Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội

Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (tên tiếng anh: Institute of Vietnamese Studies and Development Sciences, viết tắt: IVIDES) là một viện nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Viện có sứ mệnh nghiên cứu liên ngành về Việt Nam học và Khoa học phát triển, tư vấn chính sách cho các cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ.

Lịch sử hình thành và phát triển 
Tiền thân của Viện là Trung tâm Hợp tác Nghiên cứu Việt Nam, được thành lập ngày 17 tháng 5 năm 1989 trực thuộc Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội theo Quyết định số 529/QĐ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Năm 1995, khi Đại học Quốc gia Hà Nội được thành lập, Trung tâm được chuyển về trực thuộc ĐHQGHN và đổi tên thành Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và Giao lưu Văn hóa.

Ngày 19 tháng 3 năm 2004, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 40/2004/QĐ-TTg thành lập Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển trên cơ sở nâng cấp Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và Giao lưu Văn hóa. Đây là mốc son đánh dấu sự chuyển mình từ một trung tâm nghiên cứu trở thành một viện nghiên cứu và đào tạo quốc gia mang tính liên ngành.

Năm 2024, Viện tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm ngày thành lập và 35 năm truyền thống, đón nhận Bằng khen của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Chức năng và nhiệm vụ 
Viện có các chức năng chính sau:

 Nghiên cứu khoa học: Triển khai các đề tài nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về Việt Nam học và Khoa học phát triển theo hướng liên ngành (Khu vực học, Khoa học chính sách, Quản lý tài nguyên...).
 Đào tạo: Đào tạo sau đại học (Thạc sĩ, Tiến sĩ) cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao cho các cơ quan nghiên cứu, giảng dạy và quản lý nhà nước.
 Hợp tác quốc tế: Mở rộng mạng lưới hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế để trao đổi học thuật và thực hiện các dự án chung.

Cơ cấu tổ chức. 
Cơ cấu tổ chức của Viện bao gồm Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Ban Lãnh đạo và các đơn vị chuyên môn.

Ban Lãnh đạo 

 Viện trưởng: PGS.TS. Phạm Đức Anh.
 Phó Viện trưởng: TS. Vũ Kim Chi.

Hội đồng Khoa học và Đào tạo 

 Chủ tịch: GS.TS. Phạm Hồng Tung.
 Hội đồng quy tụ nhiều nhà khoa học uy tín trong các lĩnh vực Lịch sử, Văn hóa, Kinh tế và Chính trị học.

Các đơn vị trực thuộc 

 Phòng Khu vực học và Khoa học phát triển: Chuyên sâu nghiên cứu về các vùng lãnh thổ và các vấn đề phát triển bền vững.
 Trung tâm Hà Nội học và Phát triển Thủ đô: Đơn vị nghiên cứu chuyên sâu về Hà Nội, đóng góp vào việc bảo tồn di sản và quy hoạch phát triển thủ đô.
 Phòng Quản trị - Tổng hợp.

Hoạt động Nghiên cứu Khoa học 
Hoạt động nghiên cứu của Viện tập trung vào các hướng chính:

 Nghiên cứu cơ bản về lịch sử, văn hóa, xã hội và con người Việt Nam.
 Nghiên cứu các vấn đề phát triển đương đại như biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, đô thị hóa và quản trị địa phương.

Dự án tiêu biểu 

 Dự án 3SIP2C: "Nguồn phát thải, nơi tích tụ và các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động của rác thải nhựa đến cộng đồng ven biển ở Việt Nam". Đây là dự án hợp tác quốc tế lớn do Đại học Heriot-Watt (Vương quốc Anh) chủ trì, Viện là đối tác chính tại Việt Nam thực hiện hợp phần nâng cao năng lực và truyền thông.
 Chương trình KX.09 và KX.10: Viện đã chủ trì và tham gia nhiều đề tài thuộc các chương trình khoa học cấp Nhà nước.

Hợp tác Quốc tế 
Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển duy trì quan hệ hợp tác sâu rộng với nhiều đối tác quốc tế uy tín:

 Đại học KU Leuven (Vương quốc Bỉ): Hợp tác trong nghiên cứu và đào tạo về phát triển bền vững, trao đổi giảng viên và sinh viên.
 Đại học Heriot-Watt (Vương quốc Anh): Đối tác chiến lược trong các dự án về môi trường và biến đổi khí hậu.
 Đại học Dân tộc Quảng Tây (Trung Quốc): Hợp tác trao đổi học thuật và nghiên cứu văn hóa.

Các nhà khoa học tiêu biểu 

 Phan Huy Lê (Cố Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân): Nguyên Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, người có công lớn trong việc định hướng các nghiên cứu nền tảng của Viện.
 Phạm Hồng Tung (Giáo sư, Tiến sĩ): Chuyên gia hàng đầu về Lịch sử hiện đại và Chính trị học, hiện là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo.

Tham khảo 

Trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội
Đại học Quốc gia Hà Nội
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Viện nghiên cứu tại Việt Nam
Việt Nam học
Khoa học phát triển
Tổ chức giáo dục thành lập năm 2004