Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Campuchia hiện đại

Campuchia từ 1989 tới nay 

Campuchia rơi vào một cuộc nội chiến trong thập niên 1980. Các nỗ lực khôi phục hoà bình diễn ra sôi động trong thời gian 1989 và 1991 với hai hội nghị quốc tế ở Paris, và một phái đoàn gìn giữ hoà bình Liên Hợp Quốc giúp đỡ duy trì ngừng bắn.

Cuộc bầu cử do Liên Hợp Quốc tổ chức năm 1993 đã khôi phục tình trạng hoà bình và hạn chế nhanh chóng quy mô của Khmer đỏ vào giữa thập niên 1990. Norodom Sihanouk lại được lập làm vua. Một chính phủ liên hiệp, được lập ra sau cuộc tuyển cử toàn quốc năm 1993, mang lại tình trạng ổn định chính trị. Norodom Ranariddh làm Thái Tử, thủ tướng, nắm quyền.

Đảng Nhân dân Campuchia dần dần dẹp yên Khmer đỏ và thanh trừng các thành phần Hoàng Gia chống đối. Các lực lượng Khmer đỏ cuối cùng phải đầu hàng năm 1998. Norodom Ranariddh bị phế trất sau những âm mưu ám sát Hun Sen năm 1997. Hoàng thân Norodom Sihamoni được vua cha truyền ngôi, Norodom Sihanouk ở lại Bắc Kinh và Bình Nhưỡng.

Campuchia xây dựng quân hệ thân thiện với nhiều nước trên thế giới, gia nhập WTO. Đối nội, Đảng Nhân dân Campuchia củng cố quyền lực nhà nước, phát triển kinh tế từng bước.
The O.C.

The O.C. là một chương trình truyền hình Hoa Kỳ, được chiếu trên hệ thống truyền hình FOX từ ngày 5 tháng 8 năm 2003 đến 22 tháng 2, 2007. Chương trình được tạo ra bởi Josh Schwartz, và miêu tả đời sống của một nhóm vị thành niên hư cấu và gia đình họ tại Quận Cam, California, một nơi nổi tiếng là giàu có. Đến nay, chương trình đã được phát sóng trên hơn 50 quốc gia trên thế giới.

Chương trình được chú ý vì những bài nhạc được chọn lọc, đã giới thiệu khán giả đến một số ban nhạc ít người biết đến trước đó, như ban nhạc Phantom Planet.

Tham khảo

Quận Cam, California
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Chương trình truyền hình của Warner Bros. Television Studios
Chương trình mạng Fox

Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2003
Phim truyền hình Mỹ kết thúc năm 2007
Chương trình truyền hình tiếng Anh Mỹ
Phim truyền hình nhiều tập
Họ Hoa kép

Họ Hoa kép (danh pháp khoa học: Linnaeaceae), theo quan điểm của phát sinh loài như trong hệ thống APG II được coi là một họ tùy chọn tách ra trong bộ Tục đoạn (Dipsacales). Họ này chứa khoảng 4-5 chi với khoảng 36 loài. Nó cũng được coi như là phân họ/tông Linnaeeae trong họ Kim ngân nghĩa rộng (Caprifoliaceae sensu lato), như trong hệ thống phân loại Cronquist năm 1981. Hệ thống APG III năm 2009 và hệ thống APG IV năm 2016 không công nhận họ này mà gộp nó trong họ Caprifoliaceae nghĩa rộng như là nhánh Linnaea, tông Linnaeeae hoặc phân họ Linnaeoideae.

Họ này chủ yếu chứa các loài cây bụi hay cây thân thảo, sinh trưởng chủ yếu tại khu vực ôn đới, nhưng cũng có mặt tại khu vực Đông Nam Á và México.

Phân loại
Các chi dưới đây là theo quan điểm truyền thống.
 Abelia R.Br., 1818: 3-6 loài và 1-2 loài lai ghép, ở Trung Quốc, Đài Loan và miền bắc Việt Nam.
 Diabelia Landrein, 2010: 3 loài ở Trung Quốc và Nhật Bản. Tách ra từ Abelia nghĩa rộng.
 Dipelta Maxim., 1877: 3 loài ở Trung Quốc.
 Kolkwitzia Graebn., 1901: 1 loài (Kolkwitzia amabilis) ở Trung Quốc.
 Linnaea L., 1753 nghĩa hẹp: 1 loài (Linnaea borealis), rộng khắp vùng Bắc cực và ven Bắc cực.
 Vesalea M.Martens & Galeotti, 1844: 5 loài ở Mexico. Tách ra từ Abelia nghĩa rộng.
 † Diplodipelta S. R. Manchester & M. J. Donoghue, 1995: Tuyệt chủng.

Khi hiểu theo nghĩa rộng thì Linnaea bao gồm cả các chi có loài sinh tồn còn lại.

Chuyển đi
 Zabelia: Trong quá khứ có thể là chi riêng hoặc gộp trong Abelia như là một tổ (sectio) của chi này. Hiện tại cũng thuộc họ Caprifoliaceae, nhưng được coi là có quan hệ họ hàng gần với nhánh chứa Morinoideae và Linnaeoideae.

Phát sinh chủng loài
Jacobs và ctv. (2010c, 2011) gợi ý rằng không chỉ định nghĩa của chi Abelia nghĩa rộng là có vấn đề, mà còn cho rằng Zabelia có lẽ là thành viên của nhánh [Morinaceae [Dipsacaceae + Valerianaceae]].

Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi phân họ Linnaeoideae dưới đây dựa theo Wang và ctv. (2015), Wang và ctv. (2020):

Hình ảnh

Ghi chú
 
 

Bộ Tục đoạn
Hoa kép

Hoa kép hay hoa đôi (danh pháp hai phần: Linnaea borealis) là một loài cây bụi nhỏ mọc trong các đồng rừng ở khu vực ven Bắc cực, loài duy nhất trong chi Linnaea. Theo các phân loại cũ thì chi này được coi thuộc về họ Kim ngân nghĩa rộng (Caprifoliaceae sensu lato), còn theo quan điểm của phát sinh loài thì nó thuộc về họ họ Hoa kép (Linnaeaceae) của chính nó. Thân của cây hoa kép mảnh dẻ, có lông tơ và bò xoài trên mặt đất, dài tới 20–40 cm, với các lá hình ôvan thường xanh mọc đối dài 3–10 mm và rộng 2–7 mm. Đoạn thân ra hoa mọc thẳng đứng, cao 4–8 cm, không có lá, ngoại trừ tại phần gốc của đoạn thân này; các hoa mọc thành cặp đôi, rủ xuống, dài 7–12 mm, màu hồng nhạt với tràng hoa 5 thuỳ.

Tên gọi hoa kép là do các hoa mọc thành cặp đôi. Nó là một trong số rất ít loài được đặt tên khoa học theo tên Carl Linnaeus. Tên gọi Linnaea được thầy giáo của Linnaeus là Jan Frederik Gronovius đặt ra năm 1737. Người ta nói rằng nó là loài hoa yêu thích của Linnaeus; ông đã coi loài hoa này là biểu tượng cá nhân của chính mình khi ông được tấn phong tước hiệu quý tộc tại Thụy Điển năm 1757. Về nó, Linnaeus đã nói rằng "Linnaea được Gronovius đáng kính đặt tên và nó là loài cây của Lapland, [một loài cây] tầm thường, không quan trọng, không ai để ý tới, ra hoa trong một thời gian ngắn - từ [tên gọi của] Linnaeus, người có sự tương đồng với nó".

Loài cây này sinh sống tại khu vực ven Bắc cực trong các khu rừng ẩm ướt cận Bắc cực tới các khu rừng ôn đới lạnh, nhưng cũng kéo dài về phía nam tới các khu vực miền núi cao ở châu Âu về phía nam dãy núi Alps, tại châu Á về phía nam tới miền bắc Nhật Bản, và tại Bắc Mỹ về phía nam tới miền bắc California, Arizona ở phía tây, cũng như Tennessee (dãy núi Appalaches) ở phía đông. Hoa kép là biểu trưng của tỉnh Småland, Thụy Điển, quê hương của Linnaeus. Tên khoa học của hoa kép cũng là tên gọi phổ biến cho nữ giới tại Thụy Điển (Linnéa hay Linnea).

Phân loài
Người ta công nhận ba phân loài hoa kép:
 Linnaea borealis borealis - châu Âu
 Linnaea borealis americana - Bắc Mỹ
 Linnaea borealis longiflora - châu Á

Hình ảnh

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo
 
 
 The Linnaeus Link Project in the spring 2005 edition of Nature First, the magazine for Natural History Museum members.
 Species and habitat conservation từ Plantlife.org.uk   và  
 Twinflower species profile  

B
Thực vật châu Âu
Thực vật California
Thực vật được mô tả năm 1753
Thực vật Bắc Mỹ
Họ Kim ngân
Sân bay quốc tế Dr. Babasaheb Ambedkar

Sân bay quốc tế Dr. Babasaheb Ambedkar  là một sân bay dân sự nằm cách thành phố Nagpur, Maharashtra, Ấn Độ 8 km về phía Tây Nam, phục vụ các chuyến bay nội địa và quốc tế tại thành phố này.

Các nhà ga và các điểm đến

Nhà ga nội địa
Simplifly Deccan (Hyderabad, Mumbai) 
Jet Lite (Delhi, Hyderabad, Pune) 
Indian (Delhi, Hyderabad, Mumbai, Raipur) 
IndiGo Airlines (Kolkata, Mumbai, Delhi, Pune, Bangalore) 
Jet Airways (Delhi, Mumbai) 
Kingfisher Airlines (Ahmedabad, Hyderabad, Indore, Mumbai)

Nhà ga quốc tế

Air Arabia (Sharjah) 
Indian (Bangkok) 
Air India Express (Dubai) 
Qatar Airways (Doha) 
Singapore Airlines và Malaysia Airlines (sắp thực hiện)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Dr. Ambedkar International Airport  (Airports Authority of India web site)

Sân bay Ấn Độ
Nagpur
Địa điểm trong Thế chiến thứ hai ở Ấn Độ
Lex loci delicti commissi

Lex loci delicti commissi là một thuật ngữ tiếng Latinh để chỉ "luật nơi vi phạm pháp luật" trong xung đột pháp luật. Xung đột pháp luật là một nhánh của tư pháp quốc tế điều chỉnh mọi vụ việc pháp lý có sự tham gia của yếu tố "nước ngoài", trong đó các khác biệt về kết quả sẽ xảy ra phụ thuộc vào việc luật nào được áp dụng.

Thuật ngữ này thường được viết ngắn lại thành "lex loci delicti".

Giải thích
Khi vụ việc pháp lý được đưa ra trước tòa án và mọi đặc trưng và tính chất của nó mang tính chất địa phương, thì tòa án sẽ áp dụng lex fori (luật tòa án), là luật pháp đang có hiệu lực tại khu vực đó để ra phán quyết cho vụ việc. Nhưng nếu ở đây có các yếu tố "nước ngoài", thì tòa án buộc phải xem xét hệ thống xung đột pháp luật để cân nhắc: 
Tòa án có hay không có quyền tài phán để tiếp nhận và xem xét vụ việc (xem vấn đề lựa chọn tòa án);
Sau đó tòa án phải nêu ra các đặc trưng của các vấn đề, nghĩa là định vị nền tảng thực tế của vụ việc vào các lớp pháp lý tương ứng của chúng; và
Áp dụng các quy tắc của lựa chọn luật để quyết định lex causae, nghĩa là luật được áp dụng cho mỗi lớp vấn đề của vụ việc một cách tổng thể.

Lex loci delicti commissi là một trong những lựa chọn có thể của các quy tắc luật được áp dụng cho vụ việc, phát sinh ra từ cái được coi là vi phạm pháp luật. Ví dụ, giả sử một người cư trú tại Australia và một người cư trú tại Albania, trao đổi thư từ bằng thư điện tử (e-mail) và thư từ này bị coi là phỉ báng một nhóm người Kurd cư trú tại Thổ Nhĩ Kỳ. Lựa chọn tương ứng có thể của các quy tắc luật là:
Lex loci solutionis (luật nơi thực hiện nghĩa vụ) có thể là phù hợp nhất, nhưng nó có thể là khó xác định do cả ba hệ thống luật pháp (Australia, Albania, Thổ Nhĩ Kỳ) đều có thể được áp dụng một cách bình đẳng, nghĩa là các bên tương ứng đến từ hai nước nhưng tổn hại đã không thể được chấp nhận cho đến khi nội dung của thư từ đó được công bố tại Thổ Nhĩ Kỳ;
Luật thích hợp là luật có mối liên hệ gần gũi nhất với thực chất của viện dẫn về cái gọi là vi phạm pháp luật đã được thực hiện; và
Lex fori có thể có các vấn đề trật tự công cộng nếu một trong các bên là trẻ vị thành niên hay nếu như ở đây có khả năng về các chế tài đa phương tham dự vào vấn đề internet toàn cầu.

Xem thêm 
Lex loci celebrationis
Lex domicilii
Lex loci contractus
Lex situs

Ghi chú

Xung đột pháp luật
Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh
Thuật ngữ pháp lý Latinh
Lex loci celebrationis

Lex loci celebrationis là một thuật ngữ tiếng Latinh để chỉ "luật nơi tiến hành hôn nhân" hay "luật nơi cử hành hôn nhân" trong xung đột pháp luật. Xung đột pháp luật là một nhánh của tư pháp quốc tế điều chỉnh mọi vụ việc pháp lý có sự tham gia của yếu tố "nước ngoài", trong đó các khác biệt về kết quả sẽ xảy ra, phụ thuộc vào việc hệ thống luật pháp nào được áp dụng.

Giải thích
Khi một vụ việc pháp lý được đưa ra trước tòa án và tất cả mọi đặc điểm, tính chất của nó mang tính chất địa phương, thì tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc lex fori (luật tòa án- tức là luật hiện đang có hiệu lực tại khu vực đó), để ra phán quyết cho vụ việc. Nhưng nếu trong vụ việc này có các yếu tố "nước ngoài", thì tòa án phải có trách nhiệm lưu ý tới xung đột pháp luật để cân nhắc: 
Tòa án có hay không có quyền tài phán để tiếp nhận và xem xét vụ việc (xem thêm vấn đề lựa chọn tòa án);
Sau đó tòa án phải nêu ra các đặc trưng của các vấn đề, nghĩa là định vị nền tảng thực tế của vụ việc vào các lớp tương ứng của nó; và
Áp dụng các quy tắc lựa chọn luật để quyết định luật nào sẽ được áp dụng đối với mỗi lớp pháp lý này.

Lex loci celebrationis là một lựa chọn quy tắc luật được áp dụng cho vụ việc pháp lý trong thử nghiệm hiệu lực pháp lý của một cuộc hôn nhân. Ví dụ, giả sử một cá nhân cư trú tại Scotland và một cá nhân khác cư trú tại Pháp, cả hai đều theo đạo Hồi, tiến hành một hôn lễ theo kiểu Hồi giáo tại Pakistan là nơi mà gia đình của hai bên bắt nguồn từ đó. Hôn lễ này không được đăng ký với chính quyền Pakistan nhưng họ có thiết lập một chỗ ở chung cho cuộc hôn nhân tại Karachi. Sau một năm, họ quay trở lại châu Âu. Đối với mục đích nhập cư và các mục đích khác, việc họ có phải là vợ chồng hay không cần phải dẫn chiếu tới luật Pakistan, do đây là luật có liên quan trực tiếp nhất, nhờ đó người ta có thể quyết định chính xác bản chất của cuộc hôn lễ mà họ đã tiến hành cũng như hậu quả của việc không đăng ký cuộc hôn nhân này. Nếu như hôn lễ này trên thực tế hội tụ đủ các yếu tố để có thể coi là một cuộc hôn nhân hợp pháp theo luật Pakistan và không có vấn đề gì phát sinh đối với trật tự công cộng theo như lex domicilii (luật nơi cư trú) của từng cá nhân cũng như theo lex fori (luật tòa án), thì họ sẽ được coi như là đã có hôn nhân hợp pháp đối với mọi mục đích, nghĩa là nó sẽ là kết quả in rem (quyền của tòa án đối với (chống lại) một điều (một vật) nào đó).

Xem thêm
Lex causae
Lex fori
Lex loci contractus
Lex loci delicti commissi
Lex situs

Ghi chú

Xung đột pháp luật
Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh
Thuật ngữ pháp lý Latinh
Danh sách nước theo mức tiêu thụ điện

Đây là danh sách các nước theo mức tiêu thụ điện năng, lấy từ quyển The World Factbook   của CIA vào tháng 3 năm 2006. Danh sách này bao gồm một số lãnh thổ và thuộc địa.

Xem thêm 
 Tài nguyên và tiêu thụ năng lượng trên thế giới

Chú thích 

 

Năng lượng
Điện
Điện lực
Danh sách quốc gia theo GDP
Tiêu thụ năng lượng
Họ Thứ tục đoạn

Họ Thứ tục đoạn (danh pháp khoa học: Morinaceae) là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Tục đoạn (Dipsacales). Chi điển hình của họ này là Morina cũng đã từng được đặt trong họ Tục đoạn (Dipsacaceae). Họ này phân bố trong khu vực từ Balkan qua Thổ Nhĩ Kỳ tới Ba Tư (Iran) và Trung Quốc, không thấy có ở Việt Nam. Họ này là các loài cây thân thảo sống lâu năm với các lá mọc đối, hợp sinh ở phần gốc lá. Mép lá thường có khía răng cưa. Cụm hoa mọc thành vòng xoắn, các hoa có tràng hợp.

Một số hệ thống phân loại coi hai chi Acanthocalyx và Cryptothladia như là các nhánh của chi Morina. Theo hệ thống APG II năm 2003 thì có 2-3 chi với khoảng 13-20 loài được đặt trong họ này.

Trong hệ thống APG III năm 2009 người ta không công nhận họ này mà gộp nó trong họ Caprifoliaceae nghĩa rộng.

Phân loại 
 Acanthocalyx
 Acanthocalyx alba (đồng nghĩa: Morina alba, M. nepalensis thứ alba): thứ sâm hoa trắng, thứ ngạc sâm Vân Nam
 Acanthocalyx albus ?
 Acanthocalyx delavayi (đồng nghĩa: M. delavayi, M. nepalensis thứ delavayi): thứ sâm hoa lớn, thứ ngạc sâm hoa lớn
 Acanthocalyx nepalensis (đồng nghĩa: M. nepalensis, M. nana): thứ tục đoạn, thứ ngạc sâm Nepal.
 Cryptothladia
 Cryptothladia chinensis (đồng nghĩa: M. chinensis): thứ sâm đài hoa tròn
 Cryptothladia chlorantha (đồng nghĩa: M. chlorantha): thứ sâm hoa lục
 Cryptothladia kokonorica (đồng nghĩa: M. kokonorica): thứ sâm Thanh Hải
 Cryptothladia ludlowii
 Cryptothladia parviflora (đồng nghĩa: M. parviflora)
 Cryptothladia polyphylla (đồng nghĩa: M. polyphylla)
 Morina
 Morina betonicoides
 Morina bracteata
 Morina bulleyana
 Morina couteriana (đồng nghĩa: M. breviflora)
 Morina kokanica
 Morina lehmanniana
 Morina leucoblephara
 Morina longifolia (đồng nghĩa: M. elegans)
 Morina lorifolia
 Morina persica (đồng nghĩa: M. aucheri, M. graeca, M. orientalis, M. tournefortii, M. turcica, M. verticillata, M. wallichiana)
 Morina subinermis ?

M. longifolia có tên gọi phổ biến trong tiếng Anh là "whorl flower" (hoa vòng) hay "Persian steppe flower" (hoa thảo nguyên Ba Tư). Loài này có các giống cây trồng được đặt tên khoa học là M. delavayi và M. wallichii (giả lan lá kiếm).

Chú thích

Tham khảo
 
 
 Cannon M.J, Cannon J.F.M. 1984. A revision of the Morinaceae (Magnoliophyta-Dipsacales). quyển 12. Bull. Brit. Mus. (Nat. Hist.) Bot., trang 35.
 Bell C. D. & M. J. Donoghue. 2003. Phylogeny of Morinaceae (Dipsacales) based on nuclear and chloroplast DNA sequences. Organisms, Diversity, & Evolution 3:227-237.

Thứ tục đoạn, họ
Làng (truyện ngắn)

Làng là tác phẩm văn học của nhà văn Kim Lân, thuộc thể loại truyện ngắn, viết về đề tài làng quê Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh ở Đông Dương.

Truyện ngắn này được sáng tác vào thời kì đầu trong thời kỳ chiến tranh Đông Dương và được đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ năm 1948. Tác phẩm được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đưa vào giảng dạy trong chương trình Ngữ văn lớp 9.

Tác giả 
Bài chi tiết: Kim Lân

Kim Lân có tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài (1920 - 2007), quê ở huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ông là cây bút chuyên viết truyện ngắn và đã có sáng tác đăng báo trước Cách mạng tháng Tám 1945.

Vốn là người gắn bó và am hiểu sâu sắc cuộc sống ở nông thôn. Kim Lân thường viết về sinh hoạt làng quê và cảnh ngộ của người nông dân.

Tóm tắt truyện ngắn 
Câu chuyện kể về ông Hai Thu, người ở làng Chợ Dầu. Khi kháng chiến chống Pháp bùng nổ, theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân tham gia kháng chiến, kể cả hình thức tản cư. Do hoàn cảnh, ông Hai đã cùng vợ con lên tản cư tại Bắc Ninh dù rất muốn ở lại làng mình chiến đấu.

Ở nơi tản cư, tối nào ông cũng sang nhà bác Thứ bên cạnh để khoe về làng mình rằng làng ông có nhà cửa san sát, có đường thôn ngõ xóm sạch sẽ. Ông khoe về cái phòng thông tin, cái chòi phát thanh và phong trào kháng chiến của làng, khi kể về làng mình, ông say mê, háo hức lạ thường. Ở đây, ngày nào ông cũng đều ra phòng thông tin để nghe tin tức về cuộc kháng chiến, ông vui mừng trước những chiến thắng của quân dân ta.

Nhưng rồi một hôm, ở quán nước nọ, ông nghe được câu chuyện của một bà dưới xuôi lên tản cư nói rằng làng chợ Dầu theo giặc. Ông vô cùng đau khổ, xấu hổ, cúi gầm mặt đi thẳng về nhà, suốt ngày ông chẳng dám đi đâu, chẳng dám nói chuyện với ai, chỉ nơm nớp lo mụ chủ nhà đuổi, hàng xóm láng giềng xa lánh. Buồn khổ quá, ông đã tâm sự với đứa con út cho khuây khỏa. Ông có ý định sẽ về làng để xác minh sự thật nhưng lại tự mình phản đối vì nghĩ về làng chính là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ bởi làng ông đã theo Tây mất rồi. Thế rồi một hôm có ông chủ tịch xã lên chơi cải chính tin làng ông theo giặc. Ông lão sung sướng, đi khắp làng khoe khắp làng rằng nhà ông đã bị đốt nhẵn. Tối hôm ấy, ông lại sang nhà bác Thứ kể về chuyện làng mình.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Kim Lân
 Chiến tranh Đông Dương (1946 - 1954)

Tác phẩm của Kim Lân
Truyện ngắn Việt Nam
Khởi đầu năm 1948
Văn học Việt Nam
Tác phẩm văn học Việt Nam
Truyện ngắn hiện đại
Trường Đại học Quảng Nam

Trường Đại học Quảng Nam là một trường đại học công lập đa ngành tại Quảng Nam. Trường được nâng cấp thành trường đại học theo quyết định số 722/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ từ trường Trung học Sư phạm Quảng Nam lên thành Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Nam.

Lịch sử 
Trường Đại học Quảng Nam là một trường đại học đa ngành tại Quảng Nam có tiền thân là Trường Trung học Sư phạm Quảng Nam được thành lập vào năm 1997 theo quyết định số 1686/QĐ-UBND ngày 3/9/1997 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam. Năm 2000, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ký quyết định số 4845/QĐ-BGD&ĐT-TCCB ngày 14/11/2000 nâng cấp từ trường Trung học Sư phạm Quảng Nam lên thành Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Nam. Đến năm 2007, Trường Đại học Quảng Nam được hình thành trên cơ sở nâng cấp từ Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Nam theo Quyết định số 722/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Khoa đào tạo
Có 8 khoa và 2 bộ môn:
Khoa Ngoại ngữ
Khoa Toán-Tin
Khoa Văn hoá-Du lịch
Khoa Tiểu học - Mầm non và Nghệ thuật
Khoa Xã hội
Khoa Kinh tế
Khoa Tự nhiên
Khoa Lý luận chính trị
Bộ môn Tâm lý-Giáo dục
Bộ môn Giáo dục thể chất quốc phòng

Các phòng chức năng
 Phòng Tổ chức-Hành chính
 Phòng Đào tạo-Công tác HSSV
 Phòng Quản lý khoa học và Đối ngoại
 Phòng Kế hoạch-Tài chính
 Phòng Quản trị
 Ban Quản lý xây dựng

Các Trung tâm
 Trung tâm Học liệu
 Trung tâm Hỗ trợ sinh viên
 Trung tâm Tin học-Ngoại ngữ
 Trung tâm Đào tạo-Bồi dưỡng

Liên kết và hợp tác
Trường ĐH Quảng Nam cũng liên kết với Đại học Đà Nẵng, Huế, Vinh và ĐH Quốc gia Hà Nội để đào tạo một số chuyên ngành ĐH và sau ĐH. Các ngành cao học gồm: Quản lý Giáo dục (liên kết với ĐH Vinh), Ngôn ngữ Anh, Kinh tế phát triển, Khoa học máy tính (liên kết với ĐH Đà Nẵng). Bước đầu trường cũng đã mở rộng quan hệ quốc tế, có quan hệ với các trường ĐH Lille 3 (Pháp), ĐH Bách khoa Quế Lâm (Trung Quốc), ĐH Ubon Rathachani Rajabhat và ĐH Ubon Rathachani (tên khác: More Ubon) của Thái Lan. Trường cũng đang đào tạo 56 SV Lào.

Liên kết ngoài
Website chính thức của Trường Đại học Quảng Nam 
Quyết định thành lập Trường Đại học Quảng Nam
Thông tin tuyển sinh Trường Đại học Quảng Nam

Trường đại học và cao đẳng tại Đà Nẵng
Đại học Quảng Nam
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Đại học địa phương
Đại học cấp tỉnh
Srinagar

Srinagar  (tiếng Urdu: سرینگر; tiếng Kashmir: سِرېنَگَر सिरीनगर), là thủ phủ mùa hè của bang Jammu và Kashmir ở Ấn Độ, và tọa lạc trong Thung lũng Kashmir. Thành phố nằm bên cả hai bờ của sông Jhelum, một nhánh của sông Indus. Thành phố này nổi tiếng vì có nhiều hồ và nhiều thuyền nhà ở trên các hồ. Thành phố này cũng nổi tiếng với nghề thủ công truyền thống Kashmir và trái cây khô. Srinagar nằm cách Delhi 876 km về phía Bắc. Thủ phủ của quận Srinagar nằm ở thành phố này.

Nguồn gốc tên gọi 
Về mặt từ nguyên Srinagar bao gồm hai từ tiếng Phạn là: Sri (có nghĩa là "dồi dào", "giàu có") và Nagar (có nghĩa là một "thành phố"). Do đó Srinagar có nghĩa là một nơi giàu có. Sri cũng là một tên của một vị nữ thần của những người Hindu.

Một truyền thuyết, được thể hiện trong một phần Nilmatapurana của Nila cho rằng Thung lũng Kashmir đã là một hồ nước rộng lớn. Một nhà hiền triết có tên là Kashyapa đã tát cạn nước và ở đó đã nổi lên một thung lũng Kashmir xinh đẹp.

Lịch sử 
Thành phố được vua Pravarasena II thành lập hơn 2000 năm trước và thành phố Srinagar có một lịch sử dài lâu, có niên đại ít nhất thế kỷ 3 trước Công nguyên. Lúc đó, thành phố này là một phần của Đế quốc Maurya, một trong những đế quốc lớn nhất của tiểu lục địa Ấn Độ. Ashoka đã du nhập Phật giáo vào Thung lũng Kashmir và các khu vực liền kề thành phố đã trở thành một trung tâm của Phật giáo. Vào thế kỷ 1, vùng này nằm dưới quyền kiểm soát của Khushans và nhiều nhà vua khác của Triều đại này đã tăng cường củng cố Phật giáo. Vikramaditya (của Ujjain) và những người kế vị ông có lẽ đã cai trị những khu vực này trước khi thành này rơi vào quyền kiểm soát của Huns vào thế kỷ 6, và Mihirkula đã là một bạo chúa của thành và Thung lũng này.

Sự trị vì của người Hindu và những người Phật giáo kéo dài đến thế kỷ 14, khi Thung lũng Kashmir, bao gồm thành này, rơi vào quyền kiểm soát của nhiều người cai trị Hồi giáo, bao gồm những người Mughal. Nó cũng là thủ đô dưới Triều đại trị vì của Yusuf Shah Chak, một người cai trị bị mắc mưu của Akbar khi ông ta thất bại trong việc xâm chiếm Kashmir bằng vũ lực. Yusuf Shah Chak vẫn còn được chôn cất ở Bihar ở Ấn Độ. Akbar đã thiết lập sự cai trị của Mughal ở Srinagar và Thung lũng Kashmir.

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir

Jammu và Kashmir
Kashmir
Amritsar

Amritsar (, ), có nghĩa "Pool of the Nectar of Immortality", là thủ phủ hành chính của quận Amritsar ở bang Punjab, Ấn Độ. Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, dân số của thành phố này hơn 1 triệu người và của toàn quận Amritsar hơn 3.096.077 người. 
Amritsar tọa lạc tại phần Tây Bắc của Ấn Độ ở bang Punjab, cách thành phố Lahore của Pakistan 32 dặm về phía Đông.. Amritsar có tên từ Amŗit-sarovar có nghĩa "Pool of Nectar".

Đây là nơi có Harmandir Sahib, cũng gọi là Đền Vàng và là một trung tâm văn hóa và tinh thần của tôn giáo Sikh. Trong thời Maharaja Ranjit Singh, Amritsar đã vượt trội Lahore là thành phố nổi bật của Punjab. Thành phố này cũng nổi tiếng vì có vụ Thảm sát Jallianwala Bagh (1919).

Các hoạt động thương mại chủ yếu của thành phố này có: du lịch, sản xuất thảm, sợt, nông sản, đồ thủ công, dịch vụ và công nghiệp nhẹ. Amritsar cũng có các trường như Đại học Guru Nanak Dev (thành lập năm 1969), Cao đẳng dành cho phụ nữ BBK DAV, Amritsar (thành lập năm 1967), Cao đẳng Khalsa, Amritsar (thành lập năm 1892), DAV College Amritsar (thành lập năm 1955), và Cao đẳng Y khoa Chính phủ, Amritsar (thành lập năm 1926). Amritsar cũng là nơi có Pingalwara, nhà ở cho người nghèo túng do Bhagat Puran Singh thành lập.

Tại đây có công viên tưởng niệm quốc gia Jallianwala Bagh, lưu lại sự kiện Thảm sát Jallianwala Bagh ngày 13 tháng 4 năm 1919 của thực dân Anh.

Tham khảo 

Thành phố thuộc bang Punjab
Amritsar
Thành phố thánh địa
Khu dân cư trên Con đường tơ lụa
Danh sách thành phố tại Ấn Độ theo dân số

Danh sách các thành phố ở Ấn Độ dưới đây được trích từ số liệu của cuộc điều tra dân số Ấn Độ năm 2011, do Văn phòng Ủy viên Tổng điều tra và Thống kê thuộc Bộ Nội vụ (Ấn Độ) công bố. Theo đó, một đô thị được định nghĩa là một thành phố (không bao gồm khái niệm đại đô thị) được phân loại thành:

 Thành phố trên 100.000 dân: Class-I town hoặc City
 46 thành phố có dân số trên 1 triệu dân: Million Plus UA hoặc City
 3 thành phố có dân số trên 10 triệu dân: Mega City (Điều tra dân số ghi nhận là Greater Mumbai UA (18.4 triệu), Delhi UA (16.3 triệu) và Kolkata UA (14.1 triệu))

Các thành phố được viết đậm là những thành phố thủ phủ của bang hoặc vùng lãnh thổ liên bang.

Bản đồ

Danh sách

1 đến 25

26 đến 50

51 đến 75

76 đến 100

100 đến 125

126 đến 150

151 đến 175

176 đến 200

201 đến 225

226 đến 250

251 đến 275

Dưới 276

Xem thêm
 Tư cách của các thành phố Ấn Độ
 Thị trấn ở Ấn Độ
 Danh sách các vùng đô thị đông dân nhất Ấn Độ

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Indian Census Office of the Registrar General & Census Commissioner, India 

Ấn Độ
Ấn Độ
Đặc khu liên bang

Đặc khu liên bang (federal district) hay đặc khu hành chính liên bang là một đơn vị hành chính chỉ có trong các hệ thống chính quyền liên bang như Hoa Kỳ và Malaysia. Thông thường, các đặc khu này không phụ thuộc vào một trong các đơn vị hành chính nào dưới liên bang. Đó thực chất là các địa khu riêng biệt dưới quyền quản lý trực tiếp của chính phủ liên bang và thường là thủ đô của chính quyền liên bang.

Hoa Kỳ 
Nơi đặt các cơ quan của chính phủ liên bang Hoa Kỳ tại Washington D.C. được gọi là đặc khu liên bang, đó chính là Đặc khu Columbia (District of Columbia, viết tắt là D.C.).

Ngoài ra, Chính phủ Hoa Kỳ cũng có vài loại "đặc khu liên bang" khác nữa và không có liên quan gì đến một thành phố thủ đô. Đó là:
 Đặc khu pháp lý liên bang: Hệ thống Tòa án liên bang Hoa Kỳ chia mỗi tiểu bang, cộng Đặc khu Columbia và Puerto Rico thành một hoặc nhiều đặc khu pháp lý liên bang.
 Đặc khu dự trữ liên bang: Cục Dự trữ Liên bang bao gồm 12 ngân hàng ở khắp nước Mỹ; mỗi ngân hàng trong 12 ngân hàng này phục vụ một đặc khu Dự trữ Liên bang.

Malaysia 

Tại Malaysia, thuật từ lãnh thổ liên bang (tiếng Malaysia: Wilayah Persekutuan) được dùng để chỉ ba lãnh thổ được điều hành trực tiếp bởi chính quyền liên bang, đó là Kuala Lumpur (thủ đô quốc gia), Putrajaya (trung tâm hành chính chính quyền liên bang) và đảo Labuan (trung tâm tài chính quốc tế ở ngoài khơi).

Mỹ La tinh 
Thuật từ Distrito Federal có nghĩa "đặc khu liên bang" trong cả hai thứ tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha được dùng để chỉ:

 Đặc khu Liên Bang Argentina, ngày nay là thành phố tự trị Buenos Aires
 Đặc khu Liên Bang Mexico, ngày nay là Thành phố México
 Đặc khu Liên Bang Brazil

Tham khảo

Chính thể liên bang
Phân cấp hành chính
Định lý phân quyền
Dạng phân cấp hành chính

de:Hauptstadtdistrikt
fa:‫حوزه فدرال
Oriflame

Oriflame Cosmetics (Oriflame Vietnam LTD) là một tập đoàn mỹ phẩm chuyên kinh doanh các dòng sản phẩm như: trang điểm, nước hoa, dưỡng da, chăm sóc cá nhân, phụ kiện và thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, do hai anh em Jonas af Jochnick và Robert af Jochnick thành lập vào năm 1967 tại Thụy Điển.

Tính đến năm 2007, theo báo cáo của công ty về lực lượng tham gia vào hệ thống bán hàng độc lập là 2,242,500 người. Công ty sử dụng phương thức kinh doanh bán hàng trực tiếp (Direct Selling) để thay thế các nhà phân phối sản phẩm.

Tên gọi của thương hiệu được đặt tên theo Oriflame, biểu ngữ của hoàng gia Pháp thời Trung cổ.

Oriflame sở hữu các nhà máy sản xuất lớn ở: Nga, Thụy Điển, Balan, Ấn, Anh cung ứng sản sản phẩm cho từng thị trường và có riêng trung tâm nghiên cứu được đặt tại Egelosa (Thụy Điển), chú ý nhất là một trong những công ty đi đầu nghiên cứu thành công về tế bào gốc thực vật trong ngành chăm sóc da.

Hiện nay Oriflame là công ty bán hàng trực tiếp lớn nhất tại châu Âu  và có nhiều hoạt động xã hội được đánh giá cao, đặc biệt là đồng sáng lập quỹ Chillhood cùng với nữ hoàng Silvia Thụy Điển.

Lịch sử
Oriflame là công ty mỹ phẩm đa quốc gia sử dụng hình thức tiếp thị từ đội ngũ tư vấn viên để bán hàng trực tiểp tới khách hàng. Công ty bắt đầu hoạt động vào năm 1967 tại Thụy Điển và hiện nay có mặt tại hơn 60 quốc gia trên toàn thế giới.

Công ty có hơn 3.5 triệu người tham gia tiếp thị trên toàn cầu với doanh thu hằng năm là trên 1,5 tỉ euro. Oriflame tham gia niêm yết trên sàn giao dịch chức khoán NASDAQ OMX Stockholm kể từ năm 2004.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Công ty kinh doanh đa cấp
Kinh tế Thụy Điển
Luxembourg
Công ty Thụy Điển
Nhãn hiệu Thụy Điển
Lịch sử mỹ phẩm
Nhãn hiệu mỹ phẩm
Fukui

là tỉnh thuộc tiểu vùng Hokuriku, vùng Chūbu, Nhật Bản. Thủ phủ của tỉnh là thành phố Fukui.

Địa lý 
Fukui phía Tây trông ra vịnh Wakasa (biển Nhật Bản), phía Bắc giáp tỉnh Ishikawa, phía Đông giáp tỉnh Gifu, phía Đông Nam giáp tỉnh Shiga, phía Nam giáp tỉnh Kyoto.

Lịch sử 
Xưa kia, trên địa bàn tỉnh Fukui là các xứ Wakasa và Echizen.

Hành chính

Thành phố

Thị trấn

Văn hóa
Fukui có thành Maruoka, thành lập năm 1576, một trong những thành quách cổ nhất Nhật Bản vẫn còn đứng vững. Chùa Eihei thành lập từ năm 1244 là một trong những trung tâm đào tạo sư sãi Phật giáo của Nhật Bản. Trên địa phận của tỉnh Fukui, người ta đã khai quật được nhiều hóa thạch khủng long và đem trưng bày tại Bảo tàng Khủng long Fukui.

Kinh tế

Văn hóa

Giáo dục 

Đại học Fukui

Du lịch 

Bảo tàng Khủng long Fukui

Bờ biển của Fukui có nhiều cảnh đẹp.

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức của tỉnh (tiếng Nhật) 
 Website giới thiệu giấy truyền thống Echizen của vùng này. 

Fukui
Tỉnh của Nhật Bản
Chubu
Akita (thành phố)

Thành phố Akita (kanji: 秋田市, kana: あきたし, Akita-shi, Hán Việt: Thu Điền thị) là tỉnh lị của tỉnh Akita ở vùng Tohoku trên đảo Honshu của Nhật Bản.

Khái quát 
Thành phố có diện tích là 905,67 km², dân số là 323.996 người (ngày ngày 1 tháng 4 năm 2010), mật độ dân số là 358 người/km². Chảy qua thành phố có các sông Omono, Asahi, và Iwami.

Trên địa bàn thành phố Akita có các cơ sở lọc dầu, chế biến gỗ, gia công kim loại, dệt lụa.

Lịch sử 
Thời Edo, vùng đất là thành phố Akita hiện nay là lãnh địa của các daimyō Ashina và Satake. Thành thị Kubota được xây dựng ở đây từ năm 1604.

Năm 1889 (năm Meiji thứ 22), Akita được thành lập và được hiện đại hóa.

Trong thời kì Chiến tranh thế giới II, ngày 14 tháng 8 năm 1945, thành phố Akita bị không quân Mĩ tàn phá nặng nề. 134 lượt máy bay B-29 đã oanh tạc thành phố từ nửa đêm tới tận sáng. 137 người đã bị giết chết.

Năm 1997, thành phố được công nhận là một đô thị trung tâm vùng. Tháng 1 năm 2005, hai thị trấn là Kawabe và Yuwa được nhập vào thành phố, khiến cho thành phố Akita trở thành đô thị trung tâm lớn nhất của vùng Tohoku.

Thành phố kết nghĩa

Quốc tế 
  5 tháng 8 năm 1982: Lan Châu, Trung Quốc
  8 tháng 8 năm 1984: Passau, Đức
  22 tháng 1 năm 1992: Kenai, Alaska, Hoa Kỳ
  1993: St. Cloud, Minnesota, Hoa Kỳ (với Yūwa, Akita, trong đó sáp nhập vào Akita)
  29 tháng 6 năm 1992: Vladivostok, Nga

Trong nước 
 Hitachiōta, Ibaraki
 Daigo, quận Kuji, Ibaraki

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức 
 Trang web chính thức  

 Akita

Khu định cư cảng Nhật Bản
Đại Chính tân tu Đại tạng kinh

Đại Chính tân tu Đại tạng kinh (kanji: 大正新脩大蔵経, romaji: Taishō Shinshū Daizōkyō), thường gọi tắt Đại Chính Tạng (大正藏, Taishōzō) hoặc Taishō Tripiṭaka trong tiếng Anh, là bộ Đại tạng kinh bằng chữ Hán do Hội Xuất bản các Kinh điển Quan trọng Taisho (大正一切經刊行會, Taishō Issai-kyō Kankō-kai) ấn hành từ năm 1924 đến năm 1934. Đại Chính Tạng là phiên bản Đại tạng kinh được sử dụng rộng rãi nhất và tương đối hoàn chỉnh trong giới học thuật, được sử dụng khắp nơi trên thế giới kể các phân khoa Phật học trong các trường Đại học Âu Mỹ.

Giới thiệu
Đại Chính Tạng cơ bản dựa trên Bát vạn đại tạng kinh của Triều Tiên, được tập thành, bổ sung, san định và hiệu đính bởi các học giả Phật giáo danh tiếng của Nhật Bản thời bấy giờ như Takakusu Junjiro (高楠順次郎), Watanabe Kaikyoku (渡邊海旭), Ono Genmyo (小野玄妙)... Toàn tạng gồm 100 tập, tổng cộng 13.520 quyển, 80.634 trang, với hơn 12 vạn chữ. Cấu trúc Đại Chính Tạng được phân thành Chính tạng 55 tập gồm các bản kinh, luật, luận trong yếu; Tục tạng 30 tập gồm các kinh văn Hán ngữ của tông sư Phật giáo Nhật Bản và các nghi kinh, và Biệt quyển 15 tập (gồm 12 tập hình họa và 3 tập mục lục kinh văn sưu tầm được ghi nhận ở Nhật Bản đến thập niên 1930).

Đại Chính Tạng khi được xuất bản, là bộ tổng tập kinh điển Phật giáo lớn nhất và đầy đủ nhất thời bấy giờ, với tổng cộng 2920 bản kinh văn các loại. Mỗi bản kinh, luận đều được tham khảo, hiệu đính tỉ mỉ, đồng thời trong phần ghi chú còn chú thêm các thuật ngữ bằng tiếng Pali và Sankrit. Tuy nhiên, Đại Chính Tạng cũng bị các học giả hiện đại phê bình do xuất hiện nhiều sai sót trong khâu hiệu đính, làm giảm sút tính học thuật phải có đối với các phiên bản Đại tạng kinh tiêu chuẩn. Năm 1960, Hội Xuất bản Đại Chính tân tu Đại tạng kinh (大正新修大藏經刊行會, Taishō Shinshū Daizōkyō Kankō-kai) của Nhật Bản đã khởi xướng việc tái bản và sửa chữa một số sai sót trong lần in đầu tiên.

Cấu trúc

Xem thêm
 Bát vạn đại tạng kinh
 Càn Long đại tạng kinh

Chú thích

Tham khảo

 Matsumoto, T. (1934), Taishō Shinshū Daizōkyō oder kurz „Taishō Issaikyō“ , Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 88 (n.F. 13), No. 2, 194-199
 Các tập của Đại chính tân tu đại tạng kinh bằng tiếng Nhật
 The SAT Daizōkyō Text Database at the University of Tokyo
 Chinese Buddhist Electronic Text Association (CBETA)
 NTI Buddhist Text Reader
 中國傳統佛教資料下載
 佛教電子書
 大正大藏經　【大正藏網頁版】 
 Bukkyo Dendo Kyokai Japan provides some English translations (pdf) from the BDK English Tripitaka series.
 Bibliography of Translations from the Chinese Buddhist Canon into Western Languages 
 Chinese-English Tripitaka with All Titles and Known Translations in English
 Giới thiệu sơ lược về Đại chánh tân tu Đại tạng kinh

Kinh điển Phật giáo
Biển Okhotsk

Biển Okhotsk (; ) là vùng biển phía tây bắc Thái Bình Dương, nằm giữa bán đảo Kamchatka, quần đảo Kuril, đảo Sakhalin của Nga và đảo Hokkaidō của Nhật. Tên của nó được lấy theo tên của khu dân cư người Nga đầu tiên ở miền Viễn Đông. Người Châu Âu biết đến biển Okhotsk là nhờ hai nhà thám hiểm Nga Ivan Moskvitin và Vassili Poyarkov giữa thế kỷ XVII.

Tổng diện tích biển Okhotsk là 1.583.000 km², độ sâu trung bình 859 m, nơi sâu nhất là 3.372 m.

Vào mùa đông, giao thông trên biển Okhotsk gần như đình trệ bởi biển đóng băng. Nước từ sông Amur chảy vào biển làm giảm độ mặn và do đó tăng nhiệt độ đóng băng của nước. Băng trên biển không đều nhau ở mọi nơi, phân bố và độ dày phụ thuộc vào địa điểm, thời điểm, dòng nước và nhiệt độ nước biển.

Trừ đảo Hokkaidō, tất cả các đảo và đất liền quanh biển Okhotsk đều thuộc Nga. Vì thế có thể coi biển này nằm dưới sự quản lý của Nga.

Trong tiếng Nhật, tên ban đầu của biển là Hokkai (北海), có nghĩa là "biển bắc". Tên này dễ nhầm lẫn với Biển Bắc ở Châu Âu nên ngày nay nó được gọi là Ohōtsuku-kai (オホーツク海) theo tên của Nga.

Thời gian Chiến tranh Lạnh 
Trong thời gian Chiến tranh Lạnh, biển Okhotsk là vùng biển căn cứ của các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo Hạm đội Thái Bình Dương Xô Viết. Hiện nay, Nga vẫn tiếp tục chiến lược đó. Trên vùng biển này, ngày 1 tháng 9 năm 1983, không quân Liên Xô đã bắn hạ chiếc máy bay dân dụng Boeing 747-230B của Hàn Quốc bay lạc hai lần vào không phận của nước này. Toàn bộ hành khách và phi hành đoàn 269 người tử nạn, trong đó có Lawrence McDonald – Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ.

Trữ lượng dầu khí 
Có 29 khu vực có tiềm năng dầu khí đã được xác định ở thềm lục địa dọc theo bờ biển Okhotsk. Tổng trữ lượng ước tính khoảng 1,2 tỷ tấn dầu và 1,5 tỷ mét khối khí tự nhiên.

Ghi chú 

Địa lý Viễn Đông Nga
Biển của Nhật Bản

Biển rìa lục địa Thái Bình Dương
Thủy vực tỉnh Magadan
Bờ biển Thái Bình Dương của Nga
Thủy vực vùng Kamchatka
Địa lý Đông Bắc Á
Thủy vực tỉnh Sakhalin
Địa lý Hokkaidō
Biển châu Á
Biển Nga
Shinjuku

Shinjuku (tiếng Nhật: 新宿区) là một trong 23 khu đặc biệt đồng thời được coi là trung tâm hành chính của Tokyo bởi vì tòa nhà chính quyền thủ đô Tokyo đóng tại đây. Shinjuku còn là một khu thương mại sầm uất bậc nhất ở Tokyo, đặc biệt là khu vực quanh ga Shinjuku, nơi được mệnh danh là "hố đen tiêu dùng".

Vị trí địa lý 
Shinjuku ở vị trí trung tâm của vùng 23 khu đặc biệt của Tokyo. Nó giáp với Chiyoda ở phía Đông, Bunkyo và Toshima ở phía Bắc, Nakano ở phía Tây, và Shibuya, Minato ở phía Nam.

Lịch sử 
Thời Edo, vùng đất là Shinjuku ngày nay nằm ngay sát thành Edo, do đó nó đã trở thành một khu vực có nền văn hóa phát triển. Nhiều đền chùa đã được xây dựng ở Yotsuya của Shinjuku. Shinjuku bắt đầu phát triển với hình dạng như hiện nay từ sau Đại thảm họa động đất Kantō 1923. Tây Shinjuku, nơi bị động đất tàn phá nặng nề về sau được xây dựng lại với những tòa nhà chọc trời. Chiến dịch oanh tạc Tokyo của không quân Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã phá hủy khoảng 90% các công trình kiến trúc trong và xung quanh ga Shinjuku. Shinjuku hiện đại chính thức được thành lập vào ngày 15 tháng 3 năm 1947 trên cơ sở sáp nhập ba khu Yotsuya, Ushigome và Yodobashi với nhau.

Hành chính 
Giống như các khu đặc biệt khác của Tokyo, Shinjuku là một đơn vị hành chính cấp hạt và là một thành phố. Dưới nó không còn một đơn vị hành chính đầy đủ nào. Thị trưởng Shinjuku được bầu ra bằng hình thức phổ thông đầu phiếu trực tiếp.

Giao thông 
Shinjuku là một đầu mối giao thông bận rộn. Ga Shinjuku mỗi ngày phục vụ khoảng 3 triệu lượt hành khách. Nó là ga đường sắt tấp nập nhất thế giới. Đường cao tốc Shuto và quốc lộ 20 của Nhật Bản chạy qua Shinjuku.

Giáo dục 
Trên địa bàn của Shinjuku có một số cơ sở của các trường đại học danh tiếng như Đại học Chuo, Đại học Keio, Đại học Khoa học Tokyo, Đại học Waseda và Đại học Sophia.

Ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 Website chính thức của Shijuku  bằng tiếng Anh.

Shinjuku
Địa điểm điền kinh Olympic
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1964
Khu đặc biệt của Tokyo
Hoàng phu nhân

Hoàng phu nhân (chữ Hán: 黃夫人), không rõ năm sinh mất, không rõ tên gì, dân gian tương truyền những tên gọi như Hoàng Nguyệt Anh (黃月英), Hoàng Thụ (黃綬) hoặc Hoàng Thạc (黃碩), được biết đến là phu nhân của Thừa tướng Thục Hán là Gia Cát Lượng.

Tương truyền bà có khả năng thông thuộc binh thư, trên biết thiên văn dưới tường địa lý, đa mưu túc trí không thua kém Gia Cát Lượng - chồng của mình nhưng dung mạo cực kì xấu xí, được liệt vào Ngũ xú Trung Hoa.

Tiểu sử 
Bà người huyện Bạch Thủy (nay là Hồng Hồ, Hồ Bắc), là con gái của danh sĩ Hoàng Thừa Ngạn (黄承彦) và Thái phu nhân, một quý phu nhân xuất thân từ dòng dõi họ Thái ở Trần Lưu, là con gái Thái Phúng (蔡讽), cùng cha với Thái Mạo và Thái phu nhân ở Kinh Châu Lưu Biểu. Tương truyền Hoàng thị là một người phụ nữ làn da ngăm đen, tướng mạo xấu xí, có tên tục Hoàng A Sửu (黃阿醜).

Khi Hoàng Thừa Ngạn biết Gia Cát Lượng muốn tìm người kết hôn, liền đối Lượng mà nói: "Ta có một đứa con gái tướng mạo xấu xí, tóc màu vàng, da dẻ đen đúa, nhưng có thể cùng ngươi xứng đôi.". Kết quả Gia Cát Lượng không để bụng dung mạo của bà, lập tức nhận lời kết hôn. Do đó dân gian lưu truyền câu ca dao: "Mạc tác Khổng Minh trạch phụ, Chính đắc A Thừa xú nữ.", tức là "Chẳng ai chọn vợ như Khổng Minh, lấy phải con gái xấu A Thừa".

Khi Khổng Minh bận sự vụ, mọi việc giáo dục hoặc việc nhà đều do bà trông nom. Về sau, con trưởng là Gia Cát Chiêm khi Tào Ngụy tấn công, đã tử thủ ở Miên Trúc, còn con nhỏ Gia Cát Hoài đối mặt Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm không hề vì tư lợi mà bán mình. Người đời đánh giá đây không thể không xét công lao giáo dục của Hoàng phu nhân.

Chú thích

Tham khảo 
 Tam quốc chí - sử thư của Trần Thọ
 Tam quốc chí chú - ghi chú của Bùi Tùng Linh.
 貌醜心慧　孔明之妻－－黃月英

Ngũ xú Trung Hoa
Nữ giới Thục Hán
Người Hồ Bắc
Tài nữ Trung Hoa
Người Thục Hán
Thiên lý

Thiên lý (danh pháp hai phần: Telosma cordata) là một loài thực vật dạng dây leo. Trong thiên nhiên, thiên lý mọc ở các cánh rừng thưa, nhiều cây bụi. Tuy nhiên, nó được gieo trồng ở nhiều nơi như Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây), Ấn Độ (Kashmir), Campuchia, Myanmar, Pakistan, Việt Nam; châu Âu, Bắc và Nam Mỹ.

Đặc điểm 

Thân dài 1–10 m, màu lục ánh vàng, khi non có lông tơ, những đoạn thân của năm trước màu xám nhạt, không lông, thông thường có các mấu xốp nhỏ thưa thớt. Cuống lá 1,5–5 cm; phiến lá hình trứng, 4-12 × 3–10 cm, phần gốc lá hình tim với các lõm gian thùy hẹp, nhọn mũi; các gân lá chính 3, gân phụ tới 6 cặp.

Xim hoa kiểu tán (mọc thành chùm), chứa 15-30 hoa; cuống hoa 0,5-1,5 cm, có lông măng. Các lá đài hình mũi mác thuôn dài, có lông măng. Tràng hoa màu xanh lục ánh vàng; ống tràng 6-10 × 4–6 mm, có lông măng bên ngoài, nhiều lông hoặc nhẵn nhụi với phần họng nhiều lông mé trong; các thùy thuôn dài, 6-12 × 3–6 mm, có lông rung. Các thùy của tràng hoa hơi dày, phần gốc hình trứng, nhọn đỉnh, thông thường có khía hay xẻ thùy sâu. Các khối phấn thuôn dài hay dạng thận. Núm nhụy hình đầu. Các quả đại hình mũi mác, 7-13 × 2-3,5 cm, nhẵn nhụi, hơi tù 4 góc. Các hạt hình trứng rộng bản, khoảng 1 × 1 cm, phẳng, cụt đỉnh, mép có màng; mào lông 3–4 cm. Ra hoa trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 10, kết quả trong khoảng tháng 10-12.

Sử dụng 

Hoa rất thơm, chứa tinh dầu. Chúng được sử dụng để nấu ăn và trong y học để điều trị viêm màng kết.

Tại Việt Nam cây hoa thiên lý được trồng trong vườn để leo thành giàn tạo bóng mát, hưởng hương thơm và nhất là để lấy hoa lẫn lá non nấu ăn. Phổ thông nhất là nấu canh. Vì khá phổ biến ở miền Bắc Việt Nam nên thiên lý còn có tên tiếng Anh là "Tonkin creeper".

Trên đảo Hawaii thiên lý có tên là "pakalana" được người dân chuộng vì có hương thơm kết dùng thành tràng hoa đeo cổ, thổ ngữ gọi là "lei". Tại Việt Nam nó thường được dùng trong các món lẩu như một loại rau ăn kèm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 
 

C
Rau ăn hoa
Rau
Thực vật được mô tả năm 1768
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Đông Á
Jeong Da-bin

Jung Hye-sun (1980-2007), thường được biết đến với nghệ danh Jung Da-bin, là một nữ diễn viên Hàn Quốc được biết đến với các phim như Chị dâu 19 tuổi, Trò chơi tình yêu, Bão mùa hè.

Tiểu sử 
Jung Da Bin sinh ngày 4 tháng 3 năm 1980 là con cả trong gia đình có 1 trai 1 gái. Cô theo học trường tiểu học Chungwon, trường cấp hai nữ sinh Sungshin. Năm 1999, cô tốt nghiệp trung học nữ Bundang Youngduk.

Năm 1998, năm thứ 3 trung học, Jung Da Bin được chọn làm người mẫu cho tạp chí Ceci khi đang đứng trước một cửa hàng kem ở Apgujeong-dong, Seoul. Từ đó cô bước chân vào ngành công nghiệp giải trí.

Sau từ khi ra mắt với tư cách diễn viên, năm 2003, khoa Kịch nghệ và phim ảnh của Đại học Dongguk đã đặc cách cho Jung Da Bin theo học vì tài năng diễn xuất và cô nhập học chính thức năm 2004.

Sự nghiệp
Năm 2000, cô tham gia bộ phim Huyền thoại Gingko của đạo diễn Park Je Hyun cùng nữ diễn viên kỳ cựu Choi Jin Sil. Trong phim, cô vào vai Choi Jin Sil thời niên thiếu, đây cũng là vai diễn đầu tiên của Jung Da Bin và mở đường cho cô đến với nghiệp điện ảnh.

Hai năm sau đó, Jung Da Bin tạo được sự chú ý qua vai hài trong sê-ri phim truyền hình NonStop phần 2, nhờ vai diễn vui nhộn này mà cô có lượng fan đông đảo và tiếp tục góp mặt trong phần ba của series phim truyền hình này.

Các bộ phim đáng chú ý trong sự nghiệp ngắn ngủi của Jung Da Bin gồm có Anh chàng đẹp trai (cùng nam diễn viên Song Seung Heon), Chị dâu 19 tuổi (cùng nam diễn viên Kim Jae Won), Bão táp mùa hè và Trò chơi tình yêu cùng nam diễn viên Kim Rae Won).

Đặc biệt, với bộ phim Trò chơi tình yêu, Jung Da Bin đã đoạt giải Nghệ sĩ xuất sắc nhất thể loại phim hài của đài MBC, giải Diễn viên triển vọng của đài MBC và giải Ngôi sao mới của đài MBC trong hai năm liên tiếp 2003 và 2004.

Qua đời
Tối ngày 9 tháng 2 năm 2007, sau khi vào quán bar để uống rượu, Jung Da Bin được bạn trai là nam diễn viên Lee Kang-hee (이강희)  đưa về nhà do cô quá say, sáng hôm sau (10/2), Lee Kang-hee bất ngờ phát hiện cô đã treo cổ bằng khăn tắm trong phòng tắm tại nhà của mình. Jung hưởng dương 26 tuổi.

Ngày 22 tháng 5 năm 2011, 4 năm sau cái chết của nữ diễn viên, gia đình cô đã tổ chức đám cưới kết đôi cho linh hồn của Jung Da Bin với một người bạn của cô cũng không may qua đời sớm tại chùa Yongcheon ở Yangpyeong, Gyeonggi.

Jung Da Bin để lại thư nhắn trước khi qua đời.

Xem thêm 
 U;Nee

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Nữ diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Người treo cổ tự tử ở Hàn Quốc
Người đoạt giải thưởng phim truyền hình SBS dành cho diễn viên mới
Thời Thiên

Thì Thiên hay Thời Thiên (Giản thể: 时迁; Phồn thể: 時遷) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am. Ở Lương Sơn Bạc, Thời Thiên là đầu lĩnh thứ 107, được sao Địa Tặc Tinh (chữ Hán: 地賊星; tiếng Anh: Thief Star) chiếu mệnh.

Xuất thân 
Thời Thiên quê ở Cao Đường Châu, có tướng mạo xấu, nhưng mạnh khoẻ, nhanh trí và di chuyển rất nhanh. Sau này ông đi Kế Châu và lấy nghề trộm cắp mưu sinh. Do có tài ăn trộm nên được mọi người gọi là Cổ Thượng Tảo (鼓上蚤, Bọ chét trên mặt trống).

Trong một lần ăn trộm, bị bắt vào ngục, nhưng được Dương Hùng cứu vớt. Sau đó, Dương Hùng cùng người anh em kết nghĩa là Thạch Tú lên núi Thuý Bình giết vợ và tên dâm tăng Bùi Như Hải, rồi quyết định lên Lương Sơn Bạc. Thời Thiên đào trộm mộ cổ ở đó liền dọa sẽ báo cho quan phủ biết Dương Hùng giết người nếu không cho anh ta theo.

Trên đường đến Lương Sơn, họ nghỉ tại một tửu điếm ở núi Độc Long Cương dưới sự quản lý của Chúc gia trang. Thời Thiên trộm con gà báo thức rồi bị họ Chúc bắt. Dương Hùng và Thạch Tú bèn nhờ Lý Ứng, trang chủ Lý gia trang phía đông Độc Long Cương cùng với Đỗ Hưng, người khi trước chịu ơn Dương Hùng, đang làm Tổng quản Lý gia trang cứu giúp thất bại. Lý Ứng bị thương. Dương Hùng bèn đi gấp đến Lương Sơn nhờ Tống Giang và được làm đầu lĩnh. Cuối cùng, khi Chúc gia trang và Hỗ gia trang thất thủ, Thời Thiên được giải cứu.

Theo Lương Sơn 
Thời Thiên có vai trò quan trọng trong việc đưa Từ Ninh lên Lương Sơn. Thời Thiên đã đến Khai Phong ăn trộm bảo giáp gia truyền Trại Đường Nghê của nhà họ Từ, dẫn dụ Từ Ninh lên Lương Sơn. Từ Ninh đã giúp Lương Sơn đánh bại Liên hoàn mã của Bành Kỷ và Hô Diên Chước.

Sau trận Đông Bình, Thời Thiên trở thành lãnh đạo thứ 107 của Lương Sơn. Thời Thiên là Đầu lĩnh Bộ quân, lo phi báo các việc cơ mật. Sau này cùng Tống Công Minh nhận chiếu chỉ chiêu an, đánh dẹp quân Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp, là một trong số những người may mắn sống sót trở về.

Cái chết

Tục Thủy hử 
Trong Hậu Thủy Hử, sau khi đánh dẹp Phương Lạp, trên đường về kinh, Thời Thiên bị đau bụng khan (hay bệnh đau ruột) mà chết.

Thủy hử (1998) 
Trong phim truyền hình chuyển thể năm 1998, Thời Thiên tình nguyện dẫn một đội quân xông vào trong để công thành Thanh Khê trong chiến dịch đánh Phương Lạp. Khi quân của Thời Thiên vào đến trong thành thì cổng thành đóng lại, quân Phương Lạp mai phục ném đá tứ tung. Thời Thiên ném thương vào cổng, định nhảy ra thì bị đá rơi vào chân không chạy được, sau đó vì một tảng đá rơi trúng và chết ở đó.

Trong Đãng Khấu chí

Tại hồi 39, khi Trần Hy Chân lên kinh yết kiến hoàng thượng, Ngô Dụng đã bày mưu ám sát, cử Võ Tòng, Tiêu Nhượng và Thời Thiên hành sự. Do thônng tin không chính xác nên kế hoạch ám sat thất bại, Thời Thiên bị bắt và bị chém đầu.

Chú thích 

Nhân vật Thủy hử
Toluen

Toluen, hay còn gọi là methylbenzen hay phenylmethan, là một chất lỏng trong suốt, không hòa tan trong nước. Toluen là một Hydrocacbon thơm được sử dụng làm dung môi rộng rãi trong công nghiệp.

Tên gọi
Tên toluen bắt nguồn từ tên toluol, viết tắt "TOL." - nhựa cây balsam ở vùng Nam Mỹ. Tên do Jöns Jakob Berzelius đặt.

Tính chất hóa học
Là một hydrocacbon thơm, toluen có khả năng tham gia phản ứng thế ái điện tử. Nhờ có nhóm methyl mà độ hoạt động hóa học của toluen trong phản ứng này lớn gấp 25 lần so với benzen.

Vì vòng thơm khá bền nên cần áp suất cao khi tiến hành phản ứng hydro hóa toluen thành methylcyclohexan.

Điều chế
C6H6 + CH3OH -> C6H5CH3 + H2O
Phản ứng này đòi hỏi phải có axit sulfuric đậm đặc làm chất xúc tác và nhiệt độ cao. Methanol thường được sản xuất thông qua khí tổng hợp:
CO + 2H2 -> CH3OH
Khí tổng hợp thường được sản xuất thông qua quy trình khí hoá (than nâu,... cho đến rác thải hàng ngày)

Tinh chế
Toluen có thể tinh chế bằng cách sử dụng các hợp chất như CaCl2, CaH2, CaSO4, P2O5 hay natri để tách nước. Ngoài ra, kỹ thuật chưng cất chân không cũng được sử dụng phổ biến. Trong kỹ thuật này, người ta thường sử dụng benzophenon và natri để tách không khí và hơi ẩm trong toluen,

Ứng dụng
Toluen chủ yếu được dùng làm dung môi hòa tan nhiều loại vật liệu như sơn, các loại nhựa tạo màng cho sơn, mực in, chất hóa học, cao su, mực in, chất kết dính,...

Trong ngành hóa sinh, người ta dùng toluen để tách hemoglobin từ tế bào hồng cầu.
Toluen còn nổi tiếng vì từ nó có thể điều chế TNT:

C7H8 + 3HNO3 -> C6H2CH3(NO2)3 + 3H2O
Do có chỉ số octan khá cao nên toluen thường được sử dụng để tăng chỉ số octan của xăng.

Độc tính
Nếu tiếp xúc với toluen trong thời gian đủ dài, có thể bị bệnh ung thư.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tính tan của Toluen 

Dung môi
Hydrocarbon thơm
Chất gây ung thư
Hóa chất hàng hóa
Dung môi thơm
Hợp chất phenyl