Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Trang Chu mộng hồ điệp

Mộng hồ điệp (tiếng Trung: 夢胡蝶) hay Trang Chu mộng hồ điệp (莊周夢胡蝶) là tên người ta đặt cho một đoạn văn trong sách Trang tử của Trung Quốc. Đoạn văn này rất nổi tiếng, nó đã trở thành một điển tích thường dùng trong văn chương xưa ở Trung Quốc và Việt Nam.

Nội dung
Nguyên văn:
昔者莊周夢為胡蝶，栩栩然胡蝶也。【自喻適志與！】不知周也。俄然覺，則蘧蘧然周也。不知周之夢為胡蝶與？胡蝶之夢為周與？【周與胡蝶則必有分矣。】此之謂物化。
Hán Việt:
Tích giả Trang Chu mộng vi hồ điệp, hủ hủ nhiên hồ điệp dã. [Tự dụ thích chí dư!] bất tri Chu dã. Nga nhiên giác, tắc cừ cừ nhiên Chu dã. Bất tri Chu chi mộng vi hồ điệp dư? hồ điệp chi mộng vi Chu dư? [Chu dữ hồ điệp tắc tất hữu phân hĩ.] Thử chi vị vật hóa. 
Bản dịch của Nguyễn Hiến Lê:

Có lần Trang Chu nằm mộng thấy mình hóa bướm vui vẻ bay lượn, mà không biết mình là Chu nữa, rồi bỗng tỉnh dậy, ngạc nhiên thấy mình là Chu. Không biết phải mình là Chu nằm mộng thấy hóa bướm hay là bướm mộng thấy hóa Chu. Trang Chu với bướm tất có chỗ khác nhau. Cái đó gọi là "vật hoá".

Trong văn chương
Cẩm sắt (錦瑟) của Lý Thương Ẩn (李商隱) có hai câu:
莊生曉夢迷蝴蝶 (Trang sinh hiểu mộng mê hồ điệp)
望帝春心託杜鵑。(Vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên)

Dịch nghĩa:

Trang Chu buổi sáng nằm mộng thành bươm bướm
Lòng xuân của Thục đế gửi vào chim Đỗ Quyên 
(Huỳnh Minh Đức dịch)

Nguyễn Du khi tả về tiếng đàn Thúy Kiều, cũng mượn tích trên:

Khúc đâu đầm ấm dương hòa
Ấy là hồ điệp hay là Trang sinh
Khúc đâu êm ái xuân tình,
Ấy hồn Thục đế hay mình Đỗ Quyên.

Trong triết học
Giấc mơ thành bướm của Trang Tử gợi ra nhiều câu hỏi trong các lĩnh vực triết học tâm thức, triết học ngôn ngữ, và nhận thức luận. Không chỉ là một thành ngữ thường gặp trong tiếng Trung, "Mộng hồ điệp" còn lan sang cả các ngôn ngữ phương Tây. Nó được dùng làm một trong các minh họa trong bài luận nổi tiếng "A New Refutation of Time" (Một phủ định mới về thời gian) của Jorge Luis Borges, và có thể đã gợi cảm hứng cho truyện ngắn năm 1918 "Polaris" của H. P. Lovecraft.

Xem thêm 
 Bộ não trong thùng
 Suy ngẫm về Triết học Tiên khởi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Giấc mơ của bướm Trang Tử và Borges, Nhật Chiêu, eVăn 2004

Trang tử
Điển tích
Nguyễn Quỳ

Giáo sư, Tiến sĩ hóa lý Nguyễn Quỳ (1930-2020) là một nhà khoa học kỹ thuật quân sự của Việt Nam, từng được giải thưởng nhà nước, nguyên Thiếu tướng, Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự, nguyên Phó Viện trưởng Viện Hạt nhân Đà Lạt, phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng Việt Nam. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực "vật liệu bảo quản vũ khí, khí tài, trang bị vật tư kỹ thuật quân sự; sản xuất các chất phát sáng mạnh".

Tiểu sử
 Ông sinh ngày 28 tháng 12 năm 1930 tại xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định.
 Từ năm 1954-1962, ông được nhà nước cử đi du học từ đại học đến Tiến sĩ tại Cộng hòa Dân chủ Đức.
 Năm 1962, về nước, ông gia nhập quân đội và làm nghiên cứu viên tại Viện Kỹ thuật Quân sự Hà Nội.
 Ông được cấp bằng Tiến sĩ năm 1962, được công nhận chức danh Phó giáo sư năm 1980, chức danh Giáo sư Hóa học năm 1984, chuyên ngành Hóa lý.
 Từ năm 1977 đến năm 1980, ông là phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật Quân sự.
 Từ năm 1980 đến năm 1989, là Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự.
 Từ năm 1989 đến năm 1998, là phó chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng Việt Nam.
 Năm 1998, ông nghỉ hưu tại Hà Nội.

Thành tích và Khen thưởng
 Đã công bố trên 20 công trình khoa học. Trong đó có thể kể đến:
 Công trình nghiên cứu bảo quản Nhà sàn và các di vật của Hồ Chủ tịch.
 Công trình nghiên cứu sản xuất chất phát sáng lạnh, phục vụ ban đêm cho quân đội (kết hợp với Viện hóa học công nghiệp để tổ chức sản xuất).
 Nghiên cứu chế tạo một số vật liệu và dụng cụ, phục vụ binh chủng đạc công như: ngòi điện hóa, vật liệu ngụy trang, thuốc nổ lỏng.
 Chủ trì biên soạn 2 cuốn sách: Ăn mòn kim loại trong công tác bảo quản (1965). Sổ tây bảo quản (1970).
 Được Nhà nước tặng thưởng:
 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất,
 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì,
 Giải thưởng Nhà nước về Khoa học (tập thể)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 GS.TS.NGUYỄN QUỲ

Người Bình Định
Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)
Giáo sư Việt Nam
Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Ben Roy Mottelson

Ben Roy Mottelson (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1926 - mất ngày 13 tháng 5 năm 2022) là nhà Vật lý Đan Mạch gốc Mỹ, đã đoạt giải Nobel Vật lý năm 1975 cùng với Aage Niels Bohr (nhà Vật lý Đan Mạch) và Leo James Rainwater (nhà vật lý Hoa Kỳ).

Tiểu sử tóm tắt và Sự nghiệp 

Ben Roy Mottelson sinh tại Chicago (tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ). Học cấp trung học tại trường "Trung học Xã Lyons" ở La Grange, Illinois. Đậu cử nhân ở trường Đại học Purdue năm 1947 và được cấp bằng Tiến sĩ năm 1950 tại trường Đại học Harvard.

Thập niên 1950 Ben Roy Mottelson được một học bổng sang nghiên cứu ở Viện Vật lý lý thuyết Copenhagen (nay là Viện Niels Bohr). Ở đây Mottelson làm việc chung với Aage Niels Bohr, nhằm chứng minh thuyết của Leo James Rainwater liên quan tới cấu trúc của hạt nhân nguyên tử. Năm 1971 Mottelson nhập quốc tịch Đan Mạch. Năm 1975 cả ba người đều được giải Nobel Vật lý cho việc tìm ra sự liên quan giữa chuyển động tập thể và chuyển động của các hạt trong hạt nhân nguyên tử và cho việc khai triển lý thuyết về cấu trúc hạt nhân dựa trên sự liên quan này. Mottelson đã viết chung với Aage Niels Bohr tác phẩm chính về "Cấu trúc hạt nhân". Quyển 1 nhan đề "Single-Particle Motion" (1969) và quyển 2 "Nuclear Deformations" (1975).

Ben Roy Mottelson cũng là thành viên của Hội đồng Bảo trợ Tập san các nhà khoa học nguyên tử (Bulletin of the Atomic Scientists).

Giải thưởng 
 Giải Nguyên tử vì Hòa bình 1969
 Giải Nobel Vật lý 1975

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Ben Roy Mottelson
 Tự truyện trên trang của Tổ chức Nobel

Sinh năm 1926
Mất năm 2022
M
Nhà vật lý Mỹ
M
Người Đan Mạch gốc Mỹ
M
M
Nhà vật lý lý thuyết
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhà vật lý Mỹ thế kỷ 21
Câu lạc bộ bóng đá Navibank Sài Gòn

Câu lạc bộ bóng đá Navibank Sài Gòn từng là câu lạc bộ bóng đá có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử

Tiền thân

Tiền thân của đội bóng là Câu lạc bộ bóng đá Quân khu 4, thành lập năm 1998, là một trong những đội bóng bán chuyên nghiệp của Quân đội Nhân dân Việt Nam, có nhiều thành tích thi đấu. Trụ sở chính của câu lạc bộ đó tại thành phố Vinh, Nghệ An.

Ngày 27 tháng 10 năm 2009, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đã quyết định chuyển giao đội bóng cho Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt(Navibank) do ông bầu Nguyễn Vĩnh Thọ quản lý. Đội bóng sẽ mang tên NaviBank Sài Gòn và tiếp tục thi đấu ở V-League 2010. Các cầu thủ là quân nhân sẽ quyết định ra quân để khoác áo NaviBank hoặc tiếp tục ở lại trong quân đội, không theo đội bóng mới. Tổng hành dinh của Câu lạc bộ được chuyển từ thành phố Vinh, Nghệ An vào Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 11 năm 2009.

Thi đấu chuyên nghiệp
Trong mùa giải đầu tiên với tên mới, Navibank Sài Gòn chỉ trụ trạng sau khi giành chiến thắng trong trận play-off với đội đứng nhì Giải hạng nhất. Tuy vậy, do các tiêu chuẩn về chuyên nghiệp hóa các đội bóng sau mùa giải 2010, Navibank Sài Gòn không bị rớt hạng trực tiếp mà được thi đấu play-off với đội đứng thứ 2 Giải hạng nhất là Than Quảng Ninh. Với chiến thắng trong trận đấu tại sân Chi Lăng ngày 5 tháng 9 năm 2010, Navibank Sài Gòn trụ lại V-League.

Giải thể
Tháng 9 năm 2012 bầu Thọ quyết định bỏ bóng đá không tài trợ nữa. Navibank Sài Gòn tưởng đã đổi phận với việc được công ty Xuân Thủy của nhà bầu Thụy mua về với giá 21 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty Xuân Thủy chỉ mua với mục đích thương mại chứ không đầu tư vào đội. Sau khi CLB Hải Phòng từ chối mua lại, bầu Thụy định đưa Navibank Sài Gòn về Hà Tĩnh nhưng lãnh đạo địa phương này cũng không nhận.

Trong gần hai tháng sau đó, Giám đốc điều hành CLB Sài Gòn Xuân Thành Trần Tiến Đại, người được bầu Thụy giao nhiệm vụ tìm kiếm đối tác chuyển giao đội bóng để sớm đăng ký mùa giải mới với VPF trước ngày 8/12. Navibank Sài Gòn được rao bán rẻ mạt từ 10 xuống 5 tỷ đồng mà chẳng đội nào mua. Liên đoàn bóng đá TP HCM cũng không giữ lại CLB này. Ngày 5 tháng 12, ban lãnh đạo đội Navibank Sài Gòn tuyên bố giải thể câu lạc bộ. Ông Trần Tiến Đại cho biết, Navibank Sài Gòn chính thức giải thể. "Không nơi nào tiếp nhận đội bóng. Vì thế, chúng tôi quyết định giải tán đội bóng. Thật đáng tiếc cho Navibank Sài Gòn nhưng chúng tôi không còn lựa chọn nào khác"

Thành tích 

 Cúp Quốc gia:
Vô địch: 2011

Thành viên nổi bật

Vua phá lưới 
Cầu thủ đoạt giải Vua phá lưới khi đang chơi cho đội:
  Lazaro de Souza – 2009

Các huấn luyện viên trong lịch sử

Thành tích tại V-League

Thành tích tại các Cúp châu Á

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Trang chủ câu lạc bộ bóng đá Navibank Sài Gòn 

*
N
Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam đã giải thể
Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 2009
Dương Chu

Dương Chu (chữ Hán:楊朱, sống vào thời Chiến Quốc), tự Tử Cư (子居), được người đời sau kính trọng gọi là Dương tử (杨子), là một triết gia Trung Quốc. Ông đề ra thuyết "vì mình". Nổi tiếng với quan niệm: "Không vì cái lợi lớn của thiên hạ mà chịu mất đi một sợi lông chân của mình". Thuyết của ông cùng với Mặc tử là hai thuyết thường bị Mạnh tử đả kích.

Con người
Dương Chu, nếu có thật thì hẳn phải là bậc ẩn sĩ tài ba, thực thụ, vì người đời sau biết rất ít về ông. Chuyện về ông chỉ có vài dòng trong Mạnh tử, Hàn Phi tử, Lã thị Xuân Thu, Hoài Nam tử. Học thuyết của ông được biết đến là nhờ có chép trong sách Liệt tử.

Không ai biết đích xác ông sinh, mất năm nào, sống vào khoảng nào. Có sách chép ông là học trò của Lão tử, có sách lại chép sinh sau Mặc tử. Nhưng ông phải sinh trước Mạnh tử, vì sách Mạnh tử có kể chuyện về ông. Nguyễn Hiến Lê đoán rằng ông sống sau Mặc tử, trước Mạnh tử. Ý kiến này hợp với Hồ Thích: khoảng 440 - 360 TCN, và Vũ Đồng: 440 - 380 TCN.

Về tính cách, xem trong thiên Dương Chu của sách Liệt tử, có thể hình dung ra Dương tử là một ẩn sĩ (không thích làm quan, chỉ làm nghề dạy học), tính tình điềm đạm, không thích tranh luận, khoáng đạt mà cũng hiền từ.

Học thuyết
Chủ thuyết của Dương Chu là quý sự sống, trọng bản thân. Hoài Nam tử viết: "Học thuyết của Dương Chu là bảo toàn sinh mệnh và thiên chân của mình". Lã thị Xuân Thu viết: "Dương Chu quý thân mình". Trong sách Liệt tử có chép lời của ông:

"Con người bản chất giống trời đất, có đức tính của ngũ hành, là loài tối linh trong vạn vật."
"Thân ta không phải là của ta, nhưng đã sinh ra rồi thì không thể không bảo toàn nó được."
"Trí khôn quý ở chỗ nó bảo tồn được thân ta."

Như vậy, ông cho rằng con người là vật quý trong vạn vật, đã sinh ra thì phải giữ mình, và giữ nó thì phải có trí khôn. Trong sách có đoạn ông kể chuyện Bá Thành Tử Cao không chịu mất 1 sợi lông để làm lợi cho thiên hạ, và chuyện vua Đại Vũ không nghĩ đến lợi riêng, hy sinh cho dân đến khô đét. Cầm Tử là người nghe chuyện, hỏi:

- Nhổ một sợi lông trên mình ông để cứu đời, ông chịu không ?
Dương Chu đáp:
-Đời đâu thể cứu bằng một sợi lông.
-Cho rằng cứu được đi thì ông chịu không ?
Dương Chu không đáp.

Câu chuyện trên cho thấy Dương Chu là người không ham biện luận, ông chỉ trả lời 1 câu mà thấy Cầm Tử chậm hiểu, ông không cần đáp nữa. Tư tưởng chính trị của Dương tử thể hiện khá rõ: xã hội hỗn loạn quá, không có cách nào cứu vãn được, tốt nhất là mỗi người tự quý lấy mình, thì thiên hạ tự nhiên sẽ bình trị.

Tham khảo

Liệt tử - Dương tử, sách của Nguyễn Hiến Lê biên soạn.

Nhà triết học Trung Quốc
Nhà triết học vô thần
Triết gia nhà Chu
Sân bay Nam Uyển Bắc Kinh

Sân bay Nam Uyển Bắc Kinh là một sân bay ở Bắc Kinh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa . Ban đầu là một sân bay quân sự, sân bay Nam Uyển đã được xây một nhà ga hành khách có công suất 1,2 triệu lượt khách mỗi năm và hiện là căn cứ của hãng China United Airlines. All Nippon Airways đang xem xét mở các chuyến bay thuê bao theo lịch trình từ Tokyo-Haneda vào dịp Olympic Bắc Kinh 2008.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Sau khi Sân bay quốc tế Đại Hưng Bắc Kinh được hoàn thành, sân bay này đã đóng cửa, Tất cả chuyến bay được chuyển đi.

Xem thêm
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Sân bay quốc tế Thủ Đô Bắc Kinh

Tham khảo

Bắc Kinh
Nam Uyển Bắc Kinh
Bàn Châu

Bàn Châu (chữ Hán giản thể: 盘州市, bính âm: Pánzhou Shì) là một thành phố cấp huyện trực thuộc địa cấp thị Lục Bàn Thủy, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 4057 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 1,13 triệu người. Mã số bưu chính là 561611, trụ sở chính quyền thành phố đóng ở trấn Hồng Quả. Về mặt hành chính, thành phố được chia thành 19 trấn, 16 hương.
Trấn: Hồng Quả, Thành Quan, Bản Kiều, Thủy Đường, Đại Sơn, Dân Chủ, Mã Ỷ, Lão Hãn Bảo Điền, Hướng Thủy, Lạc Dân, Thạch Kiều, Bình Quan, Lưu Quan, Tây Xung, Bàn Hồng, Đoạn Giang, Thủy Phố và Sái Cơ.
Hương: hương dân tộc Di Kê Trường Bình, hương dân tộc Miêu-Di-Bạch Cựu Doanh, hương dân tộc Miêu-Di Mã Trường, hương dân tộc Miêu-Bạch-Bố Y Dương Trường, hương dân tộc Miêu-Di Bảo Cơ, hương dân tộc Di Tứ Cách, hương dân tộc Di Ứ Nê, hương dân tộc Miêu-Di Phổ Cổ, hương dân tộc Di Bình Địa, hương dân tộc Di Tùng Hà, Tân Dân, Trung Nghĩa, Hoạt Thạch, Mãn Hà, Há Vũ và Châu Đông.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quế Châu
Lục Bàn Thủy
Đơn vị cấp huyện Quý Châu
Thành phố tỉnh Quý Châu
France Football

France Football là một tạp chí hàng tuần của Pháp chứa đựng những thông tin về bóng đá trên toàn thế giới. Đó là một trong những tờ báo thể thao có uy tín bậc nhất châu Âu, bởi những hình ảnh và thống kê chính xác về các trận đấu ở các cup lớn ở châu Âu hay các giải vô địch các nước ở châu Âu.

Tạp chí này cũng tổ chức trao giải Quả bóng vàng châu Âu cho các cầu thủ có quốc tịch thuộc các nước châu Âu từ năm 1956. Năm 1995 giải này mở rộng ra cho cả các cầu thủ ở châu lục khác nhưng đang chơi bóng tại châu Âu.

Quả bóng vàng châu Âu 

Quả bóng vàng châu Âu là giải thưởng cá nhân hàng năm có giá trị nhất trong bóng đá của tạp chí dành cho các cầu thủ châu Âu của tạp chí. Giải này bắt đầu năm 1956 với người nhận giải đầu tiên là cầu thủ bóng đá người Anh lúc đó đang chơi cho câu lạc bộ Blackpool, Stanley Matthews và người nhận giải cuối cùng (trước khi hợp nhất với giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA thành Quả bóng vàng FIFA năm 2010) là Lionel Messi năm 2009 lúc đó đang chơi cho F.C. Barcelona. Giải được tính căn cứ vào số điểm bình chọn bởi các phóng viên thể thao uy tín châu Âu, trong đó người đạt điểm cao nhất lịch sử giải là Messi với số điểm 473 trên điểm tuyệt đối 480, năm 2009.

Cầu thủ hay nhất nước Pháp 
Hàng năm tạp chí này cũng tổ chức bầu chọn cầu thủ hay nhất nước Pháp. Trước năm 1995 giải chỉ được trao cho cầu thủ đang chơi bóng tại Pháp, từ năm 1996 các cầu thủ người Pháp đang chơi bóng tại nước ngoài cũng có thể nhận giải này.

Huấn luyện viên người Pháp của năm
Hàng năm tạp chí này cũng tổ chức bầu chọn huấn luyện viên hay nhất người Pháp.

Xem thêm 
 World Soccer

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Trang web chính thức

Tạp chí bóng đá
Báo chí Pháp
Khởi đầu năm 1946 ở Pháp
Truyền thông đại chúng thể thao
Quả bóng vàng châu Âu
Thanh Bình (định hướng)

Thanh Bình có thể chỉ:

Địa danh
 Xã Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp
 Xã Thanh Bình, tỉnh Ninh Bình

 Địa danh cũ
 Huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp
 Phường Thanh Bình (quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng); nay là một phần phường Hải Châu thuộc thành phố
 Phường Thanh Bình (thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên); nay là một phần phường Điện Biên Phủ thuộc tỉnh
 Phường Thanh Bình (thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai); nay là một phần phường Trấn Biên thuộc tỉnh
 Phường Thanh Bình (thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Lê Thanh Nghị, thành phố Hải Phòng
 Phường Thanh Bình (thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình), sau là một phần phường Vân Giang, thành phố Hoa Lư
 Thị trấn Thanh Bình (huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước); nay lạ một phần xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai
 Thị trấn Thanh Bình, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp
 Xã Thanh Bình (huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội); nay là một phần xã Phú Nghĩa thuộc thành phố
 Xã Thanh Bình (huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn), sau là một phần xã Thanh Thịnh cùng huyện
 Xã Thanh Bình (huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam), sau là một phần thị trấn Tân Thanh
 Xã Thanh Bình (huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương), sau là thị trấn Thanh Hà (huyện Thanh Hà); nay là một phần xã Thanh Hà, thành phố Hải Phòng.
 Xã Thanh Bình, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai
 Xã Thanh Bình, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang
 Xã Thanh Bình (huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước); nay là một phần phường Bình Long, tỉnh Đồng Nai.
 Xã Thanh Bình, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai
 Xã Thanh Bình, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
 Xã Thanh Bình, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long

Nhân danh
 Phan Thanh Bình (cầu thủ bóng đá)
 Phan Thanh Bình (chính khách) (sinh 1960) 
 Thanh Bình (nhạc sĩ) (1932–2014) là tác giả ca khúc Tình lỡ, Những nẻo đường Việt Nam,...
 Võ Thanh Bình, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau
 Vũ Thanh Bình, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam
 Dương Thanh Bình, Trưởng Ban Dân nguyện Quốc hội Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau
 Đỗ Thanh Bình, Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang
 Tống Thanh Bình, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
 Nguyễn Thanh Bình (Bắc Ninh) (1920-2008) - Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (1986-1991), Thường trực Ban Bí thư (1988-1991), Bí thư Thành ủy Hà Nội (1986-1988)
 Nguyễn Thanh Bình (Trà Vinh), sinh năm 1955, chính trị gia, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 (2011-2016) tỉnh Vĩnh Long
 Nguyễn Thanh Bình (Hà Tĩnh), sinh năm 1957, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XII, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương
 Nguyễn Thanh Bình (An Giang), sinh năm 1964, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang nhiệm kì 2016-2021
 Nguyễn Thanh Bình (thủ môn), sinh năm 1987, thủ môn của Câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
 Nguyễn Thanh Bình (cầu thủ bóng đá, sinh 2000), hậu vệ của Câu lạc bộ bóng đá Viettel và đội tuyển quốc gia Việt Nam.
 Thanh Bình (diễn viên, sinh 1985)
 Đồng Thanh Bình, diễn viên sinh năm 1983, tên thật Đồng Văn Bình

Danh từ chung
 Tình trạng không chiến tranh.

Xem thêm

 Xã Thanh Bình Thịnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh
Định lý Menelaus

Định lý Menelaus là một định lý nâng cao trong hình học tam giác, được phát biểu như sau: Cho tam giác ABC. Các điểm D, E, F lần lượt nằm trên các đường thẳng BC, CA, AB. Khi đó 3 điểm D, E, F thẳng hàng khi và chỉ khi:

Chứng minh

*Phần thuận: Giả sử D, E, F là 3 điểm thẳng hàng với nhau. Vẽ đường thẳng qua C và song song với AB cắt đường thẳng DE tại G.Vì  (c.dựng) nên theo định lý Ta-lét, ta có: và  Nhân từng vế của  và  với nhau, ta được:Từ đó suy ra:*Phần đảo: Giả sử . Khi đó gọi F' là giao của đường thẳng ED với đường thẳng AB.Theo chứng minh ở trên, ta có Kết hợp giả thiết               => Hay Nên  và =>  trùng với .Vậy định lý đã được chứng minh.

Xem thêm
Định lý Carnot
Định lý Ceva

Tham khảo

 Coxeter, H. S. M. and Greitzer, S. L. "Menelaus's Theorem." §3.4 in Geometry Revisited. Washington, DC: Math. Assoc. Amer., pp. 66–67, 1967.
 Beyer, W. H. (Ed.). CRC Standard Mathematical Tables, 28th ed. Boca Raton, FL: CRC Press, p. 122, 1987.
 Graustein, W. C. Introduction to Higher Geometry. New York: Macmillan, p. 81, 1930.
 Grünbaum, B. and Shepard, G. C. "Ceva, Menelaus, and the Area Principle." Math. Mag. 68, 254-268, 1995.
 Honsberger, R. "The Theorem of Menelaus." Ch. 13 in Episodes in Nineteenth and Twentieth Century Euclidean Geometry. Washington, DC: Math. Assoc. Amer., pp. 147–154, 1995.
 Durell, C. V. Modern Geometry: The Straight Line and Circle. London: Macmillan, pp. 42–44, 1928.
 Graustein, W. C. Introduction to Higher Geometry. New York: Macmillan, p. 81, 1930.
 Wells, D. The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Geometry. London: Penguin, p. 150, 1991.

M
Hình học tam giác
Hình học afin
Định lý trong hình học phẳng
Hình học phẳng Euclid
Toán học Hy Lạp
Sâm cầm

Sâm cầm (danh pháp hai phần: Fulica atra) là một loài chim thuộc họ Gà nước (Rallidae).

Đây là loài chim có đầu và cổ màu đen tuyền, mắt nâu đỏ, mỏ nhọn dài và miếng sừng sau mỏ có màu trắng, trọng lượng trung bình 400-500gr nhưng cũng có con nặng 700gr.

Sâm cầm là giống chim di cư, hằng năm nó bay dọc Trái Đất. Sâm cầm sống bằng thực vật tìm thấy dưới đáy ao hồ. Sâm cầm sinh sản tại nhiều vùng hồ và đầm nước ngọt ở Cựu Thế giới. Khi thời tiết băng giá vào mùa đông, sân cầm di cư về phía Nam và phía Tây.

Loài chim này từng di cư về Việt Nam, là loài đặc sản của vùng hồ Tây, Hà Nội:

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, khi ra thăm Hà Nội cũng có nhắc đến sâm cầm trong ca khúc Nhớ mùa thu Hà Nội: 

Tuy nhiên gần đây, vì nạn săn bắt vừa bãi, nên sâm cầm không trở lại Hồ Tây.

Ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài 

 Video về sâm cầm  tại Internet Bird Collection
 Sâm cầm không trở lại 
 Cuộc tàn sát chim sâm cầm kỳ 1, kỳ 2, báo Người Đưa Tin
 Chim sâm cầm - thuốc bổ của Hồ Tây
 Sâm cầm

A
Chim Azerbaijan
Chim Iceland
Chim Thái Lan
Chim New Zealand
Chim châu Âu
Chim Pakistan
Chim Nam Úc
Chim Đông Nam Á
Chim Tasmania
Chim Tây Úc
Chim Philippines
Chim Đại lục Á Âu
Chim Bắc Phi
Chim Châu Đại Dương
Le nâu

Le nâu hay Le le (danh pháp hai phần:  Dendrocygna javanica) là một loài vịt nhỏ sinh sản ở Nam Á và Đông Nam Á.

Phân bố 
Le nâu sống thành bầy ở những nơi chúng ưa thích. Môi trường sống là các hồ nước ngọt, với nhiều thực vật, Thức ăn của chúng là hạt và các loại thực vật khác. Đôi khi chúng cũng tạm cư trú ngoài biển, nhưng ngoài khu vực nhiều sóng. Le nâu phân bố không đều tại Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Nam Trung Quốc, Việt Nam. Le nâu chủ yếu sống định cư, di chuyển nhỏ theo vùng nước, nhưng le nâu ở Trung Quốc di cư về phía Nam vào mùa đông.

Đây là loài phân bố rộng rãi của các khu vực đất ngập nước thấp của tiểu lục địa Ấn Độ và Đông Nam Á, kéo dài từ Ấn Độ, Nepal, Sri Lanka, Malaysia, Singapore, Indonesia, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Nó cũng có mặt trên các quần đảo trong khu vực như Andamans, Nicobars và Maldives. Chúng đôi khi cũng di chuyển trong khu vực nhỏ do các thay đổi thời tiết và lượng nước và đối với các nhóm sinh sống về phía bắc di chuyển về phía nam vào mùa đông. Chúng được tìm thấy trong các vùng đất ngập nước nhạt có lớp phủ thực vật tốt và thường nghỉ ngơi trên các bờ sông hoặc thậm chí trên các vùng biển mở ven bờ. Downy chicks là nhóm có màu đen với mắt nâu và các đốm trắng sau đỉnh đầu, cánh, bụng và rump. Các cá thể Albino đã được tìm thấy trong tự nhiên.

Miêu tả 
Le nâu có mỏ dài màu xám, đầu và chân cũng dài. Lông trên đầu, cổ và bụng màu vàng sẫm da bò, chỏm lông trên đầu sẫm màu hơn. Lưng và hai cánh màu xám sẫm, với các mảng màu nâu hạt dẻ trên cánh và đuôi.

Tiếng kêu của chúng hơi khò khè, phát ra khi bay. Các chỗ đậu ngủ đêm của chúng thường rất ồn ào. Chúng làm tổ trong các hốc trên cây, các tổ cũ của các loài chim khác, đẻ 6-12 trứng.

Ảnh

Liên kết ngoài 
 Tra cứu động vật rừng Việt Nam, Le nâu

Ghi chú 

J
Chim Trung Quốc
Chim Việt Nam
Chim Lào
Chim Myanmar
Chim Đài Loan
Chim Singapore
Chim Sri Lanka
Chim Brunei
Chim Malaysia
Chim Thái Lan
Chim Nepal
Chim Campuchia
Chim Bangladesh
Chim Nhật Bản
Chim Ấn Độ
Chim châu Á
Chim Indonesia
Chim Pakistan
Chim Đông Nam Á
Động vật được mô tả năm 1821
Phân họ Le nâu
Phân họ Le nâu

Phân họ Le nâu (danh pháp khoa học: Dendrocygninae) là một phân họ trong họ Vịt (họ chứa vịt, thiên nga, ngỗng, le nâu v.v) (Anatidae). Trong các kiểu tiếp cận phân loại học khác nhau, phân họ này có thể được coi là một họ khác biệt với danh pháp Dendrocygnidae hoặc như là một tông với danh pháp Dendrocygnini thuộc về phân họ Ngỗng nghĩa rộng (Anserinae), chẳng hạn như trong Terres & NAS, 1991

Nó chỉ chứa một chi có danh pháp Dendrocygna, với 8 loài còn sinh tồn, và 1 loài đã biết cho tới nay nhưng chưa được miêu tả từ cận hóa thạch thu được từ Aitutaki, quần đảo Cook. Các loài le nâu còn được gọi chung là "vịt huýt gió", có phân bố rộng khắp thế giới trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Các loài "vịt" này có, như tên gọi của chúng ngụ ý, tiếng kêu đặc biệt kiểu huýt gió dễ nhận thấy.

Các loài le nâu có chân dài, cổ dài và thích sống thành bầy đàn, chúng bay thành từng đàn lớn đến và đi khỏi nơi đậu để ngủ qua đêm. Cả le trống lẫn le mái đều có bộ lông khá giống nhau và tất cả đều có bề ngoài trông hơi gù và phần lông cánh phía trong màu đen.

Các loài 
 Le nâu mỏ đen, Dendrocygna arborea
 Le nâu ngực sọc, Dendrocygna arcuata
 Le nâu bụng đen, Dendrocygna autumnalis
 Le nâu hung, Dendrocygna bicolor
 Le nâu lông vũ, Dendrocygna eytoni
 Le nâu đốm, Dendrocygna guttata
 Le nâu hay le le, le nâu nhỏ, le nâu Ấn Độ, Dendrocygna javanica
 Le nâu mặt trắng, Dendrocygna viduata

Thư viện ảnh

Tham khảo và ghi chú 

Le nâu, chi
Bahram V

Bahram V ( Wahrām, tiếng Ba Tư mới:  Bahrām) là vị vua Sassanid thứ 14 của Ba Tư (421-438). Cũng được gọi là Bahramgur (gur nghĩa là lừa rừng, thú săn ưa thích của ông), ông là con của Yazdegerd I (399-421), sau khi cha ông chết bất ngờ (có thể bị ám sát), là kẻ đối lập có sự ủng hộ của Mundhir, vua người Ả Rập ở al-Hirah. Mẹ của Bahram là Shoshandukht, con gái của Exilarch, người đứng đầu Do Thái ở Babylon.

Năm 427, ông đánh bại một cuộc xâm lược của bộ lạc Hephthalites (Hung trắng) ở phương Đông, mở rộng ảnh hưởng đến tận Trung Á. Ông cũng phế truất vua xứ Armenia và biến xứ này thành một tỉnh của Ba Tư. Chân dung của ông ta được khắc trên những đồng tiền ở Bukhara (Uzbekistan ngày nay).

Bahram V là một trong những quốc vương Sassanid được biết đến nhiều nhất và là một anh hùng trong truyền thuyết. Những truyền thuyết này vẫn còn tồn tại khi đế chế Sassanid bị những người Hồi giáo Ả Rập tàn phá. Những câu chuyện này kể về sự dũng cảm của đức vua và những chiến thắng của ông trước La Mã, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và cả châu Phi, về những cuộc phiêu lưu tình ái và các chuyến đi săn của ông ta. Bahram V đã giành được ngai vàng sau một cuộc chiến đấu với các anh/em của mình và ông đã dành nhiều thời gian để gây chiến tranh với ngoại bang. Nhưng chính các chuyến đi săn và bữa tiệc mới làm đức vua trước các quý cô và dân chúng. Trong triều đại ông, các tác phẩm văn học xuất sắc nhất được viết ra và các bản nhạc trứ danh được soạn. Các môn thể thao như polo (kiểu như cưỡi ngựa đánh bong) trở thành một thú vui của hoàng gia, được lưu truyền đến nay tại nhiều vương quốc.

Chú thích

Tham khảo

Encyclopedia Iranica, "Bahrām V Gōr ", O. Klíma 
Encyclopedia Iranica, "Bahrām V Gōr in Persian Legend and Literature", W. L. Hanaway, Jr 

Năm sinh không rõ
Mất năm 438
Vua nhà Sasan
Sinh năm 406
Sinh năm 400
Nhân vật trong Shahnameh
Tết Thanh minh

Tết Thanh Minh còn gọi là Ngày Tảo Mộ là một lễ hội truyền thống Trung Quốc được tổ chức bởi người gốc Hoa ở Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Macau, Đài Loan, Malaysia, Singapore, Campuchia, Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam. Đây là lễ hội mùa xuân, diễn ra vào ngày đầu tiên của tiết Thanh Minh, tiết thứ năm trong lịch âm dương truyền thống Trung Quốc. Ngày này thường rơi vào ngày thứ 15 sau Xuân phân, tương ứng với ngày 4, 5 hoặc 6 tháng 4 mỗi năm. Trong dịp Thanh Minh, các gia đình người Hoa đến thăm viếng mộ tổ tiên, dọn dẹp mộ phần và thực hiện các nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên. Họ thường dâng cúng các món ăn truyền thống và đốt nhang và vàng mã. Ngày lễ này thể hiện lòng kính trọng tổ tiên trong văn hóa Trung Quốc.

Chú thích

Đọc thêm 
 
Lễ hội Trung Quốc  
Lễ hội mùa xuân
Giang (họ)

Giang là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (hangul: 강; Romaja quốc ngữ: Gang) và Trung Quốc (chữ Hán: 江, Bính âm: Jiang). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 125.

Người Việt Nam họ Giang nổi bật 
 Giang Cự Vọng là danh thần hai triều Đinh - Tiền Lê, Ông là người đã thảo bức Quốc thư theo lệnh của Lê Hoàn lấy danh nghĩa Vệ vương Đinh Toàn gửi vua Tống về việc nối ngôi nhà Đinh, nhưng vua Tống bác bỏ. Nhưng Lê Hoàn vẫn nghiễm nhiên trị nước, sẵn sàng đương đầu với nhà Tống.
 Giang Văn Minh (1573-1638), quan nhà Hậu Lê, được cử đi sứ sang Trung Quốc, do đối đáp thẳng thắn đã bị vua Minh Tư Tông hại chết. Quê nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây
 Giang Hồng Ngọc (1989), ca sĩ
 Giang Quốc Cơ (1984), nghệ sĩ xiếc
 Giang Quốc Nghiệp (1989), nghệ sĩ xiếc
 Giang Trần Quách Tân (1992), cầu thủ bóng đá
 Giang Sơn (1958), nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước
 Giang Đức Chung, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Cục Khí tượng Thủy văn

Người Trung Quốc họ Giang nổi bật 
 Giang Thanh (1914-1991), nhà chính trị Trung Quốc, vợ thứ ba của Mao Trạch Đông.
 Giang Hoa, chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc
 Giang Trạch Dân, chủ tịch Trung Quốc, tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc
 Giang Hoa, diễn viên Hồng Kông
Giang Sơ Ảnh, nữ diễn viên Trung Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài 

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Thiên hoàng Go-Daigo

là vị Thiên hoàng thứ 96 của Nhật Bản theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Ông là con trai của Thiên hoàng Go-Uda. Các nhà sử học thời kì hậu Minh Trị cho rằng thời kì trị vì của Thiên hoàng này kéo dài từ năm 1318 đến năm 1339. Tuy nhiên, các học giả trước đó cho rằng thời kì trị vì của ông chỉ từ năm 1318 đến năm 1332 do bị các Chinh di Đại tướng quân lật đổ. Các nhà biên sử tiền Minh Trị cũng xem Go-Daigo như là một trong các Thiên hoàng mất hết quyền lực từ năm 1336 đến năm 1339.

Vị Thiên hoàng thế kỉ XIV này được đặt thụy hiệu theo một vị Thiên hoàng Đề Hồ khác vào thế kỉ thứ IX, go- (後) mang nghĩa đen là "hậu", vì lý do đó đôi khi ông được gọi là "Hậu Đề Hồ Thiên hoàng", go còn có nghĩa khác là "thứ hai" và trong một số bản ghi chép còn sót lại, vị Thiên hoàng này còn được biết đến với tên "Đề Hồ đệ nhị" hay "Đề Hồ II".

Thân thế 
Ông có tên húy (imina) là Tôn Trị. Trước khi lên kế thừa hoàng vị, ông được gọi là Tôn Trị Thân Vương (Takeharu-shinnō, 尊治親王).

Ông là con trai thứ của Thiên hoàng Go-Uda (Hậu Vũ Đa Thiên hoàng). Mẹ ông là Đằng Nguyên Trung Tử (Fujiwara no Chūshi/Tadakom, 藤原忠子), con gái của Đằng Nguyên Trung Kế (Fujiwara no Tadatsugu/Itsutsuji Tadatsugu, 藤原忠継/五辻忠継). Bà trở thành một Nữ Viện (Nyoin, 女院) của Đàm Thiên Môn Viện (Dantenmon-in, 談天門院).

Di sản 

Tuy cuộc Kiến Vũ tân chính của ông thất bại, nhưng nó vẫn để lại tư tưởng về uy quyền của Thiên hoàng, cuối cùng sẽ chấm dứt kỷ nguyên thống trị của chế độ Mạc phủ vào năm 1868 với cuộc Minh Trị Duy Tân năm thế kỷ sau đó.

Trong phong trào Thiên hoàng chấp chính ở thế kỷ XIX, những thầy dạy học của Thiên hoàng Minh Trị đã kể với Minh Trị về cuộc Kiến Vũ tân chính của Thiên hoàng Go-Daigo, và nhấn mạnh rằng, sở dĩ ông lại tiếp tục để mất quyền bính vào tay Mạc phủ Ashikaga vì ông quá tin những thủ hạ chung quanh, không trực tiếp xử lý triều chính. Họ cố khuyên Thiên hoàng Minh Trị không nên đi theo vết xe đổ của Thiên hoàng Go-Daigo năm xưa.

Chú thích

Tham khảo

 Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
 Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-04940-4; 13-ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
 

Lịch sử Nhật Bản
Hậu Đề Hồ
Sinh năm 1288
Mất năm 1339
Quách (họ)

Quách là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (Hangul: 곽, Romaja quốc ngữ: Gwak), Nhật Bản (Kanji: 郭, Romaji: Kaku) và Trung Quốc (chữ Hán: 郭, Bính âm: Guo). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 146, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 16 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Việt Nam họ Quách có danh tiếng 
 Quách A, quê Phú Thọ, nữ tướng thời Hai Bà Trưng 
 Quách Lãng, vị nam tướng quê ở động Hoa Lư (Ninh Bình) đã theo Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, được thờ ở đình Đông Ba, phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. 
 Quách Bốc, thủ lĩnh của khởi nghĩa Quách Bốc
 Quách Hữu Nghiêm, quan lại nhà Lê.
 Quách Đàm (1863-1927), thương gia gốc Hoa tại Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh
 Quách Mai Thy quán quân Sao Mai 2019 dòng nhạc dân gian
 Quách Thị Hồ, nghệ nhân ca trù Việt Nam
 Andy Quách, ca sĩ Mỹ gốc Việt ở Trung tâm Vân Sơn
 Quách Thị Trang, nữ phật tử Việt Nam đã hi sinh anh dũng, hiện có quảng trường Quách Thị Trang trước cổng chợ Bến Thành, Q1, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Quách Tấn, thi sĩ Việt Nam
 Quách Văn Chung, Nghệ sĩ hài cải lương nổi tiếng. Biệt danh là Bác Bảy Văn Chung
 Quách Thị Lan, Quách Công Lịch - hai anh em vận động viên điền kinh nổi tiếng người Mường.
 Quách Lê Thanh, cố Tổng Thanh tra Chính phủ. 
 MLee, tên thật Quách Tapiau Maily, ca sĩ người Việt Nam gốc Pháp.
 Quách Thái Công, nhà thiết kế người Đức gốc Việt
 Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo
 Quách Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh
 Quách Tất Liêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ
 Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc kiêm Tổng Biên tập Nhà Xuất bản Trẻ

Người Trung Quốc họ Quách có danh tiếng
 Quách Cát, sử gia thời Hán Vũ Đế 
 Quách Dĩ, tướng thời Tam quốc, con ông Quách Cầm Chương. Ông theo chân Đổng Trác xây dựng đất nước
 Quách Gia, mưu thần nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc, còn gọi là Quách Công Gia, cụ tổ mấy đời của Trương Công Gia
 Quách Hoài, mưu thần nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc
 Quách Long, thi sĩ, họa sĩ thời Tam Quốc
 Quách Tử Nghi, đại tướng thời Đường Huyền Tông
 Quách Sở Khách, viên đô hộ Giao Châu (Việt Nam). Ông bị Mai Hắc Đế đuổi khỏi Việt Nam
 Quách Uy, hoàng đế đầu tiên của nhà Hậu Chu
 Quách Thịnh, nhân vật hư cấu trong Thủy hử.
 Quách Quỳ, tướng nhà Tống, con Quách Bân. Ông bị thua trước Lý Thường Kiệt
 Quách Thủ Kính, nhà lịch học thời nhà Nguyên
 Quách Tử Hưng, lãnh tụ phiến quân cuối thời nhà Nguyên
 Quách Mạt Nhược, nhà văn Trung Quốc
 Quách Phú Thành, ca sĩ, diễn viên Hồng Kông
 Quách Khả Doanh, diễn viên Hồng Kông
 Quách Thiện Ni, diễn viên Hồng Kông
 Quách Tấn An, diễn viên Hồng Kông
 Quách Phẩm Siêu, người mẫu Đài Loan
Quách Bích Đình, người mẫu/diễn viên Đài Loan
Quách Thái Khiết, diễn viên Đài Loan
 Quách Sùng Thao, danh tướng nhà Hậu Đường
 Quách Đồ, mưu sĩ dưới trướng Viên Thiệu thời kì Tam Quốc

Người Triều Tiên họ Quách có danh tiếng
 Kwak Jae-yong (Hán Việt: Quách Tại Dung), đạo diễn, biên kịch điện ảnh Hàn Quốc
 Kwak Si-yang: nam diễn viên Hàn Quốc.

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài 

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ người Việt Nam
Bành (họ)

Bành là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 彭, Bính âm: Peng) và Triều Tiên (tuy rất hiếm, Hangul: 팽, Romaja quốc ngữ: Paeng). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 47, theo truyền thuyết Trung Quốc thì người đầu tiên mang họ Bành là Bành Tổ, người theo truyền thuyết đã thọ tới 800 tuổi.

Người Việt Nam 
 Bành Bảo, tên thật Bành Hữu Bảo, nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam
 Bành Châu, tên thật Bành Hữu Châu, nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam
 Bành Văn Trân, chính trị viên Đại đội 10 đặc công Sài Gòn - Gia Định
 Bành Tiến Long, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
 Bành Hồng Hiển, Giám đốc Công ty Điện lực Nghệ An

Người Trung Quốc 
 Bành Tổ, nhân vật truyền thuyết
 Bành Việt, tướng thời Hán Sở
 Bành Kỷ, tướng thời Bắc Tống, nhân vật trong tiểu thuyết Thủy hử
 Bành Oánh Ngọc, thủ lĩnh khởi nghĩa Khăn Đỏ
 Bành Đức Hoài, Nguyên soái Giải phóng quân Trung Quốc
 Bành Chân, thị trưởng Bắc Kinh
 Bành Vu Yến, diễn viên Đài Loan
 Bành Quán Anh, diễn viên Trung Quốc
 Bành Lệ Viện, ca sĩ dân ca Trung Quốc, phu nhân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
Bành Tiểu Nhiễm, nữ diễn viên Trung Quốc

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ tên
Đường (họ)

Đường là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 唐, Bính âm: Tang) và Triều Tiên (tuy rất hiếm, Hangul: 당, Romaja quốc ngữ: Dang). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 64.

Ở Việt Nam họ Đường có số lượng dân cư rất ít phân bố chủ yếu ở Miền Trung (Bắc Trung Bộ - Thanh Hóa; Nghệ An; Hà Tỉnh) và một số ít sống ở Miền Tây Nam Bộ và TP HCM.
 
Họ Đường Việt Nam được ghi nhận là gốc ở Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa lâu đời từ trước tới nay. Còn đa số có nguồn từ Trung Quốc là chủ yếu nên dù dân họ Đường sống ở Miền Trung vào trước và Miền Tây chủ yếu người Tiều mới sang sau này.

Người Việt Nam họ Đường nổi bật 
 Đường Minh Hưng: Tiến sĩ, Giáo sư, Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam
 Đường Hoài Nam: Bí thư Đảng ủy phường Việt Hưng, thành phố Hà Nội

Người Trung Quốc họ Đường nổi bật 
 Đường Thúc Ngu: người lập ra nước Đường, tiền thân của nước Tấn
 Đường Muội: đại tướng quân nước Sở thời Chiến Quốc
 Đường Bỉnh: ẩn sĩ cuối đời nhà Tần, một trong Thương Sơn tứ hạo
 Đường Mông: nhà ngoại giao thời Tây Hán
 Đường Dần: tự là Bá Hổ, học giả thời nhà Minh
 Đường Giám: học giả thời nhà Thanh, thầy dạy của Tăng Quốc Phiên
 Đường Chính Tài: tổng quản thủy quân của Thái Bình Thiên Quốc
 Đường Cảnh Tùng: Tướng nhà Thanh thời Quang Tự
 Đường Kế Nghiêu: Đại tướng quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc, Đốc quân Vân Nam từ 1913-1927 thời Trung Hoa Dân Quốc
 Đường Gia Triền: Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Đường Quốc Cường: diễn viên Trung Quốc
 Đường Đan: danh thủ cờ tướng Trung Quốc
 Đường Yên: nữ diễn viên Trung Quốc
Đường Đăng Kiệt (1964 -): Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến.
Đường Lương Trí (1960 -): Ủy viên dự khuyết Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Thị trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Trùng Khánh.
Đường Nhân Kiện (1962 -): Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Cam Túc, nhiều năm làm việc tại các Ủy ban Trung ương, Tiểu tổ Lãnh đạo Trung ương.

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Tiêu (họ)

Tiêu là một họ của người ở vùng văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan (chữ Hán: 蕭, Bính âm: Xiao) và Triều Tiên (Hangul: 소, Romaja quốc ngữ: So). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 99, người mang họ Tiêu đông thứ 30 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Tại Việt Nam, người họ Tiêu có thể là người Kinh, người Hoa hoặc một dân tộc thiểu số khác. Nhưng người họ Tiêu gốc Việt sống tập trung chủ yếu ở miền bắc Việt Nam như các tỉnh: Hải Dương, Hà Nội hay Quảng Trị,...

Lịch sử
Họ Tiêu có nguồn gốc từ huyện Tiêu ở tỉnh An Huy, Trung Quốc. Ở nước Tống trong thời kỳ Xuân Thu của Trung Quốc cổ đại, nhà quý tộc Tiêu Thúc Đại Tâm (蕭叔大心) được phong tại huyện Tiêu, nơi trở thành một nước trực thuộc của nước Tống. Người dân huyện Tiêu sau đó đã lấy tên huyện của họ làm họ của họ. Nhiều thế kỷ sau, Tiêu Hà là tể tướng đầu tiên của nhà Hán . Sau đó, hậu duệ của ông là Tiêu Bưu (萧彪) chuyển đến Lan Lăng (兰陵), nay là Nghi Thành thuộc tỉnh Sơn Đông, do những vấn đề chính trị dưới thời Hán Vũ Đế. Do đó, người họ Tiêu cũng có nguồn gốc từ Lan Lăng, và đôi khi họ được gọi là Lan Lăng Tiêu ("兰陵萧").

Một phong trào quần chúng khác của người họ Tiêu diễn ra trong vụ Thảm sát Vĩnh Gia vào cuối triều đại Tây Tấn, khi Tiêu Chính (萧整) chuyển đến Đan Dương, Giang Tô. Nó còn được gọi là Nam Lan Lăng (南兰陵). Hậu duệ của Tiêu Đan Dương (丹阳萧氏) sau này đã thành lập hai triều đại: Tiêu Đạo Thành là hoàng đế sáng lập ra triều đại Nam Tề, và Tiêu Diễn lập ra triều đại Lương.

Người Việt Nam họ Tiêu nổi bật 
 Tiêu Văn Mẫn, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
 Lam Trường, tên đầy đủ là Tiêu Lam Trường, ca sĩ
 Tiêu Châu Như Quỳnh, ca sĩ, cháu gái của Lam Trường
 Tiêu Hồng Phúc, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng

Người Trung Quốc họ Tiêu nổi bật 
 Tiêu Hà, tướng quốc nhà Tây Hán, khai quốc công thần của Hán Cao Tổ
 Các vua nhà Nam Tề bắt đầu từ Tiêu Đạo Thành
 Các vua nhà Nam Lương bắt đầu từ Tiêu Diễn
 Các vua nhà Hậu Lương (Nam triều) bắt đầu từ Tiêu Sát
 Tiêu Xước, thái hậu Nhà Liêu
 Tiêu Khắc, Đại tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
 Tiêu Phương Phương, diễn viên Hồng Kông
 Tiêu Á Hiên, ca sĩ Đài Loan
Xiaojun tên thật là 肖德俊 (Bính Âm: Xiào Déjùn) (Hán Việt: Tiêu Đức Tuấn), thành viên nhóm nhạc NCT
Tiêu Ân Tuấn, diễn viên Trung Quốc
Tiêu Yến, diễn viên Trung Quốc
Tiêu Chiến, diễn viên Trung Quốc

Trong văn học 
 Tiêu Phong, nhân vật chính trong truyện Thiên long bát bộ của Kim Dung
 Tiêu Thập Nhất Lang, truyện kiếm hiệp của Cổ Long.
 Tiêu Nại, nam chính của truyện Yêu em từ cái nhìn đầu tiên của tác giả Cố Mạn.

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ tên
Tăng (họ)

Tăng là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 曾, bính âm: Zēng) và Triều Tiên (Hangul: 증, Romaja quốc ngữ: Jeung). Trong danh sách Bách gia tính họ này chỉ đứng thứ 384 nhưng người mang họ Tăng đông thứ 32 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Còn một họ nữa cũng được phiên âm là Tăng đó là họ 增. Đây là một họ rất hiếm nhưng cũng xuất hiện đầy đủ ở Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên. Ở Triều Tiên, cả hai họ này đều rất hiếm.

Người Việt Nam họ Tăng có danh tiếng 
 Tăng Bạt Hổ, chí sĩ Việt Nam,  tham gia chống Pháp cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20
Tăng Huệ, Trung tướng, Tư lệnh Bộ đội biên phòng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tăng Minh Lộc, Phó Chủ tịch Hội khoa học phát triển Nông thôn Việt Nam, nguyên Cục trưởng, CVP điều phối Nông thôn mới TW. 
Tăng Thanh Hà, diễn viên Việt Nam
Tăng Phúc, ca sĩ nhạc hiện đại 
Tăng Ngọc Tuấn, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao 
Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường 
Tăng Văn Phả, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam

Người Trung Quốc họ Tăng có danh tiếng 

 Tăng Tử, Nhà Tư tưởng Nho giáo nổi tiếng Trung quốc
 Tăng Củng, nhà văn thời Bắc Tống, một trong Đường-Tống Bát gia
 Tăng Công Lượng, đại thần nhà Bắc Tống
 Tăng Nam Trọng, nhà thiên văn thời Bắc Tống
 Tăng Khải, thi đỗ trạng nguyên thời nhà Minh
 Tăng Quốc Phiên, đại tướng thời nhà Thanh
 Tăng Khánh Hồng, phó chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Tăng Bồi Viêm, phó thủ tướng Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Tăng Âm Quyền, trưởng Đặc khu hành chính Hồng Kông
 Tăng Chí Vĩ, diễn viên Hồng Kông
 Tăng Hoa Thiên, diễn viên Hồng Kông
 Tăng Khải Huyền, diễn viên Đài Loan
 Tăng Kỳ, diễn viên Trung Quốc

Ghi chú

Tham khảo 

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ người Việt Nam
Họ tên
Giải vô địch bóng đá châu Âu 1988

Giải vô địch bóng đá châu Âu 1988 (UEFA Euro 1988) là giải vô địch bóng đá châu Âu lần thứ 8 do UEFA tổ chức 4 năm một lần. Vòng chung kết diễn ra tại Tây Đức từ ngày 10 đến ngày 25 tháng 6 năm 1988. Tại giải, đội tuyển Hà Lan dưới sự dẫn dắt của bộ ba người Hà Lan bay (Marco van Basten, Ruud Gullit và Frank Rijkaard) giành chức vô địch châu Âu đầu tiên của mình. Còn Pháp trở thành nhà vô địch duy nhất không vượt qua vòng loại của mùa giải năm sau.

Các sân vận động

Vòng loại

Danh sách cầu thủ

Các đội tham dự

Các quốc gia tham dự vòng chung kết lần này gồm:

In đậm: năm vô địch

Trọng tài

 Alexis Ponnet
 Siegfried Kirschen
 Keith Hackett
 Michel Vautrot
 Paolo Casarin
 Albert Thomas

 José Rosa dos Santos
 Ioan Igna
 Robert Valentine
 Emilio Soriano Aladren
 Erik Fredriksson
 Bruno Galler
 Dieter Pauly

Vòng chung kết

Vòng đấu bảng

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Chung kết

Cầu thủ ghi bàn

5 bàn
 Marco van Basten

2 bàn
 Rudi Völler
 Oleh Protasov

1 bàn
 Michael Laudrup 
 Flemming Povlsen
 Tony Adams 
 Bryan Robson
 Andreas Brehme  
 Jürgen Klinsmann
 Lothar Matthäus
 Olaf Thon

1 bàn (tiếp)
 Alessandro Altobelli   
 Luigi De Agostini
 Roberto Mancini
 Gianluca Vialli
 Ruud Gullit  
 Wim Kieft
 Ronald Koeman
 Ray Houghton 
 Ronnie Whelan
 Sergei Aleinikov    
 Hennadiy Lytovchenko
 Oleksiy Mykhailychenko
 Viktor Pasulko
 Vasyl Rats
 Emilio Butragueño  
 Rafael Gordillo
 Míchel

Đội hình tiêu biểu

Bảng xếp hạng giải đấu

Tham khảo

1988

Bóng đá năm 1988
Ngọc Sơn, Thượng Nhiêu

Ngọc Sơn (chữ Hán giản thể: 玉山县, âm Hán Việt: Ngọc Sơn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thượng Nhiêu, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1728 ki-lô-mét vuông, dân số 550.000 người. Mã số bưu chính của huyện Ngọc Sơn là 334700, mã vùng điện thoại là 0793. Chính quyền huyện đóng ở trấn Thủy Khê.

Hành chính
Huyện Ngọc Sơn được chia ra làm 18 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 2 nhai đạo, 10 trấn và 6 hương
Nhai đạo: Băng Khê (冰溪街道), Văn Thành (文成街道)
Trấn: Lâm Hồ (临湖镇), Tất Mỗ (必姆镇), Hoành Nhai (横街镇), Hạ Trấn (下镇镇), Nham Thụy (岩瑞镇), Song Minh (双明镇), Tử Hồ (紫湖镇), Tiên Nham (仙岩镇), Chương Thôn (樟村镇), Phong Lâm (枫林镇)
Hương: Nam Sơn (南山乡), Hoài Ngọc (怀玉乡), Hạ Đường (下塘乡), Tứ Cổ Kiều (四股桥乡), Lục Đô (六都乡), Tam Thanh (三清乡)

Địa lý 
Phong cảnh Ngọc Sơn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tây
Thượng Nhiêu
Thành thị văn minh toàn quốc
Khu vực danh lam thắng cảnh quốc gia
Chương trình 134

Chương trình 134 là tên thông dụng của Chương trình hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn mà Chính phủ Việt Nam áp dụng từ năm 2004 nhằm mục đích đẩy nhanh tiến độ xóa nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Sở dĩ gọi là Chương trình 134 vì số hiệu của Quyết định của Thủ tướng chính phủ Việt Nam phê duyệt chương trình này là 134/2004/QĐ-TTg.

Các mục tiêu chính sách của Chương trình 134 gồm:
Đảm bảo mỗi hộ dân tộc thiểu số có tối thiểu 0,5 ha đất nương, rẫy hoặc 0,25 ha đất ruộng lúa nước một vụ hoặc 0,15 ha đất ruộng lúa nước hai vụ để sản xuất nông nghiệp.
Đảm bảo mỗi hộ dân tộc thiểu số ở nông thôn có tối thiểu tối thiểu 200 m² đất ở. Riêng hộ dân tộc Khmer ở đồng bằng sông Cửu Long có chính sách riêng.
Chính quyền trung ương cùng chính quyền địa phương sẽ trợ cấp cho các hộ dân tộc thiểu số nghèo chưa có nhà ở hoặc nhà ở tạm bợ để họ xây nhà.
Chính quyền trung ương sẽ trợ cấp bằng 0,5 tấn xi măng cho mỗi hộ dân tộc thiểu số để xây dựng bể chứa nước mưa hoặc cấp 300.000 đồng để đào giếng hoặc tạo nguồn nước sinh hoạt đối với các hộ dân tộc thiểu số sống phân tán tại vùng cao, núi đá, khu vực khó khăn về nguồn nước sinh hoạt. Đối với các thôn, bản có từ 50% số hộ là người dân tộc thiểu số trở lên, chính quyền trung ương sẽ trợ cấp 100% kinh phí xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung. Đối với các thôn, bản có từ 20% đến dưới 50% số hộ người dân tộc thiểu số, chính quyền trung ương sẽ trợ cấp 50% kinh phí xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung.

Nguồn tài chính thực hiện chương trình này do chính quyền trung ương đảm nhiệm. Chính quyền địa phương, tùy điều kiện, có thể cấp thêm tài chính cho phần chương trình thực hiện tại địa phương mình, nhưng tối đa 20% so với phần kinh phí của chính quyền trung ương chịu tại địa phương.

Việc thiết kế và thực hiện các nhiệm vụ chi của chương trình được phân cấp cho chính quyền tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Tham khảo

 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 134/2004/QĐ-TTg ngày 20-7-2004 về một số chính sách hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn.

Liên kết ngoài
Chương trình 134: Cần khoảng 1.900 tỷ đồng 
Thực hiện Chương trình 134: Sau 3 năm nhìn lại 
Chương trình đưa gần 4000 tỷ đồng đến hộ dân tộc thiểu số nghèo: Những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ.

Xem thêm
Chương trình 135

Kinh tế Việt Nam
Xã hội Việt Nam