Nguyễn Văn Đạo

Nguyễn Văn Đạo (10 tháng 8 năm 1937 – 11 tháng 12 năm 2006) là giáo sư, tiến sĩ khoa học, là nhà cơ học hàng đầu của Việt Nam. Ông đạt được nhiều danh hiệu học thuật trên thế giới: Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (1999); Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Tiệp Khắc (1988); Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ucraina (2000); Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học châu Âu (2002). Ông được Nhà nước Việt Nam tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (2000); Nhà nước Ukraina tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ (1996). Ông là người giữ chức vụ Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đầu tiên (1993–2001) và được tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân.

Tiểu sử và học vấn 
Nguyễn Văn Đạo sinh tại xã Chí Tiên, huyện Thanh Ba (nay là xã Chí Tiên), tỉnh Phú Thọ, cha là Nguyễn Văn Nguyên từng giữ chức vụ Bí thư tỉnh ủy Phú Thọ. Sau khi tốt nghiệp lớp 9 hệ 9 năm của trường Trung hoc phổ thông Hùng Vương, vào học tại Khoa Toán, Đại học Sư phạm Hà Nội. Năm 1957, Nguyễn Văn Đạo tốt nghiệp xuất sắc Khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và trở thành cán bộ giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đến năm 1962 làm chủ nhiệm bộ môn Cơ học lý thuyết.

Năm 1963–1965, ông làm nghiên cứu sinh khoa Toán Cơ tại Đại học Tổng hợp Moskva (Đại học Lomonosov), Liên Xô và bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ Toán - Lý. Sau khi về nước, ông tiếp tục giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa đến năm 1977.

Năm 1977, do viết xong luận án từ trong nước, nên chỉ với 3 tháng, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ khoa học "Kích động thông số dao động phi tuyến của các hệ động lực" tại Đại học Tổng hợp Warszawa, Ba Lan.

Năm 1977–1993, ông là Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Viện Khoa học Việt Nam. Ông được phong Giáo sư năm 1980 và là Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam. Năm 1979–1990, ông là Viện trưởng sáng lập của Viện Cơ học, Tổng biên tập đầu tiên của Tạp chí Cơ học.

Năm 1994–2001, ông là Giám đốc đầu tiên của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Từ 2001 là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo của Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông cũng là Chủ tịch Hội đồng Khoa học Tự nhiên - Hội đồng Khoa học Quốc gia.

Ông còn là Đồng Trưởng ban cùng với Giáo sư Nguyễn Hoa Thịnh chỉ đạo một dự án của Hội Cơ học Việt Nam: "Nghiên cứu, tính toán, thiết kế và chế tạo máy bay siêu nhẹ nhằm phục vụ cho nhu cầu du lịch, cứu nạn, cứu hộ, sản xuất nông nghiệp..."

Ông còn là ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam.

Ông được Tập đoàn FPT mời giữ chức Chủ tịch Hội đồng cố vấn trường Đại học FPT.

Ông cũng là Chủ tịch (sáng lập) Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài từ năm 2002.

Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1962.

Ngày 9 tháng 12 năm 2006, ông bị hôn mê vì chấn thương sọ não, do bị tai nạn giao thông tại Hà Nội. Ngày 11 tháng 12 năm 2006, ông mất đột ngột khi đang điều trị tại bệnh viện Việt Đức, không lâu sau lễ mừng thọ 70 tuổi. Thi hài ông được an táng tại nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.

Sự nghiệp 
Nguyễn Văn Đạo là một trong những nhà khoa học có tên tuổi vượt ra khỏi biên giới quốc gia, đã đạt được nhiều thành tựu khoa học. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực: Dao động phi tuyến và Cơ học giải tích. Ông đã viết 114 bài báo khoa học (43 bài công bố trên các tạp chí Quốc tế) và 8 cuốn sách chuyên khảo đã gây tiếng vang rõ rệt trong giới cơ học thế giới.

Nguyễn Văn Đạo được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Tiệp Khắc (1988) - nay là Cộng hoà Czech, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (1999), viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Ukraine (2000), và viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học châu Âu (2002).

Năm 2000, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ với công trình Dao động phi tuyến của các hệ động lực. Trước đó, vào năm 1996, Yu. A. Mitropolsky và Nguyễn Văn Đạo được tặng Giải thưởng Nhà nước Ukraina về Khoa học và Công nghệ cho cuốn sách Applied Asymptotic Methods in Nonlinear Oscillations (Phương pháp tiệm cận ứng dụng trong dao động phi tuyến).

Ông đã tặng lại Hội Cơ học Việt Nam toàn bộ số tiền Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000 để góp phần gây Quỹ hỗ trợ tài năng Cơ học trẻ Việt Nam.

Công trình khoa học chính 

 Applied Asymptotic Methods in Nonlinear Oscillations, Yu. A. Mitropolsky và Nguyễn Văn Đạo, Nhà xuất bản Kluwer Academic Publishers in 1997, dày 342 trang (được tặng Giải thưởng nhà nước của Ukraine).
 Stability in Dynamic Systems, do Nguyễn Văn Đạo, dày 235 trang, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội in năm 1998, được GS L. Bevilacqua dùng làm giáo trình tại Đại học Rio de Janeiro, Brazil.

 Cơ học lý thuyết (xuất bản năm 1969).
 Cơ học giải tích.
 8 cuốn sách chuyên khảo.
 Chủ biên 5 cuốn sách về các nhà khoa học lớn của Việt Nam (Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, Lê Văn Thiêm).

Vinh danh 

 Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ (2000)
 Giải thưởng Nhà nước Ucraina về Khoa học và Công nghệ (1996)
 Nhà giáo Nhân dân

Khen thưởng 

 Huân chương Lao động hạng Nhất (2001)
 Huân chương Kháng chiến hạng Nhì (1983)
 Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng

Danh hiệu học thuật 

 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (1999)
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Tiệp Khắc (1988)
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ucraina (2000)
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học châu Âu (2002).

Nguồn:

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Giáo sư Nguyễn Văn Đạo tử nạn .
 GS. Nguyễn Văn Đạo - Vị giáo sư của sáng tạo và sáng lập .
 Giáo sư Nguyễn Văn Đạo từ trần vì tai nạn giao thông .
 Những bài viết về Gs NV Đạo trên vietsciences.

Xem thêm 

 Giải thưởng Hồ Chí Minh
 Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới
 Đại học Quốc gia Hà Nội
 Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Giáo sư Việt Nam
Người Phú Thọ
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Cựu sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội
Cựu giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Nhà cơ học Việt Nam
Tử vong vì tai nạn giao thông
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
Sinh tại Phú Thọ
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Phó tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại MGU
Tiến sĩ Khoa học Việt Nam tốt nghiệp tại Ba Lan
Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới