ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ

ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ, ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಜನ್ಮದಿನ. ಇದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ವಿಶೇಷವೇನು ಶುಕ್ಲಾ ಏಕಾದಶಿ, 11 ನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರನ ವ್ಯಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಆಫ್ Margashirsha ಆಫ್ (Agrahayan) ತಿಂಗಳು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ . ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ) ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವತಃ "ಭಗವದ್ಗೀತೆ" ಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ತಿಳಿ ಹೇಳಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಧ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂಜಯನು ತನ್ನ ಗುರು ವೇದವ್ಯಾಸನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ನೋಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.

ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಗೀತೆಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ದಿನವೇ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಹಾಭಾರತ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಪ್ರವಚನವು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ನಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ ಇದು:

ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಯುದ್ಧವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶುದ್ಧ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಅವರ ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ದಿನ, ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ನೆರೆದವು. ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಅರ್ಜುನನು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ, ರಥವನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ, ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆಯೂ, ಎದುರಾಳಿ ಸೈನ್ಯಗಳತ್ತ ನೋಡುವಂತೆಯೂ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಅಜ್ಜ ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ತಾನು ಮಹಾನ್ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಲು ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ ತನ್ನ ಗುರುಗಳಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿದ ಅರ್ಜುನನ ಹೃದಯ ಕರಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅವನ ದೇಹವು ನಡುಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಓರ್ವ ಕ್ಷತ್ರಿಯ (ಯೋಧ) ನಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನು ತುಂಬಾ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ಯಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದನು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸಲಹೆ, ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಚರಣೆ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದೈವಿಕ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ( ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು) ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರು ಗೀತಾ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸರ್ವಶಕ್ತ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದುಹೋದ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ (ಪಂಥೀಯವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ).

ಗೀತೆಯ ಎಲ್ಲಾ 700 ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಿನವಿಡೀ ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಕಾದಶಿ ದಿನವಾದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತರು ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ಓದುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸ್ಟೇಜ್ ಪ್ಲೇ ಮತ್ತು ಗೀತಾ ಪಠಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗಿಗಳು, ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕರಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಂದು  ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಗೀತೆಯ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ 2016
ಗೀತಾ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು 2016 ರಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಿಂದ 10 ರವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಕಪ್ತಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಲಂಕಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರು ಮಾಡಿದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ 2017
2017 ರಲ್ಲಿ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 25 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ 2019
2019 ರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಹರಿಯಾಣ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೇಶ್ನಿ ಆನಂದ್ ಅರೋರಾ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 23, 2019 ರಂದು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಬ್ರಹ್ಮಸರೋವರ್‌ನ ಪವಿತ್ರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವ 2020
ಈ ವರ್ಷ ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ರಂದು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರವು 2020 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ರವರೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗೀತಾ ಆರತಿ

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಆರತಿ ಅಥವಾ ಗೀತಾ ಆರತಿ ಎಂಬುದು ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಾಂಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಠ್ಯಗಳು ಮೂಲತಃ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಆರತಿಯನ್ನು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಬಹುದು. ಆರತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಾ ಆಚರಣೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ನ್ಯೂನತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದರ ನೆರವೇರಿಕೆ ಆರತಿಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು