HMS Triad (N53)

HMS Triad (N53) là một tàu ngầm lớp T thuộc Nhóm I, được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chương trình Chế tạo 1937 ngay trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nhập biên chế năm 1939, Triad đã hoạt động tại các khu vực Bắc Hải và Địa Trung Hải, thực hiện được mười ba chuyến tuần tra và đánh chìm được một tàu buôn tải trọng . Trong chuyến tuần tra cuối cùng tại khu vực biển Ionia, Triad bị chiếc tàu ngầm Ý Enrico Toti phóng ngư lôi đánh chìm vào ngày 15 tháng 10, 1940.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế 

Lớp tàu ngầm T được thiết kế nhằm mục đích thay thế cho các các lớp Odin, Parthian và Rainbow. Chúng có trọng lượng choán nước  khi nổi và  khi lặn, lườn tàu có chiều dài chung , mạn tàu rộng  và mớn nước sâu . Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ, và con tàu có thể lặn sâu đến .

Tàu ngầm lớp T được trang bị hai động cơ diesel có tổng công suất , mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Khi lặn, mỗi trục được vận hành bởi một động cơ điện công suất . Khi di chuyển trên mặt nước nó đạt tốc độ tối đa  và  khi lặn dưới nước. Chúng có tầm xa hoạt động đến  ở tốc độ .

Triad trang bị mười ống phóng ngư lôi , gồm sáu ống bên trong và bốn ống bên ngoài, tất cả đều hướng ra phía trước, và mang theo tổng cộng 16 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu là một khẩu hải pháo QF  Mk XII cùng ba khẩu súng máy .303-calibre cho mục đích phòng không.

Chế tạo 
Triad được đặt hàng vào ngày 8 tháng 12, 1937 trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1937, và được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Vickers-Armstrongs ở Barrow vào ngày 24 tháng 3, 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 5 tháng 5, 1939, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 16 tháng 9, 1939. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này.

Lịch sử hoạt động

1939 
Sau khi nhập biên chế, Triad phục vụ cùng Chi hạm đội Tàu ngầm 2 đặt căn cứ tại Rosyth.

Chuyến tuần tra thứ nhất 
Triad xuất phát từ Rosyth vào ngày 14 tháng 10, 1939 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải và eo biển Skagerrak dọc theo bờ biển phía Nam Na Uy. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Rosyth vào ngày 5 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ hai 
Triad khởi hành từ Rosyth vào ngày 18 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ hai, và đã hoạt động dọc bờ biển phía Nam Na Uy. Vào ngày 27 tháng 11, con tàu bị mất kiểm soát do gặp phải thời tiết xấu làm hỏng bánh lái đuôi. Nó được ba máy bay ném bom Lockheed Hudson bảo vệ từ trên không, và được các tàu khu trục  và  hộ tống, rồi được Inglefield kéo về cảng Stavanger, Na Uy (trung lập). Chiếc tàu ngầm được sửa chữa trong ụ nổi tại Stavanger trong các ngày 1 và 2 tháng 12, rồi lên đường quay trở về Anh và về đến Rosyth vào ngày 4 tháng 12.

Chuyến tuần tra thứ ba 
Sau khi tiếp tục được sửa chữa tại Rosyth từ ngày 5 đến ngày 12 tháng 12, Triad lên đường vào ngày hôm sau cho chuyến tuần tra thứ ba, và hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Đông Bắc Edinburgh, Scotland. Nó quay trở lại Rosyth vào ngày 15 tháng 12.

Sau đó từ ngày 16 đến ngày 24 tháng 12, chiếc tàu ngầm tham gia thành phần hộ tống cho các Đoàn tàu ON-5 đi sang Bergen, Na Uy và Đoàn tàu NH-5 quay trở về Anh.

1940

Chuyến tuần tra thứ tư và thứ năm 
Chuyến tuần tra thứ tư, cùng xuất phát và kết thúc tại cảng Rosyth và diễn ra từ ngày 14 đến ngày 28 tháng 1, 1940, được Triad thực hiện dọc bờ biển phía Nam Na Uy và tại các eo biển Skagerrak và Kattegat.

Sau đó chiếc tàu ngầm tiếp tục khởi hành Rosyth vào ngày 11 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ năm, và đã hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Nam Na Uy. Trên tàu có một đội đổ bộ với ý định ngăn chặn việc vận chuyển quặng khoáng sản từ Na Uy đến Đức. Tuy nhiên kế hoạch không thành công và con tàu quay trở về Rosyth vào ngày 26 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ sáu 
Triad tiếp tục xuất phát từ Rosyth vào ngày 13 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ sáu, và hoạt động dọc bờ biển phía Nam Na Uy với dự định sẽ can thiệp tại Phần Lan. Tuy nhiên kế hoạch bị hủy bỏ và con tàu quay trở lại Rosyth vào ngày 28 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ bảy 
Triad rời Rosyth vào ngày 8 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ bảy để hoạt động tại khu vực eo biển Skagerrak. Vào ngày 11 tháng 4, nó đã phóng ngư lôi tấn công và gây hư hại nặng cho chiếc tàu chở quân Đức   trong eo biển Skagerrak về phía Nam Oslofjord; Ionia đắm một ngày sau đó, sau khi những nỗ lực cứu hộ không thành công. Trong những ngày tiếp theo, chiếc tàu ngầm bị các tàu đánh cá và máy bay đối phương truy lùng, nhưng nó không bị hư hại. Nó cũng tấn công các đoàn tàu vận tải và một tàu khu trục đối phương nhưng không thành công, và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Rosyth vào ngày 23 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ tám và thứ chín 
Từ căn cứ hoạt động Rosyth, Triad thực hiện thêm hai chuyến tuần tra tiếp theo, lần lượt từ ngày 6 đến ngày 18 tháng 5 và từ ngày 29 tháng 5 đến ngày 12 tháng 6, để hoạt động tại khu vực Bắc Hải về phía Tây Bắc Hà Lan. Tại đây vào ngày 15 tháng 5, nó đã chặn và khám xét tàu đánh cá Đan Mạch Syscator, nhưng sau đó để để cho chiếc tàu đánh cá di chuyển tự do.

Chuyến tuần tra thứ mười 
Trong chuyến tuần tra thứ mười kéo dài từ ngày 27 tháng 6 đến ngày 13 tháng 7, Triad hoạt động trong biển Na Uy tại khu vực phụ cận Trondheim. Trong các ngày 28 tháng 6, 3 và 7 tháng 7, nó liên tiếp bị máy bay đối phương ném bom tấn công, và bị hư hại nhẹ. Đến ngày 9 tháng 7, nó phóng ngư lôi tấn công một mục tiêu có thể là một tàu Q-ship nhưng không thành công.

Chuyến tuần tra thứ mười một 
Triad xuất phát từ Rosyth vào ngày 27 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ mười một, và đã hoạt động tại Bắc Hải ngoài khơi Bergen, Na Uy. Vào ngày 4 tháng 8, nó đã tấn công tàu ngầm U-46 bằng hải pháo, nhưng đối thủ đã lặn xuống né tránh. Triad quay trở về Rosyth cùng ngày hôm đó.

Chiếc tàu ngầm sau đó được tái trang bị tại Xưởng tàu Rosyth vào giữa tháng 8, rồi xuất phát từ Rosyth vào ngày 29 tháng 8 để di chuyển sang Gibraltar, đến nơi vào ngày 6 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ mười hai 
Triad xuất phát từ Gibraltar vào ngày 11 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và đã hoạt động tại khu vực biển Tyrrhenum trước khi đi đến Malta vào ngày 2 tháng 10, nơi nó gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 1.

Chuyến tuần tra thứ mười ba – Bị mất 
Triad xuất phát từ Malta vào ngày 9 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười ba, cũng là chuyến cuối cùng, để hoạt động trong vịnh Taranto về phía Đông Nam bán đảo Ý. Nó sẽ đi đến cảng Alexandria, Ai Cập sau khi kết thúc chuyến tuần tra, dự định sẽ đến nơi vào ngày 20 tháng 10. Tuy nhiên Triad đã mất tích, và được cho là đã mất với tổn thất toàn bộ thành viên thủy thủ đoàn. Trước đây các nguồn đều cho rằng Triad bị đánh chìm do trúng thủy lôi hay bị máy bay chống ngầm của Ý đánh chìm. Tuy nhiên những chứng cứ mới phát hiện gần đây xác định Triad bị đánh chìm sau khi trúng ngư lôi phóng từ tàu ngầm Ý  Enrico Toti trong đêm 14/15 tháng 10. 

Lúc 01 giờ 00 ngày 15 tháng 10, Enrico Toti nhìn thấy một tàu ngầm lớn ở khoảng cách  bên mạn trái, và cả hai đã cơ động vào vị trí tấn công. Con tàu Anh đã nổ súng trước, nhưng tất cả các quả đạn pháo đều bị trượt, rồi phóng một quả ngư lôi tấn công, nhưng Enrico Toti né tránh được nhờ bẻ lái gấp. Con tàu Ý sau đó đi hết tốc độ áp sát đối thủ và nổ súng; hỏa lực súng máy đã buộc các thủy thủ Anh phải rút lui khỏi sàn tàu. Con tàu Anh bắt đầu lặn xuống ẩn nấp khi Enrico Toti phóng một quả ngư lôi và bắn trúng đối thủ hai phát đạn pháo . Đó là nguyên nhân chính đánh chìm tàu ngầm đối phương sau cuộc đụng độ kéo dài khoảng 30 phút, ở vị trí về phía Tây Nam Calabria, tại tọa độ .

Trong suốt một thời gian dài người ta vẫn đinh ninh rằng mục tiêu bị Enrico Toti đánh chìm là tàu ngầm , vốn đã hoạt động tại cùng khu vực vào lúc đó. Tuy nhiên các tài liệu thu thập được sau này cho thấy Hải quân Anh đã ra lệnh cho Rainbow rời khỏi khu vực vào ngày 13 tháng 10, nên nó phải đi được khoảng 26–30 giờ trước khi sự kiện xảy ra. Ngay cả với tốc độ chậm , Rainbow đã đi cách xa  khi Enrico Toti đánh chìm chiếc tàu ngầm Anh. Tàu ngầm duy nhất còn lại tại khu vực chỉ có thể là Triad.

Nhiều nguồn hiện nay công nhận Rainbow đã bị chiếc tàu hơi nước Ý Antonietta Costa húc chìm trước đó vào ngày 4 tháng 10.

Tóm tắt chiến công 
Triad đã đánh chìm được một tàu buôn có tải trọng .

Xem thêm 
 Trận Đại Tây Dương (1939-1945)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài 
 
 
 

Lớp tàu ngầm Anh T
Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II
Tàu ngầm bị tàu ngầm Ý đánh chìm
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải
Sự cố hàng hải năm 1939
Tàu thủy năm 1940