Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಮಾಸೂರು

ಮಾಸೂರು - ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ  ಹಿರೇಕೆರೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡಗ್ರಾಮ. ಹಿರೇಕೆರೂರಿಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 11 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ 37 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಯೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್‍ಷಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಬಿನ್ ರಾಜಾಫರೀದ ಎಂಬವನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದೆಂದು (1635) ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾಸೂರಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 3 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇರುವ ಮದಗದ ಈ ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ.  ಬಹುಶಃ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು.  ಮಾಸೂರಿನ ಮದಗದಕೆರೆಯ ಬಳಿ ಕೆಂಚವ್ವನ ಗುಡಿ ಇದೆ.  ಶಿಕಾರಿಪುರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಜನ ಮಾಸೂರಿನ ಕೆರೆಗೆ ಬಂದು ಕೆರೆಯ ಕೆಂಚವ್ವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಮಳೆ ಕೊಡು ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಮದಗದಕೆರೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಲಿದಾನ ಕುರಿತ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಈ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿವೆ.

ಸರ್ವಜ್ಞನ ತಂದೆಯ ಊರು ಮಾಸೂರು ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ.  ಸರ್ವಜ್ಞ ಮಾಸೂರಿನ ಅಂಬಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮಾಸೂರು ಮದಗದ ಕೆರೆಯ ಬಳಿ ಅಡ್ಡಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಅವನ ತ್ರಿಪದಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಉತ್ಸವ

ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಟಗಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯರ ನೆರವಿನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಿಂದ ಇಟಗಿ ಉತ್ಸವ ಕೂಡಾ ನೆಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಪ್ರತಿ ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳ 
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೊಪ್ಪಳದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕೀ.ಮಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ.ಕೊಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ಭಾನಪುರಗಳು ಇಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರದ ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಟಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಇಟಗಿ ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ"ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತೂ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ನಿಂದಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೨೧ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮಾಧಿತ್ಯನ  ದಂಡನಾಯಕ ಮಹಾದೇವನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಶ್ರೀ ಮಹದೇವ(ಶಿವ) ಚಾಲುಕ್ಯ ರ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಾಗಿತ್ತು.

ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ 
ದೇವಾಲಯಗಳ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ 
ಇಟಗಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಚ್ಚು ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

ಉತ್ಸವ ವಿಶೇಷ 
ಇಟಗಿ ಉತ್ಸವವು ಸುಮಾರು ೧೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ,,ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಭಾ ಪುರಸ್ಕಾರ ,ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ,ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಅರ್ಪಣೆ,ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವ ದಂಡ ನಾಯಕ ವೇಧಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಥೆ

ಕಥೆ ಎಂದರೆ ಬರಹದ ಅಥವಾ ಮಾತಿನ ಶಬ್ದಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಚಲ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಎರಡರ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಲಾದ, ಸಂಬಂಧಿತ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಒಂದು ವರದಿ.

ಕಥೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಅಥವಾ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು: ಅಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯೋಗ, ಪ್ರತಿಲಿಪಿ ಕವನ, ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ); ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕೀಕರಣ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಂತಕಥೆ, ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆ, ಪುರಾಣ ಕಥೆ, ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ); ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಥದ ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕವನದಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಮತ್ತು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪಠ್ಯ ರೂಪಗಳು, ಆಟಗಳು, ಅಥವಾ ನೇರ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥನಗಳು).

ಕಥೆಯು ಭಾಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡು, ಕಾಮಿಕ್ಸ್, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ, ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್‍ಗಳು, ರೇಡಿಯೋ, ಅರಚನಾತ್ಮಕ ವಿನೋದ, ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ರೇಖಾಚಿತ್ರ ರಚನೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಇತರ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಾನವ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.

ಮೌಖಿಕ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯಿನಿಸಿದಂತೆ, ಬಹುತೇಕ ಜನರ ಬಾಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ವರ್ತನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಗುರುತಿನ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಒಳಗೆ ಅಂತರ್ಗತೀಕರಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಥೆಗಳು. ಕಥನ ಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರೂಪಣಾ ರೀತಿ. ಅಂದರೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿಧಾನಗಳ ಸಮೂಹ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ

ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ವರದಿ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಮಯವಿರುವ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ತಮಾಷೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ನಗುವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿವರಗಳ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಳ, ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ವಿಚಾರವನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸುವುದು. ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವಿರುವ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಿರಬಹುದು; ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ ರೂಪದ ವಿಷಯಾಂತರವು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೋತೃವನ್ನು ಮನೊರಂಜಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೈಜ ಘಟನೆಯ ವರ್ಣನೆಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೈಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಯ್ನ್‌ನ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಅವು ವಿಶೇಷ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಿಥುನ ರಾಶಿ

ಮಿಥುನ ರಾಶಿಯು 
ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರನೆಯದು. (ಜೆಮಿನಿ). 

ಸನ್ನಿಹಿತ ಸ್ಧಾನ: ವಿಷುವದಂಶ 7 ಗಂ; ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 20(G. ಲಿಂಕ್ಸ್, ಆರೀಗ, ವೃಷಭ (ಟಾರಸ್), ಮಹಾವ್ಯಾಧ (ಒರೈಯನ್), ಮಾನೋಸಿರಾಸ್, ಲಘುಶ್ವಾನ (ಕ್ಯಾನಿಸ್ ಮೈನರ್) ಮತ್ತು ಕರ್ಕಾಟಕ (ಕ್ಯಾನ್ಸರ್) ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ಹದಿಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಈ ರಾಶಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ತ್ರಾಪಿಜ್ಯದ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತ್ರಾಪಿಜ್ಯದ ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯೊಡನೆ ಮಿಳಿತಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಈ ರಾಶಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ () -ಪುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ (). ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಕ್ಸ್ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶದ್ದು, ಬದಲಾವಣೆಗಳೇನಾದರೂ ಘಟಿಸಿದ್ದರೆ (ಅದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ) ಬಹುಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಧೆಯೆಂದೆನಿಸಿರುವ ಪೊಲಾಕ್ಸ್‍ನ ಈಚಿನ ಪ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೋಪಸ್, ತೇಜತ್, ಆಲ್‍ಹೀನ ಆಲ್‍ಜಿóರ್, ಮೆಕ್‍ಬುಡ, ವಾಸಟ್ ಮೊದಲಾದವು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು. ಈ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ದ್ವಿತಾರೆಗಳೂ (ξ ಜರ್ಮಿನೇರಮ್), ಚರಕಾಂತಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಗುಚ್ಛಗಳೂ ನೀಹಾರಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಜೆಮಿನಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಉಲ್ದಾವೃಷ್ಟಿ ಗರಿಷ್ಠ ಬರುವುದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರ ವೇಳೆಗೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಲ್ಕಾವೃಷ್ಟಿಗಳು ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. ವೃಷ್ಟಿ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದಾಗ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ, ಗಂಟೆಗೆ 60ರಷ್ಟು ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಜರ್ಮನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ ಹರ್ಷೆಲ್ (1863-1914) ಈ ರಾಶಿಯ ಟಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಳಿ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹ ಇದ್ದುದನ್ನು (1781) ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಅಮೆರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಟಾಮ್‍ಬೇ ಈ ರಾಶಿಯ  ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಳಿ ಪ್ಲೂಟೊ ಗ್ರಹ ಇದ್ದುದನ್ನು (1930) ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ.

ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ
ಬಲು ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದಲೂ ಈ ರಾಶಿ ಅವಳಿಗಳೆಂದೇ (ಟ್ವಿನ್ಸ್) ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಅಭಿಜಾತ ಪುರಾಣದ ರೀತ್ಯ ಈ ಅವಳಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೇ ಇವೆ. ಸ್ಪಾರ್ಟದ ದೊರೆಯ ಅರಸಿ ಲೀಡಾಳ ಪುತ್ರರಿವರು. ಚಿನ್ನದ ತುಪ್ಪುಳಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಸನ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ವೀರನೊಡನೆ ಆರ್ಗೊ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದವರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರರು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾರದಂಥ ಜೊತೆಗಾರರು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಪರಾಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಗಳ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಇವರ ತಂದೆ ಜೂಪಿಟರ್ ಇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಧಿರ ಪದವಿ ಒದಗಿಸಿದ. ಹಡಗು ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಈಡಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರೊಡನಿದ್ದ ಇತರ ವೀರಾಗ್ರಣಿಗಳಿಗೆ ಇವರು ಮಾಡಿದ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ. ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವನ್ನು ಶುಭಪ್ರದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಸಂತ ಪಾಲ ಮಾಲ್ಟ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಕೈಗೊಂಡ ನಾವೆಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಕಳಿಕೆ

ಆಕಳಿಕೆ ಒಂದು ನಿರಿಚ್ಛಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಕಿವಿಪೊರೆಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ನಂತರ ಉಸಿರಿನ ನಿಶ್ವಾಸ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಆಕಳಿಕೆಯು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವೇಳೆ ನಿದ್ದೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆಯ ನಂತರ, ಬಳಲಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಗುಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಯಾಸ, ಒತ್ತಡ, ಮಂಪರು, ಅಥವಾ ಬೇಸರ ಹಾಗೂ ಹಸಿವಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಆಕಳಿಕೆಯು ಹಲವುವೇಳೆ ಇತರರು ಆಕಳಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಫ಼ೋನಿನಲ್ಲಿ ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ) ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಆಕಳಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು, ನಾಯಿಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರಿಸೃಪಗಳಲ್ಲೂ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಒಮ್ಮತವಿದೆ.

ಆಕಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಟೆನ್ಸರ್ ಟಿಂಪನಿ ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡು ತಲೆಯ ಒಳಗಿಂದ ಗಡಗಡ ಸದ್ದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎರಡರಲ್ಲೂ, ಆಕಳಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೋಳುಗಳು, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಶರೀರದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಾಚುವ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏಕೆ ಆಕಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ತನೆಗೆ ಅನೇಕ ಸರಣಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಆಕಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ. ಒಬ್ಬರ ರಕ್ತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಆಕಳಿಕೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದಾಗ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಒಳಹರಿವು (ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ ಹೊರಹರಿವು) ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಳಿಕೆಯು ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಆಕಳಿಕೆಯು ಮಾಮೂಲಿನ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲಜನಕ ಒದಗಿಸಿದ್ದು ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿದ್ದು ಎರಡೂ ಆಕಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ನಿದ್ದೆ
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಮೊದಲನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ

ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ

ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್

ಮಿಖಾಯಿಲ್, ಗೋರ್ಬಚೆವ್-(1930-೨೦೨೨)ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ದ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ. 

1930 ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಕಾಕಸಸ್ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾವ್ರೂಪೋಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಿವೋಲ್ಯೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನನ. ಫಲವತ್ತಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಚಾಲಕರಾಗಿ ಶ್ರಮದ ಅನುಭವ ಗಳಿಸಿದರು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (1950) ಮಾಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ. ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಯುವ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಕೂಟವಾದ ಕಾಮ್ಸೊಮೋಲಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅದರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನುರಿತರು. ಇವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾಗ ತೊಡಗಿದ್ದವು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಸ್ಟಾವ್ರೊಪೋಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ ಇದ್ದರು. ಕಾಮ್ಸೊಮೋಲ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. 1971ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 1958ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಮರುವರ್ಷ ಪಾಲಿಟ್‍ಬ್ಯೂರೋದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 1980ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರಾದರು.

ಸೋವಿಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಬ್ರೆಜ್ನೇವ್ ಅವರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೋರ್ಬಚೆವ್‍ರ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಮೇಣ ಏರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಅದನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ಬ್ರೆಜ್ನವರ ನಿಧನಾನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರಾದ ಆಂದ್ರೊಪೋವರ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋರ್ಬಚೆವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತು. ಅಂದ್ರೋಪೋವ್ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಹಿರಿಯನಾಯಕ ಚೆರ್ನೈಂಕೊ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೋರ್ಬಚೆವ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆದರು (11ಮಾರ್ಚ್ 1985).

ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಗ್ಲಾಸ್ನೊಸ್ಟ್ (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ (ಪುನರ್ನಿಮಾಣ) ಎಂಬ ಎರಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. USSRನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಭಜನೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. [155]. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಆಭಾವ, ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ - ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು.[157] ಆಗಸ್ಟ್ 1991ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊತ್ತ ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ವಿಫಲವಾದ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. USSR ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗಗೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು , ಗೌರವಗಳು 
ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೦ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.

ನಿಧನ
೯೧ ವರ್ಷದ, 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೇವ್' ಅವರು ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್, ೨೦೨೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಆವರು ಬಹಳದಿನಗಳಿಂದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು

ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು (ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಸ್ಮಾ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಸ್ವ

ಇತಿಹಾಸ

ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ 
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು ೫೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹಿಂದೂ ಜಾತಿ ಪದ್ದತಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಸಮಾಜದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಆ ಅವಧಿಯ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ  ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಉತ್ತರ ಭಾರತವು ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಟರ್ಕಿಯ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪರ್ವತ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಮುಸ್ಲಿಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು  ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಲೋಹರಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಯಾಯಿತು.

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ 
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಏಳನೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಿಕಂದರ್ ಬುತ್ಶಿಕನ್ (೧೩೮೯-೧೪೧೩) ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಧರ್ಮದ ಜನರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮತಾಂತರ ಮಾಡಿದ. ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಬದಲಾಗದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮಗಳ ಅನೇಕ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಈ ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಂಡಿತರು ಸೇರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಈ ಸಮುದಾಯವು ಕೆಲವು ಹೊಸ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅರಸರಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರದೇಶವಾಯಿತು.

ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ

Early modern 
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೮೭ ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊಘಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು, ಅವರಿಗೆ ಪಾಂಡಿಟ್ ಎಂಬ ಉಪನಾಮ ನೀಡಿದರು. ಮುಘಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದವರು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ, ಅನೇಕ ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು, ಶೈವೈಟ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರ ಸಣ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ 
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಮೊದಲು ರಜಪೂತ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಾಶ್ಮೀರ ದೋಗ್ರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಈ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮುದಾಯ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು.

ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳು 
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಜವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬನ್ಮಾಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮರಳಿದ ಮಾಲ್ಮಾಸ್ಸಿ ಎಲ್ಲ ಆಡ್ಸ್ಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮರಳಿದರು. ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ನಂತರ, ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪಂಡಿತರು ಬುಹೈರ್ಸ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಲಿ ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಮರೆಯಾಗಿದೆ.

References 

ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು
ಮಿಹಿರಗುಲ

ಮಿಹಿರಗುಲ - ಕ್ರಿ. ಶ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಒಬ್ಬ ಹೂಣ ದೊರೆ. ತೋರಮಾನನ ಮಗ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಸುಮಾರು 502ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಚೀನೀ ಪ್ರವಾಸಿ ಹ್ಯೂಯೆನ್‍ತ್ಸಾಂಗನ ವೃತ್ತಾಂತ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಿಂದ ಈತ ಕ್ರೂರಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಪ್ರಜಾಪೀಡಕನೂ ಆಗಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈತನ ಒಂದೆರಡು ಶಾಸನಗಳೂ ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದ ಭಿಕ್ಷು ಕಾಸ್ಮಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಗೊಲ್ಲಾಸ್ ಹಾಗೂ ಚೀನೀ ರಾಯಭಾರಿ ಸಾಂಗ್-ಯುನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಗಾಂಧಾರದ ಅರಸ ಯೇಥ ಮಿಹಿರಗುಲನೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಕಲ ಅಥವಾ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟ್ ಈತನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಮಿಹಿರಗುಲ ಅನೇಕ ಸ್ತೂಪ, ವಿಹಾರಗಳನ್ನೂ ನಾಶಪಡಿಸಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಕುರಿತ ಹಲವು ಕಥೆಗಳು ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿವೆಯಾದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕಾಂಶಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ, ಗಾಂಧಾರಗಳನ್ನಾಳಿದ ಈ ದೊರೆ ದಕ್ಷಿಣಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಕಲ್ಹಣ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ಈತನ ರಾಜ್ಯ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‍ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತøತವಾಗಿದ್ದುದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ.

ಮಾಳವದ ಅರಸ ಯಶೋವರ್ಮನಿಂದ ಮಿಹಿರಗುಲ ಪರಾಜಿತನಾದ ವಿಷಯ ಮ್ಯಾಂಡಸಾರ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಗುಪ್ತದೊರೆ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ (ಬಾಲಾದಿತ್ಯ) ಮೊದಲು ಹೂಣ ದೊರೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನೊಪ್ಪಿ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ತರುವಾಯ ಈತನ ಅಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದನೆಂದು ಹ್ಯೂಯೆನ್‍ತ್ಸಾಂಗ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಗುಪ್ತ ದೊರೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಹೂಣದೊರೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಜೀವಸಹಿತ ಬಿಟ್ಟ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅರಸರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಮಿಹಿರಗುಲ, ಅಲ್ಲಿಯ ಅರಸನನ್ನೇ ವಂಚಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಳಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 547ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೃತನಾದ. ತರುವಾಯ ಹೂಣರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು.		       
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೀನರಾಶಿ

ಮೀನರಾಶಿ-
ರಾಶಿಚಕ್ರದ (ಝೋಡಿಯಾಕ್) ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೊನೆಯದು (ಪಿಸೀನ್). ಶರತ್ಕಾಲದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ. ಟ್ರಯಾಂಗ್ಯುಲಮ್, ಆಂಡ್ರೊಮೀಡ. ಪೆಗಾಸಸ್, ಆಕ್ವೇರಿಯಸ್ (ಕುಂಭರಾಶಿ). ಸೀಟಸ್ ಮತ್ತು ಏರಿಸ್ (ಮೇಷರಾಶಿ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.  ಸನ್ನಿಹಿತ ಸ್ಥಾನ: ವಿಷುವದಂಶ 2ಗಂ. ಮತ್ತು 23 ಗಂಟೆಗಳ ನಡುವೆ;  ಫಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 00 ಉ ಮತ್ತು 300 ಉಗಳ ನಡುವೆ.  ವಿಷುವದ್ವøತ್ತಕ್ಕೆ ಬಲು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮೂರು ಮಾತ್ರ (  ಮತ್ತು). ಐದನೆಯ ಕಾಂತಿಮಾನದವು ಆರು ಇವೆ. ಎರಡು ಯಮಳ ತಾರೆಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಚರಕಾಂತೀಯ ತಾರೆಗಳೂ ಒಂದು ನೀಹಾರಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಖಗೋಳೀಯ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೇಷಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬಿಂದು (ವರ್ನಲ್ ಈಕ್ವಿನಾಕ್ಸ್) ಈ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ
ಬಲು ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದಲೂ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಸಿರಿಯನ್ನರು, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕರು ಇದನ್ನು ಎರಡು ಮೀನುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಕತೆಯೊಂದು ಹೀಗಿದೆ :  ಪ್ರಣಯ ದೇವತೆಗಳಾದ ವೀನಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಪಿಡ್ಡರು ವಿಹಾರಾರ್ಥ ಯೂಫ್ರೇಟೀಸ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತುಫಾನು ಬಿರುಗಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಅಘಾತದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಈರ್ವರೂ ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕಿದರಂತೆ. ಒಡನೆಯೇ ಇಬ್ಬರೂ ಮೀನಿನ ರೂಪ ತಾಳಿದರಂತೆ. ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞಾದೇವತೆ ಮಿನರ್ವ ಈ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿತಂತೆ. ಎಂದೇ ಈ ರಾಶಿಗೆ ಇದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು ವೀನಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಪಿಡ್.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ , ಮಂಗಳೂರು

ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ .ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೂಡ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ  ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಗೆ  ಸಮನಾದ  ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

.ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಹುತೇಕ ನಗರ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ "ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್" ಅನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ ಹಿನ್ನಲೆ 
ಈ ಸ್ಥಳವು ಮಂಗಳೂರು ಓಲ್ಡ್ ಪೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ  ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಿಂದಾಗಿ  ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್

ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಡ್, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬೀರ್‍ಭೂಮ್, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮತ್ತು ಬರ್ದ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಜಿಲ್‍ಪೈಗುರಿ ಉಪವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5341 ಚಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 36,97,552 (1981). ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರನಗರ ಬರ್ಹಾಂಪುರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,02,311 (1981).

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಲದಂಡೆಯ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವುದು. ಇವಲ್ಲದೆ ಜಲಂಗಿನದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಉಪನದಿಗಳಿದ್ದು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಭಾವವಿಲ್ಲ. ಜಿಲ್ಲೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಸೆಣಬು, ಗೋದಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರೇಷ್ಮೆ, ಹತ್ತಿಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಸೂತಿ ಹಾಗೂ ನಕ್ಕಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದದ್ದು. ಕಂಚು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುವುದು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ದಂತದ ಕೆತ್ತನೆಯು, ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಹೆಸರಾದದ್ದು.

ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ನಗರ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 21,341 (1981).

ಇತಿಹಾಸ 
ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ  ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದೂ ನವಾಬ ಮುರ್ಷಿದ್ ಕುಲಿಖಾನ್ 1704ರಲ್ಲಿ ಢಾಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸಿಕದನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1757) ಸಿರಾಜ್ ಉದ್‍ದೌಲ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಮುಂದೆ 1790ರ ತನಕವೂ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಬಂಗಾಲದ ನವಾಬರ ಮನೆತನದವರು ವಾಸಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1837ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ನಿಜಾಮತ್ ಕಿಲ ಎಂಬ ನವಾಬರ ಅರಮನೆ ಇದೆ. ಮೋತಿ ಸರೋವರ, ಮುರಾದ್ ಭಾಗ್ ಅರಮನೆ, ಬಂಗಾಲದ ಕೊನೆಯ ನವಾಬನಾದ ಅಲಿವರ್ದಿಖಾನ್‍ನ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಉದ್‍ದೌಲ ಇವರ ಸಮಾಧಿಯಿರುವ ಖುಸುಭಾಗ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ.  ವ್ಯಾಪಾರಕೇಂದ್ರ, ರೇಷ್ಮೆ ನೇಯ್ಗೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.  1869ರಿಂದಲೂ ಪುರಸಭಾ ಆಡಳಿತವಿದೆ.  ಶಾಲಾಕಾಲೇಜುಗಳೂ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮುಳ್ಳೂರು

ಮುಳ್ಳೂರು-
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಶನಿವಾರ ಸಂತೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ
ಗಂಗರ ಮತ್ತು ಚಂಗಾಳ್ವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಜೈನಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಈಗ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ. 1058ರ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ ಪೃಥ್ವೀಕೊಂಗುಣಿ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಪೊಂಬಚ್ಚರಸಿಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆ 1050ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಬಸದಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೂ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ದಾನವಿತ್ತ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದು ಮುಳ್ಳೂರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಚಂಗ್ವಾಳರ ಕೊನೆಯ ಸಂತತಿಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ (1280, 1296, 1300ರ ಸಮಯ) ಮಲ್ಲಿದೇವನೆಂಬ ಚಂಗಾಳ್ವ ರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಕೊಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ಮುಳ್ಳೂರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಎಸ್.ಪಿ.ವೈ.ರೆಡ್ಡಿ

ಎಸ್.ಪಿ.ವೈ.ರೆಡ್ಡಿ, (ಎಸ್. ಪೆಡ ಯೆರಿಕಲ್ ರೆಡ್ಡಿ, ೪ ಜೂನ್ ೧೯೫೦ ರಂದು ಜನನ), ಭಾರತದ ೧೪ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ನಂತರ ಟಿಡಿಪಿಗೆ ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನಂದ್ಯಾಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ, ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ) ಅವರು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮೂಲದ ನಂದಿ ಗುಂಪುಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಕಲಮಗುದುರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೪, ೧೯೫೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಎನ್ಐಟಿ ವಾರಂಗಲ್ನಿಂದ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಆಫಿಸರ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಂದಿ ಪೈಪ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಿವಿಸಿ ಕೊಳವೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.

ಎಸ್ಪಿವೈ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ನಂದಿಯಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದೇ ಪದೇ ಉದಾತ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ನಂದಿಲ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪರವಾಗಿ ೧೯೯೧ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು. ೧೯೯೯ ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂದಳಲ್ ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡಲೂರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರನ್ನು ನಂದಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಂಡಿ ಫಾರೂಕ್ ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಪುರಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಅವರು ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂದಿಲ್ನಿಂದ ಸಂಸದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ೧ ಲಕ್ಷ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂಡಿಗಲ್ನ ಸಂಸದರಾಗಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಎನ್ಎಂಡಿ ಫಾರೂಕ್ ಅವರನ್ನು ೧.೦೮ ಲಕ್ಷ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿಸಿದರು.

೧೯೫೦ ಜನನ
ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ

ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ  (೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ - ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೧೨), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಡಾಲ್ಡಾ ೧೩" , ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿಯಾಗಿದ್ದರು . ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ  ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ  ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ .

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ  ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೩ ರಂದು ಗುಜರಾತಿನ  ನವಸರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ,ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ತಮ್ಮ  ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಆಕೆಯ ತಂದೆಯ ಪ್ರಯಾಣ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು . ಬಾಂಬೆಗೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ, ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ ಜೆ. ಜೆ. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ವ್ಯಾರವಾಲ್ಲ ಮನೇಕ್ಷಾಲ್ ಜಮ್ಶೇತ್ಜಿ ವೈರಾವಲ್ಲಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಪತಿ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ವಡೋದರಾಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಹೋಮಾ ವೈರಾವಲ್ಲಾ ನಂತರ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪಿಲಾನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು,ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಬರೋಡಾಗೆ ಮರಳಿದರು.೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಗುಜರಾತ್ನ ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ  ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ವೈರವಾಲ್ಲ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು . ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಬಾಂಬೆ ಮೂಲದ ದ ಇಲ್ಯೂಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು,  ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳುಪು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ನಂತರದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ]ತಮ್ಮ  ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ ಯಾರಿಗೂ  ತಿಳಿದಿರದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ, ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರ ಗಂಡನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು  ಗಾಂಧಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ-ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯ.ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು "ಡಾಲ್ಡಾ ೧೩" ಎಂಬ ಗುಪ್ತನಾಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆವರ ಹೆಸರಿನ ಆಯ್ಕೆಯ ಕಾರಣಗಳು ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ೧೯೧೩, ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾರಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ಲೇಟ್ "DLD ೧೩" ಎಂದಾಗಿತ್ತು .೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರ "ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯ" ಬಗ್ಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಹೋಮೈ ವೈರಾವಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕಳೆದ ೪೦-ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಏಕೆ ತೊರೆದರು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು

"It was not worth it any more. We had rules for photographers; we even followed a dress code. We treated each other with respect, like colleagues. But then, things changed for the worst. They [the new generation of photographers] were only interested in making a few quick bucks; I didn't want to be part of the crowd anymore."

ನಂತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ವೃರವಾಲ್ಲ ತನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಅಲ್ಕಾಜಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ಗೆ ನೀಡಿದರು.
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಕಾಜಿ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ಮುಂಬೈ (ಎನ್ಜಿಎಂಎ) ಅವರ ಕೆಲಸದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ಗೂಗಲ್  ೧೦೪ ನೇ ಬರ್ತ್ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಡೂಡ್ಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿತು.

ನಿಧನ  
ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೧೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
 
ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಲೇಖನಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 First Female Photojournalist Captured A Nation In Transition at NPR

ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗ

ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗ  ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 5 ರಿಂದ 7 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
1971 ರಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಎನ್ನಾ ಥಂಗಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು .೧೯೭೧ ರಿಂದ ೨೦೦೦ ರವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಥಿಯೇಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತಿದ್ದವು .ಆದರೆ ೨೦೦೦ ರಿಂದ  ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಮುಂಬಯಿ , ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.2006 ರಲ್ಲಿ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಸಿನೆಮಾದ ಓಸಿಯನ್ನ ಸಿನೆಫಾನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸುದಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ,  ಒರಿಯಾಯಾಡಿರಿ ಅಸಲ್ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು . ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು.ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಚಾಲಿ ಪೊಲಿಲು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ  ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಿವಿಆರ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 470 ದಿನಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 

2016 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 27 ರಂದು ತುಳು ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಡೆಸಿತು. 45 ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸದ  ತುಳು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ 1971 ರಿಂದ 2011 ರ ವರೆಗೆ ಮೊದಲ 40 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 45 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.೨೦೧೧ ರಿಂದ ೨೦೧೬ ರ ವರೆಗೆ   21 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ .

2014 ರಲ್ಲಿ 8 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2015 ರಲ್ಲಿ 11 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 40 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ 60 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾಧಾರಣ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹೊರಬಂದವು.ಸುಮಾರು 2 ಮಿಲಿಯನ್  ತುಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.ಅವರು ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.2014 ರ ಮಡೈಮ್ ಚಿತ್ರ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ  ಮೊದಲ ತುಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ

ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ತುಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
list of Tulu films at the Internet Movie Database (IMDb)

ಚಿತ್ರರಂಗ
ತುಳು ನಾಡು
ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡಿಲ್

ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡಿಲ್ (ಜನನ:೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಾಗಿದ್ದು, ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ."ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕಾಮೆಡಿ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾಜಿಡಿ" ನಂತಹ ನಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ತುಳು ರಂಗಮಂದಿರದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಇವರನ್ನು  "ಕುಸಲ್ದ ಅರಸೆ" (ಸಂತೋಷದ ರಾಜ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ಹಾಸ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಅರವಿಂದ್ ಬೋಲಾರ್  ಜೊತೆ ಸೇರಿ 'ಚಾ ಪರ್ಕ'ಎಂಬ ತುಳು ನಾಟಕ ತಂಡದ ಮೂಲಕ 1990 ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತುಳು ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.1993 ರ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ವಿದಿಯನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿರಾಮವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇದನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2000 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ರಂಗಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ   ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್ ನೇತೃತ್ವದ 'ಮಜಾ ಟಾಕಿಸ್' ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರದಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ (ಗುಂಡು ಮಾಮ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು 
ಬಿರ್ಸೆ
ಓರಿಯಾರ್ದ್ ಒರಿ ಅಸಲ್ (2011), 
ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಲ್ಲಿ (2012) ಮತ್ತು 
ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು (2014) 
ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ (2016)
ಏಸ (2016) ಮೊದಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಜರಾಸಂಧ 2011 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ: ಕುಡ್ಲ ಕೆಫೆ
ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು -- 2014: ಕಾಮಿಕ್ ರೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ: ಒರಿಯಾಯಾಡಿರಿ ಅಸಲ್
ತುಳು ಸಿನಿಮೋತ್ಸವ 2015
2015: ಕಾಮಿಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ: ತೆಲಿಕೆಡಾ ಬೊಲ್ಲಿ
2015: ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತದಾನ): ಚಾಲಿ ಪೋಲಿಲು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 
 
ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಆಘ್ರಾಣ

ಆಘ್ರಾಣ ವಾಸನೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ರಸಾಯನಗ್ರಹಿಕೆ. ಆಘ್ರಾಣ ಅನೇಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಪಾಯಗಳು, ಫ಼ೆರೊಮೋನ್, ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡುವುದು. ಇದು ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಘ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಮೂಗಿನ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆಘ್ರಾಣ ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬಂಧಗೊಂಡಾಗ ಆಘ್ರಾಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲೊಮೇರ‍್ಯುಲಸ್‍ಗಳು ಈ ಗ್ರಾಹಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಘ್ರಾಣ ಗೆಡ್ಡೆಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಆದಾನವು ವಾಸನೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾದ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ, ಭೂಜೀವಿಗಳು ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಘ್ರಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಜಲಚರಗಳು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ, ಘ್ರಾಣ ಸಂವೇದಕ ನರಕೋಶಗಳು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಆರು ರೂಪವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ವಸನ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರಾಣಿಯ ಘ್ರಾಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವರು ಸುಮಾರು ೧.೬ ಚದರ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಾಯಿಗಳು ೨೬ ಚದರ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನಾಯಿಯ ಘ್ರಾಣ ಹೊರಪದರವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾಗಿ ನರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಚದರ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‍ಗೆ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಿಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ನಾಸಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಹೊರ ನಾಸಿಕ ಕುಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಅಣುಗಳು ಕುಹರದ ಬಾಹ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿರುವ ಲೋಳೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣ ಸಂವೇದಕ ನರಕೋಶಗಳ ಡೆಂಡ್ರೈಟ್‍ಗಳ ಮೇಲಿನ ಘ್ರಾಣ ಗ್ರಾಹಿಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿಸರಣ ಅಥವಾ ವಾಸನೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ವಸ್ತುವು ಬಂಧಕ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳಿಗೆ ಬಂಧಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೊರಪದರದ ಮೇಲಿರುವ ಲೋಳೆಯು ಮ್ಯೂಕೊಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್‍ಗಳು, ಲವಣಗಳು, ಕಿಣ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು (ಇವು ಅತಿಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಘ್ರಾಣ ನರಕೋಶಗಳು ಸೋಂಕು ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಗಲು ನೇರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಳೆಯು ವಾಸನೆ ವಸ್ತುಗಳ ಅಣುಗಳಿಗೆ ದ್ರಾವಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಘ್ರಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ರಜಾದಿನ

ರಜಾದಿನ ಎಂದರೆ ವಾಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಮೀಸಲಿಡಲಾದ ದಿನ. ಆ ದಿನದಂದು ಮಾಮೂಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕೆಲಸವನ್ನು, ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ಮರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಜಾದಿನಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ರಜಾದಿನದಂದು ಮಾಮೂಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನುಗಳು, ವಾಡಿಕೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರಬಹುದು.

ರಜಾದಿನಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹಲವುವೇಳೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ರಜಾದಿನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ, ರಜಾದಿನಗಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾರಾಂತ್ಯದ ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಷ್ಟೇ ಮನೋರಂಜನಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಅನೇಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದ ರಜಾದಿನಗಳು ಹಿಂದೂ ರಜಾದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಹಿಂದೂಯೇತರರು ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಜಾದಿನವನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಯಹೂದಿಯರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಪ್ರಧಾನ ಯಹೂದಿ ರಜಾದಿನವಾದ ಹನುಕಾವನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರತ ರಜಾದಿನವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಈ ದಿನದಂದು ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ರಜಾದಿನ ಶಬ್ದವು ಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯ ದಿನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಶಬ್ದವು ಒಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯಾವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಪ್ರಯಾಣ ಅಥವಾ ಮನೊರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ನವರಾತ್ರಿ, ದೀಪಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಸಂಪ್ರದಾಯ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಂಶಾವಳಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಆಂಗ್ಲದ ಟ್ರೆಡಿಷನ್ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದರೆ ಆಚರಣೆ, ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಧೋರಣೆಗಳ ಒಂದು ಮಂಡಲ. ಇವು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಕ್ರಮಾಗತ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಪುನಃವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಹಿಂದಿನದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುಂಪಿನ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರುವಿನ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಗುರುವಿನ ಪರಂಪರೆಯೊಳಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದರ ಸರಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಗೋತ್ರ, ಮೂಲ ಅಥವಾ ವಂಶ ಹೇಗೊ ಹಾಗೆಯೇ ಜನ್ಮದಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಸದಸ್ಯನಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಹಿಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒಬ್ಬರ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯದ ಗುರುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ, ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಒಬ್ಬ ಸುಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿಯು ಒಮ್ಮೆ ರಮಣರನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ರಮಣರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.

ಹದಿನೆಂಟು ಮುಖ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಲ್ಕು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಅವೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ರುದ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರು, ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಮಠಗಳು ಮೇಲುಕೋಟೆ, ಶ್ರೀರಂಗಂ, ವನಮಾಮಲೈ, ತಿರುಕ್ಕುರುಂಗುಡಿ, ಕಾಂಚಿಪುರಂ, ಅಹೋಬಿಲ ಮತ್ತು ಪರಕಾಲ. ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರು, ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಮಠಗಳು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ, ಮಾಧ್ವ ಮಠಗಳು, ಮತ್ತು ಗೌಡೀಯ ಮಠ. ರುದ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣುಸ್ವಾಮಿ/ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಉತ್ತಪ್ಪಮ್



ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ :
ದೋಸೆ ಯಂತಿರುವ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅಡುಗೆಗೆ ಹಾಕುವ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದಪ್ಪದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ, ಗರಿ ಗರಿಯಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ನಯವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ತಯಾರಿಸುವುದು :
1:3 ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕುಸುಬಲ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಮತಿ ಯಂತಹ ಸಾದಾ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೆನೆ ಹಾಕಿ ರುಬ್ಬಿದ ನಂತರ ರುಬ್ಬಿದ ಹಿಟ್ಟು ಹುಳಿಬಂದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ಮಾಡಲು ತಯಾರಾಗುವುದು. ಈ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಒಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಿಸಿ ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಿ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ಮೀಟಬೇಕು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಎರಡನೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಬೆಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೆಂಚಿನಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಈಗ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಉತ್ತಪ್ಪಮ್ ತಿನ್ನಲು ತಯಾರಾಗುವುದು.
ಆಚಾರ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಬೋಧಕ; ಒಂದು ಪಂಥದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ನಾಯಕ; ಅಥವಾ ಬಹಳ ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಗಲ್ಭ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಬಿರುದುಗಳು. ಈ ಪದನಾಮವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಡಿಶಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉಪನಾಮವೂ ಆಗಿದೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಚಾರ್ಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ.: ಗಣಿತಜ್ಞ ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ. "ಆಚಾರ್ಯ" ಪದವು "ಚಾರ್" ಅಥವಾ "ಚಾರ್ಯ" ಮೂಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಅಕ್ಷರಶಃ "ನಡತೆಯಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ) ಕಲಿಸುವವನು" ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಗುರುವಿನ ಔಪಚಾರಿಕ ಬಿರುದು. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಐವರು ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದರೆ:
 ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ
 ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ
 ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ
 ನಿಂಬಾರ್ಕಾಚಾರ್ಯ
 ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯ

ಆಧುನಿಕಕ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಮುಂತಾದವರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಮೃಗಶಿರಾ

ಮೃಗಶಿರಾ - ಒರೈಯನ್ (ಮಹಾವ್ಯಾಧ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ (ಲ್ಯಾಮ್ಡ ಒರೈಯನ್). ಲ್ಯಾಮ್ಡ ಹೆಕ್ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ವಿಷುವದಂಶ 5 ಗಂ.33 ಮಿ.38ಸೆ., ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 9º 23 33” ದಕ್ಷಿಣ. ನಿರಪೇಕ್ಷಕಾಂತಿಮಾನ-5.11; ಪ್ರರೂಪವರ್ಗ ಔ8; ಸೂರ್ಯನಿಂದ 1,800 ಬೆಳಕು ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಶ್ವಿನ್ಯಾದಿ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ನಿತ್ಯನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಐದನೆಯದು. 

ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಹಾವ್ಯಾಧ-ವೃಷಭ (ಒರೈಯನ್-ಟಾರಸ್) ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಆಕಾಶದ ಚಿತ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವಾಗ ಮಹಾವ್ಯಾಧನ (ಬೇಟೆಗಾರ) ಕತ್ತಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಈ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಿದೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೃಗದ ಶಿರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಧಶಿರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮೃಗಶಿರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ತಾಳಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾವ್ಯಾಧ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ವ್ಯಾಧಭುಜ (ಬೆಲ್ಲಾಟ್ರಿಕ್) ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರಾ (ಬೆಟಲ್‍ಜ್ಯೂಸ್) ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೇಖೆಯ ಸನ್ನಿಹಿತ ನಡುಬಿಂದುವಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಅಧಿಕ ಕಾಂತಿಯುತವಾದುದೇ ಮೃಗಶಿರಾ ನಕ್ಷತ್ರ.

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ

ಬೆಲ್ಲಾಂಪಳ್ಳಿ ಎಂಬುದು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಚೇರಿಯಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಹಳೆಯ ಅದಿಲಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಒಂದು ನಗರ. ಇದು ಬೆಲ್ಪಾಂಪಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಬೆಲ್ಲಾಂಪಲ್ಲಿ ಮಂಡಲ್ನ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಮಂಡಲ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಂಗರೆನಿ ಕೊಲೀರಿಯಸ್ ಕಂಪೆನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ೧೯೬ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ಖನನದೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಣವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. SCCL ಯಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ, ರಾಮಗುಂಡಮ್ನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವಪುರದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಸ್ಯಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಲ್ಲಂಪಾಲಿ ೬೬,೭೮೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು.ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೫೧%  ಮತ್ತು ೪೯% ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಬೆಲ್ಲಂಪಲ್ಲಿ ೬೫.೬೫% ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ೫೭% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೩% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು..

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
ಹುಣಸೂರು

ಉಲ್ಲೇಖ
ಪಿ.ಉಪೇಂದ್ರ

ಪಾರ್ವತನೇನಿ ಉಪೇಂದ್ರ (೧೪ ಜುಲೈ ೧೯೩೬ - ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯) ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತೆಲಂಗಾಣ ಪಕ್ಷ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊತುನೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಪಿ. ಉದಯೇಂದ್ರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಒಂದು ಜರ್ನಲಿಸಮ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, ನವ ದೆಹಲಿ. ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖ

೧೯೩೬ ಜನನ
೨೦೦೯ ನಿಧನ
ಮೆಂಫಿಸ್

ಮೆಂಫಿಸ್ - ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ನಗರ.

ಇತಿಹಾಸ
ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಲ ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ. ಕೈರೋ ನಗರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 23 ಕಿಮೀ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನೈಲ್ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಗರ ಪ್‍ಟಾ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮೀನೀಸ್ (ಕ್ರಿ. ಪೂ. 3200) ಎಂಬ ದೊರೆ ಇದನ್ನು ಮೇಲಣ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಣ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಇದರ ಬಹುಮುಖ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1570ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ನ್ಯೂ ಎಂಪೈರ್) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ತನಕ ಮೆಂಫಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಆಮನ್ ದೇವತಾರಾಧನೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ತೀಬ್ಸ್‍ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮೆಂಫಿಸ್ ಬಹು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು; ನೈಲ್ ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಾತ್ ಎಂಬ ಅರೇಬಿಕ್ ನಗರದ ಉದಯದಿಂದಾಗಿ ಮೆಂಫಿಸ್‍ನ ಅವನತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಆಯಿತು. ಪುಸ್ತಾತ್ ಹಾಗೂ ಕೈರೋ ನಗರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೆಂಫಿಸ್ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೆಂಫಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲು ರಾಶಿಯ ಗುಡ್ಡಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ; ಇವುಗಳಿಂದ ನಗರದ ಸ್ಥಿತಿ, ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ದೇಗುಲಗಳು, ಆ್ಯಪಿಸ್‍ನ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಕ್ಕಾರಾದ ಬೃಹತ್ ಗೋರಿಯೊಂದನ್ನು, ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಿಬಂದು ಸೇರಿದ ಮರಳರಾಶಿ ರಕ್ಷಿಸಿತು; ಈ ಗೋರಿ ಗೀಜಾದಿಂದ ದಶುರ್‍ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 32ಕಿಮೀ ದೂರ ಹಬ್ಬಿದ ಪಿರಮಿಡ್ ಹಾಗೂ ಗೋರಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
1861ರಲ್ಲಿ ಎ.ಎಫ್.ಎಫ್. ಮೆರಿಯಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಆ್ಯಪಿಸ್‍ನ ಸಮಾಧಿ ಗುಹೆ. 1905ರಲ್ಲಿ ಜೆ.ಇ.ಕ್ವಿಬೆಲ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೆಮಿಯಸ್ ಕಾಪ್ಯರ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮಠ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈ ಎರಡನೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಮಾ ಶಿರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್ ಪೆಟ್ರಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಇವು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಟಾಲೆವಿಯ ಕಾಲದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದವು. 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ರೊ

ಮೆಕೆನ್ರೊ, ಜಾನ್ 1959- . ಅಮೆರಿಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ.

ಬದುಕು 
ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ವೆಬಿಸ್‍ಬೆಡನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ 16 ಫೆಬ್ರುವರಿ 1959ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ತಂದೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಹ್ಯಾಂಪಾ ಪಮನ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಫೆಲೋಫಾಕ್ಸ್ ಎಂಬವರ ಬಳಿ ಟೆನಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ. ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರನಾದ ಈತ ಟೆನಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅಮೆರಿಕ ಮುಕ್ತ ಟೆನಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ (1979,1980,1981,1984) ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ (1981,1983,1984) ಗಳಿಸಿದ. ಪಿ. ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಎಂಬವನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಆಡಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಡಬಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಈತ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ (1979,1981,1983,1984). ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈತ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ದಂಡವನ್ನು ತೆತ್ತಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಖಾಸಗೀ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಈತ ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಟೇಟಂ ಓನಿಯಲ್ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದ ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕೆನ್ರೊನ ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಮೆಕೆನ್ರೊ ಕೂಡ ಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ - 
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತಮೌರ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ರಾಯಭಾರಿ. ಇವನನ್ನು ಕಳಿಸಿದಾತ ಸೆಲ್ಯೂಕಸ್ ನೀಕೆಟರ್.

ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದ. ತಾನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಕೇಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಇಂಡಿಕಾ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬರೆದ. ಈ ಗ್ರಂಥದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಅರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯೊಡರಸ್ ಮೊದಲದವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೃತಿ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಜನಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಜಧರ್ಮ ತಿಳಿಯಲು ಮುಖ್ಯ ಆಕರ.

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ನೀಡಿರುವ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಳಿಯಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯಗಳು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಡುವ ಅಥವಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕುವ ದುಷ್ಕ್ರತ್ಯಕ್ಕೆ ಶತ್ರುಗಳು ಕೈಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗಜದಳ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ. ಈ ದಳಕ್ಕೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸಹ ಹೆದರಿದ್ದ. ಜನರಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿದೆ. ಕಳ್ಳತನ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಳ. ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುವುದು, ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ರಾಜನ ಅಂಗರಕ್ಷರು.

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಿವರಗಳು ಅಂದಿನ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆ ಒದಗಿಸಿವೆ. 

                            

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದ್ವಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಛೇದವು ಅವರ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗೀಯತೆಗಿಂತ ಅವರ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು. ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚಳವಳಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ತತ್ತ್ವವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶ-ರಾಜ್ಯ ಎಂದು) ಮತ್ತು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡರು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರಚನೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಜಾಗೃತಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಭಾರತೀಯರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಭಾರತವನ್ನು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು, ಭಾರತದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಅಥವಾ ಮರುಹಂಚಿಕೆಗಳ ಉತ್ತೇಜನ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಭಾಷೆ

ಈಜಿಪ್ಟ್ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಂತದಿಂದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ ನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಹಳೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಇದರ ದೃಢೀಕರಣವು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಖಿತ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೬೯೦ ರ ವರೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಮೇರಿಯಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ದಾಖಲಿತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮಧ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿಯ ಸಮಯದಿಂದ ಡೆಮೋಟಿಕ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೀಕರಣದ ಸಮಯದಿಂದ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಅಳಿದುಹೋಯಿತು, ಆದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿದಿದೆ.
ಆಫ್ರೋ ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಸರೈಕಿ ಭಾಷೆ

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಲಾಹಂಡಾ (ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಂಜಾಬಿ) ಗುಂಪಿನ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಸರೈಕಿ (سرائیکی Sarā'īkī, ಸಹ ಸಿರಾಕಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿ ಸೆರಾಕೀ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಸರೈಕಿ ಎಂಬುದು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪಂಜಾಬಿ ಜೊತೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಉನ್ನತ ಪದವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಶಬ್ದಕೋಶ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟೋನ್ಗಳ ಕೊರತೆ, ಕಂಠದ ಅಸ್ಪೈರೆಟ್ಸ್ನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದಕ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಕರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾರಾಕಿ ಭಾಷೆಯ ಗುರುತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಿರಿದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಂಚಿನ ಗುರುತುಗಳನ್ನು (ಮುಲ್ತಾನಿ ಅಥವಾ ರಿಯಾಸ್ಟಿ ನಂತಹ) ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನಂತೆಯೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಪಂಜಾಬ್, ದಕ್ಷಿಣ ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುನ್ಖ್ವಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್ನ ಗಡಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ೨೦ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಸರೈಕಿ ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಆಳಿಕೆ

ಆಳಿಕೆ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಕುಟುಂಬ, ಬುಡಕಟ್ಟು, ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂತದ ಮೇಲೆ ಆಳಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಜಾಲ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಸಮಾಜದ ಕಾನೂನುಗಳು, ರೂಢಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಭಾಗಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಬಲವರ್ಧನೆ ಅಥವಾ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.

(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದುದಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ (ರಾಜ್ಯದಂತಹ) ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೂರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕಾರಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ. ಆಡಳಿತದ ಇತರ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಘಟಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ), ಸಮಾಜ-ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪು (ರಾಜತ್ವ, ಬುಡಕಟ್ಟು, ಕುಟುಂಬ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥ, ಇತ್ಯಾದಿ), ಅಥವಾ ಜನರ ಮತ್ತೊಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಗುಂಪು ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತವು ಒಪ್ಪಂದ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು.

ಆಳಿಕೆಯು ನಿಯಮಗಳು, ರೂಢಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ರೂಪಗೊಂಡಿರುವ, ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಧ್ಯುಕ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ, ಅದರ ವ್ಯಾಪಾರ ಭಾಗೀದಾರರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆಳಿಕೆಯು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಿನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ ಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಡಳಿ ನಡೆಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಇರದ ವಿವಿಧ ಬಾಹ್ಯ ಕಾರ್ಯಭಾಗಿಗಳು ಆಳಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಗುಂಪುಗಳು, ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನ

ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನ 
ಬುದ್ಧನ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಆರಂಭದೆಸೆಯಲ್ಲೇ ಶಾರಿಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣನಾದವ. ಜನರ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮೌದ್ಗಲ್ಯಾಯನ. 

ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನ ಮತ್ತು ಶಾರಿಪುತ್ರ ಇಬ್ಬರೂ ನಾಲಂದದ ಬಳಿಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದವರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಶ್ವಜಿತನನ್ನು ರಾಜಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿ ಬುದ್ಧನ ಬಳಿ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯ ಪಡೆದು ಬುದ್ಧನ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖರಾದರು. ಈತ ಬುದ್ಧ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಶಾರಿಪುತ್ರನ ಅನಂತರ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಶಾರಿಪುತ್ರ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನನಿಂದ ಬಂದ ಉದ್ಗಾರ ಥೇರಗಾಥಾದಲ್ಲಿ (1159) ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನನನ್ನು ಆಜೀವಕರು ಕೊಲೆಮಾಡಿದರೆಂದು ಧಮ್ಮಪದಟ್ಠ ಕಥೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆ (ಇದ್ಧಿಪದ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವ. ಅದನ್ನು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಈತನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ, ನರಕ, ಪ್ರೇತಲೋಕ, ಅಸುರಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓಡಾಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿತ್ತು, ಬೇಕಾದ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಈ ಅದ್ಭುತಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನನ ಹಿರಿಮೆ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯ, ಸಂಯುಕ್ತನಿಕಾಯ, ವಿಮಾನವತ್ಥು, ಮಹಾವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತನಿಕಾಯದಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಗಲ್ಲಾನನೇ ಮಾಡಿದ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ