Bóng đá Anh 1968–69

Mùa giải 1968–69 là mùa giải thứ 89 của bóng đá tại Anh.

Danh hiệu

Ghi chú = Con số trong ngoặc là số lần câu lạc bộ đó đã giành danh hiệu này.

Cúp FA

Manchester City đã khép lại một mùa giải đáng thất vọng của Leicester City, đội sau đó bị rớt hạng, bằng chiến thắng 1-0 trước họ trong trận chung kết Cúp FA. Neil Young ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu, dù David Nish của Leicester lập kỉ lục là đội trưởng trẻ nhất của một đội vào chung kết cúp, ở tuổi 21.

Những đội tạo địa chấn lớn nhất của mùa giải là đại diện Third Division Mansfield Town, đội đã lần lượt loại Sheffield United ở vòng Ba và West Ham United ở vòng Năm, trước khi dừng bước trước Leicester ở vòng Sáu.

League Cup

Trong một trong những cú sốc lớn nhất trong lịch sử giải đấu, Swindon Town đã thắng trận chung kết 3-1 trước Arsenal. Việc Swindon không phải là một câu lạc bộ thuộc hạng đấu cao nhất khiến họ bị cấm tham dự Inter-Cities Fairs Cup, điều sau đó đã dẫn tới sự ra đời của Anglo-Italian Cup ở mùa giải tiếp theo.

Bóng đá châu Âu
Newcastle United giành danh hiệu châu Âu đầu tiên, và cho tới nay cũng là duy nhất, trong lịch sử câu lạc bộ sau khi đánh bại Újpest của Hungary với tổng tỉ số 6-2 để nâng cao Inter-Cities Fairs Cup.

Football League

First Division
Leeds United vô địch giải vô địch lần đầu tiên trong lịch sử, kết thúc mùa giải với khoảng cách sáu điểm nhiều hơn đội á quân Liverpool.

Mùa giải cuối cùng của Manchester United dưới sự dẫn dắt của Sir Matt Busby trước khi nghỉ hưu khép lại ở vị trí thứ 11, dù hành trình bảo vệ European Cup của họ kéo dài tới tận Bán kết. Đối thủ cùng thành phố của họ cán đích ở vị trí thứ 13 chỉ một năm sau khi vô địch giải, nhưng đã bù đắp phần nào bằng chức vô địch Cúp FA, như một sự an ủi cho việc bảo vệ ngôi vương quốc nội không thành công và thất bại ở đấu trường European Cup.

Đội mới thăng hạng Queens Park Rangers rớt hạng sau khi đứng bét bảng, cùng với đội á quân Cúp FA là Leicester City.

Second Division
Derby County vô địch Second Division một cách thuyết phục và thăng hạng cùng với đội á quân Crystal Palace. Dù vẫn còn sở hữu những cầu thủ tài năng như Johnny Haynes và George Cohen, Fulham vẫn đứng cuối bảng và rớt hạng. Họ bị Bury, đội vốn quen với cảnh chật vật, gia nhập ở Third Division.

Third Division
Watford vô địch nhờ hệ số trung bình bàn thắng (Goal Ratio) trước Swindon Town, và cả hai đội cùng giành quyền thăng hạng. Ở cuối bảng, Northampton Town, Hartlepool, Crewe Alexandra và Oldham Athletic đều rớt hạng.

Fourth Division
Division Four được Doncaster Rovers vô địch, và họ thăng hạng cùng với Halifax Town, Rochdale và Bradford City. Không có đội nào không vượt qua được cuộc tái bầu chọn, nên cũng không có thành viên mới nào được kết nạp vào Football League.

Các cầu thủ ghi bàn hàng đầu

First Division
 Jimmy Greaves (Tottenham Hotspur) - 27 bàn thắng

Second Division
 John Toshack (Cardiff City) - 22 bàn thắng

Third Division
 Don Rogers (Swindon Town) - 22 bàn thắng

Fourth Division
 Gary Talbot (Chester) - 22 bàn thắng

Nhật kí mùa giải
 3 tháng 8 năm 1968 - Nhà đương kim vô địch Manchester City đánh bại đội giữ Cúp FA là West Bromwich Albion 6-1 trong Charity Shield tại Maine Road. Bobby Owen và Francis Lee mỗi người ghi hai bàn.

 10 tháng 8 năm 1968 - Mùa giải Football League bắt đầu với việc Manchester City thua Liverpool 1-2 tại Anfield. Đội mới thăng hạng Queens Park Rangers hòa trận đầu tiên của mình ở First Division trên sân nhà trước Leicester City, còn Arsenal thắng trận North London derby 2-1 tại White Hart Lane.

 17 tháng 8 năm 1968 - derby Manchester tại Maine Road kết thúc với tỉ số hòa không bàn thắng. Các trận hòa của West Ham United và Arsenal, lần lượt trước Nottingham Forest và Liverpool, đã chấm dứt chuỗi toàn thắng của họ, khiến Leeds United trở thành câu lạc bộ duy nhất của First Division có sáu điểm tuyệt đối sau hai trận. Crystal Palace và Millwall là hai đội có điểm số tối đa ở Division Two, còn Mansfield Town và Lincoln City, thuộc Divisions Three và Four, cũng đã thắng cả hai trận đầu tiên của mình.

 19 tháng 10 năm 1968 - Geoff Hurst ghi sáu bàn khi West Ham United vùi dập Sunderland 8-0 để cân bằng chiến thắng đậm nhất của họ tại giải vô địch. Burnley đánh bại Leeds United 5-1.

 18 tháng 12 năm 1968 - Tommy Docherty trở thành huấn luyện viên của Aston Villa, câu lạc bộ thứ ba của ông chỉ trong vòng sáu tuần, sau khi rời Rotherham United và trải qua một quãng thời gian ngắn tại Queens Park Rangers.

 21 tháng 12 năm 1968 - Liverpool đánh bại Tottenham Hotspur 1-0 để đứng đầu First Division vào dịp Giáng sinh. Leeds United, đội đã trả món nợ thất bại trước Burnley bằng chiến thắng 6-1 trước The Clarets tại Elland Road, hiện kém ba điểm nhưng còn hai trận chưa đấu, trong khi Everton và Arsenal vẫn còn trong cuộc đua. Ở cuối bảng, Queens Park Rangers và Coventry City đang chiếm các vị trí rớt hạng.

 14 tháng 1 năm 1969 - Sir Matt Busby thông báo rằng ông sẽ nghỉ hưu khỏi cương vị huấn luyện viên Manchester United vào cuối mùa giải.

 20 tháng 1 năm 1969 - Hai cầu thủ của Hereford United là Brian Purcell và Roy Evans thiệt mạng trong một vụ tai nạn xe hơi trên đường tới đá một trận Cúp FA gặp Nuneaton Borough.

 22 tháng 2 năm 1969 - Mary Raine trở thành người phụ nữ đầu tiên đưa tin thể thao cho BBC, khi bà được cử đi tường thuật trận giải vô địch giữa Chelsea và Sunderland cho chương trình radio Sports Report. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 5-1 cho Chelsea.

 15 tháng 3 năm 1969 - Đội Third Division Swindon Town tạo nên cú sốc lớn khi đánh bại Arsenal 3-1 trong trận chung kết League Cup nhờ hai bàn thắng trong hiệp phụ của Don Rogers.

 19 tháng 3 năm 1969 - Manchester United đang chật vật đánh bại đội bét bảng Queens Park Rangers 8-1 tại Old Trafford trong một trong những trận có nhiều bàn thắng nhất của mùa giải First Division.

 29 tháng 3 năm 1969 - Queens Park Rangers thua Liverpool 1-2 trên sân nhà và rớt khỏi First Division ngay trong mùa giải đầu tiên sau khi thăng hạng, khi họ mới chỉ thắng ba trong 38 trận đã đấu cho tới thời điểm đó.

 11 tháng 4 năm 1969 - Giải thưởng Football Writers' Association Footballer of the Year lần đầu tiên trong 21 năm tồn tại được trao chung cho hai cầu thủ: Tony Book của Manchester City và Dave Mackay của Derby County là hai đồng chủ nhân. Billy Bremner của Leeds đứng thứ ba, còn Jimmy Greaves của Tottenham đứng thứ tư.

 26 tháng 4 năm 1969 - Manchester City vô địch Cúp FA khi bàn thắng của Neil Young mang về chiến thắng 1-0 trước Leicester City, đội đang đối mặt nguy cơ rớt hạng, trong trận chung kết tại Wembley.

 28 tháng 4 năm 1969 - Leeds United hòa Liverpool 0-0 tại Anfield để giành chức vô địch First Division lần đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ.

 15 tháng 5 năm 1969 - Màn bảo vệ European Cup của Manchester United khép lại khi họ bị Milan loại ở Bán kết. Họ thắng lượt về tại Old Trafford 1-0 nhờ bàn thắng của Bobby Charlton, nhưng vẫn thua chung cuộc 1-2. Thủ môn Fabio Cudicini của Milan bị thương bởi một vật thể ném từ khán đài xuống.

 17 tháng 5 năm 1969 - Ba tuần sau thất bại ở chung kết Cúp FA, Leicester City rớt khỏi First Division. Cần phải đánh bại Manchester United để vượt qua Coventry City, họ lại thua 2-3 trong trận đấu cuối cùng của Matt Busby trên cương vị huấn luyện viên Manchester United. Trận hòa của Liverpool trước Newcastle United giúp họ đứng thứ hai, kém Leeds United sáu điểm; Leeds khép lại mùa giải với chỉ hai thất bại và bất bại trong 28 trận giải cuối cùng kể từ tháng 10 năm 1968.

 11 tháng 6 năm 1969 - Newcastle United đánh bại Újpest Dózsa 3-2 ở lượt về của trận chung kết Inter-Cities Fairs Cup để giành chiến thắng chung cuộc 6-2 và vô địch danh hiệu châu Âu đầu tiên của câu lạc bộ.

Các cầu thủ nổi bật
Lần duy nhất trong lịch sử, giải Football Writers' Association Footballer of the Year được trao chung cho hai cầu thủ — Tony Book của Manchester City và Dave Mackay của Derby County. Ở lần thứ sáu và cũng là lần cuối cùng trong sự nghiệp lẫy lừng của mình, Jimmy Greaves của Tottenham Hotspur trở thành vua phá lưới Division One với 27 bàn. Ông cũng là chân sút số một của toàn bộ hệ thống giải vô địch mùa đó, trong khi danh hiệu vua phá lưới Second Division thuộc về John Toshack của Cardiff City.

Các huấn luyện viên nổi bật
 Don Revie đã đưa Leeds United tới chức vô địch giải vô địch đầu tiên trong lịch sử, với số điểm kỉ lục, chỉ thua hai trận và xây dựng nên một đội hình sau này trở thành một trong những tập thể thành công nhất cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970.
 Vốn đã là huyền thoại của câu lạc bộ trên cương vị cầu thủ, Joe Harvey tiếp tục trở thành một trong những huấn luyện viên được tôn vinh nhất của Newcastle United khi đưa đội bóng tới vinh quang châu Âu.
 Ken Furphy đã đưa Watford lên Second Division sau một cuộc đua sít sao với Swindon Town. Tuy nhiên, Danny Williams của Swindon cũng đã ghi dấu ấn riêng khi vô địch League Cup.

Đội tuyển quốc gia
Đội tuyển bóng đá quốc gia Anh có một năm thành công trong quá trình chuẩn bị cho World Cup 1970, giải đấu mà họ tự động giành quyền tham dự với tư cách đương kim vô địch sau World Cup 1966. Họ vô địch Home Championship bằng cách đánh bại cả ba đối thủ, và chỉ thua đúng một trận trong cả năm, trước Brasil trong chuyến du đấu châu Mỹ vào cuối mùa giải.

Chuyến du đấu châu Mỹ

Qua đời
 5 tháng 10 năm 1968 - Joe Brough, 81 tuổi.
 8 tháng 10 năm 1968 - Frank Womack, 80 tuổi.
 14 tháng 10 năm 1968 - Paul Shardlow, 25 tuổi, qua đời vì đau tim.
 tháng 10 năm 1968 - Eric Sweeney, 65 tuổi.
 tháng 12 năm 1968 - Brian Hill, 31 tuổi.
 20 tháng 1 năm 1969 - Brian Purcell, 30 tuổi, và Roy Evans, 25 tuổi, qua đời trong một vụ tai nạn xe hơi.
 21 tháng 1 năm 1969 - Len Andrews, 80 tuổi.
 tháng 4 năm 1969 - Harry Nuttall, 71 tuổi.
 13 tháng 7 năm 1969 - Bobby Barclay, 62 tuổi.

Tham khảo