Phi đội Quyết Thắng

Phi đội Quyết Thắng là một đơn vị thuộc lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam, được thành lập vào cuối tháng 4 năm 1975 với nhiệm vụ thực hiện cuộc không kích vào sân bay Tân Sơn Nhất. Đây được coi là "mũi tiến công thứ 6" trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần đẩy sự sụp đổ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa và thống nhất lãnh thổ Việt Nam.

Bối cảnh, thành lập 
Vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4 năm 1975, sau khi chiếm Đà Nẵng và sân bay Phù Cát, quân đội cộng sản Việt Nam đã thu giữ được nhiều máy bay cường kích A-37 Dragonfly của Không lực Việt Nam Cộng hòa. Trước yêu cầu của chiến dịch, Bộ Tổng tư lệnh QĐNDVN đã quyết định sử dụng chính những máy bay thu được của đối phương để tấn công. Việc sử dụng máy bay A-37 thay vì MiG-17 hay MiG-21 được lựa chọn vì tính bất ngờ và khả năng vận hành với địa hình miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ. 

Phi đội Quyết Thắng được hình thành từ các phi công của Trung đoàn 923 (thuộc Sư đoàn 371) cùng với sự hỗ trợ của các phi công hàng binh. Các phi công trong nhóm này đều là những người biết điều khiển máy bay hệ Liên Xô (MiG) chỉ có từ 4 đến 6 ngày để chuyển loại sang lái máy bay A-37 của Mỹ. Do toàn bộ bảng điều khiển và tài liệu hướng dẫn trên A-37 đều bằng tiếng Anh, các phi công đã phải nhờ phi công hàng binh Trần Văn On dịch và dán đề can tiếng Việt đè lên các nút chức năng để học. Phi đội gồm 6 phi công: Nguyễn Văn Lục (phi đội trưởng), Nguyễn Thành Trung, Từ Đễ, Hán Văn Quảng, Hoàng Mai Vượng và Trần Văn On.

Vụ oanh tạc Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt 
Chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975, phi đội Quyết Thắng nhận lệnh xuất kích từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang). Đội hình chiến đấu gồm Nguyễn Thành Trung (nhận nhiệm vụ, vì "thuộc" địa hình Sài Gòn), Từ Đễ, Nguyễn Văn Lục, Hán Văn Quảng, riêng Hoàng Mai Vượng và Trần Văn On cùng sử dụng một máy bay. Phi đội bay ở độ cao thấp (khoảng 200 - 300m) để tránh radar đối phương và giữ bí mật chuyến bay bằng cách không sử dụng vô tuyến điện. Khi đến mục tiêu vào khoảng 17 giờ, các máy bay lần lượt ném bom xuống khu vực đỗ máy bay quân sự của Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt. Trước cuộc ném bom, tư lệnh Lê Văn Tri nói nhóm phi đội chỉ được đánh vào mục tiêu quân sự, không ném bom vào đường băng (để dành đường cho đối phương di tản và sử dụng sau này) và phải đảm bảo an toàn cho Trại Davis - nơi ở của hai phái đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đang đóng quân chỉ cách mục tiêu 300m. Kết quả là cuộc tập kích đã phá hủy 24 máy bay các loại của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Sau trận đánh, toàn bộ phi đội trở về tại Phan Rang dù lượng dầu còn lại trong máy bay rất ít.

Khen thưởng, hiện vật 
Các phi công Nguyễn Thành Trung, Nguyễn Văn Lục, Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Phi công Trần Văn On được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất. Những chiếc máy bay A-37 liên quan đến phi đội được trưng bày tại các bảo tàng như Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.

Xem thêm 

 Cessna A-37 Dragonfly
 Trần Văn On
 Vụ oanh tạc Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt

Tham khảo 

Không quân Nhân dân Việt Nam
Chiến tranh Việt Nam
Không quân
Không kích 
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân 
Máy bay quân sự
Lịch sử quân sự Việt Nam
Quân đội Nhân dân Việt Nam