Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ವಿ.ಆರ್.ಗೌರಿಶಂಕರ್

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ವಿ.ಆರ್ ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ.   ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.  ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೌಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದ ಪೀಠಂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವಿ.ಆರ್ ಗೌರಿಶಂಕರ್ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರು   ಆದರೆ ಇಂಡಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಡಾ.ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಸ್ವಾಮಿ, ಡಾ ರಾಜೀವ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರ ಭಾರಿ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮುಜುಗರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೯೫೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ ರಂದು ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾತ ಈ ಹಿಂದೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.  ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿ.ಎಮ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ  ಪಡೆದರು.  ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೀಠದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಸ್ತಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ೧೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠದ ಇತರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಠವು ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟ, ಸ್ವಸ್ತಿ ಗ್ರಾಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳ ದತ್ತು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಿಟ್‌ನಂತಹ ಉಚಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಠದ  ಮಠಾಧೀಶರಿಗೆ ಹೊಸ ನಿವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ೩೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಹೊಸ ಭೋಜನಶಾಲೆ (ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ವೇದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಯನ್ನು (ವೇದಗಳ ಶಾಲೆ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇತರ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ನಂತರ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾಸಿಕ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆಡವುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವು  ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 

ಆಡಳಿತದ ನೇತೃತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಅನೇಕ ಮಠ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆನಡಾದ ಶೃಂಗೇರಿ ವಿದ್ಯಾಭಾರತಿ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠಂ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾದ ರಂಗದೊರೆ ಸ್ಮಾರಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ   ಹಾಗು ಆದಿ ಶಂಕರ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಗೌರವ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು   ಅವರು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಗೌರಿಶಂಕರ್ ಅವರು ಗೀತಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದ ಪೀಠ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 

ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಚ್ಎಮ್ಐ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್) ಅನ್ನು ೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೪  ರಂದು ಭಾರತದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆರೋಹಣವಾದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹಿಲರಿ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪರ್ವತಾರೋಹಣವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ  ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ  ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಎಮ್ಐ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ಪ್ರವರ್ತಕ ನರೇಂದ್ರ ಧರ್ ಜಯಲ್ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ಎಚ್ಎಮ್ಐ ಗಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ತರಬೇತಿಯ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಜೋಸೆಫ್ ಅಲೆನ್ ಸ್ಟೈನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು, ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬಳಿಯ ಬಂಗಾಳ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.

ಎಚ್ಎಮ್ಐ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಾಹಸ, ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಬಹಳ ಸಮಗ್ರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣವನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆಯವರು,  ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಕ್ಷೇತ್ರ ತರಬೇತಿಯ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು 

 ಕರ್ನಲ್ ನರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್
 ಅರ್ಚನಾ ಸರ್ದಾನ
 ಮಾಲವತ್ ಪೂರ್ಣ
 ಹರ್ಷವರ್ಧನ್ ಜೋಶಿ
 ಸತ್ಯರೂಪ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
 ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ.

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹಿಮಾಲಯ
ಪರ್ವತಗಳು
ಧನಿ ರಾಮ್ ಚತ್ರಿಕ್

ಧನಿ ರಾಮ್ ಚತ್ರಿಕ್ (೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೬ - ೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೫೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಾರ.  

ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು ಶೇಖುಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಸಿಯನ್ -ವಾಲಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರ ತಂದೆ ಪೋಹು ಲಾಲ್,  ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಗಡಿಯವನು.  ಅವರ ತಂದೆ ಕೆಲಸದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಲೋಪೋಕೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅವರಿಗೆ ಗುರುಮುಖಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.   ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿಂದೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಪಂಜಾಬಿ ಕವಿ ಭಾಯ್ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಸಿಖ್ ನಂಬಿಕೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದರು.  ಈ ಸಭೆಯು ಅವರು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಭಾಗಶಃ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 

 ಭಾರತಿ ಹರಿ ಬಿಕ್ರಮಜಿತ್ (೧೯೦೫)
 ನಲ್ ದ್ಮಾಯಂತಿ (೧೯೦೬)
 ಧರ್ಮವೀರ್ (೧೯೧೨)
 ಚಂದನ್ವಾರಿ (೧೯೩೧)
 ಕೇಸರ್ ಕಿಯಾರಿ (೧೯೪೦)
 ನವಾನ್ ಜಹಾನ್ (೧೯೪೨)
 ನೂರ್ ಜಹಾನ್ ಬಾದಶಾಬೇಘಮ್ (೧೯೪೪)
 ಸುಫಿಖಾನ (೧೯೫೦)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಅಪ್ನಾಆರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಮೇಲೆ ವಿಚ್ ಜಟ್ಟ್' ಕವಿತೆ. ಕಾಂ

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಭಾರತೀಯ ಕವಿಗಳು
ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಾಗಳಿ

ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬಾಗಳಿ (ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಲ್ಗಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ.

ನಿರ್ಮಾಣ 
ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಎರಡು ಕನ್ನಡ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ: ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ೯೮೭ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ರಾಜ ತೈಲಪ II (ಅಹವ ಮಲ್ಲ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. (ರಾಜವಂಶವನ್ನು ನಂತರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ದುಗ್ಗಿಮಯ್ಯ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡಿದರು.   ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು " ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ವಿಮಾನ (ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಗೋಪುರ ) ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪ (ಸಭಾಂಗಣ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೇತರ ತೆರೆದ ಮಂಟಪದಿಂದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  "ದೇಗುಲದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರವು ನಂತರದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮರುನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.  ೧೦ ನೇ ಮತ್ತು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಮೂವತ್ತಾರು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ( ದಾನಶಾಸನ,  ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ) ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ 

ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಯು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿ (ಕೋಶ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಗೃಹ ), ಮುಖಮಂಟಪ (  ಅಂತರಾಳ ), ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮುಚ್ಚಿದ ಸಭಾಂಗಣ ( ಮಹಾ ಮಂಟಪ ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ರಚನೆಗಳು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಸಭಾಂಗಣವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ ಸಭಾಂಗಣದಿಂದ ( ಸಭಾಮಂಡಪ ) ಐವತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕೃತವಾದ  ತಿರುಗಿದ ಕಂಬಗಳು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವ ಸಭಾಂಗಣದೊಂದಿಗೆ ( ಮುಖಮಂಡಪ ) ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೂಟ ಸಭಾಂಗಣದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ (ಹಿಂದೂ ದೇವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ರೂಪ) ದೇವರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.   ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ದೇಗುಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಎಂಟು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐವತ್ತು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ ( ಜಗತಿ ) ಬಾಲ್ಕನಿ ಆಸನವನ್ನು (ಕಕ್ಷಾಸನ ) ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂದಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪೂರ್ವ ದ್ವಾರದ ಬಾಗಿಲು ಮಾರ್ಗಗಳು (ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನ ಸಹವರ್ತಿ ನಂದಿ) ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅಂತ್ಯದ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ, ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ), ಗಣೇಶ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಸೂರ್ಯ, ಅನಂತಶಯನ ( ವಿಷ್ಣು ಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವರು), ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ( ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ರೂಪ) ಸೇರಿವೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 Adam Hardy, Indian Temple Architecture: Form and Transformation : the Karṇāṭa Drāviḍa Tradition, 7th to 13th Centuries, Abhinav, 1995, New Delhi,  .
 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹರಿಹರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೨೩ – ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೨೪  ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವೀರ ನರಸಿಂಹ II ರ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಪೊಲಾಲ್ವಾ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪಟ್ಟಿತು.ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ನರಸಿಂಹ III ರ ದಂಡನಾಯಕ ಸೋಮ ಕೆಲವು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.  ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳಾದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ಸಮ್ಮಿಲನವಾದ ಹರಿಹರ ದೇವರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರವು ಶಿವನ ಬಲ ಲಂಬ ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಡ ಲಂಬ ಅರ್ಧದ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ.  ಚಿತ್ರವು ಅದರ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದಂತಕಥೆ 
ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಹ (ಅಥವಾ ಗುಹಾಸುರ) ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಒಮ್ಮೆ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದನು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಂಗಿ ದುರ್ಗ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗೋವಿನಹಾಲು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮುದನೂರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಐರಣಿ ಅವನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. . ಗುಹನು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅದರ ಸದ್ಗುಣದಿಂದ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅಥವಾ ಹರ (ಶಿವ) ಅವನನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ನಂತರ ಗುಹನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೀಡಕನಾದನು. ಬ್ರಹ್ಮನ ವರವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಗುಹನನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹರಿಹರ (ಸಮ್ಮಿಳನ) ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದರು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವತಾರದ ಅವರೋಹಣವು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಕೂಡಲೂರಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ 

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮಂಟಪ (ಸಭಾಂಗಣ) ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಂಟಪದ ಹೊರ ಗೋಡೆಯು ಅನೇಕ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ಸರಿತಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.  ಮಂಟಪದ ಗೋಡೆಯು ಪ್ಯಾರಪೆಟ್ ಗೋಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಛಾವಣಿಯ ಹೊರ ತುದಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಅರ್ಧ ಕಂಬಗಳಿವೆ .  ತೆರೆದ ಮಂಟಪದ ಚಾವಣಿಯು ಕಮಲದಂತಹ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಾವಣಿಯು ತಿರುಗಿದ ಪೂರ್ಣ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ವಸ್ತು ಸಾಬೂನು ಕಲ್ಲು (ಇದನ್ನು ಪಾಟ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ).   ದೇಗುಲದ ಮೇಲಿನ ಮೂಲ ಗೋಪುರ ( ವಿಮಾನ ) ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.  ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಳೆಯ- ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 
 
 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗಂಗಾಸತಿ

ಗಂಗಾಸತಿ ಅವರು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಂತ ಕವಿ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಆಕೆಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಕೆ ಸುಮಾರು ೧೨ ರಿಂದ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಜ್‌ಪಾರಾ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾವನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಪಲಿತಾನ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವಯ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯಾದವ್ ಕುಲ) ರಜಪೂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಇಂದಿನ ಭಾವನಗರ ಸಮೀಪದ ಸಂಧಿಯಾಲಾ ಗ್ರಾಮದ ಕಹಲ್‌ಸಾಂಗ್ ಗೋಹಿಲ್ ಅಥವಾ ಕಲುಭಾ ಗೋಹಿಲ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ನಿಜಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ದಂಪತಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮನೆಯು ಭಕ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ   ಗುಡಿಸಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು, ಕಲುಭನು ಒಮ್ಮೆ ಹಸುವನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದನು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವನು ವಿಷಾದಿಸಿ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಗಂಗಾಸತಿಯು ತನಗೂ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅವಳು ಪನ್‌ಬೈಯನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅವಳು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿ  ಐವತ್ತೆರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದರಂತೆ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಭಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವಳು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಳು.

ಭಜನೆಗಳು 
ಗುರುವಿನ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ, ಭಕ್ತನ ಜೀವನ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಪದಗಳಂತಹ, ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಈ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಳು. ಈ ಭಜನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೂಪ ಅಥವಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಆಕೆಯ ಭಜನೆಗಳು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಗಾಯಕರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ 
೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ, ದಿನೇಶ್ ರಾವಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಗಂಗಾಸತಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಆಕೆಯ ಜೀವನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Bhajans of Gangasati

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ

ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ ಹಿಂದೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ವಸು ಬರಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಾಘ್ ಬರಸ್ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಪಿಠಪುರಂ ದತ್ತ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಶ್ರೀಪಾದ ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಭರ ಶ್ರೀಪಾದ ವಲ್ಲಭ ಆರಾಧನಾ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹಾಲನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾನವ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ವಾಘ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಬ್ಬರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಲಗಳ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊಸ ಲೆಡ್ಜರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ  ಮತ್ತು ನಂದಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ನಂದಿನಿ ವ್ರತ ಎಂದೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಜೀವನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೋಧಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಾಧಕರು ಈ ದಿನದಂದು ಯಾವುದೇ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರ ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.  ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ರಾಜ ಉತ್ತಾನಪಾದ (ಸ್ವಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಮಗ) ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಸುನೀತಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದ ಕಾರಣ, ಅವರಿಗೆ ಧ್ರುವ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಆಚರಣೆಗಳು 
ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಹಣೆಗೆ ಸಿಂಧೂರ/ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜನರು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಸು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪವಿತ್ರ ಹಸುವಾದ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಗೋಧಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹೆಸರುಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಮುಂಗ್ ಬೀನ್ಸ್ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹಸುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಗೋವಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನಂದಿನಿ ವ್ರತ/ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಸುಗಳು ಮಾತೃತ್ವದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವು ದೀಪಾವಳಿ ಪೂಜೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿವೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಕಾಮಧೇನು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ (ಬಚ್ ಬರಸ್) YouTube
 ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋವತ್ಸ ದ್ವಾದಶಿ ಉತ್ಸವ (ಬಚ್ ಬರಸ್)

ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು
ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ

ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠವು ಮಾಧ್ವ ವೈಷ್ಣವ ಮಠವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯ ದ್ವೈತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ತೀರ್ಥರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.  ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ ಜನಾರ್ದನ ತೀರ್ಥರು ಈ ಮಠದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಮಿಗಳು . ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ಕಾಳಿಂಗಮರ್ಧನ ಕೃಷ್ಣ .  ಮಠವು ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಠವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಉಡುಪಿ, ರಾಮನಕಟ್ಟೆ, ಪಾಡಿಗರು, ಪೇಜಾವರ, ದಂಡತೀರ್ಥ, ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ( ಅಲಹಾಬಾದ್ ) ಇವೆ.

ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠವು ಕೊನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ  ಆಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್ ಅವರು "ಉಳುವವನೇ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕ" ಎಂಬ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಕೃಷ್ಣಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಮಠವು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸುರತ್ಕಲ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಾದ ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥರು ಕೃಷ್ಣಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಠವನ್ನು ಶ್ರೀ  ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮಠದ ಒಳಗೆ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ರಚನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ರಚನೆ ಅಪರೂಪ.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ (ಗುರುಪರಂಪರೆ) ಪರಂಪರೆ 

 ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ (೧೨೩೮-೧೩೧೭)
 ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ತೀರ್ಥ (೧೩೧೭-೧೩೧೯)
 ಶ್ರೀ ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕ ತೀರ್ಥ (೧೩೧೯-೧೩೫೯)
 ಶ್ರೀ ವಾಗೀಶ ತೀರ್ಥ (೧೩೫೯-೧೪೦೭)
 ಶ್ರೀ ಲೋಕೇಶ ತೀರ್ಥ (೧೪೦೭-೧೪೪೭)
 ಶ್ರೀ ಲೋಕನಾಥ ತೀರ್ಥ (೧೪೪೭-೧೪೬೧)
 ಶ್ರೀ ಲೋಕಪೂಜ್ಯ ತೀರ್ಥ (೧೪೬೧-೧೪೭೩)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರಾಜ ತೀರ್ಥ (೧೪೭೩-೧೪೮೩)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಾಧಿರಾಜ ತೀರ್ಥ (೧೪೮೩-೧೪೯೩)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಾಧೀಶ ತೀರ್ಥ (೧೪೯೩-೧೫೦೬)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥ (೧೫೦೬-೧೫೧೯)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವವಂದ್ಯ ತೀರ್ಥ (೧೫೧೯-೧೫೩೦)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವರಾಜ ತೀರ್ಥ (೧೫೩೦-೧೫೪೧)
 ಶ್ರೀ ಧರಣೀಧರ ತೀರ್ಥ (೧೫೪೧-೧೫೫೫)
 ಶ್ರೀ ಧರಾಧರ ತೀರ್ಥ (೧೫೫೫-೧೫೬೭)
 ಶ್ರೀ ಪ್ರಜ್ಞಾಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥ -I(೧೫೬೭-೧೫೭೮)
 ಶ್ರೀ ತಪೋಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥ (೧೫೭೮-೧೫೮೯)
 ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥ (೧೫೮೯-೧೬೦೧)
 ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ತೀರ್ಥ (೧೬೦೧-೧೬೧೪)
 ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ ತೀರ್ಥ (೧೬೧೪-೧೬೨೭)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಪುಂಗವ ತೀರ್ಥ (೧೬೨೭-೧೬೩೮)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವವಲ್ಲಭ ತೀರ್ಥ (೧೬೩೮-೧೬೪೯)
 ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಭೂಷಣ ತೀರ್ಥ (೧೬೪೯-೧೬೫೯)
 ಶ್ರೀ ಯಾದವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ (೧೬೫೯-೧೬೭೦)
 ಶ್ರೀ ಪ್ರಜ್ಞಾಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥ II (೧೬೭೦-೧೭೦೧)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಧಿರಾಜ ತೀರ್ಥ (೧೭೦೧-೧೭೦೫)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥ (೧೭೦೫-೧೭೬೬)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾವಲ್ಲಭ ತೀರ್ಥ (೧೭೬೬-೧೭೭೫)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ (೧೭೭೫-೧೭೮೪)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ತೀರ್ಥ (೧೭೮೪-೧೭೯೯)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಮುದ್ರ ತೀರ್ಥ (೧೭೯೯-೧೮೨೦)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಪತಿ ತೀರ್ಥರು (೧೮೨೦-೧೮೨೦)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಧೀಶ ತೀರ್ಥ (೧೮೨೦-೧೮೮೬)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಪೂರ್ಣ ತೀರ್ಥ (೧೮೮೬-೧೯೩೮)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರತ್ನ ತೀರ್ಥ (೧೯೩೮-೧೯೭೨)
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ತೀರ್ಥ (ಈಗಿನ ಸ್ವಾಮೀಜಿ)(೧೯೭೨)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ "ಉಡುಪಿ ಆನ್ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್" ಕಿರುಪುಸ್ತಕ.

ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಪ್ಯಾಪಿಲಿಯೋ ಬುದ್ಧ

ಪ್ಯಾಪಿಲಿಯೋ ಬುದ್ಧ, ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಡೆಡ್ ನವಿಲು,   ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ವಾಲೋಟೈಲ್ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ.    ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ವಿವರಣೆ 
ಪಿ. ಬುದ್ಧ ಪಿ. ಪಾಲಿನುರಸ್ ಅನ್ನು  ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಹಸಿರು ಮಾಪಕಗಳ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮುಂಭಾಗದ ಹೊರಭಾಗವು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಮೂರನೇ ಭಾಗವು ತಪ್ಪಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಲುನ್ಯೂಲ್ಗಳ ಸಬ್ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹಸಿರು ಮಾಪಕಗಳಿಲ್ಲದ, ಡಿಸ್ಕಲ್ ಟ್ರಾನ್‌ವರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು, ಮುಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಪಿ. ಪಾಲಿನೂರಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತುಂಬಾವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾದ ಮುಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಡಿಸ್ಕಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಡೋರ್ಸಲ್ ಉದ್ದದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂಡ್ವಿಂಗ್ನ ಡಿಸ್ಕಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ( ಪಿ. ಪಾಲಿನುರಸ್ನಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಓಕ್ರೇಸಿಯಸ್ ಟೋರ್ನಲ್ ಓಸೆಲ್ಯುಸ್ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಟರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ೭ ರಲ್ಲಿನ ಉಪಾಪಿಕಲ್ ಓಕ್ರೇಸಿಯಸ್ ಲುನುಲ್ ಸಹ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. 

ಕೆಳಭಾಗವು ಪಿ. ಪಾಲಿನುರಸ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಹಿಂಭಾಗದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಬ್‌ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಓಕ್ರೇಸಿಯಸ್ ಲುನ್ಯುಲ್‌ಗಳು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಿಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪಿ. ಪಾಲಿನುರಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಆಂಟೆನಾಗಳು, ತಲೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  

ಇವುಗಳು ೧೦೭–೧೫೫ ಮಿಮೀ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್ ಎದೆಗೂಡಿನ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಸಿರು, ಶೀಲ್ಡ್ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಿಳಿ ರೇಖೆಯೊಂದಿಗೆ ೫ ರಿಂದ ೧೧ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷದ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸರಣಿಗಳಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ಯೂಪಾವು ಕುಹರವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ, ತಲೆ ಸೀಳಿದೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಬದಿಗಳನ್ನು ಕೀಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಡು ಹಸಿರು ವೆಂಟ್ರಲಿ ಬಣ್ಣ, ತೆಳು ಹಸಿರು ಬೆನ್ನಿನ (ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಐಟ್ಕೆನ್ ನಂತರ)ಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಹೋಸ್ಟ್ ಸಸ್ಯಗಳು 
ಲಾರ್ವಾ (ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್) ಅನ್ನು ಜಾಂಥೋಕ್ಸಿಲಮ್ ರೆಟ್ಸಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿತಿ 
ಈ ಜಾತಿಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಬೆದರಿಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 Erich Bauer and Thomas Frankenbach, 1998 Schmetterlinge der Erde, Butterflies of the world Part I (1), Papilionidae Papilionidae I: Papilio, Subgenus Achillides, Bhutanitis, Teinopalpus. Edited by Erich Bauer and Thomas Frankenbach.  Keltern: Goecke & Evers; Canterbury: Hillside Books  
 
 
 
 
 
 

ಚಿಟ್ಟೆಗಳು
ಗಂಧದಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೨೨)

ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೨೨ ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಡಾಕ್ಯುಡ್ರಾಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ನಟ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾಗಿತ್ತು.  ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.  

ಪುನೀತ್ ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಶೆಷತೆಯ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು .

ಆವರಣ 
ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವನ್ಯಜೀವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಗಲ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ 
 ಸ್ವತಃ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ 
 ಸ್ವತಃ  ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆ.ಎಸ್
 ಸ್ವತಃ ಅಶ್ವಿನಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್

ಬಿಡುಗಡೆ 
ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ( Sanskrit: लक्ष्मी नरसिंहः) ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತ್ನಿ ನರಸಿಂಹ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವತಾರಗಳ ಉಭಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಇದು ನರಸಿಂಹನ ಐದು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜ್ವಾಲಾ ನರಸಿಂಹ, ಗಂಡಬೇರುಂಡ ನರಸಿಂಹ, ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಎಂಬ ಪದವಾಗಿದೆ.

ದಂತಕಥೆ 
ನರಸಿಂಹನ ದಂತಕಥೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಅವನ ಕೋಪವು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೇವತೆಯು ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳು ಆತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಆತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಅವಳು ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನ ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವತೆ ಶಾಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ನೋಟವು ಹೆಚ್ಚು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಸೌಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವನ ಉಗ್ರ (ಭಯಾನಕ) ಅಂಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಅವನ ಮುಖವು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಂಡ, ಅವನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತನಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ.  ಅವನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಂಚಜನ್ಯದ ತನ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ 
ತಿರುಪ್ಪಾವೈಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಯನ್ನು ಉದಾತ್ತ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ( ಪುರುಷೋತ್ತಮ ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು 

 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಂತರವೇದಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಧರ್ಮಪುರಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಯಾದಾದ್ರಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಂಗಳಗಿರಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜಾವಗಲ್
 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭದ್ರಾವತಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾರನಹಳ್ಳಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಿಜ್ಞಾನಸಂತೆ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನರಸಿಂಹಪುರಂ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿ

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರಾಯಣ
 ವೈಕುಂಠ ಕಮಲಜ
 ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ದೇವಾಲಯಗಳು
ದೇವತೆಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು : ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ 

{| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;"
! style="width:6em;" |ಜಿಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿ
! style="width:70em;" |ಮಾರ್ಗ
! style="width:20em;" |ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
! style="width:5em;" |ಉದ್ದ (ಕಿ.ಮೀ.)
|-
|ಜಿ.ಹೆ. ೧
|ರಾಮನಗರ - ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ - ತಟ್ಟೆಕೆರೆ - ತಮ್ಮನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ - ಆನೇಕಲ್
|ರಾಮನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು
| 50 KM
|-

ಕರ್ನಾಟಕ
ಅವತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಚೀಮಾ

ಅವತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಚೀಮಾ (೧೯೩೩-೧೯೮೯) ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಹದಿನಾರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ.  ಅಂತೆಯೇ ಚೀಮಾರವರು ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ ಇತರ ೮ ಜನರೊಂದಿಗೆ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಲು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಕೈಗೊಂಡ ಮೂರನೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಡಿಯನ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಡಿಶನ್ ೧೯೬೫ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ೯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳನ್ನು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು. ಇದು ೧೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಎಂಎಸ್ ಕೊಹ್ಲಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ನವಾಂಗ್ ಗೊಂಬು, ಸೋನಮ್ ಗ್ಯಾತ್ಸೊ, ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಯಾಲ್, ಚಂದ್ರ ಪ್ರಕಾಶ್ ವೋಹ್ರಾ, ಅಂಗ್ ಕಾಮಿ, ಎಚ್‌ಪಿಎಸ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ, ಹರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ರಾವತ್ ಮತ್ತು ಫು ದೋರ್ಜಿ ಚೀಮಾ ಅವರ ಸಹ ಶಿಖರಾಧಿಕಾರಿಗಳು.       ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ೭ ನೇ ಬಿಎನ್ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕರ್ನಲ್ ಆಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು.  ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುರು ಹರಕ್ರಿಶನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಅವತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಚೀಮಾ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ  ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

೧೯೮೯ ನಿಧನ
೧೯೩೩ ಜನನ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹಿಮಾಲಯ
ಅರ್ಜುನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗ್ನಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗ್ನಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘ ( ಎನ್ಎಫ್‍ಪಿಎ ) ಎಂಬುದು ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳಿಂದಾಗುವ ಸಾವು, ಗಾಯ, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.   ೨೦೧೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎನ್ಎಫ್‍ಪಿಎ ತನ್ನ ೨೫೦ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ   ೫೦೦೦೦ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ೯೦೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಗ್ನಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಪುರುಷರು ರಚಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಫೈರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಏಕರೂಪದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪೈಪ್ ತಯಾರಕರು ರಚಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೋಸ್ಟನ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ  ೧೦೦ ಮೈಲುಗಳ (೧೬೦ ಕಿಮೀ) ಒಳಗೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಂಬರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಸಮಿತಿಯು ಏಕರೂಪದ ಮಾನದಂಡದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೮೯೬ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಫ್‍ಪಿಎಅನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ನಂತರ ಸಮಿತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ವರದಿಯು ಎನ್ಎಫ್‍ಪಿಎ ೧೩ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಫಾರ್ ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಇದು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಫೈರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. 

೧೯೦೪ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಎನ್ಎಫ್‍ಪಿಎ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಫೈರ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಫೈರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳು 
ಈ ಸಂಘವು ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಾಯಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಒಮ್ಮತದ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ . ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ೮೦೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ೨೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ 

ಸ್ಪಾರ್ಕಿ ದಿ ಫೈರ್ ಡಾಗ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗ್ನಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘದ ಅಧಿಕೃತ ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ,   ಅದರ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಗೇರ್ ನಲ್ಲಿರುವವರು ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ರೀತಿಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಡಾನ್ ಹಾಫ್ಮನ್ ಅವರು ಸ್ಪಾರ್ಕಿ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೈರ್ ಪ್ರಿವೆನ್ಶನ್ ವೀಕ್‌ನ ವಕ್ತಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕಾರ್ಕಳ

ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕಾರ್ಕಳ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ

ಇತಿಹಾಸ 
ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿರುವ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಕಳ ಜೈನಮಠದ ಭಟ್ಟಾರಕರಾದ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿಯವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಂತಾರ ರಾಜವಂಶದ ವೀರ ಪಾಂಡ್ಯ ಭೈರರಸ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು 1432 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 983 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಕಳ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಚರಿತ್ರೆ, 1686 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ  ಚದುರ ಚಂದ್ರಮ ರಚಿಸಿದ ಕಾರ್ಕಳದ ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಮೆ 
ಗ್ರಾನೈಟ್‌ನ ಒಂದೇ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾದ ಭಗವಾನ್ ಬಾಹುಬಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವು   ಇದೆ. ಎತ್ತರ,   ಅಗಲ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.    ವಿಗ್ರಹವನ್ನು  ಪೀಠ ಮತ್ತು ಆವೃತವಾದ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಪ್ರವೇಶ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೂಡಿನೊಳಗೆ ಯಕ್ಷನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ . ಗುಂಗುರು ಕೂದಲಿನ ಉಂಗುರಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗೈಗಳು ಮೊಣಕಾಲುಗಳವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ವಿಗ್ರಹವು 80 ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುತ್ತದೆ.   ಇದು  ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ. 

ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ವೇಣೂರು, ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಐದು ಏಕಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿವೆ.  ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಕಾರ್ಕಳ ಮತ್ತು ವೇಣೂರಿನ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲೆಯ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಅದ್ಭುತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ 
ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕವನ್ನು 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ 1,008 ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ( ಕಲಶಗಳು ) ಹೊತ್ತ ಭಕ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹಾಲು, ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದ ಪೇಸ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಸಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಗಂಧ, ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂರದ ಪುಡಿಗಳಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಬಿ ಚಂದ್ರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ವಿ ಎಸ್ ರಮಾದೇವಿ, 2015 ರಲ್ಲಿ ವಜುಭಾಯಿ ವಾಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು 
ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ಕಾರ್ಕಳ, ಮತ್ತು ಕೆರೆ ಬಸದಿ, ಆನೆಕೆರೆ ಸೇರಿದಂತೆ 18 ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಮೂಡಬಿದ್ರಿ ಕಾರ್ಕಳ ಸಮೀಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಕುಂಭೋಜ್
 ಅಹಿಂಸಾ ಪ್ರತಿಮೆ
 ನವಗ್ರಹ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವಿರೂಪತೆ

ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ,'ವಿರೂಪತೆ(ಡಿಫರ್ಮೇಶನ್)'ಯು ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಆಕಾರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿನ ಬಿಂದುವಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಚಲನವು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. 'ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)' ಎನ್ನುವುದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ಘನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆಂತರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಘನದ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ವಿರೂಪತೆಯ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಆಯಾಮದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)- ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ಚಿತ್ರದಿಂದ, 'ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)'ಯು ಒತ್ತಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಘನದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಪೀಡನ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೇಖೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣಿಯುವ ಬಿಂದು(ಯೀಲ್ಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್)ನವರೆಗೆ  ವಿರೂಪತೆಯು ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಬಲ್ಲದ್ದು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 'ವಿರೂಪತೆ(ಡಿಫರ್ಮೇಶನ್)'ಯು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕವಾಗಿರುವುದು. ವಸ್ತುವಿನ ರೇಖೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು 'ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಳುವರಿ ಬಿಂದುವಿನ ನಂತರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ವಿರೂಪತೆವು ಉಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 'ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿರೂಪತೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಘನ ವಸ್ತುವಿನ 'ಪೀಡನ' ಮತ್ತು 'ವಿಕೃತ'ವನ್ನು 'ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ ಆಪ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್' ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ 'ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್' ಎಂಬ ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ಎನ್ನುವುದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೂಪತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂದಾಜುಗಳು. ಆದರೆ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯಾದಾಗ, ವಸ್ತುವಿನ ತತ್ಕ್ಷಣದ ಗಾತ್ರದಿಂದ ನಿಜವಾದ ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)  ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಂಕೋಚನ ಬಾರವು (ಕಂಪ್ರೆಸಿವ್ ಲೋಡಿಂಗ್) (ಬಾಣದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಮೂಲ ಆಕಾರವು (ಡ್ಯಾಶ್ ಮಾಡಿದ ರೇಖೆಗಳು) ಉಬ್ಬುವ ಬದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಹೇಗೆ ವಿರೂಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ವಸ್ತುವು ಬಿರುಕುಗೊಳ್ಳದ ಅಥವಾ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳದೆ, ಬಲವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬದಿಗಳು ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ.

ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿರೂಪತೆಗಳು

ಶಾಶ್ವತ ವಿರೂಪತೆಯು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದು; ಅನ್ವಯಿಕ ಬಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರವೂ ವಿರೂಪವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರೂಪತೆಯು ಅನ್ವಯಿಕ ಬಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ವಿರೂಪ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತ ವಿರೂಪವನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

1% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವ  ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿರೂಪಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ, ಉದಾ. ಎಲಾಸ್ಟೊಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು, ದೊಡ್ಡ ವಿರೂಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ

*ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)

*ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)

*ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮ(ಹುಕ್ಸ್ ಲಾ)

*ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ(ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್)

*ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆ(ಸ್ತ್ರೆಸ್-ಸ್ಟೈನ್ ಡಯಾಗ್ರಮ)

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಅಯೋಧ್ಯಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ

ಅಯೋಧ್ಯಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಶ್ರೀರಾಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ, ಸರ್ಕಾರವು 2021 ರಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನ ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರನ್ನು ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ (ಎಎಐ) ತಿಳುವಳಿಕೆ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ರಂತೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ವಿಕೃತಿ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, 'ವಿಕೃತಿ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)' ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖದ ಸಂರಚನೆಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂರಚನೆಗೆ ದೇಹದ ನಿರಂತರ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಸಂರಚನೆಯು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಕಣಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಹೊರೆಗಳು,ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಸಂಕೋಚನ), ದೇಹದ ಬಲಗಳು (ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಬಲಗಳಂತಹವು) ಅಥವಾ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ತೇವಾಂಶ, ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ 'ವಿಕೃತಿ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)'ವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

'ವಿಕೃತಿ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)'ಅದು ಕಠಿಣ-ದೇಹದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೂಪತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ದೇಹದ ಆರಂಭಿಕ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಸಂರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟೆನ್ಸರ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಇಮ್ಮುಖ(ಡ್ಯುಯಲ್) ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಾನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ನಿರಂತರ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಅನ್ವಯಿಕ ಬಲಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡದ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿರೂಪ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೈನ್
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೈನ್, ಇದನ್ನು ಕೌಚಿ ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು, ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಮೇಲೆ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಒಟ್ಟು ವಿರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಆಯಾಮದ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, 'e' ಎಂದು ಬರೆಯುವ  'ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಎನ್ನುವುದು, ಬದಲಾದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಉದ್ದದ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಹಿಗ್ಗಿದರೆ, ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗಿದರೆ, ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿಯು ಆಗಿರುವುದು.

ಆದುದರಿಂದ, ಗಣಿತದ ಪ್ರಕಾರ:

ಇಲ್ಲಿ  ಎನ್ನುವುದು ವಿರೂಪತೆ,  ಎನ್ನುವುದು ಫೈಬರ್‌ನ ಮೂಲ ಉದ್ದ ಮತ್ತು   ಎನ್ನುವುದು ಅಂತಿಮ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳು

*ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)

*ವಿರೂಪತೆ(ಡೀಫರ್ಮೇಶನ್)

*ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮ(ಹುಕ್ಸ್ ಲಾ)

*ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ(ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್)

*ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆ(ಸ್ತ್ರೆಸ್-ಸ್ಟೈನ್ ಡಯಾಗ್ರಮ)

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು  ರೇಖೀಯವಾಗಿ ಕೆಲವು (x) ಮಾಪಕಗಳಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಲವು  (F) Fs = kx, ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ,k ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‍ನ ಗುಣ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರಾಂಕ ವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ  x ಎನ್ನುವುದು ಒಟ್ಟು ಸಂಭವನೀಯ ವಿರೂಪಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ಹುಕ್ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು 1676 ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ(ಅನಗ್ರಾಮ್‌)ದಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಅನಗ್ರಾಮ್‌ನ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 1678ರಲ್ಲಿ("ಹಿಗ್ಗಿದಂತೆ ಬಲ" ಅಥವಾ "ಹಿಗ್ಗುವಕೆಯು ಬಲಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ"). 1660 ರಿಂದ ಈ ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೆ ಅರಿವಿತ್ತು ಎಂದು 1678 ರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ ಗಿಟಾರ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಎಳೆಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ವಸ್ತುವು ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹುಕ್‌ನ ಸಮೀಕರಣವು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಈ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ರೇಖೀಯ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ಹುಕಿಯನ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮವು ಬಲವನ್ನು ಹಾಕಿದಾಗ, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕಾಯಗಳ ನೈಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮೊದಲ-ವರ್ಗದ ರೇಖೀಯ ಅಂದಾಜು ಮಾತ್ರ.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ
*ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)

*ವಿರೂಪತೆ(ಡೀಫರ್ಮೇಶನ್)

*ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)

*ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ(ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್)

*ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆ(ಸ್ತ್ರೆಸ್-ಸ್ಟೈನ್ ಡಯಾಗ್ರಂ)

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ

ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ E (ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್) , ಯಂಗ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್, ಅಥವಾ ಕರ್ಷಣ(ಎಳೆತ) ಅಥವಾ ಸಂಕೋಚನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್ (ಅಂದರೆ, ಋಣಾತ್ಮಕ ಕರ್ಷಣ(ಎಳೆತ)), ಇದು ಬಲವನ್ನು ಉದ್ದವಾಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಘನ ವಸ್ತುವಿನ ಕರ್ಷಕ ಅಥವಾ ಸಂಕುಚಿತ ಬಿಗಿತವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಸ್ತುವಿನ ರೇಖೀಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಪೀಡನ ಮತ್ತು ವಿರೂಪತೆ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮೊತ್ತ-ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯಬಹುದು:

ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್‌ಗೆ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಥಾಮಸ್ ಯಂಗ್ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ೧೭೨೭ ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಯಂಗ್‌ನ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗಿಯೋರ್ಡಾನೊ ರಿಕಾಟಿ ೧೭೮೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಯಂಗ್‌ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ-ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು. ಮಾಡ್ಯುಲಸ್ ಎಂಬ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲ ಪದವಾದ ಮೋಡಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಅಳತೆ.

ಅಳತೆಯ ಮೂಲಮಾನ
'ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ'ವನ್ನು ಎಸ್.ಐ.ಯುನಿಟ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ 'ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್(pascal)' ಏಕಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವರು. ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಷೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ Pa ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್(pascal) ಎನ್ನುವುದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಂದು ನ್ಯೂಟನ್/ಮೀಟರ್ ಚದರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್‍', ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಗಿಗಾಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್(gigapascal(GPa)) ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ನಿರೂಪಣೆ

ರೇಖೀಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ

ಸಂಕೋಚನ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರೆ(ಬಲ)ಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಘನ ವಸ್ತುವು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ವಿರೂಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ವಿರೂಪತೆಯು ಹಿಂತಿರುಗಬಲ್ಲದು, ಅಂದರೆ ಹೊರೆ(ಬಲ)ವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ವಸ್ತುವು ಅದರ ಮೂಲ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ.

ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆಯು ರೇಖೀಯವಾಗಿದ್ದು,  ಪೀಡನ ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು, ಪೀಡನ ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿಯು ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಎನ್ನುವ  ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ, ಅನುಪಾತದ ಗುಣಾಂಕವು ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ ಎಂದರೆ, ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೀಡನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ; ಒಂದು ಆದರ್ಶಯುತ ವಸ್ತುವಿನ ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕವು ಅನಂತವಾಗಿರಬಹುದು. ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಬಹಳ ಮೃದುವಾದ ವಸ್ತುವು (ದ್ರವದಂತಹವು) ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. 

ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ, ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ರೇಖೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿ
ವಸ್ತುವಿನ ಬಿಗಿತವನ್ನು ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು:
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ (ರಿವರ್ಸಿಬಲ್) ವಿರೂಪತೆಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಾಗ ವಸ್ತುವು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡ;
ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಬಿಗಿತ: ದೇಹದ ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಅದರ ಆಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, I ಆಕಾರದ ವಸ್ತುವು ಪ್ರತಿ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗೆ ಅದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಸರಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಗುವ ಬಿಗಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ;
ಗಡಸುತನ: ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದೇಹದಿಂದ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರತಿರೋಧ;
ಬಿಗಿತ: ಮುರಿತದ ಮೊದಲು ವಸ್ತುವು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ.

ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂದಾಜು ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ

*ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)

*ವಿರೂಪತೆ(ಡೀಫರ್ಮೇಶನ್)

*ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)

*ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮ(ಹುಕ್ಸ್ ಲಾ)

*ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆ(ಸ್ತ್ರೆಸ್-ಸ್ಟೈನ್ ಡಯಾಗ್ರಂ)

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಪುಲಿ ತೇವರ್

ಪುಲಿ ತೇವರ್ ಅವರು ತಮಿಳು ಪಲೈಯಕ್ಕರರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅವರು ಹಿಂದೆ ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೆಂಕಶಿಯ ಶಂಕರಕೋಯಿಲ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ನೆರ್ಕಟ್ಟುಮ್ಸೇವಲ್ ಅನ್ನು ಆಳಿದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1759 - 1761 ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು . ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಒಂಡಿವೀರನ್ ಮತ್ತು ವೆನ್ನಿ ಕಾಲಡಿ ತೇವರ್ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಪಾಲಿಗರ್ಸ್ ದಂಗೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು ಆದರೆ ನಂತರ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಯೂಸುಫ್ ಖಾನ್ ಮುರಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ
ನಿಟ್ಟೆ

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ನಿಟ್ಟೆ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಟ್ಟೆ (ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ), ಇದು ಭಾರತದ ಮಂಗಳೂರಿನ ದೇರ್ಲಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಟ್ಟೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ನಿಟ್ಟೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ರವರು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು,   ನಿಟ್ಟೆ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೩೧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಡೀಮ್ಡ್-ಟು-ಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿ(ಎನ್ಎಎಸಿ) ನಿಂದ 'ಎ' ದರ್ಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು 
ಎ.ಬಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು) ನಿಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಘಟಕ ಕಾಲೇಜು.

ಇಂದು, ಇದು ಐದು ಘಟಕ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಉಳಿದ ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲೇಜು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ಕೆ.ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು), ಎನ್‍.ಜಿ.ಎಸ್.ಎಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ), ನಿಟ್ಟೆ ಉಷಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ), ಮತ್ತು ನಿಟ್ಟೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಶಿಯಾ (೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು).

ಕೆ.ಎಸ್. ಹೆಗ್ಡೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಕೆಎಸ್ಎಚ್ಇಎಮ್ಎ) ಯು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ನಿಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಘಟಕವಾಯಿತು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದು ನಿಟ್ಟೆ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ (೨೦೧೨), ನಿಟ್ಟೆ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (೨೦೧೫) ಮತ್ತು ನಿಟ್ಟೆ ಮಹಾಲಿಂಗ ಅಡ್ಯಂತಾಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (೨೦೨೨) ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನಿಟ್ಟೆ ಯು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (ಎನ್ಐಅರ್‍ಎಫ್) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೭೪ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ  ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೧೦೧-೧೫೦ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 https://nitte.edu.in/
 https://nitte.edu.in/fee-structure.php
 https://www.bing.com/videos/search?q=nitte+university&qpvt=nitte+university&FORM=VDRE
ಒಂಡಿವೀರನ್

ಒಂಡಿವೀರನ್ ಪಗಡೈ (ಅಥವಾ ಒಂಡಿ ವೀರನ್ ) (ಮರಣ 20 ಆಗಸ್ಟ್ 1771)  ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್.

ಒಂಡಿವೀರನ್ ಅವರು ಅರುಂತಥಿಯಾರ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಬಂದವರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನಾಯಕನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅರುಂತಥಿಯಾರ್‌ಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ 2011 ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ 
ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಯು 20.08.2022 ರಂದು ಒಂಡಿವೀರನ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂ 5 ಮುಖಬೆಲೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಸ್ಮಾರಕ 
2000 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂಡಿವೀರನ್‌ಗೆ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವ ಪರಿತಿ ಇಳಂವಝುತಿ ಅವರು ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ (ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 49 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ) ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹಾಕಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜಡೆ , ಕರ್ನಾಟಕ

ಜಡೆ , ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೊರಬ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಪುಟ

ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ!

{|width="100%" cellspacing="0" cellpadding="5"
|-
|width="40%" align="centre" style="font-size:105%"|ಕನ್ನಡ  ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
 ಈ  ವಿಶ್ವಕೋಶ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯು  ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
|width="60%" align="left"||}

ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಿರಿ. 
 ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ

ನಮ್ಮ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳಿಂದ...
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ

ಈ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪರ್ಯಟನೆ
 ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ

ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಬಳಗದ ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು:
ಹುಳ ಹಾವು (ಕುರುಡು ಮರಿ)

ಹುಳ ಹಾವು(ಕುರುಡುಮರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ) ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಸರಿಸೃಪ ಪ್ರಾಣಿ. ನೋಡಲು ಎರೆಹುಳುವಿನ ರೀತಿ ಇದ್ದು, ಹೊಳೆಯುವ ನುಣುಪಾದ ಮೈ, ದುಂಡಗಿನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಈ ಹಾವು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಾವಿಗೆ ಕುಮೆಮಣ್ಣ್, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಧಾ ಸಾಂಫ್, ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Worm snake ಅಥವಾ Blind Snake ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಟೈಫ್ಲೊಪಿಡೆ(Typhlopidae) ಕುಟುಂಬದ, ಇಂಡೋಟೈಫ್ಲಾಪ್ಸ್(Indotyphlops) ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಹಾವಿನ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಟೈಫ್ಲಿನಾ ಬ್ರಾಮಿನ(Typhlina bramina). ಈ ಹಿಂದೆ ಟೈಫ್ಲಾಪ್ಸ್ ಬ್ರಾಮಿನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದ್ದು, ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ನಂತರ, ಈ ಹಾವಿನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಉಪಕುಲಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.

ಶರೀರ ವಿನ್ಯಾಸ

ಹುಳ ಹಾವಿನ ಸರಾಸರಿ ಉದ್ದ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ೩ರಿಂದ ೪ಸೆಂ.ಮೀ. ಇದ್ದು, ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಹಾವು ಸುಮಾರು ೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎರೆಹುಳುವನ್ನು ಹೋಲುವ ಈ ಹಾವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದು ಹುಳಹಾವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಹೊರಮೈ ನುಣುಪಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪು ಕಂದು, ಬೆಳ್ಳಿ ಬೂದು, ಕಪ್ಪು ಬೂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಮೈ ಮೇಲೆ ನುಣುಪಾದ ಹುರುಪೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹುಳ ಹಾವಿನ ಶರೀರದ ಅಡಿಭಾಗ ತಿಳಿಯಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಾವಿನ ಬಾಲ ಮತ್ತು ತಲೆ ಮೊಂಡಗಿದ್ದು, ತಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಇರುವ ಪುಟ್ಟ ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹುರುಪೆಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದಾದ ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ಅಂಗ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆವಾಸ ಮತ್ತು ಆಹಾರ
ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಹುಳ ಹಾವಿನ ಕುಲದ ಹಾವುಗಳು ಮೃದುವಾದ ಶರೀರರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಲು ಅಥವಾ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರವು. ಹಾಗಾಗಿ ತಂಪು ಹವೆ ಇರುವ, ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಳೆತ ಗೊಬ್ಬರದ ರಾಶಿ, ಹಸಿ ಮಣ್ಣು, ಹುತ್ತ, ಕೊಳೆತ ಮರಗಳ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಗಿಡಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವು ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನ ಇರುವುದರಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ.

ಕುರುಡುಮರಿ ಹಾವು ಗೆದ್ದಲು, ಇರುವೆ, ಎರೆಹುಳುವಿನ ಮರಿ, ಗೆದ್ದಲು, ಇರುವೆಯ ಮೊಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತದೆ.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ 
ಹುಳ ಹಾವುಗಳು ಸ್ವ-ಫಲೀಕೃತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂತಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹಾವುಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂತಾನ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡು ಕೂಡುವ ಸಂದರ್ಭ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡೂ ಲಿಂಗದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳು ಒಂದೇ ಹೆಣ್ಣು ಹಾವಿನಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಪ್ರಿಲ್- ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ತಿಗೆ ಅಕ್ಕಿಕಾಳಿನ ಗಾತ್ರದ ೪ರಿಂದ ೧೪ರಷ್ಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಮರಿಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸ್ವಭಾವ 
ಕುರುಡು ಮರಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ ಕಚ್ಚಿದ ಭಾಗ ಕೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕುರುಡು ಮರಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ವಿಷರಹಿತವಾದ ಹಾವು. ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಕಚಗುಳಿಯ ಅನುಭವ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಾವನ್ನು ಕ್ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದರೆ ತನ್ನ ಬಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಮುಳ್ಳಿನ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೊಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಮಲ ಮೂತ್ರವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ಹುಳಹಾವು ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೂ ನೆಡುವ ಕುಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಹಾವುಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ  
ಕುರುಡು ಹಾವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧,೦೦೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಹಾವು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಹಾವು ಕುರುಡುಮರಿ.

ವಿಶ್ವ 
ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳು, ಏಷ್ಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್- ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಳಹಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ 
 ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ
 ನಾಗರಹಾವು
 ಗರಗಸ ಮಂಡಲ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಾವುಗಳು
ಭಾರತದ ಹಾವುಗಳು
ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಯೋಜನೆ

ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಯೋಜನೆಯು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್‌ಟಿಆರ್‌ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಜಂಟಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಚೆನ್ನೈ ಬಳಿಯ ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ೪೦೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಅಂತರ-ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾಲುವೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ ಚೆನ್ನೈಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೆನ್ನಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋಮಸಿಲ ಜಲಾಶಯ, ಕಂದಲೇರು ಜಲಾಶಯ, ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉತ್ತುಕ್ಕೊಟ್ಟೈ ಬಳಿಯ 'ಝೀರೋ ಪಾಯಿಂಟ್' ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸತ್ಯಮೂರ್ತಿ ಸಾಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪೂಂಡಿಯಿಂದ ರೆಡ್ ಹಿಲ್ಸ್, ಶೋಲವರಂ ಮತ್ತು ಚೆಂಬರಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಶೇಖರಣಾ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್-ಕಾಲುವೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನದಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂರು ನದಿ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿ (೧೪೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ನೀರನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟು ೧೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳ (೪೨೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಪೂರೈಕೆಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳಿಗೆ (೩೪೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ನಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ಸರಬರಾಜಾಗುವ ನೀರು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತ (೧೪×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಕಡಿಮೆ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದೆ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ಅವರು ಕಾಲುವೆಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಲೈನಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು (ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮ) . ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಜಲಾಶಯಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ, ಯೋಜನೆಯು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಪೂಂಡಿ ಜಲಾಶಯವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದಾಗ.  ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ೩.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಅಡಿಗಳು (೧೦೦×೧೦೬ ಘನ ಮೀಟರ್) ಆಗಿತ್ತು.   ಮರು-ಲೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ, ಕಂದಲೇರು-ಪೂಂಡಿ ಕಾಲುವೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಯಿ ಗಂಗಾ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಜೆರ್ಡನ್ಸ್ ಕೋರ್ಸರ್ 
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದ ನದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 
 
 https://www.indianetzone.com/33/telugu_ganga_andhra_pradesh.htm

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಜಲಾಶಯಗಳು