Tòa án Hiến pháp Liên bang Pakistan

Tòa án Hiến pháp Liên bang () là tòa án hiến pháp của Pakistan ở cấp liên bang, được thành lập thông qua Tu chính án 27 Hiến pháp Pakistan do Nghị viện Pakistan thông qua vào tháng 11 năm 2025.

Tòa án Hiến pháp Liên bang có độc quyền giải thích hiến pháp và giải quyết tranh chấp giữa chính phủ liên bang và chính phủ tỉnh. Tòa án này tiếp quản nhiều nhiệm vụ, quyền hạn từng thuộc Tòa án Tối cao Pakistan.

Lịch sử 
Tu chính án 27 Hiến pháp Pakistan được Nghị viện thông qua vào tháng 11 năm 2025, cải tổ hệ thống tòa án cấp cao và thiết lập Tòa án Hiến pháp Liên bang như một cơ quan giám sát hiến pháp với quyền giải thích Hiến pháp Pakistan, giải quyết tranh chấp giữa các cơ quan chính phủ. Bộ trưởng Bộ Pháp luật Azam Nazeer Tarar trình Tu chính án 27 trước Nghị viện và Tổng thống Asif Ali Zardari ký ban hành tu chính án.

Thẩm quyền 
Tòa án Hiến pháp Liên bang có thẩm quyền:

 Giải quyết tranh chấp giữa chính phủ liên bang và chính phủ tỉnh, hoặc giữa các tỉnh.
 Giải thích Hiến pháp Pakistan và quyết định các vấn đề về luật hiến pháp.
 Xét xử phúc thẩm các vấn đề quan trọng về giải thích hiến pháp phát sinh từ tòa án cấp cao.
 Thực hiện thẩm quyền trong các vụ việc liên quan đến việc bảo vệ các quyền cơ bản.

Những vụ án, vụ việc đang chờ xử lý trước những tòa án khác thuộc thẩm quyền của Tòa án Hiến pháp Liên bang đều tự động được chuyển giao cho tòa án. Quyết định của Tòa án Hiến pháp Liên bang về giải thích hiến pháp có tính ràng buộc đối với tất cả các tòa án khác, bao gồm Tòa án Tối cao.

Thành phần 
Tòa án Hiến pháp Liên bang gồm chánh án Tòa án Hiến pháp Liên bang và các thẩm phán thay mặt bốn tỉnh của Pakistan, Lãnh thổ Thủ đô Islamabad. Thẩm phán Tòa án Hiến pháp Liên bang giữ chức vụ cho đến độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 68 tuổi. Nhiệm kỳ của Chánh án là ba năm.

Thẩm phán Tòa án Hiến pháp Tối cao được bổ nhiệm theo đề cử của Ủy ban Tư pháp với sự phê chuẩn của Ủy ban Nghị viện đặc biệt, nhưng chánh án và nhóm thẩm phán đầu tiên do tổng thống bổ nhiệm theo đề nghị của thủ tướng. Pháp luật quy định số thẩm phán Tòa án Hiến pháp Liên bang là 13 thẩm phán.

Thẩm phán Aminuddin Khan được Tổng thống Asif Ali Zardari bổ nhiệm làm Chánh án đầu tiên vào ngày 14 tháng 11 năm 2025.

Thẩm phán đương nhiệm

Quan hệ với Tòa án Tối cao 
Việc thành lập Tòa án Hiến pháp Liên bang làm giảm thẩm quyền của Tòa án Tối cao xuống thành tòa án phúc thẩm đối với các vụ việc không liên quan đến hiến pháp. Tòa án Tối cao tiếp tục xét xử phúc thẩm về dân sự và hình sự, trong khi Tòa án Hiến pháp Liên bang thực hiện thẩm quyền tối cao trong việc giải thích hiến pháp và giải quyết tranh chấp liên bang-tỉnh.

Chỉ trích 
Ủy ban Luật gia Quốc tế lên án Tu chính án 27 là một "cuộc tấn công trắng trợn vào tính độc lập tư pháp" và cảnh báo rằng nó sẽ "làm suy yếu đáng kể khả năng truy cứu trách nhiệm chính phủ của ngành tư pháp". Một số thẩm phán cấp cao, bao gồm Thẩm phán Tòa án Tối cao Mansoor Ali Shah, viết trong một bức thư ngỏ rằng Tòa án Hiến pháp Liên bang là một "công cụ chính trị để làm suy yếu và kiểm soát ngành tư pháp" hơn là một cuộc cải cách thực sự.

Xem thêm 

 Tòa án Tối cao Pakistan

Tham khảo 

Tòa án hiến pháp
Tọa độ trên Wikidata