Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Luật bóng đá

Luật bóng đá () là hệ thống quy định được sử dụng một cách thống nhất trong môn thể thao bóng đá, kể cả bóng đá trên sân cỏ chính thức, bóng đá trong nhà và bóng đá bãi biển, áp dụng tại tất cả các quốc gia trên toàn thế giới. Từ năm 1886 đến nay, nó được quản lý chính thức bởi International Football Association Board (IFAB).

Các luật này đề cập đến số lượng cầu thủ mà một đội cần có, độ dài trận đấu, quy mô của sân và bóng, loại và tính chất phạm lỗi mà các trọng tài có thể xử phạt, trong đó luật việt thường xuyên bị hiểu sai và nhiều luật khác được định nghĩa trong môn thể thao này. Trong một trận đấu, nhiệm vụ của trọng tài là giải thích và thi hành luật.

Có nhiều nỗ lực để chuẩn hóa các quy tắc bóng đá ở Anh vào giữa thế kỷ 19. Luật ban đầu tồn tại từ năm 1863, và một bộ luật được chính thức được Hiệp hội bóng đá Anh mới thành lập thông qua. Theo thời gian, Luật bóng đá đã được sửa đổi, và kể từ năm 1886, chúng đã được duy trì bởi IFAB.

Chúng là những quy tắc duy nhất mà Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) áp dụng cho tất cả các thành viên của mình. Luật bóng đá cho phép một số biến thể tùy chọn nhỏ có thể được thực hiện bởi các hiệp hội bóng đá quốc gia, bao gồm một số điều luật để chơi ở các cấp độ thấp hơn, ngoài ra thì hầu như tất cả các trận bóng đá có tổ chức trên toàn thế giới đều được chơi theo cùng một quy tắc.

Có tất cả 17 điều luật trong Luật bóng đá chính thức. Luật này được thiết kế để áp dụng cho tất cả cấp độ bóng đá, mặc dù nó cho phép các liên đoàn bóng đá quốc gia được phép thay đổi để phù hợp với các giải trẻ, không chuyên nghiệp, hay giải nữ... Thông thường, Luật chỉ là một khung cho phép thay đổi linh hoạt tùy vào đặc điểm trận đấu. Ngoài 17 điều luật, nhiều quyết định được đưa ra bởi IFAB và các chỉ dẫn cũng được đóng góp vào Luật bóng đá.

Luật bóng đá hiện nay
Luật bóng đá hiện tại bao gồm 17 điều luật sau:
 Luật I: Sân thi đấu
 Luật II: Bóng
 Luật III: Số lượng cầu thủ
 Luật IV: Trang phục của cầu thủ
 Luật V: Trọng tài
 Luật VI: Trợ lý trọng tài
 Luật VII: Thời gian trận đấu
 Luật VIII: Bắt đầu và bắt đầu lại trận đấu
 Luật IX: Bóng trong cuộc và bóng ngoài cuộc
 Luật X: Bàn thắng hợp lệ
 Luật XI: Việt vị
 Luật XII: Lỗi và hành vi khiếm nhã
 Luật XIII: Những quả phạt (trực tiếp và gián tiếp)
 Luật XIV: Quả phạt đền
 Luật XV: Ném biên
 Luật XVI: Quả phát bóng
 Luật XVII: Quả phạt góc.

Lịch sử và phát triển

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Toàn văn Luật bóng đá Việt Nam 
 The current Laws of the Game (FIFA) 
 Liên đoàn Bóng đá Việt Nam
 Văn bản pháp quy về bóng đá tại Việt Nam
 Văn bản sửa đổi, bổ sung luật thi đấu bóng đá năm 2005 
 Văn bản sửa đổi, bổ sung luật thi đấu bóng đá năm 2006 
 Quy định về kỷ luật của FIFA (FDC) 

Thuật ngữ bóng đá
Y Blok

Y Blok Êban (1921 – 13 tháng 1 năm 2018) hay tên thường gọi Hà là một Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam người dân tộc thiểu số sắc tộc Êđê. Ông là người dân tộc thiểu số Tây Nguyên được phong hàm cấp tướng, Chủ tịch Ủy ban quân quản Đắk Lắk vào năm 1975 và là Chủ tịch tỉnh đầu tiên sau 1975 của tỉnh Đắk Lắk, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tiểu sử
Ông sinh năm 1921, vốn là con trai út trong một gia đình Ê Đê ở buôn Chư Dluê, Buôn Ma Thuột. Tên ông còn được viết là Y Blôk hay Y Blốk. Họ ông là Êban theo mẹ như truyền thống mẫu hệ của người Ê Đê. Cha mất sớm, nhà nghèo, nên ông phải đi làm thuê. Nhờ nhà chủ tốt bụng mà 11 tuổi, ông được đi học. Học hết tiểu học, ông bị bắt đi lính khố xanh và sau đó ít lâu, trở thành lính gác ngục tại nhà đầy Buôn Ma Thuột. Năm 1941, mẹ ông mất.

Tại nhà đầy Buôn Ma Thuột, Y Blok được tiếp xúc với một số tù chính trị như Vịnh (sau là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh), Chu (Hồng Chương), Bùi San và được tuyên truyền để trở thành cơ sở cách mạng ở đây.

Ngày 22 tháng 8 năm 1945, Y Blok chỉ huy tiểu đội lính khố xanh tham gia giành chính quyền tại thị xã Buôn Ma Thuột.

Năm 1946, ông được theo học tập trung tại Trường Lục quân Quảng Ngãi. Sau đó, ông làm đại đội trưởng đội vũ trang vùng địch hậu và lập nhiều chiến công, lần lượt trải qua các cương vị, từ tiểu đoàn đến trung đoàn.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Năm 1958, ông được thăng quân hàm Thượng tá). Năm 1960, ông trở lại Tây Nguyên, giữ chức Phó tư lệnh rồi Quyền Tư lệnh Quân khu 6. Năm 1974, ông được thăng quân hàm Đại tá.

Năm 1975, là Chủ tịch Ủy ban quân quản Đăk Lăk, năm 1976, giữ chức Chủ tịch tỉnh Đăk Lăk. Năm 1984, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng.

Năm 1986, ông trở lại công tác trong quân đội, thuộc Tổng cục Chính trị cho đến ngày nghỉ hưu.

Ông là đại biểu Quốc hội các khoá III và IV, VI.

Về gia đình, năm 16 tuổi, ông lấy vợ theo phong tục của người Ê Đê. Tuy nhiên, do thoát ly gia đình quá lâu nên theo tục lệ, vợ ông đã đi "bắt chồng" khác. Năm 41 tuổi, ông lập gia đình với bà Kpa H'Ngọt và có với nhau 4 người con trai.

Ngày 13 tháng 1 năm 2018 ông từ trần tại nhà riêng ở phường Tân Hòa, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Khen thưởng
 Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
  Huân chương Độc lập hạng Ba
  Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
  Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất
  Huy chương Quân kỳ quyết thắng
và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Chú thích

Tham khảo
 Thiếu tướng Y Blôk Êban – Vị Chủ tịch Ủy ban Quân quản đầu tiên của Dak Lak
 Vị tướng đầu tiên của đại ngàn Tây Nguyên 
 Y Blốk Êban – vị tướng huyền thoại của núi rừng Tây Nguyên
 Phỏng vấn Y Blok, 1981

Người Ê Đê
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người Đắk Lắk
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Nghệ Tĩnh

Nghệ Tĩnh là một tỉnh cũ thuộc vùng Bắc Trung Bộ, Việt Nam. Tồn tại từ ngày 27 tháng 12 năm 1975 đến ngày 12 tháng 8 năm 1991. Nay là tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.

Vị trí địa lý
Tỉnh Nghệ Tĩnh có vị trí địa lý:
 Phía Bắc giáp tỉnh Thanh Hóa
 Phía Tây giáp Lào
 Phía Nam giáp tỉnh Quảng Bình
 Phía Đông giáp vịnh Bắc Bộ

Lịch sử 
Hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh dưới thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê vốn cùng thuộc một đơn vị hành chính gọi là Hoan Châu. Đến thời nhà Lý, năm 1030, bắt đầu gọi là châu Nghệ An và từ năm 1490 (thời Hậu Lê) gọi là xứ Nghệ An. Thời nhà Tây Sơn gọi là Nghĩa An trấn, thời nhà Nguyễn, Gia Long lại đặt làm Nghệ An trấn.

Năm 1831, vua Minh Mạng chia Nghệ An trấn thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam) và Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Những năm 1930 - 1931, Nghệ An và Hà Tĩnh nổi bật với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, với 97 cuộc biểu tình của công nhân và nông dân nhằm chống lại thực dân Pháp tại Việt Nam.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Khi hợp nhất, tỉnh Nghệ Tĩnh gồm: thành phố Vinh, thị xã Hà Tĩnh và 25 huyện: Anh Sơn, Cẩm Xuyên, Can Lộc, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Đức Thọ, Hưng Nguyên, Hương Khê, Hương Sơn, Kỳ Anh, Kỳ Sơn, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghi Xuân, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thạch Hà, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành. Tỉnh lỵ của tỉnh đặt tại thành phố Vinh.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, chia tỉnh Nghệ Tĩnh để tái lập hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh:
Tỉnh Hà Tĩnh gồm thành phố Hà Tĩnh và 8 huyện: Cẩm Xuyên, Can Lộc, Đức Thọ, Hương Khê, Hương Sơn, Kỳ Anh, Nghi Xuân, Thạch Hà. 
Tỉnh Nghệ An gồm thành phố Vinh và 17 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Hưng Nguyên, Kỳ Sơn, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.

Tham khảo

Hành chính Nghệ An
Hành chính Hà Tĩnh
Chính Hữu

Chính Hữu (15 tháng 12 năm 1926 - 27 tháng 11 năm 2007), tên khai sinh là Trần Đình Đắc, quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, là một nhà thơ Việt Nam. Thơ ông chỉ viết về người lính và hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ.

Tiểu sử hoạt động 

Ông sinh tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Nguyên quán của ông là huyện Can Lộc (nay là huyện Thạch Hà), tỉnh Hà Tĩnh. Ông học tú tài (triết học) ở Hà Nội trước Cách mạng tháng Tám. Năm 1946, ông gia nhập Trung đoàn Thủ Đô, chiến đấu chống lại quân đội Pháp ở Hà Nội. Sau khi đưa chính phủ đầu não Việt Minh ra khỏi vùng chiến sự, đơn vị của ông rút quân về huyện Đông Anh và sống sót. Ông được đưa đi bồi dưỡng chính trị, làm chính trị viên đại hội (chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954).

Ông làm thơ từ năm 1947 và hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh. Tập thơ Đầu súng trăng treo (1966) là tác phẩm chính của ông. Bài thơ "Đồng chí" được in vào tháng 2-1948. Thơ ông không nhiều nhưng lại có nhiều bài đặc sắc, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc, hàm súc. Ông đã sáng tác bài thơ "Đồng chí" mà sau này đã được phổ nhạc cho bài hát "Tình đồng chí". Bài hát đã khơi dậy những xúc động mạnh mẽ trong lòng nhiều thế hệ. Bài thơ là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất viết về người lính cách mạng của văn học thời kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954).

Vào 00 giờ 27 phút ngày 27 tháng 11 năm 2007, ông đã qua đời tại bệnh viện Hữu Nghị thành phố Hà Nội.

Tác phẩm
Đầu súng trăng treo (tập thơ, Nhà xuất bản Văn học, 1966), 24 bài
Thơ Chính Hữu (tập thơ, Nhà xuất bản Hội nhà văn, 1977)
Tuyển tập Chính Hữu (Nhà xuất bản Văn học, 1988)
Ngoài bài thơ "Đồng chí" được nhạc sĩ Minh Quốc phổ nhạc, một số bài thơ khác của ông cũng là nguồn cảm hứng cho các nhạc sĩ khác sáng tác các bài hát nổi tiếng như bài "Ngọn đèn đứng gác" (nhạc sĩ Hoàng Hiệp), "Bắc cầu" (nhạc sĩ Quốc Anh), "Có những ngày vui sao" (nhạc sĩ Huy Du).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giới thiệu bộ sách văn học được giải thưởng Hồ Chí Minh, Thông Tấn Xã Việt Nam
Vĩnh biệt Chính Hữu, báo Thanh Niên
Tác giả 'Đồng chí' đã ra đi, báo Tiền Phong

Nhà thơ Việt Nam
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Người Hà Tĩnh
Người Vinh
Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (), thường được gọi là Đội tuyển bóng đá quốc gia Triều Tiên hay đơn giản hơn là Đội tuyển Triều Tiên. Đây là đội tuyển trực thuộc Hiệp hội bóng đá Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và đại diện cho Bắc Triều Tiên trên bình diện quốc tế, có biệt danh là "Chollima" (Hán-Việt: Thiên Lý Mã).

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên là trận gặp đội tuyển Trung Quốc vào năm 1956. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là tấm huy chương vàng Asiad 1978, 2 chức vô địch Cúp Challenge AFC giành được vào các năm 2010, 2012 và vị trí thứ tư của cúp bóng đá châu Á 1980. Đội đã hai lần tham dự giải vô địch bóng đá thế giới vào các năm 1966 và 2010, trong đó thì thành tích cao nhất là từng lọt vào tứ kết (1966).

Danh hiệu 
  Vô địch châu Á: 0
 Hạng tư: 1980

 Vô địch Cúp Challenge: 2
 Vô địch: 2010; 2012
 Hạng ba: 2008

 Vô địch Đông Á: 0
 Hạng ba: 2005

Bóng đá nam tại Asiad:
  1978
  1990

Thành tích quốc tế

Giải vô địch bóng đá thế giới

Cúp bóng đá châu Á 
Triều Tiên từng 5 lần tham dự vòng chung kết Cúp bóng đá châu Á với kết quả cao nhất là hạng tư. Đội từng một lần bị AFC cấm tham gia (2007) khi chính quyền Triều Tiên từ chối cho phép đội Jordan đến đá vòng loại giải trước đó (2004) và sử dụng vũ khí hạt nhân ở Triều Tiên.

Á vận hội
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1998)

Cúp Challenge AFC 
 2006 - Không tham dự
 2008 - Hạng ba
 2010 - Vô địch
 2012 - Vô địch
 2014 - Không tham dự

Giải vô địch bóng đá Đông Á 
 2003 - Bỏ cuộc
 2005 - Hạng ba
 2008 - Hạng tư
 2010 đến 2013 - Không vượt qua vòng loại

Đội hình hiện tại 
Các cầu thủ sau đây đã được triệu tập để chuẩn bị cho khuôn khổ cho vòng loại FIFA World Cup 2026 trong các trận đấu với Kyrgyzstan và Iran vào tháng 6 năm 2025.

Tất cả số lần ra sân và số bàn thắng tính đến ngày 10 tháng 6 năm 2025, sau trận đấu với Iran.

Triệu tập gần đây
Các cầu thủ dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.

Kỷ lục

Ra sân nhiều nhất

Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất

Chú thích 

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Bóng đá Bắc Triều Tiên
Ngũ vị hương

Bài này nói về năm loại gia vị được phối hợp với nhau, sử dụng trong ẩm thực Trung Hoa hay Việt Nam, đối với năm loại gia vị của người Bengal, xem bài Panch phoron.

Ngũ vị hương (trong tiếng Trung gọi là 五香粉-ngũ hương phấn) là một loại gia vị tiện lợi dùng trong ẩm thực của người Trung Hoa và Việt Nam, đặc biệt dùng trong ẩm thực của người Quảng Đông. Nó bao gồm năm loại vị cơ bản trong ẩm thực là: mặn, ngọt, chua, cay, đắng.

Thành phần của ngũ vị hương không giống nhau. Nó có thể bao gồm bột của các loại thực vật sau: 
 Sơn tiêu, hoa tiêu, hoặc xuyên tiêu (Zanthoxylum, tiếng Anh: peppercorn)
 Nhục quế, hoặc quế(Cinnamomum arảomaticum, tiếng Anh: cinnamon)
Đại hồi, hoặc hoa hồi (Illicium verum, tiếng Anh: star anise)
Đinh hương (Syzygium aromaticum, tiếng Anh: clove)
 Tiểu hồi hương (Foeniculum vulgare, tiếng Anh: fennel seed)

Tuy nhiên, người ta cũng có thể dùng một công thức pha chế khác bao gồm nhục quế, hồ tiêu (Piper nigrum), đinh hương, tiểu hồi hương và đại hồi. Nó được sử dụng trong các món ăn (vịt, bò) quay hay hầm hay các món cà ri.

Bột ngũ vị hương bán trên thị trường có thể có thêm bột ớt hay gừng. Ngũ vị hương đóng gói sẵn ở Việt Nam thường có: đại hồi, đinh hương, nhục quế, ngọc khấu, hồ tiêu, trần bì (tức vỏ quýt (Citrus reticulata) phơi khô tán thành bột), hạt ngò, thảo quả (Amomum hongtsaoko), hạt điều để tạo màu đỏ. Ngoài ra, còn có vài công thức ngũ vị hương khác như: hạt ngò, tiểu hồi, bạch đậu khấu (Amomum kwangsiense hay A.kravanh/compactum), hồ tiêu.

Công thức chế biến ngũ vị hương dựa trên nền tảng triết học Trung Hoa cổ về sự cân bằng âm-dương trong thực phẩm.

Mặc dầu gia vị này được sử dụng nhiều trong các món ăn chế biến tại nhà hàng, nhưng nhiều người nội trợ thông thường không dùng nó trong nấu ăn hàng ngày. Tại Hawaii, một số khách sạn có các lọ đựng ngũ vị hương ngay trên bàn ăn.

Xem thêm
Húng lìu

Tham khảo

Ẩm thực Quảng Đông
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Sài Gòn
Gia vị Việt Nam
Gia vị
Đảng Xã hội Việt Nam

Đảng Xã hội Việt Nam là một chính đảng của giới trí thức Việt Nam, thiên tả, xã hội chủ nghĩa, hoạt động từ năm 1946 đến 1988.

Lịch sử
Đảng Xã hội Việt Nam được thành lập ngày 22 tháng 7 năm 1946, tên ban đầu Việt Nam xã hội đảng, dưới vận động của Mặt trận Việt Minh và Đảng Cộng sản Đông Dương nhằm mục đích "tập hợp, đoàn kết mọi trí thức yêu nước và dân chủ".

Lãnh đạo ban đầu là Phan Tư Nghĩa, Nguyễn Xiển, bảo trợ chính trị là Võ Nguyên Giáp. Đảng có 24 ghế trong Quốc hội khóa I Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tập hợp trong khối cánh tả. Một số thành viên như Hoàng Minh Giám, Phan Anh, Nguyễn Văn Huyên, Đặng Phúc Thông tham gia chính phủ Việt Nam.

Ngay sau thành lập Đảng Xã hội đã gia nhập Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam. Trong Đảng Xã hội có một số đảng viên đồng thời là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương (thời gian 1946 đã "giải tán" – hoạt động công khai trong Việt Minh).

Tiền thân của nó là Liên minh Xã hội chủ nghĩa ở Đông Dương trước thế chiến II, bao gồm cả các thành viên ở Pháp và Việt Nam (Phan Tư Nghĩa, Hoàng Minh Giám, Phan Anh, Võ Nguyên Giáp...), như là một bộ phận Đảng Xã hội Pháp.

Cùng với Đảng Cộng sản (Việt Minh) và Đảng Dân chủ (và trong một thời gian ngắn các đảng khác), Đảng Xã hội đã liên minh tham gia Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ khóa II Quốc hội, các ứng cử viên tham gia ứng cử trong khối Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Khi trào lưu đa nguyên đa đảng bắt đầu nảy nở ở một số nước cộng sản Đông Âu, với lý do đã kết thúc sứ mạng lịch sử, Đại hội đại biểu Đảng Xã hội họp từ ngày 21 đến ngày 22 tháng 7 năm 1988 và Nguyễn Lân đã ra tuyên bố giải thể Đảng.

Các đảng viên chủ chốt
 Phan Tư Nghĩa: Tổng Thư ký giai đoạn 1946–1956
 Nguyễn Xiển: Phó Tổng thư ký từ năm 1946, và Tổng thư ký từ 1956 đến khi Đảng giải thể (1988)
 Hoàng Minh Giám: Phó Tổng thư ký giai đoạn 1956–1988
 Nguyễn Cao Luyện: Ủy viên Trung ương khóa 1
 Phan Anh: Ủy viên Trung ương, cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
 Nguyễn Văn Huyên: Cựu Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục
 Đặng Phúc Thông
 Nguyễn Mạnh Tường
 Nguyễn Trí
 Nguyễn Xuân Nguyên
 Nguyễn Lân

Xem thêm
Danh sách các đảng phái chính trị của Việt Nam

Tham khảo

Cựu đảng phái chính trị Việt Nam
Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc
Khởi đầu năm 1946 ở Việt Nam
Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Liên bang Đông Dương thập niên 1940
Công viên Lê-nin

Bài này viết về công viên Lê-nin hiện nay của Hà Nội, vốn là vườn hoa Chi Lăng. Để đọc về công viên Lê-nin cũ, xem bài công viên Thống Nhất

Công viên Lê-nin (trước đây là vườn hoa Chi Lăng) là một công viên mang tên Lê Nin nằm đối diện với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tại thủ đô Hà Nội. Nó nằm trên mặt phố Điện Biên Phủ, Trần Phú và Hoàng Diệu. Khuôn viên của công viên có hình tam giác, với tổng diện tích là 17.183 m², trong đó bao gồm quần thể kiến trúc tượng đài Lê Nin.

Lịch sử
Công viên Lê-nin trước đây được gọi là vườn hoa Chi Lăng. Trong dân gian, người Hà Nội vẫn thường gọi đây là vườn hoa Canh Nông, do người Pháp xây dựng vào thời Pháp thuộc và đặt tên vậy vì ở đó từng có một bức tượng hình người nông dân kéo cày.

Đến ngày 7 tháng 10 năm 2003 vườn hoa Chi Lăng được gắn biển, đổi tên thành Công viên V.I Lê Nin.

Trước khi vườn hoa Chi Lăng đổi tên, tên gọi Công viên Lê-nin đã được dùng cho Công viên Thống Nhất hiện nay. Sau ngày 7 tháng 10 năm 2003, Công viên Thống Nhất được khôi phục tên cũ.

Hình ảnh

Xem thêm
Công viên Thống Nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gắn biển công viên Lê-nin

Lê Nin
Vladimir Lenin
Công viên Việt Nam
Danh sách hoàng đế nhà Minh

Nhà Minh, quốc hiệu chính thức là Đại Minh, là triều đại cai trị Trung Quốc từ năm 1368 đến năm 1644 sau sự sụp đổ của triều đại nhà Nguyên do người Mông Cổ lãnh đạo. Nhà Minh là hoàng triều Trung Quốc cuối cùng của người Hán. Mặc dù kinh đô chính Bắc Kinh đã thất thủ vào năm 1644, trước cuộc nổi dậy do Lý Tự Thành cầm đầu (người thành lập nhà Đại Thuận sớm bị thay thế bởi nhà Thanh của người Mãn Châu), nhiều quốc gia tàn dư được cai trị bởi những thành viên còn lại của hoàng tộc nhà Minh – gọi chung là Nam Minh – vẫn tồn tại đến năm 1662 khi hoàng đế Nam Minh cuối cùng là Vĩnh Lịch Đế Chu Do Lang qua đời.

Ngay cả khi Nam Minh đã diệt vong, trung thần Trịnh Thành Công vẫn tiếp tục chống lại người Mãn Châu. Năm 1661, ông trục xuất người Hà Lan khỏi Đài Loan, xây dựng Vương quốc Đông Ninh, một nhà nước nhân danh nhà Minh, tiếp tục tồn tại thêm hơn hai mươi năm nữa trước khi bị nhà Thanh thôn tính.

Tống cộng có 16 vị hoàng đế Đại Minh trị vì Trung Quốc trong 276 năm. Trong giai đoạn cầm quyền của họ, Trung Quốc đã trải qua một thời kỳ ổn định về chính trị. Hồng Vũ Đế, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân lật đổ nhà Nguyên, là hoàng đế Đại Minh đầu tiên. Sùng Trinh Đế, người treo cổ tự sát khi quân Đại Thuận tràn vào kinh đô Bắc Kinh, là hoàng đế Đại Minh cuối cùng. Vạn Lịch Đế trị vì lâu nhất với 48 năm ở ngôi; Thái Xương Đế có thời gian tại vị ngắn ngủi nhất, chỉ trong khoảng 30 ngày. Hoàng đế trẻ tuổi nhất cầm quyền là Minh Anh Tông nối ngôi khi mới chỉ 8 tuổi; hoàng đế lớn tuổi nhất cầm quyền là Hồng Vũ Đế truyền ngôi năm 70 tuổi.

Hoàng đế Đại Minh

Hoàng đế Nam Minh

Niên biểu 

Ghi chú:  Đại Minh (1368–1644)
  Nam Minh (1644–1662)

Phả hệ 

  Hoàng đế Đại Minh
  Hoàng đế Nam Minh

Xem thêm 

 Danh sách quân chủ Trung Quốc:
 Danh sách hoàng đế nhà Hán
 Danh sách hoàng đế nhà Đường
Danh sách hoàng đế nhà Tống
 Danh sách hoàng đế nhà Thanh

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Lịch sử Trung Quốc – Nhà Minh 唐 (1368 – 1644) 
 

Hoàng đế nhà Minh
Danh sách người Trung Quốc
Danh sách vua Trung Quốc
Công viên Thống Nhất

Công viên Thống Nhất là một trong những công viên lớn ở Hà Nội, Việt Nam. Trong công viên có Hồ Bảy Mẫu. Nó tiếp giáp với 4 mặt phố: phố Trần Nhân Tông, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Duẩn và Đại Cồ Việt, thuộc địa bàn phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Là một trong những công viên lớn của Hà Nội, có Hồ Bảy Mẫu nằm ở trung tâm, tuy tiếp giáp tới tận 4 mặt phố nhưng công viên lại rất yên tĩnh, thoáng mát, luôn là lựa chọn lý tưởng để thư giãn, vui chơi, sinh hoạt nhóm, hay học tập. Có 2 lối vào cổng, một là trên Phố Lê Duẩn, Hai Bà Trưng, gần với Rạp Xiếc Trung Ương; cổng còn lại nằm trên Phố Đại Cồ Việt, đối diện Đại học Bách Khoa, có thể dễ dàng di chuyển tới đây bằng mọi phương tiện: Xe máy, xe buýt hoặc ô tô. Nếu di chuyển bằng phương tiện cá nhân thì ngoài cổng công viên có chỗ gửi xe. Hoặc có thể di chuyển bằng xe buýt với các tuyến đi qua công viên là 03A, 08B, 09B, 30, 32, 35A , 40, 41, 44, 51, 52, 144, E03.

Lịch sử
Năm 1954, đất nước còn đang chịu cảnh Bắc Nam chia cắt. Miền Bắc bước vào giai đoạn xây dựng Xã hội chủ nghĩa. Miền Nam vẫn gánh chịu chiến tranh. Bấy giờ, những cán bộ viên chức Miền Nam chọn một nơi công cộng để tụ họp, tổ chức sinh hoạt hàng tháng. Nơi đó là công viên Thống Nhất. Công viên Thống Nhất xây dựng dựa trên sự lao động tự nguyện của người Hà Nội với mong muốn đất nước sớm có ngày thống nhất.

Có một thời gian, Công viên Thống Nhất mang tên công viên Lê Nin (1980–2003). Từ khi vườn hoa Chi Lăng được đặt tên công viên Lê Nin, công viên Thống Nhất mới dùng lại tên cũ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Private cash saves Lenin's Park - BBC

Thống Nhất
Hai Bà Trưng (quận)
Nhất nguyên

Thuyết nhất nguyên, hay nhất nguyên luận là quan niệm thần học và siêu hình học cho rằng tất cả thế giới đều thuộc về một bản chất, nguyên lý, chất hay năng lượng, tất cả đều có một khởi nguyên.

Khởi nguyên này có thể là khởi nguyên vật chất (thuyết nhất nguyên duy vật) hoặc khởi nguyên tinh thần (thuyết nhất nguyên duy tâm - Heghen)

Thuyết Nhất nguyên duy tâm, trong Phật giáo (một vài tông phái) gọi là  tâm sinh ra vạn pháp, vạn pháp do tâm mà ra. Phải là bậc giác ngộ mới có được trí tuệ này, chứ chúng sinh còn si mê thì không thể hiểu được, nhà Phật gọi là Chân Lý thì bất khả tư nghị (không thể nghĩ bàn). Nhưng cũng có thể ví dụ như, sóng biển dạt dào từng lớp từng lớp nối tiếp nhau không dứt là do lòng biển có biến động nội tại. Biến động nội tại đó được ví như Tâm, các lớp sóng vỗ là vạn pháp. Ta có thể hiểu Vạn pháp là những gì mà ý thức cảm nhận được như: tình cảm, suy nghĩ, lý trí, cảm xúc, vật chất, hình ảnh, hình thể, các giác quan, đối tượng của các giác quan là các trần...

Nhất nguyên duy tâm
Thuyết nhất nguyên duy tâm (chủ nghĩa duy tâm khách quan) cho rằng mọi cái đều do ý niệm tuyệt đối sáng tạo ra, "ý niệm tuyệt đối" tồn tại và phát triển đến mức độ nhất định thì sản sinh ra thế giới vật chất, và xã hội loài người chỉ là những "tồn tại khác" của "ý niệm tuyệt đối".

Nhất nguyên duy vật
Thuyết nhất nguyên duy vật được phát triển bởi Mác (Karl Marx) và Ăngghen (Friedrich Engels) cho rằng toàn bộ hiện thực khách quan (kể cả xã hội loài người) về bản chất là vật chất, ý thức chỉ là kết quả của sự phát triển và sự phản ánh của vật chất vận động.

Thuyết nhị nguyên
Thuyết nhất nguyên khác biệt với thuyết nhị nguyên - thuyết này cho rằng có hai loại thực thể, và thuyết đa nguyên - thuyết cho rằng có nhiều loại thực thể.

Thuyết nhất nguyên có trong phần Rig Véda của Kinh Vệ đà. Tư tưởng Ấn Độ thường có tính nhất nguyên và huyền nhiệm (mystique).

Thuyết nhất nguyên thường được xem là có quan hệ với thuyết phiếm thần, thuyết thần tồn tại nơi vạn vật (panentheism), và một vị Thượng đế nội tại. Các khái niệm về thuyết tuyệt đối (absolutism), đơn tử (monad), và "chất nền phổ quát" (Universal substrate) cũng có quan hệ chặt chẽ với nhau.

Xem thêm 
 Bất nhị
 Chủ nghĩa rút gọn
 Đa nguyên
 Nhị nguyên
 Thuyết độc thần

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Catholic Encyclopedia - Monism
Hinduism's Online Lexicon  - (scroll down to find the definition of monism)

Thần học
Siêu hình học
Chủ nghĩa rút gọn
Lý thuyết siêu hình
Triết học tôn giáo
Lý thuyết tâm thức
Kelvin

Trong hệ thống đo lường quốc tế, Kelvin là một đơn vị đo lường cơ bản cho nhiệt độ. Nó được ký hiệu bằng chữ K. Mỗi K trong nhiệt giai Kelvin (1 K) bằng một độ trong nhiệt giai Celsius (1 °C) và 0 °C ứng với 273,15K. Thang nhiệt độ này được lấy theo tên của nhà vật lý, kỹ sư người Ireland William Thomson, nam tước Kelvin thứ nhất.

Nhiệt độ trong nhiệt giai Kelvin đôi khi còn được gọi là nhiệt độ tuyệt đối, do 0 K ứng với nhiệt độ nhỏ nhất mà vật chất có thể đạt được. Tại 0K, trên lý thuyết, mọi chuyển động nhiệt hỗn loạn đều ngừng. Thực tế chưa quan sát được vật chất nào đạt tới chính xác 0 K; chúng luôn có nhiệt độ cao hơn 0 K một chút, tức là vẫn có chuyển động nhiệt hỗn loạn ở mức độ nhỏ. Ngay cả những trạng thái vật chất rất lạnh như ngưng tụ Bose-Einstein cũng có nhiệt độ lớn hơn 0 K. Quan sát này phù hợp với nguyên lý bất định Heisenberg; nếu vật chất ở chính xác 0 K, luôn tìm được hệ quy chiếu trong đó vận tốc chuyển động của chúng là 0 và vị trí không thay đổi, nghĩa là đo được chính xác cùng lúc vị trí và động lượng của hệ, vi phạm nguyên lý bất định. Nhiệt độ của hơi nước đang sôi là 373,15K. Hay nói cách khác định nghĩa Kelvin (K), được xây dựng từ 1967 và có hiệu lực cho đến ngày 20 tháng 5 năm 2019, là 1/273,16 của nhiệt độ nhiệt động lực học của (điểm ba thể hay điểm ba pha) của nước. Kể từ năm 2019, thang Kelvin được định nghĩa bằng cách ấn định giá trị hằng số Boltzmann k thành 1.380649×10−23 J⋅K−1, còn nhiệt độ Celsius được định nghĩa là nhiệt độ thang Kelvin trừ đi 273,15.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 
 
 

Đơn vị cơ bản trong SI
Đơn vị đo nhiệt độ
Phát minh Scotland
Họ Hươu xạ

Họ Hươu xạ (Moschidae) là một họ động vật guốc chẵn pecora gồm 7 loài hươu xạ thuộc chi duy nhất là Moschus.

Chúng có cân nặng khiêm tốn, chỉ 17 kg; các phân loại khác còn nhỏ hơn. Các loài hươu xạ nguyên thủy hơn so với các loài Họ Hươu nai (Cervidae) ở chỗ chúng không có gạc hay các tuyến ở mặt, chỉ có một cặp vú, một túi mật, có tuyến ở đuôi, một cặp răng nanh dạng ngà và đặc biệt là có tuyến thơm ở vùng đáy chậu chứa xạ hương có tầm quan trọng kinh tế đối với con người, được dùng trong y học và sản xuất nước hoa thượng hạng.

Ghi chép hóa thạch của họ này kéo dài từ cuối thế Oligocen, khoảng 28 triệu năm trước. Nhóm này có nhiều trên khắp Âu-Á và Bắc Mỹ vào thế Miocen, nhưng sau đó suy giảm chỉ còn chi Moschus có sinh tồn vào đầu thế Pleistocen.

Đặc điểm 

Hươu xạ nhìn giống hươu nhỏ, có thân hình chắc nịch và chân sau dài hơn chân trước. Chúng dài khoảng 80 đến 100 cm, vai cao 50 đến 70 cm, và nặng từ 7 đến 17 kg. Bàn chân của hươu xạ thích nghi với việc leo trèo ở những địa hình gồ ghề. Giống như loài hươu nước Trung Quốc (Họ Hươu nai), chúng không có gạc, nhưng những con đực có một cặp răng nanh to, tạo thành những chiếc ngà giống như thanh kiếm. Công thức răng hàm tương tự như công thức của các loài hươu thực sự: 

Tuyến xạ hương chỉ có ở các con đực trưởng thành. Nó nằm trong một cái túi nằm giữa cơ quan sinh dục và rốn, và dịch tiết của nó rất có thể được sử dụng để thu hút bạn tình.

Hươu xạ là loài động vật ăn cỏ, sống trong môi trường đồi núi, rừng rậm, xa nơi ở của con người. Giống như các loài hươu thực sự, chúng ăn chủ yếu là lá, hoa và cỏ, cùng một số loại rêu và địa y. Chúng là động vật sống đơn độc và duy trì các vùng lãnh thổ được xác định rõ ràng, mà chúng đánh dấu mùi hương bằng các tuyến đuôi của chúng. Hươu xạ nói chung là loài nhút nhát, và sống về đêm hoặc vào bình minh hay hoàng hôn.

Con đực rời khỏi lãnh thổ của chúng vào mùa sinh sản, và tranh giành bạn tình, sử dụng ngà của chúng làm vũ khí. Hươu xạ cái sinh một con non sau khoảng 150–180 ngày mang thai. Những con non mới sinh có kích thước rất nhỏ và về cơ bản là nằm bất động trong tháng đầu tiên cuộc đời của chúng, một đặc điểm giúp chúng ẩn mình khỏi những thú săn mồi.

Hươu xạ bị săn lùng để lấy các tuyến mùi của chúng, thường được sử dụng trong nước hoa. Các tuyến có thể bán được tới 45,000 đô la/kg trên thị trường chợ đen. Người ta đồn rằng những nhà hoàng gia cổ xưa mặc mùi hương của hươu xạ, và nó là một loại thuốc kích thích tình dục.

Chú thích

Tham khảo
 
 

Hươu xạ, họ
Hài kịch tình huống

Hài kịch tình huống hay sitcom (viết tắt của từ ) là một thể loại của hài kịch, lúc đầu được sản xuất cho radio nhưng hiện nay được trình chiếu chủ yếu trên ti vi. Sitcom có nhiều tập với những tình huống hài hước được lồng ghép vào nội dung câu chuyện phim và được thực hiện hầu hết trong trường quay, thu thanh đồng bộ, sử dụng cùng lúc 3 đến 4 máy quay phim ghi hình và bắt buộc phải dựng hình ngay tại trường quay để bảo đảm thời gian thực hiện một tập phim (khoảng 50 phút) chỉ trong thời gian 3 đến 4 ngày.

Lịch sử 

Hài kịch tình huống xuất hiện trên đài phát thanh ở Hoa Kỳ từ thập niên 1920. Chương trình đầu tiên có tên gọi là Sam and Henry phát trên đài phát thanh WGN ở Chicago vào năm 1926 lấy cảm hứng từ các câu truyện tranh hay các tình huống gây cười để đưa lên sóng.

Sau đó có chương trình truyền thanh hài kịch tình huống Amos & Andy, xuất hiện lần đầu trên hệ thống CBS năm 1928. Chương trình này là một trong những chương trình sitcom phổ biến nhất của thập niên 1930.

Theo từ điển Merriam-Webster Collegiate tái bản lần thứ 12 thì thuật ngữ sitcom bắt đầu hình thành từ năm 1951 cùng lúc với vở kịch I Love Lucy trên tivi.

Ngay từ những ngày đầu ra mắt, hài kịch tình huống đã từng là một phần thiết yếu của các chương trình truyền hình ở Hoa Kỳ.
Ở Âu châu thì đài BBC của Anh đã phát sóng Pinwright's vào cuối năm 1946 và sang những năm kế tiếp.

Sitcom ra mắt ở Mỹ lần đầu tiên có thể là Mary Kay and Johnny, với thời lượng phát sóng 15 phút trên hệ thống truyền hình DuMont vào tháng 11 năm 1947.

Tại buổi giao lưu truyền hình 2006, Sitcom đứng cuối bản danh sách các chương trình mang tính đại chúng nhất của thị trường Mỹ.

Đặc điểm 
Đây là kỹ thuật làm phim truyền hình được quay bằng nhiều máy, thu tiếng trực tiếp tại phim trường, không phân cảnh trước và dựng phim tại chỗ. Cứ vài tập phim chuyển tải một câu chuyện có tính độc lập với nhiều tình tiết hài hước, tuy nhiên dàn diễn viên thì cố định suốt toàn phim.

Hài kịch tình huống tại một số quốc gia

Việt Nam 
Hài kịch tình huống tại Việt Nam là điều khá mới mẻ. Bộ phim đầu tiên được làm theo công nghệ này là Lẵng hoa tình yêu do Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác với Công ty FNC (Hàn Quốc) thực hiện, tiếp theo là Vòng xoáy tình yêu (được chiếu trên HTV9). Cuối năm 2005, VFC bấm máy quay 300 tập phim Gia đình họ Vạn. Các tiểu phẩm của chương trình Gặp nhau cuối tuần trên VTV như: Chuyện của sếp (20 tập), Chuyện Giang Còi, Quang Tèo (20 tập), Chuyện hàng xóm cũng là những sitcom. Hai bộ phim nổi bật của thể loại sitcom thời kỳ đầu là Cô gái xấu xí(Hãng phim Việt) và Những người độc thân vui vẻ.(VFC).Cô gái xấu xí được mua bản quyền từ Colombia kể về một cô gái tốt tính nhưng quá xấu xí. Những người độc thân vui vẻ được mua bản quyền từ Trung Quốc kể về cuộc sống của nhân viên, ban quản lý và các vị khách của tòa nhà Chung cư vui vẻ.

Xem thêm
 Giới giải trí
 Công nghiệp văn hoá
 Công nghiệp sáng tạo

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 IMDB Comedy

Thể loại truyền hình

Giải trí
Thuật ngữ truyền hình
Nguyễn Hiền (nhạc sĩ)

Nguyễn Hiền (1927–2005) là một nhạc sĩ Việt Nam. Ông là tác giả ca khúc nổi tiếng, Anh cho em mùa xuân phổ thơ Kim Tuấn.

Cuộc đời

Trong nước 
Nguyễn Hiền sinh năm 1927 tại Hà Nội. Bắt đầu học nhạc từ năm 1935, ông đã học và sử dụng dương cầm, vĩ cầm, phong cầm. Năm 18 tuổi, ông phổ nhạc cho bài thơ "Người em nhỏ" của Thiệu Giang, một người bạn của ông. Năm 1950, ông là nhạc trưởng của ban nhạc "Hotel de Paris" tại Hà Nội.

Ông lập gia đình năm 1953 rồi di cư vào Nam một năm sau đó, rồi làm việc tại các bộ Thông tin, Chiêu hồi và Xây dựng Nông thôn. Ông từng làm Chủ sự phòng Chương trình Đài Phát thanh Sài Gòn; Phụ tá giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam.

Nước ngoài
Ba năm sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, năm 1978 ông bị vu cho là dính líu đến tổ chức phản quốc và bị tù cải tạo đến năm 1980 như hàng chục vạn người miền nam khác

Năm 1988, nhạc sĩ Nguyễn Hiền và gia đình định cư tại Hoa Kỳ theo diện ODP. Ông cùng cố nhạc sĩ Ngọc Bích và một số người bạn lập ra ban Saigon Band ở Little Saigon, Westminster, California.

Năm 2004, trung tâm Thúy Nga thực hiện chương trình Paris By Night 74 - Hoa Bướm Ngày Xưa nhằm vinh danh ông, cùng với hai nhạc sĩ Huỳnh Anh và Song Ngọc.

Nguyễn Hiền qua đời vào hồi 10 giờ 15 phút sáng ngày 23 tháng 12 năm 2005 (giờ California, Hoa Kỳ) vì bệnh ung thư phổi.

Tác phẩm

Anh cho em mùa xuân (1962) 
Ân tình lên ngôi
Bên hồ liễu
Bước chân dĩ vãng
Buồn ga nhỏ
Chiều nào em đến
Chuyện đêm mưa (lời 1 và lời 2)
Đã mấy thu rồi
Đêm nay về đâu
Đêm sơn cước
Đôi mắt người thương (Thương ca)
Đường tơ thôi đừng lưu luyến
Đường hoa
Đừng quên
Em là vì sao sáng
Gửi một cánh chim
Hai mươi câu tuổi trẻ
Hận người Hời
Hồ Than Thở
Hoa bướm ngày xưa (1958) 
Hoa đào năm trước
Hoài thơ
Hương thề
Huyền Trân công chúa (truyện ca)
Kiếp hoang
Kỷ niệm chúng mình
Lá rơi bên thềm (1962)
Lá thư gửi mẹ
Mái tóc dạ hương (1962) 
Mắt buồn như mùa đông
Mơ về làng xưa
Ngàn năm mây bay (1962)
Ngày tươi sáng
Người em nhỏ (1945)
Say men thanh bình
Sầu tha hương
Phố vắng đêm mưa (1961)
Thầm ước
Thanh bình ca
Thu may áo cưới (1965)
Tiếng hát học trò
Tiếng sáo diều
Tiếng than miền Bắc (1956)
Tìm đâu (1961)
Tìm vui sông hồ (1962)
Tình trăng nước (1958)
Từ giã thơ ngây (1963)
Về bến xưa
Về đây anh 
Xuân vui ca
Ý nhạc chiều

Tham khảo

Nhạc sĩ nhạc vàng
Nhạc sĩ tình khúc 1954–1975
Nhạc sĩ gốc Việt
Người Hà Nội
Hà Tôn Mục

Hà Tông Mục (1653–1707), tự Hậu Như, hiệu Thuần Như, Chuyết Trai, Đôn Phủ, là một Tiến sĩ, một danh thần nổi tiếng thời Lê trung hưng, có nhiều công trạng đối với đất nước.

Ông quê ở làng Tỉnh Thạch, huyện Thiên Lộc (nay là xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc) tỉnh Hà Tĩnh nằm ở phía nam Hồng Lĩnh. Vùng ấy còn có nhiều danh nhân như Đặng Dung, Đặng Tất... Dòng họ Hà của ông là một dòng họ khoa bảng, ông là hậu duệ đời thứ 7 của Tiến sĩ Hà Tông Trình (1434-1511) từng là thượng thư bộ Binh, bộ Hình, bộ Công, Tế tửu Quốc Tử Giám dưới thời Lê sơ.

Ông đỗ tiến sĩ năm 1688, lại đỗ đầu kỳ thi ứng chế, tức kỳ thi dành cho các tiến sĩ ở điện Vạn Thọ với đầu bài do chính vua ra. Mấy năm sau, ông lại đỗ khoa Đông Các, khoa thi đặc biệt chỉ dành cho những người đã đỗ tiến sĩ và đang làm quan.

Ông từng giữ các chức như: Lại khoa cấp sự trung (kiểm tra công việc quan lại, tổ chức); Nội tán (dạy học cho con, cháu vua); Thủy sư; Biên tu quốc sử quán; Đốc đồng (trấn giữ) hai xứ Tuyên - Hưng; Phủ doãn phủ Phụng Thiên (đứng đầu kinh đô); Chánh sứ; Tả thị lang bộ Hình (đứng thứ hai sau thượng thư, hàng tam phẩm).

Năm 1699, nhà Thanh xâm lấn Bảo Lạc (Cao Bằng), Hà Tôn Mục và Nguyễn Hành đã đẩy lui được quân Thanh trong cuộc đấu tranh ngoại giao với Sầm Trì Phượng. Năm 1703, ông đi sứ sang Trung Quốc. Vì đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giữ được hòa hiếu giữa hai nước, vua Khang Hy hết sức cảm phục, tặng cho một bức đại tự do chính Khang Hy viết ba chữ "Nhược xung hiên", khắc gỗ và sơn son. Bức đại tự này hiện còn giữ tại đền thờ Hà Tông Mục ở quê ông; ba chữ đó có nghĩa là "khiêm nhường, trí tuệ, chí khí cao cả".

Hà Tôn Mục cũng là một trong các tác giả của Đại Việt sử ký tục biên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của Họ Hà Việt Nam 

Quan lại nhà Lê trung hưng
Người Hà Tĩnh
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Lẵng hoa tình yêu

Lẵng hoa tình yêu là một bộ phim truyền hình hài kịch tình huống được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác với FNC, Hàn Quốc do Vĩnh Hương làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 17h45 thứ 4, 5, 6 hàng tuần bắt đầu từ ngày 2 tháng 2 năm 2005 và kết thúc vào ngày 25 tháng 3 năm 2005 trên kênh HTV9.

Cốt truyện 
Lẵng hoa tình yêu nói về câu chuyện của một gia đình có ba thế hệ cùng chung sống: thế hệ thứ nhất - bà Tư, thế hệ thứ hai - Hoàng, Oanh, Hải, Thảo và thế hệ thứ ba - con cháu. Vì là những người sống hồn hậu, có tính hài hước, vui buồn rõ ràng và cũng hơi "bốc đồng", họ yêu ghét đều lắm lúc vội vã, điều đã tạo ra nhiều tình huống hài hước cho phim...

Diễn viên 
NSND Ngọc Giàu trong vai Bà Tư
NSƯT Thanh Hoàng trong vai Hoàng
NSND Kim Xuân trong vai Oanh
NSƯT Ngọc Trinh trong vai Thảo
Hoàng Sơn trong vai Hải
Chi Bảo trong vai Bình
Cao Minh Đạt trong vai Thắng
Thanh Thúy trong vai Đào
Tấn Thi trong vai Khiêm
Quỳnh Phượng trong vai Linh
Hoàng Nga trong vai Mai
NSƯT Hạnh Thúy trong vai Hiền
Ngọc Lan trong vai Loan
Hoàng Hải trong vai Sơn
NSƯT Công Ninh trong vai Hùng
Huỳnh Anh Tuấn trong vai Anh chàng Việt kiều

NSƯT Hồ Kiểng, NSƯT Phi Điểu, nghệ sĩ Ánh Hoa, cùng một số diễn viên khác...

Sản xuất 
Với những cái đầu tiên như: Phim hợp tác đầu tiên với Hàn Quốc của Hãng phim truyện Thành phố Hồ Chí Minh; Phim sitcom đầu tiên tại Việt Nam, Lẵng hoa tình yêuđược coi là dự án được kì vọng nhất vào thời điểm đó.

Kịch bản phim được phía Hàn Quốc gửi từ năm 2001 do tác giả Shin Dong-ik viết, sau đó được nhà biên kịch Hồ Diệu Hương chỉnh sửa lại cho phù hợp với văn hóa và truyền thống Việt Nam. Phim sau đó đã bắt đầu khởi quay từ ngày 6 tháng 9 năm 2004 tại một phim trường nhỏ được dựng ở Củ Chi, do họa sĩ, nghệ sĩ ưu tú Lê Trường Tiếu thiết kế và dàn dựng. Tổng cộng phim có 20 bối cảnh, trong đó 11 bối cảnh chính. Hầu hết các cảnh quay được thực hiện trong phim trường, thu trực tiếp qua ba máy, thu thanh đồng bộ và diễn viên diễn liên tục trong suốt quá trình quay.

Nhạc phim 
 Chiếc lá đầu tiên
 Quá khứ không đắng cay (Tuấn Khanh)

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Lẵng hoa tình yêu trên PHIM VIỆT TV

Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9
Chương trình truyền hình tiếng Việt
Phim truyền hình hài kịch tình huống Việt Nam
Phim hài Việt Nam
Phim lãng mạn Việt Nam
Phim tâm lý Việt Nam
Chương trình truyền hình hài kịch Việt Nam
Chương trình truyền hình lãng mạn
Phim về gia đình

Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Chương trình truyền hình trên HTV

Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Phim quay tại Việt Nam
Phim hài thập niên 2000
Phim lãng mạn thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000
Nghệ thuật ASCII

Nghệ thuật ASCII là nghệ thuật tạo hình dựa trên 95 ký tự cơ bản quy định bởi mã ASCII. Hầu hết các tác phẩm của nghệ thuật ASCII yêu cầu những font chữ có bề rộng và dài cố định.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

TexArt.io ASCII Art collection
Textfiles.com archive
ASCII art Generator 
Sixteen Colors ANSI Art and ASCII Art Archive
Defacto2.net Scene NFO Files Archive 
Chris.com ASCII art collection
"As-Pixel Characters" ASCII art collection 
ASCII Art Animation of Star Wars, "ASCIIMATION"
ASCII Keyboard Art Collection

Nghệ thuật ASCII
Nghệ thuật máy tính
Tsuchiya Masatsugu

là một samurai, con thứ hai của Karamaru Torayoshi (mất năm 1572). Ông đã tham gia nhiều trận chiến của Takeda Shigen, trong đó nổi tiếng nhất là trận Kawanakajima lần thứ 4. Ông đã có ý định tự sát sau cái chết của Shigen vào năm 1573 nhưng Kosaka Masanobu đã thuyết phục được ông tiếp tục sống để phục vụ nhà Takeda. Ông bị giết 2 năm sau đó, bị bắn chết tại trận chiến Nagashino. Ba người con trai của ông là những tướng lĩnh cuối cùng của nhà Takeda, họ đều bị tử trận khi cố gắng cầm cự quân của nhà Oda ở Temmokuzan để kéo dài thời gian cho chủ nhân của mình Takeda Katsuyori tiến hành nghi thức tự sát.

Tham khảo

Samurai
Mất năm 1575
Sinh năm 1544
Volksparkstadion

Volksparkstadion () là một sân vận động bóng đá nằm ở Hamburg, Đức. Đây là sân nhà của Hamburger SV.

Vào năm 2001, công ty AOL (Hoa Kỳ) đã mua quyền đổi tên sân vận động thành sân vận động AOL với giá 15,3 triệu euro.

Trong thời gian diễn ra giải vô địch bóng đá thế giới 2006, sân mang tên FIFA WM-Stadion Hamburg (sân vận động World Cup Hamburg). Tại đây đã diễn ra 5 trận đấu (4 trận vòng bảng và 1 trận tứ kết). Sân này đã từng được chọn đăng cai các trận đấu thuộc giải vô địch bóng đá thế giới 1974 và giải vô địch bóng đá châu Âu 1988.

Sân vận động còn có tên là sân vận động HSH Nordbank từ năm 2007 đến năm 2010, và Imtech Arena từ năm 2010 đến năm 2015.

Sân vận động Imtech hiện nay là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Hamburger SV (đang thi đấu tại giải Bundesliga. Ngoài ra, đội bóng bầu dục Mỹ Hamburg Sea Devils (Những con quỷ biển Hamburg) cũng sử dụng sân Imtech để tham gia giải vô địch bóng đá kiểu Mỹ châu Âu.

Sự kiện thể thao

FIFA World Cup 2006 
Sân vận động Volksparkstadion tổ chức 5 trân đấu tại World Cup 2006, bao gồm 4 trận ở vòng bảng và 1 trận tứ kết.

Vòng loại EURO 2008

Vòng loại World Cup 2018

Vòng loại EURO 2020

Vòng loại World Cup 2022

Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024
Volksparkstadion sẽ tổ chức năm trận tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024 , bao gồm bốn trận vòng bảng và một trận tứ kết.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Hình ảnh của Volksparkstadion

Địa điểm bóng bầu dục Mỹ ở Đức
Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Địa điểm bóng đá Đức
Hamburger SV
Địa điểm thể thao Hamburg
Công trình xây dựng Altona, Hamburg
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 1988
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 2024
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1953
Khởi đầu năm 1953 ở Đức
Cao Tiệm Ly

Cao Tiệm Ly (chữ Hán: 高漸離) là người nước Yên, một nước chư hầu ở Trung Quốc thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một nghệ sĩ chơi đàn trúc và là bạn của thích khách Kinh Kha.

Bạn Kinh Kha
Theo Sử ký, Cao Tiệm Ly là người nước Yên. Khi Kinh Kha phiêu bạt từ nước Vệ sang Yên đã kết bạn với ông và một người bán thịt chó. Hai người trở thành bạn thân, hằng ngày cùng uống rượu. Cao Tiệm Ly thường gõ đàn trúc, Kinh Kha hát họa theo.

Hành thích vua Tần
Sau khi Kinh Kha bị giết trong nỗ lực ám sát Tần vương Doanh Chính, Cao Tiệm Ly thay đổi tên họ và vào làm trong một tiệm rượu ở đất Tống Tử vì vua Tần truy nã tất cả những người bạn của Kinh Kha. Khi Tần Thủy Hoàng diệt 6 nước, thống nhất toàn Trung Hoa, vẫn tiếp tục truy nã ông. Vì công việc ở tiệm rất nặng nhọc, Cao Tiệm Ly thường đi quanh nhà chủ và lắng nghe những vị khách gảy đàn Trúc. Ông bình phẩm về cách chơi đàn của họ và thử chơi cho chủ nhà nghe. Vì ông chơi đàn hay nên danh tiếng nhanh chóng nổi trong thiên hạ. Cao Tiệm Ly quyết định không ẩn mình nữa và công khai danh tính.

Tần Thủy Hoàng biết được, liền bắt giữ ông. Nhưng vì tiếc tài chơi đàn của Cao Tiệm Ly nên vua Tần bèn ân xá cho ông, nhưng sai chọc mù hai mắt ông và lệnh cho ông gảy đàn. Thủy Hoàng nghe Cao Tiệm Ly gảy đàn rất thích thú nên mỗi ngày một xích lại gần. Cao Tiệm Ly biết vậy, nuôi chí báo thù cho Kinh Kha. Ông lén đổ chì vào bầu đàn rồi nhân dịp vua Tần ngồi cạnh, ông muốn đánh Tần Thủy Hoàng nhưng vì mắt mù nên đánh không trúng. Ông bị hành quyết, vua Tần từ đó không bao giờ còn gần gũi người từ các nước chư hầu khác nữa.

Trong văn hóa đại chúng 
Nhân vật Cao Tiệm Ly được tái hiện trong bộ phim Tần ca (hay Tần tụng, 秦頌), sản xuất năm 1996 của đạo diễn Chu Hiểu Văn, nói về mối quan hệ giữa Doanh Chính (Tần Thủy Hoàng) và Cao Tiệm Ly.

Bộ phim này mang nhiều tình tiết hư cấu, trong đó Doanh Chính và Cao Tiệm Ly là hai người bạn thân từ thuở nhỏ, từng sống với nhau trong một mái nhà, về sau Doanh Chính thống nhất thiên hạ, cho bắt Cao Tiệm Ly để ép viết nên khúc Tần ca hùng tráng tương xứng với tầm vóc của nước Tần. Trong bộ phim, Cao Tiệm Ly lại yêu công chúa Lịch Dương, con gái của Doanh Chính; vì Tiệm Ly quan hệ như vợ chồng với công chúa nên mới bị Doanh Chính khép tội móc mắt. Trong ngày Chính đăng quang, Tiệm Ly được lệnh chơi đàn và hát ca ngợi nhà Tần nhưng đã chống lệnh bằng cách đập nát cây đàn.

Người đóng vai Cao Tiệm Ly trong phim là diễn viên Cát Ưu.

Xem thêm
Tần Thủy Hoàng
Kinh Kha

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Thích khách liệt truyện

Liên kết ngoài

Người họ Cao tại Trung Quốc
Nhân vật lịch sử Trung Hoa
Nhân vật Chiến Quốc
Người nhà Tần
Kẻ ám sát
Năm sinh không rõ
Cầu Vĩnh Tuy

Cầu Vĩnh Tuy là một cây cầu bắc qua sông Hồng nối phường Vĩnh Tuy, phường Hồng Hà với phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

Lịch sử
Khởi công xây dựng ngày 3 tháng 2 năm 2005, dự kiến khánh thành tháng 5 năm 2007. Nhưng do khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng nên tiến độ khánh thành cầu đã bị chậm lại, sau đó có thông báo dự kiến hợp long cầu vào dịp Tết Mậu Tý (2008). Tuy nhiên đến tháng 1/2008 ban quản lý lại tiếp tục thông báo đẩy lùi tiến độ do một số nguyên nhân và không thông báo ngày hoàn thành.
Ngày 25 tháng 9 năm 2009, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chính thức cắt băng khánh thành thông xe cây cầu rộng nhất Việt Nam này (giữ kỷ lục này đến khi Cầu Đông Trù được khánh thành vào 09/10/2014).
Ngày 26 tháng 9 năm 2010, cầu Vĩnh Tuy chính thức được khánh thành giai đoạn 1.
Ngày 9 tháng 1 năm 2021, cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được khởi công xây dựng.
Ngày 30 tháng 6 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 chính thức hợp long cầu.
Ngày 30 tháng 8 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được chính thức thông xe.

Tính năng kỹ thuật
Đây là cầu kết cấu dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực, sơ đồ cầu liên tục nhiều nhịp.
Cầu được thi công với công nghệ đúc hẫng và đạt kỉ lục về chiều dài nhịp đúc hẫng của Việt Nam (135m so với cầu Thanh Trì là 130m)
Trong giai đoạn đầu, cầu được thiết kế có 4 làn xe ô tô, 2 làn xe hỗn hợp. Giai đoạn hoàn chỉnh cầu có 6 làn xe ô tô, 2 làn xe hỗn hợp xe mô tô, xe gắn máy và xe thô sơ, cấm người đi bộ, giữa làn xe ô tô và làn xe hỗn hợp được phân tách bằng dải phân cách cứng.
Bảo đảm lưu lượng vận tải khoảng 35.000 lượt xe/ngày đêm vào năm 2010.
Tổng chiều dài gần 3 km. Phần cầu qua sông dài 2.690 m. Phần cầu chính được bố trí chuỗi nhịp dài 990 m, rộng 38,4 m. Hiện cầu có độ rộng lớn nhất trong số các cây cầu bắc qua sông Hồng.
Cầu Vĩnh Tuy cùng với cầu Thanh Trì là 2 cây cầu mới được xây dựng tại Hà Nội, có ý nghĩa giao thông quan trọng nhưng đều chậm tiến độ không dưới 2 năm.

Phân luồng giao thông

Từ năm 2010 tất cả các tuyến xe khách và xe trên 24 chỗ ngồi xuất phát từ trung tâm Hà Nội sang phía đông (Gia Lâm) đều phải qua cầu Vĩnh Tuy, thay cho trước kia được phép qua cầu Chương Dương.
Sau khi cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 hoàn thành đưa vào khai thác, cầu Vĩnh Tuy 1 sẽ được tổ chức lưu thông 1 chiều hướng từ phường Long Biên sang phường Vĩnh Tuy, còn cầu Vĩnh Tuy 2 lưu thông theo hướng ngược lại.

Vốn đầu tư
Theo thiết kế tổng vốn khoảng 3.600 tỷ đồng Việt Nam.
Sau quá trình thi công kéo dài ở giai đoạn 1, trượt giá tính lại khoảng 5.500 tỷ đồng Việt Nam.
Giai đoạn 2 mở rộng, tổng vốn đầu tư là 2.538 tỷ đồng Việt Nam.

Xem thêm
 Đường vành đai 2 (Hà Nội)

Chú thích

Liên kết ngoài
Khởi công xây dựng cầu Vĩnh Tuy 
Hình ảnh về cầu Vĩnh Tuy 
Quy hoạch GTVT Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050

Vĩnh Tuy
Khởi đầu năm 2008 ở Việt Nam
Sơ khai cầu châu Á
Cầu khánh thành năm 2008
Sông Hồng
Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
Sơ khai giao thông Việt Nam
Sơ khai công trình xây dựng Việt Nam
Washington (tiểu bang)

Washington, tên chính thức là Tiểu bang Washington, là một tiểu bang ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, phía bắc giáp với tỉnh British Columbia của Canada, phía nam giáp với Oregon. Thủ phủ của tiểu bang là Olympia còn thành phố lớn nhất là Seattle. Tiêu bang lấy tên của George Washington, tổng thống đầu tiên của nước Mỹ. Tổng diện tích: 184.827 km², dân số: 7 triệu người (năm 2013), mật độ dân số: 39,6 người/km².

Kinh tế 
Năm 2004: tổng sản phẩm của tiểu bang là 262 tỷ đô la, thu nhập đầu người là 33.332 đô la. Buôn bán thương mại trong tiểu bang phải kể đến là: Boeing, Microsoft, Amazon.com, Nintendo, điện tử, công nghệ sinh học, nhôm, gỗ, than đá và du lịch.

Xem thêm 

 Seattle

Tham khảo

Tiểu bang Hoa Kỳ
Washington
Tây Bắc Thái Bình Dương
Khởi đầu năm 1889 ở Hoa Kỳ
Địa lý vùng Tây Bắc Thái Bình Dương
Schengen

Bài này nói về một thị trấn của Luxembourg. Về hiệp ước cùng tên, xin xem Hiệp ước Schengen.

Schengen là tên của một thị trấn nhỏ nổi tiếng về nghề nấu rượu, thuộc xã Remerschen và nằm ở cực đông-nam của nước Luxembourg. Ngôi làng nhỏ bé này nằm ngay cạnh ngã ba biên giới Đức-Pháp-Luxembourg. Theo số liệu của năm 2005, dân số của thị trấn này là 425 người.

Chính tại ngôi làng này, vào ngày 14 tháng 6 năm 1985, Hiệp ước Schengen đã được ký kết. Lễ ký diễn ra tại boong tàu Princesse Marie-Astrid, trên dòng sông Moselle.

Xem thêm 
Hiệp ước Schengen
Remerschen
Tiếng Luxembourg

Tham khảo

Xã của Remich (tổng)

Thị trấn Luxembourg
Remerschen

Remerschen (tiếng Luxembourg: Rëmerschen) là tên của một đơn vị hành chính cấp xã (commune), đồng thời cũng là một thị trấn nấu rượu nằm ở gần ngã ba biên giới Đức-Pháp-Luxembourg.

Vào năm 2005, thị trấn Remerschen có 637 người. Xã Remerschen còn bao gồm 2 thị trấn nhỏ khác là Schengen và Wintrange, Schengen có 425 người.

Điểm nổi bật nhất của thị trấn Remerschen về mặt văn hóa-xã hội là Câu lạc bộ Tuổi trẻ (Club des Jeunes). Câu lạc bộ này là nơi từng chủ trì cũng như tổ chức nhiều dạ tiệc và vũ hội lớn, điển hình trong số đó là Lễ hội hóa trang Musel am Dusel.

Xem thêm 
Hiệp ước Schengen
Schengen

Tham khảo

Luxembourg
Schengen