Ngô (họ)

Ngô (chữ Hán phồn thể: 吳; chữ Hán giản thể: 吴; Hangul: 오; Latin: "Ng", "Wu", "O", "Oh") là một họ người phổ biến tại Trung Quốc, Việt Nam, và Triều Tiên. Tại Việt Nam họ Ngô là họ có mức độ phổ biến thứ 12, với 1,3%
dân số  tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đây là họ phổ biến. Tại Bách gia tính của Trung Quốc, họ Ngô ở vị trí thứ sáu.

Nguồn gốc

Tại Việt Nam 
Phả hệ họ Ngô Việt Nam xác định Ngô Nhật Đại, một vị hào trưởng Hà Tĩnh từng tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan năm 722, được cho là khởi tổ của họ Ngô sinh sống tại Việt Nam, theo bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan soạn năm Đinh Dậu (1477) niên hiệu Hồng Đức (Lê Thánh Tông).

Những người nổi tiếng

Tại Việt Nam 

Ngô Quyền và nhà Ngô
Ngô Xương Ngập
Ngô Xương Văn
Ngô Xương Xí
Ngô Chân Lưu, hay Khuông Việt là một nhà sư thời Đinh
Ngô Nhật Khánh, sứ quân xuất thân hoàng tộc họ Ngô.
Ngô Tất An, vị tướng nhà Đinh có công giúp Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp 12 sứ quân thế kỷ thứ 10.
Ngô Tuấn, tên thật của Lý Thường Kiệt
Ngô Sĩ Liên, nhà sử học
Ngô Từ, quan khai quốc công thần nhà Hậu Lê, ông ngoại của vua Lê Thánh Tông
Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, mẹ vua Lê Thánh Tông
Ngô Chi Lan, một nữ sĩ dưới triều vua Lê Thánh Tông
Ngô Hoán, là một vị quan của nhà Lê sơ
Ngô Miễn Thiệu, Trạng nguyên Việt Nam
Ngô Miễn, danh thần nhà Hồ
Ngô Tùng Châu là công thần thời chúa Nguyễn Phúc Ánh
Ngô Thị Chính, phong hiệu Nhất giai Hiền phi, phi tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
Ngô Trí Hòa là danh thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam
Ngô Thì Sĩ và Ngô gia văn phái, các nhà sử học và văn học sử làng Tả Thanh Oai huyện Thanh Trì Hà Nội
Ngô Thì Ức là một danh sĩ, tác giả đầu tiên có tên trong Ngô gia văn phái
Ngô Thì Đạo, là danh sĩ và là quan nhà Lê trung hưng 

Ngô Thì Nhậm, con Ngô Thì Sĩ, quan nhà Tây Sơn
Ngô Thì Chí, con Ngô Thì Sĩ là nhà văn Việt Nam ở thời Lê trung hưng
Ngô Thì Trí là một danh sĩ thời Lê trung hưng, nhà Tây Sơn
Ngô Cảnh Hựu, là đại thần có công giúp nhà Lê trung hưng thời chiến tranh Lê-Mạc
Ngô Cảnh Hoàn, tì tướng triều Lê trung hưng.
Ngô Văn Sở, danh tướng nhà Tây Sơn
Ngô Ngọc Du, nhà thơ thời Tây Sơn, Việt Nam
Ngô Đình Chất, đại thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam
Ngô Đình Thạc, danh thần đời Lê Hy Tông
Ngô Nhân Tịnh, một trong "Gia Định tam gia" quan triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam
Ngô Quang Bích tức Nguyễn Quang Bích, lãnh tụ phong trào khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp ở Bắc kỳ cuối thế kỷ XIX
Ngô Giáp Đậu, nhà văn, nhà giáo và là sử gia đời vua Thành Thái
Ngô Đức Kế, tiến sĩ năm 1901, thành viên Phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX 
Ngô Gia Tự, đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ

Gia đình Ngô Đình Diệm
Ngô Đình Diệm, tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hoà
Ngô Đình Nhu
Ngô Đình Khôi
Ngô Đình Khả
Ngô Đình Cẩn
Ngô Đình Luyện
Ngô Đình Lệ Quyên
Ngô Đình Thục
Ngô Quang Trưởng (13 tháng 12 năm 1929 – 22 tháng 1 năm 2007), một Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng Hòa
Ngô Minh Loan, Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Lương thực - Thực phẩm từ 1976 đến 4-1979, Huân chương Sao Vàng
Ngô Văn Dụ, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XI, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội khóa XII
Ngô Thị Huệ, 1 trong 10 đại biểu nữ của Quốc hội Việt Nam khóa đầu tiên, phu nhân của tổng bí thư Nguyễn Văn Linh
Ngô Xuân Lịch, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Ngô Thị Doãn Thanh, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội
Ngô Thị Thanh Hằng: Ủy viên trung ương đảng khóa 12, Phó Bí thư thường trực thành ủy Hà Nội.
Ngô Minh Châu, Phó giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Ngô Gia Khảm, Anh hùng Lao động
Ngô Mây, Anh hùng QĐNDVN
Ngô Quang Tảo, Anh hùng QĐNDVN
Ngô Chí Quốc, anh hùng liệt sĩ người Việt Nam
Ngô Văn Cấn, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngô Xuân Quảng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngô Hán Đồng, sĩ quan Pháo binh cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Ngô Đình Mẫn, nhà cách mạng Việt Nam
Ngô Xuân Hàm, thẩm phán, nhà hoạt động cách mạng và chính trị gia người Việt Nam
Ngô Quang Đoan, nhà thơ và một nhà chí sĩ chống Pháp
Ngô Trần Ái nhà giáo ưu tú, tổng giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Ngô Mạnh Lân, phó giáo sư, tiến sĩ, họa sĩ, đạo diễn phim hoạt hình Việt Nam
Ngô Huy Cẩn, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học ngành cơ học chất lỏng, nguyên Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Cơ học Việt Nam, thân sinh giáo sư Ngô Bảo Châu

Ngô Bảo Châu, giáo sư toán học người Việt Nam đầu tiên dành Huy chương Fields
Ngô Thúc Lanh, cha đẻ của ngành sư phạm toán học ở Việt Nam
Ngô Việt Trung, nhà Toán học người Việt Nam
Ngô Gia Hy, một bác sĩ và nhà giáo người Việt Nam
Ngô Văn Doanh là một nhà khảo cổ học, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Ngô Đức Thịnh là một nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, nguyên là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam
Ngô Lập Chi, nhà giáo, và là nhà nghiên cứu cổ văn Việt Nam
Ngô Vĩnh Long, giáo sư giảng dạy lịch sử tại Mỹ
Ngô Xuân Bính, là giáo sư, viện sĩ người Việt tại Nga
Ngô Viết Thụ, kiến trúc sư Việt Nam, tác giả công trình kiến trúc như Dinh Độc Lập, Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt...
Ngô Huy Quỳnh, kiến trúc sư Việt Nam
Ngô Tự Lập nhà văn, nhà dịch thuật, biên tập, nhà lý luận và phê bình điện ảnh Việt Nam
Ngô Lợi, giáo chủ của Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa
Ngô Quang Kiệt, nguyên Tổng giám mục của Tổng Giáo phận Hà Nội
Ngô Văn Chiêu môn đồ đầu tiên, người sáng lập ra lý thuyết đạo Cao Đài
Ngô Bông võ sư, truyền nhân bài Hùng kê quyền
Ngô Quân Miện, nhà thơ, nhà văn, dịch giả
Ngô Tất Tố, nhà văn với dòng văn học Hiện thực phê phán
Ngô Xuân Diệu, nhà thơ Việt Nam
Ngô Ngọc Bội, nhà văn Việt Nam chuyên viết về nông thôn
Trúc Khê, tức Ngô Văn Triện, là nhà văn, nhà báo, nhà cách mạng Việt Nam
Ngô Xuân Quýnh, cầu thủ câu lạc bộ Thể Công, Phó chủ tịch khóa 1 của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam
Ngô Lan Hương, vô địch Giải vô địch cờ tướng Việt Nam nữ nhiều lần nhất
Ngô Thị Liễu, nghệ sĩ tuồng Việt Nam
Ngô Thụy Miên, nhạc sĩ Việt Nam
Ngô Quốc Tính, nhạc sĩ Việt Nam
Ngô Thanh Vân, nữ diễn viên, ca sĩ, người mẫu, đạo diễn, nhà sản xuất phim Việt Nam
Hồng Vân, tức Ngô Đặng Hồng Vân, diễn viên người Việt Nam
Ngô Phương Lan, Hoa hậu Thế giới người Việt 2007
Ngô Phương Lan, nhà phê bình điện ảnh, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam
Ngô Tiến Đoàn, Nam Vương Quốc tế 2008
Ngô Bá Cao, bí thư tỉnh ủy Biên Hòa
Ngô Hồng Quang, nhạc công, nhạc sĩ và ca sĩ
Ngô Minh Tiến, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
Ngô Sĩ Quý, đại võ sư phái Vĩnh Xuân quyền tại Việt Nam
Ngô Tấn Nhơn, Bộ trưởng Bộ Canh nông
Ngô Đông Hải, chính trị gia người Việt Nam
Ngô Thanh Danh, chính trị gia người Việt Nam
Ngô Tuấn Nghĩa. Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Ngô Văn, nhà Cách mạng đường lối Trotskyist người Việt
Ngô Công Đức, nhà báo, doanh nhân, nhà hoạt động xã hội người Việt Nam
Ngô Văn Thành, Giáo sư, tiến sĩ, nghệ sĩ nhân dân và là nghệ sĩ violon người Việt Nam
Ngô Thị Kim Yến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng.
Ngô Văn Trí, nhà bò sát học.
Ngô Thị Hoàng Yến, nữ Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam
Ngô Xuân Lộc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Chính phủ
Ngô Văn Tuấn, Tổng Kiểm toán Nhà nước
 Ngô Văn Giáo, tức Thích Trí Quảng ,Đệ tứ Pháp Chủ Giáo Hội Phật giáo Việt Nam
Ngô Quang Châu, nhà báo, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục Việt Nam.
 Ngô Phương Ly vợ của Tổng bí thư chủ tịch nước Tô Lâm.
 Hanbin, tức Ngô Ngọc Hưng, thành viên của nhóm nhạc nam Hàn Quốc Tempest.

Tại Trung Quốc, Đài Loan, Singapore 

Ngô Chính Long (1964), Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Giang Tô.
Ngô Thái Bá là vị quân chủ khai lập nước Ngô từ cuối thời nhà Thương sang thời Đông Chu
Ngô Quảng, thủ lỉnh quân khởi nghĩa nông dân thời Tần
Ngô Khởi, tướng nước Vệ thời Chiến Quốc
Ngô Ban, tướng lĩnh nhà Thục Hán thời Tam Quốc
Ngô Lan,là một tướng lĩnh nhà Thục trong thời kỳ Tam Quốc 
Ngô Đạo Tử, Họa Thánh, một trong Mười vị thánh trong lịch sử Trung Quốc
Ngô Thiếu Dương, Tiết độ sứ Chương Nghĩa
Ngô Thụy, là một hoạn quan người Hán, người Trung Quốc phục vụ trong nhà Lê sơ.
Ngô Tam Quế, tướng giữ Sơn Hải quan của nhà Minh, sau trở thành Vân Nam vương của nhà Thanh
Ngô Kính Tử, nhà văn tiêu biểu cho Chủ nghĩa hiện thực thời nhà Thanh
Ngô Thừa Ân, nhà văn, nhà thơ giữa nhà Minh
Ngô Chung, võ sư, truyền nhân môn võ Bát cực quyền
Ngô Thanh Nguyên được coi là kỳ thủ cờ vây mạnh nhất thế kỷ XX
Ngô Bội Phu, Tướng lĩnh quân phiệt thời Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Hóa Văn, Trung tướng Quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc
Ngô Nghi, phó thủ tướng của Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 
Ngô Bang Quốc, Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Ngô Kỳ Long, ca sĩ, diễn viên Đài Loan
Ngô Kinh, diễn viên và đạo diễn võ thuật
Ngô Vũ Sâm, đạo diễn của điện ảnh Hồng Kông với những bộ phim hành động.
Ngô Ngạn Tổ, là một diễn viên điện ảnh, đạo diễn, kiêm nhà sản xuất phim người Mỹ gốc Hoa của điện ảnh Hồng Kông
Ngô Đôn Nghĩa phó Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Mạnh Đạt là một nam diễn viên kỳ cựu của điện ảnh Hồng Kông
Ngô Tác Đống, thủ tướng thứ hai của nước Cộng hòa Singapore
Ngô Khánh Thụy, Phó thủ tướng Singapore
Ngô Khôi Ngạn (Ngô Đại Dung) diễn viên Singapore
Andrew Ng (Ngô Ân Đạt), chủ tịch hội đồng của Coursera
Ngô Diệc Phàm (nghệ danh Kris Wu), diễn viên Trung Quốc, cựu thành viên nhóm nhạc EXO
Ngô Giai Di nữ diễn viên Trung Quốc
Ngô Cẩn Ngôn nữ diễn viên Trung Quốc
Ngô Anh Kiệt, Bí thư thứ nhất Đảng ủy Quân khu Tây Tạng
Ngô Nhĩ Khai Hy, nhà chính trị Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Hi Trạch, diễn viên, ca sĩ và người mẫu Trung Quốc.
Ngô Lỗi, diễn viên Trung Quốc
Ngô Thiến, diễn viên Trung Quốc
Ngô Quốc Trinh, chính gia và sử gia Trung Hoa
Ngô Quan Chính, nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Ngô Trác Hi, nam diễn viên, người mẫu, người mẫu ảnh, vũ công kiêm ca sĩ nổi tiếng người Hồng Kông

Hàn Quốc, Triều Tiên 
 Oh Sehun (Ngô Thế Huân) thành viên nhóm nhạc K-pop EXO
 Dennis Oh Người mẫu và diễn viên
 Oh Seung-hee (Ngô Thắng Hy) nữ ca sĩ, thành viên nhóm nhạc CLC
 Oh Ha-young, thành viên nhóm nhạc K-pop Apink
 Oh Haewon nữ ca sĩ, thành viên nhóm nhạc NMIXX

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức của họ Ngô Việt Nam

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ người Nhật Bản
Họ tên
Họ Ngô