Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Ellipsoid

Ellipsoid, hay elipxoit là một dạng mặt bậc hai có hình tương tự­ như elip trong không gian ba chiều. Phương trình của một ellipsoid chính tắc trong hệ tọa độ Descartes x, y, z là

Trong đó a và b là các bán kính xích đạo (chúng vuông góc với nhau) và c là bán kính cực (nghĩa là độ dài của nửa cực thứ ba). Cả ba đều là các số thực dương, chúng xác định hình dạng của ellipsoid.

Nếu tất cả ba bán kính bằng nhau, ellipsoid trở thành mặt cầu (sphere)); nếu có hai bán kính xích đạo bằng nhau ellipsoid được gọi là một mặt phỏng cầu (spheroid):

 Mặt cầu;
 Phỏng cầu dẹt (mặt cầu dẹt);
 Phỏng cầu dài (mặt cầu dài);
 ellipsoid lệch ("ba chiều khác nhau").

Các phỏng cầu còn được xem là các mặt tròn xoay. Chúng được sinh ra khi quay một đường ellipse chính tắc trên mặt phẳng Oxz (hoặc Oyz) xung quanh trục Oz.

Phần không gian hữu hạn giới hạn bởi mặt ellipsoid, nghĩa là tập các điểm trong hệ Oxyz thỏa mãn bất đẳng thức:

được gọi là khối ellipsoid.

Dạng tham số 
Sau đây, gọi  là tham số chỉ vĩ độ còn  là tham số chỉ kinh độ của các điểm trên một ellipsoid, khi đó ta có dạng tham số của nó:

(Chú ý rằng dạng tham sô không là 1-1 tại các điểm mà .)

Thể tích khối ellipsoid 
Thể tích của khối ellipsoid được tính theo (nó rất giống với công thức thể tích hình cầu):

Diện tích mặt ellipsoid 
Diện tích mặt của ellipsoid được tính bởi:

trong đó
 (dạng dẹt), hoặc  (dạng dài), là góc modular, hay độ lệch tâm góc
 và ,  là các tích phân elip chưa hoàn thành bậc nhất và bậc hai.

Một công thức gần đúng là:

 

trong đó p ≈ 1.6075 với sai số không vượt quá 1.061% (Công thức Knud Thomsen); một giá trị của p = 8/5 = 1.6 là tối ưu cho các ellipsoid gần với hình cầu, với sai số nhiều nhất 1.178% (Công thức David W. Cantrell).

Công thức chính xác bao gồm cả công thức cho trường hợp a = b (nghĩa là một phỏng cầu):

Với dạng dẹt: 
Với dạng dài: 

Trong trường hợp "gần phẳng" , diện tích này xấp xỉ

Khối lượng 
Khối lượng của một ellipsoid với mật độ đều là:

trong đó  là mật độ.

Khối lượng moment quán tính của một ellipsoid mật độ đều là:

trong đó , , và  là môment quán tính tương ứng theo trục x, y, và z. Tích của các mô men quán tính bằng 0.

Nếu a=b=c, đó là môment quán tính của hình cầu đồng chất.

Phép biến đổi tuyến tính 
Khi áp dụng một phép biến đổi tuyến tính khả nghịch vào một mặt cầu ta nhận được một ellipsoid. Giao của một ellipsoid với một mặt phẳng có thể là rỗng, là một điểm hoặc một đường elip. Người ta cũng định nghĩa các ellipsoid với số chiều lớn hơn như là ảnh của một mặt cầu qua một phép biến đổi tuyến tính khả nghịch.

Hình trứng 
Quả trứng gà có khoảng một nửa là hình khum và nửa kia là hình khối ellipsoid gần cầu (có thể hơi dẹt) nối vào xích đạo, chia sẻ trục chính của đối xứng quay. Tuy thuật ngữ hình trứng thường ngụ ý không có đối xứng gập đôi qua mặt xích đạo, nhưng nó cũng có thể chỉ đến những ellipsoid hình khum thật. Nó cũng có thể miêu tả hình 2D mà khi được xoay quanh trục chính, định ra mặt 3D. Xem thêm hình trái xoan.

Xem thêm 
 Phỏng cầu
 Paraboloid
 Hyperboloid
 Ellipsoid chuẩn
 Geoid
 Phương pháp ellipsoid
 Superellipsoid
 (136108) Haumea, tiểu hành tinh hình ellipsoid

Tham khảo

Mặt
Mặt bậc hai
Hằng số hấp dẫn

Hằng số hấp dẫn G phụ thuộc vào hệ đơn vị đo lường, được xác định lần đầu tiên bởi thí nghiệm Cavendish năm 1797. Nó thường xuất hiện trong định luật vạn vật hấp dẫn của Isaac Newton và trong thuyết tương đối rộng của Albert Einstein. Hằng số này còn được gọi là hằng số hấp dẫn phổ quát, hằng số Newton, hoặc G Lớn. Không nên nhầm nó với "g nhỏ" (g), là trọng trường cục bộ của Trái Đất (tương đương với gia tốc rơi tự do).

Định luật và hằng số
Theo định luật vạn vật hấp dẫn, lực hút hấp dẫn (F) giữa hai vật tỷ lệ thuận với tích khối lượng của chúng (m1 và m2), và tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách (r) giữa chúng (định luật nghịch đảo bình phương):

Hằng số tỷ lệ G là hằng số hấp dẫn.

Hằng số hấp dẫn là hằng số vật lý rất khó đo được với độ chính xác cao. Trong đơn vị SI, năm 2014 Ủy ban Dữ liệu Khoa học và Công nghệ CODATA-khuyến nghị giá trị cho G (với độ bất định tiêu chuẩn trong dấu ngoặc) bằng:

và độ bất định tương đối bằng .

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hằng số hấp dẫn Newton G tại Viện NIST  Tham chiếu về hằng số, đơn vị, và độ bất định
 The Controversy over Newton's Gravitational Constant  — additional commentary on measurement problems
 Puzzling Measurement of "Big G" Gravitational Constant Ignites Debate at Scientific American

Đại lượng vật lý
Hằng số vật lý
Lực hấp dẫn
Thuật ngữ thiên văn học
Trịnh Châu

Trịnh Châu là tỉnh lỵ của tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Nằm tại phía bắc tỉnh Hà Nam, Trịnh Châu là một trong chín thành phố trung tâm quốc gia của Trung Quốc và là trung tâm chính trị, kinh tế, công nghệ, giáo dục của Hà Nam. Vùng đô thị Trịnh Châu (bao gồm Trịnh Châu và Khai Phong) là khu vực trung tâm của Khu Kinh tế Trung Nguyên.

Trịnh Châu là một thành phố tập trung nghiên cứu khoa học của Trung Quốc, xuất hiện trong danh sách 100 thành phố khoa học của Nature Index. Trịnh Châu là nơi đặt một số trường đại học trọng điểm quốc gia của Trung Quốc, tiêu biểu là Đại học Trịnh Châu, Đại học Hà Nam, Đại học Nông nghiệp Hà Nam, Đại học Y Dược Trung Quốc Hà Nam và Đại học Công nghệ Hà Nam.

Lịch sử

Địa lý

Khí hậu

Kinh tế

Phân cấp hành chính 
Trịnh Châu được chia thành 12 đơn vị cấp huyện, trong đó có 6 quận (khu) và 5 thành phố cấp huyện và 1 huyện.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức của Trịnh Châu (tiếng Anh và tiếng Hoa)
 Bản đồ Trịnh Châu
 Một vài hình ảnh về Trịnh Châu

Tỉnh lỵ Trung Quốc
Thành phố tỉnh Hà Nam (Trung Quốc)
Khai Phong

Khai Phong () là một địa cấp thị nằm ở phía đông tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Thành phố này tọa lạc ở bờ nam của sông Hoàng Hà, giáp tỉnh lỵ Trịnh Châu về phía tây, Tân Hương về phía tây bắc, Thương Khâu về phía đông, Chu Khẩu về phía đông nam, Hứa Xương về phía tây nam và tỉnh Sơn Đông về phía đông bắc. Khai Phong là một trong 8 cố đô Trung Hoa.

Trong lịch sử, Khai Phong còn nhiều tên khác như là 
Đại Lương (大梁),
Biện Lương (汴梁; Wade-Giles: Pien-liang),
Biện Châu (汴州),
Nam Kinh (南京),
Đông Kinh (東京),
Biện Kinh (汴京).

Đây là Vương đô nước Ngụy thời Chiến quốc, cũng là Đế đô của nhà Bắc Tống (4 tháng 2 năm 960–9 tháng 1 năm 1127) và là kinh đô nhà Kim từ năm 1214.

Địa lý tự nhiên
Khai Phong có tọa độ trong khoảng 113°52′15″–115°15′42″ kinh đông, 34°11′45″–35°01′20″ vĩ bắc, theo chiều bắc–nam rộng 92 km, theo chiều đông–tây dài 126 km, tổng diện tích 6.240 km², trong đó diện tích đô thị đạt 1.816 km². Phía đông cách Hoàng Hải khoảng 500 km, tiếp giáp với Thương Khâu và Hà Trạch (tỉnh Sơn Đông), phía tây tiếp giáp và cách trung tâm Trịnh Châu khoảng 72 km, phía nam tiếp giáp Hứa Xương và Chu Khẩu, phía bắc qua Hoàng Hà là Tân Hương và Bộc Dương. Nó nằm ở trung tâm bình nguyên Dự Đông, một phần của bình nguyên Hoa Bắc.

Bình nguyên Dự Đông, nơi có thành phố Khai Phong, nằm ở phía nam và thuộc phần hạ du của Hoàng Hà. Nằm trên đồng bằng bồi tích thống Holocen hệ Đệ Tứ, với cao độ từ 69 đến 78 m trên một địa hình bằng phẳng, với các lớp đất sâu có chất lượng tốt và kết cấu ổn định, phù hợp cho gieo trồng nhiều loại cây trồng khác nhau cũng như có tỷ lệ rừng che phủ cao.

Khí hậu
Khai Phong có khí hậu cận nhiệt đới ẩm ướt chịu ảnh hưởng của gió mùa (mã Köppen Cwa) giáp ranh với khí hậu lục địa ẩm ướt, với bốn mùa khác biệt rõ ràng. Mùa đông khô lạnh trong khi mùa hè nóng ẩm; mùa xuân ấm và có mưa nhưng không nhiều trong khi thời tiết mùa thu thì mát và khô hơn. Giáng thủy chủ yếu diễn ra từ tháng 6 tới tháng 9 hàng năm.

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Khai Phong được chia thành 9 đơn vị hành chính gồm 5 quận và 4 huyện.
 Cổ Lâu khu (鼓楼区)
 Long Đình khu (龙亭区)
 Tường Phù khu (祥符区)
 Vũ Vương Đài khu (禹王台区)
 Thuận Hà Hồi tộc khu (顺河回族区)
 Úy Thị huyện (尉氏县)
 Kỷ huyện (杞县)
 Thông Hứa huyện (通许县)
 Lan Khảo huyện (兰考县)

Tham khảo
 

Năm 364 TCN
Khởi đầu thập niên 360 TCN
Cộng đồng Do Thái lịch sử
Khu dân cư thành lập thế kỷ 4 TCN
Thành phố tỉnh Hà Nam (Trung Quốc)
Tân Hương, Hà Nam (Trung Quốc)

Tân Hương () là thành phố thuộc tỉnh (địa cấp thị) của tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Thành phố này giáp tỉnh lỵ Trịnh Châu về phía tây nam, Khai Phong về phía đông nam, Hạc Bích và An Dương về phía bắc, Tiêu Tác về phía tây và các tỉnh Sơn Đông phía tây bắc và Sơn Tây về phía đông.

Các đơn vị hành chính 
Tân Hương được chia thành 4 quận (khu), 3 thành phố cấp huyện và 5 huyện.

 Vệ Tân khu (卫滨区)
 Hồng Kỳ khu (红旗区)
 Mục Dã khu (牧野区)
 Phượng Tuyền khu (凤泉区)
 Huy Huyện thị (辉县市)
 Vệ Huy thị (卫辉市)
 Trường Viên thị (长垣市)
 Tân Hương huyện (新乡县)
 Hoạch Gia huyện (获嘉县)
 Nguyên Dương huyện (原阳县)
 Diên Tân huyện (延津县)
 Phong Khâu huyện (封丘县)

Tham khảo

Khu dân cư thành lập thiên niên kỷ 1
Thành phố tỉnh Hà Nam (Trung Quốc)
Đơn vị hành chính cấp địa khu Hà Nam
Danh sách sân bay tại Trung Quốc

Dưới đây là danh sách các sân bay dân dụng tại Trung Quốc được sắp xếp theo tỉnh và thành phố chính mà nó phục vụ. Danh sách bao gồm các sân bay được lên kế hoạch xây dựng và không bao gồm các sân bay đã ngừng hoạt động cũng như các căn cứ không quân.

Tính đến cuối năm 2017, tại Trung Quốc có 229 sân bay dân dụng và hàng chục sân bay khác đang được xây dựng.

An Huy

Bắc Kinh

Cam Túc

Cát Lâm

Chiết Giang

Giang Tây

Giang Tô

Hà Bắc

Hà Nam

Hắc Long Giang

Hải Nam

Hồ Bắc

Hồ Nam

Hồng Kông

Liêu Ninh

Ma Cao

Ninh Hạ

Nội Mông

Phúc Kiến

Quảng Đông

Quảng Tây

Quý Châu

Sơn Đông

Sơn Tây

Tân Cương

Thanh Hải

Thiểm Tây

Thiên Tân

Khu tự trị Tây Tạng

Thượng Hải

Trùng Khánh

Tứ Xuyên

Vân Nam

Chú thích

Liên kết ngoài 
 Asia Times: Các hãng hàng không và các sân bay ở Trung Quốc 
 Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa:
 Aircraft Charter World 
 The Airport Guide 
 World Aero Data 
 A-Z World Airports
 FallingRain.com

Sân bay
Trung Quốc
Sân bay quốc tế Thiên Hà Vũ Hán

Sân bay quốc tế Thiên Hà Vũ Hán (tiếng Anh: Wuhan Tianhe International Airport (Trung văn phồn thể: 武漢天河國際機場; Trung văn giản thể: 武汉天河国际机场; bính âm: Wǔhàn Tiānhé Guójì Jīchǎng)  phục vụ Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc. Sân bay này cách trung tâm Vũ Hán 26 km về phía bắc.

Sân bay được mở cửa ngày 15/4/1995. Đây là sân bay lớn và bận rộn nhất miền Hoa Trung, là sân bay tấp nập thứ 13 Trung Quốc với 20.772.000 lượt khách thông qua năm 2016, 18,9 triệu lượt khách năm 2015.

Nhà ga 2 
Trong tương lai, có dự án phát triển mới của nhà ga bao gồm việc xây dựng một nhà ga thứ hai, một đường băng thứ hai trong kế hoạch để phục vụ tốt hơn các hành khách ngày càng tăng cũng như để phù hợp với Airbus 380, một máy bay phản lực khổng lồ. Nhà ga thứ hai, trong đó có một diện tích sàn 121.200 mét vuông và có công suất thiết kế để xử lý 13.000.000 hành khách và 320.000 tấn hàng / năm. Dự án mở rộng dự kiến sẽ được hoàn thành tháng 7 năm 2008, với tổng chi phí 3370000000 nhân dân tệ ($ 421.500.000). Đến năm 2010, Vũ Hán dự kiến sẽ phục vụ ít nhất là năm tuyến quốc tế và 100 tuyến đường trong nước. 12.200.000 hành khách dự kiến sẽ đi qua Vũ Hán mỗi năm, và khả năng xử lý hàng hóa của thành phố là đạt 144.000 tấn.

Các hãng hàng không và các tuyến bay

Hành khách

Xem thêm 
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Virus corona diễn ra ở Vũ Hán 
Theo thông báo của Cơ quan Kiểm soát dịch viêm phổi Vũ Hán, bắt đầu từ 10h sáng 23/1/2020 (giờ địa phương), thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc sẽ 'tạm thời' ngưng tất cả chuyến bay và chuyến tàu đưa khách rời thành phố nhằm ngăn lây lan dịch bệnh.

Sân bay quốc tế Vũ Hán Tianhe cho biết, lối vào ở cửa vào sân bay chính sẽ có một thiết bị đo nhiệt độ cơ thể khách hàng, nhằm phát hiện ra những trường hợp cần kiểm tra kỹ.

Ngày 24/1/2020, Cục Hàng không Việt Nam ra chỉ thị hủy toàn bộ giấy phép đã cấp và ngừng cấp phép bay mới cho các chuyến bay từ Việt Nam đi Vũ Hán và ngược lại.

Cục Hàng không Việt Nam đã thông báo tạm thời hủy các phép bay giữa Việt Nam và Trung Quốc từ 13 giờ ngày 1-2-2020. Các chuyến bay đang thực hiện, yêu cầu bay trở lại sân bay cất cánh.

Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam có trách nhiệm thông báo tin tức hàng không bằng hình thức phù hợp với nội dung tạm thời hủy phép bay nêu trên. Đồng thời, quản lý bay cũng được yêu cầu từ chối tiếp nhận kế hoạch bay không lưu của các chuyến bay giữa Việt Nam và Trung Quốc theo kế hoạch nói trên. Các chuyến bay đang thực hiện, yêu cầu bay trở lại sân bay cất cánh.

Việc cấp lại phép bay cho các hãng sẽ được Cục Hàng không Việt Nam thông báo đến các hãng sau khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chinh phủ.

Tham khảo

Xinhua

Liên kết ngoài

Wuhan Tianhe International Airport Official website  

Thiên Hà Vũ Hán
Vũ Hán
Dãy núi Hoàng Liên Sơn

Hoàng Liên Sơn, hoặc gọi là Dãy núi Hoàng Liên Sơn, là một dãy núi nằm ở phía tây bắc Việt Nam, là phần còn lại và kéo dài về phía nam của dãy núi Ai Lao. Chủ yếu do đá phiến sét, đá vôi và đá biến chất khác hợp thành. Hướng của Hoàng Liên Sơn là tây bắc - đông nam, phía bắc từ huyện Mường Tè, Lai Châu, phía nam đến huyện Thanh Sơn, Phú Thọ. Tháng 7 năm 2002, Việt Nam thiết lập Vườn quốc gia Hoàng Liên rộng 68.569 ha, bao gồm thị xã Sa Pa, huyện Văn Bàn và huyện Than Uyên, bên trong vườn quốc gia có gần 3.000 loài thực vật bậc cao và hơn 500 loài động vật hoang dã.

Hoàng Liên Sơn được đặt tên theo cây hoàng liên. Người Thái gọi dãy núi này là Khau Phạ, nghĩa là "sừng trời".

Địa lí 
Nằm ở phía tây bắc của dãy núi Trường Sơn, nằm giữa sông Hồng và sông Đà. Có hướng tây bắc - đông nam, địa thế tây bắc cao đông nam thấp, đỉnh núi và dãy núi trùng điệp, rất nhiều đỉnh núi cao hơn 2.500 mét so với mặt nước biển. Sườn tây có độ dốc lớn hơn sườn đông. Đỉnh núi chính là Fansipan, cao 3.147 mét so với mặt nước biển, là đỉnh núi cao nhất Việt Nam, được mệnh danh là "nóc nhà Việt Nam", trên đỉnh núi có quần thể kiến trúc tự viện. Thuộc khí hậu đồi núi nhiệt đới và á nhiệt đới điển hình, chủ yếu phân bố rừng mưa thường xanh nhiệt đới nguyên sinh và rừng mưa thường xanh á nhiệt đới. Sinh vật phong phú đa dạng, rừng rậm dày đặc tốt tươi, là nơi sản xuất cây rừng quý hiếm và thực vật dược thảo của Việt Nam, trong đó có pơ mu được liệt vào loài sắp nguy cấp của Sách đỏ IUCN.

Tham khảo 

Hoàng Liên Sơn
Núi tại Lào Cai
Núi tại Lai Châu
Núi tại Yên Bái
Tài khoản vãng lai

Tài khoản vãng lai (còn gọi là cán cân vãng lai) trong cán cân thanh toán của một quốc gia ghi chép những giao dịch về hàng hóa và dịch vụ giữa người cư trú trong nước với người cư trú ngoài nước. Những giao dịch dẫn tới sự thanh toán của người cư trú trong nước cho người cư trú ngoài nước được ghi vào bên "nợ" (theo truyền thống kế toán sẽ được ghi bằng mực đỏ). Còn những giao dịch dẫn tới sự thanh toán của người cư trú ngoài nước cho người cư trú trong nước được ghi vào bên "có" (ghi bằng mực đen). Thặng dư tài khoản vãng lai xảy ra khi bên có lớn hơn bên nợ.

Theo quy tắc mới về biên soạn báo cáo cán cân thanh toán quốc gia do IMF soạn năm 1993, tài khoản vãng lai bao gồm:
 Cán cân thương mại hàng hóa
 Xuất khẩu
 Nhập khẩu 
 Cán cân thương mại phi hàng hóa
 Cán cân dịch vụ
 Vận tải
 Du lịch
 Các dịch vụ khác
 Cán cân thu nhập
 Kiều hối
 Thu nhập từ đầu tư
 Các chuyển khoản

Tất cả các khoản thanh toán của các bộ phận nhà nước hay tư nhân đều được gộp chung vào trong tính toán này.

Đối với phần lớn các quốc gia thì cán cân thương mại là thành phần quan trọng nhất trong tài khoản vãng lai. Tuy nhiên, đối với một số quốc gia có phần tài sản hay tiêu sản ở nước ngoài lớn thì thu nhập ròng từ các khoản cho vay hay đầu tư có thể chiếm tỷ lệ lớn.

Vì cán cân thương mại là thành phần chính của tài khoản vãng lai và xuất khẩu ròng thì bằng chênh lệch giữa tiết kiệm trong nước và đầu tư trong nước nên tài khoản vãng lai còn được thể hiện bằng chênh lệch này.

Cùng với tài khoản vốn, và thay đổi trong dự trữ ngoại hối, nó hợp thành cán cân thanh toán.

Tài khoản vãng lai thặng dư khi quốc gia xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu hay khi tiết kiệm nhiều hơn đầu tư. Ngược lại, tài khoản vãng lai thâm hụt khi quốc gia nhập nhiều hơn hay đầu tư nhiều hơn. Mức thâm hụt tài khoản vãng lai lớn hàm ý quốc gia gặp hạn chế trong tìm nguồn tài chính để thực hiện nhập khẩu và đầu tư một cách bền vững. Theo cách đánh giá của IMF, nếu mức thâm hụt tài khoản vãng lai tính bằng phần trăm của GDP lớn hơn 5, thì quốc gia bị coi là có mức thâm hụt tài khoản vãng lai không lành mạnh.

Xem thêm 
 Cán cân thanh toán
 Cán cân thương mại
 Tài khoản vốn

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Kinh tế học vĩ mô
Tài chính quốc tế
Tài khoản quốc gia
Kinh tế học quốc tế
Kinh tế học vĩ mô quốc tế

ja:国際収支統計#経常収支
Seymour Papert

Seymour Papert (sinh ngày 29 tháng 2 năm 1928 tại Pretoria, Nam Phi, mất ngày 31 tháng 7 năm 2016) từng là giáo sư toán học, khoa học máy tính tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Ngày 7 tháng 12 năm 2006, khi đi qua một ngã tư tại Hà Nội, Việt Nam, ông bị một chiếc xe máy đâm phải. Ông được đưa ngay vào bệnh viện để phẫu thuật não lấy các cục máu tụ. Sau hơn 1 tuần điều trị tại Bệnh viện Việt Pháp, ngày 16 tháng 12, Seymour Papert được đưa về Boston, Hoa Kỳ để tiếp tục chữa trị. Sau hơn một tháng điều trị, ông ra viện với trình trạng sức khỏe khả quan.

Hai vụ tai nạn liên tiếp do xe máy tại Hà Nội làm hai giáo sư - Seymour Papert bị chấn thương sọ não và Nguyễn Văn Đạo bị chết - đã dấy nên một phong trào hạn chế tai nạn giao thông ở Việt Nam, nhất là ở lứa tuổi thanh thiếu niên .

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tiểu sử tại Viện Công nghệ Massachusetts
 Trang chủ của Seymour Papert
 Quỹ Logo (Logo Foundation)

Papert, Seymour
Papert, Seymour
Papert, Seymour
Papert, Seymour
Lịch sử ngành trí tuệ nhân tạo
Sân bay quốc tế Ma Cao

Sân bay quốc tế Ma Cao (tiếng Hoa: 澳門國際機場; tiếng Bồ Đào Nha: Aeroporto Internacional de Macau)  là sân bay ở Đặc khu hành chính Ma Cao của Trung Quốc. Sân bay này có công suất thiết kế 6 triệu khách/năm, 2000 khách/giờ. Tuy là san bay nhỏ nhưng có thể phục vụ máy bay lớn như Boeing 747. Sân bay được xây trên một hòn đảo nhân tạo lấn biển, nhà ga và sân đỗ nằm trong đất liền và được nối ra đường băng bằng 2 đường lăn.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Hàng hóa 
Tính đến tháng 11.2007
 Air Ma Cao
 EVA Air Cargo
 Shanghai Airlines Cargo
 Singapore Airlines Cargo
 MK Airlines

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Wedsite của sân bay  (web chính thức bằng tiếng Anh và tiếng Hoa)
 

Sân bay tại Ma Cao
Sân bay trên đảo nhân tạo
Thành phố Quezon

Thành phố Quezon P
(tiếng Philippines: Lungsod Quezon), là cựu thủ đô và là thành phố đông dân nhất của Philippines. Thành phố này tọa lạc trên đảo Luzon, Thành phố Quezon (thường được người Philippines gọi tắt là QC) là một thành phố trực thuộc vùng thủ đô Manila, khu vực thủ đô của quốc gia này. Thành phố được đặt tên theo Manuel L. Quezon, nguyên tổng thống người Philippines đầu tiên của Khối Thịnh vượng Chung Philippines (thuộc địa của Hoa Kỳ) – người sáng lập nên thành phố và phát triển nó để thay thế Manila làm thủ đô. Cần phân biệt thành phố Quezon và tỉnh Quezon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 

Thành phố của Philippines
Cố đô
Thành phố ở vùng đô thị Manila
Ông già Noel

Ông già Noel là một nhân vật huyền thoại có nguồn gốc từ văn hóa Cơ đốc giáo phương Tây. Ông được cho là ghi lại các hành vi của các đứa trẻ và mang những món quà đồ chơi và kẹo vào đêm Giáng sinh cho những đứa trẻ ngoan và than đá cho những đứa trẻ hư. Ông già Noel có sự trợ giúp của các yêu tinh Giáng sinh, những người làm đồ chơi trong xưởng của ông ở Bắc Cực, và những con tuần lộc bay kéo xe trượt tuyết của ông trên không.

Nhân vật ông già Noel hiện nay dựa trên các chuyện dân gian về Thánh Nicholas trong lịch sử (một giám mục Hy Lạp sống trong thế kỷ thứ tư tại thành Myra),  nhân vật Cha Giáng sinh của nước Anh, và nhân vật Sinterklaas của Hà Lan.

Ông già Noel thường được miêu tả là một người đàn ông khôi ngô, vui vẻ, râu trắng, thường đeo kính, mặc áo khoác màu đỏ với cổ lông và ống tay màu trắng, quần đỏ có cổ lông trắng, mũ đỏ có lông trắng, thắt lưng da và ủng màu đen, xách một túi đầy quà cho trẻ em. Ông thường được miêu tả là hay cười theo cách giống như "hô hô hô". Hình ảnh này trở nên phổ biến ở Hoa Kỳ và Canada vào thế kỷ 19 do ảnh hưởng đáng kể của bài thơ năm 1823 "A Visit from St. Nicholas". Nhà biếm họa và họa sĩ biếm họa chính trị Thomas Nast cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra hình ảnh của ông già Noel. Hình ảnh này đã được duy trì và củng cố thông qua bài hát, đài phát thanh, truyền hình, sách thiếu nhi, phim và quảng cáo.

Xem thêm
 Bà già Noel
 Yêu tinh Giáng sinh
 Xe tuần lộc

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Trường đào tạo ông già Noel và những câu hỏi khó của trẻ thơ
 Hộp thư Ông Già Noel ở Phần Lan tràn ngập thư trẻ em
 Bức thư về ông già Noel vẫn lay động con tim sau hơn một thế kỷ, VnExpress, 24/12/2014

Văn hóa dân gian Kitô giáo
Truyền thống Giáng sinh

Thánh Kitô giáo
Kitô giáo hóa
Truyền thống Giáng Sinh ở châu Âu
Nhân vật thần thoại
Bal Gangadhar Tilak

Bal Gangadhar Tilak (1856-1920) là anh hùng dân tộc Ấn Độ, nhà cách mạng ấn Độ, lãnh tụ phái cấp tiến trong Đảng Quốc Đại Ấn Độ, một học giả, một triết gia về truyền thống dân tộc cổ ấn Độ. Ông đã chỉ đạo cuộc kháng chiến chống chế độ thực dân của Đế quốc Anh và giành độc lập cho Ấn Độ với sự ủng hộ nhiệt liệt của hàng triệu người dân yêu

Sự nghiệp chính trị 
Bal Gangadhar Tilak sinh ra trong một gia đình trí thức Bà La Môn ở bang Maharastra (vùng ven biển miền Tây Âu). Từ thuở nhỏ, Tilak đã cảm nhận truyền thống dân tộc Maratha và có tinh thần yêu nước nồng nàn. Năm 1880, sau khi tốt nghiệp cử nhân luật, ông từ chối làm quan chức trong chính quyền thực dân, mà cùng với bạn mở trường tư thục ở Poana, nhằm giáo dục thanh niên tinh thần độc lập dân tộc. Ngoài ra, ông còn đứng ra thành lập tờ báo Sư tử bằng tiếng dân tộc Marathi và tờ Maratha bằng tiếng Anh để tuyên truyền nền văn hóa dân tộc, thức tỉnh lòng yêu nước của nhân dân, đả kích nền thống trị của thực dân Anh. Năm 1885, ông tham gia Đảng Quốc đại và trở thành lãnh tụ nhóm cấp tiến phái tả của Đảng đó.

Để tập hợp nhân dân, Tilak đã đứng ra tổ chức những ngày lễ hội truyền thống của địa phương mình và các địa phương khác được đông đảo nhân dân hưởng ứng. Qua những buổi hội làng, ông tuyên truyền và giác ngộ nhân dân. Năm 1897, nhân việc một viên sĩ quan người Anh bị ám sát, thực dân lấy cớ là Tilak viết báo xúi giục dân chúng nổi loạn nên bắt giam và xử tù ông 18 tháng. Trong phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ấn Độ những năm 1905-1907, Tilak hô hào dân chúng đứng lên lật đổ nền thống trị Anh.

Phương pháp cách mạng của ông không phù hợp với phái ôn hòa trong Đảng Quốc đại, ông bị khai trừ khỏi Đảng. 
Tháng 6 - 1908, thực dân Anh một lần nữa lại kiếm cớ bắt giam ông, xử ông 6 năm tù. Vụ án Tilak thổi bùng lên một đợt đấu tranh mới, hàng vạn công nhân ở Bom-bay (Mumbai) tiến hành tổng bãi công trong 6 ngày (để phản đối bản án 6 năm tù của Tilak), xây dựng chiến lũy, thành lập các đơn vị chiến đấu chống lại quân Anh. Nhân dân các thành phố khác cũng hướng ứng, cuộc đấu tranh lên đến đỉnh điểm, buộc thực dân Anh phải thu hồi đạo luật chia cắt Bengal. Nhưng ông bị đày sang Manđalay (Mianma). Trước tòa án, Tilak là người đã tố cáo đanh thép và lên án tội ác của chính quyền thực dân. Nhân dân khắp nơi sôi sục phản đối bản án. Trong nhà tù, Tilak viết sách về triết học truyền thống của ấn Độ để bày tỏ lòng quyết tâm đối với cách mạng. Năm 1914, sau khi được trả tự do, ông lại tiếp tục đấu tranh. Năm 1916, ông thành lập Liên đoàn tự trị. Ông mất ở Bombay năm 1920.

Tham khảo

Nhà văn Ấn Độ
Nhà cách mạng Ấn Độ
Đảng Quốc đại
Triết học Ấn Độ
Nhà triết học Ấn Độ
Sinh năm 1856
Mất năm 1920
Ramanuja

Tham khảo

Ramanujacharya (1017-1137) (रामानुज, Rāmānuja) là một trong những lãnh tụ tinh thần nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng nhất của triết lý Vedanta.

Ramanuja
Tín hữu Ấn Độ giáo
Ramanuja
Ramanuja
Người thọ bách niên Ấn Độ
Madhvacharya

Shri Madhvacharya (, 1238-1317) là người khởi xướng học thuyết Tattvavāda (Triết lý thật sự), được biết đến như là Dvaita hay là trường phái nhị nguyên (dualism) của triết học Ấn Độ. Nó là một trong ba trường phái có ảnh hưởng lớn nhất của triết lý Vedanta. Madhva là một trong những triết gia quan trọng trong suốt phong trào Bhakti. Ông là người tiên phong trong nhiều cách thức, đi ngược lại truyền thống đương thời. Madhvacharya được những người ủng hộ cho là hóa thân thứ ba của Vayu, còn được biết đến như là Mukhyaprana, sau Hanuman và Bhima.

Acharya Madhva được sinh ra vào ngày Vijayadashami năm 1238 tại Pajaka, một làng nhỏ gần Udupi, cha là Nadilliya Narayana Bhatta và mẹ là Vedavati. Họ đặt tên ông là Vasudeva.

Khi còn là một đứa trẻ, Vasudeva đã biểu lộ tài năng nắm bắt những vấn đề về tâm linh. Cậu bị thu hút vào con đường tu hành và vào năm 11 tuổi, cậu theo gia nhập một dòng tu của Achyuta-prajna, một nhà khổ hạnh nổi tiếng vào thời gian đó, gần Udupi, vào năm Saumya (1249). Người khai tâm cậu Acyuta-prajna đặt pháp danh cho Vasudeva là 'Purnaprajna' vào thời gian nhập vào sanyasa.

Một tháng sau đó, cậu bé Purnaprajna được kể là đã tranh luận thắng một nhóm chuyên gia về Tarka(logic) dẫn đầu bởi Vasudeva-pandita. Vui mừng trước tài năng của cậu, Achyuta Prajna đã phong cho cậu đứng đầu phái Vedanta và ban tặng cậu danh hiệu Anandatirtha.

Tham khảo

Madhvacharya
Sinh năm 1238
Mất năm 1317
Tín hữu Ấn Độ giáo
Mất năm 1278
Sinh năm 1199
Phân họ Bông tai

Theo phân loại của APG II, thì họ thực vật trước đây Asclepiadaceae (các tài liệu về thực vật bằng tiếng Việt gọi là họ Thiên lý hay họ Thiên lí, theo tên gọi của cây thiên lý (Telosma cordata)), hiện nay được coi là một phân họ với danh pháp khoa học Asclepiadoideae trong họ La bố ma (Apocynaceae, Bruyns, 2000). Trong Wikipedia, trong cố gắng tuân thủ quy tắc đặt tên gọi theo chi điển hình là chi Asclepias nên gọi họ Asclepiadaceae là họ Bông tai và phân họ Asclepiadoideae là phân họ Bông tai mà không dùng tên họ Thiên lý hay phân họ Thiên lý, mặc dù điều này cũng không sai.

(Phân) họ này tạo thành một nhóm các loài cây thường xanh chủ yếu là cây thân thảo, cây bụi dạng dây leo hay dây leo và có rất ít cây thân gỗ nhưng đáng chú ý là nó còn chứa một lượng đáng kể các loại cây thân mọng nước nhưng không có lá, tất cả đều thuộc về bộ Long đởm (Gentianales). Tên gọi khoa học của (phân) họ này có từ tên khoa học của chi điển hình là Asclepias.

Theo APG trong phân họ này có 214 chi, với khoảng 2.365 loài. Chúng chủ yếu phân bổ ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt là ở châu Phi và Nam Mỹ.

Phân tông Stapeliinae trong (phân) họ này chứa các chi có thân cây mọng nước như Huernia, Stapelia và Hoodia. Chúng đáng chú ý vì có cơ chế phức tạp mà chúng đã phát triển để thụ phấn, nó giống với cơ chế tương tự của họ Orchidaceae không có quan hệ họ hàng gì, đặc biệt trong việc kết hợp các hạt phấn hoa thành khối phấn. Mùi hương từ các hoa, thường được gọi là "mùi thịt thối" hấp dẫn một số các loài côn trùng đến để thụ phấn cho hoa.

Nhiều loại cây lai ghép đã được tạo ra do phương pháp thụ phấn duy nhất của các hoa.

Tông và phân tông
Phân họ Bông tai
 Tông Asclepiadeae
 Phân tông Asclepiadinae
 Phân tông Astephaninae
 Phân tông Cynanchinae
 Phân tông Diplolepinae
 Phân tông Gonolobinae
 Phân tông Metastelmatinae
 Phân tông Orthosiinae
 Phân tông Oxypetalinae
 Phân tông Pentacyphinae
 Phân tông Tassadiinae
 Phân tông Tylophorinae
 Tông Ceropegieae
 Phân tông Anisotominae
 Phân tông Heterostemminae
 Phân tông Leptadeniinae
 Phân tông Stapeliinae
 Tông Eustegieae: 2 chi Emicocarpus và Eustegia.
 Tông Fockeeae: 2 chi Cibirhiza và Fockea.
 Tông Marsdenieae: 28 chi Anatropanthus - Anisopus - Asterostemma - Campestigma - Cathetostemma - Cionura - Cosmostigma - Dischidanthus - Dischidia - Dolichopetalum - Dregea - Gongronema - Gunnessia - Gymnema - Heynella - Hoya - Jasminanthes - Lygisma - Marsdenia - Oreosparte - Pycnorhachis - Rhyssolobium - Sarcolobus - Stephanotis - Stigmatorhynchus - Telosma - Treutlera - Wattakaka.

Các chi

Tham khảo 

Endress, M. E. và P. V. Bruyns (2000). Phân loại sửa đổi của họ Apocynaceae nghĩa rộng Botanical Review 66: 1-56.
Họ Asclepiadaceae 
Các chi của các phân họ Asclepiadoideae, Secamonoideae và Periplocoideae trong họ Apocynaceae

Liên kết ngoài 

Stapeliads.info 
Vườn thực vật Hoàng gia Anh, Kew 

Bông tai, họ
Chi Bòng bòng

Chi Bòng bòng (hay chi Bồng bồng) (danh pháp khoa học: Calotropis) là một chi thực vật trong phân họ Bông tai (Asclepiadoideae) của họ La bố ma (Apocynaceae) với khoảng 3 loài cây sản xuất ra nhựa cây có màu giống như sữa. Chúng là các loài cỏ dại khá phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới. Hoa của chúng thơm và thường được dùng làm các loại 'quả tua hoa' ở một vài nơi thuộc Đông Nam Á.

Chi này được Robert Brown mô tả lần đầu tiên năm 1810. Nó bao gồm các loài bản địa Nam Á và Bắc Phi.

Các loài 
 Calotropis acia Buch.-Ham., 1825 (đồng nghĩa: C. herbacea): Ấn Độ.
 Calotropis gigantea (L.) Dryand., 1811 (đồng nghĩa Asclepias gigantea, Madorius giganteus): Bòng bòng to, bồng bồng to, lá hen. Trung Quốc, tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á.
 Calotropis procera (Aiton) Dryand., 1811 (đồng nghĩa C. busseana, C. heterophylla, C. inflexa, C. persica, C. syriaca, C. wallichii): Bồng bồng quý, bồng bồng lá nhỏ, bồng bồng núi. Bắc Phi, nhiệt đới châu Phi, Trung Đông, Trung Quốc, tiểu lục địa Ấn Độ, Nam Á và Đông Nam Á.
 Calotropis procera phân loài hamiltonii = Calotropis hamiltoni

Chuyển đi
 Calotropis sussuela: đồng nghĩa của Hoya imperialis - cẩm cù vua.

Độc tính
Các loài Calotropis là thực vật có độc. Calotropin, một hợp chất có trong nhựa mủ, là độc hơn strychnin. Calotropin có cấu trúc tương tự như 2 glycoside tim mạch chịu trách nhiệm cho độc tính tế bào của Apocynum cannabinum. Các chất chiết từ hoa Calotropis procera có độc tính tế bào mạnh. Các chất này cũng có hại cho mắt.

Ảnh hưởng văn hóa
Trong văn hóa Ấn Độ thì hoa của Calotropis được dâng cho các vị thần Hindu là Shiva và Hanuman.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Phân loại của USDA cho chi Calotropis
 Calotropis procera
 PIER - Calotropis giantea 

Bòng bòng, chi
Cây độc
IEEE 802

IEEE 802 là họ các chuẩn IEEE dành cho các mạng LAN và mạng MAN (metropolitan area network). Cụ thể hơn, các chuẩn IEEE 802 được giới hạn cho các mạng mang các gói tin có kích thước đa dạng. Khác với các mạng này, dữ liệu trong các mạng cell-based được truyền theo các đơn vị nhỏ có cùng kích thước được gọi là cell. Các mạng Isochronous, nơi dữ liệu được truyền theo một dòng liên tục các octet, hoặc nhóm các octet, tại các khoảng thời gian đều đặn, cũng nằm ngoài phạm vi của chuẩn này. Con số 802 chỉ đơn giản là con số còn trống tiếp theo mà IEEE có thể dùng, đôi khi "802" còn được liên hệ với ngày mà cuộc họp đầu tiên được tổ chức - tháng 2 năm 1980.

Các dịch vụ và giao thức được đặc tả trong IEEE 802 ánh xạ tới hai tầng thấp là tầng liên kết dữ liệu (data layer) và tầng vật lý (physical layer) của mô hình 7 tầng OSI. Thực tế, IEEE 802 chia tầng liên kết dữ liệu OSI thành hai tầng con LLC (điều khiển liên kết logic) và MAC (điều khiển truy nhập môi trường truyền), do đó các tầng này có thể được liệt kê như sau: 
Tầng liên kết dữ liệu
Tầng con LLC 
Tầng con MAC 
Tầng vật lý

Họ chuẩn IEEE 802 được bảo trì bởi Ban Tiêu chuẩn LAN/MAN IEEE 802 (IEEE 802 LAN/MAN Standards Committee (LMSC)). Các chuẩn được dùng rộng rãi nhất là dành cho họ Ethernet, Token Ring, mạng LAN không dây, các mạng LAN dùng bridge và bridge ảo (Bridging and Virtual Bridged LANs). Mỗi lĩnh vực có một Working Group tập trung nghiên cứu.

Các Working Group:
IEEE 802.1 Các giao thức LAN tầng cao
 802.1D – Spanning Tree Protocol
 802.1Q – Virtual Local Area Networks (Virtual LAN)
 802.1aq - Shortest Path Bridging (SPB)
IEEE 802.2 điều khiển liên kết lôgic
IEEE 802.3 Ethernet
IEEE 802.4 Token bus (đã giải tán)
IEEE 802.5 Token Ring
IEEE 802.6 Metropolitan Area Network (đã giải tán)
IEEE 802.7 Broadband LAN using Coaxial Cable (đã giải tán)
IEEE 802.8 Fiber Optic TAG (đã giải tán)
IEEE 802.9 Integrated Services LAN (đã giải tán)
IEEE 802.10 Interoperable LAN Security (đã giải tán)
IEEE 802.11 Wireless LAN (Wi-Fi certification)
IEEE 802.12 công nghệ 100 Mbit/s plus
IEEE 802.13 (không sử dụng)
IEEE 802.14 modem cáp (đã giải tán)
IEEE 802.15 Wireless PAN
 IEEE 802.15.1 (Bluetooth certification)
 IEEE 802.15.4 (ZigBee certification)
IEEE 802.16 Broadband Wireless Access (WiMAX certification)
IEEE 802.16e (Mobile) Broadband Wireless Access
IEEE 802.17 Resilient packet ring
IEEE 802.18 Radio Regulatory TAG
IEEE 802.19 Coexistence TAG
IEEE 802.20 Mobile Broadband Wireless Access
IEEE 802.21 Media Independent Handoff
IEEE 802.22 Wireless Regional Area Network

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của Ủy ban 802

Chuẩn mạng máy tính
*
Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta

Sân bay Quốc tế Soekarno-Hatta (tiếng Indonesia: Bandara Internasional Soekarno-Hatta, tiếng Anh: Soekarno-Hatta International Airport)  là sân bay chính phục vụ khu vực đại đô thị Jakarta trên đảo Java, Indonesia. Sân bay tọa lạc 30 km về phía tây của Jakarta, ở Tangerang Regency, Banten. Sân bay hoạt động từ năm 1985 và nhà ga 2 được mở cửa năm 1992 thay thế cho Sân bay Kemayoran (các chuyến bay quốc nội) ở Trung Jakarta, và Halim Perdanakusuma (một số ít các chuyến bay quốc tế, vẫn còn hoạt động) ở Đông Jakarta.  Người Indonesia gọi sân bay này là Cengkareng. Mã IATA là CGK lấy từ tên Cengkareng. Sân bay có diện tích 18 km², có 2 đường băng và 2 nhà ga chính với nhà ga 1 phục vụ hai hãng Garuda Indonesia và Merpati Nusantara Airlines, nhà ga 2 phục vụ các hãng khác.

Sân bay được đặt tên theo tên vị tổng thống thứ nhất của Indonesia Sukarno, và phó tổng thống thứ nhất Mohammad Hatta.
Đây cũng là một trong các sân bay bận rộn của thế giới.

Nhà ga

Nhà ga 1 

Nhà ga 1 là nhà ga đầu tiên của sân bay quốc tế Soekarno-Hatta và được hoàn thành vào năm 1985. Nó nằm ở vị trí đối diện với nhà ga 2 về phía nam. Nhà ga này chủ yếu dành cho các chuyến bay nội địa trừ hãng Garuda Indonesia và Merpati Nusantara Airlines trong khi các hãng này vận hành các chuyến bay nội địa ở nhà ga 2. Nhà ga này chia thành 3 khu vực, mỗi khu vực có 25 quầy làm thủy tục, 5 băng tải lấy hành lý và 7 cổng. Các cổng của nhà ga này mang các chữ A, B và C kèm theo các ký hiệu số theo sau như A1-A7, B1-B7 và C1-C7. Nhà ga có thể phục vụ cho 9 triệu hành khách mỗi năm.

Nhà ga 2 
Nhà ga 2 được xây dựng xong vào năm 1992 nằm ở phía bắc đối diện với nhà ga 1. Nhà ga này vận hành các chuyến bay quốc tế cũng như các chuyến bay nội địa của hãng Garuda Indonesia và Merpati Nusantara Airlines. Nhà ga 2 cũng có 3 khu vực, mỗi khu vực có 25 quầy làm thủ tục, 5 băng tải lấy hành lý và 7 cổng. Các cổng mang các chữ D, E và F và có ký hiệu D1-D7, E1-E7 và F1-F7. Nhà ga này có thể phục vụ 9 triệu hành khách mỗi năm

Nhà ga 3 

Giai đoạn 1 của nhà ga 3 gồm việc xây dựng 5 cầu lên máy bay, và đưa vào vận hành ngày 15 tháng 4 năm 2009. Thiết kế của nhà ga này khác so với nhà ga 1 và 2 với các ý tưởng hiện hại và thân thiên môi trường (xem here ). Nhà ga hiện là trụ nơi hoạt động của 2 hãng hàng không giá rẻ phục vụ các chuyến bay nội địa là Mandala Airlines và Indonesia AirAsia.

Mỗi cầu lên máy bay có thể phục vụ 4 triệu hành khách mỗi năm. Nhà ga 3 sẽ làm tăng khả năng vận chuyển hành khách của sân bay quốc tế Soekarno-Hatta từ 18 triệu lên 38 triệu mỗi năm.

Trong bản quy hoạch tổng thể mới nhất, pha 1 xây dựng nhà ga 3 và kéo dài đường băng 2 lên 4.000m, và pha 2 sẽ xây nhà ga 4 và đường băng thứ 3 (4.000 m). Một tàu điện trên cao sẽ nối sân bay với thành phố trong nằm trong dự án pha 1.

Nhà ga 4 
Nhà ga 4 đối diện với nhà ga 3 và nằm ở phía đông của nhà ga 1. Nó sẽ được xây dựng trong pha 2 hoặc pha 4 của dự án.

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hàng hóa

Tham khảo 

Jakarta
Soekarno-Hatta, Sân bay Quốc tế
Sân bay quốc tế Cao Hùng

Sân bay Quốc tế Cao Hùng  (chữ Hán phồn thể: 高雄國際機場, bính âm thông dụng: Gaosyóng Guójì Jicháng, bính âm Hán ngữ: Gāoxióng Guójì Jīchǎng, tiếng Anh: Kaohsiung International Airport) là một sân bay dân dụng nằm ở quận Tiểu Cảng, thành phố Cao Hùng, Đài Loan, còn được gọi là Sân bay Quốc tế Tiểu Cảng, Sân bay Cao Hùng Tiểu Cảng, hoặc Sân bay Tiểu Cảng. Sân bay này nằm gần trung tâm thành phố Cao Hùng, có tổng diện tích 264,5 ha (1,021 dặm vuông), được quản lý bởi Cục Hàng không Dân dụng thuộc Bộ Giao thông Vận tải, được định vị là “sân bay quốc tế khu vực phía Nam, phục vụ sân bay nội địa chính cho khu vực Đại Cao Hùng”. Đây là sân bay quốc tế liên kết chính của Nam Đài Loan và cũng là sân bay dân dụng đầu tiên của Đài Loan được trang bị hệ thống đường sắt liên kết sân bay.

Các hãng hàng không

Charter
China Airlines và Uni Air có các chuyến bay thuê từ Cao Hùng đến các thành phố của Nhật Bản:Asahigawa, Hakodate, Sapporo, Hanamaki, Obihiro, Nagasaki và Kumamoto, tùy theo mùa và VietJet Air đã khai thác thuê chuyến đến Cần Thơ

Cargo airlines

Chú thích

Tham khảo

Giao thông Cao Hùng
Sân bay Đài Loan
Công trình xây dựng Cao Hùng
Bandung

Bandung (Tiếng Sunda: ᮘᮔ᮪ᮓᮥᮀ) là thành phố lớn thứ 4 Indonesia, là tỉnh lỵ của tỉnh Tây Java. Thành phố có 2,5 triệu dân (năm 2004), diện tích 167,67 km², cách Jakarta 180 km về phía đông nam. Đây là thành phố lớn thứ tư của Indonesia, là và là vùng vực đô thị lớn thứ hai, với 7.400.000 trong năm 2007. Thành phố nằm ở khu vực cao 768 m (2.520 ft) trên mực nước biển, Bandung có nhiệt độ quanh năm tương đối mát hơn so với hầu hết các thành phố khác của Indonesia. Thành phố này nằm trong lưu vực sông và có các lửa bao quanh. Địa hình này cung cấp cho thành phố với một hệ thống phòng thủ tốt tự nhiên, đó là lý do chính mà chính quyền Đông Ấn Hà Lan di chuyển thủ đô thuộc địa từ Batavia đến Bandung. Năm 2020, dân số toàn thành phố đã vượt hơn 3 triệu người.

Những người thực dân Hà Lan đầu tiên mở đồn điền trà trên khắp các ngọn núi trong thế kỷ XVIII, sau đó là xây dựng đường nối khu vực trồng đến thủ đô (180 km hoặc 112 dặm về phía tây bắc). Những cư dân của châu Âu ở thành phố này đã yêu cầu thành lập một đô thị (gemeente), được công nhận vào năm 1906 và từng bước phát triển Bandung mình thành một thành phố nghỉ mát cho các chủ rừng. Khách sạn sang trọng, nhà hàng, quán cà phê và cửa hàng châu Âu đã được mở trong đó thành phố được mệnh danh như van Parijs Java (tiếng Hà Lan: "Paris của Java").

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức 
 Website du lịch chính thức

 Hội Di sản Bandung 
 Homepage của Bandung
 Expat living in Bandung

Tỉnh lỵ Indonesia

Khu dân cư ở Tây Java
Thành phố của Indonesia
Quý Dương

Xem các mục từ khác cùng tên tại Quý Dương (định hướng)

Quý Dương (giản thể: 贵阳, phồn thể: 貴陽, bính âm: Guìyáng'') là thành phố tỉnh lỵ tỉnh Quý Châu của Trung Quốc. Quý Dương nằm ở trung tâm tỉnh Quý Châu, đông cao nguyên Vân Quý của Trung Quốc, bờ bắc sông Nam Minh - một nhánh của sông Ô Giang.

Lịch sử 
Thành phố được xây dựng năm 1283 sau Công Nguyên vào thời nhà Nguyên với tên gọi ban đầu là Thuận Nguyên (順元), có nghĩa là tuân theo nhà Nguyên (của Đế quốc Mông Cổ).

Địa lý

Khí hậu 
Quý Dương có khi hậu gió mùa bán nhiệt đới, không có 4 mùa rõ rệt, không có mùa đông lạnh lẽo và mùa hè nóng, khí hậu ôn hòa và ẩm.

Phân cấp hành chính 
Quý Dương chia thành 10 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 6 quận, 1 thành phố cấp huyện và 3 huyện trực thuộc.
Quận: Nam Minh (南明区), Vân Nham (云岩区), Hoa Khê (花溪区), Ô Đang (乌当区), Bạch Vân (白云区), Quan Sơn Hồ (观山湖区).
Thành phố cấp huyện: Thanh Trấn (清镇市)
Huyện: Khai Dương (开阳县), Tức Phong (息烽县), Tu Văn (修文县)

Kinh tế 
Quý Dương là trung tâm kinh tế và thương mại của tỉnh Quý Châu. GDP đầu người năm 2003 là ¥11728 (tương đương US$1420) xếp thứ 206/659 thành phố Trung Quốc.

Nhân khẩu 

Quý Dương là nơi sinh sống của 23 dân tộc thiểu số Trung Quốc (trong dó dân tộc Miêu đông dân nhất), cùng với dân tộc người Hán.

Năm 2000, dân số của Quý Dương là 848.166 người, dân số của vùng đô thị Đại Quý Dương là 3,32 triệu người  .

Văn hóa

Đại học 
 Đại học Quý Dương

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Gytouch - Website chính thức của Quý Dương (tiếng Anh) 
 TravelChinaGuide.com - Hướng dẫn tham quan thành phố Quý Dương

Thành phố tỉnh Quý Châu
Khởi đầu năm 1283

Khởi đầu thế kỷ 13 ở Trung Quốc
Đơn vị hành chính cấp địa khu Quý Châu
Tỉnh lỵ Trung Quốc
Nam Xương

Nam Xương (, Hán-Việt: Nam Xương thị) là một địa cấp thị và là tỉnh lỵ của tỉnh Giang Tây, Trung Quốc. Nam Xương tọa lạc bên bờ Cám Giang, cách 60 km về phía nam sông Dương Tử. Nam Xương nổi tiếng với Đằng Vương Các xây dựng năm 653 và Quảng trường nhân dân Nam Xương rộng thứ 2 Trung Quốc - chỉ xếp sau Thiên An Môn ở Bắc Kinh. Diện tích toàn thành phố là 7.194 km², vùng nội thành chiếm 686 km², dân số năm 2020 là 6.255.007 người, trong đó có 3.929.660 người sống trong vùng nội thành.

Thành phố có bánh xe ngôi sao Nam Xương từng là bánh xe Ferris cao nhất thế giới từ 2006–2008 cho đến khi bị Singapore Flyer vượt qua về độ cao. Thành phố có sân bay quốc tế Xương Bắc Nam Xương.

Phân cấp hành chính
Nam Xương được chia thành 9 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 6 quận và 3 huyện.
Quận: Đông Hồ (东湖区), Tây Hồ (西湖区), Thanh Vân Phổ (青云谱区), Hồng Cốc Than (红谷滩区), Thanh Sơn Hồ (青山湖区), Tân Kiến (新建区)
Huyện: Nam Xương (南昌县), An Nghĩa (安义县), Tiến Hiền (进贤县)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức (tiếng Trung) 
Phương ngữ Nam Xương
TravelChinaGuide.com – Hướng dẫn tham quan Nam Xương
Đại học Nông nghiệp Giang Tây
Một bài giới thiệu ngắn về Nam Xương của báo American Newsweek  

Thành phố tỉnh Giang Tây

Đơn vị hành chính cấp địa khu Giang Tây
Tỉnh lỵ Trung Quốc
Khu dân cư thành lập thế kỷ 1 TCN
Năm 201 TCN
Khởi đầu thế kỷ 1 TCN ở Trung Quốc
Khởi đầu thập niên 200 TCN
Lệ Thủy, Chiết Giang

Lệ Thủy (, âm Hán-Việt: Lệ Thủy thị) là một địa cấp thị nằm ở phía tây nam tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Thành phố này giáp Cù Châu, Kim Hoa và Thai Châu về phía bắc, Ôn Châu phía đông nam và tỉnh Phúc Kiến về phía tây nam. Thành phố có diện tích 17.272 km², dân số năm 2020 là 2.507.396 người, mật độ dân số đạt 145,2 người/km². Mã số bưu chính của quận là 323000, mã vùng điện thoại là 0578.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Lệ Thủy quản lý 9 đơn vị hành chính gồm 1 quận, 1 thành phố cấp huyện, 6 huyện và 1 huyện tự trị.
Quận: Liên Đô (莲都区).
Thành phố cấp huyện: Long Tuyền (龙泉市).
Huyện: Thanh Điền (青田县), Tấn Vân (缙云县), Vân Hòa (云和县), Khánh Nguyên (庆元县), Toại Xương (遂昌县), Tùng Dương (松阳县).
Huyện tự trị dân tộc Xa Cảnh Ninh (景宁畲族自治县).
Các đơn vị trên đây được chia tiếp thành 197 đơn vị hành chính cấp hương gồm 5 nhai đạo, 64 trấn và 128 hương (bao gồm 6 hương dân tộc Xa).

Tham khảo

Thành phố tỉnh Chiết Giang
Bali

Bali (tiếng Bali: ) là một tỉnh của Indonesia. Tỉnh này bao gồm đảo chính Bali và một vài đảo nhỏ lân cận, đáng chú ý là Nusa Penida, Nusa Lembongan, và Nusa Ceningan. Nó toạ lạc tại cực tây của quần đảo Sunda nhỏ, nằm giữa Java phía tây và Lombok ở phía đông. Thủ phủ Bali, Denpasar, nằm ở miền nam đảo Bali.

Với dân số 3.890.757 theo thống kê 2010, và 4.225.000 theo thống kê 2014, đảo là nơi cư ngụ của đa số người theo Hindu giáo tại Indonesia. Theo thống kê 2010, 83,5% dân số Bali là người Bali Hindu giáo, sau đó là 13,4% người Hồi giáo, 2,5% người Kitô giáo, và 0,5% người theo Phật giáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 website chính thức  

Đảo Indonesia
Quần đảo Sunda Nhỏ
Tỉnh của Indonesia
Đông Nam Á hải đảo
Vogue (định hướng)

Vogue có thể là:

 Tạp chí thời trang Vogue
 Bài hát Vogue của Madonna
 Bài hát Vogue của ban nhạc KMFDM
 Bài hát Vogue của Hamasaki Ayumi
 Kiểu khiêu vũ Vogue (khiêu vũ)
 Vogue Records, một nhà sản xuất nhạc Mỹ
 Disques Vogue, một nhà sản xuất nhạc Pháp
 The Vogue, một ban nhạc rock

Xem thêm 
 Melchior de Vogüé (1848-1910), nhà văn Pháp
 En Vogue, một ban nhạc R&B

Trang định hướng địa danh
Long não (cây)

Long não hay còn gọi là dã hương (danh pháp hai phần: Cinnamomum camphora) là một loại cây thân gỗ, lớn và thường xanh, có thể cao tới 20–30 m. Các lá nhẵn và bóng, bề mặt như sáp và có mùi long não khi bị vò nát trong tay. Về mùa xuân nó sinh ra các lá màu xanh lục nhạt với nhiều hoa nhỏ màu trắng. Nó sinh ra các quả màu đen, thuộc loại quả mọng, mọc thành cụm với đường kính khoảng 1 cm.

Cây long não có thân cây chắc khỏe với vỏ cây hơi thô và có các đốm nhạt màu, bị nứt nẻ theo chiều dọc.

Long não có nguồn gốc ở khu vực Đông Á, bao gồm Đài Loan, miền nam Nhật Bản, đông nam Trung Quốc và Đông Dương, tại đây người ta trồng nó để sản xuất dầu long não. Nó cũng được trồng tại khu vực ven bờ biển Đen của khu vực Kavkaz.

Xâm hại tại Australia 

Những cây long não đầu tiên được đưa vào Úc năm 1822 như là một loại cây cảnh để trồng trong vườn và công viên. Tuy nhiên, nó đã nhanh chóng trở thành một loại cây xâm hại tại khu vực Queensland và miền bắc New South Wales, tại đây khí hậu cận nhiệt đới ẩm ướt rất thích hợp với nó.

Long não đã xâm chiếm các đồng cỏ, cũng như cạnh tranh với các loài bạch đàn, mà chúng lại là nguồn thức ăn duy nhất của gấu túi – hiện đang ở tình trạng nguy cấp tại nhiều khu vực ở miền đông Úc.

Ứng dụng 

Gỗ long não trên thực tế không bị côn trùng phá hại, vì thế người ta dùng nó để sản xuất các vật dụng nhỏ trong gia đình (tráp, hộp, chuỗi vòng hạt, quạt v.v).

Trước đây, nhiều cây bị đốn hạ để sản xuất long não tự nhiên phục vụ cho việc sử dụng trong y tế, nhưng hiện nay mọi loại long não sử dụng trong thực tế có nguồn gốc tổng hợp. Từ mùn cưa và phoi bào người ta cũng có thể sản xuất ra tinh dầu long não.

Vỏ Long não ngâm rượu dùng ngậm, súc miệng (không nuốt) để phòng, trị bệnh viêm răng, lợi. Đây là bài thuốc dân gian ở Việt Nam.

Tinh dầu 
Người ta chưng cất bằng hơi nước các loại gỗ nghiền nhỏ, rễ, cành non của cây long não để thu được tinh dầu, mà từ đó trong quá trình ngưng tụ và làm lạnh có thể thu tới 90% long não. Bằng việc chưng cất phân đoạn tinh dầu thô người ta thu được các thành phần khác nhau, được sử dụng trong kỹ thuật ("tinh dầu long não đỏ", chứa safrol), y tế (long não y tế), ướp thơm ("tinh dầu long não trắng").

Lưu ý rằng tinh dầu long não dùng trong y tế khác rất nhiều với tinh dầu long não tự nhiên.

Văn hóa
Tại Việt Nam có một cây dã hương cổ thụ tuổi khoảng một nghìn năm được vua Lê Cảnh Hưng sắc phong làm "Quốc chúa đô mộc dã đại vương". Cây nay thuộc xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang, đã được nhà chức trách lập biện pháp bảo vệ.

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Dữ liệu về long não  - Do Cục các nguồn lực tự nhiên và mỏ Queensland cung cấp
 Chiến dịch chống phổ biến cây long não tại Úc 
 Long não -Cụ thể về các tính chất của long não, các chỉ tiêu kỹ thuật đối với long não tổng hợp để làm dược phẩm, các ứng dụng trong ướp thơm trong trang web của Aromaworld.com

C
Thực vật Việt Nam
Thực vật được mô tả năm 1825
Cây thuốc châu Á
Thực vật Trung Quốc
Gia vị
Thực vật xâm hại
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Triều Tiên
Thực vật Đài Loan
Camphora
Cây Trung Quốc
Cây Nhật Bản
Cây Triều Tiên
Cây Đài Loan
Cây Việt Nam
Leopold Mozart

Leopold Mozart (1719-1787) là cha của nhạc sĩ thiên tài Wolfgang Amadeus Mozart. Ông là một nhà sư phạm âm nhạc giỏi, là người thầy đầu tiên và là người có ảnh hưởng rất lớn đến Mozart. Năm 1747, ông lấy con gái của một quan chức cao cấp nước Áo. Ông là cây viôlon thứ hai của triều đình tại Salzburg. Cuộc sống của ông đôi lúc rất vất vả, có khi cả gia đình phải xa nhau (Wolfgang Amadues Mozart và mẹ ra nước ngoài để tránh nạn, ông và con gái ở lại quê nhà sống 1 đời sống vất vả vì kinh tế eo hẹp). Ông qua đời vào ngày 28 tháng 5 năm 1787 do bệnh nặng.

Tham khảo 

Braunbehrens, Volkmar (1990) Mozart in Vienna. New York: Grove Weidenfeld.
Grove Dictionary of Music and Musicians, "(Johann Georg) Leopold Mozart", which is part of the major article "Mozart". The section about Leopold is written by Cliff Eisen. Oxford University Press.
Halliwell, Ruth (1998) The Mozart Family: Four Lives in a Social Context, Oxford University Press.
Solomon, Maynard (1995) Mozart: A Life. Harper Collins.

Liên kết ngoài 

 Leopold Mozart - Chủ đề
 Leopold Mozart , a biographical sketch at the site of the Mozart Project
 A French Edition of Leopold Mozart's Violinschule 
 
 Digitalized exemplar of the French edition at Biblioteca Nacional de España

Mozart, Leopold
Mozart, Leopold
Mozart, Leopold
Leopold
Mất năm 1787
Nhà soạn nhạc Đức
Sinh năm 1719
Nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển
Giảng viên âm nhạc
Giảng viên vĩ cầm
Tín hữu Công giáo Áo
Nguyễn Thái Tổ

Nguyễn Thái Tổ (chữ Hán:阮太祖) có thể là những nhân vật lịch sử sau:

Danh sách
Nguyễn Thái Tổ Nguyễn Hoàng, người sáng lập ra chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong, được vua Gia Long truy tôn là Thái Tổ Gia Dụ Hoàng đế.
Nguyễn Thái Tổ Nguyễn Huệ, vị vua thứ 2 của nhà Nguyễn Tây Sơn, được vua Cảnh Thịnh Nguyễn Quang Toản truy tôn.

Xem thêm
Thái Tổ
Hán Thái Tổ
Ngụy Thái Tổ
Chu Thái Tổ
Đường Thái Tổ
Tấn Thái Tổ
Tống Thái Tổ
Tề Thái Tổ
Triệu Thái Tổ
Lương Thái Tổ
Yên Thái Tổ
Tần Thái Tổ
Kim Thái Tổ
Lý Thái Tổ
Hạ Thái Tổ
Thục Thái Tổ
Trần Thái Tổ
Đại Thái Tổ
Ngô Thái Tổ

Miếu hiệu