Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಯಜ್ಞ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞ ಅಥವಾ ಯಾಗವು ವೈದಿಕ ಕಾಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳ (ಮತ್ತು ಅರ್ಚನೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಪ್ರಶಂಸೆ, ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ, ಬಲಿದಾನ) ಪಠಣವು ಜೊತೆಗೂಡಿರುವ ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಒಂದು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ. ಯಜ್ಞವು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹವನ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ. ಯಜ್ಞ ಶಬ್ದದ ಭವ್ಯ ಅರ್ಥವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಯಜ್ ಇಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮೂರು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ದೇವಪೂಜನ, ಸೌಗತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ದಾನ.

ಯಜ್ಞ ಎಂಬ ಪದವು (ಸಂಸ್ಕೃತ: यज्ञ;) ಎರಡನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ ಬಿಸಿ‍ಇನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ವೇದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು 
ಅಥರ್ವಣವೇದ ಹಾಗೂ ಇತರರು, ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ " ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ, ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿ, ಅರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ಆಹುತಿ ಒಂದು ರೂಪ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು" ಎಂದರ್ಥ.
ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪೂಜಾಸ್ಥಳ. ದೇವಾಲಯವು ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಬಹುತೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ, ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಷಿ

ಆನಂದಿ ಗೋಪಾಲ ಜೋಷಿ ಅಥವಾ '''ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಗೋಪಾಲರಾವ್ ಜೋಶಿ (ಮಾರ್ಚ್ ೩೧, ೧೮೬೫ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೮೭)ರವರು 
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯೆ. (ಕಾದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿಯವರೂ ಸಹ ಇದೇ ವರ್ಷ,ಅಂದರೇ ೧೮೮೬ ರಲ್ಲಿ ಆದರೇ ಆನಂದಿಬಾಯಿಯ ನಂತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು). ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ 
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇವರಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಜೀವನ
ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಯಮುನಾ. ಇವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮಗಿಂತಲೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವರಾದ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನ ವರಿಸಿದರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಇವರ ಹೆಸರು ಯಮುನಾದಿಂದ ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. 
ಇವರ ಪತಿ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ರವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಅಲಿಬಾಗ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಯಿತು. ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ರವರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಯವರ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. 
ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಯವರು ತಮ್ಮ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹತ್ತುದಿನಗಳ ನಂತರ ಮಗು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟ. ಅಂದೇ ಅವರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಛಲ ಹುಟ್ಟಿತು.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಪತಿ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ಅವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಆನಂದಿಬಾಯಿ ರವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಪತಿ ೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಷನರಿ, ರಾಯಲ್ ವೆಲ್ದೆರ್ ಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದರು. ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಯವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮಾಜದವರು ವಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೇ, ಪತಿಯ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಅದೇ ಛಲದಿಂದ 
೧೮೮೩ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.ಆನಂದಿಬಾಯಿ ರವರು ಯಾವಾಗಲು ನಿಶಕ್ತಿ,ತಲೆನೋವು, ಶೀತ, ಜ್ವರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರು ಧೃತಿಗೆಡದೇ ಓದಿನತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. 
ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಕೊನೆಗೂ ಮಾರ್ಚ್ ೧೧, ೧೮೮೬ ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರವರೂ ಸಹ ಹೊಗಳಿದರು. ತದನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದ ಇವರಿಗೆ ಅದ್ಧೂರಿ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಕೋರಲಾಯಿತು. ಇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಆರ್.ಸಿ.ಎಸ್.ಎಮ್ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸಿ.ಪಿ. ಆರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ
೧೮೮೬ ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು, ಅದ್ದೂರಿ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮಹಿಳಾ ವಾರ್ಡ್‌ನ ವೈದ್ಯ-ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ವಿಧಿವಶ
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆನಂದಿಬಾಯಿ ರವರು ತಮ್ಮ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಫೆಭ್ರವರಿ ೨ ೬, ೧ ೮ ೮ ೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಶರಾದರು. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಮರುಗಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜೂರಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ದೂರದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮೈಹಾರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜೂರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಗೂ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೂ, ಕನ್ನಡ ನಾಡನ್ನು ಆಳಿದ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ದೊರೆ ಮೂರನೇ ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಎಲ್ಲಿಗೆಲ್ಲಿಯ ಸಂಬಂಧ! ಹೌದು ಅಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿದೆ. ೧೯೨೧ರಲ್ಲೇ ಶ್ರೀ ಆರ್.ಡಿ.ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಎನ್ನುವವರು ಆ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಒದಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂರನೇ ಕೃಷ್ಣ (ಎಲ್ಲೋರದ ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ) ಉತ್ತರ ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದ ಕಥೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಆತನ ಯುದ್ಧಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಕುದುರೆಗಳು ಗಂಗಾ-ಯಮುನ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದವು ಎಂಬ ವರ್ಣನೆಯೇ ಆತ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆಲ್ಲಾ ಹೋಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗ ದೊರೆ ಆತನ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಥಹದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಜೂರ ಗ್ರಾಮದ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಿಟಕಿಗೆ ಚೆಜ್ಜವಾಗಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನವೊಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದೆ ಸುಮಾರು ೧೦೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ!
ಹೌದು. ಆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಮೂರನೇ ಕೃಷ್ಣನ ಹಲವಾರು ಬಿರುದುಗಳು. ಆತನ ದಿಗ್ವಿಜಯ. ಆತನ ಸಾಧನೆ. ಇಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಾಸನಗಳಂತೆ ಅದೂ ಒಂದು ಶಾಸನವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಆತನ ಶೌಚಗುಣವನ್ನು ಪರನಾರೀ ಗೌರವವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ? ಪ್ರಪಂಚ ಯಾವುದೇ ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹುದೊಂದು ಶಾಸನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಅದು ಇದೊಂದೆ!
ಪರಾಂಗನಾ ಪುತ್ರ ಎಂಬುದು ಆತನಿಗಿದ್ದ ವಿಶೇಷವಾದ ಬಿರುದು. ಅವನು ಅನ್ಯವನಿತೆಯರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಕಾಮಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಆಶಯದ ಒಂದು ಪದ್ಯ :
ಸೋಲದೆ ಪರವನಿತೆಗೆ ಕಣ್
ಸೋಲದು ಮೊಲೆವಾಲನೂಡಿ ನಡಪಿದ ತಾಯಿಂ
ಮೇಲೆನೆ ಬಗೆಗುಂ ನೋಡಿರೆ
ಸೋಲದು ಚಿತ್ತಂ ಪರಾಂಗನಾಪುತ್ರಕನಾ
ಅವನು ಪರಸ್ತ್ರೀಗೆ ಸೋಲುವವನಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮೊಲೆಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಸಿ ಬದುಕು ನೀಡಿದ ತಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಎಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಗೆ ಆತನ ಚಿತ್ತ ಸೋತುದ್ದಿಲ್ಲವಂತೆ!
ಇನ್ನೊಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ -
ನೋಡಿರೆ ಪರವಧುಗೆ ಮನಂ
ಕೂಡದು ಸೂೞ್ಸೂೞೊಳೆತ್ತಿ ನಡಪಿದ ತೋಳು
ಣ್ಡಾಡಿದ ಮೊಲೆ ಬಸಿಱೊಳಗಿ
ೞ್ದಾಡಿದ ಚಿತ್ತಂ ಪರಾಂಗನಾಪುತ್ರಕನಾ
ರಾಜನಾದ ಅವನಿಗೆ ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಏನನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು? ತಾನು ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೊಲೆಹಾಲನ್ನೂಡಿಸಿದ ತಾಯಿ, ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಆಡಿಸಿದ ತಾಯಿಯ ತೋಳುಗಳು, ಆ ತಾಯಿಯ ಬಸಿರಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಗುವಾಗಿರುವಂತಹ ಭಾವ ಆತನಲ್ಲಿ ಸ್ಫುರಿಸುತ್ತಿತ್ತಂತೆ!
ಉಬ್ಬಿಕಾಮೈಸೆಟ್ಟಿಯ ತಮ್ಮ ತುಯ್ಯಲ ಚನ್ದಯ್ಯನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಸಿದನೆಂದು, ಏಚಿಮಯ್ಯ ಎಂಬುವವನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಶಾಸನದ ಪೂರ್ಣಪಾಠ:
೧	ಸ್ವಸ್ತಿ|| ಪರಮಭಟ್ಟಾರ
೨	ಕ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶ್ರೀ ಪ್ರಿ
೩	ಥ್ವೀವಲ್ಲಭ ಮಹಾರಾಜಾಧಿ
೪	ರಾಜನೆಲ್ಲರ ಮರುಳನಾ
೫	ನೆವೆಡೆಂಗಂ ಚಲಕೆನಲ್ಲಾ
೬	ತಂ ವೈರಿವಿಳಾಸಂ ಮದಗ
೭	ಜಮಲ್ಲಂ ಪರಾಂಗನಾಪು
೮	ತ್ರಂ ಗಣ್ಡಮಾರ್ತ್ತಣ್ಡನ್ ಅಕಾಳವ
೯	ರಿಷಂ ನೃಪತುಂಗಂ ಕಚ್ಚೆಗಂ ಶ್ರೀ
೧೦	ಮತ್ಕನ್ನರದೇವಂ ||ಕನ್ದ||
೧೧	. . . . . . ವನಿತೆಯರ್ಕ್ಕ
೧೨	. . . . . . ಗಳುಂ ಬಮ
೧೩	. . . . . . ಕಣ್ಡುಂ ನೋಡ
೧೪	ದು ಕಣ್ಣುಡಿಯದು ಬಾಯ್ಕೂ
೧೫	ಡದು ಚಿತ್ತಂ ಪರಾಂಗನಾ
೧೬	ಪುತ್ರಕನ ||೧|| ಭಾರತ
೧೭	ದೊಳಿಱದನಿ ನ್ದ್ರನೊಳೋರಾ
೧೮	ಸನ ಜಾಣನೆನಿಪ ಪಾ
೧೯	ಣ್ಡ್ಯನ ಕುಲಮಂ ಬೇರಿನ್ದೆ
೨೦	ಕಿೞ್ತ ಚೋೞನ ಬೇರಂ
೨೧	ಬೇರಿನ್ದ ಕಿೞ್ತನಾನೆವೆ
೨೨	ಡಙ್ಗಂ ||೨|| ಸೋಲದೆ ಪರವ
೨೩	ನಿತೆಗೆ ಕಣ್ಸೋಲದು ಮೊ
೨೪	ಲೆವಾಲನೂಡಿ ನಡಪಿದ
೨೫	ತಾಯಿಂ ಮೇಲೆನೆ ಬಗೆಗುಂ
೨೬	ನೋಡಿರೆ ಸೋಲದು ಚಿತ್ತಂ
೨೭	ಪರಾಂಗನಾಪುತ್ರಕನ ||೩||
೨೮	ನೋಡಿರೆ ಪರವಧುಗೆ
೨೯	ಮನಂ ಕೂಡದು ಸೂೞ್ಸೂ
೩೦	ೞೊಳೆತ್ತಿ ನಡಪಿದ
೩೧	ತೋಳುಣ್ಡಾಡಿದ ಮೊಲೆ ಬ
೩೨	ಸಿಱೊಳಗಿೞಡಿದ ಚಿತ್ತಂ
೩೩	ಪರಾಂಗನಾ ಪುತ್ರಕನ ||೪||
೩೪	ಸ್ವಸ್ತಿ || ಉಬ್ಬಿಕಾಮೈಸೆಟ್ಟಿಯ 
೩೫	ತಮ್ಮಂ ತುಯ್ಯಲ ಚನ್ದ
೩೬	ಯ್ಯಂ ಪ್ರಸಸ್ತಿಯಂ ಬರೆಯಿಸಿ
೩೭	ದಂ|| ಬರೆದನೆ ಚಿಮ್ಮಯ್ಯಂ ||

ಆಧಾರ: EI Vol. XIX, p287 & ಶಾಸನ ಸರಸ್ವತಿ (ಲೇ: ಡಾ.ಕೆ.ಆರ್.ಗಣೇಶ) ಪು34-37

ಇತಿಹಾಸ
ಮಣಿಪುರಿ

ಮಣಿಪುರಿ  ಭಾಷೆ  ಭಾರತದ ಕುಕಿಚಿನ್  ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ   ಸೇರಿದ  ಭಾಷೆ .    ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡು ವವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಮರ್, ಅನಲ್, ನಂಗ್ತೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಲಖೇರ್ ಎಂಬ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಮ್, ಮಣಿಪುರ, ತ್ರಿಪುರಾಗಳಲ್ಲೂ ಮಾತನಾಡು ತ್ತಾರೆ. ಮಣಿಪುರಿ, ಲುಶಾಯಿ ಮರಸುಮ್ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತಂಗ್‌ಖುಲ್, ವೈಪೈ, ಪೈತೆ, ಜೋವ್ ಎಂಬ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಣಿಪುರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಮ್‌ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಬರ್ಮಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
.

ಬಾಹ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
Meitei Mayek (Meithei Script)
Manipuri/ Meiteilon: An Introduction 
Meetei Mayek Alphabet
Learn to speak Manipuri, with the right pronunciation
Learn Manipuri
Learn Meitei Mayek (Meitei Script) - E-Pao.net
Manipuri Poetry
KokSum.com , a mobile-friendly news aggregator on Manipur

ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾಷೆಗಳು
ಬೋಡೊ ಭಾಷೆ

ಬೋಡೋ ಭಾಷಾವರ್ಗ : ಬೋಡೋ, ದಯೋರಿ, ದಿಮಾಸ, ಗಾರೋ, ಚುಮಲಿಯ, ಕಛಾರಿ, ಕೊಂಚ್, ಲುಲಾಂಗ್ ಮಚ್, ಮಿಕಿರ್, ನ್ಯಾಟಿಯ, ರಾಭಾ, ರೆಯಂಗ್, ತ್ರಿಪುರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ತ್ರಿಪುರ, ಅಸ್ಸಾಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ.

ಬೋಡೋ-ಗಾರೊ ಭಾಷೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಚೀನಿ-ಟಿಬೆಟನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬ. ಬೋಡೋ ಹೆಸರು ಹೆಸರುಗಳಾದ 'ಬೋಡಿಕ್' ಮತ್ತು 'ಬೋಡಿಶ್' ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್‍ನ 'ಬೋಡ್' ಎಂಬ ಪದ ಜೊತೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ.
ಬೋಡೋ ಭಾಷೆ ಗಾರೊ ಎರಡು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : ಬೋಡೋ ಮತ್ತು ಗಾರೋ. 
ಬೋಡೊ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ಸಾಂನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ಕೊಕ್ಬೊರೊಕ್ ಅಥವಾ ತ್ರಿಪುರಿ, ತ್ರಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದೆ.

ಭಾಷೆಗಳು
ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯ

ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯ

ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಜೀವನಾಡಿ ಯಾದ ಸುವರ್ಣಾವತಿ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದ "ಗಜ್ಜಲ ಹಟ್ಟಿ" ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಗೆ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ರಸ್ತೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೬ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಉದ್ದ ೧೧೫೮ ಮೀ. ಇದ್ದು, ಈ ಜಲಾಶಯವು ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಯಳಂದೂರು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೨೫೮,೭೮ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್ ಇದೆ. ಇದರ ೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಹೊಳೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇದ್ದು ಇದು ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಆಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಜಲಾಶಯಗಳು  ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿದ್ದು, ನೀರಾವರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ  ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿದೆ. ಇದು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೂದಿಪಡಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮ, ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು – ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ವಿಶಾಲಹುಲ್ಲು ಮೈದಾನ. ಅಮೂಲ್ಯ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳು, ಬೂದಿಪಡಗದ ವಿಶೇಷಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಛಾಯಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಬೂದಿಪಡಗ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ ವನ್ಯ ಜೀವಿಧಾಮದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ..

ಚಾಮರಾಜನಗರದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ನೀಲಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೇಡಗುಳಿ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಖಾನೆ. ಕರ್ನಾಟಕ – ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೀಮಾರೇಖೆ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ದಿಂದ ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ದಲ್ಲಿರುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ. ಬೇಡಗುಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗಿರಿಜನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಕಾಲದ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ವಿಶೇಷಗಳು. ಬೇಡಗುಳಿ ಗಿರಿಜನ ಹಾಡಿಗಳು ಅವರ ಹಾಡುಪಾಡು. ಅವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಗಿರಿಶ್ರೇಣಿಗಳು ಅದ್ಭುತ ಕಣಿವೆಗಳು ಮನೋಹರ ಜಲಪಾತಗಳು ಆಕರ್ಷಕ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಬೇಡಗುಳಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶೇಷ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇಡಗುಳಿ ಅತಿಥಿಗೃಹ ನೂರು ವರುಷಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾಗಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ..

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು‎

ಜಲಾಶಯಗಳು
ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ

ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ (ಜುಲೈ ೧೬,೧೯೦೯ – ಜುಲೈ ೨೯,೧೯೯೬),ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅರುಣಾ ಗಂಗೂಲಿಯವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು. ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ಧರು.ಇವರಿಗೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್

ಸಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್(ಜನವರಿ  ೩೦,೧೯೧೦ –ನವೆಂಬರ್  ೭,೨೦೦೦),ಭಾರತೀಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ,ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಇವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾಗಿ, ವಿತ್ತ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಭಾರತವು ಆಹಾರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ಇವರಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು..

ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಗೋಪಿನಾಥ್ ಬೋರ್ಡೊಲೋಯಿ

ಗೋಪಿನಾಥ್ ಬೋರ್ಡೊಲೋಯಿ(೧೮೯೦-೧೯೫೦) ಇವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಗಾಂಧಿವಾದಿಯಾಗಿ ಲೊಕಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ  ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಯೋಗ ದರ್ಶನ

ಯೋಗ ದರ್ಶನವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಪ್ರಾಚೀನ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹಲವುವೇಳೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಯೋಗ ಪಂಥವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಯೋಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಾಂಖ್ಯ ಪಂಥಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಯೋಗ ಪಂಥದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನದ ಎಲ್ಲ ಇತರ ಪಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಯೋಗ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಾಂಖ್ಯ ಪಂಥದಂತೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಯೋಗ ಪಂಥದ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಯು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆರು ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಅನುಮಾನ, ಹಾಗೂಶಬ್ದ (ಆಪ್ತವಚನ) ಸೇರಿವೆ. ಯೋಗದ ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯು ಸಾಂಖ್ಯ ಪಂಥದಂತೆ ಅದೇ ದ್ವೈತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಷಡ್ದರ್ಶನ
ಏಕದೇವತಾವಾದದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು

ಹಿಂದು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪರಿಲ್ಪನೆಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು, ಇತರವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆ, ಏಕದೇವತಾವಾದ, ಬಹುದೇವತಾವಾದ, ಸರ್ವೇಶ್ವರವಾದ, ಸರ್ವದೇವಾತ್ಮಕವಾದ, ಅದ್ವೈತವಾದ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರೀಶ್ವರವಾದದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಚಿಂತನೆಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಅದ್ವೈತ ಆಸ್ತಿಕವಾದ ಎಂದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಮುಕ್ತ ಏಕದೇವತಾವಾದ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಹೊರಗಿನವರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಹುದೇವತಾವಾದಿಯಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಂಥವಾದ ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕತತ್ವವಾದದ ಅದ್ವೈತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ದೇವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೂಪಗಳ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಬಹುದೇವತಾವಾದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಅರಿವಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳು ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಾಗಿ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ್ದಾದ ನಿರಾಕಾರ ನಿರುಪಾಧಿಕ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ದೇವರನ್ನು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಶಾಕ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ದೇವರ ಪುರುಷ ರೂಪದ ಮೂಲವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ದೇವತೆಯನ್ನು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಕರಕೊರಂ

ಕರಕೊರಂ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗಿಲಿಗಿಟ್ಬಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಭಾರತದ ಲಡಾಖ್, ಚೀನಾದ ಕ್ಷ್ಶಿಂಜಿಯಾಂಗ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಸಿ ಕೊಂಡಿರುವ; ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ.

ಕರಕೊರಂ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಕೆ೨ ೮೬೧೧ ಮೀ (೨೮೨೫೧ ಅಡಿ) ಯನ್ನೂ ಸೇರಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೮೦೦೦ ಮೀ ಗು ಅಧಿಕ ಎತ್ತರವಿರುವ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕರಕೊರಂ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು ಧೃವ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಮನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಸರಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರಗಳು(೩೧೧ ಮೈಲಿ). ಸಿಯಾಚಿನ್ (೭೦ ಕೀ. ಮೀ; ೪೩ ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಬಿಯಾಫೋ(೬೩ ಕೀ.ಮೀ.; ೩೯ ಮೈಲಿ) ಎಂಬ ಹಿಮನದಿಗಳು ಧೃವ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ವಿಶ್ವದ ೨ ಮತ್ತು ೩ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮನದಿಗಳು.

ಹೆಸರು 
ಕರಕೊರಂ ಎಂದರೆ ಟರ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ ಎಂದರ್ಥ. ಮೊದಲಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕರಕೊರಂ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ನಂತರ ಯೂರೋಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವಿಲಿಯಂ ಮೂಕ್ರೊಫ್ತ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಹಯ್ವರ್ದ್ ನಂತಹ ಪರಿಶೋಧಕರು ಕೂಡ ಇದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗೆ ಮುಜ್ತಾಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಇವರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ೧೮೫೦ ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆಯ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷಕ ಥಾಮಸ್ ಮೊಂಟಗೋಮೇರಿ ತನ್ನ ಹರಮುಖ್ ಶಿಖರದ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ೬ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಕೆ೧, ಕೆ೨ ಎಂದು ಕೆ೬ ರ ತನಕ (ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆ ಎಂದರೆ ಕರಕೊರಂ ಎಂದು) ಹೆಸರಿಡುವದರಿಂದ ಕರಕೊರಂ ಹೆಸರನ್ನೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಶೋದನೆ 
ಕರಕೊರಂ ಅದರ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಷ್ಟ ವಾತಾರವರಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಜನವಸತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ, ೧೮೫೬ ರ ನಂತರ ಮೊದಲಿಗೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ನಂತರ ಆಂಗ್ಲ ಸಮೀಕ್ಷಕರು ಕರಕೊರಂಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ ಕರ್ನಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಯಂಗ್ ಹಸ್ ಬಂಡ್ ೧೮೮೭ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಮುಜ್ತಾಗ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ದಾಟಿದನು. ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೆ. ಕಾಕೆರಿಲ್ ಹನಜ್ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದನು. ನಂತರ ೧೯೧೦ ರಿಂದ ೧೯೨೦ ರ ವರಗೆ ನಡೆದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಬಹುವಾದ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಅನಾವರಣ ಗೊಳಿಸಿದವು.

ಹಿಮಾಲಯ
ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು
ಆಚಾರ್ಯ ಕಾಲೇಕರ್

ಆಚಾರ್ಯ ಕಾಲೇಕರ್ (೧೮೮೫-೧೯೮೧) ಕಾಕಾ ಕಾಲೇಕರ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಇವರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದವರು.ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳಗುಂದಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರೈಸಿದರು.ಮುಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಾಬರಮತಿ ಅಶ್ರಮ ಸೇರಿದರು. ಗಾಂಧಿಜಿಯವರ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದ ಗುಜರಾತ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಸ್ವಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸುಮಾರು ೧೨ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರಿಗೆ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ,.೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ,
ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಆತ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)

ಆತ್ಮ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ. ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವೇದಾಂತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮವು ಮೊದಲ ತತ್ವ, ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ "ನೈಜ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಮಸತ್ತ್ವ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬರ ಆತ್ಮವು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮನ್‍ಗೆ ತದ್ರೂಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿಯುವುದು.
ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಮಾಯೆ

ಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಪದವಾದ ಮಾಯೆ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಂದು "ಭ್ರಮೆ" (ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ಭ್ರಾಂತಿ) ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದು. ಮಾಯೆ ಪದವು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ೭೦ ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ೨೭ ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಜ್ಞಾನ-ವಿಶೇಷ ಎಂದು ಯಾಸ್ಕ, ಸಾಯಣ, ದಯಾನಂದ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಸುರಿ-ಮಾಯಾ ಪದವನ್ನು ಉವ್ವತ್ "ಜೀವನಾಧಾರದ ವಾಯುವಿನ ಜ್ಞಾನ" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದರು.

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಸಂಸಾರ

ರ್

ಸಂಸಾರ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪಾಲಿ/ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ಧ. ಇದರ ಅರ್ಥ "ಜಗತ್ತು" ಎಂದು. 
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಬೋನ್, ಜೈನ ಧರ್ಮ, ತಾವೋ ಧರ್ಮ, ಯಾರ್ಸಾನ್‍ನಲ್ಲಿ, ಸಂಸಾರವು ಜನನ, ಜೀವನ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಮರುಹುಟ್ಟಿನ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಚಕ್ರ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳ ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆ. . ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ. ಈ ಏಷ್ಯಾದ ಧರ್ಮಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಜೀವನವು ಅನೇಕವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು-ಜನನದ ಮೊದಲು ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಮರಳುವ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಆಚೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ತಲುಪುವ.
ಸಂಸಾರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವೇದಗಳ ನಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿ  ಮೊದಲ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಕ್ರಿ ಪೂ ಮೊದಲನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವ ದಾರಿಯ ಅನ್ವೇಷನೆ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಇದೆ.ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಮೋಕ್ಷ,ನಿರ್ವಾಣ, ಮುಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೈವಲ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪರಿಭಾಷೆಅ
ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಶ್ಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾದ ಸಂಸಾರವು ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಸಾರ ಎಂಬ ಪದವು "ಸತತ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಚಕ್ರ", "ಪರಿವರ್ತನೆ","ಕರ್ಮಚಕ್ರ", "ಜೀವನ ಚಕ್ರ" ಮತ್ತು "ಎಲ್ಲಾ ಜೀವನ,ವಸ್ತು,ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಆವರ್ತಕತೆ"ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 

ಮೊನಿಯರ್-ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸಾರವು ಸಂಸ್ (ಸಂಸ) ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಸುತ್ತು ಹೋಡೆಯುವುದು, ಸುತ್ತುವುದು, ಸ್ಥಿತಿಯ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುವುದು, ಕೊನೆಮುಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಪಡೆಯಲು ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು". ಈ ಮೂಲದಿಂದ ಒಂದು  ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ರೂಪವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ "ಸಂಸ್ಮರಣ" ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಸ್ಮರಣ ಎಂದರೆ  ವಿವಿಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಜನನ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅನುಕ್ರಮ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದು.ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮೋಕ್ಷದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಮುಕ್ತಿ,ನಿರ್ವಾಣ, ನಿಬ್ಬಾಣ ಅಥವಾ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಜನನ ಮರಣ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸಾರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ವೇದೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತಾದರೂ,ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ವಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆ ಇಲ್ಲ.ಆರಂಬಿಕ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಲ್ಪನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಸಂಸಾರ ಎಂಬ ಪದವು ಮೋಕ್ಷದ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಥಾ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ವೇತಾಶ್ವರ ಉಪನಿಷದ್ ನ ೬.೧೬ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಮೈತ್ರಿ ಉಪನಿಷದ್ ನ ೧.೪ ಮತ್ತು ೬.೩೪ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ ಶಬ್ದದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಸಂಸಾರದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಮೊದಲ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ಎರಡೂ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕಲ್ಪನೆ ವೇದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಇತ್ತಾದರೂ ನಂತರದ ಪಠ್ಯಗಳಾದ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಅರಣ್ಯಕಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪುಟವಾದ ವಿವರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿಲ್ಲ.ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಮೊದಲ ಶತಮಾನದ ಮದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಜೈನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಲವು ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ.ಸಂಸಾರದ ಇತಿಹಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾನವ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಜೀವಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಇದು "ಪುನರ್ಮೃತ್ಯು" ಮತ್ತು "ಪುನರವೃತ್ತಿ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ತೊಂಬಟ್ಟು



ಇತಿಹಾಸ

ತೊಂಬಟ್ಟು ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಮಾರು ೨೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಆದುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ನು ಆಗುಂಬೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಕೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಈ ಭಾಗದ ಆಡತವು ಟಿಪ್ಪುವುಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರುವುಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಆಡತವು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡು ಈ ದೇವಸ್ಠಾನವು ಅಭಿವ್ರದ್ದಿಯತ್ತ ಸಾಗಿತು.

ಪ್ರಾಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಂತೆ 'ತೊಂಬಟ್ಟು ಮಹಾಗಣಪತಿ' ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅಸ್ಟ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತಕ್ಕೂ ಅದಿಕ ಬೆಟ್ಟ -ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು ಆದ್ದರಿಂದ ತೊಂಬಟ್ಟು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಪ್ರಥಿತಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ತೊಂಬಟ್ಟು ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವರು ಪ್ರಾಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದ ಬೆಟ್ಟ ದಲ್ಲಿ ನದಿ ಉಗಮವಾಗುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಅರ್ಚಕರು ೧೦ಕಿ.ಮೀ ಅಧಿಕ ಸಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ  ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಅರ್ಚಕರು ಹೊಗಿ ಬರಲು ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಅರಿತ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಕನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ದೇವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕುತೊಹಲಭರಿತ ಅರ್ಚಕರು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ೭ ದಿನದ ಬದಲಾಗಿ ೪ ದಿನಕ್ಕೆ ತೆರೆದು ನೊಡುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಗಣಪತಿಯು ಪೂರ್ಣ ಕಾಣಿಸದೆ ಮಂಡಿ ಊರಿ ಕುಳಿತ ಸ್ಠಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಯೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ನಿತ್ಯ ಬಲಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುವ ಬಲಿ ಕಲ್ಲು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು,
ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವರಿಗೆ 'ಅಪ್ಪ-ಕಜ್ಜಾಯ' ಪ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾದ.
 ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೊತ್ಸವ ಅನ್ನ ದಾನ,ಕೆಂಡ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷಗಾನ  ಸೇವೆ   ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಚೌತಿ ಗಣಹೊಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ,ಸಂಕಷ್ಟ ಚೌತಿಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ,

ಹಿಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೇರವೆರಿಸುವ ಗಣಪತಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಡಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವ ಶ್ರೀ ತೊಂಬಟ್ಟು ಮಹಾಗಣಪತಿ
ಈ ದೆವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 'ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಭಜನಾಮಂಡಲಿ ತೊಂಬಟ್ಟು''ಭಜನಾ ಸಂಘವು ಸ್ಥಾಪನೆ ಗೊಂಡು ಉತ್ತಮವಾದ ಸೆವೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ, ದರ್ಮಸ್ಥಳದ ಭಜನಾ ಕಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದಿದೆ'',
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ,ಯುವಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸತ್ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ

ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುತ್ತಾದೆ. ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ಬಸದಿ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ , ಲೋಕನಾಥೇಶ್ವರ, ಮಾರಲದೇವಿ, ಶಂಕರನಾರಾಯಣ, ಶಿವಮುನೀಶ್ವರ, ಏಕನಾಥೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ಯಕ್ತರ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕೂಡ ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಹಟ್ಟಿಅಂಗಡಿಯು ಆಳುಪ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಇದು ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿ ವರಾಹಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಇದೆ. ವರಾಹಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರಮನೆ ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆಳುಪ ರಾಜರ ಅರಮನೆ ಇತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ
 ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗ: ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ.
 ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ: ಕುಂದಾಪುರ (ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ).
 ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಬಜಪೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮಂಗಳೂರು

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ

ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ (ನವೆಂಬರ್ ೨೫ ೧೯೧೬ - ಜುಲೈ ೨೨, ೧೯೯೪) ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಹೆಸರು.   ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕಿಂತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದವರು .

ಜೀವನ
ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರಾದ ಹೇಮಂತ ಬಲವಂತರಾವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೧೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಬಿಜಾಪುರ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮುಂಬಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.ಮುಂದೆ  ೧೯೬೦ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು ವಾಸ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ  ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ  ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ  ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಅಮೆರಿಕಾದ ಉಟ್ಹಾದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸ್ಟೀಫನ್ ಸ್ಪೆಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ೧೯೭೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆತನ  ಕೃತಿಗಳ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಸೂಚಿಯನ್ನು (Stephen Spender: poet in crisis)  ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.  
‘ಮಾಬಿಡಿಕ್’ ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ‘ಹಿಂದೂ ಅವತಾರ’ (Moby-Dick: A Hindu Avatar) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 
ಹೇಮಂತರು ಸುಮಾರು ೧೫  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವನಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಅವು ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವು.  
Serpent in the Stars, 
The flaming sword, 
Driftwood from the beach, 
Journey to Mother, 
Exploring Roots, 
East Punjab in Crisis,
 Tilted Towards Dawn, 
In the Country of Black Mother, 
Morning Dew: Poems,
 Welding Flames: New Poems, 
Burning with a Smile, 
At the Well: Selected Poems, 
Barbed Wire, Double-headed Drum, 
Stepehe Spender, 
works and Criticism ಮುಂತಾದವು ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ 1952ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ‘ಭಗ್ನಮಂದಿರ’- ಅದು ಹಲವಾರು  ಮರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.  
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ ‘ಸ್ನೇಹ ಸೂಕ್ತ’. 
 ಮುಂದೆ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ‘ಗೋಪುರ’, 
೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ‘ಹಿಮವೃಷ್ಟಿ’ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 
'ತಪ್ಪಿದ ಹೆಜ್ಜೆ' ಅವರ ಅನುವಾದಿತ ನಾಟಕ. 
'ಕೊನರಿದ ಕೊರಡು' ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾದಂಬರಿ.

ಕಾವ್ಯದ ನವ್ಯತೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ವತಿಯಿಂದ ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ  ಹಲವಾರು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಮೂಲಕ  ‘ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನವ್ಯತೆ’ ಎಂಬ ಉಪನ್ಯಾಸ ಸರಣಿಯು  ಪ್ರಸಾರಾಂಗದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರೆ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಚಿಲಿ, ಜಪಾನ್ ಮೊದಲಾದ ದೇಶಗಳ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ವಿವೇಚನೆ ನಡೆಸಿದವರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
೧೯೮೪ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು  ‘ಸೃಜನವೇದಿ’ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕವನ್ನು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ, ಅರವಿಂದ ನಾಡಕರ್ಣಿಯವರೊಡನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು-
 ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ, 
ಅಮೆರಿಕದ ಫ್ಲಾರಿಡಾ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ, 
ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕಾಡಮಿಯಿಂದ ದೊರೆತ ಕಂಚಿನ ಪದಕ, 
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್, 
ಚೀನಾದಿಂದ ಹೋಚೌ ಸೆಂಚುರಿ ಆಫ್ ಪೊಯಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 
ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಶಾಂತಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕ, 
ಉಟ್ಹಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ‘ಮಾನವತಾವಾದಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 
ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಪೊಯೆಟ್ಸ್ ವತಿಯಿಂದ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳು ಸಂದವು.

ವಿದಾಯ
ಕವಿ ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ಜುಲೈ ೨೨, ೧೯೯೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಆಕರ
 ಕಣಜ 
 ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಮಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ಲೇಖಕರು
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ

ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ  ಬಾಗಲಕೋಟ  ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು  ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬೆಳಗಾವಿ)ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ ೫ ಪದವಿ ವಿಭಾಗಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಚರಿತ್ರೆ

ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಾಪುರವು  ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸಂಸ್ಠೆಯಿಂದ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ  ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು

ಪದವಿ ವಿಭಾಗಗಳು

 ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು   ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ,ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ  (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಅರ್ಹತೆ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ
 ರಕ್ಷಣಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ
 ಎಸ್.ಸಿ/ಎಸ್.ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಜೀವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಂದರ್ಶನ ನಡುಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ 

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ಯಾಳಗಿ

ಯಾಳಗಿ ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ

ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ

 ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ) , ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
 ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್
 ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು
 ಮಳೆಗಾಲ -  ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.
 ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
 ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಧರ್ಮಗಳು

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾಷೆಗಳು

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು

ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಸೀದಿಗಳು

ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

ನೀರಾವರಿ

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು , ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆಗಳು

ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಹಬ್ಬಗಳು

ಪ್ರತಿವರ್ಷ   ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

ಸಾಕ್ಷರತೆ

ಗ್ರಾಮದ  ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ  ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ

ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು

ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು  ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾಳಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೋಯ್ಡ ತಾಲೂಕಿನ ಸುಪಾದಲ್ಲಿ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ೧೧೦೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇರುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ೩೩೨ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ೫೦ ಮೆ.ವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾರ್ಮಥ್ಯದ ಎರಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕಗಳು ಇರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು  Hindustan Steel Works Construction Limited (HSCL) ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್  ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ ವಿಭಾಗವು ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು  ೧೯೮೫ ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಳಿನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಪಿಟೀಲು ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ

(೧೯೨೨-೨೦೧೩)

'ವಿದ್ವಾನ್. ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ' ನವರು, ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ. ಸುಮಾರು ೭ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪಿಟೀಲು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೇಳುಗರ ಮನಗೆದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ  ವಾದನ ನಿಪುಣ, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರು. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ, ಎಂ. ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ ಅವರ ಹೆಸರು ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕಲಾವಿದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ 'ಸಾಥ್‌' ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡ ಅವರು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ, ಹಾಗು ಮನೆಯ ಪರಿಸರ
೧೯೨೨  ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ ನವರ  ತಂದೆ, 'ಸಿ. ಮುನಿಯಪ್ಪ', ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಹತ್ತರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೇ ಪಿಟೀಲು ಹಿಡಿದವರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸಂಗಿತಮಯ  ವಾತಾವರಣ ವಿತ್ತು. ಕರ್ನಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸೋದರಮಾವ,  'ನಂಜುಂಡಯ್ಯ' ನವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು. ಮುನಿಸ್ವಾಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ, ವಿದ್ವಾನ್ ಪಿ. ಭುವನೇಶ್ವರಯ್ಯ , ಮೊದಲಾದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರ ಬಳಿ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ ತರಪೇತಿಗಳಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು.  ೮ ನೆ ತರಗತಿಯ ವರೆಗೆ ಓದಿದ್ದರು.  ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮನಸೋತರು ೪ ಮಕ್ಕಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ  ಸಾಧನೆಮಾಡಿ  ಹಲವಾರು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು  ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ
ಪಕ್ಕವಾಧ್ಯ ನುಡಿಸುವುದು ಬಹಳ  ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೇ ಹೆಸರುಮಾಡಿದರು. ಟಿ. ಆರ್ ಮಹಾಲಿಂಗಂ, ಚಿಂತನಪಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್,ಪಲ್ಲವಿ ಚಂದ್ರಪ್ಪ, ಪಿ. ಭುವನೆಶ್ವರಯ್ಯ, ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್, ದೇಶಿಕಾಚಾರ್,ಮುಂತಾದ ಮೇರು ಕಲಾಕಾರರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪಿಟೀಲು ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿ ಹೆಸರಾದರು. ನೃತ್ಯಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದ 'ಯು. ಆರ್. ಕೃಷ್ಣರಾವ್', 'ಉಷಾ ದಾತಾರ್', ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಿಟೀಲು ನುಡಿಸಿದರು.  ೭೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಅಪರೂಪದ ವಾದ್ಯ ಪ್ರವೀಣ, ಪಿಟೀಲು ಅವರಿಗೆ ಬಲು ಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.  ಕೋಲಾರ, ಮೈಸೂರು ಬಳ್ಳಾರಿ, ರಾಯಚೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ,ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ತುಮಕೂರು ಶೃಂಗೇರಿ ಧರ್ಮ
ಸ್ಥಳ, ನಂಜನಗೂಡು, ಮೇಲುಕೋಟೆ ತಿರುಪತಿ, ತಮಿಳು ನಾಡು, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಚೆನ್ನೈ, ಕೇರಳ, ದೆಹಲಿ ಮುಂಬಯಿ, ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ, ಮಲೇಶಿಯ,ಹಾಂಕಾಂಗ್, ಕೌಲಾಲಾಂಪುರ, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಹಲವು ಶಿಷ್ಯರು
ಮೃದು ಮಾತಿನ, ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದ ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ ೮೦ ರ ಹರೆಯದಲ್ಲೂ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ವಯಲಿನ್ ವಾದ್ಯದ ಪಾಠವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಅದೇ ಉತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿರುವ,  ಸಿ. ರಾಮದಾಸ, ಕಾಂಭೋಜಿ,  ಎಮ್. ಆನಂದ್, ಕಾಶಿನಾಥ್ ಮೊದಲಾದವರು ಉನ್ನತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ, ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿರುದುಗಳು 
 ಸೋಸಲೆ ವಾದಿರಾಜ ಮಠದಿಂದ 'ವಾದನ ಕಲಾ ನಿಪುಣ' 
 ಚಿಂತಾಮಣಿ ಗಾಯನ ಸಮಾಜ, 'ನಾದ ಚಿಂತಾಮಣಿ' ಬಿರುದು,
 ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ  ಗಾಯನ ಸಮಾಜದ ೩೨ ನೆಯ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನ ದಲ್ಲಿ  ವರ್ಷದ ಕಲಾವಿದ ಸನ್ಮಾನಿತರು 
 ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರಿ'

ಮರಣ 
ವಿದ್ವಾನ್. ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪನವರು, ಎಂದೂ   ಪ್ರಚಾರ ಬಯಸದ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದವರೂ ಅಲ್ಲ . ತಮ್ಮ  ೯೧ ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು, ೨೦೧೩ ರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೭ ರಂದು  ನಿಧನರಾದರು.

ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು
ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ

ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯಇದು ೧೨-೧೩ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ  ಕದಂಬರ ದೇಗುಲ.ಇದು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು ತಾಲ್ಲೊಕಿನ ಹಳೆಹೊನ್ನತ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಗರಶೈಲಿಯ ವಿಷ್ಣುವಿನ ೨೪ ಅವತಾರವಾದ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಇದರ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ದೇಗುಲ ಮಾತ್ರ ಇದೀಗ ಮೌನ ಧರಿಸಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಬಹುಸುಂದರವಾದ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಸುರಿ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ ಇಲ್ಲಿಯ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸೂಗಸು.

ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಅಭಯ ಹಸ್ತದೂಂದಿಗೆ ಪದ್ಮ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆ, ಕಾಲುಗಳ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೂ ಚಾಮರಧಾರಿ ಸುಂದರಿಯರು, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೀಜಫಲ ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ದಶಾವತಾರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ ಮತ್ತು ವರಾಹ ಅವತಾರಗಳು ಪ್ರಾಣೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ನರಸಿಂಹ, ವಾಮನ, ಪರಶುರಾಮ, ಬಲರಾಮ, ದಶರಥರಾಮ, ಬುದ್ದ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿಯನ್ನೂ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಗರುಡ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗಳಗನಾಥದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಈ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯ ಶಿಲ್ಪವು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ದೇವಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅನಂತಶಯನ ಮೂರ್ತಿಯ ಶಿಲ್ಪ, ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ನಾಗರಹಾವುಗಳನ್ನೂ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವೆ. ಈ ದೇವಾಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಸಹ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ೧೨-೧೩ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಶಾಸನವಿದ್ದು, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡೆಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ತುತಿಸಿದಂತೆ ದೇವನಾಗರ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪುರಾತನವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲಾನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಕಂಗೂಳಿಸುವ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ದೇವಾಸ್ಥಾನವು ತುಂಬಾ ಹಾಳಾಗಿದ್ದು, ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ದೇವಾಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಿದುಷಿ. ಉಷಾ ದಾತಾರ್

ಉಷಾ ದಾತಾರ್, ಭಾರತಿಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭರತನಾಟ್ಯಂ, ಮೋಹಿನಿ ಆಟ್ಟಂ, ಕುಚಿಪುಡಿ ಮತ್ತು ಕಥಕ್ಕಳಿ ನಾಟ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ  ಪರಿಣತಿಗಳಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರು, ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೃತ್ಯ  ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ನಾಟ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಇಂಡೋ-ಚೈನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ನೇಫಾ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶ'ದ ಯೋಧರ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ನೃತ್ಯಗಳು,  ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವುಗಳು. ದಾತಾರ್ ರವರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, 'ದೇವಾಲಯದ ನೃತ್ಯದ ಪುನರ್ಚೇತನ', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟು,, ಎಲ್ಲರ ಅಭಿನಂದನೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ.,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆ
ಉಷಾ, ಅರಸಿಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ  ೭ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲೆಯಾದಾಗಲೇ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರು, ಅವರ ತಾಯಿ, 'ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಭಾ'. ನಂತರ 'ಕೇರಳ ಕಲಾ ಮಂಡಲಂ' ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಗಳಿಸಿ, ೫ ವಷಗಳ ಕಾಲ 'ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿ ಆಟ್ಟ್ಸ್ಂ, ಮತ್ತು ಭರತ ನಾಟ್ಯಂ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ 'ಆಂಧ್ರ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ'ಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ 'ಕುಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, 'ದೇವಾಲಯ ನೃತ್ಯ', ಸಾತ್ವಿಕ ಅಭಿನಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯಿತು. ಬಳಿಕ  ಡಾ. ಕೆ. ವೆಂಕಟಲಕ್ಷಮ್ಮ,ಮತ್ತು ಜೇಜಮ್ಮ ನವರ ಬಳಿ, ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಗುರುಗಳು :
  ಡಾ. ನಟರಾಜ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸಾತ್ವಿಕ ಅಭಿನಯದ ಹಲವು ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು.
  ಭರತನಾಟ್ಯದ ಗುರುಗಳು,  ಶ್ರೀಮತಿ ಅಲಮೇಲು,  ಶ್ರೀ ಕಣ್ಣನ್ ಮರಾರ್, ಮತ್ತು  ಶ್ರಿ. ಪ್ರೊ. ಭಾಸ್ಕರ್, ಬಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರತ್ನಂ, ಸ್ಯಾರಿಡೇ ಮಾಣಿಕ್ಯಂ,  
  ಮೋಹಿನಿ ಆಟ್ಟಂ,  ಶ್ರೀಮತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಚಿನ್ನಮ್ಮು ಅಮ್ಮು, 
  'ಸಿಂಹನಂದಿನಿ' ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಕುಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ  ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, 'ಬರೋಡದ ದರ್ಪಣ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯ ಗುರು', ಸಿ.ಆರ್.ಆಚಾರ್ಯ ರವರಿಂದ ತರಬೇತಿ.  
  'ಪೂತನ ಮೋಕ್ಷಂ' ಕಥಕ್ಕಳಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನೀಲಕಂಠನ್,

ಸಾಧನೆಗಳು 
'ಕಾಡು ಕುದುರೆ', 'ಮಾಡಿ ಮಾಡಿದವರು' ಮುಂತಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ನಿದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ನಾಟ್ಯ ವಿಶಾರದೆ, 'ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲಾ'ರವರು 'ಮೋಹಿನಿ ಆಟ್ಟಂ' ನೃತ್ಯವನ್ನು ದಾತಾರ್ ರಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ದಾತಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ರೂಪಕಗಳು ದೇವಾಲಯ  ನೃತ್ಯಗಳು, ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಬಿತ್ತರಗೊಂಡು, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜನಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.

ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ 'ಕಥಕ್ಕಳಿ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ'ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.   
  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೃತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ, ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.  
 ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಾಟಕ ಹಾಗು ನೃತ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ರೀಡರ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
 ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಡಿದ 'ಉಷಾ ದಾತಾರ್' 'ಯೋಗ ಕೆಂದ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ'ಯಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 
 ೧೯೮೨-೮೪ ರ ಸಾಲಿನ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. 
 ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
  ೧೯೯೪-೯೫ ರ  ಸಾಲಿನ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪ್ರದಾನಮಾಡುವ, “ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ತಿಲಕ” ಬಿರುದು ಮತ್ತುಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಎಮ್.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್

ಎಮ್.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ (ಜನನ ೭ ಆಗಸ್ಟ್  ೧೯೨೫ - ಮರಣ 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್2023) ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದವರು. ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಹಸಿರುಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದವರು. ಇದನ್ನು ಇವರು "ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕ್ರಾಂತಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಕೃಷಿ
ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್

ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ (ನವೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೫೮) ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ‘ಪವಮಾನ ಜಗದ ಪ್ರಾಣ’, ‘ಮುನಿಸು ತರವೇ ಮುಗುದೆ’, ‘ಸಂಜೆಯ ರಾಗಕೆ ಬಾನು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ’ ಇಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕದವರಿಲ್ಲ. ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ನಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಗಾಯಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್. ‘ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ’, ‘ಭಾವ ಗೀತೆ’, ‘ಜನಪದ ಗೀತೆ’, ‘ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನ’ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಗಾಯಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್.

ಜೀವನ
ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ  ೨೮ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೮ ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ  ಹರಿಹರ ನಾಯಕ್ ಮತ್ತು ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಾಯಕ್ ಪಂಡಿತ ದೇವದಾಸ ನಾಯಕ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ  ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.  

ವಿವೇಕಾನಂದ  ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಇವರಿಗೇ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ.  ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಅರಸುತ್ತಾ ಬಂದವು.  

ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ ನಾಯಕ್  ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ದಾಸರಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೆಸರಾದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಕದೊಂದಿದೆ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮಗ ಯಾವುದಾರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಲಿ ಎಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್ ಗಾಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ  ಮಂಗಳೂರಿನ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಗಾಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು.  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಯೋಲಿನ್ ವಾದಕ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪದ್ಮಚರಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ನವೋದಯ’ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತರು.  

ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆದ ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಅರಸಿ ಬಂದವು. ‘ಕೆಂಡದ ಮಳೆ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ದೊರಕಿತು. ಮುಂದೆ ‘ಗೌರಿ ಗಣೇಶ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಸಂಘದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತರಾದರು.   

ಸಿ.ಅಶ್ವಥ್ ರವರ ಹಲವಾರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೂ ಹಾಡಿದರು. ‘ಸಲ್ಲಾಪ’ ಇವರ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾವಗೀತಾ ಸೋಲೋ ಆಲ್ಬಂ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ  ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿಯವರ ರಚನೆಯ ‘ಸಂಜೆಯಾ ರಾಗಕೆ ಬಾನು ಕೆಂಪೇರಿದೆ’ ಹಾಗೂ ‘ಮುನಿಸುತರವೇ ಮುಗುದೆ’ ಗೀತೆಗಳು ಅಪಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವು.  

ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ದಾಸರಪದ, ಜನಪದ, ವಚನ ಹೀಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗಾಯಕರಾದರು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಾಡಿದ ‘ದಾಸನಾಗು ವಿಶೇಷನಾಗು’ ಗೀತೆಯಂತೂ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿತು.  ಹೀಗೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರನ್ನೂ ಮೀರಿವೆ. 

೧೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುವ ಗಾಯಕ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಗೀತೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಗಾಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಾಗ ಬಿಡುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ‘ಸಾಧನಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್’ನಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಸಹಾ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

‘ಶಿವ ಮಂದಿರ ಸಮ’, ‘ಬಾ ಮಲ್ಲಿಗೆ’, ‘ಏಳೆನ್ನ ಮನದನ್ನೆ’, ‘ಯಾವ ಹಾಡ ಹಾಡಲಿ’, ‘ತಾಯೆ ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಲಿ’, ‘ಯಾಕೋ ಕಾಣೆ ರುದ್ರವೀಣೆ’, ‘ಬೇಸರಾಗಿದೆ ಮಾತು’ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾವಗೀತೆಗಳು. 

ಕುವೆಂಪುರವರ ‘ವೈಚಾರಿಕ ಗೀತೆ’, ‘ಗಂಗೋತ್ರಿ’ ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ತಾವೇ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಕಚೇರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ೫೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು.

ಆಕರಗಳು
 ಉಪಾಸನಾ ಮೋಹನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸುಗಮಸಂಗೀತ.ಕಾಂ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಲೇಖನ
 ಗಣೇಶ ಬಂದ ಕಛೇರಿ ತಂದ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಲೇಖನ 
 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ

ವರ್ಗ : ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕರು
ವರ್ಗ : ಹಾಡುಗಾರರು
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ

ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ
|ಚಿಕ್ಕ ಹೆಸರು =ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
|ಚಿತ್ರ=
|caption=ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ
|ಧ್ಯೇಯ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ=
|ಪ್ರಕಾರ = ಸಾರ್ವಜನಿಕ
|ಸ್ಥಳ= ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ, ಭಾರತ
|ರಾಜ್ಯ=ಕರ್ನಾಟಕ, 
|ಕುಲಪತಿಗಳು=
|ಉಪಕುಲಪತಿಗಳು= 
|ಕ್ಯಾಂಪಸ್= 
|ಸ್ಥಾಪನೆ = ೨೦೦೮
|ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ=
|ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ =
|ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ= 
|ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ=
|ಇತರೆ =
|ಸಿಬ್ಬಂದಿ=
|ಅಂತರ್ಜಾಲ=http://www.uasraichur.edu.in/
|-
}}

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ   ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು

ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ  RGUHS, ಭಾರತ ದೇಶದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತ  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಉದ್ದೇಶ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಏಕೀಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು 1996 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇಡಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉನ್ನತ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು   ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಚಾರ ಒಂದೆ ರೀತಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವದು ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಉದ್ದೇಶ.

ಸ್ಥಾನ
RGUHS ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ UK ದ ಸದಸ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ.RGUHS ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅಗ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ದಂತ ವೈದ್ಯ  ಕಾಲೇಜುಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು‏‎
ದಾವಣಗೆರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ದಾವಣಗೆರೆ

ದಾವಣಗೆರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ , ಭಾರತದ  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.   ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿದೆ . ಈ .ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು 2008 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.
NAAC 2 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 2022 ದರಲ್ಲಿ  B+ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಮೊದಲ B Gradeಇತ್ತು.

ಸ್ಥಳ
ದಾವಣಗೆರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ  ಶಿವಗಂಗೋತ್ರಿ 73 ಎಕರೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದು   ,ನಗರದಿಂದ 9 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತೋಳಹುಣಸೆನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ದಾವಣಗೆರೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ .

ಅವಲೋಕನ
1979 to 1987  ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ
1987 to 2009. ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ
18 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 ದಾವಣಗೆರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭ
110 ಕಾಲೇಜುಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ 
ಏಳು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ,ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಿ.ಜಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣ.

ವಿಭಾಗಗಳು
ಕಲೆ. 
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. 
ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.
ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ.

ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳು

ವಾಣಿಜ್ಯ, 
ಬಯೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ,
ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ,
ಇತಿಹಾಸ
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ,
ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, 
ಅಕೌಂಟಿಂಗ್ & ಫೈನಾನ್ಸ್,
M.Ed., ಮತ್ತು MSW 
ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಪಿ.ಜಿ  ಸೆಂಟರ್. 

ಗ್ರಂಥಾಲಯ :
ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕ  ಸಂಗ್ರಹಣೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ತುಮಕೂರು

ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಭಾರತದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 2004 ರಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯ
ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ವಿಭಾಗಗಳು

ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ

ಕಲಾ ವಿಭಾಗ
  ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
 ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರ
 ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
 ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
 ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ
 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ
 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯ

ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ
 ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
 ರಸಾಯನಶಾಸತ್ತ್ರ
 ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
 ಜೀವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
 ಜೀವತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
 ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ 
 ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ 
 ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ
 ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
 ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
 ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ

ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗ
 ವಾಣಿಜ್ಯ
 ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತ

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪೀಠ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ

ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬೆಳಗಾವಿಯ ಭೂತರಾಮನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೆ ಆರ್ ಸಿ ಜಿ ಪಿ  ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆ ಆರ್ ಸಿ ಜಿ ಪಿ ಕೇಂದ್ರವು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು,ಆದರೆ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ವಿಭಾಗಗಳು
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 
ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗಣಿತ ವಿಭಾಗ
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ
ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ
ಇಂಗ್ಲೀಷ ವಿಭಾಗ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು‏‎
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರು

ಕೆಎಸ್ ಜಿಎಚ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು :ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ  ಗಂಗೂಬಾಯಿ  ಹಾನಗಲ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,ಸಂಗೀತದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ .ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ .ಪದವಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಾಗೂ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ,ಯು ಜಿ ವಿಷಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನ
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತ
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ತಬಲಾ
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಸಿತಾರ್
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವೀಣಾ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವಯಲಿನ್
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮೃದಂಗ
ಭರತನಾಟ್ಯ
ನಾಟಕ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು‏‎
ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೀದರ

ಕರ್ನಾಟಕ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ   ಬೀದರ ನಗರದ ನಂದಿನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿ

ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು  ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಅದರಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕೊಡ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು 

ಪದವಿ ವಿಭಾಗಗಳು 

ವಾಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಉಪಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ  ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

 ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ  ಗಣಕಯಂತ್ರ ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ (ಎಮ್. ಸಿ. ಎ.)

 ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ  ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತ (ಎಮ್. ಬಿ. ಎ.)

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚೆಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ , ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ  (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಅರ್ಹತೆ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ರಕ್ಷಣಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಎಸ್.ಸಿ/ಎಸ್.ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಯೋಜನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆರಿಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಮಾಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಅಂಗವಿಕಲರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳು

 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್

ಜೀವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ

ಟಿ ಸಿ ಎಸ್ (ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟನ್ಸಿ  ಸರ್ವಿಸಸ್), ಮೈಂಡ್ ಟ್ರೀ, ಐ ಗೇಟ್, ಎಂಪಾಸಿಸ್ ಹಾಗೂ ಐಬಿಎಮ್ ಮುಂತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಂದರ್ಶನ ನಡುಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ 

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿ

ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು  ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಅದರಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕೊಡ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು 

ಪದವಿ ವಿಭಾಗಗಳು 

ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚೆಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ , ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ  (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಅರ್ಹತೆ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ರಕ್ಷಣಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಎಸ್.ಸಿ/ಎಸ್.ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಯೋಜನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

 ಅಂಗವಿಕಲರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳು

 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕೆ.ಎಲ್.ಇ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ 

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು