Bộ đội Không gian Quân sự Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

Bộ đội Không gian Quân sự Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc là một binh chủng của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Binh chủng này được thành lập vào ngày 19 tháng 4 năm 2024. Đây là một trong hai quân chủng vũ trụ độc lập trên thế giới.

Lịch sử 
Bộ đội Không gian Quân sự Quân Giải phóng Nhân dân (PLAASF) được thành lập vào ngày 19 tháng 4 năm 2024, tiếp quản quyền kiểm soát các đơn vị và tài sản hàng không vũ trụ từ Quân chủng Hỗ trợ Chiến lược vừa bị giải thể đồng thời. PLAASF hợp nhất tất cả các hệ thống C4ISR dựa trên không gian của PLA, cũng như quản lý tất cả các địa điểm phóng hiện có và tất cả các vệ tinh quân sự cùng tài sản không gian khác. 

Tờ China Daily đã gọi đơn vị này là Lực lượng Vũ trụ Quân Giải phóng Nhân dân trước khi tên tiếng Anh chính thức của nó được công bố.

Tổ chức 
Trụ sở của PLAASF đặt tại Hải Điếm, Bắc Kinh. 

Các cơ quan tham mưu trung ương bao gồm:

Bộ Tham mưu ()
Phòng Thông tin và Truyền thông ()
Bộ Công tác Chính trị ()
Cục Cán bộ()
Phòng Sáng tác()

Bộ Hậu cần ()
Văn phòng Quản lý Xây dựng Công trình 
Bộ Trang bị ()
Đội Bảo đảm Trang bị ()
Trung tâm Điều khiển và Quản lý Vệ tinh Tiếp sức ()
Cục Thu mua Vật tư và Trang bị Thử nghiệm ()
Văn phòng Hoa Đông ()
Trạm Giám sát Chất lượng Tây Xương ()

Đơn vị trực thuộc

Các trung tâm phóng 
 Trung tâm Phóng Vệ tinh Tửu Tuyền (), MUCD: đơn vị 63600 ( Căn cứ Đông Phong hoặc Thành phố Hàng không Vũ trụ Đông Phong). Tọa lạc tại thị trấn Đông Phong thuộc kỳ Ejin của Minh Alxa, Nội Mông, Tửu Tuyền là một trong những cơ sở phóng hàng không vũ trụ đầu tiên được xây dựng tại Trung Quốc. Đây là căn cứ chính để thử nghiệm và phóng loạt tên lửa Trường Chinh, cũng như các tên lửa khác, các vệ tinh thử nghiệm khác nhau dành cho quỹ đạo thấp và trung bình, vệ tinh ứng dụng và tàu vũ trụ có người lái. Căn cứ này cũng chịu trách nhiệm về địa điểm thu hồi tàu vũ trụ chính.
 Trung tâm Phóng Vệ tinh Thái Nguyên (): Đóng quân tại huyện Kha Lam thuộc thành phố Hãn Châu, tỉnh Sơn Tây, căn cứ phóng được xây dựng vào tháng 3 năm 1967 theo Dự án 3201 nhằm đáp ứng sự rạn nứt trong quan hệ Trung-Xô. Căn cứ được xây dựng sâu trong núi và được đặt tên sai một cách có chủ ý như một phần trong chiến lược "lùi bước, che giấu và phân tán" của Trung Quốc. Địa điểm này chủ yếu phục vụ như một địa điểm tên lửa hạt nhân và là một phân đội của Tửu Tuyền cho đến khi trở thành một đơn vị độc lập vào tháng 1 năm 1976. Trung tâm phóng đã mở cửa cho các vụ phóng thương mại quốc tế vào những năm 1990 với việc phóng hai vệ tinh Iridium của Hoa Kỳ vào quỹ đạo.
 Trung tâm Phóng Vệ tinh Tây Xương () MUCD: Đơn vị 63790. Trụ sở chính đặt tại đường Hàng Thiên Bắc, thành phố Tây Xương, tỉnh Tứ Xuyên. Tính đến năm 2022, nơi này cũng điều khiển từ xa Địa điểm Phóng Hàng không Vũ trụ Văn Xương ở tỉnh Hải Nam.

Các trung tâm điều khiển 

 Trung tâm Kiểm soát Bay Vũ trụ Bắc Kinh (): có trụ sở tại quận Hải Điếm của Bắc Kinh, đây là trung tâm điều khiển chính cho Chương trình vũ trụ Trung Quốc, bao gồm cả các sứ mệnh Thần Châu có người lái. BACC thực hiện giám sát, theo dõi và đo lường vụ phóng, cũng như thu hồi sau khi phóng. Nó bao gồm các văn phòng tại Trung Quốc của SINOSAT và Inmarsat. Tổ hợp bao gồm BACC thường được gọi là "Thành phố Hàng không Vũ trụ" (航天城).
 Bộ Đo lường và Điều khiển Vệ tinh Hàng hải Trung Quốc (), MUCD Đơn vị 63680: Đóng quân tại thành phố Giang Âm, tỉnh Giang Tô, căn cứ được thành lập vào năm 1978 với tư cách là trụ sở và cảng nhà cho các tàu theo dõi lớp Nguyên Vọng, được sử dụng để theo dõi các vụ phóng tên lửa, đặc biệt là thử nghiệm các tên lửa đạn đạo loạt Đông Phong và tên lửa Trường Chinh. 
 Trung tâm Kiểm soát Vệ tinh Tây An (), MUCD: Đơn vị 63750. Đóng quân tại số 28 đường Hàm Ninh Đông, thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, căn cứ được thành lập vào tháng 9 năm 1975 với tư cách là căn cứ đo lường và theo dõi tên lửa và hiện là trung tâm vận hành và điều khiển cho China Energyne và là trung tâm điều khiển dự phòng của BACC.
 Viện Nghiên cứu Công nghệ Theo dõi và Đo lường Bắc Kinh () hay BITTT: tọa lạc tại Thành phố Vũ trụ Bắc Kinh, viện tập trung vào nghiên cứu định vị và liên lạc vệ tinh.

Các trung tâm thử nghiệm, phát triển và đào tạo 

 Căn cứ Thử nghiệm Hạt nhân Mã Lan (), MUCD: Đơn vị 63650. Tọa lạc tại rìa phía tây của Lop Nur và thị trấn Nairenkeer thuộc huyện Hòa Thước trong Châu tự trị dân tộc Mông Cổ Bayingolin của Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Căn cứ 21 từng là địa điểm phóng và thử nghiệm hạt nhân chính của chương trình hạt nhân Trung Quốc. Căn cứ đã không thực hiện thử nghiệm vũ khí hạt nhân kể từ năm 1996. 

 Trung tâm Thử nghiệm Thiết bị Điện tử Lạc Dương (), MUCD: đơn vị 63880. Tọa lạc tại Lạc Dương thuộc tỉnh Hà Nam, Căn cứ 33 đóng vai trò là trung tâm đo lường học và đo lường công cụ của PLAASF. Nơi này cũng thực hiện khảo sát và bản đồ thiên văn. Căn cứ này từng là một trong những căn cứ bị hạn chế nhất ở Trung Quốc và không cho phép người nước ngoài tiếp cận cho đến những năm 1980.

 Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Khí động học Trung Quốc () (CARDC). tọa lạc tại thành phố Miên Dương, Tứ Xuyên, đây là trung tâm nghiên cứu khí động học lớn nhất ở Trung Quốc, chuyên nghiên cứu tên lửa siêu thanh. 

 Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện Phi hành gia Trung Quốc () hay ACC: tọa lạc tại Thành phố Vũ trụ Bắc Kinh, đây là trung tâm huấn luyện và nghiên cứu chính cho các phi hành gia của chương trình vũ trụ Trung Quốc.

 Đội Phi hành gia (): trụ sở chính tại Thành phố Vũ trụ Bắc Kinh, đây là một đơn vị quân đội trực thuộc Bộ đội Hàng không Vũ trụ. Tính đến năm 2018, đội đã tuyển chọn và huấn luyện 42 phi hành gia, và đang trong quá trình huấn luyện đợt thứ ba, bao gồm cả dân thường.

 Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hàng không Vũ trụ ():
 Viện Nghiên cứu Thiết kế Công trình ()

 Đại học Công trình Hàng không Vũ trụ thuộc Quân chủng Hỗ trợ Chiến lược Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (): hiện chưa rõ tên mới sẽ là gì sau cuộc cải cách tháng 4 năm 2024.

Hệ thống cấp bậc 
Cấp sĩ quan

Cấp hạ sĩ quan và binh sĩ

Trang bị 
PLAASF kiểm soát tất cả các vệ tinh quân sự của Trung Quốc, cũng như hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu. Quân chủng vũ trụ này được ước tính bởi Military Balance 2024 là có khoảng 245 vệ tinh, cộng với có thể là một số vệ tinh dân sự sử dụng kép. 

Như thường lệ ở tất cả các quốc gia có quân chủng vũ trụ đáng kể, dữ liệu chính xác về chức năng của các vệ tinh quân sự Trung Quốc rất khó tìm kiếm. Tên gọi chung "Yaogan" (Dao Cảm) được sử dụng cho các vệ tinh quân sự, và chỉ đôi khi định danh quân sự thực sự mới được công bố (như loạt "Jianbing" - Tiêm Binh). Thông thường, các vụ phóng được ngụy trang và nhận định danh dân sự, ít nhất là trong một khoảng thời gian. 

Về chức năng chống vệ tinh (counter-sat), trong khi tính đến năm 2024, PLAASF thực sự kiểm soát ba vệ tinh có khả năng ASAT, nhưng khó có khả năng đơn vị này nắm quyền chỉ huy các tên lửa chống vệ tinh SC-19 thuộc sự kiểm soát của PLARF.

Nhân sự

Tư lệnh 

 Thượng Hồng (tháng 1 năm 2016 – tháng 10 năm 2022)
 Hác Vệ Trung (2022 – nay)

Chính ủy 

 Khang Xuân Nguyên (tháng 1 năm 2016 – tháng 4 năm 2019)
 Khương Bình (tháng 6 năm 2019 – tháng 8 năm 2021)
 Trần Huy (tháng 8 năm 2021 – tháng 12 năm 2024)

Tham khảo 

Các binh chủng của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc

Các đơn vị và đội hình không gian

Chiến tranh không gian
Các đơn vị và đội hình quân sự được thành lập năm 2024
Các đơn vị được thành lập năm 2024 tại Trung Quốc
Lực lượng Không quân Vũ trụ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
Các đơn vị cấp phó thuộc Bộ Tư lệnh Chiến khu của Lực lượng Vũ trang Trung Quốc