Quốc huy Montenegro

Quốc huy Montenegro (tiếng Montenegro: грб Црне Горе, chuyển tự: grb Crne Gore) chính thức được thông qua theo một đạo luật của Quốc hội vào ngày 12 tháng 7 năm 2004. Hiện nay, đây là họa tiết trung tâm trên quốc kỳ Montenegro, đồng thời là huy hiệu của Lực lượng Vũ trang Montenegro. Quốc huy Montenegro do nghệ sĩ người Montenegro Radoslav Rotković thiết kế vào năm 2004 và sau đó được quy định chính thức trong Hiến pháp công bố ngày 2 tháng 10 năm 2007.

Mô tả 
Luật về các Biểu tượng Quốc gia và Ngày Quốc khánh của Montenegro quy định những mô tả chính thức về quốc huy hiện hành như sau:

Hình tượng chính trên quốc huy là đại bàng hai đầu, một biểu tượng có nguồn gốc từ Đế quốc Byzantine và xa hơn là La Mã cổ đại. Hình tượng này biểu trưng cho sự thống nhất hoặc mối liên kết chặt chẽ giữa giáo hội và nhà nước.

Họa tiết này từng được sử dụng bởi các nhà cai trị Zeta thời trung cổ—tức Nhà Crnojević—cũng như nhiều triều đại châu Âu khác.

Bố cục hiện tại của quốc huy Montenegro được phỏng theo quốc huy Đế quốc Nga, quốc gia mà vương triều Petrović-Njegoš cầm quyền có mối quan hệ mật thiết về mặt giáo hội, vương triều và chính trị trong thế kỷ 19, thời điểm mẫu quốc huy mới này lần đầu tiên được thông qua dưới hình thức hiện tại.

Hình tượng sư tử trong tư thế bước đi (lion passant) trên chiếc khiên nhỏ là dấu hiệu của quyền uy giám mục và có thể được coi là một hình ảnh ẩn dụ cho Sư tử của Judah. Hơn nữa, hình tượng này có nét tương đồng với họa tiết trên huy hiệu của Venezia, quốc gia có ảnh hưởng đáng kể trong lịch sử Montenegro. Sau khi Montenegro giành lại độc lập từ Đế quốc Ottoman, quốc gia này dần chuyển sang chế độ thần quyền nhằm tạo ra một mặt trận thống nhất chống lại các cuộc xâm lược liên miên của người Thổ. Chính vì lý do này, quyền uy của giáo hội được phản ánh rõ nét trong nhiều biểu trưng của thời đại đó.

Sau khi chế độ kế vị thế tục được thiết lập vào năm 1851, hình tượng sư tử được chuyển xuống phía dưới đại bàng, trong khi tên viết tắt của người cai trị được đặt trên tấm khiên: tiêu biểu là của Danilo I (Thân vương Montenegro), Danilo II (Thân vương Montenegro) và Nicholas I (Vua Montenegro). Một chi tiết đáng chú ý là Danilo I vẫn đang giữ tước hiệu Thân vương-Giám mục vào thời điểm lá cờ mang tên viết tắt của ông được sử dụng.

Mẫu quốc huy hiện đại đã đưa hình tượng sư tử vàng trở lại vị trí trên tấm khiên, xóa bỏ biểu tượng của chế độ quân chủ trước đó. Ngày nay, Montenegro là một nước cộng hòa dân chủ thế tục, do đó việc chiếc vương miện của triều đại Petrović-Njegoš vẫn xuất hiện trên quốc huy đã gây ra một số tranh cãi vào thời điểm thông qua. Tuy nhiên, thiết kế này lại nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Quốc huy không chỉ hiện diện tại các địa điểm công cộng như trường học và cơ quan chính phủ, mà còn xuất hiện tại nhiều tư gia, cơ sở kinh doanh và trường đại học tư thục, như một biểu hiện phổ biến của lòng tự hào dân tộc.

Mặc dù văn bản luật có đề cập đến nền đỏ, quốc huy thường được sử dụng mà không có phông nền này, trong đó hình tượng đại bàng đóng vai trò là chủ thể chính. Quốc huy chỉ xuất hiện trên nền đỏ trong con dấu quốc gia và trên quốc kỳ.

Việc sử dụng các biểu tượng quốc gia theo luật pháp Montenegro 
Quốc huy và quốc kỳ được sử dụng với hình thức và nội dung theo quy định của pháp luật. Việc sử dụng quốc huy và quốc kỳ được tự do trong hoạt động sáng tạo nghệ thuật và công tác giáo dục, miễn là không vi phạm đạo đức công cộng, uy tín và phẩm giá của Montenegro.

Mọi hành vi chỉnh sửa, thêm bớt hoặc thay đổi bất kỳ chi tiết nào trên quốc huy và quốc kỳ đều bị nghiêm cấm. Trong trường hợp ngoại lệ, nếu có quy định đặc biệt, quốc huy và quốc kỳ có thể được sử dụng như một thành phần trong các biểu tượng hoặc dấu hiệu khác của các cơ quan nhà nước và các tổ chức khác. Không được sử dụng quốc huy và quốc kỳ làm con dấu thương mại hoặc dịch vụ, mẫu vật, mô hình, cũng như bất kỳ dấu hiệu nào dùng để đánh dấu hàng hóa và dịch vụ.

Không được sử dụng quốc huy và quốc kỳ nếu chúng bị hư hỏng hoặc không phù hợp để sử dụng do hình thức không đảm bảo. Các quốc huy hoặc quốc kỳ bị hư hỏng hoặc không phù hợp phải được thu hồi và ngừng sử dụng.

Khi được trưng bày tại Montenegro cùng với một hoặc nhiều huy hiệu của các quốc gia hoặc tổ chức quốc tế khác, quốc huy Montenegro được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Vị trí trang trọng nhất được xác định là vị trí trung tâm trong một vòng tròn, đỉnh của hình bán nguyệt, vị trí đầu tiên trong một hàng, cột hoặc nhóm các huy hiệu, hoặc vị trí bên phải (theo hướng nhìn từ phía trước) so với huy hiệu của quốc gia hoặc tổ chức quốc tế khác. Trên các văn bản, quốc huy được đặt ở chính giữa phía trên hoặc góc trên bên trái.

Huy hiệu được sử dụng 

 Trên con dấu của tiểu bang;
 Trong con dấu của các cơ quan nhà nước khác và các cơ quan tự quản địa phương;
 Trong các hội trường chính thức của các cơ quan nhà nước và các cơ quan tự quản địa phương, cũng như trên các bia khắc chính thức trên các tòa nhà nơi các cơ quan này tọa lạc;
 Trong các phòng học của các cơ sở giáo dục nơi diễn ra quá trình giáo dục và trên các dòng chữ khắc trên các tòa nhà nơi các cơ sở này tọa lạc.
 Trên các tòa nhà thuộc cơ quan đại diện của Montenegro ở nước ngoài;
 Về các văn bản chính thức được sử dụng bởi các đại diện của các cơ quan nhà nước;
 Về các điều lệ, bằng cấp và sự công nhận do Montenegro cấp;
 Về bằng cấp và giấy chứng nhận hoàn thành chương trình học;
 Trên thẻ căn cước của các thành viên quốc hội, thành viên chính phủ, thẩm phán, thanh tra và các quan chức khác.

Huy hiệu có thể được sử dụng 

 Trong các sự kiện chính trị, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, thể thao và các sự kiện khác mà Montenegro tham gia;
 Về các văn bản chính thức, thiệp chúc mừng, thư mời và các hành động khác của Tổng thống Montenegro, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng, Chủ tịch Tòa án Tối cao, Chủ tịch Tòa án Hiến pháp, Viện Kiểm sát Nhà nước Tối cao và Thanh tra Nhân quyền;
 Trên đồng phục chính thức;
 Trong các hoạt động sáng tạo nghệ thuật và công tác giáo dục;
 Trong những trường hợp khác được pháp luật quy định.

Lịch sử quốc huy 
Lịch sử quốc huy nhà nước khởi nguồn từ triều đại Crnojević vào thế kỷ 15. Gia huy của dòng tộc này – hình ảnh đại bàng hai đầu màu vàng đội vương miện trên nền đỏ – đã đặt nền móng cho hệ thống huy hiệu nhà nước Montenegro: đại bàng hai đầu trở thành biểu tượng tiêu chuẩn của quốc gia. Sau khi nắm quyền, triều đại Petrović-Njegoš đã chọn đại bàng hai đầu màu vàng làm biểu tượng nhà nước. Vladika (Thân vương-Giám mục) Danilo đã đặt Đại huy hiệu của dòng tộc Petrović-Njegoš (gồm khiên, vương miện và áo choàng) lên ngực đại bàng, trong khi người kế nhiệm ông là Vladika Sava đã thực hiện những thay đổi lớn đối với quốc huy: ông gỡ bỏ Đại huy hiệu gia tộc khỏi ngực đại bàng, đồng thời thêm quyền trượng và quả cầu thánh giá ("quả cầu đế vương") vào móng vuốt của nó. Ông cũng bổ sung một biểu tượng khác vẫn được lưu giữ cho đến ngày nay – hình tượng sư tử vàng trong tư thế bước đi (lion passant) – nằm phía dưới đại bàng vàng. Dưới thời Petar I, quốc huy tiếp tục được sắp xếp lại: ông dỡ bỏ các biểu trưng hoàng gia khỏi đại bàng và đặt Trung huy hiệu của dòng tộc Petrović-Njegoš lên ngực đại bàng, đồng thời giữ nguyên hình tượng sư tử.

Thân vương Danilo cũng tái cơ cấu quốc huy: ông đặt lên ngực đại bàng vàng một tấm khiên nền xanh dương với hình sư tử vàng bước đi trên nền đất xanh lục. Một bên móng vuốt đại bàng nắm giữ quả cầu, bên còn lại nắm giữ gươm và quyền trượng. Vào thời Vua Nicholas I, thanh gươm bị loại bỏ và sau đó, tuân theo Hiến pháp năm 1905, màu sắc của đại bàng được thay đổi từ vàng sang bạc, đồng thời màu sắc của tấm khiên nhỏ cũng chuyển từ xanh dương sang đỏ.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vị thế quốc gia của Montenegro được tái lập và nước này trở thành một thành viên liên bang của nhà nước Nam Tư thứ hai. Một mẫu huy hiệu quốc gia đã được thông qua vào năm 1945 với thiết kế mang phong cách xã hội chủ nghĩa: Vòng nguyệt quế kết hợp với Ngôi sao Đỏ, trong khi họa tiết trung tâm là Nhà nguyện Njegoš trên núi Lovćen trên nền sóng biển, tượng trưng cho lối ra biển của Montenegro. Mẫu huy hiệu của Nhà nước Liên bang Montenegro này được Milan Božović thiết kế vào năm 1944, được Milo Milunović cách điệu hóa vào năm 1946, và sau đó được thay đổi đôi chút vào các năm 1963 và 1974 (về hình dáng của ngôi sao đỏ).

Đến năm 1993, Quốc hội Montenegro đã giới thiệu một mẫu quốc huy đúng quy chuẩn huy hiệu học, quay trở lại với các di sản lịch sử. Quốc huy của nhà nước Montenegro cũ được khôi phục, nhưng được thiết kế lại theo phong cách của quốc huy liên bang (Nam Tư), mẫu chính thức được thông qua vào ngày 6 tháng 1 năm 1994.

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài 

 Tài liệu chính thức

Quốc huy