Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ

ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ಇಂಡೋಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಬಂಗಾಲಿ, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ದಿವೇರಿ, ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾದ ಭಾಷೆಯೆಂದರೆ ಮಾಲ್ಡಿವ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಿವೇರಿ. ಈ ಲಿಪಿ ಇಂಡಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ. ಸಿಂಹಳದಿಂದಲೆ ದಿವೇಹಿ ನಿಷ್ಪನ್ನಗೊಂಡದ್ದು, ಅದು ಸಿಂಹಳದ ಸೋದರ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಪೆರೆರಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟೋ ಆಧುನಿಕ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ, ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತಿತರ ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಾಗಿದೆ.ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಅಥವಾ ದ್ರಾವೀಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದಿರುವ ಹಲವು ಭಾಷಾಂಶಗಳು ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಥವಾ ಪಾಲಿನೇಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಡಚ್, ಮಲಯ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಿಂದಲು ಅನೇಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಧ್ವನಿಗಳಿವೆ. ಅದರಂತೆ ೭ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರಗಳು ೭ ಧೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಮತ್ತು ದ್ರಾವೀಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲದ ೨
ವಿಶಷ್ಟ ಸ್ವರಗಳು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ವ ನಾಸಿಕ ಸ್ಪರ್ಶಧ್ವನಿಗಳಿವೆ. ಸಿಂಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ ಕರ್ತೃ, ಕರ್ಮ, ಕ್ರಿಯಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಲಿಂಗ ವಚನ ವಿಭಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನ್ವಯ ವಾಗುತ್ತದೆ‌. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತದ್ದು, ಸಿಂಹಳವನ್ನು ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಬಲಗಡೆಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಾಕ್ಷರಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕ. ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಾದರೆ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಘಟಕಗಳು, ಆದರೆ ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕ ಬರಹದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ

ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಸಿಂಹಳಿ ಭಾಷೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ :
  ಇಂಡೋ ಯೂರೋಪಿಯನ್ 
  ಇಂಡೋ ಇರಾನಿಯನ್ 
  ಇನ್ಸುರ್ ಇಂಡಿಕ್
  ಸಿಂಹಳ 
ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: *  ಸಿಂಹಳ ಲಿಪಿ
ಎರಡು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸ್ವರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸಿಂಹಳದ ಹಾಡುನುಡಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಧ್ವನಿಗಳಿವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪಾಲಿ, ಪ್ರಾಕೃತ ಮೂಲದಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹದಿನೆಂಟು ಅಧಿಕ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವರ್ಣಮಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಳವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಲಿಪಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಲಿಪಿಯಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ದ್ರಾವೀಡ ಬರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೂ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಳ ಎರವಲು ಪಡೆದಿದೆ. ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.ಇಂಡೋ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು ೧೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 
ಸಿಂಹಳ ಲಿಪಿ‌ ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಬರೆಯುವಂತೆಯೆ ಉಚ್ಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವಂತದ್ದು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಲಿ ಭಾಷಾಪದಗಳು ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ತದ್ಬವಗೊಂಡಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾವರ್ಗದ ತಮಿಳಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೋತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕ ಪದಗಳು  ತಮಿಳಿನಿಂದ ಸಿಂಹಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ  ಸ್ವೀಕರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂದಿನಿಂದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ  ಸಂಪತ್ಬರಿತವಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.https://lanka.com/about/destinations/colombo

ಸಿಂಹಳಿ ಭಾಷಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು :
 ಮೊನರಗಲ,ಬದುಲ್ಲಾ 
 ಗ್ಯಾಲೆ 
 ಕ್ಯಾಂಡಿ
 ಕೆಗಲ್ಲೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಪ್ಯಾಷ್ಟೋ

ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ  ಎರಡು ಅಧಿಕೃತಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಷ್ಟೋ ಕೂಡ ಒಂದು ೧೮ನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿದಲೂ ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ದೊರೆಗಳು ಜನಾಂಗೀಯ ಪಷ್ಟೂನ್ ಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೨೯ರಲ್ಲಿ ಹಬೀಬುಲ್ಲ ಕಲಾಕಾನಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಪರಿಡಿ ೪೪ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಪರ್ಷಿಯನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆ.ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೆ ,ಪಷ್ಟೂನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಗದವ ರು ಪಾಷ್ಟೋವ ನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 

ರಾಜ ಅಮಾನುಲ್ಲಾಖಾನ್ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುರುತಿನ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಅಫ್ಘಾನ್ ,ಪರ್ಷಿಯನ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ವಾಗಿ ದಾರಿ  ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದಾಗ ಪಾಷ್ಟೋವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]ಯಾಗಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು. ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.https://www.britannica.com

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು :~ 

೧ ಮಾತನಾಡುವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೫-೪೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ

೨ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಷೆ

೩ ಸಿಂಧ್ ನ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ

ಅಧಿಕೃತ

ಪರ್ಷಿಯನ್

ಪಾಷ್ಟೋ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆಗಳು
ನಿಮಾಡಿ ಭಾಷೆ

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಮಾಡಿ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಭಾಷೆಯು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಮೂಲದ್ದು ಎಂದು ಗುರ್ತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಹರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಲ್ಪಾದ ದಕ್ಷಿಣದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಬಾರ್ವಾನಿ, ಖಾಂಡ್ವಾ, ಬರ್ವಾಹಾ, ಖಾರ್ಗೂನ್, ಬುರ್ಹಾನ್ಪುರ್, ಬೇಡಿಯಾ, ಸನಾವಾಡ್, ಧಾರ್, ಹರ್ಡಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾ ದೇವಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು 21.5 ಲಕ್ಷ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ 
ನಿಮಾಡಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಭಾಷೆ ಬೆಳೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ರಾಮನಾರಾಯಣ ಉಪಧ್ಯಾಯ, ಮಹದೇವ ಪ್ರಸಾದ್ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಪ್ರಭಾಕರ್ ಜಿ ದುಬೆ, ಜೀವನ್ ಜೋಶಿ ಪ್ರಮುಖರು.

ಮಹದೇವ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಚತುರ್ವೇದಿ 
ಇವರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ನಿಮಾಡಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮರ್ ಬೋಲ್ ಎಂದು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಮಧ್ಯ ನಿಮಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಭಾಕರ್ ಜಿ ದುಬೆ 
ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು ನಿಮಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿ ಹಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ನಿಮಾಡಿ ಭಾಷೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಇವರು ಗಮ್ಮತ್ ಸ್ವಾಂಗ್ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಚನೆ ಮಾಡಿರುವ ತುಮ್ಕಾ ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಕೂಡ ಲಭಿಸಿದೆ.

ನಿಮಾಡಿ ಭಾಷೆಗೆ ಇರುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು 
ಭೂನಿ 
ನಿಮ್ಮಾಡಿ 
ನಿಮರಿ 
ನಿಮಾಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಸಾದ್ರಿ ಭಾಷೆ

ಸಾದ್ರಿ ( ನಾಗಪುರಿ ) ಎಂಬುದು ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ , ಬಿಹಾರ, ಚತ್ತೀಸ್‌ಗಡ್ ಮತ್ತು  ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸದಾನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು ಖರಿಯಾ , ಮುಂಡಾ ಮತ್ತು ಕುರುಖ್ , ಮತ್ತು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪನ್ನು ಭಾಷಿಕರು ಹಲವಾರು ಇದು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಹಾ-ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಷಾ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು ೫,೧೩೦,೦೦೦ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯,೧೦೦ ಗವರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ೪,೩೫೪೦,೦೦೦ ಜನರು ಸದಾನ್ / ಸಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ೭೬೩,೦೦೦ ಜನರು "ನಾಗ್ಪುರಿಯಾ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸದಾನಿ / ಸಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳ ಮೂಲವು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಸದಾನ್ ಎಂಬ ಪದವು ನಿಸಾದಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ , ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗ್ಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹುಶಃ ದೇಶದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ನಾಗ್ವಾಂಷಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ನಾಗಪುರಿ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಬಿಹಾರಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಭೋಜ್‌ಪುರಿಯ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಪ್ರಾಕೃತ ಇತರೆ ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷಿಸೋಣ  ನಾಗಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಷೆಗಳ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. ಇದು ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳ  ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರ್ವನಾಮಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಷಷ್ಠಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ಪೂರ್ವ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಓರೆಯಾದ ಭಾಷೆ  ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಬಿಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ,  ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್, ಓಮನ್ ,ಹಮೆಮನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತೆ  ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆ ಸಂಪಾದನೆ
ನಾಗಪುರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಜನರು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ;   ಹಜಾರಿಬಾಗ್ , ಲೊಹರ್ಡಾಗಾ , ಗುಮ್ಲಾ , ರಾಂಚಿ ,  ಖುಂಟಿ , ವೆಸ್ಟ್ ಸಿಂಗ್ಬುಮ್ , ಈಶಾನ್ಯ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಶ್ , ಸರ್ಗೂಜಾ , ಬಲ್ ರಾಮ್ ಪುರ್ , ನೈಋತ್ಯ ಬಿಹಾರ ರಲ್ಲಿ ಔರಂಗಾಬಾದ್ , ಗಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ  ಸುಂದೇರ್ಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪಾದನೆ:
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಾಗಪುರಿ ನಾಗ್ವಾಂಶಿ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು . ನಾಗ್ಪುರಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಗ್ಪುರಿಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾಷಿಕರು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ	ಸಂಪಾದನೆ:
ಜೈಗೋವಿಂದ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಬರ್ಜು ರಾಮ್, ಘಾಸಿ ರಾಮ್ ಮಹ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಾಸ್ ಮಹ್ಲಿ. ಬೆನಿರಾಮ್ ಮೆಹ್ತಾ ಬರೆದ "ನಾಗವಂಶಾವಳಿ" ನಾಗ್ಪುರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಘಾಸಿರಾಮ್ ಮಹ್ಲಿ ಅವರು ವಂಶಾ, ದುರ್ಗಸಪ್ತಸತಿ, ಬರಾಹಮಾಸಾ, ವಿವಾ ಪರಿಚನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರದಮ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬರಹಗಾರರೂ ಇದ್ದರು. ಹಾಗೂ ನಾಗ್ಪುರಿ, ರಾಂಚಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಇತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಮಾಸಿಕ ನಾಗ್ಪುರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಗೋತಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೋಹರ್ ಸಾಹಿಯಾ ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಮಾಲ್ವಿ ಭಾಷೆ

ಒಂದು.ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.ಉತ್ತರಿಸಿ

ಮಾಲ್ವಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಾಗಗಳು
ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಾಲ್ವ್ವಾ ಪ್ರದೇಶವು ಬಳಸುವ ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ವಿ ಅಥ ಮಾಲ್ವಿ ಎಂಬುದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಿಮಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ವಿ ಮ್ಯೆಕ್ರೋ ಭಾಷೆಯ ರಾಜಸ್ಥಾನಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಎಂದರೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಭಾಷೆ, ಇದನ್ನು ೫೨ ಲಕ್ಷ ಜನ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಲ್ವಿಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಉಜ್ಜೈನಿ
ಉಜ್ಜೈನಿ
ಒಳಾಂಗಣ
ದಿವಾನ್ 
ಶಾಜಾಪುರ
ಸೆಹೋರ್
ರಾಜವಾಡಿ 
ರಾಥ್ಲಾನ್ 
ಮಾಂಡ್ಸೌರ್

ಮಾಲ್ವಿಯ ಇತಿಹಾಸ
ಮಾಲ್ಪಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದ ಥಿಂಥಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡ ಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಂತಹ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ದರವು ಸುಮಾರು ೪೦% ಆಗಿದೆ ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಇದೆ. ಮಾಲ್ವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮೂಲದ ಪ್ಲೇಗ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ಲೇಟ್ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಅಪ್ಲಲೋಡ್ಗೆ ವಿಂಡಿಯಾ ಶ್ರೇಣಿಯೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಲ್ವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೆಲವೋಮ್ಮೆ ವಿಂಡಿಯಾಗಳ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಿಮಾರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾಲ್ವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶಗಳು ಆಳಿದವು ಅವುಗಳಿಂದರೆ, ಅವಂತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ವತಾಯ೯ರು, ಮಾಲಾವಾಗಳು, ಗುಪ್ತರು, ಪರಮಾಗಳು ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನರು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಮಾಲ್ವಾ ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಭಾರತ್ (ಮ್ಲಾವಾ ಯೂನಿಯನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದಾಗ ೧೯೪೭ ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಾಕಾರ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಗಾಡಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಏರಿಳಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆ

ಭಾರತೀಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆಯೂ ಒಂದು. ಪಹಾಡಿ ಪದವು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ನೆಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಹಾಡಿ ಎಂದರೆ ಪರ್ವತ ಅಥವ ಪರ್ಬತ ಎಂದರ್ಥ.ಹಿಮಾಲಯ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ನೆಪಾಲದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಆರ್ಯ ಜನಾಂಗದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಜ ಅಬ್ರಹಮ್ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಡೊ- ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ೩ ಪ್ರವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. - ಪೂರ್ವ ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆ (ನೆಪಾಲಿ), ಮಧ್ಯ ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆ (ಕುಮೌನಿ ಮತ್ತು ಘಡವಾಲಿ ಉಪಬಾಷೆಗಳು) ಮತ್ತು  ಪಶ್ಚಿಮಿ ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆ (ಸತ್ಲಜ್,ಕುಲು,ಮಂಡಿ,ಚಂಬ ಪಂಗಡದವರ ಭಾಷೆ.......)ಅಂದಿನ ಖಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು , ಇಂದಿನ ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಟಿಬೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ನೆಪಾಲದವರೆಗೆ ಹರಡಿತ್ತು.ಪಹಾಡಿ, ಖಷ ಜನಾಂಗದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.

ಉಗಮ

ಡೆಹರಾಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಳಸಿ ಬಳಿ ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ದೊರೆ ಅಶೋಕ ಕೆತ್ತಿಸಿದ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿರುವ ೧೪ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪಹಾಡಿ  ಭಾಷೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.  ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಶಕಾದ ಬದಲಾಗಿ ಷ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಪದೆ ಪದೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲ ಗುಣ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಉತ್ತರಖಂಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜನ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಶ ಷ ಸ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಹಾಡಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  ಸ ವರ್ಗದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯ ವರ್ಗದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ (ಯ ರ ಲ ವ ಶ ಷ ಸ ಹ ಳ) ರ ಅಕ್ಷರದ ಳ ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಕುನಿಂದ ನಾಣ್ಯದ ಮೇಲೆ  ಭಾಗವತ ಚತ್ರೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮ ಎಂದಿದೆ. ಚತ್ರೇಶ್ವರ ಎಂದರೆ ಛತ್ರದ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಛ ಬದಲಿಗೆ ಚ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಕಚಾರಿ ಬಾ‍‍‍‍‍‍‍‍ಷೆ



ಭಾಷೆಯ ವಿವರ
ಕಚಾರಿ- ಬೋಡೋ-ಕಚಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಹೆಸರು. ಈ ಜನಾಂಗದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ರಾಜ್ಯವಾದ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಚಾರಿ ಎಂಬುದು ಇವರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಭಾ‌‍‍‍‍‍‍ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ  ಭಾಷಿಕರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಕಚಾರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಬದಲಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ೬೦,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಸರಣ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೊತ್ತದ ೧೬ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು.ಈ ಭಾಷೆ ಭಾರತದ ಎಂಟನೇ ನಿಗದಿತ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಬಾಷೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಂಯುಕ್ತ ಪದಗಳ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ 'ಹುಡುಗ' ಎಂಬ ಪದವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಮಗುಗಾಗಿ ಕಚಾರಿ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.ಕಚಾರಿ ಪಾಲಿಸಿಂತೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ವಿವರನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯವಿಶೇಷಣಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು
 ಕ್ಯಾಚಾರಿ 
 ಬಾರಾ
 ಹಿಲ್ ಕಚಾರಿ
 ಬೊರೊ
 ಬಯಲು ಕಚಾರಿ

ವ್ಯಾಕರಣ
ಕಚಾರಿ ಭಾಷೆಯು ಹದಿಮೂರು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಪಠ್ಯೇತರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂತೆ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ಕಾಂಗ್ರಿ ಭಾಷೆ

ಕಾಂಗ್ರಿ ಎಂಬುದು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು. ಮುಖ್ಯ ವಾಗಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಂಗ್ರಾ , ಹಮೀರ್ ಪುರ ಮತ್ತು ಉನಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು  ಪಂಜಾಬ್‌ ನ ಗುರುದಾಸ್ ಪುರ  ಮತ್ತು ಹೋಶಿಯಾರ್ ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಕಾಂಗ್ರಾ ಕಣಿವೆಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು  ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೧.೭ ಮಿಲಿಯನ್ (೧೯೯೬ರಂತೆ)  ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರಿ ಎಂದು  ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು  ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ೧.೧೭ ಮಿಲಿಯನ್ ( ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ೧.೧೨ ಮಿಲಿಯನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ).
ಕಾಂಗ್ರಿ ಉಪಭಾಷೆ  ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಮಾತಬನಾಡುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆ.ಉಪಬಾಷೆಗಳು ಹಮೀರ್ ಪುರಿ, ಪಾಲಂಪುರಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ-ಉರುಪಿನ ಮನೆ ಕೆಲಸ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲರೂ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಕರಾತ್ಮಕವಾದ ವರ್ತನೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಉರ್ದು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನೆಡೆಸಲು ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಭಾಷಾ ಅಭಿವೃದ್ದಿ-ಎಲ್೨ನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾರತಾ ಪ್ರಾಮಾಣ: ೭೦% ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಕಾಂಗ್ರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪಾಹಾರಿ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಹಿತ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಬೈಬಲ್ ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು.
ಸ್ಥಳೀಯ-  ಭಾರತ
ಪ್ರದೇಶ- ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಪಂಜಾಬ್'
ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು- ೧.೭ ಮಿಲಿಯನ್ (೧೯೯೬)

ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ- ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್
ಇಂಡೋ- ಇರಾನಿಯನ್
ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್
ವಾಯುವ್ಯ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ 
ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪಹಾರಿ ಅಥವಾ ಡೋಗ್ರಿ
ಕಾಂಗ್ರಿ

ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ_ ದೇವನಾಗರಿ
ತಕ್ರಿ( ಐತಿಹಾಸಿಕ)

ಭಾಷಾ ಸಂಕೇತಗಳು
ಐ ಎಸ್ ಒ ೬೩೯--೩ [xnr]

ಗ್ಲೋಟೊಲೊಗ್ [kang1280]

ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಬಳಕೆ ಅದರ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಾನವು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡುವ ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ(ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರೇಟರ್ ಪಂಜಾಬಿಯ ಸದಸ್ಯ).ಆದರೆ ಇತರರು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪಹಾರಿ ಉಪಭಾಷೆ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಲು ಅದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಮಂಡೇಲಿ, ಚಂಬೀಲಿ ಮತ್ತು ಕುಲ್ಲುಯಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾಷೆ
ವಿಮಾನ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)

ವಿಮಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲಿನ ರಚನೆ. ಕಳಿಂಗ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಡಿಶಾದ ಮಾದರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನವು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಶಿಖರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ದ್ವಾರಗೃಹಗಳು ಅಥವಾ ಗೋಪುರಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಗೋಪುರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ತಕ್ಷಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ನಾಲ್ಕು ತಲಗಳವರೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಾತಿ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ

ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಯು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಢಿಯ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಂಕ್ಷೇಪಿತ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬರವಣಿಗೆ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಸಂಕೋಚನ ಅಥವಾ ಬರವಣಿಗೆ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವ ಗುರಿಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಯ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಸಮುಚ್ಚಯಗಳಿಗೆ ಸಂಕೇತಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಜನರು ಮಾತಾನಾಡುವಷ್ಟು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷೇಪಣ ವಿಧಾನಗಳು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಕ್ಷೇಪಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಪತ್ರಿಕಾಗೊಷ್ಠಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಹೋಲುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 The Louis A. Leslie Collection of Historical Shorthand Materials at Rider University – materials for download
 The Shorthand Place – includes chronological list of shorthand systems
ಕೃತಕ ಲಿಪಿಗಳು
ಚಿನ್ನರಸಲ ಹರಿಜನವಾಡ

ಚಿನ್ನರಸಲ ಹರಿಜನವಾಡ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ಪೊರುಮಾಮಿಲ್ಲಾ ಇದೆ ಮಂಡಳ ಆಫ್ ರಾಜಂಪೇಟ್ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗದ.

ಭೌಗೋಳಿಕತೆ 
ಚಿನ್ನರಸಲ ಹರಿಜನವಾಡ ಇದೆ

ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು 
 ಚಿನ್ನರಸಲ ಹರಿಜನವಾಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು 
1. ಎಸ್‌ಡಿಎ ಚರ್ಚ್ 2. ರಾಮಲಯಂ

ಕುಡಿಯುವ ನೀರು 
ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಪ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟ್ಯಾಪ್‌ಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸದ ನೀರನ್ನು ಸಹ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೈರ್ಮಲ್ಯ 
ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಳಚರಂಡಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಚರಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಳಚರಂಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಜಲಚರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಕಸವನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 1. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ als ಟ ವರದಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯುಕ್ತರು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ. 

2. ವೀಕಿಮ್ಯಾಪಿಯಾದ ಹಳ್ಳಿಯ ನಕ್ಷೆ ChinnaYarasala Harijanawada ಗ್ರಾಮದ ನಕ್ಷೆ. 

3. ಸ್ವಚ್ Bharat ಭಾರತ್ ಫಲಾನುಭವಿ ವರದಿ ಚಿನ್ನಯರಸಲ ಹರಿಜನವಾಡ ಗ್ರಾಮ.
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿನ್ಹೆಗಳು

ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ, ಧ್ವಜ, ಲಾಂಛನ, ಗೀತೆ, ಸ್ಮಾರಕ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ೧೯೪೭ ರ ಜುಲೈ ೨೨ ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು

ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ 

 ಕರ್ನಾಟಕ
 ಗಂಢಭೇರುಂಡ

ಉಲ್ಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 National Symbols 
 National Symbols Govt. of India Official website.
 National Symbols of India Quiz 
ಭಾರತ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯರ ಪಟ್ಟಿ

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು, ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ, "ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ "ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದವರಿಗೆ" ನೀಡಲಾಗುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ" ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಒಂದು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಮತ್ತು ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೆರಿಜಸ್ ರಿಕ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ; ಕರೋಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೦೧ ರಿಂದ ೨೦೧೮ ರ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೯೦೪ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ (೮೫೨ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೫೨ ಮಹಿಳೆಯರು) ಮತ್ತು ೨೪ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೨ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಐದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಏಳು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ). ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಮದರ್ ತೆರೇಸಾರವರು ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ದಾರ್ಶನಿಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಯೋಗದ ಅಭಿವರ್ಧಕರಾದ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಅವರನ್ನು ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ವಿಫಲರಾದರು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೯೯ ರಂದು, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಐದು ಬಾರಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾರ್ವೇಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು (೧೯೩೭ ರಿಂದ ೧೯೩೯ ರವರೆಗೆ, ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೪೮ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು). ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಗೀರ್ ಲುಂಡೆಸ್ಟಾಡ್ ಇದನ್ನು "ನಮ್ಮ ೧೦೬ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಲೋಪ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಈ ಕೆಳಗಿನವರು.

ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರಿಕರು
ಕೆಳಗಿನವರು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಆದರೆ ತರುವಾಯ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೂ ಭಾರತೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತರೆ
ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು - ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿದೇಶಿಯರು, ಭಾರತೀಯ ಸಂತತಿಯವರು ಮತ್ತು ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದವರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ
ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟಾಗೋರ್
ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ
ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್
ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್
ಕೈಲಾಸ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು

ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ಮಾತೃ ದೇವಿಯರ ಒಂದು ಗುಂಪು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ವಿಭಿನ್ನ ದೇವರುಗಳ ಮೂರ್ತಿಮತ್ತಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಳು, ವೈಷ್ಣವಿ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ, ಮಹೇಶ್ವರಿ ಶಿವನಿಂದ, ಇಂದ್ರಾಣಿ ಇಂದ್ರನಿಂದ, ಕೌಮಾರಿ ಸ್ಕಂದನಿಂದ, ವರಾಹಿ ವರಾಹನಿಂದ ಮತ್ತು ಚಾಮುಂಡ ದೇವಿಯಿಂದ, ಮತ್ತು ನಾರಸಿಂಹಿ ಹಾಗೂ ವಿನಾಯಕಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೇವಿಯರು.

ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವತೆಗಳತ್ತ ಒಲವಿರುವ ತಂತ್ರವಾದದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಾಕ್ತ ಪಂಥದಲ್ಲಿ, ಇವರು ಮಹಾನ್ ಶಾಕ್ತ ದೇವಿಗೆ ಅಸುರರೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವರನ್ನು ಶೈವ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 "Matrikas embedded in eight petals of the Kali Yantra: Image" 
 "Translation of Devi Mahatmya passages that describe the Sapta matrika and Images"
 Article on "Tantric Hieroglyphics" (with emphasis on Matrkas)- Published in Quarterly Journal of Mythic Society by S. Srikanta Sastri

ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಅಂಡಾಣು

ಅಂಡಾಣು ಅಂಡಸಂಯೋಗಜ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕೋಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಜಂಪತಿ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಡಾಣುವು ಸಕ್ರಿಯ ಚಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ವೀರ್ಯಾಣುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ). ಅಂಡಾಣು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯಾಣುಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿದಾಗ ಒಂದು ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುವುಳ್ಳ ಕೋಶವು (ಯುಗ್ಮಜ) ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹೊಸ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಡಾಣುವು ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಫಲೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮಾನವ ಅಂಡಾಣುಗಳು ಅಂಡಾಶಯಗಳ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಡಕಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಜನನ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಗರ್ಭಾಶಯ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ಲಾಸ್ಟೊಸಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹೆಣ್ಣು ಮಾನವರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕುಂಟಲ

ಕುಂಟಲ ಎಂಬುದು ಮಿರ್ಟೇಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಮರ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ, ಕೇರಳ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು ಕುಂಟು ನೇರಳೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೂಡಾ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣ ಲಕ್ಷಣ 
ಮರವು ಸುಮಾರು ೬ ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ತೊಗಟೆಯು ಸುಮಾರಾಗಿ ದಪ್ಪವಿದ್ದು ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು, ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.  ಇದರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕಡು ನೇರಳೆ/ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಿಹಿ, ಒಗರು ಹಾಗೂ ಹುಳಿ ಮಿಶ್ರಿತ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸುಮಾರು ೫ ಮಿ.ಮೀ ನಿಂದ ೧ ಸೆಂ.ಮೀ ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತವೆ.

ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಮರಗಳು
ಹಿಮ್ಮಡಿ

ಹಿಮ್ಮಡಿಯು ಪಾದದ ಹಿಂದಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗ. ಇದು ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೂಳೆಗಳ ಸಂಧಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಹಿಮ್ಮಡಿ ಎಲುಬು ಎಂಬ ಮೂಳೆಯ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ 
ನಡಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮಡಿಯು ನೆಲದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸಂಕೋಚಕ ಬಲಗಳನ್ನು ಹಂಚಲು ಪಾದದ ಅಂಗಾಲು ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗಿರುವ ೨ ಸೆ.ಮಿ. ವರೆಗೆ ದಪ್ಪವಿರುವ ಸಂಯೋಜಕ ಅಂಗಾಂಶದ ಪದರದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಗಾಂಶವು ಒತ್ತಡ ಕೊಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ಕಂಪನ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಲನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾರುನೆಣವುಳ್ಳ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಾಲಜನ್ ನಾರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಬಿರುಸಾದ ಸಂಯೋಜಕ ಅಂಗಾಂಶದ ಪದರದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ಮಾನವ ಶರೀರ
ಡಲ್ಗೋನಾ ಕಾಫಿ

ಡಲ್ಗೋನಾ ಕಾಫಿ ಎಂಬ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ನೀರು, ಹಾಲು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಕಾಫಿ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಕೋಕೋ, ಬಿಸ್ಕತ್ತು ಪುಡಿ, ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾ ಲಾಕ್‍ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜನರು ಈ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತುಂಬಾ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರುವ ಕೊರೋನಾ ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಜನರು ಹೊರಗೆ ಓಡಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೈ ಬಳಸದೆ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೊರಿಯನ್ ಸಕ್ಕರೆ ಸಿಹಿ, ರುಚಿಯ ಹೋಲಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಒಂದು ಕೊರಿಯನ್ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಡಲ್ಗೋನಾ ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಫೆಂಟಿ ಹ್ಯೂ ಕಾಫಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಬೀಟನ್ ಕಾಫಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಫಿಗೂ ಫೆಂಟೀ ಕಾಫಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಮಿಶ್ರಣದ ನಂತರ ಹಾಲು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಒಂದು ಕೆಫೆಯಲ್ಲಿ ಡಲ್ಗೋನಾ ಕಾಫಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಡಲ್ಗೋನಾ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮಾಮೂಲಿ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಕಾಫಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಕಾಫಿ ಅಥವಾ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಕಾಫೀಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
 ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಕಾಫಿ
 ಹಾಲು ಅಥವಾ ಹಾಲಿನ ಕೆನೆ
 ಸಕ್ಕರೆ                               
 ನೀರು

ಉಲ್ಲೇಖ

ಆಹಾರ
ಕಬಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಕಬಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಬೀದರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಬಿನಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಗ್ಡಾದೇವನಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೀದರಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೀಚನಾಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ೯೬೬ ಮೀಟರ್ (೩,೧೬೯ ಅಡಿ) ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ೨೨ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೪ ಕುಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೀರಾವರಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ದೊಡ್ಡಕೆರೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪರ್ ನುಗು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಆಗಿದ್ದು, ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಪಿಲ್‌ವೇ ಇದೆ.  ಅಣೆಕಟ್ಟು ೧೬೬ ಅಡಿ (೫೧ ಮೀ) ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ೧೨,೯೩೭ ಅಡಿ (೩,೯೪೦ ಮೀ) ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಪಿಲ್‌ವೇಯ ಉದ್ದವು ೨೫೦ ಅಡಿಗಳು (೭೬ ಮೀ), ಮತ್ತು ಇದು ೪ ಸ್ಪಿಲ್‌ವೇ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಜಲಾಶಯ ಭರ್ತಿಯಾಗುವ ಅವಧಿ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಅವಧಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮೇ.  ಇದು ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೆ. ಎಂ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ

ಕೆ.ಎಂ.ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು,ಕೆಂಪಸಾಗರ ಮೈಲಾರಯ್ಯ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರೆಂದು  ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು,ಯೂರೋಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಮಹಾಕವಿ ಹೋಮರನ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ‘ಇಲಿಯಡ್‌’ ಮತ್ತು ‘ಒಡಿಸ್ಸಿ’ಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿವೆ ಈಗ ಅವು ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು, ಜನಿಸಿದ್ದು, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆಂಪಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ೧೯೨೯ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ ರಂದು. ತಂದೆ ಕೆ. ಮೈಲಾರಯ್ಯ, ತಾಯಿ ವೆಂಕಟಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ. ಅವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಅರಸೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ನಂತರ,ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯೆಟ್‌ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಡನೆ ಪಡೆದ ಎಂ.ಎ.ಪದವಿ. ಮುಂದೆ ಅವರು ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ರೀಡರಾಗಿ, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜಕಾಲೇಜು, ಮಂಡ್ಯ, ಹಾಸನ, ಮಡಿಕೇರಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಕೋಲಾರ, ಆನೇಕಲ್‌, ಬೆಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಣ ರಂಗದಲ್ಲಿ ದುಡಿದು, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬರೆದ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು: 
 ‘ಸಪ್ತಸ್ವರ’
 ‘ಮಾನಸಪೂಜೆ’

ಕಾದಂಬರಿಗಳು
 ‘ರಾಜರಹಸ್ಯ’ 
 ‘ಸಂನ್ಯಾಸಿ’.

ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ
ನಂತರ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಯನ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಹಾಗೂ ರೋಮನ್‌ ಮೈಥಾಲಜಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಮಹಾಕವಿ ಹೋಮರನ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ‘ಇಲಿಯಡ್‌’ ಮತ್ತು ‘ಒಡಿಸ್ಸಿ’ಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಇತರ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ :
 ಗ್ರೀಕರ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು,
 ಗ್ರೀಕ್‌ವೀರರು, 
 ಗ್ರೀಕ್‌ ದೇವತೆಗಳು,
 ಟ್ರೋಜನ್‌ ಮಹಾಯುದ್ಧ,
 ‘ಗ್ರೀಕ್‌ ಮಿಥಕಗಳು. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಚರಿತ್ರೆ–ಭೂಗೋಳ, ಗ್ರೀಕರ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಕರ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ–ರಾಜಕೀಯ ಜನಜೀವನ, ಮುಂತಾದವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
 ‘ಈ ನಿಯಡ್‌’ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಮಹಾಕವಿ ವರ್ಜಿಲನ ವಿರಚಿತ.

ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರ ಮತ್ತಿತರ ಕೃತಿಗಳು
 ಜನಪ್ರಿಯ ಸರ್ವಜ್ಞನ ವಚನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ 
 ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವದ ಕೃತಿ 
 ‘ಅಪೂರ್ವ’, ‘ಗ್ರೀಕರ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು’

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ದೇವರಾಜ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
 ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವಾದ ‘ಅಪೂರ್ವ’ ಕೃತಿಗೆ ಗೊರೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
 ಈನಿಯಡ್‌ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅನುವಾದದ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಅನುವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
 ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಸಮಾಧಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯೋಗಿಕ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಪದವು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಧ್ಯಾನದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾದ ವಿಚಾರಯುತ ಮಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ.

ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎಂಟನೇ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಧಿಯು ಧ್ಯಾನದ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಧ್ಯಾನದ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಉದ್ದೇಶದ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಸಮಾಧಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳದ್ದಾಗಿದೆ, ಧ್ಯಾನದ ಉದ್ದೇಶದ ಆಸರೆ ಇರುವಂಥದ್ದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವಂಥದ್ದು:
 ಸಂಪ್ರಜ್ಞಾತ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಸವಿಕಲ್ಪ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಸಬೀಜ ಸಮಾಧಿ. ಇದು ಉದ್ದೇಶದ ಆಸರೆಯಿಲ್ಲದ ಧ್ಯಾನ. ಸಂಪ್ರಜ್ಞಾತ ಸಮಾಧಿಯು ವಿವೇಚನೆ, ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ, ಆನಂದ, ನನ್ನತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
 ಅಸಂಪ್ರಜ್ಞಾತ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬೀಜ ಸಮಾಧಿ: ಇದು ಉದ್ದೇಶವಿರದ ಧ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಂಶವಾದ ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ

ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು (ನೀರ್ಗಲ್ಲು) ಘನ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರುವ ನೀರು. ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳು ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯ ಗುಳ್ಳೆಗಳಂತಹ ಕಲ್ಮಶಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹೇರಳವಾಗಿದೆವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಮರೇಖೆಯ ಮೇಲೆಮತ್ತು ಅವಕ್ಷೇಪನ ಹಾಗೂ ಶೇಖರಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಜಲ ಚಕ್ರ ಹಾಗೂ ವಾಯುಗುಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಮಹಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಆಲಿಕಲ್ಲಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಘನ ಇಬ್ಬನಿ, ಹಿಮಬಿಳಲುಗಳು ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಮೊನೆಗಳಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುಗಳು
ಶೋಭನಾ ನರಸಿಂಹನ್

ಶೋಭಾನ ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ನ್ಯಾನೊಸೈನ್ಸ್. ಆಯಾಮದ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.  ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಫೆಲ್ಲೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ಇವರು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು  ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎಸ್‌ಸಿ ಮಾಡಿದರು.  

ಇವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತರುವಾಯ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕದ ಬ್ರೂಕ್‌ಹೇವನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫ್ರಿಟ್ಜ್-ಹೇಬರ್-ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಇವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜೆಎನ್‌ಸಿಎಎಸ್‌ಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು. 

ನರಸಿಂಹನ್ ನವೀನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಉಪಕ್ರಮದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು  ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಟಲಿಯ ಟ್ರಿಸ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರುವಾಂಡಾದ ಕಿಗಾಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 
ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಫೆಲ್ಲೋ ಆದರು. ಅವರು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿ ಸಮ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ  ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಪನಾ ಚಾವ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರೋಹಿಣಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್

ರೋಹಿಣಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ರವರು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಸಂವಹನ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ರೋಹಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕೋತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಟಾಟಾ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
ವೆರೋನಿಕ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ರವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತಿ ಜೀವನ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಂಗಳೂರು, ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಸಂವಹನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
ಇವರ ಹಲವಾರು ಅಂಕಣಗಳು ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೀಟಗಳ ಕರೆಹಾಡಿನ ಹಿಂದೆ.... - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
ರಾಜಾರಮ್ ,ಕೆ.,ಮಹತ್ರೆ, ಎನ್., ಜೈನ್,ಎಮ್.,ಪೋಸ್ಟ್ಲೆಸ್,ಎಮ್.,ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್,ಆರ್. ಆಂಡ್ ರೋಬರ್ಟ್ ,ಡಿ.(೨೦೧೩) ಲೊ ಪಾಸ್ ಫ಼ಿಲ್ಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಫ್ರೆನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಂಪನಲ್ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಇನ್ ಎ ಪ್ಯಾಲಿಯೊಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್  ವಿತ್ ಆನ್ ಆನ್‍ಯುಸ್‍ವಲಿ ಲೊ ಪ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಕಾಲ್. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿರಿಮೆಂಟಲ್ ಬೈಯಾಲೆಜಿ ೨೧೬,೭೭೭-೭೮೭ (Rajaraman, K., Mhatre, N., Jain, M., Postles, M., Balakrishnan, R. & Robert, D. (2013) Low-pass filters and differential tympanal tuning in a paleotropical bushcricket with an unusually low frequency call. Journal of Experimental Biology 216, 777-787)
ನಿತ್ಯಾನಂದ, ವಿ. ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್, ಆರ್. (೨೦೦೬). ಎ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಮೊಂಗ್ ಮೊರ್ಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಇಂಡಿಸ್‍ಟಿಂಗ್‍ವಿಶಬಲ್ ಕ್ಯಾಟಿಡಿಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೆಕೊಪೊಡ ಸೌದರ್ನ್ ಇಂಡಿಯ.  (Nityananda, V. & Balakrishnan, R. (2006).A diversity of songs among morphologicall indistinguishable katydids of the Genus Mecopoda (Orthoptera: Tettigoniidae) from Southern India.  Bioacoustics 15, 223-250)
ಜೈನ್, ಎಮ್ & ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್,ಆರ್. (೨೦೧೧).ಮೈಕ್ರೋಹಾಬಿಟಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಆನ್ ಅಸ್ಸೆಂಬಲ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಫ್ ಅ ಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಎವರ್‍‍ಗ್ರೀನ್ ಫಾರೇಸ್ಟ್ ಇನ್ ಸೌದರ್ನ್ ಇಂಡಿಯ.ಇನ್ಸೆಕ್ಟ್ ಕನ್ಸರ್ವೆಷನ್ ಆಂಡ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ "೪": ೧೫೨-೧೫೮.(Jain, M & Balakrishnan, R. (2011). Microhabitat selection in an assemblage of crickets (Orthoptera: Ensifera) of a tropical evergreen forest in Southern India. Insect Conservation and Diversity 4: 152-158)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಹಿಮ

ಹಿಮವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬೆಳೆಯುವ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ) ಮತ್ತು ನಂತರ ಬೀಳುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಇದು ತನ್ನ ಜೀವನಚಕ್ರದಾದ್ಯಂತ ಘನೀಭವಿಸಿದ ಸ್ಫಟಿಕೀಯ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಹರಳುಗಳು ರೂಪಗೊಂಡಾಗ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿ, ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾತವಾಗಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತವೆ, ಜಾರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪತಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ವಾತಾವರಣದ ತೇವ ಹಾಗೂ ತಂಪು ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಪಡೆದು ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹಿಮದ ಹಲ್ಲೆಗಳು ಅತಿತಂಪಾದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳ ಸುತ್ತ ಬೀಜೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಹನಿಗಳು ಷಟ್ಕೋನಾಕಾರದ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ಘನೀಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ನೀರಿನ ರೂಪಗಳು
ಪ್ರೀತಿ ಶಂಕರ್

ಪ್ರೀತಿ ಶಂಕರ್ (ಪ್ರೀತಿ ಮೊಂತೀರೊ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧) ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ, ಸಂಶೋಧಕಿ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ 
ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕಂಪೈಲರ್ ಡಿಸೈನ್, ಫಾರ್ಮಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಥಿಯರಿ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಗೊರಿಥ್ಮಿಕ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಥಿಯರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ 

ಪ್ರೀತಿ ಅವರು ಗೋವಾದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಇನ್ನೊಸೆನ್ಸಿಯೊ ಮೊಂತೀರೊ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ https://www.britannica.com/topic/brigadier ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್] ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸೋಫಿಯಾ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಗಡಿಯ ಸುರನ್‍ಕೋಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲೋಸುಗ ಪ್ರೀತಿ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಖಡಕ್‍ವಾಸ್ಲಾದಿಂದ ಜಮ್ಮುವಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ ಅವರು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಪುಣೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ  ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಎನಿಸಿದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾಲೇಜು ಪಾರ್ಕ್‍ನಿಂದ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ. ಪಡೆದರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯವರು ಸೀಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ (Finite Field) ಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಉಂಗುರ (Finite Ring) ಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ಬಿಸಿಎಚ್ ಕೋಡ್‍ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ (Field Science) ದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕಿಯಾದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈ.ಎನ್. ಶ್ರೀಕಾಂತ್‍ರೊಂದಿಗೆ ಸಿಆರ್‌ಸಿ ಪ್ರೆಸ್‍ನ ಸಹ ಸಂಪಾದಕಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಭಾರತದ ಪರಿಣಿತರಿಂದ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜರ್ನಲ್ (Peer reviewed Journal of India) ನ ನಾಯಕತ್ವ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವಿವೇಕ್ ಮೊಂತೀರೊ (ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ), ಅಂಜಲಿ ಮೊಂತೀರೊ (ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು), ಮತ್ತು ನಂದಿತಾ ಡಿ'ಸೋಜ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವರ್ತನಾ ಶಿಶುವೈದ್ಯೆ)ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿದ್ದರು. ಪ್ರೀತಿಯವರು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಥಿಯರಿಟಿಕಲ್ ಫ್ಲುಯಿಡ್ ಡೈನಮಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಪಿ.ಎನ್. ಶಂಕರ್‌ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು - ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನಚಿಕೇತ್ (ಮಗ) ಮತ್ತು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೃದುಲಾ (ಮಗಳು).

ಗೌರವಗಳು
 ಜಯಾ ಜಯಂತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೦೬ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರ ವರೆಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ] (IEEE) ಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ (Distinguished Lecturer) ಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಪರಂಪರೆ
ನವನಿರ್ಮಿತಿ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ UMED ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಶಂಕರ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎನ್ ವಲರಮತಿ

ಇವರು ರಿಸಾಟ್-೧ ರ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಇವರು ರೇಸರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವ್ರಧ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಎನ್ ವಲರಮತಿ ಒಬ್ಬರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅರಿಯಲೂರಿನಲ್ಲಿ  
ಶ್ರೀ ನಟರಾಜನ್. ಮತ್ತು 'ರಾಮಸೀತಾ  ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಾ ಬಾಲಕಿಯರ ಹೈಯರ್ ಸೆಕಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರು. ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿ
೧೯೮೪ ರಿಂದ ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆ.
ಐ ಎನ್ ಎಸ್ ಎ ಟಿ
೨ಎ
 ಐ ಎರ್ ಎಸ್ ಐ ಸಿಐ ಎ
ಐ ಎರ್ ಎಸ್ ಐ ಡಿ
ಟಿ ಈ ಎಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರೇಡಾರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹದ ರಿಸಾಟ್-೧ ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಇದು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆಯಾಯಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಜಿ ಎಸ್ ಎ  ಟಿ -೧೨ ರ ಮಿಷನ್ ನ ಅನುರಾಧಾ ಟಿ.ಕೆ. ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಂತರ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಠರಾದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೊಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಕಲಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ನಾಗಿನ್ ಕಾಕ್ಸ್

ಜೈನಾಬ್ ನಾಗಿನ್ ಕಾಕ್ಸ್ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ೧೪೦೬೧ ಕ್ಕೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ನಾಸಾ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

ಕಾಕ್ಸ್ ರವರು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಕುವಾಲ ಲಂಪುರ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸಸ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಶಾವ್ನಿ ಮಿಷನ್ ಈಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೋಸ್: ಎ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೈಮ್ ಒಡಿಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಏರ್‌ಫೊರ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ

ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಏರ್ಕ್ರ್ಯೂ ಎಫ್-೧೬ ತರಬೆತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಕಾಕ್ಸ್ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗೆಲಿಲಿಯೋ
ಇನ್‌ಸೈಟ್
ಕೆಪ್ಲರ್  
ಮಾರ್ಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ
ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಂತರ್‌ಗ್ರಹ ರೊಬೊಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುದ್ದತಂತ್ರದ ಮಿಷನ್ ಲೀಡ್,ಅಪ್‌ಲಿಂಕ್,ಡೌನ್‌ಲಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಯೋಜನೆ ತಂಡಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ನಾಸಾ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಮುರ್ರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ವೈವಿಧ್ಯತೆ

ವಿಜ್ಞಾನ,ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ನಾಸಾದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಛಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಕ್ಸ್ ಉತ್ಸಾಹಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಗ್ರಿಫಿತ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೆಶಕರರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ನೆಲ್ ಮಹಿಳಾ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮ್ಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ನಾಸಾದ ರೋಬೊಟ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ,ರಿಯಾ ಡಿಜನೈರೊ ಮತ್ತು ಬಹಿಯಾವನ್ನು ಅಪ್ರಬುದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಿಗ್‌ಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಜೊತೆ ದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಬೀಕನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ‌ಇಡಿ‍‍‍ಎಕ್ಸ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನೀಡಿದರು.  ಅದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಉತ್ತಮ ಮಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಯ? ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೦೨೧ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಕುವೈತ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ

ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ ರವರು ಭಾರತದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಚಂದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈಗ ಇವರು ಇಸ್ರೊದ ಚಂದ್ರಯನ ೨ ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ
ಇವರು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾರವರು ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ಥ್ರಾದಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೊದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ೨ ಎಸ್.ಸಿ ಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.

ಸಾಧನೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಆಕಾಶಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತದ್ದರು.
ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತಾ ರವರು ಇಸ್ರೊ ವಿಜ್ಞಾನಿ.ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿ ಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಗಿದ್ದಾರೆ.ರಿತು ಕಾರಿಧಾಲ್ ರವರು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರು ಕೂಡ ಚಂದ್ರಯನ ೨ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣರದವರು.  ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಮುತ್ತಯ್ಯ ವನಿತರವರ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ತರದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗೆಲುವು.ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಗೆಲುವು.
45 ದಿನಗಳ ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಪಯಣ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ಕ್ಷಣದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತೇ ಕಾಯುತ್ತಿ
ರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವರು ಚಂದ್ರಯನ -೨ ರ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು ಇಸ್ರೋದ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಯುಆರ್ ರಾವ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ  ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ ವಿಭಾಗಗಳ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಟೊಸಾಟ್ -೧ ಗಾಗಿ ಟಿಟಿಸಿ-ಬೇಸ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಓಸಿಯನ್‌ಸಾಟ್ -೨ ಮತ್ತು ಮೇಘಾ-ಟ್ರಾಪಿಕ್ಸ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ವನಿತಾ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡುವುದು, ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಜೋಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರ ಯೋಜನೆಗೆ ಏಕ-ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಇವರು ಇಸ್ರೊದಿಂದ ಮಂಗಳಯಾನ ಗುಂಪು ಪ್ರಶಸ್ಥಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೊದಿಂದ ಅಂದಿನ ಮಾಜಿ ರಾ‍‌ಷ್ಟಪತಿಯಾದ ಅಬ್ಧುಲ್ ಕಲಾಂರಲ್ಲಿ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪದೆದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಯಾನ ೨ ಇವರ ತುಂಬ ಮಹತ್ತರ ಸಾಧನೆ.೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮೌಮೀತ ದತ್ತ

ಮೌಮಿತಾ ದತ್ತ,ಭಾರತೀಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕ್ರೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅಹಮಾದಬಾದ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಆಫ್ಟೀಕಲ್ ಮತ್ತು ಐ ಆರ್ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ತಂಡದ ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ ನ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳನ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು.ಮಾರ್ಸ್ ಕಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯ ಐದು ಪೇಲೋಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ದತ್ತಾವನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರಯಾನ್ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಗೆ ಸೇರಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ, ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದತ್ತಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [4] ದತ್ತಾ ಕೋಲ್ಕತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಓಷಿಯಾನ್ಸಾಟ್, ರಿಸೋರ್ಸಟ್, ಹೈಸಾಟ್, ಚಂದ್ರಯನ್ I ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳನ ಮೀಥೇನ್ ಸಂವೇದಕಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉಪಕರಣಗಳ (ಅಂದರೆ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್) ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದತ್ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅನಿಲ ಸಂವೇದಕಗಳ ಚಿಕಣಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [5]

ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರು  ಕೋಲ್ಕಾತದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರಾಯಾನ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ದತ್ತ ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ, ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು,  ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅವರು  ಮಂಗಳಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ತಂಡದ  ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆಸಕ್ತಿಗಳು
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೃಜನಶೀಲ ಬರೆವಣಿಗೆ ಪಠಣ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತದ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತಜ್ಞರು ಹಾಗು ಇವರು ಅನುಪಾತದಿಂದ ಎಕ್ಸರೆ ತರಂಗಾತರದವರೆಗಿನ ಬಹು ತರಂಗಾತರ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೂಪರ್ ಮಾಸಿವ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಹೋಲ್‍ಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸಕ್ರಿಯೆ  ಗಾಲಾಕ್ಸಿ ವಿದ್ಯಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬೆಳೆದದ್ದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಗ್ನೆಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಸ್. ಸಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.ಮುಂಬಾಯಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ಼್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ  ಎಂ. ಎಸ್. ಸಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ  ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಫ಼ನ್ದಮೆನ್ಟಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಕಫಿಯವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ "ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಬೀಮಿಂಗ್" ವಿಷಯದ ಕುರಿತು  ಸಂಷೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ತಮ್ಮ ಪಿ. ಎಚ್. ಡಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು

ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಮಾನದ ವಿಶೇಷತೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಶೋಧನೆ.

ಇವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಷೋಧನೆಗಳು
ಎ.ಜಿ.ಎನ್  ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ರೇಖೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು( ಸಂಯೋಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸೈಡಿಂಗ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ವೈಫ಼್ಸ್).
ಎ.ಜಿ.ಎನ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸರೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ( ಎಕ್ಸ್. ಎಮ್. ಎಮ್ ನಿವ್ಟನ್ ಸುಜ಼ಕು).
ರೇಡಿಯೋ ಸ್ತಬ್ಧ ಎ.ಜಿ.ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಗಳು(ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ ಬೇಸ್ಲೈನ್ ಇನ್ಟರ್ ಫ಼ೀರೋಮೆಟ್ರಿ, ಜಿ.ಎಮ್.ಆರ್.ಟಿ).
ಬಿಸಿ ಅನಿಲ ಎ.ಜಿ.ಎನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹರಿವು( ದೂರದಿಂದ ನೇರಳಾತೀತ  ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರರ್)
ಬ್ಲೇಜರ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಡಬ್ಲ್ಯು.ಇ.ಬಿ.ಟಿ ಮೋನಿಟರಿಂಗ್ ಅಭಿಯಾನಗಳು( ವೈನು ಬಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹನಿ ಟೆಲಿಸ್ಕೊಪ್).

ವ್ರತ್ತಿಪರ ಸದಸ್ಯತ್ವ

ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ

 ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ

ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯು.ಜಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಮಾಹಿತಿ, ಅಂತರ ರಾಷ್ತ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ.

ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿ, ಆಯೋಗ ೪೦(ರೇಡಿಯೋ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ) ಅಂತರ ರಾಷ್ತ್ರಿಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟ.

 ಭಾರತದ ಖಗೋಳ ಸಮಾಜ]

ಭಾರತೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಯೋಜನೆ.

ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪಟ್ಟಿ

ಅವರ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು

ಒ.ವಿ.ಐ ಅಸ್ಸಿಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸೆಫ಼ರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಸಿಲರೇಟೆಡ್ ಹೊರಹರಿವು:ಎಫ಼್.ಯು.ಎಸ್.ಇ ಮತ್ತು ಹಚ್.ಎಸ್.ಟಿ  ಎಸ್.ಟಿ.ಐ.ಎಸ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ ಆಫ಼್ ಮಾರ್ಕರಿಯನ್ ೫೩೩(೨೦೦೬,ಅಸ್ಟ್ರೊಫ಼ಿಸ್.ಜೆ.೬೪೬,೭೬;ಅಸ್ಟರೋಫಿಸ್ ಹಚ್/೦೬೦೩೮೪೨).

ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ: ಫ್ಯಾನೆರಾಫ್-ರಿಲೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳು ಪಾರ್ಸೆಕ್ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ? (೨೦೦೫, ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಜೆ. ಲೆಟ್, ೬೩೨, ಎಲ್ ೬೯; ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಪಿಎಚ್ / ೦೫೦೯೫೫೯).

ಜೆಫರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸೈಫ಼ರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ (೨೦೦೩, ಆಕ್ಟಿವ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್: ಫ್ರಂ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಟು ಹೋಸ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ, ಸಂಪಾದಕರು: ಕಾಲಿನ್, ಕಾಂಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶ್ಲೋಸ್ಮನ್).

ಸೆಫರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ರೇಡಿಯೋ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (೨೦೦೧, ಆಸ್ಟ್ರಾನ್. ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಟ್ರಾನ್ಸ್., ೨೦,೨೮೧).

ಕ್ವಾಸರ್ ಎಕ್ಸರೆ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ರಿವಿಸಿಟೆಡ್ (೧೯೯೩, ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸ್. ಜೆ., ೪೧೦, ೨೯).

ಕ್ವಾಸಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಬೀಮ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸರೆ ಘಟಕ? (೧೯೯೧, ಸೋಮ. ಅಲ್ಲ. ಆರ್. ಆಸ್ಟ್ರಿ. ಸೊಸೈಟಿ. ೨೪೯,೬೪೦).

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಸುಲೋಚನಾ ಗಾಡ್ಗೀಳ್

ಸುಲೋಚನಾ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ರವರು ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿಯರ್ ಅಂಡ್ ಓಷಿಯಾನಿಕ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್(ಸಿಎಒಎಸ್)ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹವಮಾನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ವಿದ್ಯಾಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗ್ಳಲ್ಲಿನ ಉಪಕಾಲೋಚಿತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಾನ್ಸೂನ್ ಧೈತ್ಯಾಕಾರದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ತಂಗಾಳಿ ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಲೋಚಿತ ವಲಸೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಳೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ೧೯೪೪ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಮರಾಟಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪುಣೆಯ ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಿಷಿವ್ಯಾಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಇಬ್ಬರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದರು.

ಮರಳಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ
೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಮೆಟೀರ್ಯೊಲೊಜಿಅಲ್ಲಿ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಎರೆಡು ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಆರ್.ಅನಂತಕ್ರಷ್ಣನ್ಮ ತ್ತು ಡಿ.ಆರ್.ಸಿಕ್ಕ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಗ ಜನಿಸಿದರು.
ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನಂದಿನಿ ಹರಿನಾಥ್

ನಂದಿನಿ ಹರಿನಾಥರವರು ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿನ ರಾಕೆಟ್ ಗಳ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೀದ್ದು ಇಸ್ರೋದ ಮಂಗಳಯಾನದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ಇವರು ಅಂತರಿಕ್ಷಾಯಾನದ ಕುರಿತಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

ಜೀವನ
ಇವರ ತಾಯಿ ಗಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಹಾಗು ಇಂಜಿನಿಯರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಸಹಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಗಿದ್ದು ಇದು ಅವರ ಇಡಿ ಕುಟುಂಬವೇ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ,ಹಾಗು ನಂದಿನಿಯವರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸ್ಟಾರ್ಟೆಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖಾಂತಾರ ವಿಜ್ಞಾನದೆಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

ಉದ್ಯೊಗ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ೨೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಸ್ರ್ರೊದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಕಾಶಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ೧೪ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ , ಯೋಜನೆಯ ರೂಪು ರೇಷುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಹಾಗು ಮಂಗಳಯಾನದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೃತಿಗಳು
 ಮೆಕಾನಿಸಮ್ ಪಾರ್ ಆಮೀರ್ಸ್ ಇಂಟ್ರ್ ಆನ್ಯುವಲ್ ವೆರಿಯಲಿಟ್ಸ್ ಓಮ್ ದಿ ಇಸ್ಯೊಟರಿಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಓಪನ್.
 ರಿಸೋರ್ಸ್ ಸ್ಯಾಟಓನ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಆನಾಲಿಸ್ ಆಂಡ್ ಆಫರೇಶನ್ ಒಟ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಕಾಪೋನೇಟ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು