ಇಂದ್ರಜಿತ್(ರಾಮಾಯಣ)

ಮೇಘನಾದ, ಇಂದ್ರಜಿತಾ ಎಂಬ ಅವರ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.   , ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ( ಸ್ವರ್ಗ ) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಲಂಕಾದ ಕಿರೀಟ ರಾಜಕುಮಾರ . ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಬೆಂಗಾಲಿ ಬಲ್ಲಾಡ್ ಮೇಘನಾದ್ ಬದ್ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಘನಾದ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ . ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ನಡುವಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವನು ತನ್ನ ಗುರು ಶುಕ್ರನಿಂದ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಆಕಾಶ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು. ಅವನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದು.  ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಇಂದ್ರಜಿತನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ೬೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವಾನರರನ್ನು  ಕೊಂದನು; ವಾನರ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಯೋಧನೂ ಈ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ಮೋಡಗಳ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೋರಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಂದ್ರಜಿತನಿಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತರು ಮತ್ತು ಹಾವಿನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು . ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ, "ಇಂದ್ರಜಿತ" (इन्द्रजित) ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುವಾದವನ್ನು " ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಾಲಿ" ಮತ್ತು "ಮೇಘನಾದ"   "ಆಕಾಶದ ಪ್ರಭು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, "ಮೇಘನಾಥನ್" ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುವಾದ  (    ) ಅನ್ನು "ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು "ಮೇಘಮ್" (ಮೋಡಗಳು) ಮತ್ತು "ನಾಥನ್" (ಲಾರ್ಡ್) ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ನಂತರ ಅವನು "ಇಂದ್ರಜಿತ" (ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಾಲಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.  ಇವನನ್ನು ಶಕ್ರಜಿತ್, ರಾವಣಿ, ವಾಸವಜಿತ್, ವಾರಿದನಾದ, ಮತ್ತು ಘನನಾದ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 

ಇಂದ್ರಜಿತ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಂಡೋದರಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಅವನ ಜನ್ಮದ ಕೂಗು ಗುಡುಗುದಂತೆ ಕೇಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮೇಘನಾದ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇಘನಾದನು ಹುಟ್ಟಲಿರುವಾಗ, ರಾವಣನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸಿದನು. ರಾವಣನು ತನ್ನ ಮಗನು ಪರಮ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು. ರಾವಣ ಮಹಾನ್ ಜ್ಯೋತಿಷಿ. ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಅಮರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು ಅಂತಹ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು, ಅದು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತಾನು ಬಯಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ರಾವಣನ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ಅವನಿಗೆ ಭಯಪಟ್ಟವು. ತನ್ನ ಮಗ ಮೇಘನಾದನ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ರಾವಣನು ಬಯಸಿದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಮೇಘನಾದ ಅವರ ಜಾತಕದ ೧೧ ನೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.  ಆದರೆ, ಶನಿ (ಶನಿ) ರಾವಣನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ಮೇಘನಾದನ ಜಾತಕದ ೧೨ ನೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾವಣನು ಶನಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸಿದನು. ಶನಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ, ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೇಘನಾದನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಮೇಘನಾದನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಯುದ್ಧಗಾರ, ವಾಮಾಚಾರ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣತನಾಗಿದ್ದನು. ಮೂಲ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಲೋಚನಾ - ಸರ್ಪಗಳ ರಾಜ ಶೇಷ ನಾಗನ ಮಗಳು - ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಾನ 
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾವಣನ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಾವಣನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಮೇಘನಾದನು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಆನೆ ಐರಾವತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಹ (ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು). ಮೇಘನಾದನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ಆಕಾಶ ರಥದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತಂದನು. ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮೇಘನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಮೇಘನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಮೇಘನಾದನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವರವನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೇಘನಾದನು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮರತ್ವವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದನು. ಬದಲಾಗಿ, ಅವನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ಅಥವಾ " ನಿಕುಂಭಿಲಾ ಯಜ್ಞ" ಯಜ್ಞ (ಅಗ್ನಿ ಪೂಜೆ) ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅವನು ಆಕಾಶ ರಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶತ್ರುಗಳು ಆರೋಹಿಸಬಹುದು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವೇಧನೀಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯಾರು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೇಘನಾದನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದನು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಇಂದ್ರಜಿತ ("ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಾಲಿ") ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮ. ಮೇಘನಾದನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ 
ರಾವಣನ ನಂತರ ಮೇಘನಾದನು ರಾವಣನ ಕಡೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವರು ಮಹಾನ್ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀರದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

ಮೊದಲನೇ ದಿನಾ 

ರಾಮನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ದಿನ, ಇಂದ್ರಜಿತನು ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿದ್ದನು. ಅಂಗದನು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದನು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ತನ್ನ ಭ್ರಮೆಯ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ನೇರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಕರೆದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರ ಸಾವಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ನೀಚ ಆಯುಧವಾದ ನಾಗಪಾಶವನ್ನು (ಮಿಲಿಯನ್ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಲೆ) ಬಳಸಿದನು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರು. ಹನುಮಂತನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಗರುಡನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಗರುಡನು ಜಟಾಯು ಮತ್ತು ಸಂಪತಿಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹಾರುವ ವಾಹನ, ಅವರಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಏಳನೇ ಅವತಾರ.

ಎರಡನೇ ದಿನ 
ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇಬ್ಬರೂ ಗರುಡನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಂದ್ರಜಿತನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದನು. ಇಂದ್ರಜಿತನು ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಓಡಿದನು. ಅವನು ವಾಮಾಚಾರ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯ ಯುದ್ಧದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದನು, ಪದೇ ಪದೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿದ್ದನು ಆದರೆ ಅವನ ಬಾಣಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದವು. ಇಂದ್ರಜಿತನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ವಿರುದ್ಧ ವಾಸವಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಶೂಲಕ್ಕೇರಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದನು, ಮುಂದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಾಯಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಇಂದ್ರಜಿತ ಬಳಸಿದ ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಿಕೆ - ಸಂಜೀವನಿ ) ಹುಡುಕಲು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ದ್ರೋಣಗಿರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರ್ವತವನ್ನು ಲಂಕೆಗೆ ತಂದ ಹನುಮಂತನು ಅವನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿದನು. ರಾಮನು ಸಹ ಹೋರಾಡಿದನು ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿವೆ. ಧರ್ಮವು ಅನೇಕ ಯೋಧರನ್ನು ಒಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದೃಶ್ಯ ಯೋಧನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಾರಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಾಯವಾಯಿತು.

ಮೂರನೇ ದಿನ 

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದಾನೆಂದು ಇಂದ್ರಜಿತ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಕೊಲ್ಲಲಾಗದ ಯೋಧನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಮೂಲ ದೇವತೆಯ ರಹಸ್ಯ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ರಾವಣನನ್ನು ರಾಮನನ್ನು ಸೇರಲು ಬಿಟ್ಟ ಇಂದ್ರಜಿತನ ತಂದೆಯ ಮಾವ ವಿಭೀಷಣನು ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಗೂಢಚಾರರ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದು ರಾಮನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣರು "ಯಜ್ಞನಗರ"ದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜಿತನು ಯಾವುದೇ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಯಜ್ಞವು ನಾಶವಾದಾಗ, ಇಂದ್ರಜಿತ ಕೋಪಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ನೋಡಿ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಕೋಪವು ಅನೇಕ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು, ವಿಭೀಷಣನ ಗ್ರಹಿಸಿದ ರಾಜದ್ರೋಹವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ತಾನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಮ-ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದನು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು, ಕುಬೇರನ ಹಿಂದಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಮ-ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು. ಇಂದ್ರಜಿತನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ, ಅಂದರೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಮಾದಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ೧೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರಜಿತನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದನು, ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದನು, ಅವನ ತಂದೆ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು. ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕುರುಡನಾದ ರಾವಣನು ಇಂದ್ರಜಿತನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದನು. ಈ ಆರೋಪವು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ತನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು, ಬಲಿಷ್ಠ ರಾವಣನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು, ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಮಗನಾಗಿ ತನ್ನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಮುಖಾಂತರವೂ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾವಣನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡಬೇಡ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಅವತಾರದಿಂದ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಇಂದ್ರಜಿತ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕೊನೆಯ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದನು. ಅವನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಾಮಾಚಾರ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೇಷನ ಅವತಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಬಾಣಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಅಂಜಲಿಕಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಶಿರಚ್ಛೇದಿಸಿ ಕೊಂದನು. ತನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶೇಷನು ಇಂದ್ರಜಿತಾಗೆ ನೀಡಿದ ಶಾಪದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಶೇಷನು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ರಾಮನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು, ಅವರ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯರನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 

 ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ, ' ಸೀತಾ ಜನನಂ ಅಥವಾ ವೇದಾವತಿ (೧೯೪೧), ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ಇಂದ್ರಜಿತಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
 ಮೇಘನಾದ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಜಿತಾ ಮೈಕೆಲ್ ಮಧುಸೂದನ್ ದತ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ, ಮೇಘನಾದ್ ಬದ್ ಕಾವ್ಯ ( ಇಂಗ್ಲಿಷ್ : ದಿ ಸ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಆಫ್ ಮೇಘನಾದ) ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ .

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ವಾಲ್ಮೀಕಿ
 ರಾಮಾಯಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
<div class="reflist">

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಥಾಯ್ ರಾಮಕಿಯಾನ್ (ರಾಮಾಯಣ) ನಲ್ಲಿ ಇಂತಾರಾಚಿತ್

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ