Phi cộng sản hóa

Phi cộng sản hóa là quá trình thanh trừng các cựu quan chức cộng sản cấp cao và loại bỏ các biểu tượng cộng sản ở những nước từng theo chế độ cộng sản.

Nó đôi khi được coi là một cuộc thanh lọc chính trị. Mặc dù thuật ngữ được sử dụng thỉnh thoảng trong Chiến tranh Lạnh, nó được áp dụng thường xuyên cho các quốc gia từng là thành viên của Khối phía Đông. Những quốc gia này được nhìn nhận có mối quan hệ mật thiết với Khối phía Đông và Liên Xô, do đó thuật ngữ được dùng chủ yếu để mô tả một số thay đổi pháp lý và xã hội trong thời kỳ hậu cộng sản của họ trong giai đoạn hậu Chiến tranh Lạnh.

Ở một số một quốc gia, việc phi cộng sản hóa còn bao gồm việc cấm các biểu tượng cộng sản. Mặc dù có những điểm chung, quá trình phi cộng sản hóa diễn ra ở các nước khác nhau.

Tổ chức chịu trách nhiệm 
Các tổ chức chịu trách nhiệm cho việc phi cộng sản hóa ở các nước như sau:
 Cộng hòa Séc – Văn phòng Lưu trữ và Điều tra Tội ác Cộng sản
 Estonia – Ủy ban Quốc tế Estonia điều tra tội ác chống nhân loại
 Hungary – Ủy ban Tưởng niệm Quốc gia
 Latvia – Trung tâm Ghi chép Hậu quả từ chủ nghĩa toàn trị (TSDC)
 Litva – Trung tâm Nghiên cứu Diệt chủng và Kháng chiến Litva
 Moldova – Ủy ban Nghiên cứu về Chế độ độc tài Cộng sản ở Moldova
 Ba Lan – Viện Tưởng niệm Quốc gia – Ủy ban truy tố tội ác chống lại dân tộc Ba Lan
 Romania – Viện Điều tra Tội ác Cộng sản ở Romania
 Slovakia – Viện Ký ức Quốc gia – Ústav pamäti národa (Sk)
 Ukraina – Viện Tưởng niệm Quốc gia Ukraina
 Bulgaria - Viện Nghiên cứu Tội ác Cộng sản ở Bulgaria

Thanh trừng và truy tố quan chức 

Phi cộng sản hóa ban đầu được hiểu là các chính sách của chính phủ nhằm hạn chế ảnh hưởng của các quan chức thuộc chế độ cộng sản cũ trong chính trị. Thuật ngữ này không nên nhầm lẫn với quá trình thanh lọc chính trị nói chung, vốn là khâu kiểm tra kỹ lưỡng đối với các cá nhân đang nắm giữ hoặc đang ứng cử vào các vị trí hành chính công của nhà nước.

Theo sửa đổi hiến pháp năm 1992 tại Cộng hòa Séc, công khai phủ nhận, nghi ngờ, cố gắng biện minh hoặc tiếp tay cho tội ác của chế độ phát xít hay cộng sản sẽ bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm. Năm 1992, Barbara Harff viết rằng không có quốc gia hoặc cơ quan chính phủ cộng sản nào bị kết tội diệt chủng.

Vào tháng 8 năm 2007, Arnold Meri, cựu chiến binh Hồng quân Estonia và anh em họ của cựu tổng thống Estonia Lennart Meri phải đối mặt với cáo buộc diệt chủng từ chính quyền Estonia khi bà dính nghi vấn tham gia vào các cuộc trục xuất người Estonia ở Hiiumaa năm 1949. Meri phủ nhận mọi cáo buộc và cho rằng đó là sự phỉ báng có động cơ chính trị, tuyên bố: "Tôi không coi mình là người phạm tội diệt chủng." Phiên tòa bị hoãn lại vô thời hạn khi Meri qua đời vào ngày 27 tháng 3 năm 2009 ở tuổi 89.

Xem thêm 

 Chống chủ nghĩa cộng sản
 Cấm các biểu tượng cộng sản
 Tội ác của những người cộng sản trong hệ thống pháp luật Ba Lan
 Thanh lọc ở Ba Lan
 Phi cộng sản hóa ở Ukraina
 Tháo dỡ các tượng đài Vladimir Lenin ở Ukraina
 Phi Nga hóa
 Phi cộng sản hóa ở Nga
 Phi phát xít hóa
 Phi Lenin hóa
 Phi Stalin hóa
 Phi Ba'ath hóa
 Khử Hán hóa
 hoài niệm cộng sản
 Nỗi hoài niệm về Liên Xô
 Nỗi nhớ quê hương
 Ủy ban Quốc tế Estonia điều tra tội ác chống nhân loại
 Tuyên bố của Timișoara
 Golaniad
 Tranh cãi về tên đường phố
 Vergangenheitsbewältigung

Chú thích 

Dân chủ hóa
Chủ nghĩa chống cộng
Hậu các cuộc cách mạng 1989
Thanh trừng chính trị và văn hóa
Phi cộng sản hóa