Oerlikon GDF

Oerlikon GDF hay Oerlikon 35 mm nòng đôi là một loại pháo phòng không xe kéo do Oerlikon Contraves chế tạo (sau đổi tên thành Rheinmetall Air Defence AG khi sáp nhập với Rheinmetall năm 2009). Ban đầu hệ thống mang định danh 2 ZLA/353 ML nhưng sau đó được đổi thành GDF-001. Hệ thống được phát triển vào cuối những năm 1950 và được sử dụng bởi quân đội của khoảng 30 quốc gia.

Thiết kế và phát triển
Hệ thống sử dụng pháo tự động nòng đôi, bắn đạn 35×228mm chuẩn NATO. Ban đầu hệ thống được định danh là 353 MK, và hiện nay được gọi là dòng KD. Các pháo 35 mm thuộc dòng KD này cũng được sử dụng trên các hệ thống như Flakpanzer Gepard (dựa trên khung gầm Leopard 1), pháo phòng không tự hành Mitsubishi Type 87 (dựa trên khung gầm xe tăng Type 74) và phương tiện phòng không tự hành Marksman. Hệ thống có thể kết hợp với radar điều khiển hỏa lực đặt ngoài pháo (điều khiển từ xa) Super Fledermaus, và đến cuối những năm 1970 đã được nâng cấp lên hệ thống Skyguard.

Pháo có thể được ngắm bắn:

 trực tiếp thông qua hệ thống ngắm tiên tiến.
 hoặc tự động bằng cách khóa mục tiêu qua radar.

Ban đầu hệ thống được thiết kế để mang theo 112 viên sẵn sàng khai hỏa, cùng 126 viên dự trữ trên khung xe. Các phiên bản sau với hệ thống nạp đạn tự động có tổng cộng 280 viên. Một loạt bắn tiêu chuẩn thường gồm 28 viên đạn.

Năm 1980, một phiên bản nâng cấp là GDF-002 được sản xuất, với hệ thống ngắm cải tiến và khả năng được điều khiển bởi hệ thống điều khiển số đặt ngoài pháo.

Vài năm sau, phiên bản thứ ba GDF-003 được đưa vào sản xuất, nhìn chung tương tự GDF-002 nhưng có thêm một số cải tiến như cơ cấu tự bôi trơn và các tấm che bảo vệ tích hợp.

Ngoài ra, còn tồn tại một concept pháo phòng không tự hành mang tên GDF-001 Escorter 35..

Năm 1985, một phiên bản nâng cấp tiếp theo là GDF-005 được sản xuất, với hệ thống ngắm Gunking 3D điều khiển bằng máy tính, tích hợp máy đo xa laser và hệ thống điều khiển số. GDF-005 cũng có hệ thống xử lý đạn dược tự động, loại bỏ nhu cầu cần hai người nạp đạn, qua đó giảm kíp chiến đấu từ 3 người xuống còn 1 người.

Pháo phòng không thường được kéo bằng xe tải 5 tấn 6x6.

Dòng pháo KD

Việc phát triển dòng pháo KD bắt đầu vào khoảng năm 1952, ngay sau khi Oerlikon xác định rằng cỡ nòng 35 mm là tối ưu cho pháo phòng không.

Các pháo dòng KD được phát triển dựa trên thiết kế của pháo 20 mm KAA 204 Gk thời hậu chiến. Nhiều thiết kế khác nhau đã được nghiên cứu, bao gồm cả một phiên bản làm mát bằng nước mang định danh Mk 352, từng được Hải quân Hoa Kỳ thử nghiệm.

Thiết kế cuối cùng là Mk 323, được phát triển thành hai biến thể:

 KDA: sử dụng băng đạn (belt-fed)
 KDC: sử dụng kẹp đạn 7 viên (linkless)

Cả hai biến thể đều hoạt động theo nguyên lý trích khí (gas-operated), với cơ cấu khóa kiểu khóa chống (propped-lock locking system).

Super Fledermaus

Hệ thống điều khiển hỏa lực Super Fledermaus được thiết kế và chế tạo bởi công ty Contraves (khi đó còn hoạt động độc lập).

Hệ thống bao gồm một rơ-moóc kéo bốn bánh, trang bị:

 radar tìm kiếm xung Doppler băng tần E/F với tầm khoảng 15 km
 radar bám bắt mục tiêu xung Doppler băng tần J, cũng có tầm khoảng 15 km

Hệ thống này cũng được sử dụng làm hệ thống điều khiển hỏa lực trên Flakpanzer Gepard.

Skyguard

Hệ thống điều khiển hỏa lực Skyguard được phát triển bởi Contraves và được đưa vào sử dụng từ năm 1977 để thay thế hệ thống Super Fledermaus trong Không quân Thụy Sĩ. Hệ thống được sản xuất bởi Oerlikon-Buehrle (nay là Rheinmetall Air Defence). Các phiên bản nâng cấp đã được triển khai vào các năm 1975, 1995 và 2010. Đây là hệ thống phòng không mọi thời tiết, hoạt động ở độ cao thấp đến trung bình (tối đa khoảng 3.000 m), với tầm hiệu quả tối đa 4.000 m.

Hệ thống Skyguard thực hiện các chức năng:

 trinh sát trên không
 phát hiện và bắt bám mục tiêu
 tính toán phần tử bắn
 điều khiển hỏa lực cho pháo đôi 35 mm hoặc tên lửa

Trên nóc rơ-moóc kéo có trang bị:

 radar tìm kiếm xung Doppler
 radar bám bắt xung Doppler
 camera truyền hình đồng trục

Hệ thống được vận hành bởi 4 người. Radar có thể triển khai nhanh nhờ hệ thống thủy lực dựng ăng-ten. Rơ-moóc chứa 2 thành viên kíp vận hành cùng một máy phát điện nhỏ.

Một đơn vị hỏa lực điển hình bao gồm hai bệ pháo đôi 35 mm cùng với một radar điều khiển hỏa lực Skyguard.

Hệ thống Skyguard cũng có thể tích hợp mô-đun tên lửa phòng không (SAM) tùy chọn, dựa trên giá pháo và hệ thống radar của GDF nhưng thay pháo bằng 4 ống phóng tên lửa. Hệ thống có thể sử dụng các loại tên lửa như:

 AIM-7 Sparrow
 RIM-7 Sea Sparrow
 Aspide

Hệ thống radar Skyguard cũng được Không quân Đức sử dụng để giám sát các khu vực bay tầm thấp.

Trong biên chế của quân đội Đài Loan, hệ thống bao gồm:

 radar Sky Sentinel
 hai pháo đôi Oerlikon 35 mm
 bệ phóng tên lửa AIM-7 Sparrow

Trong biên chế của Hy Lạp, hệ thống Skyguard sử dụng tên lửa RIM-7M được gọi là VELOS. Trong biên chế của Tây Ban Nha, Toledo là một hệ thống Skyguard kết hợp với bệ phóng tên lửa Aspide, trong đó khối điều khiển hỏa lực đã được thay thế bằng hệ thống Skydor do Navantia phát triển.

Tổng cộng có 468 hệ thống được chế tạo đến năm 1994, trong đó các quốc gia sử dụng chính gồm:

 Ý (84 hệ thống)
 Tây Ban Nha (64 hệ thống)
 Pakistan (32 hệ thống)

Đạn dược

Định danh:
 HEI: Đạn nổ phá cháy (có vạch đường)
 SAPHEI: Đạn xuyên giáp bán phần nổ phá cháy
 FAPDS: Đạn xuyên giáp lõi tách vỏ (vật liệu giòn)
 TP: Đạn huấn luyện (có vạch đường)
 AHEAD: Đạn đánh chặn (chống tên lửa), bắn ra “152 viên bi kim loại tungsten nặng”
 ATOM 35mm: Đạn nổ trên không do ASELSAN phát triển, bắn ra các viên bi tungsten làm phần tử sát thương. Được thiết kế chủ yếu để tiêu diệt:
 tên lửa hành trình
 tên lửa chống hạm
 UAV
 vũ khí dẫn đường chính xác
 máy bay cánh cố định và trực thăng
 các mục tiêu mặt đất khác.
Đặc điểm:
Chiều dài đạn: 387 mm
Ngòi nổ: ngòi lập trình thời gian, có chức năng tự hủy điện tử
Tầm hiệu quả: 4.000 m
Tầm bắn tối đa: 12.500 m

Ngoài Oerlikon, công ty Nammo của Na Uy cũng cung cấp một số biến thể đạn này. Đạn do Na Uy cung cấp cho Ukraine năm 2022 để sử dụng trên Flakpanzer Gepard đã gặp vấn đề không tương thích, và phải tiến hành điều chỉnh lại để sử dụng được.

Các phiên bản 
GDF-001 / 2 ZLA/353 MK
 Sử dụng hệ thống ngắm XABA

GDF-002

 Giới thiệu năm 1980
 Hệ thống ngắm Ferranti cải tiến và bus dữ liệu số
 112 viên nạp đạn sẵn + 126 viên dự trữ (tổng 238 viên)

GDF-003

 Cải tiến nhỏ: tấm che bảo vệ và tự bôi trơn

GDF-005

 Giới thiệu năm 1985
 Hệ thống ngắm Gunking 3D điều khiển bằng máy tính, tích hợp máy đo xa laser và điều khiển hỏa lực số
 Nguồn điện và chẩn đoán tích hợp
 280 viên + nạp đạn tự động

GDF-006

 GDF-001/002/003 nâng cấp với hệ thống AHEAD

GDF-007

 GDF-005 nâng cấp với AHEAD

GDF-009

 Được giới thiệu tại Triển lãm IDEF 2015 (Istanbul)
 Thiết kế bên ngoài thay đổi đáng kể nhưng vẫn giữ cấu trúc cơ bản
 Sử dụng nguồn điện tích hợp
 Khung gầm 4 bánh, triển khai bằng 3 chân chống
 Có hệ thống tự cân bằng (bù nghiêng tối đa 7°)
 Pin tích hợp có thể sạc từ nguồn ngoài

Nâng cấp và biến thể tại các quốc gia 
AHEAD

 Đạn nổ lập trình, phát nổ trước mục tiêu và tạo chùm 152 viên tungsten
 Được sử dụng bởi: Canada, Pakistan, Hy Lạp, Oman, Tây Ban Nha, Đài Loan, Chile (chưa xác nhận)

MKE GDF-003B

 Phiên bản Thổ Nhĩ Kỳ, sản xuất theo giấy phép bởi MKE.

MKE/Aselsan GDF-003B Modernized: 

 Nâng cấp bởi Aselsan
 Tích hợp hệ thống điều khiển hỏa lực tương tự Skyguard
 Radar: tìm kiếm 3D + điều khiển hỏa lực + cảm biến quang điện
 Tốc độ bắn: 1100 viên/phút (2×550)
 Tầm hiệu quả: 4 km
 Bắn được đạn ATOM 35mm
 Có thể tích hợp tên lửa phòng không tầm thấp

Việc nâng cấp này cho phép hệ thống bắn được đạn ATOM 35mm, loại đạn nổ trên không tại điểm được tính toán trước phía trước mục tiêu, tạo ra một hình nón các viên bi tungsten hướng vào mục tiêu. Pháo cũng có thể sử dụng các loại đạn:

 HEI (nổ phá cháy)
 TP-T (đạn huấn luyện có vạch đường)

Khái niệm đạn nổ trên không ATOM 35 mm được phát triển nhằm tăng hiệu quả của hệ thống pháo trước các mục tiêu hiện đại, bao gồm:

 máy bay cánh cố định và trực thăng
 tên lửa hành trình
 tên lửa không đối đất
 UAV
 các loại vũ khí dẫn đường chính xác khác

Hệ thống điều khiển hỏa lực và chỉ huy của Aselsan cũng có thể tích hợp tên lửa phòng không tầm thấp cùng với nền tảng pháo 35 mm.

Tương tự GDF-009, mỗi bệ pháo đều được trang bị pin tích hợp, đóng vai trò là nguồn cấp điện, và có thể sạc lại từ nguồn bên ngoài khi cần thiết.

KORKUT: Biến thể pháo phòng không tự hành (SPAAG) của Thổ Nhĩ Kỳ do Aselsan thiết kế. Hệ thống được phát triển từ GDF-003B hiện đại hóa và dựa trên khung gầm lội nước FNSS ACV-30. Pháo KDC-02 của hệ thống được sản xuất theo giấy phép bởi MKE. Mỗi hệ thống KORKUT bao gồm một xe chỉ huy – điều khiển và ba xe hỏa lực. Xe chỉ huy – điều khiển được trang bị radar tìm kiếm 3D với tầm hiệu quả 70 km. Mỗi xe hỏa lực mang pháo đôi 35 mm kín, radar điều khiển hỏa lực và các cảm biến quang điện (E/O).
Aselsan GOKDENIZ

Phiên bản hệ thống vũ khí tầm gần (CIWS) trên hải quân của KORKUT. Mục đích chính của hệ thống là phòng thủ chống tên lửa chống hạm bay bám biển, phương tiện bay không người lái và các loại vũ khí dẫn đường chính xác khác.
Flakpanzer Gepard

Biến thể pháo phòng không tự hành dựa trên khung gầm Leopard 1.
Marksman SPAAG

Biến thể tự hành sử dụng tháp pháo Marksman, có thể lắp trên nhiều loại khung gầm xe tăng. Phiên bản duy nhất được sản xuất là biến thể dựa trên khung gầm T-55AM cho Phần Lan, với 7 hệ thống ITPSV 90 Marksman được chế tạo. Sau khi được đưa vào niêm cất từ năm 2010, các tháp pháo Marksman được nâng cấp điện tử và chuyển sang khung gầm Leopard 2 vào năm 2015, tạo thành ITPSV Leopard 2 Marksman.
Type 87 SPAAG

Biến thể pháo phòng không tự hành của Nhật Bản.
PZA Loara

Biến thể dành cho Ba Lan, dựa trên khung gầm xe tăng PT-91.
Type 90 (PG99)

Bản sao sản xuất theo giấy phép của GDF-002 tại Trung Quốc. PG99 là pháo phòng không kéo, phù hợp cho nhiệm vụ phòng không điểm và phòng không ven biển. Hệ thống thường được triển khai gần căn cứ quân sự, sân bay, đường hầm, đảo, và dọc bờ biển để bảo vệ tuyến giao thông biển (SLOC), cảng, cầu và các mục tiêu quan trọng khác.
MAA-01

Biến thể do Myanmar sản xuất trong nước sử dụng pháo GDF của Trung Quốc, tương tự Type 90.
CS/SA1

Phiên bản nâng cấp của Trung Quốc dựa trên GDF-002. Được lắp trên xe tải 6×6 SX2190, biến PG99 thành biến thể tự hành, trong khi trước đó chỉ tồn tại dưới dạng pháo kéo.
Type 09 SPAAA

Biến thể tự hành dựa trên Type 90. Xuất hiện lần đầu tại lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm 2015 của Trung Quốc.
Samavat

Biến thể dành cho quân đội Iran, được trang bị thiết bị ngắm ban đêm và sử dụng cùng các radar điều khiển hỏa lực Skyguard và Super Fledermaus.
Amoun

Biến thể của Ai Cập kết hợp hệ thống Skyguard và tên lửa AIM-7 Sparrow.

Các nước trang bị

 : 38 khẩu GDF-002 thuộc biên chế Lục quân sử dụng với radar điều khiển hỏa lực Skyguard; 6 khẩu GDF-001 thuộc Không quân sử dụng với radar điều khiển hỏa lực Super Fledermaus.
 : 74 khẩu GDF-005 thuộc Lục quân; Không quân có 18 khẩu GDF-005 cùng 37 radar điều khiển hỏa lực Skyguard.
 : 12 hệ thống GDF-005, sử dụng radar Skyguard.
 : Đã đặt mua 4–8 hệ thống pháo phòng không Oerlikon GDF-009 cùng radar điều khiển hỏa lực Skyguard 3.  Năm 2019, các hệ thống này đã được thử nghiệm tại Cox's Bazar.
 : 38 khẩu GDF-001 với radar Super Fledermaus nâng cấp và radar Skyguard do Brazil sản xuất. Dự kiến tích hợp radar Saber M60.
 : Sử dụng các hệ thống GDF-002 và Type 90.
 : 20 hệ thống GDF-005 và 10 radar Skyguard được lưu trữ cho tình huống khẩn cấp.
 : 24 hệ thống GDF-005/007, sử dụng với radar Skyguard.
 : Sản xuất theo giấy phép pháo GDF-002 dưới tên định danh là Type 90, số lượng khoảng 400 hệ thống với radar Skyguard.
 : 75 hệ thống GDF-005 trong trạng thái dự trữ.
 : 24 hệ thống GDF-005, sử dụng kết hợp với Skyguard và tên lửa Aspide (tên gọi trong quân đội Síp là hệ thống Othellos).
 : 30 hệ thống GDF-003.
 : 72 hệ thống Amoun, sử dụng với Skyguard và tên lửa Sparrow.
 : 16 hệ thống, định danh nội địa là 35 ITK 88.
 : Trên các xe pháo phòng không tự hành Gepard, có 4 radar Skyguard dùng để giám sát mục tiêu bay thấp.
 : 24 hệ thống GDF-002 được nâng cấp lên GDF-006 (AHEAD), 12 radar Skyguard nâng cấp, sử dụng cùng tên lửa Sparrow.
 : 92 hệ thống GDF-002. Iran tự sản xuất biến thể riêng tên là Samavat, sử dụng với radar Skyguard và Super Fledermaus.
 : 4 hệ thống Type 90 sử dụng với radar Skyguard AF-902, do Thủy quân lục chiến Indonesia vận hành.
 : Khoảng 70 hệ thống GDF-001, sử dụng với radar Super Fledermaus nâng cấp. Sản xuất theo liên doanh: Japan Steel Works (sản xuất pháo 35 mm) và Mitsubishi Electric (các thành phần khác) Ngoài ra có 52 hệ thống lắp trên xe Type 87 SPAAG.
 : 36 hệ thống GDF-003, sử dụng với radar Skyguard.
 : 12 hệ thống GDF-005 (Amoun), sử dụng với Skyguard và tên lửa Sparrow.
 : 28 hệ thống GDF-005, sử dụng với radar Skyguard.
 : Số lượng không rõ các hệ thống MAA-01 (Type 90) sản xuất nội địa.
 : 16 hệ thống GDF-002.
 : 10 hệ thống GDF-005 được nâng cấp AHEAD, sử dụng với radar Skyguard.
 : Ước tính 180 hệ thống GDF-005, trong đó 60 hệ thống được nâng cấp AHEAD, sử dụng với radar Skyguard.
 : 43 hệ thống pháo phòng không tự hành Gepard và 72 hệ thống GDF-003.
 : 128 hệ thống GDF-005 cải tiến, sử dụng với radar Skyguard.
 : 58 hệ thống (34 GDF-001 và 24 GDF-002). Radar điều khiển hỏa lực được nâng cấp nội địa. 
 : 102 hệ thống GDF-002 và 48 hệ thống GDF-005 cải tiến. Được nâng cấp lên chuẩn Skyshield, GDF-006 AHEAD và GDF-007 AHEAD vào năm 2017. Khoảng 169 hệ thống GDF-00x cùng 75 radar Super Fledermaus đã được trang bị cho SADF.
 : 92 hệ thống GDF-007 (nâng cấp từ GDF-005 giai đoạn 2003–2006), sử dụng với 27 radar Skydor và 18 radar Skyguard.
 : Khoảng 24 hệ thống GDF-005 cải tiến (trong tổng số 264 hệ thống GDF-001/002), sử dụng với radar Skyguard.
 : 24 radar điều khiển hỏa lực Skyguard “Sky Sentinel” liên kết với khoảng 50 pháo nòng đôi GDF-003 35 mm. Từ năm 2009 đã nâng cấp lên GDF-006 để sử dụng đạn AHEAD.
 : 8 hệ thống GDF-007, sử dụng với 4 radar Skyguard 3.
 : Pháo Oerlikon 35 mm sản xuất theo giấy phép bởi MKE.có 120 hệ thống GDF-003 (phiên bản nội địa là MKE GDF-003B). Nhiều hệ thống đã được nâng cấp lên chuẩn GDF-003B M (Modernized) với hệ thống điều khiển hỏa lực của Aselsan.
 : 30 hệ thống sử dụng trên các xe Gepard SPAAG.
 : 30 hệ thống GDF-005.
 : 5 khẩu pháo GDF-002 bị thu giữ trong Chiến tranh Falklands, cùng 6 radar Skyguard và 1 radar Super Fledermaus. Hiện 4 radar Skyguard được sử dụng để phát hiện máy bay quân sự Anh bay vượt giới hạn trên khu dân cư. Các pháo GDF-002 hiện được lưu kho hoặc trưng bày trong bảo tàng quân sự.

Hoạt động tác chiến

Năm 1982 – Chiến tranh Falklands 
Hệ thống được Lực lượng Vũ trang Argentina sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh Falklands.

 Radar điều khiển hỏa lực Skyguard được sử dụng bởi Nhóm Pháo phòng không 601, trong khi hệ thống Super Fledermaus được Không quân Argentina triển khai.
 Lực lượng này đã bắn hạ một máy bay Sea Harrier (XZ450) vào ngày 4/5/1982 tại Goose Green, buộc máy bay Anh phải hoạt động ngoài tầm bắn.
 Một máy bay Harrier (XZ988) của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) cũng bị bắn hạ ngày 27/5. Một chiếc khác (XW919) bị hư hại bởi mảnh đạn pháo 35 mm trên khu vực Sapper Hill ngày 12/6.

Ngoài nhiệm vụ phòng không, hệ thống còn được sử dụng trong vai trò bắn trực xạ:

 Trong trận Goose Green: tiêu diệt 2 binh sĩ, làm bị thương 11 người 
 Tại Wireless Ridge: sử dụng ngay trước khi Argentina đầu hàng

Sự cố bắn nhầm (friendly fire) 
Hệ thống liên quan đến hai vụ bắn nhầm:

 1/5/1982: Một khẩu đội thuộc GADA 601 bắn hạ máy bay Mirage III (I-019) của Argentina gần sân bay Stanley, khiến phi công Đại úy Gustavo Cuerva thiệt mạng. 
 24/5/1982: Một máy bay A-4 Skyhawk (C-244) bay vào khu vực cấm trên Goose Green và bị bắn hạ, phi công Trung úy Gavazzi thiệt mạng.

Đối đầu với Không quân Anh (RAF) 
Các radar Skyguard đã trở thành mục tiêu của Không quân Hoàng gia Anh trong Chiến dịch Black Buck vào các ngày 31 tháng 5 và 3 tháng 6. Một radar đã bị phá hủy bởi tên lửa chống radar Shrike, khiến bốn nhân viên vận hành thiệt mạng.

Lực lượng Anh đã thu giữ 15 khẩu pháo phòng không 35 mm Oerlikon GDF và 6 hệ thống Skyguard, sau đó tiến hành tân trang lại chúng trong “Chiến dịch Skyguard”. Sau đó, 12 khẩu pháo và 4 radar đã được đưa vào biên chế Không quân Hoàng gia Anh trong biên chế 1339 Wing Royal Auxiliary Air Force, do các phi đội 2729 và 2890 vận hành tại căn cứ Không quân Waddington. Hai hệ thống Skyguard bổ sung cũng được mua thêm, tuy nhiên việc cắt giảm ngân sách và chi phí bảo trì cuối cùng đã khiến các hệ thống này bị loại biên. Một khẩu pháo hiện được trưng bày tại RAF Regiment Heritage Centre ở RAF Honington, trong khi hệ thống Skyguard vẫn tiếp tục được RAF sử dụng để giám sát các chuyến bay ở độ cao thấp.

Ngày 12 tháng 10 năm 2007, một khẩu pháo phòng không 35 mm GDF-005 bị trục trặc đã khiến chín binh sĩ của SANDF thiệt mạng và mười bốn người khác bị thương trong một cuộc diễn tập tại Lohatla, Bắc Cape Town. Khẩu pháo bị kẹt, sau đó chuyển sang chế độ tự động và khai hỏa một loạt đạn trong khi xoay không kiểm soát. Báo cáo của SANDF năm 2008 cho rằng nguyên nhân là do một chốt lò xo bị gãy, trong khi một số ý kiến khác cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc huấn luyện không đầy đủ.

Vào tháng 5 năm 2025, trong xung đột Ấn Độ–Pakistan 2025, Quân đoàn Phòng không Lục quân Pakistan đã triển khai các khẩu pháo 35 mm Oerlikon GDF-002. Ấn Độ đã phóng nhiều UAV cảm tử IAI Harop, và lực lượng phòng không Pakistan được cho là đã bắn hạ 77 chiếc.

Xem thêm
Các dự án phát triển vũ khí liên quan
 Hệ thống pháo hải quân ổ xoay 35 mm Oerlikon Millennium
 PGZ-09

References
Notes

Bibliography

 Jane's Land-Based Air Defence 2005–2006, by James C O'Halloran, 
 RAF Harrier Ground Attack-Falklands, by Jerry Pook,  
 The Machine Gun, Volume V, George M. Chinn
 La Artillería Argentina en Malvinas, by Horacio Rodríguez Mottino.

External links
 
 Rheinmetall page on 35 mm ammo
 Official website
 Oerlikon Skyguard III Air Defense System on armyrecognition.com

Thể loịa: Pháo 35 mm
Pháo tự động
Anti-aircraft guns
Anti-aircraft guns of Germany
Anti-aircraft guns of the Cold War
Artillery of Switzerland
Oerlikon-Contraves
Military equipment introduced in the 1960s