Cờ gió Tây Tạng

Cờ gió Tây Tạng hay Cờ cầu nguyện Tây Tạng là một tấm vải hình chữ nhật đầy màu sắc, thường được tìm thấy giăng dọc theo các con đường mòn và những đỉnh núi cao ở dãy Hy Mã Lạp Sơn. Chúng được sử dụng để ban phước cho vùng nông thôn xung quanh và cho các mục đích tâm linh khác. Cờ gió được cho là có nguồn gốc từ truyền thống tôn giáo của Bản giáo. Trong Bản giáo, những pháp sư Bonpo (người theo Bản giáo) mang tính shaman giáo đã sử dụng những lá cờ trơn mang màu sắc cơ bản ở Tây Tạng. Các lá cờ gió truyền thống bao gồm văn bản và hình ảnh được in bằng mộc bản.

Lịch sử 

Kinh điển Phật giáo Nepal, ban đầu được viết trên các biểu ngữ bằng vải, đã được truyền sang các khu vực khác trên thế giới dưới dạng cờ gió. Truyền thuyết cho rằng nguồn gốc của cờ gió bắt nguồn từ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, những lời cầu nguyện của Ngài được viết trên cờ chiến đấu được các vị Chư thiên sử dụng để chống lại kẻ địch là những vị A-tu-la. Truyền thuyết này có thể đã mang đến cho các Tỳ-kheo Ấn Độ một lý do để mang theo biểu ngữ cõi trời như một cách thể hiện cam kết của họ đối với hành xử bất bạo động (Ahimsa). Kiến thức này được đưa vào Tây Tạng vào khoảng năm 800 CN, và những lá cờ thực sự được giới thiệu không muộn hơn năm 1040 CN, nơi chúng được sửa đổi thêm. Nhà sư người Ấn Độ A-đề-sa (Atisha, 980–1054 CN) đã giới thiệu tập tục in ấn trên cờ gió bằng vải của người Ấn Độ vào Tây Tạng và Nepal. Hiện tại, có thể nhìn thấy nhiều kiểu cờ gió khác nhau trên khắp khu vực Tây Tạng.

Các kiểu
Có hai loại cờ gió, đó là loại nằm ngang, gọi là Lung ta (Wylie: rlung-rta, có nghĩa là "Ngựa gió" (Phong mã) trong tiếng Tây Tạng), và loại thẳng đứng, gọi là Darchog (Wylie: dar-lcog, có nghĩa là "cột cờ"). Cờ gió Lung ta (nằm ngang) có hình vuông hoặc hình chữ nhật, và được kết nối dọc theo các mép trên cùng của chúng vào một sợi dây hoặc sợi chỉ dài. Chúng thường được treo trên một đường chéo từ cao xuống thấp giữa hai vật thể (ví dụ: một tảng đá và đỉnh của một cái sào) ở những nơi cao như trên đỉnh của các đền thờ, tu viện, bảo tháp, và các con đèo trên núi. Cờ gió Darchog (thẳng đứng) thường là những hình chữ nhật đơn lẻ lớn được gắn vào các cột dọc theo mép thẳng đứng của chúng. Darchog thường được cắm trên mặt đất, trên núi, các ụ đá, và trên mái nhà, đồng thời có liên quan về mặt hình tượng và biểu tượng đến Tràng phan (Dhvaja). Theo truyền thống, cờ gió đi theo bộ năm chiếc. Năm màu sắc đại diện cho năm nguyên tố và Ngũ Trí Như Lai (Năm Ánh sáng Thuần khiết). Các nguyên tố khác nhau được liên kết với các màu sắc khác nhau cho các truyền thống, mục đích và pháp tu (Sadhana) cụ thể. Màu xanh lam tượng trưng cho bầu trời và không gian, màu trắng tượng trưng cho không khí và gió, màu đỏ tượng trưng cho lửa, màu xanh lá cây tượng trưng cho nước, và màu vàng tượng trưng cho đất.  Theo Y học cổ truyền Tây Tạng, sức khỏe và sự hài hòa được tạo ra thông qua sự cân bằng của năm nguyên tố.

Biểu tượng
Khu vực trung tâm của một lá cờ gió theo truyền thống có hình một con ngựa gió/Lung ta (con ngựa mạnh mẽ hoặc dũng mãnh) mang ba viên ngọc bốc cháy (cụ thể là ratna - bảo châu) trên lưng nó. Hình ảnh con ngựa (ta) là biểu tượng của tốc độ và sự chuyển hóa từ vận rủi thành vận may. Ba viên ngọc rực cháy tượng trưng cho Phật, Pháp (những lời dạy của Phật giáo) và Tăng (cộng đồng Phật giáo)—ba viên đá tảng của truyền thống triết học Tây Tạng. Bao quanh Phong mã lung ta là nhiều phiên bản khác nhau của khoảng 400 thần chú truyền thống, mỗi câu dành riêng cho một vị thần cụ thể. Những bài viết này bao gồm các câu thần chú từ ba vị Bồ tát lớn của Phật giáo là vị Sư tôn bảo (Guru Rinpoche) mang tên Liên Hoa Sinh (Padmasambhava), Quán Thế Âm (Avalokiteśvara tương ứng với Chenrezig, vị bồ tát của lòng từ bi và là người bảo hộ của người Tây Tạng) và Văn Thù Sư Lợi (Manjusri). Ngoài các câu thần chú, những lời cầu nguyện cho một cuộc sống lâu dài, nhiều may mắn thường được đưa vào dành cho người treo cờ.

Hình ảnh hoặc tên của bốn loài động vật mạnh mẽ, còn được gọi là Tứ Linh Tôn (Four Dignities), tô điểm cho mỗi góc của lá cờ: rồng, Kim Xí Điểu (garuda), Hổ, và Sư tử tuyết. Cụm từ cầu nguyện Án ma ni bát mê hồng (Om mani padme hum) dựa trên bốn thuật ngữ mang tính biểu tượng: om (tượng trưng cho thân, khẩu và ý không thanh tịnh của một người), mani (có nghĩa là viên ngọc và tượng trưng cho các yếu tố của phương pháp—ý định vị tha để đạt được giác ngộ, lòng từ bi và tình yêu thương, padme (có nghĩa là hoa sen và tượng trưng cho trí tuệ), và hum (chủng tử tự của A-súc-bệ Như Lai—sự bất động và không xao động, điều không thể bị quấy rầy bởi bất cứ thứ gì). Những lời ước nguyện cũng được viết trên đó.

Theo truyền thống, cờ gió được sử dụng để thúc đẩy hòa bình, lòng từ bi, sức mạnh và trí tuệ. Cờ không mang lời cầu nguyện đến các vị thần, đây là một quan niệm sai lầm phổ biến; thay vào đó, người Tây Tạng tin rằng những lời cầu nguyện và thần chú sẽ được gió thổi đi để lan tỏa ý nguyện tốt lành và lòng từ bi vào khắp mọi không gian. Do đó, cờ gió được cho là mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Bằng cách treo cờ ở những nơi cao, Phong mã Lung ta sẽ mang theo những phước lành được khắc họa trên lá cờ đến với tất cả chúng sinh. Khi gió lướt qua bề mặt của những lá cờ, vốn rất nhạy cảm với chuyển động nhỏ nhất của gió, không khí sẽ được thanh lọc và thánh hóa bởi những câu thần chú. Những lời cầu nguyện của một lá cờ trở thành một phần vĩnh viễn của vũ trụ khi các hình ảnh mờ dần do tiếp xúc với các yếu tố tự nhiên. 

Giống như cuộc sống trôi đi và được thay thế bằng cuộc sống mới, người Tây Tạng làm mới hy vọng của họ đối với thế giới bằng cách liên tục treo những lá cờ mới bên cạnh những lá cờ cũ. Hành động này tượng trưng cho sự đón nhận những thay đổi của cuộc sống và sự thừa nhận rằng tất cả chúng sinh đều là một phần của một vòng tuần hoàn vĩ đại hơn đang diễn ra. Theo tín ngưỡng truyền thống, vì các biểu tượng và thần chú trên cờ gió là thiêng liêng, chúng nên được đối xử bằng sự tôn trọng. Chúng không nên bị đặt trên mặt đất hoặc sử dụng làm quần áo. Những lá cờ gió cũ nên được đốt đi. Một số người tin rằng nếu những lá cờ được treo vào những ngày không tốt lành theo chiêm tinh học, chúng có thể mang lại kết quả tiêu cực miễn là chúng vẫn còn tung bay. Thời điểm tốt nhất để treo cờ gió mới là vào buổi sáng trong những ngày có nắng và gió. Ở Tây Tạng, cờ gió cũ được thay thế bằng cờ mới hàng năm vào dịp Tết Tây Tạng (Losar).

Xem thêm 
 Chuỗi hạt Phật giáo
 Cờ đuôi nheo
 Namkha
 Papel picado
 Phurba
 Bảo tháp
 Kinh luân
 Yantra

Tham khảo
 Barker, Diane (2003). Tibetan Prayer Flags. Connections Book Publishing. .
 Beer, Robert (2004). Encyclopedia of Tibetan Symbols and Motifs. Serindia Publications. .
 
 Wise, Tad (2002). Blessings on the Wind: The Mystery & Meaning of Tibetan Prayer Flags. Chronicle Books. .

Chú thích

Phật giáo Tây Tạng