Phong trào chấp nhận béo phì

Phong trào chấp nhận béo phì (Fat acceptance movement) còn được gọi bằng nhiều tên khác như Tự hào nặng ký hay Trao quyền cho béo phì hay giải phóng béo phì và tranh đấu vì béo phì) là một phong trào xã hội với mục tiêu xóa bỏ sự kỳ thị xã hội đối với bệnh béo phì. Các lĩnh vực tranh cãi bao gồm các cách tiếp cận về thẩm mỹ, pháp lý và y tế đối với những người béo mập, nặng ký. Phong trào chấp nhận béo phì hiện đại bắt đầu vào cuối những năm 1960. Bên cạnh vai trò chính trị, phong trào cũng cấu thành một thứ tiểu văn hóa đóng vai trò như một nhóm xã hội cho các thành viên của mình. Phong trào này đã bị chỉ trích vì không đóng góp giá trị cho cuộc tranh luận về sức khỏe con người, với một số nhà phê bình cáo buộc phong trào "thúc đẩy một lối sống có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe".

Lịch sử 
Lịch sử của phong trào chấp nhận béo phì có thể bắt nguồn từ năm 1967 khi 500 người tập trung tại Công viên Trung tâm New York để phản đối định kiến chống béo phì. Nhà xã hội học Charlotte Cooper lập luận rằng lịch sử của phong trào hoạt động vì người béo được hiểu rõ nhất theo các làn sóng, tương tự như phong trào nữ quyền, mà bà tin rằng nó có mối liên hệ chặt chẽ. Cooper tin rằng các nhà hoạt động vì người béo đã phải trải qua các làn sóng hoạt động tương tự, theo sau là sự kiệt sức, với các nhà hoạt động ở làn sóng tiếp theo thường không biết về lịch sử của phong trào, dẫn đến sự thiếu tính liên tục. Các học giả khác, chẳng hạn như Amy Erdman Farrell đã lập luận rằng lịch sử hoạt động của người béo phì nặng ký vốn thường được kể lại là một lịch sử hoạt động chủ đạo của người da trắng béo phì (hô hào đấu tranh cho người béo phì da trắng là chính) và các hoạt động liên quan của những nhà hoạt động vì người béo phì da màu thường xuyên bị bỏ qua và không quan tâm trong lịch sử truyền thống đấu tranh này.

Tranh đấu

Giống như các phong trào xã hội khác từ thời kỳ này, phong trào chấp nhận béo phì, ban đầu được gọi là "Tự hào béo phì" (Fat Pride), "Sức mạnh béo phì" (Fat Power), hoặc "Giải phóng béo phì" (Fat Liberation), thường bao gồm những người hành động theo lối ngẫu hứng. Một cuộc "fat-in" đã được tổ chức tại Công viên Trung tâm New York vào năm 1967. Phong trào chấp nhận béo phì lập luận rằng người béo là mục tiêu của sự thù ghét, ghê tởm và sự kỳ thị, phân biệt đối xử. Phụ nữ béo phì phải chịu nhiều áp lực xã hội hơn nam giới béo phì, những thái độ này cấu thành một chuẩn mực xã hội sợ béo phì thâm căn cố đế, thể hiện rõ trong nhiều thiết chế xã hội, bao gồm cả truyền thông đại chúng, nơi người béo thường xuyên bị chế nhạo.  Người nặng ký chịu nhiều loại hình phân biệt đối xử khác nhau vì cân nặng và ghi nhận xảy ra trong lĩnh vực y tế, việc làm, giáo dục, các mối quan hệ cá nhân và truyền thông đại chúng. 

Những người béo phì cũng lập luận rằng các cửa hàng quần áo phân biệt đối xử với họ. Giao thông công cộng cũng bị chỉ trích do thiếu tính bao hàm đối với người béo vì ghế ngồi và lối đi thường quá nhỏ. Các vấn đề mà phụ nữ béo mập nặng ký phải đối mặt trong xã hội là chủ đề trung tâm của phong trào chấp nhận béo phì kể từ khi khởi nguồn. Các vấn đề được giải quyết liên quan đến phụ nữ bao gồm hình ảnh cơ thể, và đặc biệt là vẻ thanh mảnh cùng tác động của nó đối với phụ nữ. Những người chỉ trích cho rằng NAAFA, tổ chức phản đối việc ăn kiêng và phẫu thuật giảm cân, là người bao biện cho một lối sống không lành mạnh. Nhưng NAAFA nói rằng họ không làm điều đó, rằng một số người chỉ đơn giản là lớn hơn và không kém phần xứng đáng được hưởng các quyền giống như mọi người khác. Các nhà hoạt động vì người béo phì lập luận rằng sự kỳ thị chống người béo phì và việc quảng bá ăn kiêng tích cực đã dẫn đến sự gia tăng các vấn đề tâm lý và sinh lý ở người béo phì. Chẳng hạn, các cá nhân trải qua phân biệt đối xử cân nặng đã báo cáo rằng họ đối mặt với nhiều căng thẳng tâm lý hơn, cô đơn hơn và hạnh phúc thấp hơn. Phân biệt đối xử cân nặng có thể làm tăng nguy cơ béo phì, viêm mãn tính và gánh nặng bệnh tật. Những người ủng hộ chấp nhận béo phì duy trì quan điểm rằng mọi người ở mọi hình dạng và kích cỡ đều có thể nỗ lực vì sự cân đối và sức khỏe thể chất.

Chỉ trích
Phong trào chấp nhận béo phì đã bị chỉ trích từ nhiều khía cạnh, trong đó những phản đối chính là việc chấp nhận béo phì phớt lờ các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các vấn đề sức khỏe có liên quan đến béo phì và do đó khuyến khích một lối sống không lành mạnh. Năm 2008, Lily-Rygh Glen, một nhà văn, nhạc sĩ và cựu nhà hoạt động chấp nhận béo phì, đã phỏng vấn nhiều phụ nữ khẳng định rằng họ bị đồng nghiệp trong phong trào từ chối và bị dán nhãn là "kẻ phản bội" khi họ thay đổi chế độ ăn kiêng. Sức khỏe con người là một vấn đề nhiều khía cạnh, ngày càng có nhiều nghiên cứu khoa học nghiêm ngặt tiết lộ mối quan hệ giữa cân nặng và sức khỏe rất chi là phức tạp. Phong trào chấp nhận béo phì đã bị chỉ trích vì không đóng góp giá trị cho cuộc tranh luận về sức khỏe con người, với một số nhà phê bình cáo buộc phong trào "thúc đẩy một lối sống có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe". Có một lượng bằng chứng đáng kể cho thấy béo phì có liên quan đến việc tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân và các bệnh tật, và việc giảm cân đáng kể (>10%), bằng cách sử dụng nhiều chế độ ăn kiêng khác nhau, sẽ cải thiện hoặc đẩy lùi hội chứng chuyển hóa và bệnh lý liên quan đến béo phì tại các kết quả sức khỏe khác liên quan đến béo phì. Barry Franklin là giám đốc một cơ sở phục hồi chức năng tim mạch đã phát biểu rằng: "Tôi không muốn nhắm vào bất kỳ tổ chức cụ thể nào nhưng... Một phong trào xã hội đề xuất sức khỏe ở mọi kích thước theo nhiều khía cạnh có thể gây hiểu lầm." Franklin cũng đồng ý rằng những người béo phì có thể trạng cân đối có tỷ lệ tử vong do tim mạch thấp hơn những người gầy nhưng không cân đối, và những người ủng hộ phong trào chấp nhận béo phì lập luận rằng mọi người ở mọi hình dạng và kích cỡ đều có thể lựa chọn các hành vi hỗ trợ sự cân đối và sức khỏe thể chất của chính họ".

Chú thích

Tham khảo
 
 (A) Medical Practitioners' Guide to Benefits of Adapting Environments for the Obese, Michigan State University study by Angela Berg MD and Joyce Burke MD, MSU.edu
The Routledge International Handbook of Fat Studies edited by Cat Pausé & Sonya Renee Taylor
Béo phì
Phân biệt đối xử