Quan hệ văn hóa

Quan hệ văn hóa (Cultural relations) hay giao lưu văn hóa là những tương tác xuyên quốc gia có đi có lại, không mang tính ép buộc giữa hai hoặc nhiều nền văn hóa, bao gồm một loạt các hoạt động được thực hiện từ cả các chủ thể nhà nước và phi nhà nước trong không gian văn hóa và xã hội dân sự. Kết quả tổng thể của các mối quan hệ văn hóa là sự kết nối keo sơn ngày càng nồng thắm, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, làm các mối quan hệ nhiều hơn và sâu sắc hơn, các giao dịch cùng có lợi và cuộc đối thoại bền vững được tăng cường giữa các quốc gia, các dân tộc, các chủ thể phi nhà nước và các nền văn hóa. Thông qua các công cụ chính sách công chẳng hạn như ngoại giao công chúng và ngoại giao văn hóa (quan hệ từ nhà nước đến người dân), truyền thông chiến lược và tính điều kiện (bao gồm các chính sách thuyết phục quần chúng và tuyên truyền), các quốc gia và các thể chế do nhà nước tài trợ dựa vào các chủ thể phi nhà nước và văn hóa với mục đích thúc đẩy và củng cố các lợi ích chính sách đối ngoại của họ cũng như định hình nhận thức và sở thích.

Đại cương
Quan hệ văn hóa có thể được phân biệt với các hoạt động do nhà nước dẫn dắt chẳng hạn như ngoại giao công chúng, ngoại giao văn hóa và xây dựng thương hiệu quốc gia, ở chỗ chúng không chỉ bắt nguồn từ các chính sách của các chủ thể nhà nước mà thông qua một loạt các thể chế và chủ thể phi nhà nước tham gia theo đuổi các mục tiêu riêng của họ với tư cách là các chủ thể xuyên quốc gia và từ tính tương hỗ của chúng. Tuy nhiên, chúng là một thành phần hữu hình của quan hệ quốc tế theo nghĩa là chúng bao trùm không gian mà trong đó một loạt các chủ thể phi nhà nước tham gia vào việc thúc đẩy đối thoại liên văn hóa có thể ủng hộ hoặc chống lại lợi ích quốc gia của các chủ thể nhà nước. Tương tác văn hóa trực tiếp biểu thị những cuộc gặp gỡ cả về mặt vật lý và ảo với con người và các đối tượng của một nền văn hóa khác. Tương tác văn hóa gián tiếp liên quan đến các ý tưởng, giá trị và niềm tin đặc trưng của một nền văn hóa cụ thể và thường nổi bật trong triết học, văn học, âm nhạc và nghệ thuật đóng vai trò là các công cụ xuyên quốc gia, có thể thúc đẩy và củng cố đối thoại liên văn hóa. Do đó, sự hiểu biết về quan hệ văn hóa đòi hỏi sự hiểu biết về các nền văn hóa đương đại, ở cả cấp độ toàn cầu và địa phương. 

Do sự lan tỏa ngày càng tăng của những phát triển đang diễn ra trong truyền thông kỹ thuật số và các mạng xã hội, vốn tạo điều kiện thuận lợi rất lớn cho các quá trình sản xuất, tham gia và đối thoại văn hóa toàn cầu này, tầm quan trọng của các quan hệ văn hóa trực tiếp và gián tiếp đang ngày càng gia tăng và phát triển. Phương tiện kỹ thuật số cho phép các xã hội dân sự và văn hóa tham gia vào các mối quan hệ văn hóa vượt ra ngoài ranh giới của quyền lực nhà nước phi cứng rắn truyền thống, tức là ngoại giao văn hóa và công chúng. Giao lưu văn hóa vừa tạo ra vừa khuếch tán quyền lực (mềm), vốn thay đổi tùy thuộc vào việc ai là người tham gia vào nó. Đầu tiên và quan trọng nhất, các mối quan hệ văn hóa được tiến hành thông qua một phạm vi khổng lồ các chủ thể phi nhà nước tham gia xuyên quốc gia. Phạm vi này bao gồm các thành phố, xã hội dân sự toàn cầu, các tổ chức giáo dục, các tổ chức văn hóa và nghệ thuật, các viện nghiên cứu, các tập đoàn và doanh nghiệp, thậm chí cho đến cả những cá nhân có thể tham gia thông qua Internet. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các chủ thể nhà nước bị loại trừ khỏi lĩnh vực quan hệ văn hóa. Tất yếu có một sự tương tác đang diễn ra giữa lĩnh vực quan hệ văn hóa và chính sách đối ngoại của một quốc gia, xét đến quy mô và tầm quan trọng của hoạt động quan hệ văn hóa, vốn làm lu mờ các chính sách do nhà nước thúc đẩy về số lượng, tần suất, tính bao trùm và tốc độ.

Chú thích

Tham khảo
 Giulio Gallarotti. "Soft Power: What it is, Why It's Important, and the Conditions Under Which it Can Be Effectively Used" Journal of Political Power (2011).
 Joseph S. Nye, Soft Power: The Means to Success in World Politics (Cambridge: Perseus Books, 2004).
 Justin Hart, Empire of Ideas: The Origins of Public Diplomacy and the Transformation of US Foreign Policy. (New York: Oxford University Press, 2013).
 Michael J. Waller (ed.) Strategic Influence: Public Diplomacy, Counterpropaganda, and Political Warfare, (Washington, DC: Institute of World Politics Press, 2009).
 Werner Meissner, “Cultural Relations between China and the Member States of the European Union”, in The China Quarterly (special issue: China and Europe since 1978: A European Perspective) 169 (2002), 181–203.
 Martin Rose and Nick Wadham-Smith, "Mutuality, trust and cultural relations" (British Council, Counterpoint, 2004).
Văn hóa