Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಶಾಕಂಭರಿ

Articles having different image on Wikidata and Wikipedia
ಶಾಕಂಭರಿ ( ಸಂಸ್ಕೃತ : शाकम्भरी), ಶತಾಕ್ಷಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಮಹಾದೇವಿಯ ಅವತಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.  ದುಷ್ಟ ಅಸುರ ದುರ್ಗಮಾಸುರನು ಋಷಿಗಳು ವೇದಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇವಿಯು ಮಾನವರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸವಲ್ಲಿಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದಾಳೆ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ಶಾಕಂಭರಿ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ 'ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರುವವಳು'. ಈ ಪದವು ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ (ಸಂಸ್ಕೃತ: शाक) ಇದರರ್ಥ 'ತರಕಾರಿ/ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರ' ಮತ್ತು ಭರೀ (ಸಂಸ್ಕೃತ: भरी) ಇದರರ್ಥ 'ಧಾರಿ/ಧಾರಕ/ಧರಿಸುವವರು', ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭೃ (ಸಂಸ್ಕೃತ:भृ) ಅಂದರೆ 'ಹೊರಲು/ಧರಿಸಲು/ಪೋಷಿಸಲು'.

ದಂತಕಥೆ 

ಅಸುರ ದುರ್ಗಮಾಸುರನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬರ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಸುರನು ವೇದಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಋಷಿಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅವಳು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು- ನೀಲಿ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಋಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದಳು. ಋಷಿಗಳು ಈಶ್ವರಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ದೇವಿಯು ಕಮಲ, ಬಾಣಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.  ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ . 
 
ಓ ಸಕ್ರನೇ, ಮನುಷ್ಯರು ನನ್ನನ್ನು ನೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ (ದೇವತೆ) ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಮತ್ತು (ನನ್ನ ಸಾರ: ದ್ವಿಸ್ತೈಃ) ತುಂಬಿದ ಅದ್ಭುತವಾದ ಜೀವ-ಪೋಷಕ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಗ, ವಾಸವಾ, ದೇವತೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಶಾಕಂಭರಿ (ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಶಾಕಾರ) ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
— ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಂತ್ರ, ಅಧ್ಯಾಯ ೯

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ಅನ್ನಪೂರ್ಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಡಿ. ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಕಾಮತ್

ಡಿ. ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಕಾಮತ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಪಿ) ಸೇರಿದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಕಾಮತ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 1977 ರಂದು ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಾಮನ್ ಕಾಮತ್ ಮತ್ತು ತಾರಾ ವಿ.ಕಾಮತ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಅವರು, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಕಾಮತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.
ವೃಂದಾ ಕಾಮತ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿರುವ ಇವರಿಗೆ, ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಕಾಮತ್ ಅವರು, ಮುಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದರು. ಅವರು ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಬಿಜೆಪಿ ಘಟಕದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. 2018ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿದ ಅವರು, 86,545 ಮತಗಳಿಂದ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಜೆ. ಆರ್.ಲೋಬೋ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. 2023ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಅವರು, ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.
ಶಾಸಕರಾಗಿ, ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್, ನೋ ಹಾರ್ನ್ ವೆನಸ್ಡೇ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಫ್ರೀ ಕುಡ್ಲ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ
2002 ರಲ್ಲಿ ಬಡವರು ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸೇವಾಂಜಲಿ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬಡ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ, ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ರಕ್ತದಾನ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯ ಕಡಲಕೆರೆ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದಿದ್ದು, 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪದವಿನಂಗಡಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ, ಭಟ್ಕಳ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು, ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಭುವನೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ದಿಗಂತ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ

ಕೋಡಿಂಬಾಡಿ ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುತ್ತೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

1970ರಲ್ಲಿ ಕೋಡಿಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ನಿವೃತ್ತ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಪಿಜಿನಡ್ಕಗುತ್ತಿನ ದಿವಂಗತ ಸಂಜೀವ ರೈ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾ ಎಸ್.‌ ರೈ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕೊಂಬೆಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯು ಶಿಕ್ಷಣ, ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿವಿಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅಶೋಕ್ ರೈ, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ತರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದ ಇವರು, ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ, ನಳಿನ್ ಕುಮಾರ್ ಕಟೀಲು ಅವರ ಆಪ್ತ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 2023ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಪುತ್ತೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾಂಗ್ರಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಯಗಳಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.

ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಓರ್ವ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿರುವ ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ, ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಂಶವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಲು 2013ರಲ್ಲಿ ರೈ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಎಜುಕೇಶನಲ್‌ ಮತ್ತು ಚಾರಿಟೇಬಲ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ, ವಿಧವೆಯರಿಗೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರಿಗೆ, ಅಶಕ್ತರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸವಲತ್ತು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಡಕೆ ಬೆಳಗಾರರ ಪರ ಹೋರಾಟ, ಕಂಬಳದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ, ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ದೇಗುಲಗಳ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ, ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿನೊಣಹಿಡುಕ

ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿನೊಣಹಿಡುಕ ( ಸಿಯೊರ್ನಿಸ್ ಪ್ಯಾಲಿಡಿಪ್ಸ್ ), ನೊಣಹಿಡುಕ ಕುಟುಂಬವಾದ ಮುಸಿಕಪಿಡೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪ್ಯಾಸರೀನ್ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ . ಇದು  ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ  (ನೀಲಗಿರಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ಜೀವಿಸಿರುವ ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಎದೆ ಕಡು ನೀಲಿ, ಹುಬ್ಬು ತೆಳು ನೀಲಿ  ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಕೆಂಗಂದು ಕಂಠ ಮತ್ತು ಎದೆ, ಬಿಳಿ ಮುಖ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗ ಆಲಿವ್ ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 

ಈ  ನೊಣಹಿಡುಕ ಸುಮಾರು ೧೩ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ( ೫.೧ ಇಂಚು), ತುಸು ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಾವರಣದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿಆಹಾರವನ್ನರಸುತ್ತದೆ, ಇಂತಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಕಂದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬಾಲದಿಂದಾಗಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಇತರ ನೊಣಹಿಡುಕಗಳಿಂದ  ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ಮಂದ  ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿನೊಣಹಿಡುಕ, ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ        ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿ ಚಟಕ (White-bellied blue robin)ದಂತಿದ್ದು ಗುರುತಿಸಲು ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತದೆ, ನೀಲಿ ಚಟಕಕ್ಕೆ ಕಾಲು ಉದ್ದವಿದು ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು.

ವಿತರಣೆ 

ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿ ನೊಣಹಿಡುಕ  ಪಶ್ಚಿಮ    ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ        ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶೋಲಾ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.  ‌ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ          ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ       ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರದವರೆಗೆ   ಅಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ನೀಲಗಿರಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ.   ಇವು  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನೀಲಗಿರಿಯ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 1700 ಮೀ ವರೆಗಿನ                     ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ 
ಬಿಳಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ನೀಲಿ ನೊಣಹಿಡುಕ  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ    ದಟ್ಟ   ಕಾಡಿನ ಹಸುರು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿರುವ ಗಾಢ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನರಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅತಿ ನಿಶ್ಯಬ್ಧದಿಂದಿದ್ದು,  ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆನೋ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಹಾಡು ಏರಿಳಿತಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಡುವೆ ಕ್ಲಿಕ್‌ - ಕೀರಲುಗಳ  ಅಸಂಬದ್ಧ ಧ್ವನಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ.          ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಇವು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಿಶ್ರ-ಜಾತಿಗಳೊಡನೆ ಆಹಾರವನ್ನರಸುವ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. 

ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುಂಗಾರಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ. ಬಟ್ಟಲಿನಂತಿರುವ ಒರಟಾದ ಗೂಡು, ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ   ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ  ಅಂದವಾಗಿ ಪಾಚಿಯಿಂದ  ಮಾಡಿದ್ದು;  ಪಾಚಿ ಆವೃತ್ತ ಬಂಡೆ, ಮರದ ಪೊಟರೆ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು  ಮಸುಕಾದ ಸಮುದ್ರ-ಹಸುರಿನ ಬಣ್ಣವಿದ್ದು, ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಕಂದು  ಮಚ್ಚೆಗಳಿದ್ದು, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ  ಮಚ್ಚೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ    ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್

ಪೆರೆಸಂದ್ರ ಪ್ರದೀಪ್‌ ಈಶ್ವರ್‌ ಅಯ್ಯರ್‌ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಪರಿಶ್ರಮ ನೀಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

1985 ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪೇರೇಸಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ, ತುಮಕೂರಿನ ಸಿದ್ಧಗಂಗಾ ಮಠದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ಅಲ್ಲೇ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಇವರು, ಅಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್, ‘ಲೈಫ್ ಈಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ತುಣುಕಗಳನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ

ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್, 2018ರಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮ ನೀಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಇವರು, ಇತರ ಉಪನ್ಯಾಸಕರೊಂದಿಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ನೀಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಒಬಿಸಿ ಬಲಿಜ ಸಮುದಾಯದವರಾದ ಪ್ರದೀಪ್‌ ಈಶ್ವರ್‌, 2016ರಲ್ಲಿ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ತಾಲೂಕು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾದರು. 2018ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದ ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್, ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಕೆ ಸುಧಾಕರ್‌ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪಕ್ಷೇತರರಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಕೆ ವಿ ನವೀನ್‌ ಕಿರಣ್‌ ಪರ ಭರ್ಜರಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದ ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್, ಸುಧಾಕರ್ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸುಧಾಕರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ, 2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಪ್ರದೀಪ್‌, ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಸುಧಾಕರ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಶಾಸಕರು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸಕರು
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್

ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಎಂದು ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಇಲ್ಲವೆ ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ. ಇದು ಲೋಲಕದಂತೆ ಇದೆ. ಮೆಟ್ರೋನ್ (ಎಂದರೆ ಮಾಪನ) ಮತ್ತು ನೋಮೋಸ್ (ಎಂದರೆ ನಿಯಮ) ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಗಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಪದ ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್. ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ಯೋಹಾನ್ ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲ್ ಎಂಬವ ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ (1816). ಇದರಲ್ಲಿಯ ಲೋಲಕವನ್ನು ತಿರುಗಣಿಯ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೋಲಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಎರಡು ತೂಕಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಳಗಿನ ತೂಕ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು ಮೇಲಿನದು ಶಲಾಕೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ತೂಕವನ್ನು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಿಷ್ಟು ಸಲ ಅದು ಆಂದೋಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಸಾಧ್ಯ. ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಕೊಲಾಸ್ ವಿಂಕಲ್ ಎಂಬವ ದ್ವಿಲೋಲಕವನ್ನು (ಡಬಲ್ ಪೆಂಡುಲಮ್) ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲನ ಲೋಲಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲ್ ತನ್ನ ಮೆಟ್ರೊನೋಮಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಕಲನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಆತನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದ್ದ. ಆದರೆ ವಿಂಕಲ್ ತನ್ನ ಉಪಜ್ಞೆಯ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮಾರಲೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲ್ ವಿಂಕೆಲನ ಉಪಜ್ಞೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಿ ತನ್ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ. ಲೋಲಕದ ಮೇಲೆ ಮಾನಕವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಅದರ ನಿಖರತೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೆಟ್ರೋನೋಮಿನ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರರು ಯಾರು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಾದವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹಾಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನೇ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ತೀರ್ಪು ವಿಂಕೆಲ್‌ನ ಪರವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಹೊರಬರುವದರೊಳಗಾಗಿ ವಿಂಕೆಲ್ ತೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲನೇ ಮೆಟ್ರೊನೋಮಿನ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ.

ಉಪಯೋಗ
ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆಯ ತಾಳಗತಿ ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡಬೇಕಾದ ತುಡಿತಗಳ (ಬೀಟ್ಸ್) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೆಟ್ರೊನೋಮಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಮಾಡಬಹುದು. ಇವನ್ನು MM (ಮ್ಯಾಲ್ಜೆಲ್ ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್) ಸಂಕೇತದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್ 1938ರಲ್ಲಿ ಪೇಟೆಗೆ ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಲಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಇರುವ ಮೆಟ್ರೊನೋಮ್‌ಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಮೆಟ್ರೊನೋಮನ್ನು ಫೋಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Research by Alexander Evan Bonus
The Metronomic Performance Practice: A History of Rhythm, Metronomes, and the Mechanization of Musicality; PhD Thesis by Alexander E. Bonus (May 2010)
A Timely Musical Discourse, or A Music Treatise from Lost Times, Part I (Current Musicology, (95)) by Alexander E. Bonus (March 2013)
Metronome (Oxford Handbooks Online) by Alexander E. Bonus (April 2014)
Maelzel, the Metronome, and the Modern Mechanics of Musical Time (The Oxford Handbook of Time in Music) by Alexander E. Bonus (December 2021)

Beethoven's Tempo Indications, PhD Thesis by Marten Noorduin (July 2016)

ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉಮೇಶ್ ಶ್ಯಾಮರಾಜು

ಉಮೇಶ್ ಶ್ಯಾಮರಾಜು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ. ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಕಾಳಜಿ ಉಳ್ಳವರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಜುಲೈ 8ನೇ ತಾರೀಖು, 1980ನೇ ಇಸವಿ. ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ನ ಟ್ರಸ್ಟಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರೇವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆÇ್ರ ಚಾನ್ಸೆಲರ್. ದಿವ್ಯಶ್ರೀ ಡೆವಲಪರ್ಸ್‍ನ ಸಹ-ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಶ್ರೀಯುತ ಉಮೇಶ್‍ರಾಜು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದೊಳಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇಯಾದ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಡಾ. ಪಿ. ಶ್ಯಾಮರಾಜು ಮತ್ತು ದಿ|| ಶ್ರೀಮತಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಶ್ಯಾಮರಾಜು ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರ. ಇವರಿಗೆ ಆರತಿ ಬಿ. ರಾಜು ಎಂಬ ಸಹೋದರಿಯೂ ಇದ್ದೂ, ಇಬ್ಬರೂ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು. ಉಮೇಶ್‍ರವರು ತನಿಶಾ ಅವರನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿದೆ. ಇವರ ತುಂಬು ಕುಟುಂಬವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸದಾಶಿವನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಸದಾಶಿವನಗರ ಕ್ಲಬ್‍ನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‍ನ ಟ್ರಸ್ಟಿ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯಶ್ರೀ ಡೆವಲಪರ್ಸ್‍ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಅನುಭವವರಿರುವ ಇವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2022 ರಂದು ರೇವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪೆÇ್ರ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿ
ದಿವ್ಯಶ್ರೀ ಡೆವಲಪರ್ಸ್‍ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ರುಕ್ಮಿಣಿ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಚಾರಿಟೇಬಲ್‍ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು
ರೇವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು

ದೊರೆತಿರುವ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 Iಆಅ ಫ್ಯೂಚರ್ ಎಂಟರ್‍ಪ್ರೈಸಸ್ ಅವಾರ್ಡ್-2022ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೆಸಿಲೆನ್ಸಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 Uಏ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್‍ನ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಶಿಕ್ಷಣ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ-2020 ಅಳವಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ

ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದ್ದು, 2023ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ರಾಮೇನಹಳ್ಳಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಸಂಡೇ ಸಿನಿಮಾಸ್ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನವೀನ್ ಶಂಕರ್, ಪ್ರವೀಣ್ ತೇಜ್, ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ್, ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ, ಭಾವನಾ ರಾವ್, ಅನಿರುದ್ಧ್ ಆಚಾರ್ಯ, ಅರ್ಚನಾ ಜೋಯಿಸ್ ಇನ್ನಿತರರು ಅಭಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾಗೆ ಜೋ ಕೋಸ್ಟಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮೇನಹಳ್ಳಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಅವರು ಪ್ರಶಾಂತ್ ರಾಜಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾವು ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.. ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ಒಟಿಟಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು.

ಸಿನಿಮಾ ಪಾತ್ರವರ್ಗ
 ನವೀನ್ ಶಂಕರ್ - ರಂಜಿತ್ 
 ಪ್ರವೀಣ್ ತೇಜ್ - ಜಗನ್
 ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ - ಸನಿಹಾ ಪೊನ್ನಪ್ಪ
 ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ್ - ಕುಮಾರ್
 ಭಾವನಾ ರಾವ್ - ಭೂಮಿಕಾ
 ಸಂಯುಕ್ತಾ ಹೊರ್ನಾಡ್ - ಕವನ
 ಅರ್ಚನಾ ಜೋಯಿಸ್ - ಪಲ್ಲವಿ
 ಅನಿರುದ್ಧ್ ಆಚಾರ್ಯ - ಸೋಮಶೇಖರ್ "ಟೈಗರ್ ಸೋಮ"
 ಅರ್ಚನಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ - ಭಾನು 
 ಸಿಸಿಲಿಯಾ ದೆಬ್ಬರಾಮ - ಬಾಮ್ಕಾ ಬಜಾರ್ 
 ಹನುಮಂತೇಗೌಡ - ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು
 ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರಮನೆ - ಗುರುಮೂರ್ತಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
 ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಭು - ಕೋಮಲಾ ಮೇಡಂ
 ಅರ್ಜುನ್ ಎ ಆರ್ - ಪರಮೇಶ್, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
 ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ - ಸನ್ನಿಹ ತಂದೆ
 ಅನತವೇಲು - ರಾಮಣ್ಣ
 ಅವಿನಾಶ್ ಶತಮಾರ್ಷ - ಭುವನ್ (ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ)
 ಸುಧಾ ನರಸಿಂಹರಾಜು - ಸೋಮಶೇಖರ್ ಅವರ ತಾಯಿ
 ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅರಸ್ - ಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂದೆ
 ಪ್ರವೀಣ್ ಡಿ.ರಾವ್ - ಕವನ ತಂದೆ
 ಯೋಗೇಶ್ ಭೋಂಸ್ಲೆ
 ಪಲ್ಲವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ್
 ಹರಿ ಶರ್ವ

ಸಂಗೀತ

ರಾಮೇನಹಳ್ಳಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಅವರು 7 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಶಿವ ಉಳಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜೋ ಕೋಸ್ಟಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಡೇ ಸಿನಿಮಾಸ್ ಲೇಬಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಭರ್ಜರಿ ಬ್ಯಾಚ್ಯುಲರ್ಸ್

ಭರ್ಜರಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ಸ್  ಒಂದು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗರು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. 

Articles with short description
Short description with empty Wikidata description

"ಭರ್ಜರಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ಸ್" ನ ಉದ್ದೇಶ  ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಬ್ಯಾಚುಲರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಜೀವನ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವಲೋಕನ 
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂದರ್ಶನ, ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧದ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮದುವೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಯಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು 
ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅವರನ್ನು "ಕ್ರೇಜಿ ಸ್ಟಾರ್" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ. ಪ್ರಣಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರೇಮ ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ಮದುವೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರನ್ನು ಕೀಟಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ರಚಿತಾ ರಾಮ್ ಅವರನ್ನು "ಡಿಂಪಲ್ ಕ್ವೀನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ನಟಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ಕನಸಿನ ಹುಡುಗಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಂದ ಅವಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ
ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ
ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ

Articles using Infobox astronomical event using locally defined parameters
SN 1604, ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ, ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ನೋವಾ ಅಥವಾ ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಷೀರಪಥದಲ್ಲಿ ಒಫಿಯುಚಸ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಟೈಪ್ Ia ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ ಆಗಿದೆ. 1604 ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ, ಇದು ಕ್ಷೀರಪಥ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಗಮನಿಸಲಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೂಪರ್ನೋವಾ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಭೂಮಿಯಿಂದ 6 ಕಿಲೋಪಾರ್ಸೆಕ್ (20,000 ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳು) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಪರ್ನೋವಾಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಇದನ್ನು ಡಿ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ನೋವಾದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಜರ್ಮನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೋಹಾನ್ಸ್ ಕೆಪ್ಲರ್ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

೧೬೦೪
ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ

ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಒಂದು ಆಹಾರ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಟಿ (ಆಷಾಢ) ತಿಂಗಳಿನ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಡಿ ಸೇವಿಸುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ಕಷಾಯವು ಶರೀರವನ್ನು ಉಷ್ಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿಯನ್ನು ಆ ಬಳಿಕ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದೊಂದು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಭರಿತ ಆಹಾರ.

ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ
ತುಳು - ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಫೆನುಗ್ರೀಕ್ ಪೋರಿಡ್ಜ್ 
ಮಲಯಾಳಂ - ಉಲುವ ಕಂಜಿ/ಕರ್ಕಿಡಕ ಕಂಜಿ 
ಕೊಂಕಣಿ - ಅಟ್ವಲ್

ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಚಮಚದಷ್ಟು ಮೆಂತೆ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ರುಬ್ಬಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮಿಶ್ರಣ, ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕ್ರಮವೂ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಯಶಸ್ವಿ ಜೈಸ್ವಾಲ್

ಯಶಸ್ವಿ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮ್ಯಾನ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಲೆಗ್ ಬ್ರೆಕ್ ಬೌಲರ್ . ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಯಲ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 

ಯಶಸ್ವಿ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮, ೨೦೦೧ ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾದೋಹಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಸಣ್ಣ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಕಾಂಚನ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಗೃಹಿಣಿ. ತಮ್ಮ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಮುಂಬಯಿಗೆ  ತೆರಳಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲೆ ವಸತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸದಾ ಹೋಗಲಾಗದ ಕಾರಣ ಡೈರಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಟೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಜೆ ಪಾನಿಪೂರಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ

ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಯಶಸ್ವಿ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೨೦ರಂದು ಯುಎಇಯ ಶಾರ್ಜದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ೪ನೇ ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಜುಲೈ ೧೨-೧೪, ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ನ ರೋಸಿಯೋನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದರು.

ಪಂದ್ಯಗಳು 
ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೦೧ ಪಂದ್ಯಗಳು.
ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೩೭ ಪಂದ್ಯಗಳು.

ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು 
ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : ೦೮

ಶತಕಗಳು 
ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : ೦೧
ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ  : ೦೧

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಖರಿಯಾ ಭಾಷೆ

ಖಾರಿಯಾ ಭಾಷೆ ( IPA: [kʰaɽija] ಅಥವಾ IPA: [kʰeɽija]  ) ಆಸ್ಟ್ರೋಯಾಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಖರಿಯಾ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ಟ್ರೊಯಾಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸುಮಾರು 4000-3500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಒಡಿಶಾದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಬಂದವು.

ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಖರಿಯಾ ಮುಂಡಾ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ಖಾರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಜುವಾಂಗ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಖಾರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜುವಾಂಗ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಖರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜುವಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಮುಂಡಾ ಕುಟುಂಬದ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ ಶಾಖೆಯ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಗೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಖರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜುವಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಿಸಿದವು, ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಖೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮುಂಡಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.

ಖರಿಯಾ ಅವರು ಸದ್ರಿ (ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ), ಮುಂಡರಿ, ಕುರುಖ್, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಒಡಿಯಾ ( ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ) ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ವಿತರಣೆ 
ಖರಿಯಾ ಭಾಷಿಕರು ಭಾರತದ ಕೆಳಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಜಾರ್ಖಂಡ್
 ಸಿಮ್ಡೆಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಗುಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ
 ಸುರ್ಗುಜಾ ಜಿಲ್ಲೆ
 ರಾಯಗಢ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಒಡಿಶಾ
 ಸುಂದರಗಢ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಜಾರ್ಸುಗುಡ ಜಿಲ್ಲೆ

ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ 

 [ɽ, ɽʱ] ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಧ್ವನಿಮಾ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ /ɖ, ɖʱ/ ನ ಧ್ವನ್ಯಂತರಗಳಾಗಿವೆ.

 /f/ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ [p͡f]  ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದು.

 /c, cʰ, ɟ, ɟʱ/ ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  [t͡ʃ, t͡ʃʰ, d͡ʒ, d͡ʒʱ], ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎರವಲು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆಯಾದ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

 [ʔ] ಕೋಡಾ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ /ɡ/ ನ ಧ್ವನ್ಯಂತರ ಆಗಿದೆ. 

 /i, e, o, u/ [ɪ, ɛ, ɔ, ʊ] ನ ಸಡಿಲವಾದ ಧ್ವನ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
 /a/ [ɑ, ä, ə, ʌ] ನ ಧ್ವನ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 Peterson, John. 2008. "Kharia". In Anderson, Gregory D.S (ed). The Munda languages, 434–507. Routledge Language Family Series 3.New York: Routledge.  ISBN 0-415-32890-X.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರಿಯಾ ನಿಘಂಟು

ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾಷೆ
ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾರತ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ಚಂದ್ರಕೌನ್ಸ್

ಚಂದ್ರಕೌನ್ಸ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ .   ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹಗುರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಇದು ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ವರ್ಜ್ಯ. ಗಾಂಧಾರ ಮತ್ತು ಧೈವತ ಕೋಮಲ. ಉಳಿದವುಗಳು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು.

ವಾದಿ - ಸಂವಾದಿ

ವಾದಿ ಸ್ವರ  ಮ

ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ: ಷಡ್ಜ

ಸಮಯ

ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಸಮಯ ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಹರ. ಅಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ೯ ರಿಂದ ೧೨ ಗಂಟೆವರೆಗೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಛಾಯನಾತ್ (ರಾಗ)

ಛಾಯನಾತ್ (" ನಾಟ್‌ನ ನೆರಳು ಅಥವಾ ಗ್ಲಿಂಪ್ಸ್") ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ನಟ್ ರಾಗದಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಳೆಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
ಛಾಯನಾತ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅದರ ಘಟಕವಾದ "ಛಾಯಾ" ಮತ್ತು "ನಟ್" ಅನ್ನು  ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಪ->ರಿ ಮತ್ತು ಪ->ಸ' ಇದನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಮೋದ್, ಕೇದಾರ್, ಅಲ್ಹೈಯಾ ಬಿಲಾವಲ್ ಮತ್ತು ಹಮೀರ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮಯ 
ಛಾಯನಾತ್ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಹರದ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ "ಪ್ರಹರ" ೯ ಗಂಟೆಯಿಂದ-೧೨ ಗಂಟೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್

ರಾಗ ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಇದು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಕ್ ಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಲಿದ್ದ ರಾಗವಾದುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು  ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ.ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಗವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಗೋರಖ್ ಎಂದಷ್ಟೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜಾತಿ
ಇದು ಔಡವ್ ಔಡವ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ

ಸಮಯ
ಇದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಹರ ಅಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ೯ ಗಂಟೆಯಿಂದ ೧೨ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಇದು ಬಹಳ ಮಧುರವಾದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು,ವಾದಿ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ವರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶವು ಇದನ್ನು ರಾಗ ನಾರಾಯಣಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮವು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.ರಾಗ ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಂದ್ರ ಸಪ್ತಕದ ಕೋಮಲ ನಿಷಾಧವು ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಈ ರಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರೋಹಣ
ಸ ರಿ ಮ ಧ ಸ

ಅವರೋಹಣ
ಸ ನಿ ಧ ಮ ರಿ ಸ

ವಾದಿ - ಸಂವಾದಿ
ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಷಡ್ಜಗಳು ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಬೋಸ್-ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನವಿಜ್ಞಾನ

ಬೋಸ್-ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನವಿಜ್ಞಾನವು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದ, ಅಸ್ಫುಟ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವು ಉಷ್ಣಬಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪೃಥಕ್ಕಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದಾದ ಎರಡು ಸಂಭವನೀಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಯತ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂವೃತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ವಿಕಿರಣ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿರುವ ಫೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ದ್ಯುತಿಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ, ಅಂದರೆ ದ್ಯುತಿಕಣಗಳ ಸಮುದಾಯವೇ ವಿಕಿರಣ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಬಹುದೆಂದು 1905ರಲ್ಲೇ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ  ಭಾವನೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ದ್ಯುತಿಕಣಗಳು ಕೂಡ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿಯ ಕಣಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್ (1894-1974) 1924ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೂತನ ಶಕಲಸಂಖ್ಯಾಕಲನ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇವರು ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಶಕಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ವಿತರಣೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಇರುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಹಳೆಯ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನೀಯ ಬಲವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಂಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಹಳೆಯ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿವಿಕ್ತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭಾವನೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಕಣಗಳೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತರ್ಕವನ್ನು ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣ, ಬೋಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ವಿತರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂತ್ರ, ಹಳೆಯ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹೋಲದೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ದಿಶೆಯಲ್ಲೇ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕೂಡ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ವಸ್ತುವಿನ ಕಣಗಳ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನೀಯ ಶಕಲಬಲವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಈ ಉಭಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇವನ್ನು ಬೋಸ್-ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಸಂಖ್ಯಾಕಲನವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ.

ಬೋಸ್-ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ 1926-27ರಲ್ಲಿ ಫರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಡಿರಾಕ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶಕಲ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪೌಲಿಯ ಬಹಿಷ್ಕರಣ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಶಕಲಸಂಖ್ಯಾಕಲನೀಯ ಬಲವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಬೋಸ್-ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕಣ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿವಿತರಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಣಗಳ ಚಲನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟಾದರೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಫರ್ಮಿ-ಡಿರಾಕ್ ವಿತರಣಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಕಣ ಮಾತ್ರ ಈ ಅಂಶ ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬೋಸ್-ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ವಿತರಣ ಕ್ರಮ ಪಾಲಿಸುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಫರ್ಮಿಯಾನುಗಳು ಎಂದೂ ಹೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ.

1925-26ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ತರಂಗ ಬಲವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇವೆರಡೂ ಶಕಲಸಂಖ್ಯಾಕಲನೀಯ ಬಲವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬೇರೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಿಸಬಹುದು. ಕಣಸಮುದಾಯದ ವಿತರಣ ಕ್ರಮ ಸಮುದಾಯದ ಕಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತರಂಗಫಲನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಕಣದ ತರಂಗಫಲನಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಲಕ್ಷಣವಿದ್ದರೆ ಆ ಕಣ ಬೋಸ್-ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ವಿತರಣಕ್ರಮವನ್ನೂ ಇರದಿದ್ದರೆ ಫರ್ಮಿ-ಡಿರಾಕ್ ವಿತರಣಕ್ರಮವನ್ನೂ ಪರಿಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಫೋಟಾನ್, a-ಕಣ, ಹೆಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಸಮಸ್ಥಾನಿ H2 ಇವು ಬೋಸಾನುಗಳು; ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಪ್ರೋಟಾನ್ ಇವು ಫರ್ಮಿಯಾನ್‌ಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಬೀಜಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಥ ಬೀಜಗಳು ಬೋಸಾನುಗಳಾಗಿಯೂ ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯಾದರೆ ಫರ್ಮಿಯಾನುಗಳಾಗಿಯೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 

 
 

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಮಾತಾಪುರಿ

Language articles without speaker estimate
Dialects of languages with ISO 639-3 code
Languages without ISO 639-3 code but with Glottolog code
Articles with unnamed Glottolog code

ಕೆಆರ್‌ಎನ್‌ಬಿ ಲೆಕ್ಟ್ಸ್ (ಅಥವಾ ಕಮ್ತಾಪುರಿ, ರಾಜ್ಬನ್ಶಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಲೆಕ್ಟ್ಸ್ - ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು) ಆಧುನಿಕ ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮೂಲ-ಕಾಮತ ಭಾಷೆಯ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ವಂಶಸ್ಥರು.  1250 ರ ನಂತರ ಕಮಾತಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಮಾತಾಪುರದ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂಲ-ಕಾಮರೂಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಮೂಲ-ಕಮಾತಾ ಭಾಷೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.  ಆದರೆ ಪೂರ್ವದ ಶಾಖೆಯು ಮೂಲ-ಅಸ್ಸಾಮಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮೂಲ-ಕಮಾತಾ ಸಮುದಾಯವು ವಿಭಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಿಭಿನ್ನ ಆಧುನಿಕ ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳೆಂದರೆ:   ಕಮ್ತಾ ( ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ), ರಂಗಪುರಿ ( ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ), ರಾಜಬನ್ಶಿ ( ನೇಪಾಳ ) ಮತ್ತು ಸುರ್ಜಾಪುರಿ ( ಬಿಹಾರ ). 

ಈ ಆಧುನಿಕ ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು: ಪಶ್ಚಿಮ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ. ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳಂತೆ 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಆರ್‌ಎನ್‌ಬಿ ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ  ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಆರ್‌ಎನ್‌ಬಿ  ಲೆಕ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಖ‍್ಯಾನ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಆರ್‌ಎನ್‌ಬಿ  ಲೆಕ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾನದಂಡಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ: ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಝಾಪಾ ವಿಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಪೂರ್ವದ ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ ವಿಧ.

ಮೂಲ ಕಮ್ತಾ 
ಕಾಮರೂಪ ನಗರ ( ಉತ್ತರ ಗುವಾಹಟಿ ) ದ ಆಡಳಿತಗಾರ್ತಿ ಸಂಧ್ಯಾ, ಕಾಮರೂಪ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು  ಕಮತಾಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಮಾತಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೂಲ-ಕಮಾತಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ-ಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯಗಳು 
ಆಧುನಿಕ ಕೆಆರ್‌ಎನ್‌ಬಿ  ಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಸ್ಸಾಂ, ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಉತ್ತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಈಶಾನ್ಯ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಹುಡುಗರು ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಹುಡುಗರು ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾರೆ  ನಿತಿನ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ . ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಬಿಪಿ, ಮಂಜುನಾಥ್ ನಾಯ್ಕ, ರಾಕೇಶ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ ಜಯಣ್ಣ ಅರಸ್ ನಟಿಸಿದ್ದರೆ, ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಪವನ್ ಕುಮಾರ್, ದಿವ್ಯಾ ಸ್ಪಂದನ ಅವರು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.   ಪರಂವಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಹುಡುಗರು ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾರೆ 21 ಜುಲೈ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಕಥಾ ಹಂದರ

ಒಂದು ಬಾಯ್ಸ್​ ಹಾಸ್ಟೆಲ್​. ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲ ಹುಡುಗರು ಶುದ್ಧ ತರಲೆಗಳು. ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಓರ್ವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವಾರ್ಡನ್​. ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಡನ್​ ನಡುವಿನ ಕಿತ್ತಾಟವೇ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾಹಂದರ. ಏನೋ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ವಾರ್ಡನ್​ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತುಬರುವಂತಹ ಘಟನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಹಾಸ್ಟೆಲ್​ ಹುಡುಗರು ಹತ್ತಾರು ಕಸರತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ನಗು ಉಕ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಸ್ಟೆಲ್​ ಹುಡುಗರು ಮಾಡುವ ತರಲೆ-ತಮಾಷೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಫನ್​ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇದ್ದರೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಎನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ನೋಡುಗರು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಂತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲದ ಹುಡುಗರು ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸಿನಿಮಾ ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತೆತ್ತಲೋ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೂ ಸುತ್ತಬೇಕು. ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್​ನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಕೌತುಕವಂತೂ ಕೊನೆವರೆಗೂ ನೋಡುಗರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್​ಗಳಿಂದ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ

 ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಬಿ.ಪಿ.
 ರಾಕೇಶ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್
 ಶ್ರೀವತ್ಸ
 ತೇಜಸ್ ಜಯಣ್ಣ ಅರಸ್
 ಶ್ರೇಯಸ್ ಶರ್ಮಾ
 ಭರತ್ ರಾವ್
 ಅನಿಲ್ ಹುಳಿಯ
 ಪವನ್ ಶರ್ಮಾ
 ನಿತಿನ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
 ಶ್ರಾವಣ
 ವೇಣು ಮಾಧವ್
 ಗಗನ್ ಗೋಡ್ಗೈ
 ಚೇತನ್ ದುರ್ಗಾ
 ಮುಖೇಶ್ ಸಿಂಗ್
 ಮಂಜುನಾಥ ನಾಯ್ಕ
 ಅನಿರುದ್ಧ ವೇದಾಂತಿ

ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
 ದಿವ್ಯಾ ಸ್ಪಂದನಾ
 ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ 
 ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ 
 ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ
 ದಿಗಂತ್

ಸಂಗೀತ

ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು A2 ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಾಲ್ಗುಂಜಿ

ರಾಗ ಮಾಲ್ಗುಂಜಿ ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ನ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಮಾಲ್ಗುಂಜಿಯು ಖಮಾಜ್, ಬಾಗೇಶ್ರೀ, ರಾಗೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಜೈಜೈವಂತಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ರಾಗ ಮಾಲ್ಗುಂಜಿ ರಾಗ್ ಬಾಗೇಶ್ರೀಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಂಧಾರ ವನ್ನು  ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಗೇಶ್ರೀಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮಾಲ್ಗುಂಜಿ ರಾಗ ಖಮಾಜ್‌ನ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಗವು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಂಧಾರ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ಗಂಧಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಗ್ ಮಾಲ್ಗುಂಜಿಯ ರಾಗ ವಾಚಕ್ ಸ್ವರಗಳು ಸ ಧ ನಿ ಸ ಗ ರಗಮ ಅವು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶುದ್ಧ ಗಾಂಧಾರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರ. ವಾದಿಯು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿಯು ಷಡ್ಜ . ಈ ರಾಗವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಅಷ್ಟಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಈ ರಾಗವು ಗಂಭೀರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಗಳು

ರಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ,

ಆರೋಹದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮ ವರ್ಜಿತ. ಅಂತೆಯೇ ಎರಡೂ. ನಿಷಾದ, ಗಾಂಧಾರ.ಉಳಿದ  ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು.

ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ

ಆರೋಹಣ

ಸ ಗ ಮ ದ ನಿ ಸ 

ಅವರೋಹಣ

ಸ' ನಿ ಧ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸ 

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ

ವಾಡಿ : ಮಧ್ಯಮ (ಮಾ) 

ಸಮಾವಾದಿ : ಷಡ್ಜ (ಸ) 

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್

ಗ  ಮಗ ರಿಸ ನಿ ಸಧ ನಿ ಸಗ ಮ 

ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು: ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಮತ್ತು ರಾಗಶ್ರೀ . ಥಾಟ್ : ಖಮಾಜ್

ನಡವಳಿಕೆ 
ನಡವಳಿಕೆಯು ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಸ್ಥಿರ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಪುರಾತನವಾಗಿವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಗೀತವು ಹೇಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ 3 ನೇ ಪ್ರಹರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸಮಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 

ಕೆಲವು ರಾಗಗಳು ಕಾಲೋಚಿತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
2. ರಾಗ್ ಮಲ್ಗುಂಜಿ - ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ - Tanarang.com

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಗುಂಜಿ ಕುರಿತು ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಮಲ್ಹಾರ್

"ಮಲ್ಹಾರ್" ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ  ರಾಗವಾಗಿದೆ .  ಮಲ್ಹಾರ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 

ಮೂಲ ಮಲ್ಹಾರ್ ಆಗಿದ್ದ ಮೂಲಭೂತ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಹಾರ್ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಮಲ್ಹಾರ್-ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು ಮಲ್ಹಾರ್ ಗುರುತು ನುಡಿಗಟ್ಟು m (m)R (m)RP ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ "ಮಿಯಾನ್ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್", " ಮೇಘ್ ಮಲ್ಹಾರ್ ", "ರಾಮದಾಸಿ ಮಲ್ಹಾರ್", " ಗೌಡ್ ಮಲ್ಹಾರ್", "ಸುರ್ ಮಲ್ಹಾರ್, "ನರಧಾ," ಧುಲಿಯಾ ಮಲ್ಹಾರ್", ಮತ್ತು "ಮೀರಾ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್". ಈ ಪದಗುಚ್ಛವು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, " ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್ " ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರ್ ಅಥವಾ ಮಿಯಾನ್ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್ " ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್ ", ರಾಗ " ಕಾಫಿ " ಮತ್ತು ರಾಗ " ದುರ್ಗಾ " ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಈ ರಾಗವು ವಕ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅಂದರೆ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೇರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ), ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕೃತಿ ರಾಗವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗಂಭೀರವಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ / ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

ದಂತಕಥೆ 
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಲ್ಹಾರ್ ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಹಾಡಿದಾಗ ಅದು ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಅನೇಕ ಲಿಖಿತ ಮೂಲಗಳು ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ತಾನ್ಸೇನ್, ಬೈಜು ಬಾವ್ರಾ, ಬಾಬಾ ರಾಮದಾಸ್, ನಾಯಕ್ ಚಾರ್ಜು, ಮಿಯಾನ್ ಬಕ್ಷು, ತಂತಾ ರಂಗ್, ತಂತ್ರಾಸ್ ಖಾನ್, ಬಿಲಾಸ್ ಖಾನ್ ( ತಾನ್ಸೇನ್ ಮಗ), ಹ್ಯಾಮರ್ ಸೇನ್, ಸೂರತ್ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಮೀರಾ ಬಾಯಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರ್ ಬಳಸಿ ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್ ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮಿಯಾನ್ ತಾನ್ಸೇನ್ ರನ್ನು "ರಾಗ ದೀಪಕ್" ರಾಗದ (ಬೆಳಕು/ಬೆಂಕಿಯ )ರಾಗವನ್ನು ಹಾಡಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡನು, ಇದು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ತಾನ್ಸೇನ್ ದೇಹವು ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಹತ್ತಿರದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನದಿಯು ಕುದಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ತಾನ್ಸೆನ್ ಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಾನೇ ಕುದಿದು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರವನ್ನು ಹಾಡುವವರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅವನು ಹೊರಟನು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವನು ಗುಜರಾತಿನ ವಡ್ನಗರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾನಾ ಮತ್ತು ರಿರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳಿದರು, ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಿದರು. ಅವರು ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರವನ್ನು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಮಳೆಯು ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ಸುರಿಯಿತು, ಇದು ತಾನ್ಸೇನ್ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. 

ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರದ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ   ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ - ಪ್ರಾಚೀನ (೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲು), ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ (೧೫ನೇ - ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನ) ಮತ್ತು ಅರ್ವಾಚಿನ (೧೯ ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ನಂತರ). ರಾಗಗಳು ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಹಾರ, ಮೇಘ ಮಲ್ಹಾರ ಮತ್ತು ಗೌಡ್ ಮಲ್ಹಾರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. "ಮಿಯಾನ್ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್",  ಇದನ್ನು ಗಯಾಂಡ್ ಮಲಹಾರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ,ನಿಷಾದ್ (ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕೋಮಲ್) ಎರಡೂ (ಗಯಾಂಡ್) ಆನೆಯು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ತೂಗಾಡುವಂತೆ ಧೈವತದ ಸುತ್ತಲೂ ತೂಗಾಡುತ್ತದೆಯಾದುದರಿಂದ.

ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದಿಶ್‌ಗಳು

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 
ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿಯವರ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಆನಂದಮಠದಲ್ಲಿ (೧೧೮೨), ಯೋಗಿಗಳ ತಂಡವೊಂದು ರಾಗದೇಶದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡಿದರು. 

ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಲಸಾಘರ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಗ ಮಲ್ಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕನ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಕೋಬ್ರಾ ಚಿತ್ರದ ತುಂಬಿ ತುಳ್ಳಲ್ ಹಾಡು ಈ ರಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎ ಆರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್ ಮತ್ತು ನಕುಲ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ 
ರಾಗ ದೀಪಕ್ (ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್) ಅನ್ನು ಹಾಡಿದ ನಂತರ ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಸಂಕಟವು ತಾನಾ ಮತ್ತು ರಿರಿ ರಾಗದ "ಮೇಘ್ ಮಲ್ಹಾರ್" ಅನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವ ದಂತಕಥೆಯಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ತಮಿಳು

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 

 ಮಲ್ಹಾರ್ (ರಾಗಗಳ ಕುಟುಂಬ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ರಾಗೇಶ್ರೀ

ರಾಗಶ್ರೀ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್ ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ , ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಸಾಟೋನಿಕ್.ಇದು ಔಡವ -ಶಾಡವ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ.ಇದು ತುಂಬಾ ಮಧುರವಾದ ರಾಗ.

ಥಾಟ್ 
ಇದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ.

ಸಮಯ

ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಸಮಯ ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಹರ.

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ

ವಾದಿ ಸ್ವರ: ಗಂಧಾರ

ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ: ನಿಷಾಧ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ರಾಗ್ ರಾಗೆಶ್ರೀ ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಡುಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಶಿವರಂಜನಿ

ಶಿವರಂಜನಿ  ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ . ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗವು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ,  ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಔಡವ-ಔಡವ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ( ಔಡವ ಎಂದರೆ '5') ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರೋಹಣಂನಲ್ಲಿ 5 ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣಂನಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ವರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗವಾದ ಶಿವರಂಜನಿಯು ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.  ಇದರ ರಚನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಗ ಪ ದ ಸ   
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ ಪ ಗ ರಿ ಸ

ಶುದ್ಧ ಗಾಂದಾರ (ಗ) ಬದಲಿಗೆ ಕೋಮಲ್ (ಮೃದು) ಗಾಂಧಾರ (ಗ) ಈ ರಾಗ ಮತ್ತು ಭೂಪ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಎರವಲು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಇದು ೨೨ ನೇ ಮೇಳ-ಕರ್ತ ರಾಗದ ಖರಹರಪ್ರಿಯದಿಂದ ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಪಡೆದ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗಮ್). ಅದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ <i id="mwRg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ಬಳಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₂ ಗ₂ ಪ ದ₂ ಸ
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ₂ ಪ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಭಿನ್ನ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಋಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತಂ ಷಡ್ಜಂ ಮತ್ತು ಪಂಚಮಂ ಎಂಬ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ)

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ರಾಜಾಜಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕುರೈ ಒಂಡ್ರಮ್ ಇಲ್ಲೈ ಆರಂಭಿಕ ಚರಣ
 ಪಾಪನಾಶಂ ಶಿವನ್‌ ರಚಿಸಿದ ಆಂಡವನ್‌ ಅಂಬೆ
 ಅಂತರಯಾಮಿ ಅಲಸಿತಿ ಸೋಲಸಿತಿ - ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರೂಪಣೆ.
 ಯಮನೆಲ್ಲಿ ಕಾಣೆನೆಂದು, ಅಳುವುದ್ಯಾತಕೋ ರಂಗಯ್ಯ - ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಕೃತಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು.
 ವಾ ವೆಲವವನ್ನು ಎಂಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ಶಿವರಂಜನಿಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಸುನಾದವಿನೋದಿನಿ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಎಂಬ 2 ಇತರ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗಂಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ಶಿವರಂಜನಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ನೋಡಿ.

Scale similarities 

 Mohanam is a popular rāgam which has the antara gandharam in place of sadharana gandharam. Its  structure is S R2 G3 P D2 S : S D2 P G3 R2 S
 Abhogi is a popular rāgam which has the shuddha madhyamam in place of panchamam. Its  structure is S R2 G2 M1 D2 S : S D2 M1 G2 R2 S

ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 
ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ  ಶಿವರಂಜನಿಯು ೬೪ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ವಾಚಸ್ಪತಿ ( ಮೇಲಕರ್ತ ) ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನ್ಯ ರಾಗಂ (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪ್ರಮಾಣ) ಆಗಿದೆ. ಇದು ವಕ್ರ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು) ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ. 

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₂ ಗ₃ ಮ₂ ದ₂ ಪ ನಿ₂ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಪ ದ₂ ಮ₂ ಗ₃ ರಿ₂ ಸ

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು: 

 ಆಂಡವನ್ ಅಂಬೆ ಮತ್ತು ತರುಣಮಿದಾಯ ದಯೈ ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ
 ಮಧುರೈ ಆರ್. ಮುರಳೀಧರನ್ ರಚಿಸಿದ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ವರ್ಣಂ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಭೋಪಾಲಿ
 ದುರ್ಗಾ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ್ ಶಿವರಂಜನಿ (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ) ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ತಿಲಕ್ ಕಾಮೋದ್

ತಿಲಕ್ ಕಾಮೋದ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ಮೂಲ 
ರಾಗವು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
ರಾಗವು ಶಾಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಅದರ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ  ಆರು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ (ದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ), ಆದರೆ ಅವರೋಹಣ  ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳು ನಿ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಮಲ್ (ನಿ) ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಕೋಮಲ್ (ನಿ ನ ಬಳಕೆಯು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್ ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿನ ಶುದ್ಧ ನಿ ಅನ್ನು ಈ ರಾಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರೋಹಣ: 'ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ' .

ಅವರೋಹಣ: ಸ' ಪ ಧ ಮ ಗ ಸ ರಿ ಗ ಸ 'ನಿ' ಪ 'ನಿ ಸ ರಿ ಗ ಸ .

ಪಕಡ್ :'ಪ 'ನಿ ಸ ರಿ ಗ ಸ ರಿ ಪ ಮ ಗ ಸ'ನಿ

ವಾದಿ ಸ್ವರವು ರಿ, ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ ಪ.

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ರಾಗವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಬೇಕು/ ಹಾಡಬೇಕು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ 
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಖ್ಯಾಲ್ಸ್‌ನಂತಹ ಭಾರೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ರಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ, ತಿಲಕ್ ಕಾಮೋದ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಘು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ನಿ ಯ ಛಾಯೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಗವು ದೇಶ್ ನಂತಹ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಲು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ಅರ್ನಾಬ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ ಅವರಿಂದ ಸರೋದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕೌಸಲ್ಯಾ ಸುಪ್ರಜಾ ರಾಮ(೨೦೨೩)

ಕೌಸಲ್ಯ ಸುಪ್ರಜಾ ರಾಮ ಶಶಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಡ್ರಾಮಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾ ಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಕಥಾವಸ್ತು 
ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣನ ತಂದೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷಿಯಾಗಲು ಕಾರಣ, ನಾಯಕ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಪುರುಷ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಹಾಗಲ್ಲ, ಅವಳು ದಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ನಾಯಕ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಪ್ಪ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾದಾಗ ಅವನು ಸುಂದರ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು 

 ರಾಮನಾಗಿ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ
 ಶಿವಾನಿಯಾಗಿ ಬೃಂದಾ ಆಚಾರ್ಯ 
 ಸಂತು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಗಭೂಷಣ ಎನ್.ಎಸ್
 ಸಿದ್ದೇಗೌಡನಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
 ಕೌಸಲ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ
 ಸತ್ಯನಾಥ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್

ಬಿಡುಗಡೆ 
ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಮಿಲನ ನಾಗರಾಜ್ ಅಭಿನಯದ ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕನ್ನಡ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೌಸಲ್ಯ ಸುಪ್ರಜಾ ರಾಮ ಜುಲೈ 28, 2023 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಧಾನಿ (ರಾಗ)

ಧನಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗವಾಗಿದೆ .  ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೀಮಪಲಾಸಿ ರಾಗದ ಧಾ ಮತ್ತು ರಿ ಸ್ವರಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ರಾಗ  ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ಫುಟವಾದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು  ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಧಾನಿಯನ್ನು  ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ರಾಗವನ್ನು ರಾಗ ಮಲ್ಕೌನ್ಸ್‌ನ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಲ್ಕೌನ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ ಇದೆ, ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ ಧ ಬದಲಿಗೆ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು (ಬಂದಿಶ್) 
ಪಂ. ಸಿ,ಆರ್ ವ್ಯಾಸ್ ಅವರ ಹೇ ಮನ್ವಾ ತುಮ್ ನಾ ಜಾನೇ ಈ ರಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಬಂದಿಶ್ ಆಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು (ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ) 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ ಧಾನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಶುದ್ಧ  ಧನ್ಯಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ನಾನ್ ಫಿಲ್ಮ್ / ಆಲ್ಬಮ್

ಭಾಷೆ: ಮಲಯಾಳಂ

ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ

ಭಾಷೆ: ತೆಲುಗು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಸುವರ್ಣಾಂಗಿ

ಸುವರ್ಣಾಂಗಿ ( Suvarṇāngi ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ ಚಿನ್ನದ ದೇಹ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ೪೭ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೌವೀರಂ ಅಥವಾ ಸೌವಿರಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು ೮ ನೇ ವಸು  ಚಕ್ರದ  ೫ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ನೆನಪಿನ ಹೆಸರು ವಾಸು-ಮಾ . ಸಾ ರಾ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧಿ ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ನುಡಿಗಟ್ಟು.  ಅದರ ಆರೋಹಣ -ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwLg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₁ಗ₂ಮ₂ ಪ ದ₂ ನಿ₃ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ದ₂ ಪ ಮ₂ಗ₂ರಿ₁ಸ 

ಇದರ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತಂ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ . ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwQg">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 11 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಸುವರ್ಣಾಂಗಿಯು ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸುವರ್ಣಾಂಗಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಸುವರ್ಣಂಗಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಸಾರಸ ಸೌವೀರ
 ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಇಹ ಪರ ಸುಖ
 ರುಕ್ಮಿಣಿಬಾಯಿ ತಂಪುರಟ್ಟಿ ಅವರಿಂದ ಜಯ ಜಗನ್ಮಯಿ
 ಡಾ.ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಶ್ರೀ ರಘುಪತಿಂ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸುವರ್ಣಾಂಗಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದಿವ್ಯಮಣಿ

ದಿವ್ಯಮಣಿ ( Divyamaṇi ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಅಂದರೆ ದೈವಿಕ ರತ್ನ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 48ನೇಯದು. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕಾ  ಅಥವಾ ಜೀವಂತಿನಿ   ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು ೮ ನೇ ಚಕ್ರ ವಸು  ವಿನ ೬ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ವಾಸು-ಶಾ . ಸ ರ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧು ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ಅದರ ārohaṇa-avarohaṇa ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₁ಗ₂ಮ₂ ಪ ದ₃ನಿ₃ Ṡ 
 ಅವರೋಹಣ :{{svaraC|ಸ'|ನಿ3|ದ3|ಪ|ಮ2|ಗ2|ರಿ1|ಸ|foot=yes}} 

(ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೆಂದರೆ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮಂ, ಷಟ್ಸೃತಿ ದೈವತಂ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ )

ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwOg">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 12 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ರೂಪವತಿಯ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ದಿವ್ಯಮಣಿ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ದಿವ್ಯಮಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ದಿವ್ಯಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಲೀಲಾ ಗಾನು ಜೂಚಿ
 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಅಪ್ಪ ಮುರುಗ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ದಿವ್ಯಮಣಿಯವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ರಾಗಗಳು
ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ಠಾಕೂರ್

ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ಠಾಕೂರ್, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ  ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‍ಉಮನ ಹಾಗೂ ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಪ್ರಸ್ತುತ ರೇಲ್ವೆಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಇವರು ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ರವರು ಜನವರಿ ೦೨, ೧೯೯೬ ರಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ

ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ೧೬ರ ವಯೋಮಿತಿ ಹಾಗೂ ೧೯ರ ವಯೋಮಿತಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರೇಲ್ವೆಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ 
ಆಕ್ಟೊಬರ್ ೦೭, ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮, ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ರೇಣುಕಾ ರವರು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ರವರು ೨೦೨೨ರ ಐಸಿಸಿ ಉದ್ಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪಂದ್ಯಗಳು 
ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೩೨''' ಪಂದ್ಯಗಳು
ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೦೭ ಪಂದ್ಯಗಳು

 ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು 
ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ: ೩೧ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ: ೧೮'''

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವಾಚಸ್ಪತಿ (ರಾಗ)

ವಾಚಸ್ಪತಿ (ವಾಚಸ್ಪತಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಮಾತಿನ ಭಗವಂತ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೬೪ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಭೂಶಾವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಇತರ ರಾಗಗಳಂತೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು ೧೧ ನೇ ಚಕ್ರ ರುದ್ರದಲ್ಲಿ ೪ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಜ್ಣಾಪಕದ  ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಭೂ . ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನಿ ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ನುಡಿಗಟ್ಟು.  ಅದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು  (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwMA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ‍‍ಸ ರಿ₂ ಗ₃ಮ₂ ಪ ದ₂ನಿ₂ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ದ₂ ಪ ಮ₂ಗ₃ರಿ₂ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ - ಚತುಶೃತಿ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ,ಚತುಶೃತಿ ದೈವತ,ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದು <i id="mwQg">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗಂ - ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು (ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗ. ಇದರ  ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿಯ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಅನೇಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು(ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಶಾವಲಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ವಾಚಸ್ಪತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಂಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ವಾಚಸ್ಪತಿಯು ಕಲ್ಯಾಣಿಗೆ (ಇದು ೬೫ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ) ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ, ಈ ರಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜಕರು ಈ ರಾಗವನ್ನು ತಲಾ  ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು  ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು

 ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ರವರಿಂದ ಪಾಹಿ ಜಗ ಜನನೀ
 ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಕಾಂತಜೂಡುಮಿ
 ಪಾಪನಾಶಂ  ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ ಪರಾತ್ಪರಾ
 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರಿಂದ ಸಹಸ್ರಕರ ಮಂದಿತೆ
 ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಎನ್ನಾಡು ನಿ ಕೃಪಾ .
 ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ - ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಅವರಿಂದ ಪಾದ ವರ್ಣಂ
 ಮೀಸು ಕೃಷ್ಣಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಕಂದಮ್
 ಊತ್ತುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿಯವರ ಎನ್ನತೈ ಸೊನ್ನಲುಮ್
 ಕೊಟ್ಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಇಹಪರ ಸುಖ ದಾಯಕ
 ಶುದ್ಧಾನಂದ ಭಾರತಿಯವರ ಅಂತರಂಗಮೆಲ್ಲಂ ಅರಿಯೋ
 ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ನುತಿಂತು ಸದಾಂಬುಜ
 ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ ವೆರು ತುನೈ
 ನೀಲಾ ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರ ಅಡಡ ಮನಂ ಅದುಂ
 ನೀಲಾ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಂದ ಡಿವಿ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ
 ತುಳಸೀವನಂನಿಂದ ಶ್ರೀಪತೇ ಜಯ
 ಡಿ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ಅವರಿಂದ ಪಚೈ ನಾಯಕಿ ಪಕ್ಷಂ ವೈತು ಎಂಧನ್
 ವಂದನಮು - ಟೈಗರ್ ವರದಾಚಾರಿಯರ್ ಅವರಿಂದ ಥಾನ ವರ್ಣಂ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಜನ್ಯ ರಾಗಂ: ಸರಸ್ವತಿ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ವಾಚಸ್ಪತಿಯ  ಸ್ವರಗಳನ್ನು  ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಮೂರು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಚಾರುಕೇಸಿ, ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಪ್ರಿಯ . ಗ್ರಹ ಭೇದವು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ವಾಚಸ್ಪತಿಯ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡಿ.

ವಾಚಸ್ಪತಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್‌ಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ