Văn phòng Bảo vệ An ninh Quốc gia

Văn phòng Bảo vệ An ninh Quốc gia của Chính phủ Nhân dân Trung ương Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Đặc khu Hành chính Hồng Kông (OSNS) là cơ quan an ninh quốc gia của chính phủ trung ương Trung Quốc tại Hồng Kông.

OSNS được thành lập vào tháng 7 năm 2020 theo Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông 2020. Cơ quan này do Cục trưởng Đổng Kinh Vĩ đứng đầu và toàn bộ nhân viên là các quan chức từ đại lục. Văn phòng là một bộ phận của Chính phủ Nhân dân Trung ương (Quốc vụ viện) Trung Quốc, do cơ quan này cấp kinh phí và không thuộc quyền hạn tài phán của Hồng Kông. Về mặt chính thức, cơ quan này nằm trong danh sách các cơ quan được phái cử bởi Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Lịch sử

OSNS được thành lập vào ngày 1 tháng 7 năm 2020, là kết quả của việc ban hành Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông 2020. Luật này, trái ngược với quy trình lập pháp thông thường của đặc khu, không được thông qua bởi Hội đồng Lập pháp Hồng Kông địa phương, mà bởi Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc tại Bắc Kinh. Vào ngày 3 tháng 7 năm 2020, Quốc vụ viện đã bổ nhiệm Trịnh Nhạn Hùng làm Cục trưởng đầu tiên của tổ chức, cùng với Lý Giang Chu và Tôn Thanh Dã làm Phó Cục trưởng.

Cục trưởng đầu tiên của Văn phòng, Trịnh Nhạn Hùng, đã bị Bộ Tài chính Hoa Kỳ trừng phạt vào tháng 8 năm 2020 theo Sắc lệnh Hành pháp Bình thường hóa (Sắc lệnh Hành pháp 13936). Sắc lệnh này, do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ban hành vào ngày 14 tháng 7, là phản ứng đối với việc áp đặt luật an ninh quốc gia. Phó Cục trưởng Lý Giang Chu bị Hoa Kỳ trừng phạt vào ngày 9 tháng 11. Phó Cục trưởng Tôn Thanh Dã bị Hoa Kỳ trừng phạt vào ngày 15 tháng 1 năm 2021.

Sau vụ bắt giữ 53 nhân vật ủng hộ dân chủ vào tháng 1 năm 2021, Văn phòng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với hoạt động này và nêu đích danh Đới Diệu Đình (Benny Tai).

Vào tháng 2 năm 2021, Trịnh Trạch Huy và Đặng Kiến Úy đã được bổ sung vào văn phòng với tư cách là cục trưởng cấp cục. Vào tháng 7 năm 2023, Đổng Kinh Vĩ đã được bổ nhiệm đứng đầu OSNS.

Vào tháng 12 năm 2025, OSNS đã cảnh báo các nhà báo nước ngoài đưa tin về vụ hỏa hoạn Wang Fuk Court cần tránh đưa tin tiêu cực về phản ứng của chính quyền Hồng Kông đối với vụ cháy.

Trụ sở

Vào ngày 7 tháng 7 năm 2020, vị trí trụ sở tạm thời của OSNS đã được công bố. Văn phòng, cùng với khu nhà ở của nhân viên, nằm trong tòa nhà Metropark Hotel Causeway Bay. Khách sạn bị OSNS thay thế thuộc sở hữu của China Travel Service (một cơ quan du lịch từng bị cáo buộc hỗ trợ các cơ quan chức năng Trung Quốc trong việc tiết lộ thông tin cá nhân của các nhà báo và nhà hoạt động ủng hộ dân chủ địa phương). Sau khi văn phòng khai trương vào ngày 8 tháng 7 năm 2020 trong tình trạng an ninh thắt chặt, sơ đồ mặt bằng của tòa nhà đã bị xóa khỏi các hồ sơ công khai có thể truy cập.

Vào ngày 19 tháng 4 năm 2021, Văn phòng thông báo đang tiếp quản Khách sạn Island Pacific ở Tây Doanh Bàn làm địa điểm làm việc bổ sung. Vào ngày 23 tháng 4 năm 2021, có thông báo rằng một tòa nhà mới phục vụ việc sử dụng của văn phòng sẽ được xây dựng tại Đại Giác咀 với chi phí 8 triệu đô la Hồng Kông. Địa điểm tương lai rộng khoảng  và được phân loại trong các khu vực được quy hoạch là "Chính phủ, Cơ sở hoặc Cộng đồng" theo Quy hoạch Phác thảo Nam Tây Cửu Long.

Vào tháng 11 năm 2022, OSNS đã mua một dinh thự 5 phòng ngủ rộng 7.171 foot vuông tại Beacon Hill với giá 508 triệu đô la Hồng Kông. Ngoài ra, cơ quan này sử dụng Khách sạn City Garden làm nơi cư trú. Một khách sạn khác là CTS (China Travel Service) (HK) Hotel Development ở Hồng Khám cũng được văn phòng sử dụng, còn được gọi là Khách sạn Metropark Hung Hom.

Chức năng
OSNS là một bộ phận của Chính phủ Nhân dân Trung ương (Quốc vụ viện) Trung Quốc và được cơ quan này cấp kinh phí và không thuộc quyền hạn tài phán của Hồng Kông. Về mặt chính thức, cơ quan này nằm trong danh sách các cơ quan được phái cử bởi Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Toàn bộ nhân viên của văn phòng là các quan chức từ đại lục.

Để văn phòng được phép thực hiện quyền tài phán đối với một vụ án, văn phòng hoặc Chính quyền Hồng Kông cần yêu cầu sự phê chuẩn từ Chính phủ Nhân dân Trung ương (CPG). Theo quy định, văn phòng chỉ được trao quyền tài phán trong các vụ án có tính chất phức tạp do sự hiện diện của các yếu tố nước ngoài hoặc bên ngoài, sự bất lực của chính quyền khu vực trong việc thực thi luật pháp, hoặc mối đe dọa lớn và sắp xảy ra đối với an ninh quốc gia. Tuy nhiên, cấu trúc của quy trình phê chuẩn thực tế có nghĩa là CPG, vì họ cũng quản lý OSNS, có thể trao quyền tài phán cho cơ quan của mình theo ý định riêng mà không có sự can thiệp pháp lý từ các cấp chính quyền Hồng Kông. Thư ký Tư pháp Hồng Kông đã tuyên bố rằng quyền của một nghi phạm được thuê luật sư đã đăng ký hành nghề tại Hồng Kông nhưng không phải ở Trung Quốc đại lục sẽ được quyết định thông qua việc áp dụng luật đại lục.

Khi OSNS được trao quyền tài phán để điều tra một vụ án, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao sẽ quyết định cơ quan nào truy tố vụ án, và Tòa án Nhân dân Tối cao quyết định tòa án nào sẽ xét xử vụ án đó. Trong các vụ án này, các vấn đề thủ tục được điều chỉnh bởi luật pháp CHNDTH, bao gồm Luật Tố tụng Hình sự Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt độc lập tư pháp, sự vắng mặt của quyền giữ im lặng, khả năng bị biệt giam và sự hạn chế đáng kể đối với quyền có luật sư.

Quyền miễn trừ 

Văn phòng và các nhân viên của văn phòng không thuộc quyền tài phán của Hồng Kông. Hơn nữa, những người đang làm nhiệm vụ nắm giữ các giấy tờ tùy thân hoặc chứng nhận do văn phòng cấp sẽ được miễn trừ sự kiểm tra, lục soát và giam giữ bởi các nhân viên thực thi pháp luật Hồng Kông.

Xem thêm
An ninh quốc gia và Tình báo
Ủy ban Bảo vệ An ninh Quốc gia
Phòng An ninh Quốc gia thuộc Lực lượng Cảnh sát Hồng Kông
Ủy ban An ninh Quốc gia Đảng Cộng sản Trung Quốc
Bộ An ninh Quốc gia (Trung Quốc)
Ban Công tác Mặt trận Thống nhất Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Sự giám sát của Trung Quốc đối với Hồng Kông
Văn phòng Liên lạc Chính phủ Nhân dân Trung ương tại Hồng Kông
Đơn vị đồn trú Hồng Kông của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại Hồng Kông
Ban Lãnh đạo Trung ương về Công tác Hồng Kông và Ma Cao
Văn phòng Công tác Hồng Kông và Ma Cao
Mặt trận Thống nhất tại Hồng Kông

Tham khảo

Cơ quan tình báo Trung Quốc
Tổ chức thành lập tại Hồng Kông năm 2020
Định chế an ninh quốc gia
Cơ quan thực thi pháp luật Hồng Kông
Cơ quan thực thi pháp luật chuyên trách của Trung Quốc
Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Luật an ninh quốc gia Hồng Kông