Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Mashreq

Mashreq hay Mashriq (chữ Ả Rập: مشرق) là tên gọi chung của các nước nói tiếng Ả Rập nằm phía đông Ai Cập. Từ mashriq có nguồn gốc từ gốc phụ âm sh-r-q (ش ر ق) có liên quan tới phía đông hay bình minh, và thực chất có nghĩa là "phía đông" (phần lớn trong văn học hay thơ, "nơi mặt trời mọc"). Nó có liên quan tới khu vực rộng lớn trong Trung Đông, giáp giới với Địa Trung Hải và Iran. Vì vậy nó tương ứng với tên gọi maghrib (مغرب), có nghĩa là "phía tây", chỉ vùng các nước nói tiếng Ả Rập ở Bắc Phi. Ai Cập chiếm giữ vị trí không rõ ràng: trong khi văn hóa và ngôn ngữ gần vùng Mashriq hơn, Ai Cập hay được cho là không thuộc vùng nào hết. Những địa danh này có từ các cuộc xâm chiếm Hồi giáo thời kì đầu.
Vùng này đồng nghĩa với Bilad al-Sham, nhưng bao gồm Iraq.

Xem thêm 
 Trăng lưỡi liềm màu mỡ
 Levant
 Đại Syria
 Bilad al-Sham
 Lưỡng Hà

Tham khảo

Địa lý Trung Đông
Ả Rập
Levant
Vùng của châu Á
Địa lý Tây Á
Địa lý Bắc Phi
Vùng lịch sử
Mashriq
Lưỡi liềm Màu mỡ

Lưỡi liềm Màu mỡ (tiếng Anh: Fertile Crescent) là vùng đất có hình dạng giống như lưỡi liềm hay hình trăng non, là nơi mà nền nông nghiệp và văn minh sơ khởi của nhân loại phát triển rực rỡ, thuộc các khu vực Lưỡng Hà, Levant, và Ai Cập.

Tên gọi 
Tên gọi Lưỡi liềm Màu mỡ do nhà khảo cổ James Henry Breasted ở trường Đại học Chicago đặt ra trong Outlines of European History (1914) and Ancient Times, A History of the Early World (1916). Hiện nay, Lưỡi liềm Màu mỡ bao gồm Israel, Palestine, Iraq, Syria, Lebanon, Ai Cập và Jordan, cũng như các phần xung quanh của Thổ Nhĩ Kỳ và Iran. Ngoài sông Tigris và sông Euphrates, nguồn nước sông bao gồm hảo hán sông Jordan. Ranh giới bên trong được phân định bởi khí hậu khô của sa mạc Syria ở phía nam. Xung quanh ranh giới bên ngoài là Tiểu Á và Armenia ở phía bắc, sa mạc Sahara ở phía tây, Sudan ở phía nam và cao nguyên Iran ở phía đông.

Xem thêm 
 Cái nôi của nền văn minh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Bản đồ vùng Trăng Lưỡi Liềm Màu Mỡ 

Cận Đông cổ đại
Lịch sử Địa Trung Hải
Đông Địa Trung Hải
Nông nghiệp Ai Cập
Nông nghiệp Israel
Nông nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ
Vùng lịch sử
Vùng địa lý tự nhiên
Sơn tiêu Ceylon

Chloroxylon swietenia là danh pháp khoa học cho một loài cây có tên gọi là sơn tiêu Ceylon, sơn tiêu Đông Ấn hay buruta). Nó là loài cây thân gỗ cứng vùng nhiệt đới và là loài duy nhất trong chi Chloroxylon. Nó có nguồn gốc ở khu vực miền nam Ấn Độ và Sri Lanka.

Sơn tiêu Ceylon là cây thân gỗ lá sớm rụng kích thước trung bình, cao tới 15–20 m, với lớp vỏ cây dày, nứt, hơi giống bần (li e) và lá hình lông chim. Hoa nhỏ, màu trắng kem, mọc thành dạng chùy hoa; quả nang thuôn dài chia ba phần, có kích thước 2,5–4,5 cm, chứa 1–4 hạt trong mỗi phần.

Sử dụng
Gỗ từ cây này có màu vàng kim loại với sự óng ánh phản chiếu dưới ánh sáng. Gỗ được dùng để làm các mặt hàng nhỏ đắt tiền và lớp gỗ bọc trong các mặt hàng đồ gỗ. Nó là một trong những loại sơn tiêu được biết đến nhiều nhất.

Hình ảnh

Tham khảo

S
Thực vật Madagascar
Thực vật Ấn Độ
Rutoideae
Cây Sri Lanka
Thực vật dễ tổn thương
Mốc phát triển của trẻ em

Từ khi sinh ra cho đến 6 tuổi, trẻ em sẽ thay đổi theo một số mốc phát triển.

Không phải em nào cũng phải theo y khuông các mốc này.

Nhưng nếu cha mẹ cảm thấy con mình bị tụt lại khá xa, nên hỏi bác sĩ.
Nguồn: Developmental Milestones Author: RxPG Team

Tham khảo

Nhi khoa
Sự phát triển của trẻ
ATC

ATC có thể là chữ viết tắt của:

Giao thông vận tải 
 Aviation
 Kiểm soát không lưu (Air traffic control)

Khoa học, công nghệ 
 Hệ thống phân loại giải phẫu - điều trị - hoá học, một hệ thống phân loại thuốc của tổ chức y tế thế giới.

Kinh tế 
Hiệp định về Hàng Dệt may (Agreement on Textiles and Clothing), một hiệp định quốc tế hoạt động từ 1994 đến hết năm 2004.

Doanh nghiệp 
ATC Furniture (Ánh Tân Cương), một công ty chuyên sản xuất và cung cấp nội thất mây nhựa được thành lập năm 2006 tại Việt Nam.

Giải trí 
 Nhóm nhạc ATC (A Touch of Class), Nhóm nhạc pop đến từ Đức (1999–2003)
Phân lớp Sổ

Phân lớp Sổ (Dilleniidae) là một danh pháp thực vật ở cấp độ phân lớp.
Định nghĩa của phân lớp này thay đổi theo hệ thống phân loại được sử dụng; yêu cầu duy nhất là nó phải bao gồm họ Sổ (Dilleniaceae). Wikipedia chấp nhận hệ thống APG III trong đó không sử dụng các danh pháp thực vật chính thức ở cấp độ cao hơn bộ và vì thế trong phạm vi Wikipedia thì tên gọi này sẽ không được định nghĩa về mặt phân loại học.

Hệ thống được nhiều người biết đến có sử dụng tên gọi này là hệ thống Cronquist và trong phiên bản nguyên gốc năm 1981 của hệ thống này thì định nghĩa của phân lớp Sổ là:

 Phân lớp Dilleniidae
 bộ Dilleniales - bộ Sổ
 bộ Theales - bộ Chè
 bộ Malvales - bộ Cẩm quỳ
 bộ Lecythidales - bộ Lộc vừng
 bộ Nepenthales - bộ Nắp ấm
 bộ Violales - bộ Hoa tím
 bộ Salicales - bộ Liễu 
 bộ Capparales - bộ Màn màn
 bộ Batales - bộ Lê mộc
 bộ Ericales - bộ Thạch nam
 bộ Diapensiales - bộ Nham mai
 bộ Ebenales- bộ Thị, hồng, cậy, mun 
 bộ Primulales - bộ Anh thảo

APG II và APG III đưa các loại thực vật trong phân lớp này vào các nhánh asterids và rosids.

Tham khảo

*
Danh pháp thực vật học
Thalassaemia

Tham khảo

Thalassaemia là một bệnh hoại máu di truyền. Trong hồng huyết cầu của bệnh nhân, chất hồng tố haemoglobin A không được cấu tạo hoàn toàn. Do đó hồng huyết cầu bị bất thường và bị dễ tiêu hủy khi đi qua lá lách.

Cơ chế phân tử 
Đột biến gen chính: Xảy ra ở gen HBA1/HBA2 (nhiễm sắc thể 16, alpha-thal) hoặc HBB (nhiễm sắc thể 11, beta-thal), gây giảm/mất sản xuất chuỗi alpha (bình thường 4 gen) hoặc beta.

Mất cân bằng chuỗi: Chuỗi thừa kết tủa trong hồng cầu tiền thân, ức chế sinh hồng cầu (ineffective erythropoiesis) và tan máu ngoại biên.

Loại đột biến phổ biến: Xóa gen (alpha-thal), điểm đột biến, chèn/xóa khung đọc (beta-thal β0 hoàn toàn mất; β+ giảm một phần).

Huyết học

ms:Thalassaemia
sv:Thalassemi
th:ธาลัสซีเมีย
Bộ Lộc vừng

Bộ Lộc vừng (danh pháp khoa học: Lecythidales) là danh pháp thực vật ở cấp bộ. Tên gọi này được sử dụng trong hệ thống Cronquist cho một bộ thuộc phân lớp Sổ (Dilleniidae). Bộ này chỉ bao gồm một họ duy nhất là họ Lộc vừng (Lecythidaceae). Họ này hiện nay (trong hệ thống APG II) được đặt trong bộ Thạch nam (hay bộ Đỗ quyên) (Ericales). Lưu ý là chi Lecythis có lẽ không có mặt tại Việt Nam, nên người ta gọi tên bộ này theo chi có chứa cây lộc vừng hoa chùm (Barringtonia racemosa) là chi Barringtonia.

Tham khảo

Bộ thực vật có hoa được công nhận trong lịch sử
Giải đua ô tô Công thức 1 châu Âu

Giải đua ô tô Công thức 1 châu Âu là một trong nhiều giải thuộc giải đua xe Công thức 1 vô địch thế giới diễn ra hàng năm. Các đội đua sẽ thi đấu trên đường đua Nürburgring tại Nürburg, Đức.

Các thông số kỹ thuật của đường đua Nürburgring

Tham dự giải Công thức 1 từ: 1983
Số lần tham dự giải Công thức 1: 16
Chiều dài một vòng đua: 5,15 km
Số vòng đua: 60
Tốc độ tối đa: 325 km/h
Sức chứa tối đa: 140.000 người
Kỷ lục chạy một vòng nhanh nhất: 1 phút 29,468 giây của Michael Schumacher (Ferrari F1) năm 2004

Năm 2006
Thời gian: 7 tháng 5

Đội đua Super Aguri: Franck Montagny thay thế Yuji Ide.

Các cá nhân và đội đua vô địch

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giải Công thức 1 châu Âu trên trang chủ của giải Công thức 1 
Đường đua Nurburgring

Châu Âu
Thể thao Đức
Phong Châu (định hướng)

Phong Châu có thể là một trong số các địa danh sau:

 Phường Phong Châu, tỉnh Phú Thọ

 Địa danh cũ
 Địa danh Phong Châu, được cho là kinh đô của triều đại Hùng Vương
 Huyện Phong Châu thuộc tỉnh Vĩnh Phú, sau thuộc tỉnh Phú Thọ.
 Phường Phong Châu (thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ); nay là một phần phường Phong Châu thuộc tỉnh
 Thị trấn Phong Châu, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ; nay là một phần xã Phù Ninh thuộc tỉnh
 Xã Phong Châu (huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng); nay là một phần xã Đàm Thủy thuộc tỉnh
 Xã Phong Châu (huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình), sau là một phần xã Phong Dương Tiến (huyện Đông Hưng); nay là một phần xã Đông Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên.

Xem thêm
Cầu Phong Châu
Jean Sasson

Jean P. Sasson là nhà văn và nhà báo (New York Times) Mỹ.

Tiểu sử
Bà sinh tại thành phố nhỏ Troy, tiểu bang Alabama, Mỹ. Từ khi còn bé, bà bị mê hoặc bởi những câu chuyện về những đất nước và nền văn hóa khác nhau. Năm 1978, bà sang Ả Rập Xê-út để làm điều phối viên nhà nước tại Bệnh viện Nhà vua Faisal và Trung tâm nghiên cứu tại Riyadh. Bà sinh sống và làm việc tại đây 12 năm, từ năm 1978 đến 1991. Từ đó, bà đã đi thăm 59 nước trên thế giới. Hiện giờ, bà đang sinh sống tại tiểu bang Atlanta, Mỹ.

Những tác phẩm
Cuốn sách đầu tiên của bà, Sự hâm hiếp tại Kuwait, được xuất bản năm 1992. Jean Sasson phần lớn viết những câu truyện thật về những vấn đề liên quan đến phụ nữ, mặc dù cuốn sách Đứa con của Ester là chuyện lịch sử về người thật. Những cuốn sách của bà được xuất bản hơn 60 lần, bằng hơn 30 ngôn ngữ. Bà là người theo chủ nghĩa nhân đạo nổi tiếng và khi không nghiên cứu hay viết sách, bà dùng thì giờ vào những vấn đề nhân đạo khác nhau. Những vấn đề mà bà quan tâm đến nhiều nhất là vấn đề về phụ nữ và quyền lợi động vật.

Danh sách
 Sự hâm hiếp tại Kuwait
 Công chúa: Câu chuyện thật phía sau mạng che mặt tại Ả Rập Xê-út
 Công chúa Xuntana Và Các Con Gái, biên dịch: Mai Quảng và Minh Anh
 Công chúa Xuntana và những người thân
 Đứa con của Ester
 Mayada: Đứa con Iraq
 Jawan: Người đàn bà Kurdistan, sẽ được xuất bản năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức 

Sasson, Jean
Sinh năm 1947
Người viết tiểu sử Mỹ
Nữ nhà văn Mỹ
Nhà văn từ Alabama
Nữ giới Mỹ thế kỷ 21
Nữ nhà văn phi hư cấu Mỹ
Chăm sóc trẻ em

Chăm sóc trẻ em là hoạt động nuôi dưỡng, giáo dục, theo dõi quá trình phát triển của trẻ nhỏ.

Trẻ nhỏ từ khi mới lọt lòng mẹ cần sự chăm sóc về dinh dưỡng cũng như giáo dục về tinh thần. Trong nhiều xã hội hiện đại, công việc này được chia sẻ cho cả cha và mẹ đứa bé. Một số gia đình có thêm người giúp đỡ cho việc này, thường gọi là vú em. Ở nhiều xã hội, các thành viên khác của gia đình, như ông bà, cũng tham gia việc chăm sóc trẻ. Trẻ nhỏ sau độ tuổi 12 tháng ở nhiều quốc gia có thể đến trường mẫu giáo để nhận được sự chăm sóc, giúp cha mẹ của chúng có thời gian hoạt động xã hội. Từ sau 6 năm tuổi, nhiều quốc gia quy định trẻ phải bắt buộc đến trường tiểu học.

Trong trường hợp cha mẹ của trẻ bị mất tích hay chết, hoặc không đủ khả năng chăm sóc trẻ, trẻ có thể nhận được sự trợ giúp của cộng đồng, ví dụ như trường trẻ em mồ côi.

Việc thuê vú em để giúp chăm sóc trẻ nhỏ là một chủ đề có thể gây tranh cãi. Một số nghiên cứu cho thấy việc trẻ em nhận được sự chăm sóc liên tục của cha mẹ từ khi lọt lòng, đặc biệt là trong giáo dục, đạo đức, kỷ luật và giao tiếp xã hội sẽ làm tăng cơ hội giúp trẻ được phát triển hết tiềm năng.

Đa số các quốc gia có luật lệ liên quan đến bảo vệ trẻ em (và bà mẹ), ngăn chặn việc lạm dụng trẻ em.

Chăm sóc trẻ dưới 1 tuổi
Trẻ dưới 1 tuổi cần được quan tâm chăm sóc đặc biệt về dinh dưỡng.

Dinh dưỡng
Nhiều nghiên cứu cho thấy sữa mẹ là thức ăn tốt nhất dành cho trẻ sơ sinh và trẻ còn ẵm ngửa. Các chế độ ăn cho trẻ sơ sinh và trẻ còn ẵm ngửa thường được xây dựng với thực đơn chính là sữa mẹ.

Một chế độ nuôi dưỡng có thể được áp dụng là
Sau khi trẻ đã được cắt rốn chừng 30 phút: bú sữa mẹ. Sữa mẹ lúc này còn được gọi là sữa non; nó có chứa các kháng thể của mẹ ít có ở các sữa sau này; có tác dụng giúp trẻ chống đỡ tốt hơn các nguồn bệnh.
Trong 4 tháng đầu: bú sữa mẹ. Việc cho trẻ uống nước chỉ áp dụng khi trẻ bị bệnh cần bổ sung nước như ỉa chảy. Trong trường hợp mẹ thiếu sữa, các sản phẩm sữa trẻ em đảm bảo chất lượng có thể dùng thay thế. Thời gian này, trẻ chưa ăn bột hoặc cháo.

Có nguồn cho biết tại các vùng nông thôn Việt Nam, trẻ dưới 4 tháng tuổi vẫn uống nước thường xuyên, ăn bột sớm, thậm chí ngay từ tháng đầu. Bột có thể làm quá tải bộ máy tiêu hóa chưa hoàn thiện của trẻ; còn nước không đảm bảo vệ sinh sẽ mang bệnh đến cho trẻ. Các nghiên cứu và quan sát thực nghiệm cho thấy trong sữa mẹ đã có đủ nước cho trẻ rồi.

Cai sữa cho trẻ
Trẻ em từ 0 đến 6 tháng tuổi được khuyên nên bú hoàn toàn bằng sữa mẹ. Từ tháng thứ 6 trở đi, có thể bắt đầu cho trẻ ăn dặm, kèm theo bú sữa mẹ kết hợp sữa bình. Thức ăn dặm cho trẻ thường được điều chỉnh, thay đổi thường xuyên nhằm giúp trẻ đỡ ngán và cung cấp nguồn dinh dưỡng hợp lý cho trẻ. Nhưng trẻ em khi đã đến độ tuổi thích hợp cần được tiến hành cai sữa, điều này tốt cho sự phát triển của bé và cả người mẹ. Mỗi người làm cha mẹ khi tiến hành cai sữa cho con, cần trang bị đủ kiến thức, học hỏi kinh nghiệm cũng như tâm lý sẵn sàng để giúp trẻ cai sữa thành công.

Sức khỏe

Xem thêm
Sữa mẹ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhi khoa
Trẻ em
Giáo dục
Kinh tế gia đình
Sử dụng hợp lý

Học thuyết sử dụng hợp lý (tiếng Anh: fair use) tại Hoa Kỳ dựa trên các tự do ngôn luận do Tu chính án số 1 của Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ. Trong phạm vi của luật bản quyền Hoa Kỳ, học thuyết này cho phép trích dẫn hoặc sao chép các tư liệu của người khác đã đăng ký bản quyền một cách phi lợi nhuận mà không cần xin phép, trong tác phẩm của tác giả khác, theo cuộc thử nghiệm cân nhắc (balancing test) có bốn điều kiện. Thuật ngữ "sử dụng hợp lý" chỉ được sử dụng tại nước Mỹ; một nguyên tắc tương tự, xử sự hợp lý (fair dealing), tồn tại ở một số phạm vi khác mà sử dụng hệ thống luật tập tục. Luật nhãn hiệu Hoa Kỳ cũng có điều kiện "sử dụng hợp lý". Tuy điều kiện đó có tên giống, học thuyết đó thực sự khác hẳn với "sử dụng hợp lý" trong luật bản quyền.

Luật bản quyền tại Philippines cũng có học thuyết sử dụng hợp lý phần lớn hay tất cả dựa trên học thuyết được chấp nhận tại Hoa Kỳ.

Xem thêm 
 Wikipedia:Nội dung không tự do
 Thử nghiệm ba bước Berne (Berne three-step test)
 DRM

Tham khảo

Luật bản quyền Hoa Kỳ
Luật sở hữu trí tuệ Hoa Kỳ
Luật bản quyền
Quyền kỹ thuật số
Họ Liễu

Họ Liễu hay họ Dương liễu (danh pháp khoa học: Salicaceae) là một họ thực vật có hoa. Các nghiên cứu di truyền học gần đây của Angiosperm Phylogeny Group đã mở rộng định nghĩa và phạm vi của họ này tới 57 chi.

Trong hệ thống Cronquist cũ thì họ Salicaceae được xếp vào một bộ riêng của chính nó là bộ Liễu (Salicales), và chỉ chứa có 3 chi là (Salix, Populus và Chosenia, với Chosenia hiện nay được coi là đồng nghĩa của Salix), nhưng APG lại đưa họ này vào trong bộ Sơ ri (Malpighiales). Các chi bổ sung thêm vào thì trước đây được đặt trong họ Bồ quân (Flacourtiaceae), nhưng nói chung chúng có lịch sử hỗn tạp trước khi có điều này và đã từng được đặt trong các họ như Bembiciaceae, Caseariaceae, Homaliaceae, Poliothyrsidaceae, Prockiaceae, Samydaceae và Scyphostegiaceae.

Chi Gerrardina hiện tại được coi là chi duy nhất của họ tách biệt, gọi là Gerrardinaceae

Các chi 

Một số tác giả, như Mac H. Alford, lại tách các chi Tetrathylacium, Lunania, Ryania, Trichostephanus, Osmelia, Pseudosmelia, Ophiobotrys, Euceraea, Neoptychocarpus, Casearia, Laetia, Zuelania, Hecatostemon và Samyda ra thành họ Samydaceae. Chi Scyphostegia với 1 loài duy nhất Scyphostegia borneensis đôi khi cũng được tách ra thành họ đơn loài có danh pháp là Scyphostegiaceae. Họ Salicaceae sau khi tách hai họ này ra cũng được coi là họ Liễu nghĩa hẹp.

Chú thích

Tham khảo
 

Liễu, họ
1789

Theo lịch Gregory, năm 1789 là năm thường bắt đầu từ ngày Thứ năm.

Sự kiện

Tháng 1 
 Quang Trung, vị vua triều Tây Sơn, chỉ huy quân đội của mình tiêu diệt 20 vạn quân nhà Thanh, Trung Quốc trong trận Ngọc Hồi - Đống Đa.

Tháng 2 
 Ngày 4: George Washington được Đại hội đại biểu cử tri nhất trí bầu làm Tổng thống đầu tiên của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Tháng 3

Tháng 4

Tháng 5

Tháng 6

Tháng 7 
 Ngày 14: Cách mạng Pháp thành công.

Tháng 8 
 Ngày 7: Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ được chính thức thành lập.
Cuối tháng 8 năm 1789, Quốc hội Pháp thông qua Tuyên Ngôn Nhân quyền và Dân quyền, nêu khẩu hiệu nổi tiếng :"Tự do - Bình đẳng - Bác ái".

Tháng 9

Tháng 10

Tháng 11

Tháng 12

Sinh 
 4 tháng 1: Benjamin Lundy, Nhà hoạt động bãi nô người Mỹ (mất 1839)
 21 tháng 1: William Machin Stairs, thương nhân người Canada (mất 1865) 
 16 tháng 3: Georg Ohm, Nhà vật lý người Đức, người tìm ra định luật Ohm (mất 1854)
 17 tháng 7: John Martin, Họa sĩ người Anh (mất 1854)
 21 tháng 8: Augustin Louis Cauchy, Nhà toán học người Pháp (mất 1857)

Mất 
 7 tháng 4: Abdulhamid I, Hoàng đế của Đế quốc Ottoman (sinh 1725)
 Lý Hóa Long, võ tướng nhà Thanh, chết trận tại Việt Nam

Xem thêm 

 Thế giới trong năm 1789, tình trạng thế giới trong năm này

Tham khảo

*9
UEFA Cup Winners' Cup

Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu (tiếng Anh: UEFA Cup Winners' Cup; tên thường gọi: Cúp C2) là giải bóng đá hàng năm do Liên đoàn bóng đá châu Âu tổ chức cho các câu lạc bộ vô địch cúp quốc gia ở châu Âu. Giải tổ chức từ năm 1960 và sáp nhập vào Cúp UEFA năm 1999.

Lịch sử

Các trận chung kết

Các kỷ lục 
 Đội vô địch nhiều nhất :  Barcelona (4 lần; 1979, 1982, 1989, 1997)
 Đất nước có nhiều câu lạc bộ vô địch nhất :  Anh (8 lần)

Liên kết ngoài 
 Liên đoàn Bóng đá châu Âu

Ghi chú 

Giải đấu câu lạc bộ của UEFA
Họ Lanh

Họ Lanh (danh pháp khoa học: Linaceae) là một họ thực vật có hoa, chủ yếu là cây thân thảo hoặc đôi khi là cây thân gỗ, rất ít khi là các cây thân gỗ lớn ở vùng nhiệt đới. Các lá đơn mép trơn gần như luôn luôn mọc so le, đôi khi có lá kèm. Các hoa lưỡng tính, dạng tỏa tia là các loại hoa 5 cánh, rất ít khi 4 cánh (gặp trong vùng nhiệt đới). Họ này phân bổ rộng khắp thế giới với khoảng 250 loài. Trong họ này có 8 chi với chi lớn nhất là chi Lanh (Linum) có khoảng 180-200 loài.

Các chi
 Anisadenia
 Cliococca
 Hesperolinon
 Linum
 Radiola
 Reinwardtia
 Sclerolinon
 Tirpitzia

Trong hệ thống Cronquist cũ thì họ Linaceae được đặt trong bộ riêng của chính nó là bộ Linales. Các phân loại mới hơn đặt nó trong bộ Sơ ri (Malpighiales).

Chú thích

Tham khảo

Lanh, họ
Họ Sơ ri

Họ Sơ ri hay còn gọi là họ Kim đồng, họ Dùi đục (danh pháp khoa học: Malpighiaceae) là một họ của khoảng 65-70 chi thực vật có hoa trong bộ Sơ ri (Malpighiales), có nguồn gốc ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, chủ yếu phân bổ ở khu vực Nam Mỹ.

Các chi

Hình ảnh

Ghi chú 
Davis, C. C., and W. R. Anderson. 2010. A complete phylogeny of Malpighiaceae inferred from nucleotide sequence data and morphology. American Journal of Botany 97: 2031–2048.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Malpighiaceae Malpighiaceae - description, taxonomy, phylogeny, and nomenclature
 Malpighiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.  http://delta-intkey.com 

Sơ ri, họ
Cầu nguyện tử đạo ngày 15 tháng 7

Cầu Bosphorus (Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Boğaziçi Köprüsü hay 1. Boğaziçi Köprüsü) là cây cầu treo ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ bắc qua eo biển Bosphorus, là eo biển nằm giữa 2 lục địa Á-Âu.

Cây cầu treo có chiều dài 1.510 m, chiều rộng 39 m. Khoảng cách giữa những tháp (giữa những nhịp chính) là 1.074 m (dài thứ 12 thế giới vào năm 2004). Chiều cao thông thuyền là 64 m.

Tham khảo

Cầu ở Instanbul
Cầu dây võng
Cầu bắc qua biển
Cầu dây võng tại Thổ Nhĩ Kỳ
Beşiktaş
Cầu đường bộ ở Thổ Nhĩ Kỳ
Lý

Lý hay Lí trong tiếng Việt có thể là:

Họ tên 
 Lý (họ)
 Lý (họ 理)
 Nhà Lý, tên một số triều đại trong lịch sử khu vực Á Đông

Địa danh 
 Một đơn vị hành chính tại một số nước Đông Á: lý (đơn vị hành chính)
 Lý (huyện), thuộc châu tự trị người Tạng, Khương A Bá, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Vật lý 
 Viết tắt của Vật lý.
 Lý (đơn vị đo lường), đơn vị đo chiều dài dùng tại Đông Á, tương đương 300 bước hay dài khoảng 500 mét.
Hải lý.

Sinh học 
 Tên gọi khác của loài Syzygium jambos.

Âm nhạc 
 Lý (âm nhạc), một làn điệu dân ca Việt Nam.

Xem thêm 
 Nhà Lý (định hướng)
 Lý (họ người)
Họ Óc chó

Họ Óc chó hay họ Hồ đào (danh pháp khoa học: Juglandaceae) là một họ thực vật có hoa bao gồm các loại cây thân gỗ trong bộ Dẻ (Fagales). Họ này có 9 chi, bao gồm nhiều loại cây có giá trị thương mại trong việc cung cấp các loại hạt giống như hạt dẻ là óc chó, hồ đào pêcan và mạy châu.

Các đặc trưng chung của tất cả các chi là các lá to hình lông chim, mọc so le, dài khoảng 20–100 cm, hoa dạng hoa đuôi sóc thụ phấn nhờ gió và quả là loại quả hạt dẻ thực thụ về mặt thực vật học.

Phân loại
 Phân họ Rhoipteleoideae Reveal
 Rhoiptelea Diels & Hand.-Mazz., 1932
 Phân họ Engelhardioideae Iljinskaya, 1990
 Alfaroa Standl., 1927
 Engelhardia Lesch. ex Blume, 1825–1826 (gồm cả Alfaropsis) - chẹo
 Oreomunnea Oerst., 1856
 Phân họ Juglandoideae Eaton, 1836
 Tông Platycaryeae Nakai, 1933
 Platycarya Siebold & Zucc., 1843 - hòa hương, hương núi, hồ đào núi
 Tông Juglandeae Rchb., 1832
 Phân tông Caryinae D.E.Stone & P.S.Manos, 2001
 Carya Nutt., 1818 — mạy châu và hồ đào pêcan
 Annamocarya A.Chev., 1941 - chò đãi, mạy châu khoằm. Đôi khi gộp trong Carya.
 Phân tông Juglandinae D.E.Stone & P.S.Manos, 2001
 Cyclocarya Iljinsk, 1953 — phong dương, thanh tiền liễu
 Juglans L., 1753 — óc chó, hạch đào, hồ đào
 Pterocarya Kunth, 1824 — cơi, ngón, cọ sôm, phong dương

Phát sinh chủng loài
Phát sinh chủng loài phân tử gợi ý về các mối quan hệ như sau:

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

J
Saint-Dié-des-Vosges

Saint-Dié-des-Vosges, thường được gọi là Saint-Dié, là một commune (đơn vị hành chính nhỏ nhất của Pháp) tại đông bắc nước Pháp. Saint-Dié là một quận lỵ nằm trong tỉnh Vosges.

Thông tin 

 Khu hành chính: Vosges
 Tọa độ thủ đô: 48°17' Bắc 6°57' Đông
 Diện tích: 46,15 km²
 Dân số: 22.569 (1999)
 Mật độ: 489/km²

Lịch sử 
1507: Cosmographiae Introductio (Martin Waldseemüller)

Địa điểm nổi tiếng của Saint-Dié-des-Vosges 
 Nhà thờ
 Viện bảo tàng Pierre-Noël
 Tháp Tự do (tiếng Pháp: Tour de la Liberté)

Đại học 

IUT (tiếng Pháp: Institut universitaire de technologie)
 Điện tử học
 Khoa học máy tính
 Internet

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Saint-Dié-des-Vosges 
 Institut universitaire de technologie 

Công xã Pháp
Xã của Vosges
Quận lỵ của Pháp
Công quốc Lorraine
Tổ chức các quốc gia châu Phi, Caribe và Thái Bình Dương

Tổ chức các quốc gia châu Phi, Caribe và Thái Bình Dương là một hiệp hội gồm các quốc gia ở châu Phi, vùng Caribe và Thái Bình Dương được thành lập theo Hiệp định Georgetown vào năm 1975. Từng được gọi là Các nước ACP, mục tiêu của tổ chức là phát triển bền vững, xóa đói giảm nghèo tại các quốc gia thành viên và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Tất cả các quốc gia thành viên, ngoại trừ Cuba, đều đã ký Hiệp định Cotonou với Liên minh châu Âu.

Công ước Lomé ra đời tại Lomé, Togo, vào năm 1975. Công ước được ký kết dựa trên ý muốn của châu Âu muốn có một sự tự đảm bảo đối với nguồn cung cấp nguyên liệu thô từ các nước khác, và nhằm duy trì một vị thế có lợi tại các thị trường nước ngoài. Nó cũng xuất phát một phần từ ý thức trách nhiệm của châu Âu đối với các thuộc địa cũ của nó.

Công ước Lomé là một chương trình hợp tác đầy hoài bão giữa 15 nước của Liên minh châu Âu và 71 nước ở Châu Phi, Caribbean, và khu vực Thái bình dương. Nó dựa chủ yếu trên một hệ thống thuế quan ưu đãi giúp các nước này tiếp cận được với thị trường Châu Âu và các quỹ đặc biệt nhằm bình ổn giá các mặt hàng nông sản và khai khoáng.

Công ước Lomé được thay thế bằng Hiệp định Cotonou, được ký tại Bénin vào tháng 6 năm 2000. Một trong những điểm khác biệt cơ bản của Hiệp định này với Công ước Lomé là tư cách đối tác được mở rộng cho các tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân, công đoàn, chính quyền địa phương,... Những đối tác mới này sẽ tham gia vào công việc tư vấn và hoạch định các chương trình phát triển quốc gia, được tiếp cận với các nguồn tài chính, cũng như được tham gia vào việc thực hiện các chương trình.

Nhiều quốc đảo có diện tích nhỏ tham gia Công ước Lomé. Tại sửa đổi Công ước Lomé lần thứ tư vào năm 1995 tại Mauritius, Công ước Lomé có sự chú trọng đặc biệt đến những quốc đảo như vậy: 
"Đối với những nước không có biển và những quốc đảo, hợp tác phải nhằm tới việc đưa ra và khuyến khích những hoạt động cụ thể giải quyết được vấn đề chậm phát triển bắt nguồn từ vị trí địa lý của những nước này."

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ban Thư ký của Các nước ACP

 01
.
Tổ chức quốc tế châu Phi
Tổ chức quốc tế châu Đại Dương
Tổ chức quốc tế Caribe
Tổ chức kinh tế quốc tế
Tổ chức thương mại quốc tế
Khối thương mại
Kinh tế châu Phi
Kinh tế châu Đại Dương
Kinh tế Caribe
Quan hệ ngoại giao của Caribe
Tổ chức liên chính phủ thành lập theo hiệp ước
Tổ chức thành lập năm 1975
Chính trị châu Phi
Chính trị châu Đại Dương
Chính trị Caribe
Quan sát viên Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc
Khởi đầu năm 1975 ở châu Phi
Khởi đầu năm 1975 ở Bắc Mỹ
Khởi đầu năm 1975 ở Nam Mỹ
Khởi đầu năm 1981 ở châu Đại Dương
Lơ xê mi

Lơ xê mi (lấy từ tiếng Pháp: leucémie, tiếng Anh là: leukemia) hay bệnh bạch cầu, bệnh máu trắng là bệnh ung thư trong đó tình trạng bạch cầu trong cơ thể người bệnh tăng đột biến. Nguyên nhân của bệnh chưa được xác định cụ thể, nhưng có thể là do các tác động của môi trường như ô nhiễm hóa học, nhiễm chất phóng xạ hoặc cũng có thể do di truyền.

Bạch cầu trong cơ thể vốn đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ cơ thể nên chúng hoạt động khá mạnh. Khi loại tế bào này tăng số lượng một cách bất thường, chúng sẽ cạnh tranh nguồn dinh dưỡng và không gian sống với hồng cầu (tế bào máu vận chuyển oxy) và hoạt động không đặc hiệu (tiêu diệt tế bào bình thường trong cơ thể). Hồng cầu bị cạnh tranh nguồn sống và không thể hoạt động bình thường, vì vậy người bệnh sẽ có dấu hiệu bị thiếu máu dẫn đến chết. Đây cũng là căn bệnh ung thư duy nhất không tạo ra khối u rắn.

Hiện nay căn bệnh này đã có một số biện pháp điều trị nhưng hiệu quả không cao. Người dân ở các vùng nhiễm phóng xạ thường có tỉ lệ bị bệnh này rất cao (như 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki sau thời Chiến tranh Thế giới thứ hai ở Nhật).

Lơ xê mi cấp tính hay mạn tính đều không liên quan đến yếu tố di truyền.

Triệu chứng 
Khi dạng bạch cầu ung thư phát triển nhanh trong tủy làm đau nhức, đồng thời chiếm chỗ và làm giảm sự phát triển những tế bào máu bình thường khác.

Bệnh nhân có thể có những chứng sau:

 Do sức công phá trong tủy: sốt, cảm lạnh, đau đầu, đau khớp.
 Do thiếu hồng cầu: mệt mỏi, yếu sức, da đổi thành màu trắng nhạt.
 Do bạch cầu không bình thường: hay bị nhiễm trùng.
 Do giảm khả năng làm đông máu: chảy máu nướu răng, dễ bầm.
 Biếng ăn, tụt cân.
 Nếu bệnh nhân là nữ thì sẽ có hiện tượng ra mồ hôi về ban đêm.

Phân loại và chẩn đoán 
Phân loại và chẩn đoán ung thư bạch cầu dựa trên các đặc tính hình thái học và miễn dịch của tế bào ung thư. Trong những năm gần đây, các đặc điểm di truyền và phân tử sinh học cũng ngày càng được coi trọng.

Tùy vào loại tế bào liên quan, ban đầu ta phân biệt ung thư tủy từ ung thư bạch cầu. Ung thư tủy xuất phát từ tế bào tiền sử của các tế bào vi khuẩn, trong một khía cạnh rộng hơn còn bao gồm cả tế bào hồng cầu và tiểu cầu, trong khi ung thư bạch cầu liên quan đến các tế bào lympho và các tế bào tiền sử của chúng.

Hơn nữa, ta phân biệt giữa ung thư bạch cầu cấp và mãn tính dựa trên mức độ không trưởng thành của các tế bào ung thư có trong tủy xương và máu. Trong trường hợp ung thư bạch cầu cấp, chủ yếu là các tế bào ở giai đoạn rất sớm, không trưởng thành, gần như không có chức năng. Trong ung thư bạch cầu mãn tính, ta có thể quan sát thấy tế bào ung thư tăng lên, chúng đã phát triển nhiều hơn và tương tự như các tế bào máu chín, nhưng vẫn chưa hoàn toàn có khả năng hoạt động.

Chẩn đoán nghi ngờ thường có thể được xác định dựa trên xét nghiệm máu và xét nghiệm phân loại bạch cầu, tuy nhiên phân loại chính xác thường đòi hỏi phải thực hiện thủ thuật lấy mẫu tủy xương.

Liên kết ngoài 

Ung thư
Bệnh bạch cầu
Chi Sen

Chi Sen (danh pháp khoa học: Nelumbo) là một chi thực vật có hoa thuộc bộ Quắn hoa. Từ Nelumbo (tiếng Hindi: कमल) có nguồn gốc từ tiếng Sinhala නෙළුම්, neḷum, để chỉ loài sen Nelumbo nucifera.

Các loài trong chi Nelumbo có hoa rất giống với các loài hoa súng trong họ Nymphaeaceae (họ Súng). Lá của các loài sen có thể phân biệt được với lá của các loài trong họ Nymphaeaceae, do lá sen có hình khiên (lá tròn), trong khi đó Nymphaeaceae có vết khía hình chữ V đặc trưng từ mép lá vào tâm của lá. Quả ở trung tâm chứa các hạt của các loài cũng có đặc trưng phân biệt và được gọi là bát sen.

Nelumbo nucifera được biết đến nhiều như là một loại hoa linh thiêng của Ấn giáo và Phật giáo và là quốc hoa của Ấn Độ. Thân rễ (ngó sen) của nó cũng được sử dụng nhiều trong ẩm thực châu Á. Nhà thờ của Bahá'í giáo tại Ấn Độ có hình dạng của hoa sen.

Nelumbo lutea là loài sen thứ hai có màu trắng thấy phổ biến ở Bắc Mỹ.

Phân loại 
 Nelumbo lutea Willd.: Sen trắng, còn gọi là sen Mỹ, xuất hiện ở miền Đông Hoa Kỳ, Mexico, Đại Antilles, Honduras
 Nelumbo nucifera Gaertn.: Sen hồng, loài hoa được xem là linh thiêng trong Ấn giáo và Phật giáo, được xem là quốc hoa của Ấn Độ và Việt Nam.

 Các loài tuyệt chủng
†Nelumbo aureavallis Hickey
†Nelumbo changchangensis.
†Nelumbo minima 
†Nelumbo nipponica
†Nelumbo orientalis
†Nelumbo protolutea

Hình ảnh

Lợi ích của sen với đời sống 
Hoa sen là một biểu tượng cho sự thanh cao theo người Việt và nhiều nơi khác ở châu Á. Hình ảnh tòa sen hiện diện trong ảnh thờ phụng, đặc biệt là Phật giáo.
Hạt sen được dùng làm thuốc trị các chứng mất ngủ thông thường và có tác dụng an thần. Trong ngày Tết thì hạt sen được dùng làm mứt để thưởng thức với trà nóng.
Ngó sen cũng được chế biến làm thực phẩm như "gỏi ngó sen"
Trong ca dao tục ngữ:
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng lá xanhGần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn(ca dao)Trên đời gì rẻ bằng Bèo, Chờ khi nước lụt, Bèo trèo lên Sen. Trên đời gì tốt bằng Sen, Quan yêu dân chuộng, rã bèn cũng hư. (ca dao)

 Xem thêm 
 Sen hồng
 Sen trắng
 Quốc hoa

Chú thích

Tham khảo

Họ Sen (Nelumbonaceae)  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.'' Phiên bản ngày 3 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com .
Nelumbonaceae trong Thực vật Bắc Mỹ
Nelumbonaceae trong Thực vật Trung Quốc
Phân loại của NCBI
Liên kết tại csdl.tamu.edu 
Nelumbonaceae trên APG III

N
Xuất hiện và tồn tại từ kỳ Alba
Chi Sen

id:Nelumbonaceae
es:Nelumbonaceae
Sen trắng

Sen trắng, tên khoa học Nelumbo lutea, còn gọi là sen Mỹ hay sen vàng, là một loài thực vật có hoa trong họ Sen (Nelumbonaceae). Loài cây này có thân rễ lớn được người Mỹ bản xứ sử dụng làm nguồn thức ăn. Tại Illinois người ta gọi nó là "macoupin".

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 
 
 Sen Mỹ 
 Nguồn thức ăn của Illiniwik
 đồng cỏ Sen (Macoupin Prairie), Cục các nguồn lực tự nhiên của Illinois 

L
Hoa
Thực vật Cuba
Thực vật Haiti
Thực vật Honduras
Thực vật Jamaica
Thực vật México
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1799
Củ
Thực vật ăn được
Thực vật nước ngọt
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Loài tương đối an toàn theo NatureServe
Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc

Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc ,viết tắt là UNICEF (tiếng Anh: United Nations International Children's Emergency Fund) là một quỹ cứu tế được thành lập bởi Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào ngày 11 tháng 12 năm 1946.

Năm 1953, Liên Hợp Quốc thay tên của nó từ Quỹ Khẩn cấp Nhi đồng Quốc tế Liên Hợp Quốc (tiếng Anh: United Nations International Children's Emergency Fund) mà được biết dưới tên tiếng Việt là Cơ quan Cứu trợ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, nhưng nó vẫn được gọi tắt theo từ chữ đầu UNICEF bắt nguồn từ tên cũ.

Lịch sử

Hoạt động 
Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc đã thực hiện một số hoạt động sau:

Các ngày lễ quốc tế về trẻ em 
Các ngày lễ quốc tế và năm hành động về trẻ em, trong đó phần lớn do Liên Hợp Quốc ban hành trong các Nghị quyết được Đại hội đồng thông qua.

Ban điều hành 
Hàng năm vào tháng Tư hoặc tháng Năm, Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc (ECOSOC) bầu từ các thành viên trong Liên Hợp Quốc từ 5 khu vực, để chọn ra các thành viên của Ban điều hành UNICEF.

Thành viên mới được bầu bắt đầu phục vụ từ đầu năm dương lịch với nhiệm kỳ ba năm. Mỗi năm chỉ bầu một số lượng nhất định thành viên mới vào Ban chấp hành, để đảm bảo tính liên tục của kinh nghiệm điều hành. Phân phối lượng ủy viên cho 5 khu vực, nêu trong bảng.

Các thành viên Ban điều hành UNICEF gần đây:

Giám đốc điều hành

Đại sứ thiện chí quốc tế 
Đại sứ thiện chí quốc tế đang còn hoạt động

Các nước và vùng có cơ quan UNICEF 
Các nước và vùng lãnh thổ có cơ quan UNICEF
 
 : UNICEF Comitè d'Andorra ws
 : UNICEF Australia ws
 : UNICEF Österreich ws
 : UNICEF Belgium ws
 : UNICEF Canada ws
 : Český výbor pro UNICEF ws
 : UNICEF Danmark ws
 : UNICEF Eesti ws
 : Suomen UNICEF ws
 : UNICEF France ws
 : UNICEF Deutschland ws
 : UNICEF ws
 : Hong Kong Committee for UNICEF ws
 : UNICEF Magyar Bizottság ws
 : UNICEF Ísland ws
 : UNICEF Indonesia ws
 : UNICEF Ireland ws
 : Israeli Fund for UNICEF ws
 : Comitato Italiano per l'UNICEF Onlus ws
 : UNICEF ws
 : Korean Committee for UNICEF ws
 : Lithuanian National Committee for UNICEF ws 
 : UNICEF ws
 : UNICEF the Netherlands ws
 : UNICEF New Zealand ws
 : UNICEF Norge ws
 : UNICEF Polska ws
 : UNICEF ws
 : National Committee for UNICEF of San Marino 
 : SV pre UNICEF ws
 : UNICEF Slovenija ws
 : UNICEF Comité Español ws
 : UNICEF Sverige ws
 : UNICEF ws
 : UNICEF Türkiye Milli Komitesi 
 : UNICEF United Kingdom
 : U.S. Fund for UNICEF
 UNICEF Việt Nam

Xem thêm 
 Lê Huỳnh Đức, Đại sứ Thiện Chí UNICEF tại Việt Nam
 List of UNICEF National Committees

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam
 Roger Federer trở thành Đại sứ thiện chí của UNICEF  (2006)
 Đại sứ thiện chí của UNICEF
Fanpage trên Facebook

Quỹ từ thiện vì trẻ em
Quỹ từ thiện quốc tế
Tổ chức đoạt giải Nobel Hòa bình
Cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc
Tổ chức phi chính phủ
Tổ chức quốc tế
Tổ chức cứu tế
Nhóm Phát triển Liên Hợp Quốc
Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc
Tổ chức thành lập năm 1946
Đêm thu

Đêm thu là ca khúc đầu tay của nhạc sĩ Đặng Thế Phong được ông viết cho đêm lửa trại của học sinh Hà Nội năm 1940.

Nhận xét của Phạm Duy 
Bài Đêm thu được soạn với nhạc thuật Tây Phương dùng nhịp valse chậm để diễn tả lòng người trước cảnh đêm thu vắng vẻ:

Vườn khuya trăng rãi hoa đứng im như mắt buồn
Lòng ta xao xuyến lắng nghe lời hoa
Cánh hoa vương buồn trong gió
Ánh hương yêu nhẹ nhàng say, gió lay

Với một nét nhạc mineure rất đẹp, Đặng Thế Phong dẫn ta vào một vườn trăng để, cũng như Lê Thương trong Bản đàn xuân, tình tự với các loài hoa. Nhưng có lẽ Đặng Thế Phong thấy trước được mệnh yểu của mình nên muốn mở lòng ra thật rộng để thâu tóm vào đó tất cả cảnh vật chung quanh, từ tiếng côn trùng trong gió tới ánh sao trong vũ trụ. Ca khúc có hai phần, một phần theo âm hưởng mineure của Tây Phương, một phần nghiêng hẳn về nhạc ngũ cung Việt Nam (Ré Mi Sol La Si):

Đêm lắng buồn tiếng thu như thì thầm
Trong hàng cây trầm mơ
Làn gió lướt tới cuốn đưa hồn ta phiêu diêu
Theo mây trắng trôi lờ lững
Ngàn muôn tiếng réo rắt
Côn trùng như than van
Mơ hồ theo gió lan
Trăng xuống dần cỏ cây thêm âm thầm
Dâng buồn trong ánh sao
Như chiếu nhìn mắt ta bao lạnh lùng
Lay hồn ta rồi tan

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Bài viết của Phạm Duy 

Bài hát nhạc tiền chiến
Bài hát tiếng Việt
Ca khúc của Đặng Thế Phong
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X

Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương Đảng gồm 160 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết.

Hội nghị toàn thể 
Hội nghị Trung ương là phiên họp toàn thể của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, thành viên tham dự hội nghị gồm ủy viên chính thức và ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương. Tổng Bí thư chủ trì hội nghị, khi Tổng Bí thư vắng mặt sẽ ủy nhiệm thành viên chủ trì thay thế.

Các Ban Đảng Trung ương 
Các Ban Đảng Trung ương bao gồm các cơ quan tham mưu, giúp việc chuyên trách của Ban Chấp hành Trung ương. Các cơ quan chính gồm Văn phòng Trung ương, các Ban, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và cơ quan ngôn luận.

Đảng bộ trực thuộc Trung ương 
Các Đảng bộ được tính từ Đại hội Đảng bộ.

Danh sách ủy viên

Ủy viên chính thức

Ủy viên dự khuyết

Ghi chú

Chú thích

Nguồn

Liên kết ngoài

Xem thêm

10
Danh sách nhân vật Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X
Truyền hình quân đội nhân dân

Truyền hình quân đội nhân dân là chương trình truyền hình của Quân đội nhân dân Việt Nam, phát trên sóng của Đài Truyền hình Việt Nam, do Ban biên tập quân đội thực hiện, Tổng cục Chính trị chỉ đạo, Cục Tư tưởng Văn hóa quản lý, Đài Tiếng Nói Việt Nam giúp đỡ về nghiệp vụ. Thành lập ngày 20 tháng 09 năm 1975. Thời lượng phát sóng hiện nay là 100 phút mỗi tuần. Chương trình đã được tặng thưởng huân chương Chiến công (hạng nhất, hạng nhì). Trụ sở: số 2, phố Lý Nam Đế, Hà Nội. Trưởng ban biên tập đầu tiên là Phạm Hồng Lân.

Tham khảo

Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
Chương trình truyền hình Việt Nam
Bùi Công Kỳ

Bùi Công Kỳ (29 tháng 11 năm 1919 – 13 tháng 4 năm 1985) nhạc sĩ Việt Nam. Ông tham gia kháng chiến chống Pháp và sáng tác ca khúc đầu tay Hồn Việt Nam trong những ngày đầu của Cách mạng Tháng Tám 1945. Bài hát này được chính ông hát trong một buổi diễn của đoàn kịch Anh Vũ của Thế Lữ.

Xuất thân 
Bùi Công Kỳ sinh ngày 29 tháng 11 năm 1919 tại tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình).

Sự nghiệp
Sau ngày toàn quốc kháng chiến, ông là Trưởng đoàn văn công 316 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chu Huy Mân và Song Hào. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ Đoàn văn công 316 và đoàn văn công Tổng cục chính trị sáp nhập với nhau. Một loạt bài hát khác của Bùi Công Kỳ cũng ra đời trong dịp này như: Nông dân ơn Đảng ơn Bác Hồ, Tây Bắc mừng chiến thắng, Bài ca biên giới v.v.... Năm 1955 Nhà xuất bản Xây dựng đã phát hành tập nhạc "Ba Đình Nắng" của Bùi Công Kỳ gồm 6 bài với lời đề tựa của Nhạc sĩ Văn Cao.
Từ năm 1956, ông là trưởng ban văn nghệ tại Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam và sau đó là Trưởng ban văn nghệ Đài truyền hình Trung ương. 
Năm 1974, khi công tác tại Ty Thông tin Phú Thọ, ông viết ca khúc Ba Đình nắng (phổ thơ Vũ Hoàng Địch) về ngày Quốc khánh 2 tháng 9 năm 1945. Thời kì này, ông về phụ trách Đoàn văn công Sư đoàn 316, rồi Trưởng đoàn văn công Tổng cục Hậu cần và viết tiếp một số ca khúc như: Anh và tôi, Bài ca biên giới, Tây Bắc mừng chiến thắng, Nông dân ơn Đảng...

Tác phẩm ông để lại không nhiều, trong đó được biết đến nhiều hơn cả là Hồn Việt Nam và Ba Đình nắng. Bùi Công Kỳ là bạn thân của nhạc sĩ Đặng Thế Phong, theo một vài tài liệu thì ông có tham gia viết lời trong tác phẩm Giọt mưa thu của Đặng Thế Phong.

Tác phẩm 
Anh và tôi
Ba Đình nắng
Bài ca biên giới
Hồn Việt Nam
Mừng xuân tuổi thơ vui ca múa
Nông dân ơn Đảng
Tây Bắc mừng chiến thắng
Vui đón hòa bình

Mộ Phần 
Sau khi mất, Cố nhạc sĩ Bùi Công kỳ được an táng tại nghĩa trang Cổ Nhuế - Hà Nội. Năm 2008, Bà Nguyễn Phương Lan cũng được an táng tại đây.

Gia đình 
Vợ: Ngọc (Đã mất), Nguyễn Phương Lan (Đã mất ngày âm 12/03/2008) 
Con gái: Bùi Ánh Vân, Bùi Phương Thảo, Bùi Phương Cầm (Đã mất), Bùi Ánh Linh
Con rể: Lê Văn Thao (Đã mất), Nguyễn Đức Thụ, Nguyễn Mạnh Khuê
Cháu: Lê Trung Hiếu, Lê Thu Hà, Lê Thanh Hảo, Nguyễn Đức Thịnh, Nguyễn Đức Thắng, Nguyễn Mạnh Khôi, Nguyễn Bảo Khánh, Bùi Trung Kiên.

Chú thích

Tham khảo

Sinh năm 1919
Mất năm 1985
Người Ninh Bình
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Họ Du

Họ Du (danh pháp khoa học: Ulmaceae), hay còn được gọi là họ Đu, là một họ thực vật có hoa bao gồm các loài du và cử. Trong quá khứ họ này được coi là bao gồm cả sếu (còn gọi là phác hay cơm nguội, thuộc chi Celtis và các họ hàng gần), nhưng phân tích của Angiosperm Phylogeny Group cho rằng các chi này nên được đặt trong họ Gai dầu (Cannabaceae) có lẽ chính xác hơn.

Các loài trong họ này phân bổ rộng rãi trong khu vực ôn đới thuộc Bắc bán cầu, nhưng khá thưa thớt ở các khu vực khác và có lẽ không có tại khu vực Australasia. Định nghĩa đưa ra tại mục phân loại dưới đây là đề nghị của P. Stevens trên website của Angiosperm Phylogeny Group tại Vườn thực vật Missouri và bao gồm cả thông tin từ Danh sách các họ và chi thực vật có mạch của Vườn thực vật hoàng gia Kew. Theo APG, họ này chứad 6-8 chi và khoảng 35 loài.

Miêu tả 
Họ này là một nhóm các cây gỗ hay cây bụi với lá sớm rụng hay thường xanh có chứa các chất nhầy trong lá và vỏ cây. Lá của chúng là loại lá đơn với mép lá hoặc là trơn hoặc là có khía răng cưa và thường không đối xứng ở phần gốc lá, mọc so le, đôi khi sắp xếp thành hai dãy. Hoa nhỏ. Quả thuộc loại quả cánh hay quả hạch không nẻ. Chi Ulmus có nhiều loài cung cấp các loại gỗ quan trọng dùng chủ yếu vào đóng đồ gỗ. Loài du trơn (U. rubra) còn là một loại cây thuốc với các tính chất kháng viêm của lớp vỏ cây bên trong. Chi Planera chỉ có một loài cũng là cây cung cấp gỗ. Các chi Planera, Ulmus và Zelkova còn được trồng làm cây cảnh.

Phân loại
Ampelocera Klotzsch (bao gồm cả Plagioceltis)
Hemiptelea Planch.
Holoptelea Planch.
Phyllostylon Benth.
Planera J. F. Gmel. - du nước
Ulmus L. - du
Zelkova Spach. (bao gồm cả Abelicea) - cử

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Ulmaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa:  Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. http://delta-intkey.com 

Du, họ
Bộ Hoa hồng
Họ Bứa

Họ Bứa hay họ Măng cụt (danh pháp khoa học: Clusiaceae) (còn gọi là Guttiferae, được Antoine Laurent de Jussieu đưa ra năm 1789), là một họ thực vật có hoa bao gồm khoảng 27-28 chi và 1.050 loài (theo định nghĩa của APG II) hay chỉ chứa 14 chi với 595 loài (theo định nghĩa của APG III) các cây thân gỗ hay cây bụi, thông thường có nhựa mủ vàng và quả hay quả nang để lấy hạt. Theo định nghĩa của hệ thống AGP II và hệ thống APG III thì họ này thuộc về bộ Sơ ri (Malpighiales). Lưu ý là chi Clusia có lẽ không có mặt tại Việt Nam, nên tên gọi của họ này trong tiếng Việt lấy theo tên chi Garcinia.

Phân loại 
Họ Clusiaceae được Cronquist chia ra thành 2 phân họ: Clusioideae (phân họ điển hình) và Hypericoideae. Phân họ sau thường được coi là một họ độc lập với danh pháp Hypericaceae (họ Ban). Các loài trong phân họ Hypericoideae là phổ biến tại khu vực ôn đới Bắc bán cầu hơn trong khi các loài trong phân họ Clusioideae lại tập trung tại khu vực nhiệt đới.

Hệ thống APG II năm 2003 coi Hypericoideae là một họ riêng với danh pháp Hypericaceae, tách phân họ Clusioideae theo nghĩa Cronquist thành 2 phân họ là Clusioideae nghĩa hẹp và Kielmeyeroideae. Hệ thống APG III năm 2009 tách phân họ Kielmeyeroideae ra thành họ riêng có danh pháp Calophyllaceae:

Phân loại 
Theo Ruhfel et al. (2011) 

Tông Clusieae
 Chrysochlamys
 Clusia
 Dystovomita
 Tovomita
 Tovomitopsis

Tông Garcinieae
 Allanblackia
 Garcinia (bao gồm Rheedia) - bứa, măng cụt

Tông Symphonieae
 Lorostemon
 Montrouziera
 Moronobea
 Pentadesma
 Platonia
 Symphonia
 Thysanostemon

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Xem Guttiferae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.  http://delta-intkey.com
Gió mùa

Gió mùa là một loại gió đổi hướng theo mùa. Thuật ngữ này vốn được sử dụng cho gió mùa tại Biển Ả Rập và Ấn Độ Dương. Có hai loại gió mùa: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hè.

Ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á vào mùa hạ ở bán cầu Bắc, khu vực chí tuyến nóng nhất do đó hình thành trung tâm áp thấp Giản (Nam Á) [do đại dương nhiều nên hình thành khí áp thấp]. Vì vậy, gió Mậu dịch từ bán cầu Nam vượt qua Xích đạo bị lệch hướng trở thành gió tây nam, đem theo không khí mát mẻ, nhiều hơi ẩm và mưa lớn.

Vào mùa đông, gió mùa thổi từ lục địa châu Á ra, đem theo không khí khô và lạnh.

Càng gần về xích đạo, gió ấm dần lên. Gió mùa đông thổi thành từng đợt. Mỗi khi gió về, ở vùng gần chí tuyến trời trở lạnh trong vài ba ngày, đôi khi kéo dài tới hàng tuần.

Xem thêm
 Gió
 Gió mùa Tây Nam
 Gió mùa Đông Bắc

Tham khảo

Thời tiết
Gió
Từ Ả Rập
Khí hậu
Mưa
Khí tượng học nhiệt đới
Khí hậu châu Á
Lũ lụt
Nguy hiểm thời tiết
Chikungunya

Đầu năm 2005, một bệnh dịch lạ, chưa từng được xác nhận trên y văn thế giới, đã xảy ra tại các đảo Réunion và quần đảo Comoros (thuộc Ấn Độ Dương). Theo ngôn ngữ của một bộ lạc tại đây thì bệnh được gọi là Chikungunya, có nghĩa là đi khom lưng.

Nguyên nhân 
Nguyên nhân gây bệnh do một loài virus từ một loại muỗi thuộc nhóm Aedes truyền qua. Thời gian ủ bệnh khoảng 4 đến 7 ngày. Bệnh nhân sốt cao đột ngột, đau nhức dữ dội các khớp cổ tay, bàn tay và bàn chân làm cho bệnh nhân không thể đi thẳng được. Vì vậy người dân ở đây gọi là bệnh "đi khom lưng". Một số trường hợp có thể xuất huyết dưới da, nhất là trẻ em.

Chữa trị 

Cách chữa trị thông thường là nâng đỡ thể trạng và giảm đau bằng thuốc chống viêm không steroid. Bệnh tương đối lành tính, không để lại di chứng nhưng đã ghi nhận 155 trường hợp tử vong tính đến ngày 18.12.2014

Tham khảo 

 Les Nouvelles Pharmaceutiques số 305

Chikungunya
Muỗi
Vũ khí sinh học
RTT
Danh sách tổng thống Cộng hòa Séc

Dưới đây là Danh sách tổng thống Cộng hòa Séc từ năm 1993 đến nay.

Xem thêm
 Danh sách thủ tướng Cộng hòa Séc
 Danh sách tổng thống Tiệp Khắc

Liên kết ngoài 
Hiến pháp Séc  - nhất là Chương ba, mục 54-66

Tham khảo

S
Chính phủ Cộng hòa Séc
Port-au-Prince

Port-au-Prince, (tiếng Creole Haiti: Pòtoprens), với số dân 1.277.000 (2006), là thủ đô và là thành phố lớn nhất Haiti. Nếu tính cả vùng ngoại ô gia cư lụp xụp thì dân số Port-au-Prince là khoảng 2 triệu 5 đến 3 triệu người.

Thành phố nằm sát bên bờ Vũng Gonâve với khu thương mại tập trung ở khu bến và khu dân cư lan toả ra đến vùng đồi núi bao quanh.
Sân bay quốc tế Toussaint Louverture (Aéroport International Toussaint Louverture), khai trương năm 1965 (với tên là Sân bay quốc tế François Duvalier), nằm 10 km về phía bắc thành phố. Cảng của thành phố này lớn nhất Haiti nhưng lạc hậu và sử dụng dưới công suất do phí cao hơn cảng ở Cộng hoà Dominica.

Năm 2010, Port-au-Prince đã bị phá hoại nặng nề bởi một trận động đất với nhiều công trình bị phá huỷ số lượng thương vong chưa được xác nhận chính thức.

Tên gọi

Lịch sử

Địa lý

Khí hậu

Kinh tế 
Port-au-Prince là trung tâm kinh tế và tài chính lớn nhất của quốc gia này. Thành phố này hiện đang xuất khẩu chủ yếu là hàng tiêu dùng như cà phê và đường, trong quá khứ, xuất khẩu hàng hoá khác, chẳng hạn như giày dép và bóng bầu dục. Port-au-Prince có các nhà máy chế biến thực phẩm cũng như xà phòng, dệt may, và các nhà máy xi măng. Dù có tình trạng bất ổn chính trị, thành phố cũng dựa vào các ngành công nghiệp du lịch và công ngành xây dựng. Port-au-Prince đã từng là nơi du lịch phổ biến của tàu biển, nhưng đã đánh mất gần như tất cả ngành du lịch của mình, và không còn có tàu du lịch cập cảng.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài 

 Tour Virtual of Port au Prince – Brazilian Site
 Port-au-Prince  U.S Embassy
 Live Radios from Haiti

Thủ đô Bắc Mỹ
Thành phố Haiti

Thành phố ven biển
Mạnh Phát

Mạnh Phát (tên đầy đủ: Lê Mạnh Phát, 1926 - 1973) là một ca sĩ, nhạc sĩ nhạc tiền chiến và nhạc vàng, có nhiều sáng tác được yêu thích như "Ai về quê tôi", "Hoa nở về đêm", "Ngày xưa anh nói", "Sương lạnh chiều đông",... Ông còn ký các tên khác trên nhạc phẩm là Tiến Đạt và Thúc Đăng.

Cuộc đời 
Ông tên đầy đủ là Lê Mạnh Phát, sinh năm 1926 tại tỉnh Nghệ An. Năm 1940, ông cùng gia đình di cư vào Sài Gòn. Có năng khiếu âm nhạc từ nhỏ, nên sau khi học song bậc trung học ông đi theo con đường ca hát, lúc bấy giờ ông được mời hát cho hai hãng đĩa có tiếng là Asia và BéKa. Đến giữa thập niên 1940 Mạnh Phát đã khá nổi tiếng và vươn lên đỉnh cao sự nghiệp ca sĩ khi ông thường hát trên Đài phát thanh Pháp Á chung với nữ ca sĩ Minh Diệu, cũng là vợ ông sau này. Lúc bấy giờ tiếng hát của ông được rất nhiều khán thính giả yêu thích, nhất là khi thể hiện ca khúc “ Ai về sông Tương” của nhạc sĩ Văn Giảng.

Từ cuối năm 1949 đến năm 1955, ông bắt đầu soạn nhạc với bút danh Tiến Đạt và Thúc Đăng. Một số sáng tác của ông giai đoạn này là Ai về quê tôi, Anh đã về, Hồn trai Việt, Mong người trở lại, Trăng sáng trong làng,... Năm 1958, Mạnh Phát đóng vai chính trong phim Tình quê ý nhạc, cùng tên với một bản nhạc của ông.

Đến đầu thập niên 1960, cũng như một số nhạc sĩ cùng thời khác như Châu Kỳ, Hoài Linh, Minh Kỳ..., Mạnh Phát chuyển sang sáng tác nhạc vàng theo thể điệu bolero. Phần lớn các ca khúc của ông ở giai đoạn này như Hoa nở về đêm, Ngày xưa anh nói (chung với Thanh Tuyền), Sương lạnh chiều đông, Phố vắng em rồi (thơ Nguyễn Đan Thanh), Vọng gác đêm sương,... trở nên phổ biến và vẫn còn được yêu thích cho đến tận nay.

Năm 1962, ông cùng Nguyễn Văn Đông đưa nữ sinh Phạm Như Mai (khi đi hát lấy nghệ danh là Thanh Tuyền) từ Đà Lạt về Sài Gòn nuôi dưỡng, lăng-xê, tạo nên sự nghiệp ca hát lẫy lừng cho bà. Thanh Tuyền sống tại nhà của Mạnh Phát - Minh Diệu và nhận Mạnh Phát - Minh Diệu là cha mẹ nuôi, được chỉ dạy nhiều về âm nhạc.

Ngoài ra, ông còn phụ trách chương trình Tiếng Ca Gửi Người Tiền Tuyến trên Đài Tiếng nói Quân đội của VTVN.

Ca sĩ Phương Dung là người trình bày thành công nhiều ca khúc của nhạc sĩ Mạnh Phát là Nỗi Buồn Gác Trọ, Sương Lạnh Chiều Đông, Hoa Nở Về Đêm… cho biết ông là một người thầy rất khó tính, mỗi khi có bài hát mới ông đều đến nhà và tập cho Phương Dung hát đúng ý, đúng tâm tình của từng ca khúc riêng biệt.

Khi đang ở đỉnh cao của sự nghiệp, nhạc sĩ Mạnh Phát qua đời ngày 2 tháng 1 năm 1973 tại Sài Gòn, khi mới 47 tuổi.

Sáng tác

Chú thích

Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ nhạc vàng
Nhạc sĩ tiền chiến
Ca sĩ nhạc tiền chiến Việt Nam
Nam ca sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nam ca sĩ Việt Nam