Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಟಿ. ಯಲ್ಲಪ್ಪ



ಜನನ, ಜೀವನ
ತಾಯಪ್ಪ ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಇವರು ೨.೧೦.೧೯೭೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎ.ನಾರಾಯಣ ಪುರದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯಮ್ಮ ಹಾಗು ತಾಯಪ್ಪ ಎಂಬ ಕೃಷಿಕಾರ್ಮಿಕ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಕವಿತಾ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಅನೇಕ ಕಾವ್ಯಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು, ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.ಆರ್.ಪುರಂನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳು

ಲಲಿತ ಪ್ರಬ೦ಧ
ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡರ ಅಳಲು

ಕವಿತಾ ಸ೦ಕಲನಗಳು
ಕಡಲಿಗೆ ಕಲಿಸಿದ ದೀಪ ಚಿಟ್ಟೆಮತ್ತು ಜೀವಯಾನ
ನವಿಲಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಕತ್ತಲ ಕನಸು
 ಇವರ ಕಡಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿದ ದೀಪ ಕೃತಿಯು ANKLETS ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಣ್ಣ ಪಾಪೆಯ ಬೆಳಕು ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುದ್ದಣ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
 ಕಡಲಿಗೆ ಕಲಿಸಿದ ದೀಪ ಕೃತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದಿರುವ ಶ್ರೀಯುತರು  
 ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ 
 ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 
 ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜೀವಯಾನ ಕೃತಿಗೆ ವೀಚೀ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹರಿಹರಶ್ರೀ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಲಭಿಸಿದೆ.

ವರ್ಗ : ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಜೆಪ್ಪು

ಜೆಪ್ಪು ಈ ಸ್ತಳವು ಮ೦ಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾದ ಈ ಸ್ಥಳದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಬದೆ.ಜೆಪ್ಪು ಎ೦ದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಎ೦ದರ್ಥ.ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ಮಲಯಾಳಂ ಸಹ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.ಜೆಪ್ಪು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ
ಜೆಪ್ಪು ಒಂದು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಕೃಷಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ  ಈಗ ನಾವು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯನ್ನು  ನೋಡಬಹುದು. ನೀವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವುಡ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು  ಮತ್ತು ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಜಪ್ಪು ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ
  ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಸೆಮಿನರಿ - ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ
  ರೋಶನಿ ನಿಲಯ - ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ  ಕಾಲೇಜ್
  ಜೆರೋಸ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್
  ಕಾಸಿಯಾ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ 
  ಸೇಂಟ್ ರೀಟಾಳ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್
  ಸೇಂಟ್ ರೀಟಾ ಕನ್ನಡ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ
  ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ
. ಸೇಂಟ್ ಜೆರೊಸ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
  ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇರುವುದರಿ೦ದ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ . ದಸರಾ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ರಾತ್ರಿ  ಇಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
  ಮಹಾನವಮಿಕಟ್ಟೇ (ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಮರ್ನಮಿಕಟ್ಟ): 
  ಸೇಂಟ್ ರೀಟಾ ಚರ್ಚ್
  ಸಂತ ಜೋಸೆಫ್ ಚರ್ಚ್
  ಜೆರೊಸ ಚರ್ಚ್
 ಕಾಂತಿ ಚರ್ಚ್

ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು

 ಜಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಡಿ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ 
 ಶಾಂತಿನಗರ ಗ್ರೇವ್ಯಾರ್ಡ್
 ಮಂಗಳೂರು ಕ್ಲಬ್
 ಭಾರತ್ ಮೈದಾನ
 ಭಗಿನಿ ಸಮಾಜ
 ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
 ಮಾರ್ಗಾನ್ಸ್ ಗೇಟ್
 ಮರ್ನಮಿಕಟ್ಟ
 ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ರೈಲು ಸೇತುವೆ
 ಗುಜ್ಜರ್ ಕೆರೆ

ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು
ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್

ರಾಸಾಯನಿಕ ಹೆಸರು: ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ 

ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ: NaHCO3

ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ: ಅಡಿಗೆ ಸೋಡ

ತಣ್ಣಗಿರುವ ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ (sodium carbonate) ಸಂತೃಪ್ತ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಹಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ (Sodium bicarbonate) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಹರಳುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

Na2CO3 + CO2 + H2O → 2NaHCO3

ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ನ ಗುಣಗಳು
ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಸ್ಪಟಿಕಲವಣವಾಗಿದ್ದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ.
ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ ಅನ್ನು ೧೦೦°c (೩೭೩k)ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಯಿಸಿದರೆ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
2NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2↑
ಇದು ಕೊರತೆ ಉಂಟು ಮಾಡದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ.
ಇದು ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್  (Carbon dioxide) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಸೋಡಿಯಂ ಬೈ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ ಅನ್ನು ಅಡಿಗೆ ಸೋಡದ (ಬೇಕಿಂಗ್ ಪೌಡರ್) ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ, ಬೋಂಡ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸಿ ಮೃದುವಾಗುವಂತೆ ಗರಿಗರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,ಇದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಿಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕ್ಷಾರ ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಕ್ ಬಿಸ್ಕತ್ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಉಬ್ಬುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬೇಕಿಂಗ್ ಪೌಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡಿಗೆ ಸೋಡ, ಟಾರ್‌ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಆಸಿಡ್ ಟಾರ್‌ಟರೇಟ್ ಇವುಗಳ ಸೂಕ್ತ ಮಿಶ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ. ತೇವದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಇವೆರಡರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಕೇಕ್ ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ.  ಕ್ಷಾರಪದಾರ್ಥ ಆಮ್ಲ ಪದಾರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದರಿಂದ ಬೇಯಿಸಿದ ಕೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರಗುಣ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 International Chemical Safety Card 1044
 Differences between Baking Soda and Baking Powder 

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಿಕಿತ ಸಿಂಗ್

ನಿಕಿತ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬,೧೯೯೧ ರಂದು ಪಟ್ಣ, ಬಿಹಾರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಟ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಗೋಸ್ಕರ ಇಂಡೋರ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.  ಅವರು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಫೊರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್, ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್ ಔಷಧೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ   ಔಷಧಾಲಯದಲ್ಲೇ ಪದವಿದಾರರಾದರು. ಅವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾರವರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ರೇಪ್ ವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಸೇರಿದರು. 

ಅವರು ೧೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಓದುವಾಗ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ 'ಲವ್ @ ಫೇಸ್ಬುಕ್'' ಬರೆದರು. ಲವ್ @ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಒಂದು ಯುವ ವಯಸ್ಕರ ಪುಸ್ತಕ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ ಒಬ್ಬ VJಯ ಪ್ರೇಮಪಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾಳೆ.

ಕಲ್ಪಿತ ಹೆಸರಾದ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಒಬೆರಾಯ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಕ್‍ಬೆಂಚರ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಗೆ ಎರಡನೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಭಾರತದ ಯುವ ಸಾಧಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.

ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ
ಬಟಗುರ್ ಕಚುಗಾ



ಬಟಗುರ್ ಕ‍ಚುಗಾ

ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮೂಲದ ಬಟಗುರ್  ಕಚುಗಾ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿ. ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಚಿತ್ತಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಆಮೆ ಜಾತಿಯದಾಗಿದೆ. ದೆಹದ ತೂಕ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕೆ.ಜಿ. ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೆನ್ನಿನ ಚಿಪ್ಪು ಸುಮಾರು ೫೬ ಸೆಂ.ಮೀ ಸುತ್ತಳತೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಆಮೆಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣು ಆಮೆ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಆಮೆ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಗಾಡವಾಗುತ್ತವೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಮಧ್ಯ ನೇಪಾಳ , ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೆಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿ. ಗಂಗಾನದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಂಥ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೇಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಆಮೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ.

ಆಹಾರ

ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ.

ವರ್ತನೆ

ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ, ಮರಳು ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಅವಸಾನ

ಈ ಆಮೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾಂಸ, ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಅವಸಾನ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ '

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ

ಬಟಗುರ್ ಕಚುಗಾ ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಆಮೆಯು  ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸುಮಾರು ೬೪-೭೫ ಎಮ್.ಎಮ್ (೨-೩ ಇಂಚು) ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೩೮-೪೬ ಎಮ್.ಎಮ್ ಅಗಲ ಇರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೧ ರಿಂದ ೩೦ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಾಗುವಾಗ ಅದರ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಣಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ    

 ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ        ; ಅನಾಮಲಿಯಾ
ವೈಜ್ಣಾನಿಕ ಹೆಸರು ; ಬಟಗುರ್ ಕಚುಗಾ
ಕುಟುಂಬ           ; ಜಿಯೋಮಿಡಯ್
ವರ್ಗ                ; ರೆಪ್ಟಿಲಿಯಾ
ಗಣ                 ; ಟೆಸ್ಟುಡೈನ್ಸ್
ಉಪಗಣ            ; ಕ್ರಿಪ್ಟೋಡಿರಾ
ಜಾತಿ                ; ಬಟಗುರ್ 
ತಳಿಗಳು            ; ಬಿ. ಕಚುಗಾ

-ಉಲ್ಲೇಖನ-
.

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ

ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಸೆಂಚುರಿ ಸಂಭ್ರಮ ...
ಲವ್, ಕಾಮಿಡಿ, ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್, ಸೆಂಟಿಮೆಂಟ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎರಡೂವರೆ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡೋದೆ ಸಿನಿಮಾ. ಬೆಳ್ಳಪರದೆ ಮೇಲೆ ಕಲರ್ ಪುಲ್ಲಾಗಿ ತನ್ನ ಖದರ್ ತೋರಿಸಿಕೋಡು ಬರ್ತಿರೋ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ,ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿದೆ. ಹೌದು  ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಈಗ ಶತಕದ ಸಂಭ್ರಮ .ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾರಂಗವೀಗ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆದುನಿಂತಿದೆ.ಭಾರತವು ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನ ತಯಾರಿಸಿತು ಸಾರ್ವತಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವಾದದರೆ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಭಾರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ  ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ.ಭಾರತೀಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ಧಿಷ್ಠವಾಗಿ ಅದರ ನಿರೂಪಣ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮೇಲೆ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಒಂದು ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಕಥೆ, ಕಥೆಯೊಳಗೊಂದು ಉಪಕಥೆ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೊಧ್ಯಮವು ಮುಂಬಯಿ , ದೆಹಲಿ ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿಗಳನ್ನಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಕರ್ನಾಟಕ,ಕೇರಳ, ಪಂಜಾಬ್, ತಮಿಳುನಾಡು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಚಿತ್ರರಂಗ
ಡುಕ್ಯಾಟಿ ಸೂಪರ್‍ಮೋನೋ

ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ಇದೊ೦ದು  ಏಕ-ಸಿಲಿಂಡರ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಸೈಕಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ರೇಸಿಂಗ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಡಕ್ಯಾಟಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ೬೫ ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ೧೯೯೫ ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಈ ಹಗುರವಾದ, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ರೇಸರ್ ಬಲವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೯೧೬ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರಭಾವ ಅನೇಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಏಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ರೇಸರ್ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೂಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಬನ್ ಫೈಬರ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ, ಉಪ ಫ್ರೇಮ್, ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಹಿಂದಿನ ಸೆಟ್, ಎರರ್ಬೊಕ್ಸ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ ವಸತಿ. ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಮ್ಯಗ್ನೀಶಿಯಮ್, ಸರಣಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕವರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಪಲ್ ಹಿಡಿಕಟ್ಟುಗಳು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಡ್ರೈ ತೂಕ ೨೬೭ ಪೌಂಡ್ (೧೨೧ ಕೆಜಿ) ಆಗಿತ್ತು.

೪೨ಎಂ ಹೊಲಿನಸ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಸಲಾಕೆಗಳನ್ನು ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ೮೮೮ ಕೊರಸಾ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇತರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು ಒಂದು ಆಟಗಳು ಕನ್ಸೋಲ್ ಹೊಲಿನಸ  ಡಿಯು ೨೦೪೧ಶಾಕ್ ಅಬ್ಸಾರ್ಬರ್, ತೆರಮಿಗನೊನಿ ನಿಷ್ಕಾಸ ಮತ್ತು ೩ ಮಾರ್‍ಶಿಸಿನಿ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಚಕ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮುಂದಿನ ಬ್ರೇಕ್ಗಳು ಬ್ರೆಂಬೊ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಂದೆ ತಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೆಂಬೊ ಪಿ೪ ತೇಲುವ ೨೮೦ಮಿಮೀ ಇದ್ದರು. ೩೦-೩೪ರೇಸಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಲಿಪರ್ಸ್.

ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ೮೮೮ ರೇಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ. ಲಿಕ್ವಿಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕವಾಟ ಡೆಸ್ಮೊಡ್ರೊಮಿಕ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತಲೆ ಎರಡು ಓವರ್ಹೆಡ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಶಾಫ್ಟ್ ತಂಪಾಗುವ. ಒಂದು ಸಮತಲವಾದ ೫೫೦ಸಿಸಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಎರಡನೇ ಪಿಸ್ಟನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಒಂದು "ನಕಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ರಾಡ್" ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಈ ಚತುರ ತುಣುಕು ಕಂಪನ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ.''

ವಿನ್ಯಾಸ
ಪಿಯರೆ ಟರ್ ಬ್ಲಾಚಿ ಕ್ಲಾಡಿಯೊ ದೊಮಿನೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಸಿಮೊ ಬೋರ್ಡಿ ಫ್ರೇಮ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ, ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ನೋಟ ವಿನ್ಯಾಸ.

ವಿಶೇಷಣಗಳು

ಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್, ತಂಪಾದ ದ್ರವ, ಇಂಧನ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು
    
 ೫೪೯ ಸಿಸಿ (೧೦೦ X ೭೦ ಮಿಮೀ)
 @ ೧೦.೫೦೦ ಆರ್ಪಿಎಮ್ ೭೬ ಬಿಎಚ್ಪಿ
 ತೂಕ: ೨೬೭ ಪೌಂಡ್. (೧೨೨ಕೆಜಿ)
 ವೀಲ್ಸ್: ೧೭"ಕಾಸ್ಟ್ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್
 ಪ್ರಸರಣ: ೬ ವೇಗ, ಸರಣಿ ಅಂತಿಮ ಡ್ರೈವ್
 ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ: ೧೪೫ ಎಮ್ಪಿಎಚ್

(ಎಚ್ಪಿ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಕ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ೫೭೦ ಸಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಗೆ,೧೯೯೩-೧೯೯೫ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ)

ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್

೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ೧೦೦ ಆಕ್ಟೇನ್ ವಾಯುಯಾನ ಅನಿಲವನ್ನು ಅನೇಕ ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ಓಟದ ತಂಡಗಳು ಆಯ್ಕೆಯ ಇಂಧನ. ೫೪ ೫೫ ಗೆ ಶಾಖ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್ನ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಲವಾರು ತಂಡಗಳು ಕ್ಯು ಎ ೫೫ ಐ ಪ್ಲಗ್.

ರೇಸ್ ಇತಿಹಾಸ

ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ಕಪ್ (ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸೌಂಡ್) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈ ವಿಶ್ವ ಸೂಪರ್ಬೈಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಒಂದು ಬೆಂಬಲ ಘಟನೆ. ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ವಿಶ್ವ ಸೂಪರ್ಬೈಕ್ ರೇಸರ್ ಗಳಿಗೆ "ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾಸಿಗೆ" ಆಗಿತ್ತು. [1]

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಹೋಲ್ಡನ್ ಎಲ್ಲಾ ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ರೇಸರ್ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಹೋಲ್ಡನ್ ನಂತರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮ್ಯಾನ್ ಟಿಟಿ ೧೯೯೫ ಐಲ್ ಮರಳಿದರು, ಮ್ಯಾನ್ ಟಿಟಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ಎರಡನೆಯ. ಹೋಲ್ಡನ್ ಸಹ ಹೋಲ್ಡನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಟಿಟಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ನ ಎನಡಬಲು ೨೦೦ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ ವರ್ಗ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

 ಇಯಾನ್ ಪೆಎಲೊಣ. ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ಸ್ಟೋರಿ. ಯುಕೆ: ಹಯ್ನೆಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್. ಪು. ೧೩೩.
 ಜಾನ್ ಬರ್ನ್ಸ್. "ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ: ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ.
 ಸೈಕಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್. ೨೦೧೪-೯-೨೩ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

 ಡಕ್ಯಾಟಿ.ಕೊಮ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಡಕ್ಯಾಟಿಯು ಸುಪರ್‍ಮೊನೊ.

ವಾಹನಗಳು
ಡೋಪಿಂಗ್

ಅರೆವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ (Semiconductor) ವಿದ್ಯುತ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅರೆವಾಹಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ  ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಮಶ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಡೋಪಿಂಗ್ (Doping (semiconductor)) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಮಶದ ಸೇರ್ಪಡೆ ಅರೆವಾಹಕದ ವಿಧವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಲಘುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಮಿಶ್ರಿತ ಅರೆವಾಹಕಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಅರೆವಾಹಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೋಪ್ ಮಾಡಿದ ಅರೆವಾಹಕ ವಾಹಕದಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಡೋಪಿಂಗ್ ನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಪತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ

ಸಾಧು ಕೋಕಿಲರವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿರುವರು. ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಸಹಾಯ ಶೀಲನ್. ಇವರು ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಶ್!!! ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮತ್ತು ಓಂ, ರಕ್ತ ಕಣ್ಣೀರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ನಟಿಸಿದ್ದರೆ ಕೂಡ.

ಜೀವನ
ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ನತೇಶ್-ಮಂಗಲ ದಂಪತಿಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಪೋಲಿಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಅಣ್ಣ ಲಯೇಂದ್ರ ಸಹ ನಟರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಜೋಸೆಫ಼್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ಮಾಡಿದರು.
ಇವರು ತಮ್ಮ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕೀ ಬೋರ್ಡ್ ವಾದಿಸುವವರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ



ಡಾ.ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ
ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಕರೂ, ಸಂಶೋಧಕರೂ ಆಗಿರುವ ಡಾ.ಜೋಶಿಯವರು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ರೂಪು ನೀಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವವರು. ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾಳ ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಬೆಸೆಂಟ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ,ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಈಗ ನಿವ್ರತ್ತರು. ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ವಿವಿದ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವ್ರತ್ತರು.ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಮದ್ಡಳೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅರ್ಥದಾರಿಗಳೂ ಹೌದು  ಕ್ರಷ್ಣಸಂಧಾನ:ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಹಾಪ್ರಬಂದಕ್ಕೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ. ಯಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಜಾಗರ,ಕೇದಗೆ,ಮಾರುಮಾಲೆ,ಪಸ್ತುತ , ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದಕೋಶ ,ಮಂದಾರಕೇಶವ ಬಟ್ರ್(ತುಳು),ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ತಾಳಮದ್ದಳೆ,ವಾಗರ್ಥ, ಕ್ರಷ್ಣಸಂಧಾನ:ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ -ಇವು ಡಾ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ ಯವರ ಕೃತಿಗಳು.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು
ಜೈನ್ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ



ಜೈನ್ ಧರ್ಮ

ಆದಿ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನೇರುತ್ತಾ ಬಂದು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವಾಗತೊಡಗಿದಂತೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನಾಗರಿಕತೆ ಮಾಯಾವಾಗಿ,
ಸಂಘ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತನಾಗಿ ಬಾಳತೊಡಗಿದ. ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ಕೇವಲ ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿಕಾಶವಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳಕು ತಲೆ-ತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಬಮದಿದೆ, ಮನೆ, ನೆರೆಹೊರೆ,ಗುರು-ಹಿರಿಯರು, ಸಮಾಜ..., ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸುಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರುವುದೆಂದರೆ "ಧರ್ಮ". ವಿವಿಧೆತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನೇ ತನ್ನ ಜೀವಾಳವಾಗಿರಿಸಿಕೂಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಈ ನೆಲದಲೇ ವಿಕಾಸಗೂಂಡು ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿರುವ ಜೈನ ದi ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದುದು.

ಜೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಗಮನಿಸ ಹೊರಟಾಗ ಜೈನ್ ಧರ್ಮದ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಸಂಗತೀಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೂಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುವುದು ಜೈನ್ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಅಂದರೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿvರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ಆತ್ಮ ಚೈತನ್ಯವಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ತನಗೆ ದೋರೆತ ಜನ್ಮ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಒಳ್ಳೇಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಗಳ ಅಂಟುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೊಚರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅಂಟಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯತ್ನ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ನಾಶ ಮಾಡಿದಾಗ ಜೀವಿಯ ಒಳಗಿರುವ ಆತ್ಮನೇ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಶುದ್ದನಾಗಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಕರ್ಮರಹಿತನಾದ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಒದಗಿ ಬರುವ ಪದವಿ. ಅದೇ ಮೋಕ್ಷ. ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಯಾರು

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಹೊರಸಲೇ ಶಿಖರ

ಹೊರಸಲೇ ಶಿಖರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿಧ್ದ ತಾಣ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಹತ್ತಿರ ಕೊಂನಡಿನ್ಯ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಿದೆ. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸಿಧ್ದವಾದ ರಿಶಿ ವಾಲಿ ಶಾಲೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.  ಕೆಂಪೇಗೌಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಮತ್ತು ಚೆರುವಾ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಯೆನುಗು ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಕೊಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ.ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಎಂದಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ಆನೆಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳು ಕಾಡು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನೊಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮಾಯವಾದಳು. ಆಗ ಜನರಲ್ಲ ಅವಳು ದೇವತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಪೂಜಿಸ ತೊಡಗಿದರು.

ಹೊರಸಲೇ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಧೀಕಾರಿ ಇಂದ ಬಂತು.ಇವನು ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಕಂಡು ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸೊಬಗನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ಇದ್ಧನು. ಇದನ್ನು ಅವನ ಬೇಸಿಗೆಕಾಲದ ಮನೆಯೊಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ಧು.
ಆ ಸುಂದರವಾದ ಶಿಖರ ಜಾರಕರಾನಡ,ಅಲಾಮಾನೆಡಾ,ಗುಲಮೋಹರ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಇದರ ಹತಿರ ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಹರಿದು ಬರುತದೆ.

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಎಚ್.ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್

ಎಚ್.ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್‍ರವರು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಜೈನ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಜವಹಾರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆರ್ಟ್ಸ ಅಂಡ್ ಏಸ್ತೆಟಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು
ಮಳೆ ಬಿದ್ದ ನೆಲದಲ್ಲಿ
ಅಣುಕ್ಷಣ ಚರಿತೆ
ಸೂರ್ಯಜಲ
ನವಿಲು ನಾಗರ
ಮಳೆಯ ಮಂಟಪ
ನಾಟಕಗಳು
ಮಹಾಚೈತ್ರ
ಸುಲ್ತಾನ್ ಟಪ್ಪು
ಮಾದಾರಿ ಮಾದಯ್ಯ
ಸಿಲಪ್ಪದಿಗಾರಂ
ಲೇಖ
ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ



ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ

ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ. ಅವರು ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಚಾನೆಲ್ ವಿ ನಲ್ಲಿ "ಸದ್ದ ಹಕ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗರ್ಲ್" ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ನಲ್ಲಿ "ಏಕ್ ವೀರ್ ಕಿ ಅರ್ದಾಸ್ ... ವೀರ" ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆಗಲಳ್ನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಪದವಿಯನ್ನು ನಂತರ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ಫರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ PGDM ಇನ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಹೋದರು. ಇವರು ತನ್ನ ಸಹಪಾಟಿಯೊಂದಿಗೆ 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೆ. ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಮೂಲಕ ಯುವ ಸಾಧಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.ಅವರ ಮೊದಲ ಕಿರುತೆರೆ ಸದ್ದ ಹಕ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಬೊರೊಪ್ಲುಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಪಡೆದಿದ್ದೆ. ಹಗು 2011 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ವುಡ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೂಲಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯುವ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ್ ಎಂದು ಆರಿಸಲಗಿದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ TEDx ಸಮಾವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ

ದುರ್ಜೊಯ್ ದತ್ತ ಅವರು ಮೊದಲ ಗ್ರಂಥ 'ಒಫಕೊರಸ್, ಐ ಲವ್ ಯು',(ಸಹ ಲೇಖಕಿ ಮಾನ್ವಿ ಅಹುಜಾ ಜೊತೆ) ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇರುವಾಗಲೇ 2008 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಎಡವಟ್ಟಾದ, ಯುವ, ಅತಿಯಾಗಿ ಹುಡುಗನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲಾನ್ನು ಹೆಗೆ ಕಳೆದರು. 

ಆಗಸ್ಟ್ 2009,ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು, ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಯಾಗಿ ಸಹ ಲೆಖಕಿ ಮಾನ್ವಿ ಅಹುಜಾ ಅವರ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ವಿವಿಧ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾರಾಟವಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ,'ಒಫಕೊರಸ್, ಐ ಲವ್ ಯು'ರಿಂದ ದೇಬ್ ಮತ್ತು ಅವಂತಿಕಾ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿತು.
2010,'ಶೀ ಬ್ರೊಕ್ ಅಪ್, ‌ಐ ಡಿಡಂಟ್' , ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
2010 ರ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಒಹ್! ಎಸ್ ಐ ಅಮ್ ಸಿಂಗಲ್' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಹ ಲೇಖಕಿ ನೀತಿ ರಸ್ತಗಿ ಜೊತೆ ಸೆರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 

2011 ರಲ್ಲಿ,ಅವರು ಯುವ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ತನ್ನ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕ,'ಯು ವರ್ ಮೈ ಕ್ರಶ್', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011, 'ಗ್ರೆಪವೈನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್' ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ನಂ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್  ಮತ್ತು ಸತತ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.

ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಕು.ಗೋ.

ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿವ್ರಾಜಕರೆಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಹೆರ್ಗ ಗೋಪಾಲಭಟ್ (ಕು.ಗೋ.) ಜೂನ್ ೬, ೧೯೩೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಣಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು. 
೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಮಾ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಮಡಿಕೇರಿ, ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕನ ಮದುವೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕು.ಗೋ. ಶನಿ ಹಿಡಿದವ, ಹತ್ತು ಕಥೆಗಳು ಎತ್ತಣೆಂದೆತ್ತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ತೇಲ್ನೋಟ, ಲೊಳಲೊಳಾಯಿ, ಪಟ ಪಟ ಪಟಾಕಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿನೋದ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕು.ಗೋ. ಅವರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು, ಆಯ್ದ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಆಯ್ದ ನಗೆ ಬರೆಹಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿವ್ರಾಜಕ ಕು.ಗೋ. ಮತ್ತು ಕು.ಗೋ. ಅಭಿನಂದನಾ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. 
೧೯೯೦'ರಿಂದ ಉಡುಪಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿರಿಯ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಕು.ಗೋ.ರಿಗೆ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಾಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪರಮಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯ ಅನಂತ ಪ್ರಕಾಶ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. 
ಪ್ರಬಂಧ, ಹಾಸ್ಯ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಕು.ಗೋ. ಆರೋಗ್ಯಕಾರಿ ಲವಲವಿಕೆಯ ಹಾಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲೇಖಕರು
ಲೋಕೆಶ್ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ



ಜನನ
ಲೋಕೇಶ್ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆಯವರು  ದಾವಣಗೆರೆಯ  ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೫೮  ಆಗಸ್ಟ್ ೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರi

ಪ್ರಸ್ತುತ
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸರಕಾರಿ ಕಲಾ  ಕಾಲೇಜಿನ  ಕನ್ನಡ  ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ  ವಿಭಾಗದ  ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಿಗಳು
'ಮತ್ತೆ  ಸೂರ್ಯ ಬರುತ್ತಾನೆ' , 'ಮನೆಯಂಗಳದ ಮರ' ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, 'ಅಭಿಮುಖ', ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ-ಧರಣಿಯ ಧ್ಯಾನ, ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ರ್ಕತಿ',' ನೀರೊಳಗಣ  ಕಿಚ್ಚು'  ಎಂಬ ವಿಮ್ರರ್ಶಾ  ಸಂಕಲನಗಳು, ' ಹಟ್ಟೆಯೆಂಬ ಭೂಮಿಯ ತುಣುಕು' ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಕಲನ  ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಕೂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವವಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಾ  ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿ  ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ  ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಚೀನಾದ   ಪ್ರವಾಸ  ಕಥನ  ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಛಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ  ಕಥಾ  ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ  ಬಹುಮಾನಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಲೇಖಕರು
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್

ಉಷ್ಣಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ:-
೧.ಬಹಿರ್ದಹನ ಯಂತ್ರಗಳು:- ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್
೨.ಅಂತರ್ದಹನ ಯಂತ್ರಗಳು.:- ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ ಡಿಸಲ್ ಇಂಜಿನ್

ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್
ಅಂತರ್ದಹನ ಎಂಜನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇಂಧನದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಿಲಿಂಡರಿನೊಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರಿನ ಒಳಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪಿಸ್ಟನ್ ಇದೆ. ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕವಾಟಗಳು- ಆಗಮ ಕವಾಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮ ಕವಾಟ ಇವೆ. ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಿದಿಬೆಣೆ(spark plug) ಇದೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಅನ್ನು ವಕ್ರದಂಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಕ್ರದಂಡವು ರೇಖೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಭ್ರಮಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಜಿನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಬೋರೇಟರ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಮಿಶ್ರಣವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಕಾರ್ಬೊರೇಟರ್ ಹೋಂದಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ
ಇದು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
೧.ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತ
೨ಸಂಪೀಡನಾ ಹೊಡೆತ 
೩.ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಡೆತ 
೪.ನಿಷ್ಕಾಸ ಹೊಡೆತ

ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತ
ಪಿಸ್ಟನ್ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಭಾಗದಿಂದ ದೂರ ‍‍‍ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಮ್ದ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಗಮ ಕವಾಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಾರ್ಬರೇಟರಿನಿಂದ ಸಿಲಿಂಡರಿನೊಳಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೀಡನ ಹೊಡೆತ
ಆಗಮ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮ ಕವಾಟಗಳೆರಡೂ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಸಿಲಿಂಡರಿನ ತಲೆಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿ, ಒಳಗಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಡೆತ
ಸಂಪೀಡಿತ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್ ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಕಿಡಿಯು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಶ್ರಣದ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಆವಿಗಳು ಥಟ್ಟನೆ ವ್ಯಾಕೋಚನ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಹೆಚ್ಚು ಬಲದಿಂದ ಹೊರ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ನಿಷ್ಕಾಸ ಹೊಡೆತ
ನಿರ್ಗಮ ದ್ವಾರ ಕವಾಟವು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅನಿಲಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಹೊದೆತಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಕ್ರದಂಡವನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಭ್ರಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂಜಿನ್ನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾರಂಭಕ, ಒತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಕ ಅಥವಾ ನೂಕು ವಿಧಾನದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

ಯಂತ್ರಗಳು
ಯು.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯ

ಯು.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯರವರು ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು. ೨೦೦೯, ಸೋಂವಾರ್ ಪೇಟ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಜನನ
ಯು.ಎಸ್.ಶ‍್ರೀಧರ್ ಆರಾಧ್ಯರು ೧೯.೪.೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಊರಗಡೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ

ಇವರ ತಂದೆ ಯು.ಸೂರಪ್ಪಾರಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ‍್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ.ಇವರ ತಂದೆಯವರು ಕೊಡಗಿನ ಮಾದಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮತಿ ಡಿ.ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ್ಕೆರೆ ಶಿವಸ್ವಾಮಿ ಕೊ.ವಾ.ನಾಗಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ.ಎಸ್.ಕೈಲಾಸ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಮುಂಗಾರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು
ಇವರು ಹಲವಾರು ಬಿಡಿ ಕವನಗಳು ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವರು 'ಸುವರ್ಣ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಗೊಲ್ಗೊಥಾ ಮತ್ತು ವೈಶಾಖಿ -ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ 
ಭವಭಾವ-ಕವನ ಸಂಕಲನ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸವಣೂರು



ಚರಿತ್ರೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ಸುಮಾರು ೧೬ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸವಣೂರು ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಜೈನ ಮುನಿಗಳಿಂದ ,ಶ್ರಾವಕರು ಓದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ  ಈ ಊರಿಗೆ ಜೈನ ಪೇಟೆ  ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ,ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಎಲ್ಲರ ಭಕ್ತಿ,ಶ್ರದ್ಧೆ,ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.  ಅನೇಕ ಶ್ರವಣರು ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರರಾಗಿ ನಾಡು,ನುಡಿ,ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಶ್ರವಣರ ಊರು ಮುಂದೆ "ಸವಣೂರು" ಆಯಿತು.ಒಂದು ದಾಖಲೆಯಂತೆ ಈ ಬಸದಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ೧೦೧ ಮನೆಗಳು,೧೦೧ ಬಾವಿಗಳು ಇದ್ದುವು.ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದವು.ಆಸುಪಾಸಿನ ಜನ  ಕೆಲವು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನಾಥ ಬಸದಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೮೩೭ ರ ಕಲ್ಯಾಣಪ್ಪನ ಕಾಟುಕಾಯಿ ಎಂಬ  ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ನಾಶವಾಯಿತು. ಇದೀಗ ಮಂದಿರದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿ ಮಾತ್ರ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ.

ಜೋಕ್ಲೆನ ಬಸದಿ
ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು "ನಿಸಿದ್ಧಿ" ಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು  ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸವಣೂರಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಿಸಿದ್ಧಿ ಕಲ್ಲು ಕಾಣಸಿಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಜೋಕ್ಲೆನ ಬಸದಿ" ಅಂದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿ ಎಮ್ದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಮಕ್ಕಳೇ ಸೇರಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬಸದಿಯ ಒಳಗೆ ೩೭೩ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ  ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವ ಇ೮ತಿಹಾಸಜ್ನ ವೈ.ಉಮಾನಾಥ ಶೆಣೈ ಅವರು  ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂಬುಜ  ಮಠದ ಶ್ರೀ ದೇವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆದೇಶಾನುಸಾರ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ೧೫೫೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮದ್ದೇವೇಂದ್ರ ಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದ ದೇವಣ ಎಂಬವರು ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದ ಮುನಿ ಮತ್ತುಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರ  ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಮಠಾಧೀಶರ ಹಾರೈಕೆಯಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ,ಶಿಲಾಶಾಸನವಾನ್ನು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
೨೦೧೧ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್

೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಐ ಸಿ ಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಭಾರತ ಶ್ರೀಲಂಕ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತು.ಒಟ್ಟು ೪೯ ಪಂಧ್ಯಗಳು ೧೪ ತಂಡಗಳು .ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಬ ೨ ಗುಂಪುಗಳು
.ಗುಂಪು-ಎ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಶ್ರೀಲಂಕ ನ್ಯೂಜೀಲಂಡ್  ಕೆನಡಾ ಕೀನ್ಯಾ ಶಿಮ್ಬವೆ 
ಗುಂಪು -ಬಿ .ಭಾರತ ಧಕ್ಷಿನ ಆಫ್ರಿಕ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನೆಥೆರ್ಲನ್ದ್ಸ್ 
ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೂ ೬ ಪಂಧ್ಯಗಳು ೧ ಗೆಲುವಿಗೆ ೨ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳು .೧ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಾ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂಧ ೪ ತಂಡಗಳು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸ್ಗೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು .ಒಟ್ಟು ೪ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫಿನಲ್ಸೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ಧ ೪ ತಂಡಗಳು ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ಸಿಗೆ ಅಯ್ಕೆಯಗುವರು . ಸೆಮಿ ಫೈನಲಿಸಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ಧ ೨ ತಂಡಗಳು ಫೈನಲ್ಸಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವರು .
ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸಿನ ವಿವರಗಳು.
೧-ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ - ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ .= ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೨-ಧಕ್ಷಿನ ಆಫ್ರಿಕ  - ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ = ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್  ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೩-ಭಾರತ - ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ =ಭಾರತ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೪-ಶ್ರೀಲಂಕ - ಇಂಗ್ಲಂಡ್ = ಶ್ರೀಲಂಕ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.

ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ಸಿನ ವಿವರಗಳು 
೧-ಭಾರತ - ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ = ಭಾರತ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
೨-ಶ್ರೀಲಂಕ - ನ್ಯೂ ಜಿಲಂಡ್ = ಶ್ರೀಲಂಕ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು.
ಮುಂಬಯಿ ವಾಂಕೆಡೆ  ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ  ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಮಣಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು.
.

ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್‌

ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್‌

ವರ್ಷವಿಡೀ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ನೀರಿನ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತಿಘಟ್ಟ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಕೂಡ ಒಂದು. ಶಿರಸಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೨ ಕಿ. ಮೀ. (ಹೆಗಡೆಕಟ್ಟಾ-ಯಾಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು) ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಜಲಧಾರೆ ಹಸೇಹಳ್ಳದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಊರಿನಿಂದ ಈ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಳುವವರು, ಹಸೇಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಬೊಂಬುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲು ಸಂಕವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಈ ಸಂಕದ ಹಾದಿಯ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ ಎಂದು ಜಲಪಾತದಿಂದ ದೂರವುಳಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ದಾರಿ ಸವೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಸಿಗುವ ಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂಥ ದಣಿವನ್ನೂ ಮರೆಸುವ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿದೆ.
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ ಫರ್ಲಾಂಗ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಜಲಧಾರೆಯು ಧುಮುಕುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗಪತಿ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ತೋಟದಿಂದ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಅತೀ ಸಮೀಪದಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಅಡ್ಡಮುಖವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಫೋಟೊ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಈ ಜಾಗ ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಜಲಧಾರೆಯನ್ನು ಎದುರು ಭಾಗದಿಂದ ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೆಗಡೆ ಅವರ ತೋಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ನಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನಿಂದ, ಹಸಿರು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ನಡುವೆ ಜಲಪಾತ ಬಳುಕುತ್ತಾ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ತಣಿಯಬೇಕು. ಧುಮುಕಿದ ನೀರು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ರಾಮನಗರ ಹತ್ತಿರ ಗಂಗಾವಳಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತಿಘಟ್ಟದ ಸುಂದರ ಪರಿಸರದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯು ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಾಳಲ್ಲಿ ಮೈದುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಮಂಕಾದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಪಾತಗಳು
ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್

ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್

ಜಲಪಾತಗಳ ತವರೂರು ಎನಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅದೆಷ್ಟೋ ಜಲಪಾತಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಜಲಪಾತ ಕಾರವಾರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೋಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಶ್ವೇತ ಸುಂದರಿಯಂತೆ ಬಳಕುತ್ತಾ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ನಯನ ಮನೋಹರ. ಸುಮಾರು 65 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಈ ಜಲಧಾರೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯಲು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ, ಚಳಿಗಾಲ ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಈ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯಿಲ್ಲ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನುಸುಳುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಸುಂದರಿ ನೋಡಲು ಲಭ್ಯ. ಅದನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೋಮಾಂಚನ ಆಗುವುದು. ದಣಿವಾದರೂ ಗುರಿಮುಟ್ಟಿದ್ದೆವು ಎಂಬ ಸಂತೃಪ್ತ ಭಾವ ಖುಷಿ ತರಬಲ್ಲದು.
ಮಳೆಗಾಲದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ ಹಳ್ಳದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ, ಭೀಮನಬುಗುರಿ ಹಾಗೂ ಸಾವನಾಳ ಎನ್ನುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದು ಗೋಲಾರಿ ಜಲಪಾತ ದಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ನೀರು ಮುಂದೆ ಹಳ್ಳವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸ್ವರ್ಗ: ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೊಬಗು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬರುವವರಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಿಳಿದು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ತಾವು ತಂದ ಊಟ ಹಾಗೂ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸವಿದು ವಾಪಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಫಾಲ್ಸ್ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಊಟ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ತರಬೇಕು.
ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣ: ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವೂ ಹೌದು. ಚಾರಣಪ್ರಿಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಏರಿ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ದಾರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಈ ಜಲಧಾರೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಗಿಡ ಮರಗಳ ಪೊದೆಯೊಳಗೆ ಸಾಗಿ ಫಾಲ್ಸ್‌ ತಲುಪಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಚಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಬರಬೇಕು: ಕಾರವಾರದಿಂದ 17 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ತೋಡೂರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸುಮಾರು 2–3 ಕಿ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಳಿಯುತ್ತಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಚಾರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಗೋಲಾರಿ ಫಾಲ್ಸ್ .

ಜಲಪಾತಗಳು
ಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್

ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇಂತಹ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತ ರಚನ 
ಭಂಡಾರವು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ.ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರುಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್.

ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಶಿಷ್ಯಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಪಂಡಾರು ಸನ್ನಿಧಿಯ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದವರು.ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರು,ಪಲ್ಲವಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.ಗಂಧವ೯
ಗಾನಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಇವರ ಗಾನವು ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆನಂದಪರವಶರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತಿತ್ತು.

ಹುಟ್ಟು
ತಂಜಾವೂರಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ವೈಯಚ್ಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚನದ ಅಯ್ಯರ್ ರವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ವೈದ್ಯನಾಥರು ೧೮೪೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಕೌಂಡಿನ್ಯಗೋತ್ರ. ತಂದೆ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರು.ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ಆಶೀವಾ೯ದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅಣ್ಣ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಶಿವನ್,ಪಂಡಿತರು.

ವೈದ್ಯನಾಥನ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ಆನಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮಾನಂಬು ಚಾವಡಿ ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯರ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.ಪಟ್ಣಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ರವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾದರು. ವೈದ್ಯನಾಥ ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ರಾಗಾಲಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸೀಮರೆನಿಸಿ ಹತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಣ್ಣನೊಡನೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕಥಾ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವನ್ನೂ 
ಮಾಡುತಿದ್ದರು.ವೈದ್ಯನಾಥ ಸಂಗೀತ ಭಾಗವನ್ನೂ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನಿರೂಪಣಾ ಭಾಗನನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂರು ಸ್ಥಾಯಿಗಳಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದ್ರುತಗತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನುಡಿಕಾರವುಳ್ಳ ಶಾರೀರ ಇವರದು. ಐದನೇ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಶಾರೀರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿತಭಾಷಿಯಾದರು.ಮಿತಾಹಾರಿಯಾದರು.ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾದಮಯವಾಗಿ ಆಡಿ ತಮ್ಮ ಶ್ರುತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನವೀಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮನೋಧಮ೯ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ರಾಗ,ತಾನ, ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ನಾರಾಯಣಗೌಳ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಉಚ್ಛಿಷ್ಠ ಗಣಪತಿಯ ಉಪಾಸಕರಾದ ಮಹಾವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯ್ರರ್ ನಿಷ್ಠಾವಂತರು.ಶಿವಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ತೇವಾರದ ಒಂದು ಪಾಶುರ (ಪದ್ಯ)ವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ತ್ರಿಕಾಲ ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ. ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವಿತ್ತು ಸಂದ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ತಂಬೂರಿ ನಾದ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗುರುದಾಸನೆಂಬ ಅಂಕಿತದಿಂದ ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಮೇಳರಾಗಮಾಲಿಕೆ. ಸಿಂಹನಂದನ ತಾಳದಲ್ಲಿ ತಿಲ್ಲಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಸಧ್ವನಿ ರಾಗದ ವಾತಾಪಿಗಣಪತಿಂ ಕೃತಿಗೆ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದವರಿದರು. ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ರಚಿಸಿರುವ ಪೆರಿಯಪುರಾಣ ಕೀತ೯ನೆಗಳು,ಅರವತ್ತಮೂರು ನಾಯಮ್ ನಾರ್ (ಶೈವ ಸಂತರು) ಅವರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 carnatica.net
 Carnaticcorner.com

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್



ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಎಂದರೇನು ?
ಸಿಯನೊಬ್ಯಾಕ್ಟೇರಿಯಾ, ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಹಸಿರು ವರ್ಣದ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿ೦ದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಕ್ಲೋರಸ್-ಹಸಿರು ಹಾಗು ಫೈಲನ್-ಎಲೆ.
ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಅಣುವಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್, ಸಸ್ಯಗಳೀಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂಲಕ ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾ೦ತೀಯ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆ೦ಪು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನೀಲಿ ಭಾಗದಿ೦ದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ರೆ ಹಸಿರು ಭಾಗಗಳಿ೦ದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿ೦ದಾಗಿಯೇ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಇರುವ, ಸಸ್ಯದ ಭಾಗಗಳೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರು ವರ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕ್ಲೋರೊಪಫಿಲ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿದವರು
ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೮೧೭ರಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್ ಬೈನಾಮಿಯೆ ಕವೆ೦ತಾ ಮತ್ತು ಪೈರೆ ಜೋಸೆಫ್ ಟೀಯರ್ ಎ೦ಬುವವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕಪಡಿಸಿದರು.

ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆ
ಸಸ್ಯಗಳ, ದ್ಯುತಿಸ೦ಶ್ಲೇಷಣೆ ಕ್ರೀಯೆಗೆ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ನ ಕಣಗಳನ್ನು ತೈಲಕಾಯಿಡಿನ ಪೊರೆಗಳೊಳಗೆ ಹುದುಗುವ೦ತೆ ಪೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಸುತ್ತಲು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ೦ಕೀರ್ಣಗಳೋಳಗೆ, ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಗಳ ಕೆಲಸವೇನೆ೦ದರೆ ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುರಣನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಅದನ್ನು ಫೋಟೋಸಿಸ್ತಮ್ನ ನ ಪ್ರತಿಕ್ರೀಯಾ ಕೇ೦ದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಜೋಡಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು. 
ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊ೦ಡಿರುವ ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಎರಡು ಘಟಕಗಳಾವುದೆ೦ದರೆ - ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೨ ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೧. ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೨ ಹಾಗು ಫೋಟೋಸಿಸ್ಟಮ್ ೧, ಕ್ರಮವಾಗಿ P680 ಮತ್ತು P700 ಎ೦ಬ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕೇದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಈ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆ೦ಪು-ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಹೀರಿಕೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ತರ೦ಗಾ೦ತರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊ೦ದು ಫೋಟೋಸಿಸ್ತಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಗಳ ಗುರುತು, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ರೋಹಿತದ ಗುಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಹಾಗು ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ದ್ರುವೀಯ ಗು೦ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರಳವಾದ ಕಾಗದದ ವರ್ಣರೇಖನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ವೃಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರ
ಲಠ್ಠೆ ಎಂ.ಎಸ್.

ಡಾ.ಎಂ.ಎಸ್.ಲಠ್ಠೆ : -ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆಗೈದಿರುವ ಡಾ.ಎಂ.ಎಸ್.ಲಠ್ಠೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶ್ರೀಯುತರು ಕೊನೆಗೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಧು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಂಧ ಸೇವೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡಾ.ಲಠ್ಠೆಯವರ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಾಕ್ಷಟ್ಟು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ರಾಯಭಾರಿಯಂತೆ ಇವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಹರಹು ಇದೆ.

ಸಂಪಾದನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡೂ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಠ್ಠೆಯವರು ಜಾನಪದವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೨೪ರಿಂದ ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು ಡಾ.ಲಠ್ಠೆಯವರಿಂದ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ.

ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು                    
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಡಪುಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಗಟುಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾದೆಗಳು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಂತಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶರಣ ಬಸವೇಶ್ವರ, ಬಂಡೆಪ್ಪ ಕವಿಯ ಭಜನೆಯ ಹಾಡುಗಳು ಚನ್ನಮಲ್ಲಯ್ಯನ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಜಾನಪದ ದೀಪ್ತಿ, ಬಯಲಾಟದ ಸಾರಥಿ, "ಜಾನಪದ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆ" ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳ-ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಡಾ.ಎಂಎಸ್ ಲಠ್ಠೆಯವರ ಕೃತಿಗಳು.

ಕವಿ ಪ್ರವಾಹ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಮುಂದಿನ ಜಾನಪದ ಕವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಬೇರೆಯವರು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಠ್ಠೆಯವರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಒಂದು ಜನಪದ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ 'ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಡಪುಗಳು' ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಜಾನಪದ
ಸುರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್

ಪಂಜಾಬಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಪಾಟಿಯಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. Myth And Rituals Of Sakti ಎಂಬ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಫಲಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರೊ.ಸುರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪಂಜಾಬೀ ಜಾನಪನನ್ನು ರಾಚನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತ ವಿಜ್ಞಾನ ಈ ಹಿನ್ನಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾನಪದ
ಆನವಟ್ಟಿ

ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎರಡನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ ಆನವಟ್ಟಿ ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ  ಎರಡನೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ . ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಗೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ  ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ...

ಪರಿಚಯ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆನವಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಬಟೂರು ಕುಂತಳರಾಜ ಚಂದ್ರಹಾಸ ರಾಜನು ಆನವಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಆನೆಹಟ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇದು ಆನವಟ್ಟಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆನವಟ್ಟಿಯಿಂದ 1 ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿಪುರದಲ್ಲಿ ಕೈಟಬೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದ್ದು ಅದೂ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. 
ಶಿರಾಳಕೊಪ್ಪ ಸೊರಬ ಹಾನಗಲ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನವಟ್ಟಿಯಿದ್ದು, ಪ್ರತೀ ಶನಿವಾರದಂದು ಸಂತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಆನವಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೋಬಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಉಪಗ್ರಾಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಚಾಯತಿ 21 ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪಂಚಾಯತಿ ಆಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಊರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 1 ಉರ್ದು ಶಾಲೆ ಇದ್ದು, 2 ಸರ್ಕಾರಿ, 1 ಅನುದಾನಿತ, 3 ಖಾಸಗಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ 2 ಸರ್ಕಾರಿ, 1ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮತ್ತು 1 ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, 1 ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ 1 ಸರ್ಕಾರಿ ಡಿ.ಎಡ್ ಕಾಲೇಜು ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ 2 ಖಾಸಗಿ I.T.I ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ.

ಕೃಷಿ ಜೀವನ
ಇಲ್ಲಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 8161 ಇದ್ದು ಕೃಷಿಕರು ಹಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ಜೋಳ, ಹತ್ತಿ, ಅಡಿಕೆ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.

ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಕುಬಟೂರು
ಕೋಟಿಪುರ
ನೇರಲಿಗೆ

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು

ಸೊರಬ ತಾಲೂಕು
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಲೇಖನಗಳು
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ

ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ ಕರಾವಳಿ ತಟದ ಪವಿತ್ರ ಶೈವಕ್ಷೇತ್ರ. ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ.

ಅತ್ತ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು ಇತ್ತ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೊಬಗು ವರ್ಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೇ ಸರಿ. ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಗಮಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಬಸದಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯ ಕುಂದುಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗ ಶಿವನಾತ್ಮಲಿಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂಬುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದು, ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕಥೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತ. ಭಟ್ಕಳದ ದೊರೆ ಭಟ್ಟಪ್ಪನಾಯಕ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಡಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ.

ರಾವಣೇಶ್ವರ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕೋರಿಕೆ ಈಡೇರಿಸಲು ತಪವನ್ನಾಚರಿಸಿ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ವರವಾಗಿ ಪಡೆದು ಬರುವಾಗ, ವಟುರೂಪಿ ಗಣಪ, ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿಸಿದಾಗ, ಲಿಂಗ ಭೂತಳಕ್ಕೆ ಜಾರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಣೇಶ್ವರ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಲಿಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುರುಟಿಕೊಂಡು ತುಂಡಾಯಿತು. ಕೋಪದಿಂದ ರಾವಣ ಅದನ್ನು ಎಸೆದಾಗ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು  ಬಿತ್ತೆಂದೂ, ಇದುವೇ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೆಂಬ ಕಥೆ ಇದೆ.

ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹ ಮುರುಡೇಶ್ವರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಗಣಪತಿ ಶಿವನ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಭೂಸ್ಮರ್ಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ರಾವಣ ಅದನ್ನು ಕೀಳಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೋರ ಅಂದರೆ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಗುಣ ಕಿತ್ತುಬಂತು. ಕೋಪದಿಂದ ರಾವಣ ದೋರಕ ಗುಣವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೊಂದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೊಂದು ಎಸೆದ  ದೋರಕ ನಾಗಶೃಂಗ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಬಿದ್ದು ಧಾರೇಶ್ವರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರೆ,   ಗುಣ ಬಿದ್ದ ಜಾಗ ಗುಣವಂತೆಯಾಯ್ತು. ವಸ್ತ್ರ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಮುರುಡೇಶ್ವರವಾದರೆ ಸಂಪುಟ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಸಜ್ಜೇಶ್ವರವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಹುಣಸೆಹೊಂಡ ವೆಂಕಟರಮಣಸ್ವಾಮಿ

ಸೋದೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿರ್ಸಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಈ ಊರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಹುಣಸೆಹೊಂಡದ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾದದ್ದು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವೃದ್ಧರೊಬ್ಬರು ಹುಣಸೆ ಹಣ್ಣು ಮಾರಿದ ಹಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಂತಕತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮಧುಲಿಂಗನಾಯಕ 1672ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿರುವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಬೇಲೂರು- ಹಳೇಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇಗುಲದ ಗೋಪುರ ಕದಂಬನಾಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಣ ಪಥ ಸುತ್ತಿ ಸಭಾಮಂಟಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ 12 ಕಂಬಗಳು ನೋಡುಗರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ 6 ಅರೆ ಕಂಬಗಳೂ ಇವೆ.

ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ  ನವರಂಗದ ಛಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಕಮಲಪುಷ್ಪ ಆಕರ್ಷಕ.

ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಅವತಾರ, ಆಂಜನೇಯ, ಗಣೇಶ, ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ವೆಂಕಟರಮಣನ ವಿಗ್ರಹ ಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಶಂಖಚಕ್ರಧಾರಿಯಾದ ವೆಂಕಟರಮಣನ ಹಿಂದಿರುವ ಶಿಲಾ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಶಂಖ, ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದ್ದು ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಾಲು, ಟಗರು ಕಾಳಗ, ಕುದುರೆ, ಒಂಟೆ, ಲತೆ, ಮಂಗ ಮೊದಲಾದ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣಗಳಿವೆ. ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ ಹಿಡಿದ ಶಿಲಾಬಾಲಕಿಯರ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಿಮೆಂಟ್

ಸಿಮೆಂಟ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ವಸ್ತು. ಇದು ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕ. ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅಲ್ಯುಮಿನೇಟ್ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಲವಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು- ಇವು ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು. ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಗಡಸಾಗುವ ದರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಜಿಪ್ಸಮ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಪಾದನೆ
ನಯವಾಗಿ ಅರೆದ ಜೇಡೀಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉರುಳು ಕುಲುಮೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಲುಮೆಯ ಕೆಳ ತುದಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮೭೩k ತಾಪದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಊದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪದಿಂದಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಉಂಡೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಲಿಂಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಲುಮೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ತಂಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ್ ಶೇ.೩ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಲವಣ ಸೇರಿಸಿ ನಯವಾದ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಅರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಮೆಂಟ್ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಚನಾಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಂಧಕ ವಸ್ತು. ಸಿಮೆಂಟ್ ನಂತರ ನೀರು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಲಸತ್ಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯುಮಿನೇಟ್ ಕಲಿಲ ಜೆಲ್ ಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.ಈ ವಿಧಾನವು ಬಹಿರುಷ್ಣಕ. ಆದುದರಿಂದ ಗಟ್ಟೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಲ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್

ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಚೀನಾ ಪಾತ್ರೆ, ಪಿಂಗಾಣಿ, ಇಟ್ಟಿಗೆಯಂತಹ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಪದವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಸಿರಿಮೋಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಂಗಾಣಿ

ಬಿಳಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಫೆಲ್ಡ್ ಸ್ಪಾರ್. ಇದು ಗಾಳಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಬಂಡೆಗಳ ಸವೆತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.ನಯವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆವ ಮಿಶ್ರಣ ಸ್ಲಿಪ್. ಇದನ್ನು ಸೋಸುವ ಕಾಗದದಿಂದ ಒತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಬೇಕಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಒಣಗಿಸಿ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ೧೮೭೩ k ಗೆ ಕಾಯಿಸಬೇಕು.
ಕಾಯಿಸಿ ಪಡೆದ ವಸ್ತುಗಳು ರಂಧ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಹೊಳಪು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬಹುದು. ಹೊಳಪು ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೊಳಪು ಕೊಡಲು ಬೋರಾನ್, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್, ಸಿಲಿಕಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊಳಪು ನೀಡುವಾಗ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೇರಿಸಿ ಪಿಂಗಾಣಿಗ ಬೇಕಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರಾಮಿಕ್ ಕಲೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೊಕ್ ನಂತಹ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಿರಾಮಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಉಪಯೋಗ
ಪಿಂಗಾಣಿಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಗೃಹ ಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Dolni Vestonice Venus- Oldest known Ceramic statuette of a nude female figure dated to 29 000 – 25 000 BP (Gravettian industry. Czech Republic
How pottery is made
How sanitaryware is made
World renowned ceramics collections at Stoke-on-Trent Museum  Click on Quick Links in the right-hand column to view examples.
The Gardiner Museum  – The only museum in Canada entirely devoted to ceramics
Introduction, Scientific Principles, Properties and Processing of Ceramics
Advanced Ceramics – The Evolution, Classification, Properties, Production, Firing, Finishing and Design of Advanced Ceramics
Cerame-Unie, aisbl – The European Ceramic Industry Association

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಗಣ



ಪರಿಚಯ
ಹಗಣ ಒಂದು ಜನಪದ ಆರಾಧನಾ ರಂಗ ಪ್ರಕಾರ. ಹಗರಣ ಎಂದೂ ಕೆಲವಡೆ ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಹಾಕುವ ವೇಷ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚಿಸಿ ಇದು ಆರಾಧನಾ ರಂಗಕಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಳಿದವರು ಡಾ.ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯವರು.

ಹಗಣಗಳ ಬಗೆ
ಜಾತ್ರೆ ಹಗಣ
ಸುಗ್ಗಿ ಹಗಣ
ಹಗಣ

ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಊರಿನ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಗಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಮುಟಾ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳದೀಪುರದ ದೇವಿಕಾನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುವ ಹಗಣ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಊರ ಹೊರಗಡೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಗುಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೀರರ ಗುಡಿಯೂ ಮಾಸ್ತಿಯ ಗುಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮಿರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು ಜನಮಂದಿ ಒರುತ್ತಾರೆ. ಹಗಣವೆನ್ನುವುದು ಬಹುಬಗೆಯ ವೇಷಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು.ಎತ್ತರವಾದ ಮರದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ವೇಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಿಂಹದ ವೇಷ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸೀತೆ ಹಿರಣ್ಯಕಷಿಪು, ಪ್ರಹಲ್ಲಾದ, ನರಸಿಂಹ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ ಮುಂತಾದ ಪೈರಾಣಿಕ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಷಗಳು ಏನೇನೋ ಶಾಬ್ಧಿಕ, ಆಂಗಿಕ, ಅಭಿನಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕುಡುಕ, ಪೋಲೀಸ್, ಅರಣ್ಯ ಚಾಲಕ ವೇಷಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಶಿಸ್ತು ಬ್ಧವಾದ ರಚನೆ ಮಾತಿಗೆ ಕ್ರಮ ಬದ್ಧತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಶಿಸ್ತು ಬದ್ಧವಾದ ರಚನೆ ಇರುವಿದಿಲ್ಲ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಸ್ತ ವ್ಯಸ್ತ ವೇಷಧಾರಿಗಳ ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ, ಮಾತಿಗೆ, ಕ್ರಮ ಬದ್ಧತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದುವೇನಿಜವಾದ ಹಗಣ

ಜಾನಪದ
ಮಾನವ ಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನ

ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಶ್ತ್ರವು ಕೂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬೆಳೆದ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾನವ ಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ್ದಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಕಾಸಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಈ ಪಂಥದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಕಾಸವಾದೀ ನೆಲೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಇವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಈಗ ಮರುಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆದಿವಾಸಿಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಬಹು ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಅಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಹು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸಕ್ರಮವು ಸರಳತೆಯಿಂದ ಸಂಕೀರ್ನತೆಯತ್ತ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಈಚಿನ ಮಾನವಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಾನಪದ ವಿದ್ಯಾರ್ತಿಗಳು ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ
ಇ ಎ ಗೇಮ್ಸ್

ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ಎ೦ಬುದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ನ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್. ಈ ಬ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ರೀಡಾ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್. ಹಿಂದೆ ಇವರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಉದಾ: ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಡೆನ್ ರ೦ತವರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಎಂದು "ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್" (ಇಎ ಎಸ್ ಎನ್) ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಕ್ರೀಡಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ತಂತ್ರವು ಅಡಗಿತ್ತು. ಇದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸ್ವಂತ ಉಪ-ನಾಮವಾಗುವ೦ತೆ ಬೆಳೆಯಿತು, ಇದು ಎನ್ಬಿಎ ಲೈವ್, ಫಿಫಾ, ಎನ್ಎಚ್ಎಲ್, ಮ್ಯಾಡೆನ್ ಎನ್ಫಎಫೆಲ್, ಮತ್ತು ಎನ್ ಎ ಎಸ್ ಸಿ ಎ ಅರ್ ಎಂಬ ಆಟದ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಇದರ ಫಿಫಾ ಸರಣಿ ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಆಟದ ಘತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು. 
ಈ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಟಗಳನ್ನು ಇಎ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಬರ್ನಬಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿದೆ, ಅದಲ್ಲದೆ ಇಎ ಬ್ಲಾಕ್ಬಾಕ್ಸ್, ವ್ಯಾಂಕವರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಎ ಟಿಬ್ಯುರಾನ್, ಮೈಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇಎ ಕ್ರೀಡೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 2K ಕ್ರೀಡೆ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಇಂಕ್, ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ರೆನ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ, ಡ್ವುಡ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕ೦ಪನಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ, ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾಡುವ, ವ್ಯಾಪಾರಾಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡೆವಲಪರ್ ಕ೦ಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಟ್ರಿಪ್ ಹಾಕಿನ್ಸ್ರವರು ಮೇ ೨೮, ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ೦ಪನಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಹೋಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮತ್ತು ಆ ಆಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಿಂಟೆಂಡೊ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟಿವಿಸನ್ ಬ್ಳಿಜಾರ್ಡ್ ಕ೦ಪನಿಗಳ ನಂತರ ಆದಾಯ ಗಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಇಎ ಮಾಡೆನ್ ಎನ್ಎಫ್ಎಲ್, ಫೀಫಾ, ಎನ್ಎಚ್ಎಲ್, ಎನ್ಸಿಎಎ ಫುಟ್ಬಾಲ್, ಎನ್ಬಿಎ ಲೈವ್ ಎ೦ಬ ಹಲವಾರು ಲೇಬಲ್ ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಇಎ ಲೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡ್ ಫಾರ್ ಸ್ಪೀಡ್, ದಿ ಸಿಮ್ಸ್ , ಹಾಗೂ ಡೆಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ , ಮಾಸ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ , ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಎಜ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಮೂಲಕವು ತನ್ನ ಲೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಎನ ಪ್ರಮುಖ ಗೇಮಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು, ಒರ್ಲೇಂಡ್ನ ಇಎ ಟಿಬ್ಯುರಾನ್, ಬರ್ನಾಬೇ ಇಎ, ಕೆನಡಾ, ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ಮಂಟನ್ನ ಬವೋವೇರ್, ಮತ್ತು ಸ್ವಿಡನ್ ನ ಡೈಸ್ ಗಳಿ೦ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ .
ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹದಿ ಹರೆಯದವರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊ೦ಡು ತನ್ನ ಆಟಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಕ೦ಪನಿ ತನ್ನ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ಮೂಲಖ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಗಳಿ೦ದಲೆ ಅನೇಕ ವೀಡಿಯೋ ಆಟಗಳ ಪ್ರಿಯರು ಇಎ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಟಗಳು
ವಿಘ್ನಸಂತೆ

ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ತಿಪಟೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ ವಿಘ್ನಸಂತೆ. ತುರುವೇಕೆರೆಯಿಂದ ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ನೊಣವಿನಕೆರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳ ತವರಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ 'ಇಗನಸಂತೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು 'ವಿಘ್ನಸಂತೆ'ಯಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು
ಇಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಟ್ಯಗಣಪ ಹಳೆಬೀಡಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಾಟ್ಯ ಗಣಪನನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ವಿಗ್ರಹ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಹಾಗೂ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ಶಿಲ್ಪವನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವಿಘ್ನಸಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಸುಂದರ ಗೋಪುರದೇವಾಲಯ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ದೇಗುಲದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಶವ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಹಾಗೂ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನಯನ ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ.

ಹೊಯ್ಸಳಯಾದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಮೂರನೆಯ ನರಸಿಂಹನ ದಂಡನಾಯಕರೂ ಮಲ್ಲಿದೇವದಂಡನಾಯ ಕನ ಮಕ್ಕಳೂ ಆದ ಅಪ್ಪಯ್ಯ, ಗೋಪಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಧವ ಎಂಬವರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1286ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಭಿತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಾಲಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬಯಲಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಕನಾಸಿ ಮಾತ್ರವಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಖಾಸನಾರೂಢವಾದ ಬಹುಶಃ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಜಾತ್ರೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ದೇವಾಲಯ ಇಂದು ಕಳಾಹೀನವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಗಂಟೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಆನೆಗಳು ದನ ಕಟ್ಟುವ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ
ತುರುವೇಕೆರೆಯಿಂದ ತಿಪಟೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ನೊಣವಿನಕೆರೆಗೆ 5 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ನಂತರ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ವಿಘ್ನಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ತಿಪಟೂರಿನಿಂದ ತುರುವೇಕೆರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 8 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮೂರು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ದೇವಾಲಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೧೦ ಗಂಟೆ ನಂತರ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.

ಆಕರ
ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳ ನೆಲೆವೀಡು ವಿಘ್ನಸಂತೆ, ourtemples.in

ದೇವಾಲಯಗಳು
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು