Keithsel/viwiki-20260523 huggingface dataset:
Lô Hoắc

Lô Hoắc hay Lư Hoắc chữ Hán giản thể: 炉霍县, Hán Việt: Lô Hoắc huyện, tên cũ là Hoắc Nhĩ Chương Cố) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có dân số năm 1999 là 37.843 người. Huyện Lô Hoắc có mã số bưu chính 626500. Huyện này có độ cao so với mực nước biển là 3050–5484 m, huyện lỵ tại trấn Tân Đô.

Tham khảo 

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Khu dân cư châu Garzê
Cửu Long, Garzê

Cửu Long chữ Hán giản thể: 九龙县, Hán Việt: Cửu Long huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Cửu Long nằm ở phía nam của Cam Tư. Huyện này có độ cao so với mực nước biển từ 1400 đến 6010 m, dân số khoảng 52.000 người. Huyện Cửu Long có các đơn vị hành chính gồm 17 hương và 1 trấn. Các dân tộc sinh sống ở đây có: người Tạng, người Hán, người Di. Huyện này là nơi sinh sống của bò Tây Tạng.

Tham khảo

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Khu dân cư châu Garzê
Chace Crawford

Christopher Chace Crawford (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1985) là nam diễn viên người Mỹ. Anh được biết đến nhất với vai Nate Archibald trong Gossip Girl trên kênh The CW.

Tiểu sử 
Crawford được sinh ra tại Lubbock, Texas Cha anh là ông Chris, bác sĩ da liễu và mẹ anh, bà Dana làm giáo viên. Anh có một em gái là Hoa hậu bang Missouri Mỹ, Candice Crawford. Crawford theo đạo Baptist Nam phương. Khi cha anh học ở trường y, Crawford sống ở Bloomington, Minnesota trong 4 năm và theo học trườn tiểu học Ridgeview.

Khi cha anh hoàn tất chương trình học, gia đình anh lại chuyển về Texas và định cử ở Plano, ngoại ô Dallas. Anh từng được chẩn đoán mắc hội chứng Rối loạn tăng động giảm chú ý khi còn bé.

Trong suốt thời trung học, Crawford làm việc tại một cửa hiệu của Abercrombie & Fitch và là người mẫu cho Hollister. Anh tốt nghiệp trung học tại Học viện Công giáo Trinity (Addison, Texas) năm 2003.

Sau khi tốt nghiệp, Crawford theo học Đại học Pepperdine, học về báo chí tuyên truyền và tiếp thị nhưng đã thôi học sau vài học kỳ để tập trung vào công việc diễn xuất. Anh từng làm công việc phục vụ mở cửa xe tạm thời để kiếm sống.

Danh sách phim

Tham khảo

Liên kết ngoài 

 
 
 Chace Crawford cast bio  at The CW

Sinh năm 1985
Người mẫu nam Mỹ
Người Lubbock, Texas
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam người mẫu Mỹ
Nam diễn viên từ Dallas, Texas
Nam diễn viên Texas
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Đạo Phu

Đạo Phu(chữ Hán giản thể: 道孚县, tiếng Tạng: rtavu, Hán Việt: Đạo Phu huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 7546 km2, dân số năm 2000 là 44.848 người. Đây là nơi sinh sống của người Tạng, Hán, Khương, Hồi, Miêu...tổng cộng có 16 dân tộc. Huyện Đạo Phu có 2 trấn (Tiên Thủy và Bát Mỹ); 20 hương: Cách Tây, MaTư, Khổng Sắc, Cát Tạp, Á Trá, Trọng Ni, Hồng Đính, Trát Thi, Hạ Tha, Ngoã Nhật, Mộc Như, Giáp Tư Khổng, Giáp Tông, Thất Mỹ, Ngân Ân, Duy Tha, Long Đăng, Hiệp Đức, Sắc Tạp, Sa Xung.

Tham khảo

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Khu dân cư châu Garzê
Bạch Ngọc, Garzê

Bạch Ngọc (chữ Hán giản thể: 白玉县, Hán Việt: Bạch Ngọc huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Bạch Ngọc có dân số 41.156 người (1999).. Huyện Bạch Ngọc được chia ra thành 17 hương trấn. Mã số bưu chính của Bạch Ngọc là 627150

Tham khảo

Liên kết ngoài 
  Trang web chính quyền 

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Lý Đường, Garzê

Lý Đường (chữ Hán phồn thể: 理塘, giản thể: 理塘, Hán Việt: Lý Đường) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có dân số năm 2001 là 47.500 người. Nhiều nhân vật Phật tử sinh ra ở đây như Kelzang Gyatso, Dalai Lama thứ 7, Tsultrim Gyatso, Dalai Lama thứ 10, cũng như Jamyang Xêba thứ năm của Labrang.

Phân chia hành chính 
Huyện Lý Đường chia thành 1 trấn và 23 hương：
 Trấn：Lý Đường hay Cao Thành (高城).
 Hương： Quân Bá, Cáp Y, Giác Ngô, Mạc Bá, Á Hỏa, Nhung Bá, Hạp Kha, Bôn Qua, Thôn Qua, Hòa Ni, Khúc Đăng, Lạt Ma Á, Chương Nạp, Thượng Mộc Lạp, Hạ Mộc Lạp, Trung Mộc Lạp, Trạc Tang, Giáp Oa, Tạng Bá, Cách Mộc, Lạp Ba, Mạch Oa, Đức Vu.

Liên kết ngoài 
 Website chính thức của huyện Lý Đường

Giai thoại 
Lý Đường có thể nói là một trong những huyện thành cao nhất thế giới,vì độ cao của nó với mặt nước biển là 4200 mét, còn cao hơn cả Lhasa của Tây Tạng, thương nhân tụ tập, vật hoa thiên bảo, địa linh nhân kiệt.

Thành Đô cách Lý Đường 700 km.

Đọc thêm 
 Tsering Shakya: The Dragon in the Land of Snows. A History of Modern Tibet Since 1947, London 1999, ISBN 0-14-019615-3

Ghi chú 

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Khu dân cư châu Garzê
Địa danh Phật giáo Tây Tạng

pl:Litang
Đức Cách

Đức Cách (chữ Hán giản thể: 德格县, Hán Việt: Đức Cách huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đức Cách có diện tích 11.955,55 km2, dân số năm 2001 khoảng 64.700 người. Đức Cách nằm ở tây bắc bộ của Cam Tư. Huyện này ngôi chùa chính của Bạch giáo và Viện in kinh Đức Cách.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
 Đức Cách 
 Giới thiệu sơ lược về Đức Cách 

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Khu dân cư châu Garzê
1770

1770 (MDCCLXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Hai của lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu, chậm hơn 11 ngày, của lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 
 Hoàng Ngũ Phúc dùng kế phản gián tiêu diệt Lê Duy Mật.

Tháng 5 
 5 tháng 3 - Thảm sát Boston: 5 người Mỹ bị quân Anh giết chết trong một vụ dẫn tới Cách mạng Hoa Kỳ 5 năm sau đó.
 7 tháng 5 -  Maria Antonia của Áo 14 tuổi lên ngôi ở Pháp.
 16 tháng 5 - Maria Antonia của Áo cưới Louis-Auguste, người sau này trở thành vua Louis XVI của Pháp, pháo hoa tại tiệc cưới của Thái tử Pháp tại Paris khiến cho 132 người chết.

Sinh 
  
 Là năm sinh của Công chúa Lê Ngọc Hân vợ vua Quang Trung trong Lịch sử Việt Nam

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*00
1771

1771 (số La Mã: MDCCLXXI) là một năm thường bắt đầu vào ngày thứ Ba trong lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy, chậm hơn 11 ngày, trong lịch Julius).

Sự kiện 
 Anh em Tây Sơn ở Đàng Trong nước Đại Việt nổi dậy chống chúa Nguyễn
 20 tháng 4 - Danh họa Francisco de Goya thông báo gửi bức vẽ Aníbal vencedor contempla por primera vez Italia desde los Alpes tham dự cuộc thi do Học viện Mỹ thuật Parma tổ chức, nhưng không đoạt giải.

Sinh
13 tháng 4 - Richard Trevithick, nhà phát minh Anh (mất 1833)
18 tháng 4 - Karl Philipp Fürst zu Schwarzenberg, đại nguyên soái Áo (mất 1820)
27 tháng 4 - Jean Rapp, tướng Pháp (mất 1821)
16 tháng 5 - Louis Henri Loison, tướng Pháp
5 tháng 6 - Ernest Augustus I của Hanover
15 tháng 8 - Sir Walter Scott, nhà phát minh người Scotland
5 tháng 9 - Archduke Charles của Áo, tướng và chính khách Áo
23 tháng 9 - Nhật hoàng Kokaku của Nhật

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*01
1772

1772 (MDCCLXXII) là một năm nhuận bắt đầu vào ngày thứ Tư của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào ngày Chủ Nhật theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 - Tháng 6 
 17 tháng 1 - Johann Friedrich Struensee và hoàng hậu Caroline Matilda bị bắt, dẫ đến sự kiện hành quyết ông và trục xuất bà đến Đan Mạch.
 17 tháng 2 - Ba Lan bị phân chia lần đầu bởi Nga và Phổ, sau này bao gồm cả Áo.
 Tháng 5 - Watauga Association được lập ở Đông Tennessee.
 9 tháng 6 - tàu Anh Gaspee bị cháy ở đảo Rhode.
 22 tháng 6 - Lord Mansfield chuyển giao quyết định dẫn đến sự chấm dứt của chế độ nô lệ ở Anh.

Sinh

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*02
1773

1773 (MDCCLXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Ba, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 - Tháng 6 
 12 tháng 1 - Bảo tàng đầu tiên của Mỹ mở cửa cho công chúng ở Charleston, Nam Carolina.
 17 tháng 1 - Thuyền trưởng James Cook trở thành nhà thám hiểm đầu tiên của châu Âu vượt qua vòng Nam Cực.
 18 tháng 1 - Vở opera đầu tiên được biểu diễn bằng tiếng Thụy Điển, Thetis and Phelée, được Carl Stenborg và Elisabeth Olin biểu diễn ở Bollhuset, đánh dấu việc thành lập Opera Hoàng gia Thụy Điển.
 27 tháng 4 hay 10 tháng 5 - Nghị viện Anh thông qua Luật Trà.
 8 tháng 5 - Ở Ai Cập, cuộc khởi nghĩa của sultan Ali Bey nhà Mamluk bị quân nhà Ottoman đàn áp.

Sinh

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*03
1774

1774 (MDCCLXXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Tư, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 
 21 tháng 1 - Hoàng đế Ottoman là Mustafa III qua đời, em là Abd-ul-Hamid I lên kế vị.

Tháng 3 
 31 tháng 3 - Nghị viện Anh thông qua Luật cảng Boston, đóng cảng Boston, Massachusetts nhằm trừng phạt vụ Tiệc trà Boston.

Tháng 4 
 17 tháng 4 - Giáo đoàn Unitarian công khai, nhà thờ phố Essex, đã được thành lập ở London bởi Theophilus Lindsey.

Tháng 5 
 10 tháng 5 - Louis XVI lên ngôi vua Pháp.

Tháng 6 
 11 tháng 6 - Người Do Thái ở Algiers chạy trốn khỏi tấn công của quân đội Tây Ban Nha.

Tháng 9 
 Trịnh Sâm phái Hoàng Ngũ Phúc và Bùi Thế Đạt dẫn quân tấn công Đàng Trong.
Đại hội lục địa lần thứ nhất được tiến hành tại Phi-la-đen-phi-a

Tháng 10 
 Trịnh Sâm đích thân cầm quân đến Nghệ An trở chiếm cho Hoàng Ngũ Phúc

Sinh

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*04
1775

1775 (MDCCLXXV) là một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Năm, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 
 17 tháng 1 - James Cook giành quyền sở hữu South Georgia cho Anh.
 30 tháng 1 - Hoàng Ngũ Phúc đánh chiếm thành Phú Xuân, kinh đô Đàng Trong.

Tháng 2 
 9 tháng 2 - Cách mạng Hoa Kỳ: Nghị viện Anh tuyên bố Massachusetts là một khu vực nổi loạn.
 15 tháng 2 - Giáo hoàng Pius VI kế vị Giáo hoàng Clement XIV làm vị Giáo hoàng thứ 250.

Thang 3 
 9 tháng 3 - Quân Trịnh đánh chiếm đồn Trung Sơn.
 22 tháng 3 - Quân Trịnh đánh chiếm đồn Cẩm Lệ.

Tháng 4 
 Hoàng Ngũ Phúc vượt đèo Hải vân đánh bại Tây Sơn tại Cẩm Sa.

Tháng 5 
 Tống Phúc Hiệp đánh bại Tây Sơn tái chiếm Phú Yên,

Tháng 7 
 Nguyễn Huệ chiến thắng quân Nguyễn và đánh chiếm Phú Yên.

Sinh

Mất 
 Ngày xx tháng xx: Hiếu Nghi Thuần hoàng hậu

Xem thêm

Tham khảo

*05
1776

1776 (MDCCLXXVI) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Hai của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào thứ Sáu, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 
 10 tháng 1 - Thomas Paine xuất bản sách Common Sense - Lẽ Thông Thường.
 10 tháng 1 - Cách mạng Hoa Kỳ: những người trung thành Nam Carolina do Robert Cunningham lãnh đạo đã ký một bản kiến nghị từ nhà tù đồng ý tất cả các yêu sách hoà bình của một chính quyền bang mới thành lập của Nam Carolina.
 24 tháng 1 - Cách mạng Hoa Kỳ: Henry Knox đến Cambridge, Massachusetts với pháo ông đã vận chuyển từ Fort Ticonderoga.

Tháng 3 
 9 tháng 3: Nhà kinh tế học Scotland Adam Smith xuất bản cuốn Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia (The Wealth of Nations) tại London.
 Nguyễn Lữ phụng lệnh Nguyễn Nhạc đem quân tấn công Gia Định.

Tháng 6 
 Đỗ Thanh Nhân và Lý Tài đánh lẫn nhau. Nguyễn Phúc Dương rút quân về Quy Nhơn.

Tháng 7 
 4 tháng 7: Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ

Tháng 10 
 Nguyễn Phúc Thuần rút quân về Gia Định rồi bị Lý Tài ép nhường gọi vương cho Nguyễn Phúc Dương.

Sinh

Mất

Xem thêm

Chú thích 

*06
1777

1777 (MDCCLXXVII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Tư của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào Chủ Nhật, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1
 3 tháng 1 - Cách mạng Hoa Kỳ: tướng Mỹ George Washington đánh bại tướng Anh Charles Cornwallis tại trận Princeton.
12 tháng 1 - Phái đoàn truyền giáo Santa Clara de Asís được thành lập ở nơi ngày nay là Santa Clara, California.

15 tháng 1 - Vermont tuyên bố độc lập khỏi tiểu bang New York và trở thành một nước độc lập, một vị thế mà Vermont có được cho đến khi gia nhập làm bang thứ 14 của Hoa Kỳ vào năm 1791.

Tháng 3 
 Nguyễn Huệ mang thủy quân tiến công Gia Định.

Tháng 9 
 Nguyễn Huệ bao vây Ba Việt bắt sống chúa Nguyễn Phúc Dương và toàn bộ tướng sĩ.

Tháng 10 
 Quân Tây Sơn bắt Nguyễn Phúc Thuần và xử tử cùng với Nguyễn Phúc Dương.

Tháng 11 
 Nguyễn Ánh tập hợp lực lượng khởi binh đánh Tây Sơn.

Tháng 12 
 Nguyễn Ánh cùng tổng đốc Châu tái chiếm Gia Định.

Sinh
 30 tháng 4 - Carl Friedrich Gauss, nhà toán học, vật lý người Đức (m. 1855)
 Điện Đô vương Trịnh Cán - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài nước Đại Việt (mất 1782)

Mất
 Định vương Nguyễn Phúc Thuần - chúa Nguyễn ở Đàng Trong nước Đại Việt (sinh 1754)
 Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương - chúa Nguyễn ở Đàng Trong nước Đại Việt

Xem thêm

Tham khảo

*07
1778

1778 (MDCCLXXVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Năm của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Hai, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 

 18 tháng 1 - Cuộc thám hiểm Thái Bình Dương thứ ba của thuyền trưởng James Cook, với các con tàu HMS Resolution và HMS Discovery, lần đầu nhìn thấy O'ahu sau đó là Kaua'i ở quần đảo Hawaii, mà ông đặt tên là "quần đảo Sandwich".

Tháng 2 
 5 tháng 2 - Nam Carolina trở thành bang đầu tiên phê chuẩn Điều khoản liên bang.
 6 tháng 2 - Chiến tranh cách mạng Mỹ: Ở Paris Hiệp ước liên minh và Hiệp ước Hữu nghị và Thương mại được Hoa Kỳ và Pháp ký kết, là dấu hiệu công nhận chính thức quốc gia mới này.
 23 tháng 2 - Chiến tranh cách mạng Mỹ: Baron von Steuben đến Valley Forge, Pennsylvania và bắt đầu huấn luyện quân Mỹ.

Tháng 5 
 Nguyễn Ánh đánh chiếm Bình Thuận
 Thủ lĩnh Tây Sơn Nguyễn Nhạc xưng làm hoàng đế ở Quy Nhơn, nước Đại Việt

Sinh 
 José de San Martín
 19 tháng 12 – Nguyễn Công Trứ, nhà quân sự, nhà kinh tế, nhà thơ Việt Nam (m. 1858)

Mất 

 10 tháng 1 – Carl Linnaeus, bác sĩ kiêm nhà thực vật học và nhà động vật học người Thụy Điển (s. 1707).

Xem thêm

Tham khảo

*08
Thạch Cừ

Thạch Cừ (chữ Hán giản thể: 石渠县, Hán Việt: Thạch Cừ huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 24.944 km2, dân số năm 2002 là 60.000 người. Huyện Thạch Cừ được chia ra các đơn vị hành chính gồm 2 trấn và 20 hương.
 Trấn: Nê Hạp và Lạc Tu.
 Hương: Hà Trát, Khởi Ổ, Nghị Ngưu, Tân Vinh, Mông Nghị, Ôn Ba, Ngõa Tu, Trường Tu Can Mã, A Nhật Trát, Cách Mạnh, Trát Y, Chân Đạt, Bôn Đạt, Chính Hoa, Ma Hạp, Đức Vinh Mã, Nga Đa Mã, Trường Sa Cống Mã, Trường Sa Can Mã.

Khí hậu

Tham khảo

Khu dân cư châu Garzê
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
1779

1779 (MDCCLXXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Sáu của lịch Gregory (hay một năm thường bắt đầu vào thứ Ba, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 – tháng 6 
 9 tháng 1 – Quân Anh đầu hàng Maratha ở Wadgaon, Ấn Độ và bị buộc phải trả lại các lãnh thổ mà Anh chiếm từ năm 1773.
 1 tháng 1 - Ching-Thang Khomba đăng quang vua của Manipur.
 22 tháng 1 - Chiến tranh cách mạng Mỹ: Claudius Smith bị treo cổ ở Goshen, Quận Orange, New York theo cáo buộc khủng bố chống người dân ở các cộng đồng chung quanh.

Sinh

Mất

Xem thêm

Tham khảo

*09
Lô Định

Lô Định (chữ Hán giản thể: 泸定县, Hán Việt: Lô Định huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có dân số năm 1999 là 75.734 người. Mã số bưu chính của huyện Lô Định là 626100.

Tham khảo 

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Đắc Vinh

Đắc Vinh (chữ Hán giản thể: 得荣县, Hán Việt: Đắc Vinh huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đắc Vinh có diện tích 2916 km2, dân số năm 2002 là 20.000 người.

Huyện Đắc Vinh được chia ra thành 1 trấn Tùng Mạch và 11 hương: Tư Áp, Bôn Đô, Bát Nhật, Nhật Long, Từ Long, Khúc Nhã Cống, Cổ Học, Tử Canh, Tỳ Vu, Bạch Tùng, Cống Ba.

Climate

Tham khảo

Khu dân cư châu Garzê
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
1780

1780 (MDCCLXXX) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Bảy của lịch Gregory (hay một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư, chậm hơn 11 ngày, theo lịch Julius).

Sự kiện

Tháng 1 
16 tháng 1 - Chiến tranh cách mạng Mỹ: trận Cape St. Vincent.
Nguyễn Ánh xưng vương nối nghiệp chúa Nguyễn.

Tháng 2 
Tháng 2 - Liên minh Trung lập vũ trang được thành lập giữa Đan Mạch, Thụy Điển và Nga.
29 tháng 2 - Hội sinh viên nam nữ học chung Omicron Delta Omega đã được Benjamin Franklin thành lập.

Tháng 3 
 26 tháng 3 - British Gazette and Sunday Monitor, tờ báo Chủ Nhật đầu tiên ở Anh.
 Nguyễn Ánh mưu cùng Tống Phúc Thiêm giết Đỗ Thành Nhơn.

Tháng 4 
 16 tháng 4 - Đại học Münster ở Münster, Bắc Rhine-Westphalia, Đức được thành lập.

Tháng 5 
 12 tháng 5 - Chiến tranh cách mạng Mỹ: Charleston, Nam Carolina bị các lực lượng Anh chiếm đóng.

 19 tháng 5 - Ngày đen tối của New England

Sinh

Mất 
 Ngô Thì Sĩ

Xem thêm

Tham khảo

*00
Hiển Lâm các

Hiển Lâm các (顯臨閣) là một công trình kiến trúc nằm trong quần thể di tích cố đô Huế, trong khu vực các miếu thờ, được xây dựng vào năm 1821 và hoàn thành vào năm 1822 thời vua Minh Mạng, cùng lúc với Thế Miếu. Hiển Lâm các nằm trong khu vực miếu thờ trong hoàng thành Huế, cao 17 m và là công trình kiến trúc cao nhất trong Hoàng Thành. Đây được xem là đài kỷ niệm ghi nhớ công tích của các vua nhà Nguyễn và các quan đại thần có công lớn của triều đại.

Kiến trúc 

Hiển Lâm các được kiến trúc bằng gỗ cao tầng, xây dựng trên khối nền cao hình chữ nhật, lát gạch Bát Tràng, xây bó bằng gạch vồ, vôi vữa và đắp nổi mảnh sành để trang trí. Từ dưới bước lên mặt nền bằng hai hệ thống bậc cấp đá Thanh, ở trước và sau mỗi hệ thống có 9 cấp bậc. Hai bên thành bậc cấp đắp hình rồng ở giữa là giới hạn lối đi dành riêng cho vua.

Kiến trúc của Hiển Lâm các được chia làm 3 phần rõ rệt chia làm 3 phần mái chính. Tầng 1 có tất cả năm gian, kiến trúc của tầng 1 được xem là sắc sảo với những bản điêu khắc đạt đến trình độ điêu khắc tinh xảo. Tại các cột, kèo của tầng 1, các bản điêu khắc có in hình rồng, hoa, lá có giá trị rất cao về mặt kiến trúc. Ở hàng cột 3 tính từ mặt trước, dựng một dãy đố bản, giữa mỗi gian trổ một cửa vòm. Các hệ thống kèo, liên ba, đố bản ở tầng này đều chạm nổi các mô típ hình rồng cách điệu hoá thành dây leo lá cuốn. Trên cửa giữa treo tấm hoành phi lớn đề ba chữ Hiển Lâm các trên nền sơn màu lục, khung chạm chín con rồng vờn mây sơn son thếp vàng.

Chiếc cầu thang nhỏ bằng gỗ được bắc lên tầng 2 được xem là một tác phẩm giá trị nhất của Hiển Lâm các. Tầng 2 được chia làm 3 gian và tầng 3 chỉ có 1 gian. Trên cùng của tầng 3 có đựng một bình rượu màu vàng.

Kết cấu của kiến trúc Hiển Lâm các khá vững chãi một phần nhờ vào sức chống đỡ của 24 cột. Độc đáo của Hiển Lâm các nhất chính là công trình này được làm hoàn toàn bằng gỗ và có tất cả 12 mái, 4 cột chính chạy suốt chiếu cao của Hiển Lâm các 13m. Diện tích mặt bằng Hiển Lâm các là 300 m².

Tình trạng 
Hiển Lâm các là công trình đẹp và độc đáo của khu vực Hoàng Thành. Nó là công trình được bảo quản tốt và được trùng tu nhiều lần, lần mới nhất vào năm 2001 (được xem là lần trùng tu hoàn chỉnh nhất). Cụm từ Hiển Lâm các, Thế miếu và Cửu Đỉnh là 3 cụm từ mà mọi người luôn nhắc liền nhau để cho thấy sự liên kết về mặt kiến trúc cũng như về công dụng, chức năng của các công trình này và là một tổng thể không thể tách rời, chính sự phối hợp với bố cục xung quanh cùng cảnh quan khiến cho giá trị của Hiển Lâm các rất quan trọng. Các đời vua Nguyễn, tất cả các công trình xây dựng đều phải thấp hơn Hiển Lâm các.

Hình ảnh

Tham khảo 
 Huế và di tích tham quan – Cùng bạn khám phá thế giới (Sách ảnh hướng dẫn du lịch của Sapaco Tourist, tr. 12 - Xuất bản năm 2001).
 Nguyễn Hạnh - Trần Thị Thanh Nguyên - Nguyễn Duy Linh: Hiển Lâm các đến Thế miếu – Nhà xuất bản Trẻ (Xuất bản tháng 11 - 2006).

Chú thích

Liên kết ngoài
 http://www.hueworldheritage.org.vn/quanthe/hoangthanh/Hienlamcac.asp 

Hoàng thành Huế
Aegithalos caudatus

Bạc má đuôi dài (danh pháp hai phần: Aegithalos caudatus) là một loài chim dạng sẻ nhỏ thuộc họ Bạc má đuôi dài. Loài chim này trong tiếng Nhật còn gọi là Shima Enaga.

Chúng sống ở châu Âu và châu Á. Đây là một loại chim không di cư. Chúng có chiều dài từ 13–15 cm tính cả đuôi dài từ 7–9 cm. Bạc má đuôi dài có màu xám bên trên lưng và màu bạc vôi ở dưới.

Loài chim này ăn côn trùng trong suốt cả năm. Chúng chủ yếu ăn động vật chân đốt, thích trứng và ấu trùng của bướm. Thỉnh thoảng chúng ăn thực vật vào mùa thu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Caudatus
Chim Nga
Chim Nhật Bản
Chim Triều Tiên
Chim châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Tây Á
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Nguyễn Anh Tuấn

Nguyễn Anh Tuấn là một tên họ người Việt rất phổ biến. Một số nhân vật cùng tên tương đối nổi bật có thể là:
Nguyễn Anh Tuấn (1957-), Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy (C47), Bộ Công an.
Nguyễn Anh Tuấn (1962-), Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam (đã bị tước), nguyên Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội, nguyên Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội.
Nguyễn Anh Tuấn (1968-), Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 4, nguyên là Tư lệnh Binh đoàn 12, Bộ Quốc phòng.
Nguyễn Anh Tuấn (1966-), Thiếu tướng, Tư lệnh Quân đoàn 3, Bộ Quốc phòng.
Nguyễn Anh Tuấn, Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Tổ chức, Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng.
Nguyễn Anh Tuấn (Biên phòng), Trung tướng (1967-), Chính ủy Bộ đội Biên phòng Việt Nam
Nguyễn Anh Tuấn, Đại tá, Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, Quân chủng Hải quân, Bộ Quốc phòng
Louis Nguyễn Anh Tuấn (1962-), giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.
Nguyễn Anh Tuấn (1962-), nguyên Tổng Biên tập Báo điện tử VietNamNet.
Nguyễn Anh Tuấn (1969-), võ sĩ Karatedo Việt Nam.
Nguyễn Anh Tuấn (1979-), Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, XIV, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh, nguyên Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn.
Nguyễn Anh Tuấn (1966-), nguyên Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Khánh Hòa 
Nguyễn Anh Tuấn nhà ngoại giao, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Ukraina và Moldova (2017-2020).
Nguyễn Anh Tuấn là tên thật của rapper AT_117.
Nguyễn Anh Tuấn là tên thật của ca sĩ Will - thành viên nhóm nhạc 365.
Đánh bóng trung bình

Tỷ lệ đánh bóng trung bình (, viết tắt là AVG hay BA) hay tỷ lệ đánh bóng (hoặc cá biệt trong bóng chày gội là tỷ lệ hit) là hệ số dùng trong 2 bộ môn thể thao cricket và bóng chày để đo mức xuất sắc của người đánh bóng. AVG càng cao thì người đánh càng được coi là xuất sắc.

Trong bóng chày 
AVG được tính bằng cách lấy số các cú đánh chắc (hit) chia cho số lượt đánh (at bat).

Một cú đánh chắc (hay gọi phổ biến hơn là hit, viết tắt là H) là cú đánh giúp người đánh lên được ít nhất là chốt thứ nhất an toàn sau khi đánh trả. Mỗi lượt đánh (viết tắt là AB) được tính kể từ khi người đánh ra đối mặt với người ném, trừ một số ngoại lệ như bóng ném ra trúng người đánh hay base on balls...

Ví dụ: Trong 1 trận, người đánh bóng được điều ra đánh bóng tất cả năm lần. Trong 4 lần đó anh ta hit 1 lần, bị strikeout 2 lần, base on balls 2 lần. Như vậy anh ta tới được base thứ 1 tổng cộng 3 lần và có 3 at bat vì lần base on balls không được tính là at bat (no time at bat). HSĐTB = 1: 3 = 0,3.

AVG tiếng Anh được viết với 1 dấu chấm (.300) hoặc 1 dấu phẩy (0,300) trước 3 chữ số thập phân.

Trong một mùa giải bóng chày, người đánh bóng có AVG trên .300 được coi là cực kỳ xuất sắc, trên .400 gần như là mục tiêu không tưởng trong thời kỳ hiện đại. Vận động viên gần đây nhất đạt được thành tích trên tại Major League Baseball (MLB) là Ted Williams của đội Boston Red Sox vào năm 1941.

Tham khảo

Bóng chày
Thống kê đánh bóng
Giam Lợi

Giam Lợi hay Giám Lợi (chữ Hán giản thể: 监利市, Hán Việt: Giam Lợi thị hoặc Giám Lợi thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Kinh Châu, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 3256 km², dân số năm 2004 là 1,37 triệu người. Thành phố được chia thành các đơn vị hành chính gồm 18 trấn và 3 hương.
Trấn: Chu Hà, Tân Câu, Xích Bát, Thượng Xa, Bạch Loa, Biện Hà, Châu Lão Chủy, Cung Trường, Phân Diêm, Mao Thị, Phúc Điền Tự, Hoàng Hiết Khẩu, Võng Thị, Uông Kiều, Trình Tập, Tam Châu.
Hương: Hồng Thành, Kỳ Bàn, Chá Mộc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền thành phố Giam Lợi 

Kinh Châu
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thành phố tỉnh Hồ Bắc
Tân Giới

Tân Giới (, ) là một trong ba khu vực chính của Hồng Kông, bên cạnh đảo Hồng Kông và bán đảo Cửu Long. Khu vực này chiếm 86,2% diện tích và khoảng một nửa dân số của vùng lãnh thổ này. Tân Giới được nhà Thanh cho Anh Quốc thuê 99 năm theo một điều ước được ký vào năm 1898.

Lịch sử 
Ngày 9 tháng 6 năm 1898, Anh Quốc và triều đình Mãn Thanh ký kết điều ước "Mở rộng địa giới Hồng Kông" tại Bắc Kinh, thuê nhượng vùng đất từ phía bắc đường giới tuyến Cửu Long đến bờ nam sông Thâm Quyến, cùng 233 hòn đảo lân cận như Đại Tự Sơn, Nam Nha, Trường Châu và Bình Châu, kỳ hạn 99 năm cho đến năm 1997 thì chấm dứt hiệu lực. Vì vùng đất mới thuê nhượng chưa có một danh xưng thống nhất, cho nên người Anh mới gọi luôn là New Territories (tạm dịch: "Vùng lãnh thổ mới"), phiên sang tiếng Trung là "Tân Giới", có thể ngụ ý là "đường biên giới mới". Đường giới tuyến cũ phân cách vùng đất thuê nhượng (Tân Giới) và vùng đất cắt nhượng (Cửu Long), sau này được phát triển thành con đường lớn mang tên Phố Giới Hạn. Tân Giới vốn chỉ vùng đất từ Phố Giới Hạn đến bờ nam sông Thâm Quyến, nhưng do sự phát triển của thành thị, khu vực từ phía bắc của Phố Giới Hạn đến phía nam núi Sư Tử đã được sáp nhập vào các khu vực của Cửu Long (còn gọi là Tân Cửu Long).

Địa lý và phân hoạch hành chính 
Căn cứ văn bản được công bố vào tháng 12 năm 2003 của Tổng cục Địa chánh Hồng Kông, diện tích của toàn Tân Giới vào khoảng 747,18 km². Tính luôn cả đảo Đại Dữ Sơn và 233 đảo lân cận, tổng diện tích ước khoảng 975,23 km². Theo Bách khoa toàn thư Britannica, diện tích Tân Giới là 952 km². Phân định hành chính có chín khu (quận), mỗi đều có một nghị hội khu của riêng mình, đó là:
 Khu Ly Đảo (các đảo ngoài khơi)
 Khu Quý Thanh
 Khu Bắc
 Khu Tây Cống
 Khu Sa Điền
 Khu Đại Bộ
 Khu Thuyên Loan
 Khu Đồn Môn
 Khu Nguyên Lãng

Về phân chia khu vực bầu cử hội đồng lập pháp, Tân Giới lại chia làm hai khu:
 Tân Giới Đông: bao gồm Khu Bắc, Đại Bộ, Sa Điền và Tây Cống (được 07 ghế）
 Tân Giới Tây: bao gồm khu Thuyên Loan, Đồn Môn, Nguyên Lãng, Quý Thanh và Ly Đảo (được 08 ghế).

Nhân khẩu 
Căn cứ bản điều tra nhân khẩu Hồng Kông năm 2011, tổng dân số của Tân Giới là 3.691.093 người, chiếm 52,2% dân số Hồng Kông; mật độ 3.801 người/km².

Tham khảo

Khởi đầu năm 1898
Tranh chấp lãnh thổ của Trung Hoa Dân Quốc
Bán đảo Trung Quốc
Viễn An

Viễn An (chữ Hán giản thể: 远安县, Hán Việt: Viễn An huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1752,3 km², dân số năm 2004 là 200.000 người. Viễn An được chia ra các đơn vị hành chính gồm 6 trấn: Hoa Lâm Tự, Cựu Huyện, Dương Bình, Mao Bình Trường, Hà Hoa; hương Hà Khẩu.

Khí hậu

Tham khảo

Địa lý Nghi Xương
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam năm 2008

Lịch và kết quả thi đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam các cấp trong năm 2008.

Đội tuyển Việt Nam

Đội tuyển Olympic Việt Nam

Đội tuyển U-20

Đội tuyển U-19

Đội tuyển U-17

Đội tuyển quốc gia nữ

Cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia

Huấn luyện viên trưởng:  Henrique Calisto

Ghi chú

Liên kết ngoài

2008
Bóng đá Việt Nam năm 2008
Triệu Tổ miếu (Hoàng thành Huế)

Triệu Tổ miếu (肇祖廟) hay là Triệu miếu (từ Hán Việt 肇 Triệu nghĩa là phát sinh, bắt đầu) là một công trình kiến trúc trong Hoàng thành Huế thờ Nguyễn Kim. Triệu Tổ miếu được xây dựng dưới thời vua thứ nhất của nhà Nguyễn, năm Gia Long thứ 3 (1804).

Đặc điểm 
Miếu này nằm ở phía bắc của Thái miếu, là miếu thờ Nguyễn Kim, thân sinh của chúa Tiên Nguyễn Hoàng. Nguyễn Kim bị hàng tướng nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đầu độc chết. Nguyễn Kim đã được triều Nguyễn truy tôn miếu hiệu cho ông là Triệu Tổ.

Miếu được xây trong một khuôn viên hình chữ nhật, tường phía nam gắn liền với tường Thái miếu. Bên trong điện chính đặt án thờ Triệu Tổ Tĩnh hoàng đế và hoàng hậu. Mỗi năm tổ chức 5 lần tế tương tự như ở Thái miếu.

Về hình thức và quy mô kiến trúc, Triệu miếu tương tự như Hưng miếu, miếu gồm 1 tòa điện chính theo lối nhà kép, chính đường 3 gian 2 chái, tiền đường 5 gian 2 chái đơn.

Miếu thờ chính Triệu Miếu có diện tích 540m2. Đây là công trình kiến trúc gỗ được xây theo kiểu nhà kép "Trùng thiềm điệp ốc", Tiền điện gồm 5 gian và chính điện 3 gian, 2 chái bên Đông và Tây; Hai nhà được nối với nhau bằng kết cấu vì vỏ cua (trần thừa lưu). Mái lợp ngói âm dương hoàng lưu ly, chân mái ngói câu đầu trích thủy hoàng lưu ly. Bờ mái, tường cổ diềm được đắp nổi phù điêu có gắn mảnh sành sứ. Các cấu kiện gỗ được sơn son truyền thống (trừ phần hậu chính điện sơn nhuộm màu gỗ); hoa văn họa tiết liên ba, bạo cột, cửa thượng song hạ bản được thếp vàng. Hai bên điện chính có Thần Khố (phía đông) và Thần Trù (phía tây).

Tường và cổng: mặt Bắc được giới hạn bởi tường thành, ba phía còn lại là hệ thống tường thấp cao 1,2m, mỗi phía trổ một cổng.

Sân đường có diện tích khoảng 300m2, sân trước và lối đi được lát gạch Bát Tràng.

Lịch sử 
Triệu Miếu được xây dựng vào năm Gia Long thứ 3 (1804).

Năm 1989, do Thái Miếu xuống cấp nặng nên Triệu miếu trở thành nơi thờ chung cho 9 chúa Nguyễn.

Hơn 200 năm tồn tại, với sự tác động của thời tiết và chiến tranh hủy hoại, Triệu miếu đã xuống cấp nghiêm trọng.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã quyết định viện trợ không hoàn lại cho tỉnh Thừa Thiên Huế 700 ngàn USD để thực hiện dự án "Bảo tồn, tu bổ di tích Triệu Tổ Miếu-phần Tiền Điện". Dự án có tổng vốn đầu tư là 16 tỷ đồng, tương đương 759.236 USD, trong đó tài trợ từ phía Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ 700.000 USD, còn lại là đối ứng của tỉnh Thừa Thiên Huế hơn 1,2 tỷ đồng; thực hiện từ tháng 10/2014 - 1/2017. Trước đó đầu năm 2014, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng đã tài trợ tỉnh Thừa Thiên Huế gần 30 ngàn USD để phục chế 3 án thờ bên trong Triệu Tổ Miếu.

Ngày 15 tháng 9 năm 2016, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tổ chức khánh thành công trình bảo tồn, tu bổ di tích Triệu Miếu sau 27 tháng thi công.

Tham khảo 

Hoàng thành Huế
Miếu Việt Nam
Công trình xây dựng Huế
Ngô Bang Quốc

Ngô Bang Quốc (; 22 tháng 7 năm 1941 — 8 tháng 10 năm 2024) là một nhà chính trị Trung Quốc. Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông từng là Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ngô Bang Quốc sinh ra tại huyện Phì Đông, tỉnh An Huy, Trung Quốc. Ông nhập học Đại học Thanh Hoa năm 1960, chuyên ngành kỹ thuật đèn điện tử và tốt nghiệp năm 1967.

Xem thêm 

 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
 Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Thượng Hải
 Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
 Bí thư Thành ủy Thượng Hải

Tham khảo 

Người An Huy
Chủ tịch Quốc hội Trung Quốc
Đại biểu Nhân đại toàn quốc
Cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa
Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc
Chính khách từ Hợp Phì
Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII
Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XV
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIV
Bí thư Thành ủy Thượng Hải
Sự di cư của cá

Có rất nhiều loại cá thực hiện việc di cư theo một cơ bản đều đặn. Chu kỳ thời gian di cư của nhiều loại cá khác nhau thì khác nhau, từ trong ngày đến trong năm. Những đoạn đường di cư của các loại cá khác nhau thì cũng khác nhau, từ vài trăm mét đến hàng ngàn kilômét. Mục đích cá di cư thường có liên quan đến hoặc là đi tìm thức ăn hoặc là sinh sản. Tuy nhiên có những trường hợp lý do di cư của cá vẫn chưa được biết đến.

Xếp loại
Cá di cư được xếp loại như sau:
 Diadromous: cá di chuyển giữa nước ngọt và nước mặn. (tiếng Hy Lạp: 'Dia' có nghĩa là "giữa") Có ba loại cá diadromous:
 anadromous là loại cá sống phần lớn ở biển, sinh sản trong vùng nước ngọt (tiếng Hy Lạp: 'Ana' có nghĩa là "lên trên")
 catadromous là loại cá sống trong nước ngọt, sinh sản trong biển (tiếng Hy Lạp: 'Cata' có nghĩa là "xuống dưới")
 amphidromous là loại cá di chuyển giữa nước ngọt và nước mặn trong một phần vòng đời của chúng, nhưng không phải để sinh sản (tiếng Hy Lạp: 'Amphi' có nghĩa là "cả hai")
 potamodromous là loại cá chỉ di cư trong nước ngọt. (tiếng Hy Lạp: 'Potamos' có nghĩa là "sông")
 oceanodromous là loại cá chỉ di cư trong vùng nước mặn. (tiếng Hy Lạp: 'Oceanos' có nghĩa là "đại dương")
Di cư thẳng đứng trong ngày là một hình thức thường thấy. Nhiều loại sinh vật biển di chuyển lên mặt biển vào ban đêm để tìm thức ăn, sau đó quay trở xuống đáy biển trong thời gian ban ngày.

Các loài
Một trong các loại cá sống ở nước mặn và sinh sản ở nước ngọt nổi tiếng nhất là cá hồi Thái Bình Dương. Chúng đẻ trứng trong các dòng suối nước ngọt nhỏ, đi xuống biển và sống ở đó vài năm, rồi quay về chính các con suối mà chúng được sinh ra để đẻ trứng và chết ngay sau đó. Cá hồi có khả năng lội hàng trăm kilômét lên thượng nguồn, và người ta phải xây các thang cá trong các đập nước để cho cá hồi vượt qua đập. Các ví dụ khác về cá sống nước mặn và sinh sản ở nước ngọt là cá hồi biển, three-spined stickleback, và cá bẹ. Loại cá sống nước ngọt và sinh sản ở nước mặn đáng chú ý nhất là lươn nước ngọt thuộc chi Anguilla. Khi còn là ấu trùng chúng trôi trong biển cả, đôi khi hàng tháng hoặc hàng năm, trước khi di chuyển hàng ngàn cây số trở về các dòng suối gốc của chúng. Một số loài cá biển như cá ngừ di cư từ bắc đến nam và ngược lại hàng năm theo sau sự biến đổi nhiệt độ trong đại dương. Điều này rất quan trọng đối với việc đánh bắt cá. Việc di cư của cá nước ngọt thường ngắn hơn, thường thường là từ hồ đến suối hay ngược lại cho mục đích sinh sản.

Xem thêm
 Thang cá
 Cá hồi di cư
 Cá mòi di cư

Tham khảo

 Carl E. Bond, Biology of Fishes, 2nd ed. (Saunders, 1996), pp. 599–605.
 Michael Blumm, J.D., Sacrificing the Salmon: A Legal and Policy History of the Decline of Columbia Basin Salmon , Bookworld Publications, 2002.
 

Cá di cư
Thủy sinh thái học
Ngư học
Thủy sản
Động vật di trú
Włodzimierz Lubański

Włodzimierz 'Włodek' Leonard Lubański (sinh 28 tháng 2 năm 1947 tại Gliwice-Sośnica) là một cựu cầu thủ bóng đá Ba Lan, chơi ở vị trí tiền đạo, là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ hai cho đội tuyển Ba Lan sau Robert Lewandowski.

Trong sự nghiệp đội tuyển quốc gia, Lubański khoác áo Ba Lan 75 trận trong khoảng thời gian từ 1963 đến 1980, ghi được 48 bàn thắng (nếu tính cả các trận đấu trong khuôn khổ Olympic thì con số này lên đến 80 trận và 50 bàn). Ông lập được 5 hat-trick trong suốt sự nghiệp thi đấu quốc tế, trong đó gồm cả 1 lần ghi được 5 bàn thắng trong 1 trận, gặp Luxembourg năm 1969. Lubański khoác áo đội tuyển lần đầu khi mới 16 tuổi 188 ngày, lập một kỉ lục nữa là cầu thủ trẻ nhất khoác áo đội tuyển Ba Lan. Ông dẫn dắt Ba Lan giành huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 1972. Sau khi bỏ lỡ World Cup 1974 vì bị gãy chân, Lubański có mặt ở World Cup 1978, tuy nhiên không giữ được phong độ như trước.

Tại cấp độ câu lạc bộ, Lubański thi đấu phần lớn thời gian cho 2 câu lạc bộ Górnik Zabrze của Ba Lan và KSC Lokeren của Bỉ.

Tháng 11 năm 2003, kỉ niệm nửa thế kỉ thành lập UEFA, ông được bầu chọn là Cầu thủ vàng UEFA, cầu thủ Ba Lan xuất sắc nhất trong vòng nửa thế kỉ, của Ba Lan, do Hiệp hội bóng đá Ba Lan tổ chức.

Lubański hiện là trợ lý huấn luyện viên tại đội bóng cũ KSC Lokeren, chủ yếu là huấn luyện tiền đạo.

Tham khảo

Liên kết ngoài 
Włodzimierz Lubański (90minut.pl) 
Hồ sơ cầu thủ tại Ủy ban Olympic Ba Lan  
Cầu thủ vàng Ba Lan trên trang chủ UEFA 

Sinh năm 1947
Cầu thủ bóng đá nam Ba Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan
Cầu thủ vàng UEFA
Nhân vật còn sống
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Cầu thủ bóng đá Belgian First Division A
Cầu thủ bóng đá Ekstraklasa
Cầu thủ bóng đá K.S.C. Lokeren Oost-Vlaanderen
Cầu thủ bóng đá Ligue 1
Cầu thủ bóng đá Ligue 2
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Ba Lan
Cầu thủ bóng đá Belgian First Division B
Tiền đạo bóng đá nam
Hải đăng Hòn Nước

Hải đăng Hòn Nước, tên cũ là hải đăng Vũng Mới là ngọn hải đăng trên vùng biển Gia Lai, Việt Nam. Nó có tác dụng chỉ vị trí đỉnh Gà Gô thuộc dãy Gò Dưa của thôn Tân Phụng, xã Phù Mỹ Đông, tỉnh Gia Lai, đồng thời giúp tàu thuyền hoạt động trên vùng biển Bình Định xác định vị trí của mình, tránh đá ngầm và xác định hướng đi.

Hải đăng Vũng Mới được xây dựng từ thời Pháp thuộc trên vịnh Vũng Mới, hoạt động trong nhiều năm. Sau đó bị chiến tranh và thiên nhiên hủy hoại và trở thành một phế tích. Mãi đến những năm 90 nó mới được xây dựng lại, hoàn thành vào năm 1997 và được đặt tên mới là hải đăng Hòn Nước theo tên của hòn đảo nhỏ trong vịnh Vũng Mới.

Tọa độ địa dư của hải đăng là: 14o16'8"N - 109o10'8"E. Với tầm hiệu lực ban ngày là 21 hải lý, ban đêm là 18 hải lý. Tháp đèn cao 16.2m được xây bằng đá có màu xám sẫm, độ cao của tâm sáng so với mực nước biển là 62.5m. Đèn phát ra ánh sáng trắng, chớp đơn theo chu kỳ 5 giây. Đèn chính là loại đèn APRB 251 DC, đèn phụ là loại HD300.
Hiện nay hải đăng này được quản lý bởi xí nghiệp bảo đảm an toàn hàng hải 201 thuộc công ty bảo đảm an toàn hàng hải II.

Chú thích

Tham khảo
Hải đăng Hòn Nước 

Hòn Nước
Gia Lai
Trừ Châu

Trừ Châu (, âm Hán Việt: Trừ Châu thị) là một địa cấp thị thuộc tỉnh An Huy, Trung Quốc. Thành phố này giáp với Hợp Phì ở phía nam và tây nam, Hoài Nam về phía tây, Bạng Phụ về phía tây bắc và tỉnh Giang Tô về phía đông. Địa cấp thị có diện tích 13.515 km², dân số năm 2020 là 3.987.054 người, mật độ dân số đạt 295 người/km². Vùng đô thị có diện tích 1.404,3 km², dân số là 782.671 người. Mã số bưu chính của thành phố là 239000, mã vùng điện thoại là 0550. GDP đạt 336,2 tỷ nhân dân tệ (42,7 tỷ USD), GDP đầu người 84.263 nhân dân tệ (13.062 USD).

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Trừ Châu được chia thành 8 đơn vị cấp huyện gồm 2 quận, 2 thành phố cấp huyện và 4 huyện.
Quận: Lang Da (琅琊区), Nam Tiếu (南谯区).
Thành phố cấp huyện: Thiên Trường (天长市), Minh Quang (明光市).
Huyện: Toàn Tiêu (全椒县), Lai An (来安县), Định Viễn (定远县), Phượng Dương (凤阳县).

Tham khảo

Trừ Châu
Thành phố tỉnh An Huy
An Khánh, An Huy

An Khánh (chữ Hán giản thể: 安庆市, bính âm: Ānqìng Shì, Hán Việt: An Khánh thị) là một địa cấp thị của tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. An Khánh có diện tích 13.300 km², dân số 4.332.300 (2004) người. Về mặt hành chính, địa cấp thị An Khánh được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 quận, 1 thành phố cấp phó địa, 1 thành phố cấp huyện và 5 huyện.
 Quận: Nghênh Giang (迎江区), Đại Quan (大观区), Nghi Tú (宜秀区)
 Thành phố cấp phó địa: Đồng Thành (桐城市)
 Thành phố cấp huyện: Tiềm Sơn (潜山市)
 Huyện: Túc Tùng (宿松县), Thái Hồ (太湖县), Hoài Ninh (怀宁县), Nhạc Tây (岳西县), Vọng Giang (望江县)

Tham khảo

An Khánh
Thành phố tỉnh An Huy
Vu Hồ

Vu Hồ (, âm Hán-Việt: Vu Hồ thị) là một địa cấp thị nằm ở phía nam tỉnh An Huy, Trung Quốc. Vu Hồ có diện tích 6.010,9 km², dân số năm 2020 là 3.644.420 người, mật độ dân số đạt 610 người/km². Vùng đô thị có diện tích 2.157 km², dân số là 2.151.368 người.

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Vu Hồ được chia thành 7 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 5 quận, 1 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
Quận: Kính Hồ (镜湖区), Dặc Giang (弋江区), Cưu Giang (鸠江区), Phồn Xương (繁昌区), Loan Chỉ (湾沚区).
Thành phố cấp huyện: Vô Vi (无为市).
Huyện: Nam Lăng (南陵县).

Khí hậu

Tham khảo

Vu Hồ
Thành phố tỉnh An Huy
Hoài Thượng (định hướng)

Hoài Thượng có thể là:

Việt Nam
 Địa danh cũ
 Phường Hoài Thượng (thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh; nay là một phần phường Mão Điền thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Trung Quốc
 Khu Hoài Thượng (淮上区) một quận của địa cấp thị Bạng Phụ tỉnh An Huy
Bạng Phụ

Bạng Phụ (, Hán Việt: Bạng Phụ thị) là một địa cấp thị của tỉnh An Huy, Trung Quốc. Thành phố Bạng Phụ có diện tích 5.952,14 km², dân số năm 2020 là 3.296.408 người, trong đó 1.336.093 người sống trong vùng nội thành. Năm 2022, GDP của thành phố đạt 199 tỷ nhân dân tệ, GDP đầu người là 59.963 nhân dân tệ. Mã số bưu chính của thành phố là 233000, mã vùng là 0552. Tọa độ của trung tâm thành phố là .

Phân chia hành chính
Thành phố Bạng Phụ được chia thành 7 đơn vị hành chính gồm 4 quận và 3 huyện.
 Quận: Bạng Sơn (蚌山区), Long Tử Hồ (龙子湖区), Vũ Hội (禹会区), Hoài Thượng (淮上区).
 Huyện:  Hoài Viễn (怀远县), Cố Trấn (固镇县), Ngũ Hà (五河县).

Tham khảo

Bạng Phụ
Thành phố tỉnh An Huy
Hoài Nam

Hoài Nam (, âm Hán-Việt: Hoài Nam thị) là một địa cấp thị thuộc tỉnh An Huy, Trung Quốc. Thành phố này giáp với Hợp Phì ở phía nam, Lục An về phía tây nam, Phụ Dương về phía tây, Bạc Châu về phía tây bắc, Bạng Phụ ở phía đông bắc và Trừ Châu về phía đông. Địa cấp thị có diện tích 5.530 km², dân số năm 2020 là 3.033.528 người, mật độ dân số đạt 548,6 người/km². Vùng đô thị có diện tích 1.500,2 km², dân số là 1.561.636 người. Mã số bưu chính của thành phố là 232000, mã vùng điện thoại là 0554. GDP đạt 145,7 tỷ nhân dân tệ (18,9 tỷ USD), GDP đầu người 47.929 nhân dân tệ (7.430 USD).

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Hoài Nam được chia thành 7 đơn vị cấp huyện gồm 5 quận và 2 huyện.
Quận: Điền Gia Am (田家庵区), Đại Thông (大通区), Tạ Gia Tập (谢家集区), Bát Công Sơn (八公山区), Phan Tập (潘集区).
Huyện: Phượng Đài (凤台县), Thọ (寿县).

Tham khảo

Hoài Nam
Thành phố tỉnh An Huy
Bạc Châu

Bạc Châu (, âm Hán-Việt: Bạc Châu thị) là một địa cấp thị của tỉnh An Huy, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 8.521 km², dân số năm 2020 là 4.996.844 người, mật độ dân số đạt 586,306 người/km². Vùng đô thị có diện tích 2.262,9 km², dân số là 1.537.231 người, mật độ dân số đạt 679,32 người/km².

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Bạc Châu được chia thành 4 đơn vị hành chính gồm 1 quận và 3 huyện.
Quận: Tiếu Thành (谯城区).
Huyện: Qua Dương (涡阳县), Mông Thành (蒙城县), Lợi Tân (利辛县).
Rất nhiều sách báo tiếng Việt phiên sai tên này thành Hào Châu, vì mặt chữ gần giống nhau: Bạc (亳; pinyin: bó) và Hào (毫; pinyin: háo). Ví dụ như bài về Trần Đoàn do Nguyễn Tiến Đoàn – Trần Thanh Loan – Hoàng Điệp viết, trong cuốn Almanac những nền văn minh thế giới (bài được chép ở đây).

Hào Châu thật sự (濠州) cũng thuộc tỉnh An Huy, nay là địa phận các huyện Phượng Dương, Định Viễn, thành phố cấp huyện Minh Quang thuộc địa cấp thị Trừ Châu và một phần Bạng Phụ.

Tham khảo

Bạc Châu
Thành phố tỉnh An Huy
Thành phố văn hóa lịch sử nổi tiếng quốc gia Trung Quốc
Sông Thao (huyện)

Sông Thao là một huyện cũ thuộc tỉnh Vĩnh Phú, sau thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Huyện Sông Thao được thành lập theo Quyết định số 178-CP ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở sáp nhập huyện Cẩm Khê với huyện Yên Lập và 10 xã của huyện Hạ Hòa ở hữu ngạn sông Thao. Khi mới thành lập, huyện Sông Thao thuộc tỉnh Vĩnh Phú.

Khi hợp nhất, huyện Sông Thao có 58 xã: Bằng Giã, Cấp Dẫn, Cát Trù, Chuế Lưu, Chương Xá, Điêu Lương, Đồng Cam, Đồng Lạc, Động Lâm, Đồng Lương, Đông Phú, Đồng Thịnh, Hiền Đa, Hiền Lương, Hưng Long, Hương Lung, Lâm Lợi, Lương Sơn, Minh Côi, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngô Xá, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Phú Khê, Phú Lạc, Phùng Xá, Phương Xá, Phượng Vĩ, Quân Khê, Sai Nga, Sơn Nga, Sơn Tình, Tạ Xá, Tam Sơn, Tân Long, Thanh Nga, Thượng Long, Thụy Liễu, Tiên Lương, Tình Cương, Trung Sơn, Tùng Khê, Tuy Lộc, Văn Bán, Văn Khúc, Văn Lang, Vô Tranh, Xuân An, Xuân Áng, Xuân Thủy, Xuân Viên, Xương Thịnh, Yên Dưỡng, Yên Tập.

Ngày 22 tháng 12 năm 1980, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 377-CP. Theo đó, tái lập huyện Yên Lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Sông Thao.

 Huyện Sông Thao còn lại 41 xã: Bằng Giã, Cấp Dẫn, Cát Trù, Chuế Lưu, Chương Xá, Điêu Lương, Đồng Cam, Động Lâm, Đồng Lương, Đông Phú, Hiền Đa, Hiền Lương, Hương Lung, Lâm Lợi, Minh Côi, Ngô Xá, Phú Khê, Phú Lạc, Phùng Xá, Phương Xá, Phượng Vĩ, Quân Khê, Sai Nga, Sơn Nga, Sơn Tình, Tạ Xá, Tam Sơn, Thanh Nga, Thụy Liễu, Tiên Lương, Tình Cương, Tùng Khê, Tuy Lộc, Văn Bán, Văn Khúc, Văn Lang, Vô Tranh, Xuân Áng, Xương Thịnh, Yên Dưỡng, Yên Tập.
 huyện Yên Lập có 17 xã: Đồng Lạc, Đồng Thịnh, Hưng Long, Lương Sơn, Minh Hòa, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Nga Hoàng, Ngọc Đồng, Ngọc Lập, Phúc Khánh, Tân Long, Thượng Long, Trung Sơn, Xuân An, Xuân Thủy, Xuân Viên.

Ngày 7 tháng 10 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định số 63-CP. Theo đó, chuyển 10 xã: Hiền Lương, Động Lâm, Quân Khê, Lâm Lợi, Xuân Áng, Chuế Lưu, Vô Tranh, Bằng Giã, Văn Lang, Minh Côi của huyện Sông Thao về huyện Hạ Hòa vừa được tái lập.

Như vậy, huyện Sông Thao lúc này có địa giới trùng với huyện Cẩm Khê cũ.

Ngày 23 tháng 11 năm 1995, thành lập thị trấn Sông Thao, thị trấn huyện lỵ huyện Sông Thao trên cơ sở toàn bộ 418,29 ha diện tích tự nhiên của xã Đông Phú và 33 ha diện tích tự nhiên của xã Phú Khê.

Từ đó, huyện Sông Thao có thị trấn Sông Thao (huyện lỵ) và 30 xã: Tiên Lương, Ngô Xá, Tuy Lộc, Đồng Cam, Phương Xá, Phùng Xá, Sơn Nga, Sai Nga, Trung Sơn, Phượng Vĩ, Thụy Liễu, Tam Sơn, Văn Bán, Tùng Khê, Cấp Dẫn, Xương Thịnh, Thanh Nga, Sơn Tình, Phú Khê, Yên Tập, Tân Long, Hương Lung, Tạ Xá, Chương Xá, Phú Lạc, Tình Cương, Văn Phúc, Hiền Đa, Yên Dưỡng, Điêu Lương, Cát Trù, Đồng Lương.

Ngày 1 tháng 1 năm 1997, tỉnh Phú Thọ được tái lập từ một phần tỉnh Vĩnh Phú, huyện Sông Thao thuộc tỉnh Phú Thọ.

Ngày 8 tháng 4 năm 2002, huyện Sông Thao được đổi lại tên cũ là huyện Cẩm Khê theo Nghị định số 39/2002/NĐ-CP của Chính phủ.

Chú thích

Tham khảo

Huyện cũ Việt Nam
Hành chính Phú Thọ
Đồng Lăng

Đồng Lăng (, âm Hán-Việt: Đồng Lăng thị) là một địa cấp thị nằm ở phía nam tỉnh An Huy, Trung Quốc. Thành phố này giáp với Hợp Phì ở phía bắc, Vu Hồ ở phía đông bắc, đông và đông nam, Trì Châu ở phía nam và tây nam và An Khánh ở phía tây. Địa cấp thị có diện tích 2.982 km², dân số năm 2020 là 1.311.726 người, mật độ dân số đạt 439,9 người/km². Vùng đô thị có diện tích 1.489,8 km², dân số là 842.675 người. Mã số bưu chính của thành phố là 244000, mã vùng điện thoại là 0562.

Địa lý
Địa cấp thị Đồng Lăng nằm ở phía nam tỉnh An Huy, giáp quận Phồn Xương về phía đông nam, các huyện Thanh Dương và Nam Lăng về phía nam, quận Quý Trì về phía tây nam và huyện Vô Vi về phía đông bắc.

Phân chia hành chính
Địa cấp thị Đồng Lăng được chia thành 4 đơn vị cấp huyện gồm 3 quận và 1 huyện.
Quận: Đồng Quan (铜官区), Giao (郊区), Nghĩa An (义安区).
Huyện: Tung Dương (枞阳县).
Năm 2012, chính quyền tỉnh đã nhượng lại huyện Tung Dương từ thành phố An Khánh cho thành phố Đồng Lăng, vì vùng đất này có vị trí chiến lược trên đồng bằng Dương Tử.
Đơn vị hành chính không còn tồn tại
Quận Đồng Quan Sơn ()
Quận Sư Tử Sơn ()

Tham khảo

Đồng Lăng
Thành phố tỉnh An Huy
Lục An

Lục An (, âm Hán Việt: Lục An thị) là một địa cấp thị của tỉnh An Huy, Trung Quốc. Lục An có diện tích 15.436 km², dân số năm 2020 là 4.393.699 người, mật độ dân số đạt 280 người/km². Vùng nội thành có diện tích 4.127,5 km², dân số là 1.968.766 người. GDP năm 2004 là 20,81 tỷ nhân dân tệ, đến năm 2022 là 192,3 tỷ nhân dân tệ.

Hành chính
Địa cấp thị Lục An được chia thành 7 đơn vị hành chính gồm 3 quận và 4 huyện.
 Quận Kim An (金安区), Dục An (裕安区), Diệp Tập (叶集区).
 Huyện: Hoắc Sơn (霍山县), Hoắc Khâu (霍邱县), Thư Thành (舒城县), Kim Trại (金寨县).
Các đơn vị này được chia thành 140 đơn vị cấp hương gồm 10 nhai đạo biện sự xứ, 95 trấn và 35 hương.

Tham khảo

Lục An
Thành phố tỉnh An Huy
Đơn vị cấp địa khu tỉnh An Huy