Trung tâm Thúy Nga

Trung tâm Thúy Nga, còn được biết đến dưới cái tên chính thức là Thúy Nga Productions hoặc Thúy Nga Paris theo tên gọi của khán giả và truyền thông, là một trong những nhà tổ chức biểu diễn và sản xuất các sản phẩm băng đĩa ca múa nhạc lớn nhất của người Việt hải ngoại. Sản phẩm nổi tiếng nhất của Trung tâm Thúy Nga là các chương trình ca vũ nhạc kịch tổng hợp (đại nhạc hội) Paris by Night và các live show.

Lịch sử hình thành và phát triển

Thời kỳ trong nước
Trung tâm Thúy Nga lần đầu tiên được thành lập tại đô thành Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) năm 1972, chuyên sản xuất băng đĩa nhạc. Cửa hiệu của Thúy Nga nằm trong Thương xá Tam Đa (Crystal Palace) trên đường Lê Thánh Tôn, quận 1 (nay là phường Sài Gòn, TP.HCM). Những tên tuổi do Thúy Nga phát hành khi còn trong nước là Khánh Ly, Thái Thanh, Thanh Tuyền... Ngoài tân nhạc Thúy Nga còn cho ra băng cải lương. Chủ nhân là ông Tô Văn Lai. Trung tâm Thúy Nga cũng là đơn vị phát hành những bài hát của các ca sĩ nhạc vàng trước năm 1975 và khá thành công như Thanh Tuyền, Khánh Ly...

Ra hải ngoại
Năm 1975, khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ thì Trung tâm Thúy Nga ngưng hoạt động. Gia đình ông Tô Văn Lai vượt biên và được sang Pháp tị nạn vào cuối năm 1976. Lúc đầu ông Lai đi bơm xăng, vợ ông bà Thúy mở một cửa hàng băng đĩa nhỏ trong ngõ hẹp ở Paris và sinh nhai bằng việc in sang các băng đĩa cũ một cách thủ công để đem đi bán, rồi từ từ sản xuất các chương trình ca nhạc. Lúc đó các chương trình của Thúy Nga được sản xuất và phát hành tại Paris, nội dung là những tuồng cải lương, sau đó mới dần phát triển thành chương trình ca nhạc kịch múa tổng hợp Paris By Night như được biết sau này.

Sản phẩm thành công nhất của Thúy Nga là loạt chương trình ca nhạc Paris by Night, một chương trình đại nhạc hội bao gồm các thể loại tân nhạc, nhạc vàng, cổ nhạc, múa, và bổ sung thêm hài kịch, phóng sự, nhạc chủ đề, và nhạc trẻ xoay quanh văn hóa và truyền thống Việt Nam. Hai MC nổi tiếng và đã gắn bó lâu năm với chương trình là Nguyễn Ngọc Ngạn và Nguyễn Cao Kỳ Duyên. Nguyễn Ngọc Ngạn là một trong những nhà văn nổi tiếng với nhiều cuốn sách bán chạy, còn Nguyễn Cao Kỳ Duyên được biết đến trước hết là con gái của cựu Thủ tướng và Phó tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Cao Kỳ.

Chương trình ca nhạc Paris by Night từ số đầu tiên vào năm 1983 đến nay, đã được tổ chức ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới bao gồm Pháp, Hoa Kỳ, Canada, Hàn Quốc, Singapore, và Thái Lan. Một số chương trình nhạc hội khác của Trung tâm Thúy Nga cũng được tổ chức tại Úc, Phần Lan, và Đức.

Thúy Nga Paris sang thế kỷ 21 hiện đặt trụ sở chính tại Westminster, California, Hoa Kỳ, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất. Trung tâm này còn có chi nhánh hoạt động ở thủ đô Paris, Pháp; thành phố Toronto, tỉnh Ontario, Canada; và vùng ngoại ô Bankstown thuộc thành phố Sydney, Úc. Chi nhánh Úc sau đó đóng cửa. Năm 2014, chi nhánh tại Paris cũng chính thức đóng cửa, cùng với đó là trang bán hàng online thuynga.fr.

Các sản phẩm

Các tác phẩm trình diễn
Các chương trình Paris By Night do Trung tâm Thúy Nga thường dàn dựng là những chương trình tạp kỹ bao gồm nhiều thể loại nhạc để có thể tiếp cận sở thích âm nhạc đại đa số khán giả. Trong các chương trình biểu diễn, có một số nhạc phẩm của các nhạc sĩ hiện sinh sống trong nước được đưa vào chương trình. Tuy nhiên một số nhạc sĩ nổi tiếng trong nước thường có nhiều sáng tác bán độc quyền cho Thúy Nga như Châu Kỳ, Nguyễn Ánh 9, Lê Hựu Hà, Quốc Dũng, Phú Quang và gần đây các nhạc sĩ nhạc trẻ như Thái Thịnh, Minh Khang, Lê Quang, Hoài An, Võ Hoài Phúc, Nguyễn Đức Cường, Lương Bằng Quang,...

Các xung đột và tranh cãi
Là một cơ sở văn hóa hải ngoại, Thúy Nga phục vụ chủ yếu cộng đồng người Việt tị nạn. Nhiều chương trình Paris by Night của Thúy Nga đã gây ra tranh cãi trong cộng đồng người Việt hải ngoại và trong lãnh thổ Việt Nam.

Vấn đề chính trị 
Paris By Night 40 với chủ đề Mẹ đặc biệt gây tranh cãi trong cộng đồng người Việt hải ngoại. Chương trình được phát hành nhân dịp Vu lan năm 1997, có một đoạn phim cho bài hát "Ca dao mẹ" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đoạn phim minh họa gồm một đoạn phim tài liệu trong đó có cảnh máy bay pháo kích dân thường đang chạy trốn tại miền Nam Việt Nam. Nhiều người Việt chống cộng tức giận và cho rằng Thúy Nga đã bêu xấu Quân lực Việt Nam Cộng hòa nhằm để lấy tiếng tốt với chính phủ Việt Nam. Họ viết thư đến các tòa soạn kêu gọi tẩy chay Thúy Nga và đã biểu tình trước trụ sở Thúy Nga. Thúy Nga cho rằng đây chỉ là một trường hợp nhầm lẫn do một người biên tập phim chưa thành thạo (đạo diễn Lưu Huỳnh). Cả hai ông Tô Văn Lai và Nguyễn Ngọc Ngạn phải viết thư xin lỗi cộng đồng trong các tờ báo lớn.

Tại Việt Nam, các băng đĩa của Thúy Nga không được cấp phép lưu hành chính thức, nhưng có thể được tiêu thụ lậu. Một số nghệ sĩ quốc nội trình diễn cho Thúy Nga cũng đã từng bị cấm hoạt động sau khi về nước do vi phạm pháp luật.

Các báo chí trong nước cũng thường xuyên chỉ trích nội dung của Paris by Night và cho rằng Thúy Nga "thực hiện các chiến dịch tâm lý chiến chống phá quê hương đất nước". Một số ví dụ có thể kể Paris by Night số 77 (30 năm viễn xứ) và 91 (Huế-Sài Gòn-Hà Nội) có nhiều bài hát và màn trình diễn mang tính chất chống Cộng và xuyên tạc các sự kiện lịch sử Việt Nam, khiến cho các băng đĩa nhạc của hai chương trình này bị ra lệnh thu hồi và tiêu hủy. Tuy nhiên, từ năm 2004, sau thành công của vở kịch Con sáo sang sông, Thúy Nga bắt đầu phát hành các sản phẩm của Sân khấu kịch Nụ cười mới ra hải ngoại.

Giai đoạn 2008 đến nay, các đài truyền hình trong nước đã và đang hợp tác với Thúy Nga để sản xuất chương trình cũng như cung cấp tư liệu, chẳng hạn như THVL hay VTC9 - Let's Viet. Từ ngày 19 tháng 4 năm 2010, Thuý Nga hợp tác với Lasta để sản xuất 60% nội dung kênh VTC9 và hòa âm cho các nhạc phim, nhạc hiệu các chương trình của Công ty này. Năm 2018, một cuộc biểu tình Trung tâm Thúy Nga đã diễn ra tại khu Little Saigon, thành phố Westminster, tiểu bang California, Hoa Kỳ của những người Việt chống cộng nhằm phản đối trung tâm hợp tác với các đài truyền hình tại Việt Nam.

Với sự thông thoáng trong chính sách quản lý của chính phủ Việt Nam và ngành công nghiệp giải trí Việt Nam đang phát triển mạnh, nhiều ca sĩ kỳ cựu của Trung tâm Thúy Nga đã và đang về Việt Nam hoạt động trên các chương trình truyền hình và đi lưu diễn ở nhiều sự kiện và ngược lại, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng tại Việt Nam cũng được xuất hiện và biểu diễn tại các chương trình của Trung tâm Thúy Nga tại hải ngoại.

Vấn đề bản quyền
Vì vấn đề giấy phép và kiểm duyệt, Thúy Nga chưa phát hành chính thức các sản phẩm hay tổ chức sự kiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, tổng số đĩa của trung tâm này hàng năm tiêu thụ ở Việt Nam là rất lớn và cái tên của trung tâm này khá quen thuộc với nhiều người dân, song đại đa số là các đĩa in sang lậu. Năm 2015, kênh VTV bị chỉ trích khi chiếu đoạn ca sĩ Thu Phương biểu diễn tại Paris by Night trên sóng truyền hình nhằm giới thiệu cô là một trong những huấn luyện viên của Giọng hát Việt 2015, do chương trình chưa được cấp phép phát sóng tại Việt Nam.

Ở hải ngoại, tình trạng sang băng lậu và lưu truyền trên internet cũng làm các trung tâm điêu đứng và tạo khó khăn tài chính cho họ. Nguyễn Ngọc Ngạn từng lên tiếng nói về vấn đề băng lậu, "Khán giả phụ Thúy Nga, chứ Thúy Nga không phụ lòng khán giả!..."

Thúy Nga được tiếng là thanh toán tiền tác quyền khá sòng phẳng, tuy nhiên đôi khi vẫn có vài khiếu nại như vụ kiện của Hoàng Tuấn, ông bầu ca sĩ Đan Trường, vụ nghệ sĩ Kim Cương kiện Hương Lan. Ngược lại, Thúy Nga không thể khởi kiện khi ca khúc độc quyền bị sử dụng trong nước cũng như vụ Nhà xuất bản Văn học sử dụng trái phép truyện ma do Trung tâm Thúy Nga sản xuất vì các trở ngại pháp lý giữa hai nước Hoa Kỳ và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Diễn đàn Thúy Nga chính thức 
Thuy Nga's European web site 
Thuy Nga's United States web site
 Kênh video chính thức của TT Thúy Nga tại Youtube
Đài truyền hình VietFace TV của Trung tâm Thúy Nga
Miratunes (Download & Listen to music, interviews and more of your favourite singers from Thuy Nga 
A case of Copyright infringement by Thuy Nga
 Nguyễn Ngọc Ngạn, Trông Lại Một Chặng Đường , nhân Kỉ niệm 25 năm Paris By Night, 2008
Thúy Nga Paris có thể đóng cửa 

Công ty giải trí Việt Nam
Hãng ghi hình

Âm nhạc Việt Nam
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nhãn hiệu Mỹ
Khởi đầu năm 1984 ở Pháp
Hãng ghi âm Mỹ