ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)

ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಎಲ್) ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳಾ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. 

ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನವಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಐದು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡವು ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಮೊದಲ  ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಟಿ20 ಚಾಲೆಂಜ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು 2018 ರಲ್ಲಿ ಏಕ-ಪಂದ್ಯದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು 2019, 2020 ಮತ್ತು 2022 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರು-ತಂಡ, ಮೂರು-ಪಂದ್ಯಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸೌರವ್ ಗಂಗೂಲಿ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಮಹಿಳಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ T20 ಚಾಲೆಂಜ್ ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪುರುಷರ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದವು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಸಿಐ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಐದು-ತಂಡಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು ಈ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; 25 ಜನವರಿ 2023 ರಂದು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.

28 ಜನವರಿ 2023 ರಂದು, ಬಿಸಿಸಿಐ 2027 ರವರೆಗೆ ಲೀಗ್‌ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಬಿಡ್ ಗೆದ್ದಿದೆ.

ಸಂಸ್ಥೆ 

ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿಎಲ್(WPL) ಲೀಗ್ ರಚನೆಯು ಐಪಿಎಲ್ ನ ರಚನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐದು ತಂಡಗಳು ಇವೆ. ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಡಬಲ್ ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ, ಮೂರು ತಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ಲೇಆಫ್ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಲೀಗ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಮುಂದಿನ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಂಡಳಿಯು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಲೀಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ 4 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಿಂದ 26 ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು 22 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಮುಂಬೈನ ಬ್ರಬೋರ್ನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಡಿವೈ ಪಾಟೀಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಐಸಿಸಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ನೇಷನ್‌ನಿಂದ ಇರಬೇಕು.

ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪಂದ್ಯಗಳ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಉಚಿತ. ಲೀಗ್‌ನ ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ ಶಕ್ತಿ, ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಹುಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಎರಡು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಮಯಾವಧಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಟಿ 20 ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ವೈಡ್ ಮತ್ತು ನೋ ಬಾಲ್ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು 3 ನೇ ಅಂಪೈರ್‌ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮವು 2023 ರ ಋತುವಿನಿಂದ ಐಪಿಎಲ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು 
 
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಆರಂಭಿಕ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜನವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು   ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು

2023 ರಿಂದ 2027 ರವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿವೆ. ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು   ಗೆದ್ದಿದೆ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಇಂಡಿಯಾವಿನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಮುಂಬೈ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು   ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.,  GMR - JSW ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್   ದೆಹಲಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.,  ಕ್ಯಾಪ್ರಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್   ಲಕ್ನೋ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು,ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿ ಡಿಯಾಜಿಯೊದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು   ಬೆಂಗಳೂರು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಆಂಪಿಯರ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಜ್ಯಾಕ್ ಜಿನೋವೀಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ನಂತರ ಲೀಗ್ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 

ಐದು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು, ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಕೂಡ ಪುರುಷರ ಐಪಿಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪ್ರಸಾರ 
ಜನವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ವಿಯಾಕಾಂ 18, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಒಪ್ಪಂದವು ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು   ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿತ್ತು ಲೀಗ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಸೀಸನ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್18 ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಜಿಯೋ ಸಿನೆಮಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇವೆರಡೂ  ವಿಯಾಕಾಂ 18ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.

ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಋತುವನ್ನು ಸ್ಕೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಋತುವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ವಿಲೋ ಟಿವಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್
ಕ್ರಿಕೆಟ್