Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ನಂದ ರಾಜವಂಶ

ನಂದ ರಾಜವಂಶವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಧ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೪೫-೩೨೧ರ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ತನ್ನ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ, ನಂದ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅರಸರು ತಾವು ಶೇಖರಿಸಿದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ನಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದನು.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಮಹಾಪದ್ಮ ನಂದನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಿನಾಶಕ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನು ಪಾಂಚಾಲ, ಕಾಸಿ, ಹೈಹಯ, ಕಲಿಂಗ, ಅಶ್ಮಕ, ಕುರು, ವಿದೇಹ, ಶೂರಸೇನ, ವಿತಿಹೋತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು. ಇವನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೪೫ರಲ್ಲಿ ಶಿಶುನಾಗ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ನಂದರು ಕೀಳು ಮೂಲದವರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾಪದ್ಮನಂದನು ಮಹಾನಂದಿನ್ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರ ತಾಯಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ನಂದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಹರ್ಯಂಕ ಮತ್ತು ಶಿಶುನಾಗರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬೃಹತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇವರು ೨೦೦,೦೦೦ ಪದಾತಿದಳ, ೨೦,೦೦೦ ಅಶ್ವದಳ, ೨,೦೦೦ ಯುದ್ಧ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ೩,೦೦೦ ಯುದ್ಧ ಗಜಗಳು ಇದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು (ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ). ಆದರೆ, ನಂದರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ನನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೊಡಲು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಧನ ನಂದನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನು ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‍ನ ಪಡೆಗಳು ಬ್ಯಾಸ್ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನು ತನ್ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್‍ನ ಬಯಲುಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಂದರ ಸೇನಾ ವಿಜಯಗಳ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಖಾರವೇಲನ ನಂತರದ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಲುವೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ ನಂದ ಹೆಸರಿನ ರಾಜನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೌ ನಂದ್ ದೆಹ್ರಾ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ನಂದರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಚೆಗೆ ನಂದರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಪ್ರಬಲವಾಗಿಲ್ಲ.

ನಂದರು ತಮ್ಮ ಅಗಾಧ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಇವರು ಅನೇಕ ಮಂತ್ರಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ನಂದ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ತಮಿಳರ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ನಂದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ರಾಜಧಾನಿ
ಅನಸುಯ ಸಾರಾಭಾಯ್

ಅನಸುಯ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು 1920 ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ (ಮಜದೂರ್ ಮಹಾಜನ್ ಸಂಘ), ಜವಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪಕರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ 11 ನವೆಂಬರ್ 1885 ರಂದು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು  ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವಾದ  ಸಾರಾಭಾಯ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಮರಣಹೊಂದಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು , ಅವಳ ಸಹೋದರ ಅಂಬಾಲ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ, ಮತ್ತು ಸಹೋಹರಿಯ ಜೊತೆ  ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು . ಅವರು 13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರ  ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದರು.ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು 1912 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಆದರೆ  ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಛೇದನವು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಅವರ ಜೈನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಸಫ್ರಾಗೆಟ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು..

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಡವರ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು; 
ಅವರು ಶಾಲೆ ತೆರೆದರು. 36 ಗಂಟೆಗಳ ಶಿಫ್ಟ್ ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವ  ಮಹಿಳಾ ಗಿರಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ಅವರು ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ 1914 ರ ಮುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ನೆರವಾದರು.
1918 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಮುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು, ಅಲ್ಲಿ ನೇಕಾರರು ವೇತನದಲ್ಲಿ ಶೇ 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು  ಮತ್ತು 20 ಶೇ. ಪಡೆದರು. 
ಗಾಂಧಿಯವರು ಕುಟುಂಬದ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವರು ಸರಬಾಯ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರವಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಉಪವಾಸ  ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶೇ 35 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು.
ಇದರ ನಂತರ, 1920 ರಲ್ಲಿ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟೈಲ್ ಲೇಬರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಮಜೂರ್ ಮಹಾಜನ್ ಸಂಘ) ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಮರಣ
ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರನ್ನು "ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ"  ಗುಜರಾತಿನನಲ್ಲಿ  ಮೊಟಬೆನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.  ಅವರು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ  ಇಲಾ ಭಟ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.  ಸಾರಭಾಯ್ 1972 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ನವೆಂಬರ್ 11, 2017 ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಅವರ  132 ನೇ ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು  ಮತ್ತು  ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು
ಧರ್ಮ ಸಮಯ

ಧರ್ಮದ ಸಮಯವು ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಭವದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ದಿನಾಂಕಗಳು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದವು. ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸ ( ಔಪಚಾರಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು ) ಕೇವಲ ಸಿ.5000 ವರ್ಷಗಳು. [1] ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೋಕ್ಷ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಧರ್ಮವು ಮುಂದುವರಿದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ

ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೦ ರಿಂದ ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನ(ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪೦,೦೦೦) 
ಮುಂಚಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಲೇಕ್ ಮುಂಗೊ ಬಳಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು.

ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೮,೦೦೦
ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. 1965 ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ  ₹1 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ. 1995 ರ ಚಿತ್ರ ಓಂ  ₹10 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ.ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ  ₹50 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ. ರಾಜಕುಮಾರ  ₹75 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್: ಚಾಪ್ಟರ್ 1 ₹100, ₹ 150 , ₹200 ಮತ್ತು  250 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ.ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್: ಚಾಪ್ಟರ್ 2  ₹500, ₹750, ₹1000 ಮತ್ತು ₹1250 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ.

ಸೂಚನೆ
 ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ
 ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ೧೯೯೬ರ ಮುಂಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಂದಾಜನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ
 ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ

ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ವರ್ಷವಾರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
ಗಮನಿಸಿ: ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಲ್ಲದ  ಕಾರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ 1970 ರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೈಮ್ ಲೈನ್ 
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ₹10 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಾಖಲೆಗಳು

ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊದಲ ದಿನದ ಗಳಿಕೆ

ತಿಂಗಳುವಾರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ಅಶ್ವಶಾಲೆ

ಅಶ್ವಶಾಲೆ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರರ್ಥ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾದ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ. ಇಂದು ಅನೇಕ ಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಅಶ್ವಶಾಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕ ಶೈಲಿಯ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯು ಪ್ರತಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಕಣಗಳು ಅಥವಾ ಮೇಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ತೆರೆಯುವ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಲಾಯಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಾಯುಗುಣ, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅಶ್ವಶಾಲೆಯ ಬಾಹ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಕಲ್ಲು, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸೇರಿದಂತೆ, ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಅಶ್ವಶಾಲೆಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೂರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸಬಹುದಾದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಸವಗಳು ಅಥವಾ ಓಟದ ಪಥಗಳಲ್ಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದು.

ಅಶ್ವಶಾಲೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಕ್ಕಲು ಜಮೀನಿನ ಮೇಲಿನ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕುದುರೆ ಲಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಪಿ-ರಮೆಸೆಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಎರಡನೇ ರಮೆಸ್ಸೆಸ್ಸನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೩೦೪-೧೨೩೭). ಈ ಅಶ್ವಶಾಲೆಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೮೨,೯೮೬ ಚದರ ಅಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಚರಂಡಿಗಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಿನ ನೆಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೪೮೦ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತ ಅಶ್ವಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಭಾರ ಎಳೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರಣ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರವಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಧೂಳು ಕುದುರೆಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗಾರೆಹಚ್ಚಿದ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಿತ್ತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಪೂರ್ಣ ಒಳಾಂಗಣಗಳ (ಅಂದರೆ ಅಂಕಣಗಳು, ಮೇವಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇವು ಬಡುಗಳಿರುವ) ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಅಶ್ವಶಾಲೆಗಳು ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲೆ ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಅಟ್ಟ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮಿತೀಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಅಂಕಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಕುದುರೆಗಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಂಕಣ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು
ರುವಾರಿ ಮಲಿಥಮ್ಮ

ರುವಾರಿ ಮಲಿತಮ್ಮ (ರುವಾರಿ ಮಲಿಥಮ್ಮ)  ೧೨ ಸಣ್ಣ ಪಠ್ಯನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು  ಮೂರ್ತಿಕಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಎಂಬ ಭಾಷಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿವೆ.ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವರು ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ಕಸವ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಮೃತಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ನಲವತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ರುವಾರಿ ಮಲಿತಾಮ್ಮರು ಅಲಂಕಾರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಆರು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.ಅವನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಇವನ್ನು ನೊಡಿ
ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಜಾಲತಾಣ

 

 
 
 
 
 
 

 ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾವಿದರು
 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಗುಂಡನ್ ಅನಿವರಿತಾಚಾರಿ

ಗುಂಡನ್ ಅನಿವರಿತಾಚಾರಿ  ವಿರುಪಾಕ್ಷ  ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು "ಅನಿಕಪುರಾಸ್ತು ಪಿತಮಾಹಾ" ಮತ್ತು "ತೆನ್ಕಾನೇಡಿಯಾ ಸುತ್ರಧಾರಿ" ಅಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಪಲ್ಲವರ ಮೇಲೆ ವಿಜಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ II ರ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿ ಲೋಕಮಹದೇವಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಕಾಂಚಿಯ ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯದಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಗುಂಡನ್ ಅನಿವರಿತಾಚಾರಿ ಕೃತಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Pattadakal World Heritage Site
 Pattadakal Photo gallery 
History of Karnataka, Mr. Arthikaje

 ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾವಿದರು
 ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜನರು
 ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
 ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ
 ವರ್ಷ ಅಜ್ಞಾತ ವರ್ಷ
 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಶಾಂತಾ ರಾವ್

ಶಾಂತಾ  ರಾವ್ (1930 - 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007) ಭಾರತದ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕುಚಿಪುಡಿ  ನರ್ತಕಿಯಾಗಿದ್ದರು .

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
1930 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,ಅವರ ಪೋಷಕರು   ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು .ಬಾಂಬೆಯ  ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಜಂಟಿ-ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು .  ಮೂವತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆ, ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯ 1931 ರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ದಂಗೆಕೋರರಿಗೆ ಸಭೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.ಶಂತಾ  ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
1971 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ  ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.  
1970 ರಲ್ಲಿ  ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ,ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
1993-94 ರಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದಿಂದ  ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ

ನಿಧನ
ಅವರು 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ನ  ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
 
 ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರರು
 ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಸಾಧಕರು
 ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಲಾವಿದರು
 ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು
 ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕಲಾವಿದರು
 ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪಡೆದವರು
 ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು
 ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು
 ಕಥಕ್ಕಳಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು
 ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ನೃತ್ಯಗಾರರು
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು
ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್

ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಫಾಕ್ಸ್ ಡಿವಿಜನ್ STAR ಟಿವಿನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ವಾಹಿನಿಯ ಒಂದು ಗುಂಪು.

ಚಾನೆಲ್ ಲಭ್ಯತೆ

Standard Definition

ಅಧಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟರೂಪತೆ

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು 
ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಕ್ರಿಕೆಟ್

ಫುಟ್ಬಾಲ್

ಹಾಕಿ 
 Hockey India League
 Hockey World League

ಕಬ್ಬಡಿ

ಮೋಟಾರ್ ರೇಸಿಂಗ್

ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್

ಟೆನಿಸ್

ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ ಲಭ್ಯತೆ 
ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಒಂದು ಫ್ರೀಮಿಯಂ ಸೇವಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅದು ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ, ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುವ ಇತರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ವೆಬ್ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 Star Sports Network
 Fox Sports Asia
 ESPN Asia
 Hotstar

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 Star Sports
 ESPN India

CS1 errors: dates
CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en)
ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ

ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಕ್ತ  ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೧ರಿಂದ ೨೦೦೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಮಸೂದ್ ರ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯರು.
೨೦೧೦ರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಮೀದ್ ಕರ್ಜೈರ ಎದುರು ಸೋತ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
೨೦೧೪ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ರಫ್ ಘನಿರ ಜೊತೆ ನಡೆದ ತುರುಸಿನ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದರು.

ಜನನ
ಕಾಬೂಲ್ ಬಳಿಯ ಕರ್ತೇ ಪರ್ವನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೦ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಂಜ್ ಶೀರ್, ಕಂದಹಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾಬೂಲ್ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಭೂಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ  ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರ ತಂದೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಓದು
೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ನಾದೇರಿಯಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಎಸ್. ಎಸ್. ಸಿ ಮುಗಿಸಿದ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ,  ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು.೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ನೇತ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
೧೯೮೪-೮೫ರಲ್ಲಿ ಕಾಬೂಲ್ ನ ನೂರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೇತ್ರವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ೧೯೮೫-೮೬ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಷಾವರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ರಾಜಕೀಯ
೧೯೮೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಪಂಜ್ಶೀರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಇವರ ಸೇವೆ ಗಮನಿಸಿದ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್ ನೇತಾರ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಮಸೂದ್, ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು.

೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ನಜೀಬುಲ್ಲ್ಲಾರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಬುರ್ಹನುದ್ದೀನ್ ರಬ್ಬಾನಿ, ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರನ್ನು  ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ವಕ್ತಾರರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.

೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಪಡೆಗಳು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್ ನೇತಾರ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಮಸೂದ್ ರ ಉತ್ತರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಮಸೂದ್ ರ  ಸರ್ಕಾರವೇ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಮಸೂದ್ ರ ದನಿಯಾಗಿ, ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

೨೦೦೧ರ ನಂತರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರ ೧೧ರಂದು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಉಗ್ರರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಮೇರಿಕಾ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ತಾಲಿಬಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಪಡೆಗಳ ಪತನವಾದಾಗ, ಅನುಭವಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

೨೦೦೯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ
೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಹಮೀದ್ ಕರ್ಜೈ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತರು.ಎರಡು ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ,  ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮದ ಆರೋಪ ಕೇಳಿ ಬಂದಿತು. ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಹಮೀದರ ಮುಂದಾಳ್ತನದಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಚುನಾವಣಾ‌ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ  ವಿಶ್ವಾಸ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ, ತಾವು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಇಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಮೀದ್ ಕರ್ಜೈ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ
೨೦೧೦ರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ "ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ"ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರ ಪಕ್ಷ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಯಿತು.

೨೦೧೪ರವರೆಗೆ ಸಂಸತ್ತ್ತಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನೇತಾರರಾದರು.

೨೦೧೪ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ 
೨೦೧೪ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ರಪ್ ಘನಿ  ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ  ಸೆಣಸಿದರು. 
ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾರರ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಘನಿರನ್ನು ವಿಜಯಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಎರಡನೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಘನಿ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾರ ಮಧ್ಯೆ ಒಪ್ಪಂದ ಏರ್ಪಟ್ಟು,  ಘನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪ್ರಧಾನಿ)ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಫಘಾನ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವೋಟರ್-ವೆರಿಫೈಡ್ ಪೇಪರ್ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೈಲ್

ವೋಟರ್-ವೆರಿಫೈಡ್ ಪೇಪರ್ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೈಲ್  (ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ ) ಮತದಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಪೇಪರ್ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರಯಲ್  ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಪೇಪರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ (VPR)  ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೋಟಿಂಗ್ ಮೆಷೀನ್) ಮತದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ ಗಳನ್ನು ಮತಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೋಟಿಂಗ್ ಮೆಷೀನ್ ನಲ್ಲಿ  ಮತದಾನ ಮಾಡಿದ  ತಕ್ಷಣ   ಯಾವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕಿದ್ದೇವೆ  ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಿಂಟ್  ಚೀಟಿಯೊಂದು ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ ಕಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ   ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೊಗ 
ಮತ ಎಣಿಕೆ ವೇಳೆ ಮತಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷ, ಗೊಂದಲ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಮತಗಳನ್ನು(ಪ್ರಿಂಟ್ ) ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಚುನಾವಣಾ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡಲು ,ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ   ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್  ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು  ಮತಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ನಾಶಮಾಡುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ
ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್  ನೇರ ಮತದಾನದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಡಿ ಆರ್ ಇ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಅಸಮರ್ಪಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ.ಇದನ್ನು  ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೊ, CA ನಲ್ಲಿ 2002 ರಲ್ಲಿ  ಬಳಸಲಾಯಿತು.

ಕಾರ್ಯ
ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಅಲ್ಲದ  ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೋಟಿಂಗ್ ಮೆಷೀನ್) , ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳು  ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ ಮತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹ  ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮತದಾರನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ವಿವಾದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಕೈಯಾರೆ ಮತಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ,ವಿಮರ್ಶಕರು ಚುನಾವಣಾ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತದಾರ-ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾಗದದ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಲ್ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.  

ಕಾಗದದ ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಅಡಚಣೆಯೆಂದರೆ ಆಡಿಟ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ.ಪೇಪರ್ ಆಡಿಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಬಾಹ್ಯ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.

ಚಿತ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉದಾಹರಣೆಗಳು
 
 AccuVote TSX with Printer

 AVC Edge with VeriVote Printer

 Sequoia Voting Systems' Edge2Plus

 Sequoia Voting Systems' AdvantagePlus

 eSlate with Voter Verifiable Paper Audit Trail

 iVotronic Real Time Audit Log

 AVANTE DRE VOTE-TRAKKER with Voter-Verified Paper Record

 Smartmatic's SAES System 

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತದಾನ
ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ

ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ - 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಿವಶರಣ ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಕಾಲೀನ. ಬಸವಣ್ಣ, ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮೊದಲಾದ ವಚನಕಾರರು ಈತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವಣ್ಣ ಈತನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪೂಜ್ಯಭಾವದಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ 
ಜಾತಿಯಿಂದ ಮಾದರನಾದ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜನ ಕುದುರೆಲಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಿದ್ದ. ಹುಲ್ಲು ಕೊಯ್ಯುವುದು ಇವನ ಕಾಯಕ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾದಾಗ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಬಲಿಯನ್ನು ಶಿವನಿಗರ್ಪಿಸಿ ಅದರ ಸವಿಯನ್ನು ಶಿವನ ಜತೆ ಕುಳಿತು ಸವಿದ ಮಹಾನ ಶಿವಶರಣರು. ರಾಜನ್ನು ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಆನಂದಪಟ್ಟು ತಾನೂ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಮಾಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ವರುಷಗಳಿಂದ  ಶಿವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ನೀಡಿತ್ತಾ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ . ಕೆಲವು ವರುಷಗಳೀಂದ  ಶಿವ ಊಟಮಾಡದಿರಲು ಕಾರಣ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎನೊ ಲೋಪಾವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬೇಸರದಿಂದ` ಆತ ತನ್ನ ರುಂಡವನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಣಿಯಾದ. ಆಗ ಶಿವ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ ಅಂಬಲಿ ನನಗೆ ಸವಿಯಾದದ್ದು; ಅದನ್ನು ನಾನು ದಿನಾಲು ಅವನೊಡನೆ ಉಣ್ಣುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿಸಿ ಅವನ್ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಲು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನ್ನು.   ರಾಜ ಇಂಥ ಭಕ್ತನನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಂದ. ಅಲ್ಲಿವರೆಗು ತಾನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವಭಕ್ತ ನೇಂಬ ಻ ಅಗ್ಗಳಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿಇದ್ದ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜನಿ ಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಯಿತ್ತು ಜೋತೆಗೆ ಕಿರಿ ಕಿರಿ ಆಯಿತ್ತು ಅಯ್ಯೊ ಻ಎಂಥ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವ ಭಕ್ತನಿಂದ ಕಡೆಯಿಂದ ಸೇವೆಮಾಡಿಸಿಕೋಂಡೆನಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲುಬಿದನ್ನು ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ನೇರಾವಾಗಿ ಮಾದರ ಚೇನ್ನಯ್ಯನ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋರಟನ್ನು  ರಾಜ ಪರಿವಾರವು ಆತನ್ನನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಪರಿವಾರವೆ ಮಾದರ ಕೇರಿಗೆ ಬಂದದನ್ನು ಕಂಡು ಕೇರಿಯ ಜನಗಳು ಭಯಭೀತಾರಾದರು. ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಏನು ಆಚತಯ್ರ಻ಜರುಗೆದೆ ಎಂದು ಗಾಬರಿಆದರು. ರಾಜನ್ನು ಮಾದರ ಕೇರಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ , ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ  ,ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ,ಎಂದು ಚೆನ್ನಯ್ಯನನ್ನು ಕರಿಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾನೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾರೊ ಕರಿಯುತಾರೆ ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ಚನ್ನಯ್ಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರಯುತ್ತಾನೆ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜ ನೇರಾವಾಗಿ ಚನ್ನಯ್ಯನ ಕಾಲಿಗೆರಗಿದನು ತಬ್ಬಿಬಾದ ಚನ್ಯ್ಯ ೆದೇನು ಮಾಡಿತಿರುವೆ ರಾಜರೆ ನಾನುನೀಮ್ಮ ಸೇವಕ ಮೇಲಾಗಿ ಕೆಳ ವಗ್ರದವನ್ನು ಅಂಥದರಲ್ಲಿ  ನೀವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲದವರು ನ ್ನನ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನನ್ನನು ಯಾವ ಪಾಪಕ್ಕೆ ತಳುವಿರಿಎಂದು ನುಡುದನ್ನು

ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಉತ್ತಮ ವಚನಕಾರನೂ ಆಗಿದ್ದು , ನಿಜಾತ್ಮಾರಾಮ ರಾಮನಾ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ತನಕ ಈತನ 10 ವಚನಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ತತ್ತ್ವಬೋಧನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥ ಇವರ ಗಣಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ ಇವನ ಹೆಸರಿದೆ. ಅಬ್ಬಲೂರು, ಜಗಳೂರು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಚನಕಾರರುಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ ಭಕ್ತಿ ನೋಡಿ ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿ ಶಿವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಪ ದಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ವತಿ ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನಿಗೆ " ಗಣ " ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು .

https://www.bookbrahma.com/book/appanu-namma-madara-chennaiah
ಅಂಗವಿಕಾರ

ಅಂಗವಿಕಾರವು ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಅಂಗದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಕೃತಿ.

ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಂಗವಿಕಾರವಾಗಬಹುದು: ಆನುವಂಶಿಕ ನವವಿಕೃತಿ; ಭ್ರೂಣ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾಶಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ; ಜನನದ ವೇಳೆಯ ತೊಡಕುಗಳು; ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ; ತೀವ್ರ ಗಾಯದ ನಂತರದ ಪುನಾರಚನೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಉದಾ. ಸುಟ್ಟ ಗಾಯ; ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು; ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸದೆ ವಾಸಿಯಾಗಲು ಬಿಡಲಾದ ಮುರಿದ ಮೂಳೆಗಳು; ಬಾಹ್ಯ ಬಲಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಯೋಗ, ಉದಾ. ಕೃತಕ ಕಪಾಲ ವಿಕೃತಿ; ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರೇಸಿಸ್, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯು ಅಸಮತೋಲನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ.

ಮಾನವೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಗವಿಕಾರ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕಪ್ಪೆಗಳು ರೈಬೀರಿಯಾ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಜನನದ ವೇಳೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಕೃತಿಯಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ತೀವ್ರವಿರುವ ಮೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಶಿಶುವು ಬಹಳ ಕಾಲ ಬಾಳುವುದಿಲ್ಲ. ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಕಾರಗೊಂಡ ಜನನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣವು ಕಾಣೆಯಾದ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಮಾಡದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳು, ಉಸಿರಾಟ ಅಥವಾ ತಿನ್ನಾಟಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ರಾಚನಿಕ ದೋಷಗಳು, ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗಾಗುವುದು, ಅಸಹಜ ಮುಖನೋಟ, ಅಥವಾ ಸಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸೋಂಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತೊಡಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 C .Michael Hogan. 2010. Mutation. ed. E.Monosson and C.J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ರೇಡಿಯೋ ನೇಪಾಳ

ರೇಡಿಯೋ ನೇಪಾಳ (ನೇಪಾಳಿ: रेडियो नेपाल) ನೇಪಾಳದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೧ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಸಾರವು ೪ ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೨೫೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ೨೫೦-ವ್ಯಾಟ್ ಶಾರ್ಟ್ ತರಂಗ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಿತು. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಡಿಯೋ ನೇಪಾಳ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಸ್ವರೂಪ, ತಾಂತ್ರಿಕ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ರೇಡಿಯೋ ನೇಪಾಳವು ಕಿರು ತರಂಗ ಮಧ್ಯಮ ಅಲೆ (AM) ಮತ್ತು FM ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಸಾರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಹದಿನಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೊನೆಗೊಂಡಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೯:೩೦ ಮತ್ತು ೧೧:೦೦ ರ ನಡುವೆ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಸಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೧೮:೦೫ ಮತ್ತು ೧೮:೩೦ ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಿರುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟು ಅವಧಿಯನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಠ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಎಫ್ಎಂ ಚಾನಲ್ ಎಫ್ಎಂ ಕಾಠ್ಮಂಡು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥಮಾಂಡು ಸಿಂಘ ದರ್ಬಾರ್ನಲ್ಲಿನ ಆವರಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಫೈರ್ಬಾಲ್ ೫-ವಾಟ್ ಪವರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ೭-೮ ತಿಂಗಳುಗಳ ಪ್ರಸಾರ, ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ೩ ಗಂಟೆ ಪ್ರಸಾರದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ೧:೩೦ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
Listen Radio Nepal Online
ಬಿ. ಪಿ. ಗೋವಿಂದ

ಬಿಲ್ಲಿಮೋಗ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಗೋವಿಂದ, ಬಿ. ಪಿ. ಗೋವಿಂದ (ಜನನ ಮಾರ್ಚ್ ೪, ೧೯೫೧)  ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಗೋವಿಂದರು  ಅವರನ್ನು  ೭೦ ದಶಕದ ಅತಿವೇಗದ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗೋವಿಂದ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೦, ೧೯೭೪ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದರು: ಭಾರತವು ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.
೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್, 
೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಆಮ್ಸ್‍ಟರ್‍ಡ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವಕಪ್ ,ಮತ್ತು 
೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ  ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್, ಫೈನಲ್ಸ್  ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ೨-೧ ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿತು. 
೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ XI ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ

ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ
ನಂತರ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಆಯ್ಕೆಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
B. P. Govinda profile  

ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರು
ಹೆಗ್ಗೋಡು

ಹೆಗ್ಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ , ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ .

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 
ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು ಹೊರತಾಗಿ, ಇದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಟಕಕಾರ ಕೆ. ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾದ ನೀನಾಸಂ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನೀನಾಸಂ 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಕ್ಷರ ಕೆ ವಿ ನೇತೃತ್ವದ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾಟಕ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಇದು ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ 
ಇದು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ.

ಚರಕ 
ಬಿ. ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಇದು ಖಾದಿ ಧರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯಾಣ 
ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ಇರುವುದರಿಂದ, ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಾಗರ, ಹೊಸನಗರ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈರವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ ಅವರು ಐದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್. 1997 ರಲ್ಲಿ ಮಣಿರತ್ನಂ ಅವರ ತಮಿಳು ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರ ಇರುವರ್ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರು, ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಣಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ಔರ್ ಪ್ಯಾರ್ ಹೋ ಗಯಾ ಬಾಬಿ ಡಿಯೋಲ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದರು. ರಾಯ್ ಅವರು ಜೀನ್ಸ್ (1998) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು, ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. ಸಂಜಯ್ ಲೀಲಾ ಭಾನ್ಸಾಲಿ ರ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕವಾದ ಹಮ್ ದಿಲ್ ದೇ ಚುಕೆ ಸನಮ್ (1999) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ನಂತರ ರಾಯ್ 1999 ರ ಎರಡನೆಯ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು- ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಟಾಲ್.

ಜೈನ್ ಆಸ್ಟೆನ್ನ ಕಾದಂಬರಿ ಸೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ, ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ ಚೋಪ್ರಾ ಅವರ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕ ಮೊಹಬ್ಬಟೀನ್ ಎಂಬ ತಮಿಳು ರೂಪಾಂತರದ ಕಂಡಕುಂಡೈನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ, 2000 ರಲ್ಲಿ ಆರು ಚಿತ್ರಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ರಾಯ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಬನ್ಸಾಲಿಯ ಅವಧಿಯ ರೊಮಾನ್ಸ್ ದೇವದಾಸ್ನಲ್ಲಿ ರಾಯ್ ಅವರು ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿಯ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿತ್ತು. ಅಗ್ರ-ಗಳಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ರಿತುಪರ್ಣೋ ಘೋಷ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚೋಕರ್ ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿಯ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ರಾಯ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವರ್ಷದ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ದಿಲ್ ಕಾ ರಿಷ್ತಾ ಮತ್ತು ಕುಚ್ ನಾ ಕಹೋ ಅವರ ವಿಫಲತೆಗಳು ಅವಳ ಬಾಲಿವುಡ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟಿನ್ ನ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರೈಡ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿಜುಡೀಸ್ನ ಬಾಲಿವುಡ್-ಶೈಲಿಯ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬೆನ್ನೆಟ್ ಆಧರಿಸಿ ರಾಯ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಜುಡೀಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಅವಳು ರೇನ್ಕೋಟ್ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆಡಲು ಘೋಷ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು.

2006 ರಲ್ಲಿ, ರಾಯ್ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಧೂಮ್ 2 ನಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು, ದೇವದಾಸ್ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು. ರತ್ನಂನ ನಾಟಕ ಗುರು (2007) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್ ಎದುರು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಳು. 2007 ರಲ್ಲಿ ಸಹ, ರಾಯ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ - ಗಮನಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಲೀಜನ್-ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್ (2008) ರಲ್ಲಿ ಹೃತಿಕ್ ರೋಷನ್ ಅವರ ಅಕ್ಬರ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಧಾ ಬಾಯಿಯವರ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ರಾಯ್ ಐದು ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ₹ 2.5 ಶತಕೋಟಿ (US $ 39 ಮಿಲಿಯನ್) ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು- ರಾಶಿಕಾಂಠ್ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ ಎಂಥಿರಾನ್. ಭನ್ಸಾಲಿಯ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ನಾಟಕ ಗುಜಾರೈಶ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ನರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕ್ವಾಡ್ರಿಪ್ಲಿಜಿಕ್ಗೆ ಸಹ ಆಡಿದರು. ಚಿತ್ರ ನಟನೆಯಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆವೆನ್ ಡೇಸ್ನ ರೀಮೇಕ್ ಚಿತ್ರವಾದ ಜಾಝಬಾದಲ್ಲಿನ ವಕೀಲರ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ರಾಯ್ ಅವರು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಅವಳು ದೀ ಹೈ ಹೈ ಮುಶ್ಕಿಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಯ ಪೋಷಕ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು, ಇದು ಬಾಲಿವುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳು

ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು

ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
^ [ಐ] ರಾಯ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
^ [II] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾಯ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 Awards and nominations received by Aishwarya Rai Bachchan

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 
 Aishwarya Rai Bachchan on Bollywood Hungama
 ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ
ಪ್ರಾಣ

ಯೋಗ, ಭಾರತಿಯ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣವು (ಜೀವಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ) ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯು ವಾಯುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಐದು ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಶಾರೀರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಟಿಬೇಟ್‍ನ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಈ ಮೂರೂ ಪ್ರಾಣ ವಾಯುವನು ಮೂಲಭೂತ ವಾಯು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ವಾಯುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂಚಿನ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕಠ, ಮುಂಡಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಇತರ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೂ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಹಳ ವಿವರವಾಗಿ ಹಠ ಯೋಗ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಾಯುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಎಂದರೆ ಗಾಳಿ, ಮತ್ತು ಈ ಪದವನ್ನು ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣವು ಮೂಲಭೂತ ವಾಯು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇತರ ವಾಯುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತರ ವಾಯುಗಳೆಂದರೆ ಅಪಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ. ಇವನ್ನು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣವು ಉಸಿರಿನ ಮೂಲಕ ಶರೀರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಹದಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಪಾನವಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವಾಗಿದೆ. ಧ್ವನಿ ಉಪಕರಣದ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಉದಾನವಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವಾಗಿದೆ, ಉದಾ. ಮಾತಾಡುವುದು, ಹಾಡುವುದು, ನಗುವುದು ಮತ್ತು ಅಳುವುದು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಜೀವಿಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಜಾಗೃತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಉದಾನವು ಉನ್ನತ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದೇಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಯೋಗ
ಹೋಲ್ ಪಂಚರ್

ಹೋಲ್ ಪಂಚ್, (ಹೋಲ್ ಪಂಚರ್ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸುವ  ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.ಚರ್ಮ, ಬಟ್ಟೆ, ಅಥವಾ ತೆಳುವಾದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರಂದ್ರ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಫೈಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ರಂದ್ರ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ವಿರುತ್ತದೆ.೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು  ಹೋಲ್ ಪಂಚರ್ನ 131 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಒಂದು ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸ್ಸುಗಳಳ್ಳಿ ಯಾವ ಸ್ಟಾಪ್ (ಉದಾ: ೧ನೇ) ನಿಂದ ಯಾವ (ಉದಾ: ೮)  ಸ್ಟಾಪ್  ವರೆಗೆ ಎಂದು ಟಿಕೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ  ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ದಿನದ ಪಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ದಿನ, ತಿಂಗಳು ಗಳನ್ನೂ ಗುರುತು ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ವಿಶಿಷ್ಟ ರಂಧ್ರ ಪಂಚ್, ಒಂದೇ ಅಥವಾ ಬಹು ರಂಧ್ರ ಪಂಚ್,ಉದ್ದನೆಯ ಸನ್ನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಇದು  ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಕಾರದ ಬ್ಲೇಡ್   ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . 

ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಲಂಬ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರವು ಕೆಲವು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ,ಇದು ಲಿವರ್ ಫುಲ್ಕ್ರಾಮ್ನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು.ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೋಲ್ ಪಂಚರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ದೂರವು 8 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ (3.1 in) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಾರದು.
ಕಾಗದದ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಂಚ್ ಆಗಲು ಎರಡು ಗೈಡ್ಸ್  ಗಳ (ಪೇಪರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ)  ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಕಾಗದ ಹಾಕುವ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ.   

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ  ಹೋಲ್ ಪಂಚ್ ಗಳು  (ನೂರಾರು ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ರಂದ್ರ ಮಾಡಲು ) ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ ಸನ್ನೆಕೋಲಿನ  ಬ್ಲೇಡ್ ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾನದಂಡಗಳು

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ISO 838
ಆಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಪಂಚ್ ಮಾಡಿದ ಕುಳಿಗಳ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಐಎಸ್ಒ 838.

6 ± 0.5 ಮಿಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಎರಡು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಪಂಚ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರಂಧ್ರಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು 80 ± 0.5 ಮಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 12 ± 1 ಎಂಎಂ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಹಾಳೆಗಳು ಅಥವಾ ಹಾಳೆಯ ಅಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಂಧ್ರಗಳು ಸಮ್ಮಿತೀಯವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. 

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕನಿಷ್ಠ 100 ಮಿಮೀ ಹೆಚ್ಚಿನ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಐಎಸ್ಒ ಎ 7 ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾದ) ಯಾವುದೇ ಕಾಗದದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

20-25 ಮಿಮಿ ಅಂಚು ಹೊಂದಿರುವ ಮುದ್ರಿತ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಐಎಸ್ಒ 838 ಫೈಲಿಂಗ್ ರಂಧ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

4-ರಂಧ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆ ("888")  

ನಾಲ್ಕು ರಂದ್ರಗಳಿರುವ  ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐಎಸ್ಒ 838 ರ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡು ಮಧ್ಯಮ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಪಂಚ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,
ಹಾಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಐಎಸ್ಒ 838 ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೈಂಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಂಧ್ರಗಳು 80 ಮಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ . 
ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "888" ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಏಕೆಂದರೆ ಮೂರು ರಂಧ್ರಗಳ ನಡುವಿನ  8-ಸೆಂ ಅಂತರ. ಕೆಲವು 2-ಹೋಲ್ ಹೊಡೆತಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಗದದ ಗೈಡ್  ಮೇಲೆ "888" ಎಂದು ಗುರುತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಾರ್ಟ್

ಎಕ ರಂಧ್ರ  ಪಂಚರ್ ಗಳು

ಬಹು ರಂಧ್ರ ಪಂಚರ್ ಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Simple instructions for using hole punches for card making
ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ

ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ೧೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸ, ಆರನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು. 

ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಬರೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ಮಿತಾಕ್ಷರ. ಇದು ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಕಾನೂನು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಕೃತಿ.

ಇವನ ಜೀವನಕಾಲವು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗ.

ಜನನ
ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾಸಿಮಾಡು  ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಪೂರ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯ ಗಂಭೀರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ‘ಮಿತಾಕ್ಷರಾ’ ಅವನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೃತಿ. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಹಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಒತ್ತಾಗಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಸುಮಾರು 500 ಪುಟಗಳಿವೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಗೆ’ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಮೃತಿಗಳಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಥೈಸುವ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇತರ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅವನ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ  ‘ಮಿತಾಕ್ಷರಾ’ ಕೃತಿಯು ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನುಗಳ ಎಲ್ಲ ಆಯಾಮಗಳ ಬಗೆಗ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು, ದತ್ತಕ ಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ತಜ್ಞರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮೊರೆಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ‘ಮಿತಾಕ್ಷರಾ’ದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ‘ಹಿಂದೂ ಆವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ’ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಪಾಸ್ತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಳಸುವ ತಾತ್ವಿಕತೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ತಂದೆಯು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇರುವಾಗಲೂ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭೂಮಿಕಾಣಿಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಬಹುದು. ಆದರೆ, ‘ದಾಯಭಾಗ’ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂತಹ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನುವಾದ
ಹೆನ್ರಿ ಥಾಮಸ್ ಕೋಲ್ ಬ್ರೂಕ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1810 ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ, ಬ್ರಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾಗುವ ಒಂದು ಕಾನೂನುಸಂಹಿತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ‘ಮಿತಾಕ್ಷರಾ’ದ ಅಧಿಕೃತತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಆ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಜೀಮೂತವಾಹನನ ‘ದಾಯಭಾಗ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದವು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರರು
ಕಾನೂನು
ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ

ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಹೇಮಾವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ, ಕಬಿನಿ, ಯಗಚಿ, ನುಗು ಅರ್ಕಾವತಿ ,ಶಿಂಷ ಮುಂತಾದ ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಹರಯುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ 

ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೋಯ್ಸಳರು, ಗಂಗರು, ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರು, ಮೈಸೂರು ಸುಲ್ತಾನರು ಆಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರೆಂದರೆ ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರು, ಕದಂಬರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಸುಲ್ತಾನರು.

೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, ೧೯೪೭ ರ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವಾದರು ಈಗಲು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ

ಜಿಲ್ಲೆಗಳು 
 ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ
 ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ
 ಚಿಕ್ಕಬುಳ್ಳಾಪುರ
 ಕೋಲಾರ
 ತುಮಕೂರು
 ರಾಮನಗರ
 ಮಂಡ್ಯ
 ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
 ದಾವಣಗೆರೆ
 ಶಿವಮೊಗ್ಗ
 ಉಡುಪಿ
 ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ
 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
 ಹಾಸನ
 ಮೈಸೂರು
 ಕೊಡಗು
 ಚಾಮರಾಜನಗರ

ಆಡಳಿತ

ರೆವಿನ್ಯೂ ವಿಭಾಗಗಳು 
 ಮೈಸೂರು
 ಮಂಗಳೂರು
 ಬೆಂಗಳೂರು 
ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಟ್ಟು ೩ ರೆವಿನ್ಯೂ ವಿಭಾಗಗಳ ೧೭ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ,

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಈ ಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ 
ದಖ್ಹನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕಾವೇರಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕಬಿನಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ಮುಂತಾದ ನದಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಈ ಭಾಗದ ನದಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶಿಂಷ, ಅರ್ಕಾವತಿ, ವೃಷಭಾವತಿ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿಗಳು ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾಗದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು 
 ಕಾವೇರಿ
 ಕಬಿನಿ
 ಹೇಮಾವತಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ
 ಅರ್ಕಾವತಿ
 ನುಗು
 ಶಿಂಷ
 ಪೆನ್ನಾರ್

ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು 
 ನೇತ್ರವತಿ
 ಕುಮಾರಾಧಾರ
 ನಂದಿನಿ

ಹವಾಮಾನ 
ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹಿತಕರ ವಾತವರಣವಿದ್ದು, ಜೂನ್ ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಾರುತಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವು ೧೪ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ನಷ್ಟಿದ್ದು, ಬೀಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು ೩೦ ರಿಂದ ೩೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಕರ್ನಾಟಕ
 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ
 ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ

ಕರ್ನಾಟಕ
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿ ಹಂದ್ರಾಳ

ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿ ಹಂದ್ರಾಳ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಜನನ 
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿಯವರು 1957 ಜುಲೈ 22ರಂದು ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಂದ್ರಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ, ಹೋರಾಟ 
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿಯವರು 7ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ರ್‍ಯಾಂಕ್ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡಪರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಆನಂದರಾವ್ ಸರ್ಕಲ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಸ್.ಜೆ.ಆರ್.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೆ.ಪಿ. ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ದಲಿತ, ರೈತ ಚಳವಳಿ ಹಾಗೂ ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. 1981ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪಾಸಾದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿಯವರು ಆರು ವರ್ಷ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1987ರಲ್ಲಿ ಕೆ.ಎ.ಎಸ್. ಪಾಸು ಮಾಢಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಉಪ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನ 
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿಯವರು ಮದ್ದೂರಿನ ಚಂದ್ರಕಲಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಸರಳ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿ, ಸಿರಿವೆನ್ನೆಲು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು 
ಕೇಶವರೆಡ್ಡಿಯವರು ಸುಮಾರು 500 ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕವನಸಂಕಲನ 
 ನನ್ನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹುಡುಗಿ

ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳು 
 ಒಕ್ಕಲ ಒನಪು
 ರಾಜಧಾನಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ
 ಮರೆತ ಭಾರತ
 ನೆಲದ ಕಣ್ಣು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ಮಾಸ್ತಿ ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕಾರ
 ಪುಸ್ತಕ ಸೊಗಸು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2005, 2006)

ಲೇಖಕರು
ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಎಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ಸೂರ್ಯ ದೈನಂದಿನ ಮರೆಯಾಗುವುದು. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗುವ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದ ವಿಷುವತ್ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳಂದು ಸೂರ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬದ ಹಿಂಭಾಗದ ಅಂಚು ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ಕ್ಷಣವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿಗಂತದ ಹತ್ತಿರ, ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಕ್ರೀಭವನದ ಕಾರಣ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ಪಥವು ಎಷ್ಟು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದರೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬವು ಆಗಲೇ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವ್ಯಾಸದಷ್ಟು ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವು ನಸುಬೆಳಕಿನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನಸುಬೆಳಕು ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮೊದಲನೆಯದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನಸುಬೆಳಕು, ಇದು ಸೂರ್ಯ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅದು ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ 6 ಡಿಗ್ರಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ; ಎರಡನೇ ಹಂತ ನಾವಿಕ ನಸುಬೆಳಕು, ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ೬ ಮತ್ತು ೧೨ ಡಿಗ್ರಿ ನಡುವೆ; ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಸುಬೆಳಕು, ಇದು ಸೂರ್ಯ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ೧೨ ಮತ್ತು ೧೮ ಡಿಗ್ರಿ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅವಧಿ. ಮುಂಗತ್ತಲೆಯು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಸುಬೆಳಕಿನ ಅತಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂಥದ್ದು, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ನಸುಬೆಳಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕತ್ತಳೆ ಕ್ಷಣ. ಸೂರ್ಯ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ೧೮ ಡಿಗ್ರಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸದಿದ್ದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಒಂದು ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗ ಧ್ರುವೀಯ ಹಗಲು ಅಥವಾ ಧ್ರುವೀಯ ರಾತ್ರಿ ೨೪ ಗಂಟೆವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವು ಅನನ್ಯವಾದ ವಾತಾವರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಆಕಾಶದ ತೀವ್ರ ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳು.

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯ ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶ, ಅಕ್ಷಾಂಶ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ವೀಕ್ಷಕನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ದೈನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅರೆವಾರ್ಷಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷೀಯ ಬಾಗು, ಭೂಮಿಯ ದೈನಂದಿನ ಪರಿಭ್ರಮಣ, ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ಚಲನೆ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಗಳ ಒಂದರ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಜೋಡಿ ತಿರುಗುವಿಕೆಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ಶಿಶುನಾಗ

ಶಿಶುನಾಗನು (ಸು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 444 – 363) ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಗಧದ ಶಿಶುನಾಗ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿದ್ದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಇವನು ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹರ್ಯಂಕ ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಅಮಾತ್ಯನಾಗಿದ್ದನು. ಹರ್ಯಂಕ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜನರು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದು ಇವನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದರು. ಇವನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ತಾನು ಗಿರಿವ್ರಜನಿಂದ ಆಳಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇವನ ನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಕಾಲಾಶೋಕನು (ಕಾಕವರ್ಣ) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮಹಾವಂಶತಿಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಶುನಾಗನು ವೈಶಾಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಲಿಚ್ಛವಿ ಅರಸನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಒಬ್ಬ ನಗರ ಶೋಭಿನಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಇವನನ್ನು ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಬಂಡಾಯದ ವೇಳೆ, ಇವನು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಯಂಕ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ನಾಗದಾಸಕನ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಆಳ್ವಿಕೆ
ಶಿಶುನಾಗನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೧೩ ರಿಂದ ೩೯೫ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜಗೃಹವು ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ವೈಶಾಲಿಯು ಇವನ ಎರಡನೇ ರಾಜನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಇವನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ವೈಶಾಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನು. ಅವಂತಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದ್ಯೋತ ರಾಜವಂಶದ ವೈಭವದ ವಿನಾಶ ಇವನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಅವಂತಿವರ್ಧನನು ಶಿಶುನಾಗನಿಂದ ಗರ್ವಭಂಗಗೊಂಡ ಅವಂತಿಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಆರ್ಯಕನನ್ನು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮಗಧದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿರಬೇಕು.

ವಿಸ್ತರಣೆ
ಶಿಶುನಾಗನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತ (ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಮದುರೈ ದಕ್ಷಿಣದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಅಫ಼್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಇವನ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪೨೫ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಜೈಪುರವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೦೫ರ ವೇಳೆಗೆ ಇವನು ಕೊನೆಯ ಮಹಾಜನಪದವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೨೨ ರಿಂದ ೪೧೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಸಿಂಧ್, ಮುಲ್ತಾನ್, ಲಾಹೋರ್, ಕಾಬುಲ್, ಹೇರಾಟ್, ಚಗ್‍ಚರನ್, ಅಂಜುರಿ, ಕಂದಾಹರ್, ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಲೋರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೧೩ರಲ್ಲಿ ಇವನ ಪ್ರಾಂತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೋಚಿನ್ ಹಾಗೂ ಮದುರೈವರೆಗೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶಾರ್ದು ಹಾಗೂ ದಾನ್ಯೋರ್‍ವರೆಗೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುರ್ಶೀದಾಬಾದ್ ಹಾಗೂ ದಖಿನ್‍ಪರಾವರೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹೇರಾಟ್‍ವರೆಗೆ ಹರಡಿದ್ದವು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಾಜನಪದಗಳು
ಬೆಟುಲ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬೀತುಲ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಮಸೂಚಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಬೇತುಲ್-ಹಾರ್ದಾ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೋಪಾಲ್ ವಿಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಾ ಸೇರಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರು 
೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬೇತುಲ್ ಅನ್ನು ಬದ್ನೂರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಈಗಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೇತುಲ್ ಬಜಾರ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬೆತುಲ್ ಎಂದರೆ"ಹತ್ತಿ"  (ಬೆ) "ಇಲ್ಲದ" (ಟುಲ್) ಎಂದರ್ಥ.

ಇತಿಹಾಸ 

ಹಿಂದೆ ಖೇರ್ಲಾ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಆಧುನಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಕೋಟೆ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ೧೮೨೨ ರಲ್ಲಿ ಬಾದುನೂರು ಬೇತುಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದರಿಂದ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ರಫ್ತುಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷರು ಬಳಸಿದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬೇತುಲ್ ಇದೆ, ಇದು ಈಗ ಬಾರ್ಸಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ-ಚೆನ್ನೈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೇತುಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತು. ಇದು ಈಗ ಜಂಕ್ಷನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶಾಲ-ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿಂದ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ 
ಬೆಥುಲ್ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ೨೧.೯೨ ° ಎನ್ ೭೭.೯ ° ಇ ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೬೫೮ ಮೀಟರ್ (೨,೧೫೯ ಅಡಿ) ಹೊಂದಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆತುಲ್ ೧೦೩,೩೩೦ ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೨% ಪುರುಷರು, ೪೮% ಮಹಿಳೆಯರು. ಬೆತುಲ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೭೬% ನಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೩%ರಷ್ಟು ಜನ 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.

ಸಾರಿಗೆ 

ಬೇತುಲ್ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ವಿಶಾಲ-ಗೇಜ್ ದೆಹಲಿ-ಚೆನ್ನೈ (ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್) ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿ, ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭೋಪಾಲ್, ನಾಗ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 45 ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬೆಥುಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪೯ ರಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೫೯ ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಭೋಪಾಲ್, ನಾಗಪುರ್, ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್ಗೆ ಜಂಬಲ್ಪುರ್, ಹೋಶಂಗಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಬೆಟುಲ್ನ ಆರ್ಟಿಒ ಕೋಡ್ ಎಂಪಿ ೪೮ ಆಗಿದೆ.

೧೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೧೨ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಪುರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಟೈರ್ ಉದ್ಯಮವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಯುಕೆ, ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ, ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿ
ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ

ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯು 1875 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ  ಯಾವುದೇ ಬೇಧ-ಭಾವ ಇಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಭಾತೃತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಸುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆ, ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಮರುಜೋಡಣೆ ನಂತರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವಾರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಥಿಯಾಸಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 17 ನವೆಂಬರ್ 1875 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು
ಇದರ  ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರೆಂದರೆ ಮ್ಯಾಡಮ್ ಬ್ಲಾವಟಿಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್ ಎಚ್.ಎಸ್. ಅಲ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಂ ಕ್ವಾನ್ ಜಡ್ಜ್. ಓಲ್ಕಾಟ್ ಮೊದಲ   ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು 1907 ರಲ್ಲಿ ಅವರ  ಮರಣದವರೆಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಲ್ಕಾಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲವಾಟ್ಸ್ಕಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಚೆನ್ನೈ) ಆಡ್ಯಾರ್  ನಲ್ಲಿ  ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆಡ್ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಅವರು ಪೂರ್ವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಜೆಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳ ನಂತರ ಸೊಸೈಟಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ 
ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಮಹಿಳೆ ಆನಿಬೆಸೆಂಟ್‍ರವರು ಥಿಯಾಸಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ನವ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಬಿತ್ತಿದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸೋದರತೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆನಿಬೆಸೆಂಟರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ‘ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1916ರಲ್ಲಿ ಹೋಂರೂಲ್ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1917ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ತಾತ್ವಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಇವರು ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 
Theosophical Society Headquarters
The Theosophical Society in England
The Theosophical Society in America
A Modern Revival of Ancient Wisdom  (PDF).
Beginnings of the Theosophical Society.
Blavatsky and The Theosophical Society.
FAQ on the Theosophical Movement.
Skeptics Dictionary: entry on Theosophy.
The Theosophical Network.
Kerala Theosophical Federation .
Theosophical Movement 1875–1950 .
The Word Foundation, Inc.
The Theosophical Society in Ireland   

ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಪುಣೆ ಮೆಟ್ರೊ

ಪುಣೆ ಮೆಟ್ರೋ (ಮರಾಠಿ: पुणे मेट्रो) ಎಂಬುದು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಆಧಾರಿತ ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಪುಣೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರೂ.೧೧೪.೨೦ ಶತಕೋಟಿ (US $ ೧.೭೩ ಶತಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆದರೆ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. ಯೋಜನೆಯು ೨೦೨೧ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ನಕ್ಷೆ

Network Map

ವಿವರಣೆ

ಟಿಕೆಟ್ ದರಗಳು 
ನಿರಿಕ್ಷಿತ ದರಗಳು:-

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸ್ಥಿತಿ 
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯ ಸೈಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಪುಣೆ
 ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೊ
 ಬೆಂಗಳೂರು
 ಮುಂಬೈ
 ಮೈಸೂರು
 ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ