HMS Shark (54S)

HMS Shark (54S) (tên tiếng Anh đặt theo nhóm cá mập), là một tàu ngầm lớp S (1931) thuộc Nhóm II, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo vào khoảng giữa thập niên 1930 trong giai đoạn hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm. Hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, Shark đã thực hiện được bảy chuyến tuần tra tại vùng biển nhà, trước khi bị hư hại nặng do không kích của máy bay đối phương, và buộc phải tự đánh đắm ngoài khơi bờ biển Na Uy vào ngày 6 tháng 7, 1940.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Là một kiểu tàu ngầm nhỏ để tuần tra tại vùng biển bị giới hạn như Bắc Hải, Baltic và Địa Trung Hải, lớp tàu ngầm S nhóm II được thiết kế lớn hơn tàu ngầm nhóm I và yêu cầu một thủy thủ đoàn đông hơn, nhưng vẫn trang bị vũ khí tương tự. Chúng còn có trữ lượng nhiên liệu nhiều hơn giúp nâng cao tầm xa hoạt động. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Con tàu có thể lặn sâu đến , và có một thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 40 sĩ quan và thủy thủ.

Lớp S trang bị hai động cơ diesel công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Tầm xa hoạt động của Nhóm II là  ở tốc độ , và có thể lặn xa  ở tốc độ .

Các con tàu có sáu ống phóng ngư lôi , tất cả được bố trí trước mũi, và có sáu quả ngư lôi dự phòng, nâng tổng số ngư lôi mang theo là 12 quả. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo  cùng một pháo phòng không Oerlikon 20 mm.

Chế tạo 
Shark được đặt hàng vào ngày 2 tháng 1, 1933 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1931, và được đặt lườn tại Xưởng tàu Chatham của Hải quân Hoàng gia ở Kent vào ngày 12 tháng 6, 1933. Nó được hạ thủy vào ngày  31 tháng 5, 1934, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 31 tháng 12, 1934.

Lịch sử hoạt động

1939 
Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào đầu tháng 9, 1939, Shark đang thực hành huấn luyện tại vùng biển Địa Trung Hải ở khu vực Malta. Vào giữa tháng 10, nó lên đường quay trở về vùng biển nhà ngang qua Gibraltar, đi đến cảng Portsmouth vào ngày 22 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Shark xuất phát từ Portsmouth vào ngày 28 tháng 10, 1939 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải tại khu vực phụ cận Dogger Bank. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về cảng Rosyth vào ngày 7 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Sau khi được bảo trì tại Xưởng tàu Chatham vào giữa tháng 11, Shark di chuyển đến Harwich, và khởi hành từ đây vào ngày 5 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ hai để hoạt động trong các vùng biển Bắc Hải ngoài khơi Texel, Hà Lan và Heligoland Bight. Con tàu quay trở về Harwich vào ngày 21 tháng 12.

1940

Chuyến tuần tra thứ ba 
Chuyến tuần tra tiếp theo của Shark, cùng xuất phát và kết thúc tại Harwich, kéo dài từ ngày 3 đến ngày 13 tháng 1, 1940. Chiếc tàu ngầm đã tiếp tục hoạt động tại các vùng biển Bắc Hải. Sau đó nó trải qua một giai đoạn được bảo trì tại Xưởng tàu Chatham từ đầu tháng 2 đến đầu tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ tư 
Shark lại xuất phát từ Harwich vào ngày 7 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ tư, và đã hoạt động tại các vùng biển Bắc Hải ngoài khơi Heligoland Bight và Kristiansand, Na Uy. Vào ngày 15 tháng 4, nó phóng ngư lôi tấn công một đoàn tàu vận tải Đức nhưng không trúng đích. Ba ngày sau đó nó bị tàu đánh cá vũ trang đối phương tấn công bằng mìn sâu, nhưng không bị hư hại. Shark quay trở về Harwich vào ngày 26 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ năm và thứ sáu 

Shark rời Harwich vào ngày 7 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ năm, và hoạt động tại khu vực Bắc Hải gần Texel cho đến khi quay trở về Harwich vào ngày 24 tháng 5.

Trong chuyến tuần tra tiếp theo, xuất phát từ Harwich vào ngày 11 tháng 6, Shark vẫn hoạt động tại vùng biển Bắc Hải. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại cảng Rosyth vào ngày 20 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ bảy – Bị mất 
Shark xuất phát từ Rosyth vào ngày 3 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ bảy, cũng là chuyến cuối cùng, với chỉ thị sẽ hoạt động trong khu vực Bắc Hải ngoài khơi Skudenes, Na Uy. Tại đây vào ngày 5 tháng 7, nó bị một thủy phi cơ Đức phát hiện, và sau đó tiếp tục bị nhiều lượt máy bay đối phương ném bom tấn công. Hỏa lực phòng không của chiếc tàu ngầm đã bắn rơi một máy bay ném bom Dornier Do 17, nhưng bản thân nó bị hư hại nặng đến mức không thể lặn, nên thủy thủ buộc phải bỏ tàu. Sang ngày hôm sau 6 tháng 7, các tàu đánh cá quét mìn Đức M-1803, M-1806 và M-1807 đi đến hiện trường và bắt đầu cứu vớt các thủy thủ Anh. Các tàu Đức định kéo Shark, nhưng chiếc tàu ngầm đã bị các thủy thủ Anh tự đánh đắm ở vị trí khoảng  về phía Tây Nam Egersund, Na Uy, tại tọa độ .

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 IWM Interview with Peter Buckley

Lớp tàu ngầm S Anh (1931)
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm bị máy bay Đức đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Bắc Hải
Sự cố hàng hải năm 1940
Tàu thủy năm 1934