc tới Nam (đánh theo thứ tự ISO 3166-2:JP), các tỉnh của Nhật Bản và vùng mà chúng thường được phân loại gồm:

Theo tên

Ghi chú: ¹ tính đến năm 2000 — ² km² — ³ người/km²

Các tỉnh cũ

Thập niên 1870 
Xem thêm tại.

Thập niên 1880

Lãnh thổ bị mất sau Chiến tranh thế giới thứ hai 
Bảng dưới đây không bao gồm tất cả lãnh thổ do Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng, chẳng hạn như Mãn Châu.

Xem thêm 
 Bản mẫu:Phân cấp hành chính Nhật Bản
 Địa lý Nhật Bản

Liên kết ngoài 

 National Governors' Association website
 Map of Japan showing prefectures 
 Japanese essay on types of prefectures
 CityMayors.com profile of prefectures

Tham khảo

Nhật Bản
Nhật Bản
Phân cấp hành chính Nhật Bản
Danh sách địa danh Nhật Bản
Danh sách phân cấp hành chính Nhật Bản
Chốt hãm

Chốt hãm (còn gọi là chốt đuôi cá) là chi tiết bằng kim loại với hai nhánh răng và có thể bị bẻ cong đi khi lắp chốt để cố định các chi tiết khác, tương tự như ghim dập hay đinh rivê. Thông thường nó được làm từ sợi dây kim loại với tiết diện ngang hình bán nguyệt, một chiếc chốt định vị mới (hình A) sẽ có các bề mặt phía trong là mặt phẳng, vì thế nó trông gióng như một hình trụ tròn bị xẻ giữa (hình D). Khi được lắp đặt, hai đầu của chốt được uốn cong ra xa nhau và như thế nó bị khóa lại tại chỗ (hình B). Để thuận tiện cho việc uốn cong các thanh răng lúc ban đầu thì một trong hai thanh răng được làm dài hơn so với thanh răng còn lại.

Chốt hãm thường được dùng để tăng độ an toàn cho các loại khóa hãm khác, chẳng hạn chốt chữ U hay với đai ốc hãm bu lông khi bu lông có khoan lỗ để định vị ốc, không cho nó bị trôi ra do bị trờn ren.

Chốt hãm nói chung được làm từ kim loại không cứng lắm để giúp cho dễ tháo lắp chúng, nhưng điều này cũng làm cho nó không nên dùng ở những nơi mà chi tiết phải chịu lực biến dạng lớn, và nói chung là luôn luôn nên thay thế chúng chứ không nên dùng lại, vì sự mỏi kim loại có thể làm cho chúng trở thành vô dụng.

Chốt hãm kiểu lò xo cũng được sản xuất, nhưng chúng không được thiết kế để uốn cong vĩnh cửu. Trong kiểu thiết kế này, chỉ có đoạn thanh răng của chốt mà chui qua trục được giữ nguyên, còn đoạn thanh răng kia được uốn cong để bọc lấy mé ngoài của trục (hình C). Kiểu chốt hãm này thường được làm từ các sợi kim loại tròn với sự gia cố nhiệt để làm cho nó cứng hơn so với kiểu chốt hãm thông thường.

Tham khảo

 
Cơ khí
Vật thể bằng kim loại
Chi tiết liên kết
Họ Cáng lò

Họ Cáng lò hay còn gọi là họ Duyên mộc, họ Bulô, có tài liệu gọi không chuẩn là họ Bạch dương, (danh pháp khoa học: Betulaceae) bao gồm 6 chi các loài cây thân gỗ hay cây bụi có lá sớm rụng có quả hạch, bao gồm các loài cáng lò, tống quán sủ, phỉ, trăn và hổ trăn. Chúng chủ yếu có nguồn gốc ở vùng ôn đới của Bắc bán cầu, với một vài loài có thể sinh sống ở Nam bán cầu trong khu vực dãy núi Andes ở Nam Mỹ.

Trong quá khứ, họ này thường được chia thành hai họ là Betulaceae bao gồm hai chi Alnus, Betula và họ Corylaceae (phần còn lại). Tuy nhiên, các sắp xếp gần đây, bao gồm cả của APG, cho thấy họ Corylaceae được nhập chung vào Betulaceae.

Đặc điểm

Tiến hóa 
Người ta cho rằng Betulaceae đã phát sinh vào cuối kỷ Creta, khoảng 70 triệu năm trước tại khu vực ngày nay là miền trung Trung Quốc. Khu vực này vào thời gian đó có lẽ có kiểu khí hậu Địa Trung Hải do gần với biển Tethys, đã từng che phủ nhiều phần ngày nay là Tây Tạng và Tân Cương cho tới tận đầu kỷ Đệ Tam. Khu vực nguồn gốc này được hỗ trợ bởi thực tế là cả sáu chi còn sinh tồn và 52 loài là bản địa khu vực này, với nhiều loài là đặc hữu. Người ta cũng cho rằng 6 chi ngày nay đã rẽ nhánh hoàn toàn trong thế Oligocen, với tất cả các chi trong họ (trừ Ostryopsis) đều có hóa thạch kể từ ít nhất là 20 triệu năm trước.

Sinh thái

Phân bố

Phân loại 
Họ Bạch dương được phân làm 2 phân họ, với 11 chi trong đó 6 chi còn loài sinh tồn. Họ này chứa khoảng 145-167 loài.
 Phân họ Betuloideae
 Chi Alnus
 Chi Betula
 Phân họ Coryloideae
 Chi Carpinus
 Chi Corylus
 Chi Ostrya
 Chi Ostryopsis
 Nhóm hóa thạch
 Chi †Asterocarpinus
 Chi †Coryloides
 Chi †Cranea
 Chi †Kardiasperma
 Chi †Palaeocarpinus

Phát sinh chủng loài
Theo phân tích phát sinh chủng loài phân tử thì các họ hàng gần nhất của Betulaceae là họ Casuarinaceae (phi lao).

Cây phát sinh chủng loài gợi ý về mối quan hệ họ hàng như sau:

Sử dụng 

Phỉ thông thường (Corylus avellana) và phỉ Balkan (Corylus maxima) là các loài cây ăn quả quan trọng, được trồng để lấy hạt ăn được.

Các chi khác bao gồm nhiều loài cây cảnh phổ biến, được trồng rộng rãi trong các công viên và các khu vườn lớn; một vài loài bạch dương được đánh giá cao do có vỏ trơn nhẵn, sáng màu.

Gỗ của các loài cây này nói chung cứng, nặng và bền, cụ thể là gỗ từ các loài trăn. Một vài loài có tầm quan trọng kinh tế đáng kể trong quá khứ khi mà gỗ rất cứng có khả năng chống chịu hao mòn được yêu cầu, chẳng hạn cho các bánh xe do gia súc kéo, bánh răng gỗ hay các bánh xe nước, các loại thuyền chịu sóng gió, các chốt gỗ v.v. Trong phần lớn các ứng dụng này ngày nay gỗ được thay thế bằng kim loại hay các vật liệu nhân tạo.

Lưu ý 
Cần lưu ý khi dịch các tên gọi từ tiếng Trung sang tiếng Việt, do tên gọi phổ biến cho chi Corylus trong tiếng Trung là 榛-trăn, trong khi tiếng Việt lại gọi là phỉ, còn chi Carpinus trong tiếng Trung là 鹅耳枥 (nga nhĩ lịch), tiếng Việt gọi là trăn. Các tên gọi cho chi Ostrya (thiết mộc, do gỗ của nó rất cứng) và Ostryopsis (hổ trăn) là lấy theo tiếng Trung, do chúng có lẽ không có ở Việt Nam.

Tham chiếu 

B
Viện Công nghệ Thông tin (Việt Nam)

Viện Công nghệ Thông tin Việt Nam là một Viện chuyên ngành trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Viện có một Phân viện tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Quá trình thành lập
Thành lập theo Nghị định số 246/CP ngày 27/12/1976 của Chính phủ với tên ban đầu là Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển. Năm 1989 đổi tên là Viện Tin học.

Năm 1993 cùng với Trung tâm nghiên cứu hệ thống và quản lý, Trung tâm toán ứng dụng và tin học (Thành phố Hồ Chí Minh) hợp nhất thành Viện Công nghệ Thông tin (CNTT).

Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động KHCN số 207, ngày 10/12/1993 của Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường.

Chức năng & nhiệm vụ

Nghiên cứu các vấn đề cơ bản của tin học, cơ sở toán học và kỹ thuật của công nghệ thông tin (CNTT), ứng dụng CNTT trong các hệ thống kinh tế - xã hội và trong tự động hoá sản xuất.

Thiết kế, chế tạo các sản phẩm của CNTT, đặc biệt là các sản phẩm phần mềm.

Triển khai ứng dụng CNTT trong sản xuất đời sống, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực CNTT, tư vấn kỹ thuật cho việc thực hiện một số dự án nhà nước về ứng dụng CNTT trong quản lý, phát triển kinh tế và sản xuất.

Đào tạo cán bộ nghiên cứu khoa học - công nghệ về CNTT.

Tổ chức hợp tác quốc tế trong lĩnh vực CNTT.

Lãnh đạo Viện
Viện trưởng 
 PGS. TS. Nguyễn Trường Thắng
Phó Viện trưởng
 PGS. TS. Nguyễn Đức Dũng
 TS. Nguyễn Thị Thu Anh
 PGS. TS. Nguyễn Long Giang

Các cựu lãnh đạo Viện
 Viện trưởng đầu tiên: Phan Đình Diệu
 Bạch Hưng Khang
 Lê Hải Khôi - Phó Giáo sư
 Vũ Đức Thi
 Thái Quang Vinh

Địa chỉ liên hệ
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Hà Nội

Chú thích

Danh hiệu Tôn vinh
 Huân chương Độc lập hạng Ba;
 Huân chương Lao động hạng Nhất.

Liên kết ngoài
 Trang chính của Viện Công nghệ Thông tin Việt Nam

Thông tin, Công nghệ
Công nghệ thông tin Việt Nam
Cáp xoắn đôi

Cáp xoắn đôi gồm nhiều cặp dây đồng xoắn lại với nhau nhằm chống phát xạ nhiễu điện từ. Do giá thành thấp nên cáp xoắn được dùng rộng rãi. Có hai loại cáp xoắn đôi được sử dụng rộng rãi trong LAN là: loại có vỏ bọc chống nhiễu và loại không có vỏ bọc chống nhiễu

Cáp xoắn đôi có vỏ bọc chống nhiễu STP (Shielded Twisted- Pair)
Gồm nhiều cặp xoắn được phủ bên ngoài một lớp vỏ làm bằng dây đồng bện. Lớp vỏ này có tác dụng chống EMI từ ngoài và chống phát xạ nhiễu bên trong. Lớp vỏ bọc chống nhiễu này được nối đất để thoát nhiễu. Cáp xoắn đôi có bọc ít bị tác động bởi nhiễu điện và có tốc độ truyền qua khoảng cách xa cao hơn cáp xoắn đôi trần.

 Chi phí: đắt tiền hơn Thinnet và UTP nhưng lại rẻ tiền hơn Thicknet và cáp quang.
 Tốc độ: tốc độ lý thuyết 500Mbps, thực tế khoảng 155Mbps, với đường chạy 100m. Tốc độ phổ biến 16Mbps (Token Ring).
 Độ suy dần: tín hiệu yếu dần nếu cáp càng dài, thông thường ngắn hơn 100m.
 Đầu nối: STP sử dụng đầu nối DIN (DB –9).

Cáp xoắn đôi không có vỏ bọc chống nhiễu UTP (Unshielded Twisted-Pair)
Gồm nhiều cặp xoắn như cáp STP nhưng không có lớp vỏ đồng chống nhiễu. Cáp xoắn đôi trần sử dụng chuẩn 10BaseT hoặc 100BaseT. Do giá thành rẻ nên đã nhanh chóng trở thành loại cáp mạng cục bộ được ưu chuộng nhất. Độ dài tối đa của một đoạn cáp là 100 mét. Không có vỏ bọc chống nhiễu nên dễ bị nhiễu khi đặt gần các thiết bị và cáp khác do đó thông thường dùng để đi dây trong nhà. Đầu nối dùng đầu RJ-45.

- Cáp UTP có 6 loại:
 Loại 1: truyền âm thanh, tốc độ <4Mbps
 Loại 2: cáp này gồm 4 dây xoắn đôi, tốc độ 4Mbps
 Loại 3: truyền dữ liệu, tốc độ đường truyền lên tới 16 Mb/s. Nó là chuẩn hầu hết dùng cho mạng điên thoại hiện nay 
 Loại 4: truyền dữ liệu, 4 cặp xoắn đôi, thích hợp cho đường truyền 20 Mb/s
 Loại 5: truyền dữ liệu, 4 cặp xoắn đôi, tốc độ 100Mbps
 Loại 6: truyền dữ liệu lên đến 300 Mb/s

FTP là loại cáp lai tạo giữa cáp UTP và STP, nó hỗ trợ chiều dài tối đa 100m.

Tham khảo

Cáp xoắn
Truyền dữ liệu
Dây cáp
Cáp tín hiệu
Tương thích điện từ
Phần cứng video
Nagasaki (thành phố)

,  là thủ phủ và là thành phố lớn nhất của tỉnh Nagasaki của Nhật Bản. Thành phố này tọa lạc tại bờ Tây Nam của đảo Kyūshū - đảo cực nam trong 4 hòn đảo chính của Nhật Bản. Đây là trung tâm của những ảnh hưởng từ châu Âu trong thời kỳ cận thế Nhật Bản, từ những tiếp xúc ban đầu, trải qua thời kỳ bế quan tỏa cảng đến giai đoạn mở cửa và hiện đại hóa Nhật Bản thời Minh Trị Duy Tân. Đây là căn cứ Hải quân đế quốc Nhật Bản vào thời kỳ Chiến tranh Thanh – Nhật và Chiến tranh Nga – Nhật, là thành phố thứ hai bị Hoa Kỳ ném bom nguyên tử trong vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Nagasaki tọa lạc tại đầu của một vịnh biển dài tạo thành một cảng tự nhiên tốt nhất trên đảo Kyūshū. Khu vực dân cư và thương mại chính của thành phố nằm trên một khu vực đồng bằng nhỏ đoạn gần cuối vịnh. Đồng bằng này thực chất là hai thung lũng do hai dòng sông cách nhau bởi một dãy núi tạo nên.

Năm 2006, dân số của thành phố là 455.156 người và diện tích là 406,35 km².

Các điểm tham quan tại thành phố
Đền Khổng Tử
Bảo tàng Lịch sử Dejima
Chùa Kofuku-ji
Cầu Megane
Bảo tàng Lịch sử và Văn hóa Nagasaki
Công viên hòa bình Nagasaki
Bảo tàng Khoa học Nagasaki
Vườn Bách thảo Subtropical Nagasaki
Bảo tàng tưởng niệm Siebold
Bảo tàng Nghệ thuật Nagasaki
Nhà thờ chính tòa Urakami
Chùa Miyo-Ken

Hình ảnh

Liên kết trong

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Website chính thức của Nagasaki  tiếng Anh
Bảo tàng bom nguyên tử Nagasaki 
Footage of the bombing of Nagasaki
Nuclear Files.org  Comprehensive information on the history, and political and social implications of the US atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki
Các thành phố kết nghĩa của Nagasaki 
Vũ khí và chiến tranh nguyên tử 
Tại sao Hiroshima và Nagasaki
Tham khảo Kyushu và tỉnh Nagasaki
 

Vụ ném bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki

Nagasaki
Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki
Thành phố bị phá hủy
Thành phố ven biển ở Nhật Bản
Khu dân cư thành lập thế kỷ 16
Khu định cư cảng Nhật Bản
Thủy điện Theun Hinboun

Nhà máy thủy điện Theun Hinboun là một nhà máy thủy điện nổi tiếng tại tỉnh Borikhamxay, CHDCND Lào, thuộc nhóm các công trình đầu tiên.

Đập tạo hồ nước được hoàn thành vào năm 1998, cao 25 mét, gần Ban Keng Bit ở thượng nguồn Nam Theun (hay Nam Kading), là một nhánh của sông Mê Kông. Nhà máy chuyển hướng nước bằng đường hầm theo hướng gần như bắc-nam, qua (núi) Phou Hai 682 m, sang Nam Hinboun từ đó đổ vào sông Mekong.

Nhà máy thủy điện đặt ở Ban Nahin , cung cấp 220 MW, trong đó 210 MW được xuất khẩu sang Thái Lan. Công ty điều hành là Công ty Điện lực Theun Hinboun.

Theun Hinboun mở rộng 
Theun Hinboun mở rộng là bậc trên của thủy điện Theun Hinboun. Theun Hinboun mở rộng có công trình đập và nhà máy đặt trên dòng Nam Gnouang (hay Nam Nhoang) tại ban Vangxouay muang Khamkeuth .

Nam Nhoang là phụ lưu của Nam Theun. Hồ mở rộng làm tăng đáng kể lượng nước trữ cho phát điện.

Theun Hinboun mở rộng đưa lại công suất 60 MW tại đập Nam Nhoang, và tăng thêm 220 MW cho nhà máy chính Theun Hinboun. Tông công suất mà dự án mở rộng mang lại là 280 MW.

Những chỉ trích 

Dự án này được một số người nước ngoài, trong đó có tổ chức Sông ngòi Quốc tế, xem là gây hại cho cuộc sống của cư dân hạ nguồn hơn là mang lại lợi ích cho họ.

Tuy nhiên ở Lào thì kinh tế chưa phát triển, thủy điện Theun Hinboun gần như là điểm sáng đầu tiên. Do mật độ dân cư cực thấp (trung bình 22 người/km²), dọc Nam Kading chủ yếu là vùng núi không có dân, lưu vực chuyển hướng chỉ chiếm 30% lưu vực Nam Theun, diện tích hồ hẹp, nên nhà máy Theun Hinboun không gây tác động nào đáng kể. Ngoài ra một số cánh đồng lúa vốn chỉ làm một vụ dựa theo nước mưa, nay có điện năng để bơm nước để cấy trồng 2 vụ.

Điều chỉ trích phần nào đúng cho dự án mở rộng là Nam Theun 2, có lượng cư dân bị ảnh hưởng lớn hơn.

Tham khảo

Xem thêm 
 Địa lý Lào
 Phou Hai in GeoNames

Liên kết ngoài 

Mê Kông
Theun
Borikhamxay
Sekong (tỉnh)

Sekong (cũng viết là Xekong, , ) là một tỉnh của Lào, tọa lạc tại đông nam của Lào, giáp với các thành phố Huế, Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi của Việt Nam ở phía Đông, tỉnh Champasak ở phía tây, tỉnh Attapeu ở phía nam và tỉnh Salavan ở phía bắc. Phần lớn tỉnh nằm trên bình nguyên Baloven. Sông lớn nhất ở tỉnh là sông Sekong và một chi lưu của nó là sông Senamnoi (còn viết là Senamnoy).

Sekong được thành lập năm 1983, khi tỉnh này được tách ra khỏi tỉnh Saravane và nhận thêm huyện Tha Teng từ Champasack.

Đây là tỉnh có dân số ít nhất Lào và cũng có mật độ dân số thấp nhất. Đây còn là tỉnh nghèo nhất Lào.

Hành chính 
Tỉnh này có 4 huyện:

 Dak Cheung (15-03)
 Kaleum (15-02)
 Lam Mam (15-01)
 Tha Teng (15-04)

Tham khảo

Tỉnh của Lào
Pakxe

Pakxe (hoặc phiên âm qua tiếng Pháp thành Paksé, tiếng Việt: Pắc Xế) là một thành phố, tỉnh lỵ của tỉnh Champasack ở hạ Lào đồng thời là huyện lỵ huyện (muang, mường) của huyện Pakxe.

Pakxe có dân số 87.000, tọa lạc tại hợp lưu của hai con sông sông Xedone và sông Mê Kông. Đây là tỉnh lỵ của tỉnh Champasack và là cửa ngõ vào Cao nguyên Bolovens. Trước đây, trung tâm huyện này là kinh đô của Vương quốc Champasak, bị hủy bỏ năm 1946 khi Vương quốc Lào được thành lập. Kể từ khi có cầu Hữu nghị Nhật-Lào bắc qua sông Mê Kông (do Nhật Bản viện trợ) nối liền hai phần của Champasack hai bên bờ và với tỉnh Ubon Ratchathani của Thái Lan, Pakxe đã trở thành một trung tâm thương mại của Lào.

Khí hậu

Hành chính 
Pakxe
Houaysae
Houayhe

Chú thích 

Tỉnh lỵ Lào
Champasack
Joy to the World

"Joy to the World" (tiếng Việt: Phước cho nhân loại hay Tiếng muôn Thiên Thần) là một trong những ca khúc giáng sinh nổi tiếng và được yêu thích nhất. Nội dung của bài hát là thông điệp chuyển tải niềm vui và tình yêu thế chỗ cho tội lỗi và buồn đau. Bài thánh ca này nổi bật vì được phổ biến rộng khắp trong các giáo hội Cơ Đốc, và vì uy tín của những người sáng tác.

Lời của ca khúc được viết bởi mục sư người Anh Isaac Watts, dựa trên những ý tưởng từ Kinh Thánh. Phần âm nhạc được soạn lại bởi Lowell Mason từ một giai điệu đã có trước đó mà nhiều người tin là của Handel. Tuy nhiên, Handel không sáng tác toàn bộ giai điệu này.

Những bản ghi âm nổi tiếng

Một trong những bản ghi âm thánh ca "Joy to the World" nổi tiếng nhất là bản hòa tấu của nhạc trưởng Percy Faith, ghi âm lần đầu vào năm 1954 cho "Music of Christmas" LP (Columbia CL 588), lần thứ hai vào năm 1959 (Columbia 8176).

Nhóm nhạc châu Âu rất được yêu thích Boney M. hát lại "Joy to the World" trong năm 1984, năm 1986 ca khúc này được tung ra thị trường quốc tế trong album The 20 Greatest Christmas Songs (Hai mươi Ca khúc Giáng sinh hay nhất)

John Rutter soạn ca khúc này theo phong cách Handel và ghi âm hai lần với ca đoàn Cambridge Singers, lần đầu cho album Christmas Star (1983), lần sau cho album Christmas with the Cambridge Singers (1989). Ngoài ra, các ca đoàn của Đại Giáo đường St. Paul và King's College, Cambridge cũng ghi âm phiên bản này của Rutter.

Năm 1997, Michael Bolton thể hiện "Joy to the World" theo dòng nhạc pop tại buổi hòa nhạc Giáng sinh hằng năm của Plácido Domingo tại Viên, Áo.

Hai cô con gái của nhà soạn nhạc người Bồ Đào Nha Jorge Ferreira, Alison và Elizabeth Marie trình bày ca khúc này trong album Giáng sinh Canta Natal (1994). 
 
Hợp tác với Walter Afanasieff, ca sĩ người Mỹ Mariah Carey trình bày lại bài thánh ca "Joy to the World" cho album thứ năm của cô, Merry Christmas. Phần soạn lại có thêm vào một ca khúc của nhóm nhạc Three Dog Night. Trong phiên bản của Carey, một ca khúc của Axton được dùng làm đoạn nối kết.
 
"Joy to the World" được phát hành như là đĩa đơn thứ ba từ album Merry Christmas tháng 12 năm 1994 và lần sau vào năm 1995.

Ca từ

<center>

Xem thêm
Đêm Yên lặng
Thánh ca Cơ Đốc
Âm nhạc Cơ Đốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Joy to The World - Michael Bolton - YouTube
Take 6 Live - Joy To The World/Christmas Medley - YouTube 
Joy to The World - Boney M 
Joy to The World - Jewel  - YouTube

Ca khúc Giáng sinh
Bài hát Mỹ
Bài hát Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn năm 1994
Đĩa đơn của Columbia Records
Bài hát của Mariah Carey
Bài hát về Chúa Giê-su
Ethyl acetat

Axetat etyl hay Ethyl acetate là một hợp chất hữu cơ với công thức CH3COOC2H5, viết tắt là C4H8O2. Đây là một chất lỏng không màu có mùi dễ chịu và đặc trưng, tương tự như các loại sơn móng tay hay nước tẩy sơn móng tay. Là một loại ester thu được từ ethanol và acetic acid, nó thường được viết tắt là EtOAc, và được sản xuất ở quy mô khá lớn để làm dung môi.

Tính chất 
Axetat etyl là một dung môi phân cực nhẹ, dễ bay hơi, tương đối không độc hại và không hút ẩm. Nó là chất nhận cũng như cho liên kết hiđrô yếu. Axetat etyl có thể hòa tan tới 3% nước và nó có độ hòa tan trong nước là ~8% ở nhiệt độ phòng. Khi nhiệt độ tăng cao thì độ hòa tan trong nước của nó được tăng lên. Nó có thể trộn lẫn với một số dung môi khác như êtanol, benzen, axeton hay dietyl ete. Nó không ổn định trong dung dịch có chứa axit hay base mạnh.

Sử dụng và phổ biến 
Axetat etyl được dùng rộng rãi làm dung môi cho các phản ứng hóa học cũng như để thực hiện công việc chiết các hóa chất khác. Tương tự, nó cũng được dùng trong sơn móng tay và thuốc tẩy sơn móng tay hay dùng để khử cafein của các hạt cà phê hay lá cần sa.

Axetat etyl cũng có mặt trong một số loại kẹo, hoa quả hay nước hoa do nó bay hơi rất nhanh và để lại mùi nước hoa trên da. Nó cũng tạo ra hương vị tương tự như của các loại quả đào, mâm xôi hay dứa. Đây là một đặc trưng của phần lớn các este.

Trong rượu vang 
Axetat etyl cũng có mặt trong thuốc lá. Nó được coi là một chất gây ô nhiễm khi ở nồng độ cao, khi các loại rượu vang để lâu trong không khí. Ở nồng độ cao trong rượu vang, nó được coi là chất tạo ra mùi vị lạ, là vị chua bất thường do bị thủy phân dần dần để trở thành axít axetic (xem dưới đây).

Sử dụng khác 
Axetat etyl là một chất độc có hiệu lực để sử dụng trong thu thập và nghiên cứu côn trùng. Trong các lọ chứa axetat etyl, hơi của nó sẽ giết chết côn trùng rất nhanh mà không làm hỏng hình dạng của chúng. Do không hút ẩm nên axetat etyl cũng giữ cho côn trùng đủ mềm để có thể thực hiện các công việc ép xác tiếp theo.

Tổng hợp và thủy phân 
Axetat etyl được tổng hợp thông qua phản ứng este hóa từ axít axetic và êtanol, thông thường với sự hiện diện của xúc tác là axít như axít sulfuric.
CH3CH2OH + CH3COOH → CH3COOCH2CH3 + H2O

Do phản ứng là thuận nghịch và tạo ra cân bằng động nên hiệu suất là khá thấp nếu như không loại bỏ nước được tạo ra từ phản ứng.

Quá trình thủy phân axetat etyl là quá trình ngược lại với phản ứng trên:

Ở đây, H+ là môi trường axit chỉ đóng vai trò như là chất xúc tác và nồng độ của nó không thay đổi trong suốt phản ứng. Ngoài ra, nước luôn có số dư thừa vì thế thực tế nồng độ của nó cũng gần như không thay đổi. Tốc độ phản ứng có thể được coi như là chỉ của axetat etyl.

Tốc độ phản ứng = k[Axetat etyl]

Mặc dù phản ứng này cũng là thuận nghịch, nhưng người ta có thể đạt được điều đó bằng cách dùng dư thừa axetat etyl để chuyển dịch phản ứng sang bên phải.

Xem thêm 
 Dung môi

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 NPI - Dữ liệu về Etyl axetat 
 Axetat etyl: Phân tử của tháng
 Mục đích sử dụng axít sulfuric đậm đặc trong xúc tác cho phản ứng este hóa 

Este acetat
Etyl este
Hương liệu
Dung môi este
Hóa chất hàng hóa
Động Pak Ou

Động Pak Ou (động cửa sông Nam Ou) là các động đá vôi Tham Ting (Động Dưới) và Tham Theung (Động Trên) nằm gần trung tâm Luangprabang thuộc tỉnh Luangprabang của Lào. Các động đẹp này chỉ đến được bằng thuyền, mất khoảng 2 giờ đi từ trung tâm Luangprabang, đã thu hút nhiều du khách đến tham quan. Trong động có những chạm khắc ấn tượng với hơn 4000 pho tượng Phật.

Phương tiện đến Pak Ou 
Đến hang Pak Ou du khách phải đi thuyền ngược dòng Mê Kông khoảng 2 giờ. Vừa đi tham quan Pak Ou, vừa tham quan cảnh vật hai bên dòng sông mekong. Giờ đây, để đến với Pak Ou, du khách có thể đi bằng đường bộ. Pak Ou hay "cửa sông Ou" nơi con sông Nam Ou không có phù sa đổ vào con sông Mekong.

Với giúp đỡ ngân sách của Thụy Điển, khách đã có thể tới Pak Ou bằng đường bộ, qua bản Shang Hay – rất nổi tiếng về làm chum và cất rượu gạo, để tới bản Pak Ou.

Miêu tả
Hang Pak Ou là tên chỉ chung hai hang Phật: Tam Ting (hang dưới) và Tam Phum (hang trên).
Hang này chứa hơn 4000 tượng Phật cổ có từ hơn 300 năm trước với đủ kích thước và hình dạng do người dân Lào ban đêm chèo thuyền trốn giặc để cất giấu tượng Phật khi kinh đô Luang Prabang bị ngoại xâm.

Khi còn thể chế quân chủ, theo truyền thống hàng năm nhà vua đều tới thăm hang Phật vào ngày Tết Pimay (Tết té nước ở Lào) và ở qua đêm trong một ngôi chùa hoàng gia nơi bản Pak Ou. Dân chúng cũng tấp nập dùng ghe thuyền từ Luang Prabang ngược dòng Mae Nam Kong tới hang Pak Ou hành hương, với nghi thức dùng nước hoa thơm tắm Phật.

Từ hang dưới lên hang trên khoàng 200 bậc thang với hàng ngàn bức tượng Phật, có tượng còn nguyên vẹn, có tượng đã sứt mẻ. Có những bức tượng Phật rất to, và cũng có những tượng Phật rất nhỏ nằm rải rác bên trong động.

Tình trạng

Hang Pak Ou trở thành điểm hành hương nổi tiếng linh thiêng và cũng là điểm tham quan hấp dẫn của du khách khắp mọi nơi.

Tham khảo 

Louangphabang
Sơ khai địa lý Lào
Mê Kông
Hang trưng bày
Điểm tham quan ở Lào
Xaisomboun (đặc khu)

Xaisomboun (hay Saysomboun, tiếng Lào: ໄຊສົມບູນ) là một đặc khu (khetphiset) ở miền núi Trung Lào, gần thủ đô Viêng Chăn và Xiangkhouang.

Đặc khu (khetphiset) này được lập năm 1994 sau khi tách khỏi tỉnh Viêng Chăn và tỉnh Xiêng Khoảng. Ngày 13 tháng 1 năm 2006, đặc khu này bị giải thể, các huyện trở lại các tỉnh cũ là Viêng Chăn và Xiêng Khoảng.

Tuy nhiên đến 31 tháng 12 năm 2013, Xaisomboun lại chính thức tái lập với địa vị một tỉnh của Lào. Tỉnh mới có hơn 81.800 dân, diện tích 8.500 km², gồm các muang là Anouvong, Longxan, Longchaeng và Thathom.

Chú thích

Tỉnh của Lào
Phân cấp hành chính Lào
Luangnamtha

Luang Namtha (, nghĩa đen là "Xứ sở cọ đường" hoặc "Xứ sở sông xanh"; phiên âm là "Luông Nậm Thà") là một tỉnh của Lào nằm ở phía bắc quốc gia. Tỉnh được hình thành từ năm 1966 đến năm 1976, cùng với tỉnh Bokeo, là một phần của tỉnh Houakhong.
Tỉnh Luang Namtha có diện tích 9.325 km2. Thủ phủ của tỉnh là Luang Namtha. Tỉnh có biên giới với Vân Nam, Trung Quốc ở phía bắc, tỉnh Oudomxai về phía đông và đông nam tỉnh Bokeo, phía tây nam và bang Shan, Miến Điện về phía tây bắc.

Tỉnh có Khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Quốc gia Nam Ha và là một trong những vùng sản xuất mía và cao su chính của Lào và một số cây trồng khác. Tỉnh có khoảng 20 ngôi chùa ở muang Sing, trong đó có chùa Wat Sing Jai và chùa Wat Namkeo nổi tiếng. Bảo tàng Luang Namtha nằm ở thị xã Luang Namtha.

Các đơn vị hành chính
Tỉnh có 5 huyện sau đây:

Dân cư
Dân số của tỉnh tính đến tháng 3/2005 là 145.289 người. Các nhóm dân tộc thiểu số được ghi nhận gồm Khamu, Akha (Eko), Hmong, Yao (Ioumien) và Lanten. Người Lào, Tai Lue, Tai Neua và Thái Đen ở các thôn sinh sống ngay khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Quốc gia Nam Hà và gần thị trấn lịch sử Muang Sing.

Giao thông
Đường quốc lộ số 3 (Lào) có các điểm cuối tại Cửa khẩu quốc tế Boten (trên biên giới với Trung Quốc) và Huay Sai (đối diện Chan Kong), đôi khi được gọi là Quốc lộ 3 Chiang Rai - Côn Minh.

Sân bay Luang Namtha hàng ngày đều có một chuyến bay đến Sân bay quốc tế Wattay ở thủ đô Vientaine.

Tham khảo

Tra cứu

Liên kết ngoài 
Photos of Luang Namtha Province
Ecotourism in Laos
Map of Luang Nam Tha Province 
Wildlife Conservation Society – Nam Ha National Protected Area Project 
Tourism as a Tool for Development (PDF-file) 

Tỉnh của Lào
Sầm Nưa

Xam Neua hoặc Sam Neua, có tên tiếng Việt là Sầm Nưa hoặc Sầm Nứa, là một thị xã của Lào, tỉnh lỵ của tỉnh Hủa Phăn. Sầm Nưa là trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa và chính trị của cả huyện Sầm Nưa lẫn toàn tỉnh Hủa Phăn. Đây là tỉnh lỵ (thủ phủ tỉnh) của Hủa Phăn, nơi đặt các cơ quan hành chính tỉnh, chợ trung tâm, các công trình công cộng và là một trong những tỉnh lỵ Lào ít được du khách phương Tây ghé thăm nhất.

Thị trấn nhỏ Sầm Nưa nằm ở độ cao khoảng 1.000 mét, bao quanh bởi núi non hùng vĩ, với khí hậu mát mẻ quanh năm, khác biệt so với phần lớn lãnh thổ Lào. Thị xã Sầm Nưa đồng thời đóng vai trò là cửa ngõ giao thương biên giới và trung tâm lịch sử – văn hóa của tỉnh, với các di tích gần đó như hệ thống hang động Viêng Xay (cách khoảng 30 km).

Nhân khẩu
Cư dân chủ yếu là người Lào, người Việt Nam và người Mông, với một số Tai Dam, Tai Daeng và Tai Lu. Ngôn ngữ chiếm ưu thế là tiếng Lào với các nhóm thiểu số tiếng Việt và tiếng Mông. Tiếng Pháp được nói bởi một nhóm người thiểu số như là một di sản của thời kỳ thực dân Pháp. Nó được dạy trong các trường học và được sử dụng trong các công trình công cộng và chính phủ.

Cuộc sống hàng ngày

Xam Neua là một thung lũng của tỉnh Houaphan. Vào lúc 05:45 và 17:45 mỗi ngày, có những bài diễn thuyết công cộng từ những chiếc loa trên đỉnh tháp trên sân chơi của trường, thể hiện rõ về cuộc sống và triết lý cộng sản. Những bài diễn thuyết này thường đi kèm với âm nhạc Lào.

Người ta nói rằng có một trại cải tạo Cộng sản ở Xam Neua nơi từng là là thủ đô Pathet Lào trong Nội chiến Lào Trận chiến tại Lima 85 (LS-85), Ngày 11 tháng 3 năm 1968. Nó nằm gần khu tị nạn Pathet Lào trong hang Viengxay, mà chính phủ Lào hy vọng sẽ quảng bá như một điểm đến du lịch tương tự như Củ Chi gần Thành phố Hồ Chí Minh ở Việt Nam và Cánh đồng chết, Đài tưởng niệm gần Phnom Penh ở Campuchia. Nó nằm gần Khu bảo tồn quốc gia Nam Et-Phou Louey (phát âm là "naam et poo loo-ee").

Tham khảo

 

Huyện thị Lào
Hủa Phăn
Sơ khai địa lý Lào
Huoixai

Huoixai (, ; , )
(hay Huay Xai (Huổi Xay), Ban Houayxay (Bản Huổi Xay), tiếng Lào: ຫ້ວຍຊາຍ) là một huyện thuộc tỉnh Bokeo của Lào. Huyện này nằm bên dòng sông Mê Kông, Hệ sinh thái vùng do phù sa của dòng Mê Kông nên có các loại trái cây đặc hữu cơ bản là trái cây vùng Á nhiệt đới như: Mắc Ca, Xoài, Cam, quýt,...

Đối diện với Chiang Khong của Thái Lan, là đường biên giới cực bắc của hai nước. Hai huyện này được nối bằng phà. Houayxay là điểm cuối của quốc lộ 3 (đang xây dựng) nối Boten của Vân Nam và Luangnamtha với Thái Lan.

Houayxai có sân bay nội địa có các chuyến bay đến Viêng Chăn và Luang Prabang. Phương tiện phổ biến nhất là thuyền, phà xuôi dòng Mê Kông đến Pakbeng, Luang Prabang và các nơi khác.

Huoixay có cơ hội rất lớn về phát triển công, nông nghiệp, dịch vụ và phát triển thương mại, đặc biệt với nền công nghiệp không khói, du lịch là thế mạnh của Huổi xay nếu khai thác được thế mạnh này Huổi xay không chênh lệch nhiều với Chiengmai của Thái Lan. Với điều kiện tự nhiên, địa lý thì phát triển cây đặc hữu như: Ca cao, hồ tiêu ở vùng đất cao vùng trũng vẫn trồng lúa nước để đảm bảo an ninh lương thực. Trong khoảng từ bây giờ đến 10 năm nữa (2028) sẽ có một số cư dân đồng bằng Sông Cửu Long sang các vùng đất Lào để sinh sống do nước biển dâng.

Về phát triển du lịch, do có đường thủy, đường bộ và đường hàng không nên các tuyến du lịch kết nối rất dễ dàng, kết hợp giữa du lịch, nghỉ dưỡng và tham quan các tuyến đặc hữu. Vấn đề là do mình marketing thôi.

Tham khảo

 

Huyện thị Lào
Bokeo
Hàng hóa

Về hàng hóa hữu hình, xem vật phẩm
Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có giá trị có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người thông qua trao đổi hay buôn bán và được lưu thông trên thị trường, có sẵn trên thị trường.

Hàng hóa và Kinh tế chính trị
Trong kinh tế chính trị Marx-Lenin, hàng hóa cũng được định nghĩa là sản phẩm của lao động thông qua trao đổi, mua bán. Hàng hóa có thể là hữu hình như sắt thép, quyển sách hay ở dạng vô hình như sức lao động. Karl Marx định nghĩa hàng hóa trước hết là đồ vật mang hình dạng có khả năng thỏa mãn nhu cầu con người nhờ vào các tính chất của nó. Để đồ vật trở thành hàng hóa cần phải có:
 Tính ích dụng (tiện ích, tiện dụng) đối với người dùng
 Giá trị (kinh tế), nghĩa là được chi phí bởi lao động hay hao phí lao động để tạo ra một sản phẩm
 Sự hạn chế để đạt được nó, nghĩa là độ khan hiếm

David Ricardo cho rằng hàng hóa có hai thuộc tính cơ bản là: giá trị sử dụng và giá trị.

Giá trị sử dụng của hàng hóa là công dụng của sản phẩm hữu hình thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người. Ví dụ, công dụng của một cái kéo là để cắt nên giá trị sử dụng của nó là để cắt; công dụng của bút để viết nên giá trị sử dụng của nó là để viết. Một hàng hóa có thể có một công dụng hay nhiều công dụng nhưng nó chỉ có thể có một giá trị sử dụng duy nhất.
Giá trị của hàng hóa là lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa. Cả quần áo và thóc lúa đều là sản phẩm của quá trình sản xuất thông qua lao động, là sản phẩm của lao động, có lao động kết tinh vào trong đó. Có sự chi phí về thời gian, sức lực và trí tuệ của con người khi sản xuất chúng.

Khi đưa ra ngoài thị trường để trao đổi, mua bán thì giá trị của hàng hóa thể hiện qua giá trị trao đổi hay giá cả của hàng hóa. Ví dụ một cái tủ có thể trao đổi được với hai lượng bạc, trong khi một cái bàn có thể trao đổi được một lượng bạc. Như vậy giá trị của cái tủ lớn hơn giá trị của cái bàn.

Khái niệm hiện tại về hàng hóa 
Sự thay đổi và phát triển nhận thức đối với đời sống kinh tế dẫn đến cách hiểu hàng hóa không như các nhà kinh tế cổ điển xác định. Phạm trù hàng hóa mất đi ranh giới của sự hiển hiện vật lý của vật thể và tiến sát đến gần phạm trù giá trị. Tiền, cổ phiếu, quyền sở hữu nói chung, quyền sở hữu trí tuệ nói riêng, sức lao động... được xem là hàng hóa trong khi chúng không nhất thiết có những tính chất như đã liệt kê trên.

Theo luật giao thông đường bộ: Hàng hóa là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, nhiên liệu, hàng tiêu dùng, động vật sống và các động sản khác được vận chuyển bằng phương tiện giao thông đường bộ. Theo luật thương mại thì hàng hóa bao gồm: Tất cả các loại động sản, kể cả động sản hình thành trong tương lai, những vật gắn liền với đất đai.

Chú thích

Xem thêm
 Lao động
 Giá trị
 Nhu cầu

Kinh tế học
Kinh tế chính trị Marx-Lenin
Họ Cá hồi

{{Bảng phân loại
| fossil_range =  Thượng Creta-gần đây

Phát sinh chủng loài trong nội bộ bộ Cá hồi (và họ Cá hồi) vẽ theo Crête-Lafrenière và ctv (2012)

Tham khảo 

 Behnke, Robert J. Trout and Salmon of North America, Minh họa của Joseph R. Tomelleri. 1st Chanticleer Press ed. New York: The Free Press, 2002. ISBN 0-7432-2220-2
 "Salmonidae". FishBase. Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 10 năm 2004. N.p.: FishBase, 2004.
 Salmonidae (TSN 161931). ITIS. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2004.

S
Cá hồi Ohrid

Cá hồi Ohrid (danh pháp hai phần: Salmo letnica) là một loài cá hồi nước ngọt sinh sống ở khu vực Albania và Macedonia, đặc biệt là tại hồ Ohrid, tại các độ sâu từ 60–80 m. Chúng có thể dài tới 76 cm và cân nặng 6,5 kg. Là loài khá mắn đẻ, chúng mất khoảng từ 1,5 đến 4,5 năm để có thể tăng gấp đôi quần thể. Thời gian sinh sản khoảng tháng 1 đến tháng 2 hàng năm.

Chú thích

Tham khảo
 Cá hồi Ohrid tại filaman.ifm-geomar.de 

Ohrid, cá hồi
Động vật Albania
L
Cá châu Âu
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1924
Đơn vị tiền tệ có giá trị thấp nhất

Đơn vị tiền tệ có giá trị thấp nhất là loại tiền tệ mà một đơn vị của nó mua được ít tiền ngoại tệ nhất hoặc mua được ít thức ăn nhất. Thông thường, việc tính toán dựa trên những loại tiền tệ dự trữ như đô la Mỹ (USD) hay euro (EUR). Những đơn vị tiền tệ nhỏ hơn sẽ không được xét đến khi người ta so sánh giá trị đồng tiền: ví dụ, người ta sẽ xem xét đồng bảng Anh chứ không xem xét đồng penny của Anh.

Các tiền tệ hiện có giá trị thấp nhất 
Vào ngày 20 tháng 03 năm 2020, có 24 loại tiền tệ mà 1 USD ăn được hơn 1.000 đơn vị. 

Ngoài ra:
 Somaliland, quốc gia không được đa số thế giới công nhận là quốc gia độc lập, có phát hành tiền tệ riêng có tên Shilling Somaliland. Ngân hàng Trung ương Somaliland hiện không có tỷ giá chính thức. Vào tháng 12 năm 2008, tỷ giá của đồng shilling là 7.500 đồng ăn một đô la Mỹ.
 Đồng Manat Turkmenistan đã được định giá lại với tỷ giá 5000 ăn 1 vào ngày 1 tháng 1 năm 2009. Do đó, tỷ giá chuyển đổi từ 14.250 manat  (tỷ giá song song 24.000 manat) giảm xuống còn 2,85 manat mới (tỷ giá song song 4.8 manat mới).

 Ghi chú + – Đang xem xét đổi tiền.
 ‡ – Tiền tệ có giá trị thấp nhất trong bất kỳ quốc gia thành viên OECD

Tiền tệ có giá trị thấp nhất theo thời điểm

Nhiều loại tiền tệ không được phép trôi nổi trên thị trường tỷ giá nước ngoài, để ngăn chảy máu tư bản hoặc vì lý do chính trị. Kết quả là giá của tiền tệ đó tại thị trường tự do (thị trường đen) có thể chênh lệch rất nhiều so với tỷ giá chính thức.

Chú thích

Xem thêm
 Đơn vị tiền tệ có giá trị cao nhất
Phá giá đồng tiền
Lạm phát
Lạm phát phi mã

Liên kết ngoài
Các thống kê về tiền tệ

Tiền tệ
Sisaket (tỉnh)

Sisaket (tiếng Thái: ศรีสะเกษ, phiên âm: Xi-xa-két) là một tỉnh thuộc vùng Isan của Thái Lan. Các tỉnh lân cận (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) có: Surin, Roi Et, Yasothon và Ubon Ratchathani. Về phía nam tỉnh này giáp tỉnh Oddar Meancheay và tỉnh Preah Vihear của Campuchia.

Địa lý 
Tỉnh này tọa lạc ở thung lũng của sông Mun, một nhánh của sông Mê Kông. Về phía nam là dãy núi Dângrêk tạo thành biên giới tự nhiên với Campuchia.

Vườn quốc gia Khao Phra Wihan với diện tích 130 km² trên dãy núi Dângrêk ở đông nam của tỉnh này.

Lịch sử 
Các di vật được tìm thấy ở tỉnh này cho thấy khu vực này là một khu định cư quan trọng của Đế quốc Khmer trong thế kỷ 12.

Cơ cấu dân số 
30% dân số là người Khmer.

Biểu tượng 
Con dấu của tỉnh cho thấy Prasat Hin Ban Samo, một ngôi đền Khmer 1000 năm tuổi, tọa lạc ở huyện Prang Ku.

Loài cây và hoa biểu tượng là Melodorum fruticosum (chi Melodorum). Sáu cánh hoa tượng trưng cho sáu huyện gốc ban đầu của tỉnh: Kukan, Kantharalak, Uthumphon Phisai, Kanthararom, Rasi Salai và Khun Han.

Các đơn vị hành chính 

Tỉnh này được chia ra 20 huyện (amphoe) và hai tiểu huyện (king amphoe). Các huyện được chia ra 206 xã (tambon) và 2411 làng (muban).

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang về Sisaket của Cục du lịch Thái Lan
 Website của tỉnh  (Limited English section)

Isan
Tỉnh của Thái Lan
*
Grand Canyon

Grand Canyon hay Hẻm núi lớn là một khe núi dốc được tạo ra bởi sông Colorado ở tiểu bang Arizona của Hoa Kỳ. Grand Canyon nằm trọn gần như trong Vườn Quốc gia Grand Canyon – đây là một trong những vườn quốc gia đầu tiên được thành lập của Hoa Kỳ. Tổng thống Theodore Roosevelt đã chính là người đề xướng việc thành lập này và đã tham quan khu vực này nhiều lần để săn báo sư tử và rất thích cảnh quan ở đây.

Hẻm núi Grand Canyon bị sông Colorado cắt tạo nên một khe núi hàng triệu năm về trước, với độ dài 446 km, rộng 0,4 đến 24 km và sâu hơn 1600 m. Hơn 2 tỷ năm của lịch sử Trái Đất đã được thể hiện nhờ sông Colorado cắt qua từng lớp đất một của Cao nguyên Colorado.

Theo các ghi chép thì người châu Âu đã phát hiện Grand Canyon năm 1540 bởi García López de Cárdenas từ Tây Ban Nha. Các cuộc thám hiểm khoa học đầu tiên về Hẻm núi lớn này được chỉ huy bởi U.S. Major John Wesley Powell cuối những năm 1860. Powell đã gọi các lớp đá sừng sững ở khu vực này là " một cuốn sách vĩ đại". Trước đó rất lâu, khu vực này đã được Thổ dân châu Mỹ định cư và xây các cộng đồng trong thành của vực này.

Chú thích 

Cao nguyên Colorado
Địa mạo quận Coconino, Arizona
Địa mạo quận Mohave, Arizona
Tây Nam Hoa Kỳ
Sông Colorado
*
Hẻm núi Arizona
G
Pháo đài Agra

Pháo đài Agra tọa lạc tại Agra, Ấn Độ. Pháo đài này còn được gọi là Lal Qila, Fort Rouge và Pháo đài đỏ của Agra. Pháo đài này cách Taj Mahal 2,5 km về phía tây bắc. Pháo đài này có thể xem như cung thành.

Lịch sử 

Theo nhiều dự đoán, pháo đài bị nhà Mogul chiếm từ nhà Lodhi cuối thế kỷ 16 bởi Akbar Đại đế. Trong thời kỳ trị vì của mình, ông đã dời đô của đế quốc mình từ Delhi đến Agra. Nhờ sự dời đô này mà Agra đã trở nên thịnh vượng. Akbar cho xây pháo đài bằng đá cát đỏ và cẩm thạch trắng làm trang trí.

Nhưng phải đến thời kỳ trị vì của cháu Akbar là Shah Jahan thì khu vực này mới có hình dạng như ngày nay. Shah Jahan xây đền Taj Mahal cho vợ. Không giống như ông của mình, Shah Jahan thì thích xây bằng đá cẩm thạch, dát bằng vàng hoặc đá bán quý. Ông đã cho phá hủy một số công trình bên trong để xây lại theo ý mình.

Vào lúc cuối đời, Shah Jahan bị con trai là Aurangzeb tống giam vào tù bên trong pháo đài - một hình phạt có lẽ không khắc nghiệt lắm vì pháo đài này rất xa hoa. Người ta đồn rằng Shah Jahan qua đời ở Muasamman Burj, một ngôi tháp với các ban-công bằng cẩm thạch với tầm nhìn tuyệt vời ra Taj Mahal.

Pháo đài này cũng là chiến trường trong Cuộc binh biến Ấn Độ năm 1857, chấm dứt sự cai trị của Công ty Đông Ấn Anh ở Ấn Độ và dẫn đến sự cai trị trực tiếp Ấn Độ trong một thế kỷ bởi Vương quốc Anh.

Tham khảo 

 http://whc.unesco.org/sites/251.htm
 http://www.aviewoncities.com/agra/fort.htm 
 http://www.webindia123.com/monuments/forts/agra.htm 
 http://whc.unesco.org//whreview/article1.html

Akbar
Di sản thế giới tại Ấn Độ

Kiến trúc Hồi giáo
Bart the Bear

Bart the Bear (19 tháng 1 năm 1977, Baltimore, Maryland, Hoa Kỳ – 10 tháng 5 năm 2000, Park City, Utah, Hoa Kỳ), là một con gấu đực Alaskan dòng Kodiak đã từng xuất hiện trong rất nhiều phim Hollywood trong suốt sự nghiệp của mình. Mẹ của Bart cũng là một diễn viên. Nó đã đóng vai chính trong nhiều phim như Grizzly và Day of the Animals.

Bart the Bear có lẽ là một trong những diễn viên (động vật) ngôi sao đáng chú ý nhất của Hollywood. Con gấu xám vùng Alaskan được Doug và Lynne Seus của Wasatch Rocky Mountain Wildlife, Inc., Park City, Utah nuôi dưỡng và huấn luyện. Bart bắt đầu được huấn luyện diễn xuất trong năm 1980 và cao tới 9 foot, nặng hơn 1.700 pound khi trưởng thành.

Bart đã từng đóng các phim: Meet the Deedles (1998), The Edge (1997), Walking Thunder (1997), Huyền thoại mùa thu (1994), On Deadly Ground (1994), The Giant of Thunder Mountain (1991), White Fang (1991), The Young Riders - Decoy (1990) TV Episode, Lost in the Barrens (1990) TV Episode, The Bear (1988), The Great Outdoors (1988), Down the Long Hills của Louis L'Amour (1986) TV, The Clan of the Cave Bear (1986) với Kenny Rogers, và Windwalker (1980).

Các bạn diễn ngôi sao của Bart gồm có John Candy, Dan Aykroyd, Steven Seagal, Anthony Hopkins và Alec Baldwin, tất cả những người này đều rất ấn tượng về cách mà con gấu có thể được huấn luyện để diễn xuất tốt như vậy, và rất thích thú về việc đóng phim với các loài vật. Bart chết năm 2000 do bệnh tự nhiên (ung thư) lúc 23 tuổi, tuổi thọ thông thường của loài gấu.

Bart chết trong khi đóng phim tài liệu Growing Up Grizzly (2001) (TV) được Brad Pitt giới thiệu —người đóng vai Tristan Ludlow trong Huyền thoại mùa thu (1994).

Little Bart the Bear, con gấu trong phim Bác sĩDolittle 2 (2001), là con gấu nối tiếp Bart.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Bart the Bear at Vital Ground 
Wasatch Rocky Mountain Wildlife, Inc.

Họ Gấu
Sinh năm 1977
Mất năm 2000