FTC kiện Microsoft

Ủy ban Thương mại Liên bang kiện Tập đoàn Microsoft và Công ty Activision Blizzard () là một vụ kiện chống lại tập đoàn công nghệ đa quốc gia Microsoft cùng công ty mẹ chuyên về trò chơi điện tử Activision Blizzard vào năm 2022. Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) đã đệ đơn xin lệnh cấm khẩn cấp đối với Microsoft trong nỗ lực mua lại Activision Blizzard của hãng.

Vào tháng 1 năm 2022, Microsoft công bố ý định mua lại Activision Blizzard. Thỏa thuận này sẽ biến Microsoft thành công ty trò chơi điện tử lớn thứ ba tính theo doanh thu, làm dấy lên những lo ngại về chống độc quyền. FTC bắt đầu xem xét thỏa thuận vào cuối tháng đó và đã bỏ phiếu đệ đơn thách thức pháp lý nhằm ngăn Microsoft mua lại công ty vào tháng 12 năm 2022. Cơ quan này đã yêu cầu một lệnh cấm tạm thời cùng một lệnh cấm sơ bộ trước thẩm phán Jacqueline Scott Corley vào tháng 6 năm 2023. Corley bác bỏ lệnh cấm sơ bộ vào ngày 11 tháng 7, và FTC đã kháng cáo phán quyết này một ngày sau đó lên Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Chín. Tòa án khu vực Chín đã từ chối ban hành lệnh cấm sơ bộ cho FTC vào tháng 5 năm 2025, dẫn đến việc cơ quan này hủy bỏ vụ kiện ngay trong cùng tháng đó. 

Lệnh cấm này từng là một mối đe dọa đối với thương vụ mua lại và sẽ chặn đứng quá trình sáp nhập nếu được các tòa án cấp cao hơn chấp thuận. FTC kiện Microsoft được đánh giá là thách thức pháp lý lớn nhất đối với Microsoft kể từ vụ Hoa Kỳ kiện Microsoft Corp. (2001).

Bối cảnh 

Vào ngày 18 tháng 1 năm 2022, Microsoft công bố ý định mua lại Activision Blizzard với giá  tỷ, sau khi hãng thâu tóm ZeniMax Media với giá  tỷ vào tháng 3 năm 2021 và giữa lúc công ty này đang vướng vào một vụ kiện về hành vi sai trái tại nơi làm việc do Sở Việc làm và Nhà ở Công bằng California khởi xướng. Theo các hồ sơ của Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), người đứng đầu Xbox là Phil Spencer đã thảo luận về việc mua lại Activision Blizzard chỉ vài ngày sau khi tờ The Wall Street Journal công bố báo cáo về hành vi của CEO Activision Blizzard Bobby Kotick tại công ty. Thỏa thuận này sẽ bổ sung nhiều thương hiệu của Activision Blizzard vào dịch vụ đăng ký Xbox Game Pass của Microsoft, đồng thời biến hãng thành công ty trò chơi điện tử lớn thứ ba tính theo doanh thu, chỉ xếp sau tập đoàn công nghệ đa quốc gia Tencent của Trung Quốc và tập đoàn đa quốc gia Sony của Nhật Bản. Thương hiệu Call of Duty của Activision Blizzard vẫn sẽ tiếp tục có mặt trên nền tảng PlayStation của Sony trong ít nhất ba phần game nữa, theo tiết lộ từ nhà báo Jason Schreier của tờ Bloomberg News. Vào thời điểm đó, các trò chơi vẫn phát hành trên PlayStation bao gồm Call of Duty: Modern Warfare II (2022), Call of Duty: Warzone 2.0 (2022) và một tựa game Call of Duty thuộc loạt chính sắp ra mắt của Treyarch. Nối tiếp báo cáo của Schreier, Microsoft đã trấn an khách hàng rằng hãng sẽ tiếp tục duy trì các tựa trò chơi của Activision Blizzard trên PlayStation vượt ra ngoài thỏa thuận hiện có với nền tảng này, mặc dù trước đó họ đã biến các trò chơi Redfall và Starfield (2023) của ZeniMax Media thành sản phẩm độc quyền cho Microsoft Windows cùng Xbox.

Ý định mua lại Activision Blizzard của Microsoft đã làm dấy lên những lo ngại tiềm tàng về chống độc quyền ở cả trong và ngoài nước Mỹ. Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) cho biết cơ quan này sẽ xem xét thỏa thuận vào ngày 31 tháng 1. Mặc dù các thương vụ thâu tóm thường do Bộ Tư pháp Hoa Kỳ xem xét, FTC đã bắt đầu đẩy mạnh việc quản lý các tập đoàn Big Tech. Các thượng nghị sĩ gồm Elizabeth Warren, Bernie Sanders, Sheldon Whitehouse và Cory Booker (vốn là những người phản đối mạnh mẽ Big Tech) đã hối thúc nữ chủ tịch FTC Lina Khan điều tra thương vụ này. Vào tháng 9 năm 2022, Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường của Vương quốc Anh báo hiệu họ sẽ điều tra Microsoft nếu công ty không thể giải đáp các lo ngại của họ. Trong một bài đăng trên blog, Spencer đã dẫn chứng thương vụ Microsoft mua lại Mojang Studios (nhà phát triển của trò chơi Minecraft ra mắt năm 2011) với giá  tỷ vào năm 2014 như một minh chứng cho phương pháp tiếp cận của công ty trong việc phát hành trò chơi trên nhiều nền tảng. Ủy ban châu Âu đã bắt đầu đánh giá điều khoản vào cuối tháng đó và mở một cuộc "điều tra chuyên sâu" vào tháng 11.

Vào ngày 13 tháng 10 năm 2023, sau khi nhận được sự chấp thuận từ hầu hết các cơ quan quản lý quốc tế, Microsoft đã chính thức khép lại thỏa thuận mua đứt Activision Blizzard. Bất chấp việc thương vụ đã hoàn tất, FTC vẫn tiếp tục theo đuổi vụ kiện. Nếu thành công, họ có thể yêu cầu Microsoft đưa ra nhượng bộ hoặc một thỏa thuận dàn xếp.

Vụ kiện 

Ngày 8 tháng 12 năm 2022, FTC đã bỏ phiếu đệ đơn thách thức pháp lý nhằm ngăn chặn việc Microsoft mua lại Activision Blizzard. Trong đơn kiện, FTC cáo buộc Microsoft sẽ lợi dụng các hệ máy chơi game Xbox, dịch vụ Xbox Game Pass và Xbox Cloud Gaming để chèn ép đối thủ cạnh tranh. Đây cũng là quan điểm của giám đốc Cục Cạnh tranh FTC là Holly Vedova. Chủ tịch kiêm phó chủ tịch Microsoft Brad Smith khẳng định công ty "hoàn toàn tự tin" vào trường hợp của mình và hoan nghênh "cơ hội được trình bày trước tòa". Phó chủ tịch phụ trách truyền thông Frank X. Shaw đã đăng tải lên Twitter một liên kết dẫn đến tài liệu có tựa đề "Tìm hiểu sự thật: Cách Microsoft cam kết phát triển cộng đồng chơi game". Microsoft đã đáp trả thách thức này bằng một hồ sơ lập luận rằng FTC là cơ quan vi hiến, tuy nhiên lập luận này sau đó đã bị gỡ bỏ. Tiếp nối thách thức pháp lý, FTC đã đệ trình yêu cầu xin lệnh cấm tạm thời và lệnh cấm sơ bộ trước thẩm phán Jacqueline Scott Corley vào ngày 12 tháng 6 năm 2023. Động thái này diễn ra giữa bối cảnh dấy lên lo ngại rằng Microsoft có thể tự ý chốt thỏa thuận khi nhận được sự chấp thuận từ Ủy ban châu Âu vào ngày 18 tháng 7. Lệnh cấm này sẽ ngăn Microsoft hoàn tất việc mua lại Activision Blizzard cho đến khi có kết quả từ vụ kiện của FTC; một phiên điều trần thu thập bằng chứng cho vụ án này đã được ấn định vào ngày 2 tháng 8.

Vào ngày 18 tháng 7, hai mươi hai đảng viên Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Hoa Kỳ đã gửi một lá thư hối thúc FTC hủy bỏ vụ kiện. Hai ngày sau, FTC chính thức rút lại đơn kiện. Cơ quan này thông báo mở lại vụ án vào tháng 9 năm 2023. Các cuộc tranh luận trước Tòa phúc thẩm khu vực Chín bắt đầu diễn ra vào ngày 6 tháng 12 năm 2023 trước sự chứng kiến của các thẩm phán Daniel P. Collins, Danielle J. Forrest và Jennifer Sung.

Vụ kiện xin lệnh cấm

Phiên điều trần sơ bộ 
Danh sách bằng chứng của Microsoft phục vụ cho vụ kiện xin lệnh cấm bao gồm một số tài liệu đáng chú ý. Nổi bật là các email trao đổi giữa Spencer và chủ tịch Sony Interactive Entertainment Jim Ryan, những cuộc thảo luận của người đứng đầu Xbox Game Studios Matt Booty về các tựa trò chơi Xbox dành cho Nintendo Switch, cùng những trao đổi nội bộ của ban lãnh đạo Xbox về "sự nhỏ nhen từ phía Sony và các nhà đánh giá cuồng nhiệt của Gamespots ". Trong lời khai của mình, Ryan tuyên bố Sony sẽ không chia sẻ chi tiết về hệ máy chơi game sắp tới của hãng với một Activision Blizzard thuộc sở hữu của Microsoft. Phiên tòa xét xử lệnh cấm bắt đầu vào ngày 23 tháng 6 năm 2023. Trong ngày đầu tiên, FTC đã đặt nghi vấn về khả năng Xbox chuyển hệ thương hiệu Call of Duty sang máy Nintendo Switch, lập luận rằng những hạn chế kỹ thuật sẽ khiến các tựa game của dòng này bị tách biệt. Trong một email năm 2021, Booty từng phản đối việc Nvidia đưa các trò chơi của Xbox Game Studios lên dịch vụ phát trực tuyến GeForce Now khi có sự cho phép của Microsoft. Ngay sau khi mua lại Bethesda Softworks, ông đã khuyến nghị rút các tựa trò chơi của Bethesda khỏi GeForce Now; tuy nhiên, vào đầu tháng 6, Microsoft lại ký thỏa thuận với Nvidia để mang các trò chơi Xbox lên nền tảng này. Giám đốc xuất bản toàn cầu của Bethesda là Pete Hines đã bị thẩm vấn về một cuộc phỏng vấn với GameSpot, nơi ông bày tỏ sự "khó chịu" trước tính độc quyền của Starfield. Hines cũng tiết lộ rằng một tựa game Indiana Jones sắp ra mắt của MachineGames sẽ độc quyền cho Windows và Xbox, làm thay đổi hợp đồng trước đó với Disney.

Vào ngày thứ hai, Spencer nhấn mạnh Xbox đã thua trong cuộc chiến console trước Sony và Nintendo. FTC chĩa mũi nhọn vào các tựa trò chơi độc quyền của Xbox. Spencer từ chối xác nhận liệu The Elder Scrolls VI có xuất hiện trên PlayStation hay không, nhưng ông lại tiết lộ Microsoft mua lại Bethesda sau khi biết tin Starfield sẽ là một sản phẩm độc quyền trên PlayStation. Tòa án cũng phát hiện Microsoft từng cân nhắc biến Minecraft Dungeons (2021) thành một tựa game độc quyền nhưng cuối cùng lại từ bỏ ý định đó. Dưới lời tuyên thệ, Spencer xác nhận Call of Duty sẽ tiếp tục phát hành trên PlayStation trong mười năm tới và bị chất vấn về thương hiệu Diablo. Cựu giám đốc sản phẩm của Google Stadia là Dov Zimring cũng đã ra hầu tòa. Ngày thứ ba đánh dấu một loạt các lời khai qua video được phát trực tiếp thông qua phần mềm Zoom. Ryan tranh luận rằng Nintendo hoạt động trong một thị trường hoàn toàn khác biệt và các tựa trò chơi của Bethesda vốn dĩ là những sản phẩm đa nền tảng trước khi công ty này bị thâu tóm. Một email do PlayStation chia sẻ bao gồm danh sách các tựa trò chơi của Activision Blizzard sẽ tiếp tục bám trụ trên PlayStation. Danh sách này có đề cập đến Overwatch (2016) nhưng lại không có sự xuất hiện của Overwatch 2 (2022), trong khi trên thực tế tựa game đầu tiên không còn tồn tại do đã bị thay thế bởi phần thứ hai. Robin Lee, một giáo sư kinh tế tại Đại học Harvard, nhận định thị phần của Xbox sẽ tăng vọt gần mười điểm phần trăm nếu Call of Duty trở thành sản phẩm độc quyền của Xbox. Trái lại, Elizabeth Bailey lập luận Call of Duty "không phải là một con kỳ lân". CEO của Microsoft Satya Nadella cho biết ông "không mặn mà" gì với những tựa game độc quyền, còn Kotick thì khẳng định chiến lược độc quyền là "rất có hại" cho hoạt động kinh doanh. Nhìn chung, Nadella, Kotick và Spencer đều cho rằng chính sự xuất hiện của những sản phẩm độc quyền như Final Fantasy XVI (2023) đã ép buộc Xbox phải chạy theo xu hướng chế tạo game độc quyền.

Xuyên suốt vụ kiện xin lệnh cấm, cả Sony và Microsoft đều để lộ nhiều thông tin tuyệt mật. Một email do tờ The Verge thu thập được cho thấy Xbox từng sẵn sàng mua lại Bungie (hiện do Sony sở hữu) cùng Sega nhằm củng cố thế lực cho Xbox Game Pass. Nhà phát triển của loạt game Hitman là IO Interactive cũng từng lọt vào "danh sách theo dõi cuối cùng" để Microsoft thâu tóm vào năm 2021. Tựa game kỳ ảo sắp tới của IO Interactive dự kiến sẽ là một sản phẩm độc quyền trên Xbox. Luật sư của Microsoft Beth Wilkinson tiết lộ The Elder Scrolls VI dự kiến sẽ phát hành vào năm 2026. Một tài liệu chưa được bôi đen thông tin nhạy cảm đã cho thấy doanh thu năm 2022 của Microsoft Azure chỉ bằng chưa tới một nửa so với đối thủ sừng sỏ Amazon Web Services. Các tài liệu do Sony nộp lên dường như đã được bôi đen bằng bút lông Sharpie đen, nhưng khi đưa vào máy quét, những con số bị che giấu lại hiện ra rõ ràng, phơi bày các số liệu về chi phí phát triển. Trong nỗ lực chứng minh Call of Duty không tác động đến doanh thu của công ty, Sony đã vô tình hé lộ rằng có khoảng một triệu người chơi chỉ trải nghiệm Call of Duty duy nhất trên PlayStation. Theo một tài liệu, toàn bộ thương hiệu này được định giá lên tới  tỷ. Tương tự, một luật sư của FTC đã vô tình làm lộ tỷ lệ chia sẻ doanh thu của Xbox. Bên cạnh đó, đội ngũ luật sư của FTC cũng tuyên bố Microsoft đang âm thầm phát triển một phiên bản độc lập của dịch vụ Xbox Cloud Gaming nhằm đánh sập lập luận cho rằng nó chỉ được dự định đóng vai trò như một tính năng bổ sung. Microsoft đã tải hàng trăm tài liệu nội bộ lên trang web của Tòa án cấp Quận khu vực Bắc California. Những tài liệu này bao gồm một email khẳng định The Elder Scrolls VI sẽ ra mắt vào năm 2026 độc quyền trên Windows và Xbox.

Phán quyết và kháng cáo 

Ngày 11 tháng 7 năm 2023, Corley đã ra phán quyết chống lại FTC và từ chối kiến nghị xin lệnh cấm sơ bộ với lập luận rằng Microsoft đã cam kết giữ Call of Duty trên nền tảng PlayStation. Một phát ngôn viên của FTC bày tỏ sự thất vọng trước phán quyết này, đồng thời cho biết họ sẽ công bố những bước đi tiếp theo trong vài ngày tới. Về phần mình, Smith gọi quyết định của tòa án là "nhanh chóng và thấu đáo". Tòa án đã cho phép FTC nộp đơn kháng cáo phán quyết này với hạn chót là ngày 14 tháng 7. Cơ quan này đã lập tức nộp đơn kháng cáo chỉ một ngày sau đó. Ngày 13 tháng 7, FTC tiếp tục đệ trình một kiến nghị riêng biệt lên Corley để xin ban hành một lệnh cấm khác cho đến khi Tòa án khu vực Chín có đủ thời gian đưa ra quyết định hoãn phán quyết trước đó của bà, tuy nhiên Corley đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu này. Tòa án khu vực Chín cũng đã từ chối đơn kháng cáo khẩn cấp nhằm ngăn chặn thương vụ sáp nhập vào ngày 14 tháng 7. Không dừng lại ở đó, FTC tiếp tục kháng cáo quyết định này lên Tòa phúc thẩm khu vực Chín. Hơn ba chục công ty đầu tư mạo hiểm cùng các nhà đầu tư đã viết thư công khai phản đối hành động kháng cáo này.

Ngày 7 tháng 2 năm 2024, FTC đã đệ đơn khiếu nại về tình trạng sa thải nhân viên tại Microsoft Gaming, và tiếp tục phàn nàn về những thay đổi dự kiến trong mức giá của dịch vụ Xbox Game Pass vào ngày 18 tháng 7.

Tòa án khu vực Chín đã ra phán quyết bác bỏ yêu cầu xin lệnh cấm của FTC vào ngày 7 tháng 5 năm 2025. Sau thất bại này, FTC đã quyết định hủy bỏ vụ kiện vào ngày 22 tháng 5 năm 2025.

Phản ứng 
Trên tờ The Hill, nhà báo bảo thủ Stephen Kent đã lên tiếng chỉ trích chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang Lina Khan, đồng thời dành lời khen ngợi cho Microsoft. Ban biên tập của tờ The Washington Post nhận định FTC nên bật đèn xanh cho thỏa thuận này, nhưng cần đính kèm một sắc lệnh đồng thuận cho phép cơ quan này có quyền tự quyết trong việc biến bất kỳ tựa trò chơi nào của Activision Blizzard thành sản phẩm đa nền tảng. Tờ The New York Times đánh giá vụ án này là "thách thức lớn nhất của Microsoft tại Washington trong suốt hai thập kỷ qua" (ám chỉ đến vụ Hoa Kỳ kiện Microsoft Corp. năm 2001), đồng thời nhấn mạnh vào những nỗ lực quản lý Big Tech của bà Khan. Phán quyết bãi bỏ lệnh cấm rõ ràng là một đòn giáng mạnh vào cá nhân Khan và tạo cơ hội cho những người chỉ trích bà ngày càng mạnh miệng hơn.

Danh sách ghi chú

Xem thêm 
 Big Tech

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài 
 Hồ sơ vụ án cho Federal Trade Commission v. Microsoft Corporation, 3:23-cv-02880, (N.D. Cal.) tại CourtListener.
 Hồ sơ vụ án cho FTC v. Microsoft Corporation, 23-15992, (9th Cir.) tại CourtListener.

Án lệ Hoa Kỳ năm 2022
Tranh tụng của Ủy ban Thương mại Liên bang
Tranh tụng của Microsoft
Án lệ chống độc quyền của Hoa Kỳ
Vụ án của Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Chín