Bầu cử Quốc dân Đại hội Trung Hoa Dân quốc 1947

Cuộc bầu cử Quốc dân Đại hội được tổ chức từ ngày 21 đến ngày 23 tháng 11 năm 1947 tại Trung Hoa Dân Quốc, là cuộc bầu cử đầu tiên theo hiến pháp năm 1947 mới được ban hành. Hiến pháp quy định Quốc dân Đại hội là một hội nghị lập hiến và đại cử tri đoàn bầu tổng thống. Tổng cộng có 2.961 đại biểu Quốc dân Đại hội được bầu từ khắp cả nước.

Bối cảnh 
Sau khi Trung Hoa Dân quốc được thành lập, các cuộc bầu cử Quốc hội gián tiếp được tổ chức vào năm 1912 và năm 1918. Cuộc bầu cử Hội nghị Quốc dân () được tổ chức vào năm 1931. Năm 1936, Quốc dân Đại hội Lập hiến được bầu ra.

Tháng 12 năm 1946, Quốc dân Đại hội Lập hiến thông qua Hiến pháp mới, có hiệu lực từ ngày 25 tháng 12 năm 1947. Cuộc bầu cử Quốc dân Đại hội được tổ chức trước khi hiến pháp có hiệu lực. Tháng 4 năm 1947, Đảng Xã hội Dân chủ Trung Quốc và Đảng Thanh niên Trung Quốc tham gia chính phủ Quốc dân mới cải tổ. Đảng Dân chủ Xã hội Trung Quốc yêu cầu được đề cử 238 ứng cử viên, trong khi Đảng Thanh niên yêu cầu được đề cử 288 ứng cử viên, mặc dù số lượng thành viên Quốc dân Đại hội Lập hiến của mỗi đảng thấp hơn đáng kể. Hai đảng cũng đề xuất tổ chức bầu cử theo hệ thống đại diện tỷ lệ, nhưng đề xuất này bị bác bỏ. John Leighton Stuart, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc, chỉ trích hai đảng thiểu số và đề nghị hoãn cuộc bầu cử nhằm bảo vệ việc đàm phán với Đảng Cộng sản Trung Quốc trong Nội chiến Trung Quốc, nhưng Tưởng Giới Thạch khẳng định rằng phải tổ chức bầu cử để thiết lập chính quyền lập hiến.

Công tác bầu cử 

Cuộc bầu cử được tổ chức từ ngày 21 đến ngày 23 tháng 11 năm 1947 theo hệ thống đầu phiếu một phiếu bầu không thể chuyển nhượng. Cử tri viết tên của các ứng cử viên mà họ bầu trên lá phiếu. Do những bất cập trong hệ thống xác minh cử tri, một số lượng lớn phiếu bầu không hợp lệ và tình trạng gian lận bầu cử được đưa tin rộng rãi.

Cuộc bầu cử nhận được phản ứng trái chiều tại Trung Quốc. Việc trao quyền bầu cử cho phụ nữ và nông dân được khen ngợi, nhưng cuộc bầu cử cũng bị chỉ trích vì thiếu dân chủ. Quốc tế nhìn chung đánh giá cao cuộc bầu cử. Đại sứ Stuart nhận xét rằng tuy công tác bầu cử không thỏa đáng nhưng cuộc bầu cử đánh dấu sự khởi đầu của nền dân chủ ở Trung Quốc.

Kết quả

Tỷ lệ cử tri đi bầu 

Theo Hãng Thông tấn Trung ương và Đại Công báo, trong tổng dân số 461 triệu người vào thời điểm đó thì có khoảng 250 triệu cử tri đủ điều kiện đi bỏ phiếu. Nhật báo Trung ương, cơ quan ngôn luận của Trung Quốc Quốc dân Đảng, ước tính số lượng cử tri là 350 triệu người. Chính phủ báo cáo 20 triệu cử tri đi bầu cử, đạt tỷ lệ cử tri đi bầu là 8%, nhưng những nhà quan sát trung lập nhận xét rằng tổng số cử tri đi bầu khó đạt đến 10 triệu người.

Cuộc bầu cử không thể được tổ chức hoặc chỉ được tổ chức tại một số khu vực của những tỉnh, thành phố do Đảng Cộng sản Trung Quốc hoặc lực lượng Liên Xô kiểm soát, ví dụ như Đại Liên, Tề Tề Cáp Nhĩ, Cáp Nhĩ Tân và Lữ Thuận Khẩu. Chính phủ ước tính từ 800 đến 900 khu vực bầu cử không thể tổ chức bầu cử. Tỷ lệ cử tri đi bầu tại các thành phố cao hơn tại vùng nông thôn; hơn một nửa số cử tri tại Quảng Châu đi bầu cử. Hoa kiều gặp khó khăn pháp lý trong việc bầu cử, đặc biệt là ở Anh và các thuộc địa Anh, ngoại trừ ở Hoa Kỳ vì pháp luật Hoa Kỳ cho phép có hai quốc tịch.

Đơn vị bầu cử 
Về nguyên tắc, mỗi huyện hoặc đơn vị hành chính cấp huyện là một khu vực bầu cử bầu ra một đại biểu. Chính phủ Trung Hoa Dân quốc công nhận kết quả trưng cầu ý dân về độc lập của Mông Cổ năm 1945, nên chỉ tổ chức bầu cử tại những minh và kỳ Mông Cổ thuộc các tỉnh của Trung Quốc, ngày nay là lãnh thổ Nội Mông. Các khu vực bầu cử Tây Tạng bao gồm Địa phương Tây Tạng và các vùng Tây Tạng thuộc các tỉnh của Trung Quốc. Hầu hết Tây Tạng bấy giờ nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền Kashg bán độc lập.

Thành phần đảng phái 
Hai đảng đối lập yêu cầu Trung Quốc Quốc dân Đảng đảm bảo số đại biểu của mỗi đảng, được cho là 230 đại biểu cho Đảng Thanh niên Trung Quốc và 202 đại biểu cho Đảng Xã hội Dân chủ Trung Quốc. Trung Quốc Quốc dân Đảng giành được ít nhất 80% số ghế, tương đương với hơn 2.000 đại biểu. Nhiều ứng cử viên do Trung Quốc Quốc dân Đảng đề cử vẫn thất cử, trong khi những ứng cử viên của đảng do cử tri đề cử lại thắng cử. Sau khi hai đảng đối lập đe dọa sẽ tẩy chay Quốc dân Đại hội vì không đủ đại biểu, Trung Quốc Quốc dân Đảng thông qua một nghị quyết buộc một số đại biểu của Trung Quốc Quốc dân Đảng trúng cử phải từ chức để đáp ứng yêu sách của hai đảng. Quốc dân Đại hội khóa I buộc phải trì hoãn phiên khai mạc từ ngày 25 tháng 12 năm 1947 đến ngày 29 tháng 3 năm 1948, khi Trung Quốc Quốc dân Đảng tuyên bố các đại biểu không phải từ chức nữa.

Kết quả tại Đài Loan 
Các đảo Đài Loan và Bành Hồ thuộc Nhật trước ngày 15 tháng 8 năm 1945. Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, chỉ có một số ít người Đài Loan được Chính phủ Nhật Bản cho phép tham gia Nghị viện Đế quốc. Sau chiến tranh, Trung Hoa Dân quốc khôi phục chủ quyền đối với Đài Loan. Chính phủ thành lập tỉnh Đài Loan để đánh dấu sự kiện trao trả Đài Loan.

Các đơn vị hành chính của Đài Loan gồm 8 huyện và 9 thành phố cấp huyện. Mỗi huyện Đài Trung và Đài Nam được bổ sung một đại biểu do dân số đông. Có tổng cộng 19 đại biểu Quốc dân Đại hội được bầu từ Đài Loan.

Kết cục 

Quốc dân Đại hội khóa I chính thức khai mạc vào ngày 29 tháng 3 năm 1948 tại Nam Kinh. Hồ sơ thể hiện 2.859 trong số 2.961 đại biểu trúng cử tham dự phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất. 2.878 đại biểu tham dự lễ bế mạc kỳ họp thứ nhất vào ngày 1 tháng 5 năm 1948.

Ngày 20 tháng 4 năm 1948, Quốc dân Đại hội bầu Tưởng Giới Thạch, lãnh đạo chính phủ Quốc dân, làm tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân quốc.

Sau khi Chính phủ Trung Hoa Dân quốc dời sang Đài Loan sau Nội chiến Trung Quốc, khoảng một nửa số đại biểu Quốc dân Đại hội theo chính phủ đến Đài Loan. Quốc dân Đại hội khóa I quyết định tự gia hạn nhiệm kỳ của mình cho đến khi "có thể tổ chức bầu cử lại tại khu vực bầu cử ban đầu" của các đại biểu. Nhiệm kỳ của Quốc dân Đại hội khóa I tiếp tục cho đến khi Tư pháp viện tuyên bố Quốc dân Đại hội phải chấm dứt nhiệm kỳ vào cuối năm 1991.

Hình ảnh

Xem thêm 

 Chính phủ Quốc dân
 Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc
 Quốc dân Đại hội Trung Hoa Dân Quốc

Tham khảo 

Bài viết có chữ Hán phồn thể