ಪ್ರಬೋಧಂಕರ್ ಠಾಕ್ರೆ

Articles with hCards
ಕೇಶವ ಸೀತಾರಾಮ್ ಠಾಕ್ರೆ (೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೮೫ - ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೩; ಜನನ ಕೇಶವ ಸೀತಾರಾಮ್ ಪನ್ವೇಲ್ಕರ್, ಕೇಶವ್ ಸೀತಾರಾಮ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ಸೀತಾರಾಮ್ ಧೋಡಾಪ್ಕರ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಪೆನ್ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಬೋಧಂಕರ್ ಠಾಕ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ. ಅವರು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಸಮೃದ್ಧ ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮರಾಠಿ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾದ ಶಿವಸೇನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಾಳ್ ಠಾಕ್ರೆಯವರ ತಂದೆ. ಅವರು ಶಿವಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ನವನಿರ್ಮಾಣ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಜ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರ ಅಜ್ಜ. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಕೇಶವ್ ಠಾಕ್ರೆ (ಜನನ ಕೇಶವ್ ಪನ್ವೇಲ್ಕರ್) ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೮೫ ರಂದು ಪನ್ವೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನಿಯಾ ಕಾಯಸ್ಥ ಪ್ರಭು (ಸಿಕೆಪಿ) ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಮಝಿ ಜೀವನಗಾಥದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಪೂರ್ವಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧೋಡಪ್ ಕೋಟೆಯ ಕಿಲ್ಲೇದಾರರಾಗಿದ್ದರು .  ಅವರ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಕೃಷ್ಣಾಜಿ ಮಾಧವ್ ಧೋಡಪ್ಕರ್ ("ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ್") ರಾಯಗಢದ ಪಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಅಜ್ಜ ರಾಮಚಂದ್ರ "ಭಿಕೋಬಾ" ಧೋಡಪ್ಕರ್ ಪನ್ವೇಲ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೇಶವ್ ಅವರ ತಂದೆ ಸೀತಾರಾಮ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸೀತಾರಾಮ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಧೋಡಪ್ಕರ್ ಆದರೆ ಅವರು ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ "ಪನ್ವೇಲ್ಕರ್" ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ, ಅವರು ಅವರಿಗೆ "ಠಾಕ್ರೆ" ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೂಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು. "ಧೋಡಾಪ್ಕರ್" ಮೊದಲು ಹೆಸರು.   ಭಾರತ-ಸಂಜಾತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರಹಗಾರ ವಿಲಿಯಂ ಮೇಕ್‌ಪೀಸ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ, ಕೇಶವ್ ನಂತರ ಅವರ ಉಪನಾಮದ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು "ಠಾಕ್ರೆ" ಎಂದು ಆಂಗ್ಲೀಕರಿಸಿದರು .  

ಕೇಶವ್ ಇನ್ನೂ ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ತಂದೆ ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕೇಶವ್ ಅವರು ಪನ್ವೇಲ್, ಕಲ್ಯಾಣ್, ಬಾರಾಮತಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಮುಂಬೈ) ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಹೊರಗೆ, ಅವರು ದೇವಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ( ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ) ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.  ಕೊನೆಗೆ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ 
ಕೇಶವ್ ಠಾಕ್ರೆಯವರ ಸ್ವಂತ ಸಿಕೆಪಿ ಜಾತಿಯು ಜಾತಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಈ ಹಳೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.    ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರಮುಖ ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ವಿ.ಕೆ. ರಾಜ್‌ವಾಡೆ ಅವರು ೧೯೧೬ ರ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನಿಯ ಕಾಯಸ್ಥ ಪ್ರಭು (ಸಿಕೆಪಿ) ಜಾತಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಾಗ, ಠಾಕ್ರೆ ಅವರ ತೀವ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಜಾತಿವಾದಿ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು.  ಅವರು ಸಿಕೆಪಿ ಜಾತಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು. ಈ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮನ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯಾಂತ್ ಇತಿಹಾಸ್, ಠಾಕ್ರೆ ಅವರು ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅನುಭವಿಸಿದ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.  ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾತಿ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಿಕೆಪಿಗಳು) ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಸಿಕೆಪಿಗಳು ಶಿವಾಜಿಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ (ಸ್ವರಾಜ್ಯ) ಸಿಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು "ತಮ್ಮ ರಕ್ತದಿಂದ" ಒದಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಜಪೂತ ಮೂಲದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಅವರನ್ನು ಸೇರುವ ಮೊದಲೇ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಠಾಕ್ರೆ ಅವರಿಗೆ ಮರಾಠಿ ಪುಸ್ತಕ ಕೋದಂಡಾಚೆ ತಾನಾಟ್ಕರ್ (೧೯೧೮) ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಠಾಕ್ರೆ ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ಕೇಶವ್ ತ್ರಯಂಬಕ್ ಗುಪ್ತೆ ಅವರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಪುಸ್ತಕ ರಾಜ್ವಾದ್ಯಂಚಿ ಗಾಗಾಭಟ್ಟಿ (೧೯೧೯) ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ವಾಡೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೮೩೦ ರಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಚಂದ್ರಸೇನಿಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಂತೆ ಮತ್ತು ಬನಾರಸ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ (೧೭೭೯, ೧೮೦೧) ಮತ್ತು ಪುಣೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ರಗಳು ೧೭೨೬ ರಲ್ಲಿ ಬಾಜಿರಾವ್ II ಸ್ವತಃ ಅನುಮೋದಿಸಿದವು ಅದು ಅವರಿಗೆ ವೇದಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.  

ಪ್ರಬೋಧನಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಕಲಿ ಮದುವೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ತಲೆ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವರ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು: 'ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಬೋಧನಕರ್‌ಗೆ ಏಕೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?' 

ಕೇಶವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.  ಅವರು ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಡ್ಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಯನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ವೃತ್ತಿ 
ಕೇಶವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಬೋಧನ್ ("ಜ್ಞಾನೋದಯ") ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಾಕ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಲೇಖನಿ ಹೆಸರು ಪ್ರಬೋಧಂಕರ್‌ನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.  ಅವರ ಇತರ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:

 ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

 ಮಝಿ ಜೀವನಗಾಥ ("ನನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆ")

 ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ

 ಪ್ರತಾಪಸಿಂಗ್ ಛತ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ರಂಗೋ ಬಾಪೂಜಿ
 ಗ್ರಾಮನ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯಾಂತ್ ಇತಿಹಾಸ್ ಅರ್ಥಾತ್ ನೋಕರಾಶಿಚೆ ಬಂದಾ (ಬಂಡಾಯ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ದಂಗೆಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ),  1919 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಯಶವಂತ್ ಶಿವರಾಮ್ ರಾಜೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
 ಭಿಕ್ಷುಶಾಹಿಚೆ ಬ್ಯಾಂಡ್
 ಕೋದಂಡಚಾ ತಾನಾಟ್ಕರ್

 ಅಭಿಪ್ರಾಯ

 ದಗಲ್ಬಾಜ್ ಶಿವಾಜಿ
 ದೇವಳಾಚಾ ಧರ್ಮ ಆನಿ ಧರ್ಮಾಚಿ ದೇವಾಲೆ

 ಅನುವಾದ

 ಹಿಂದೂ ಜನಾಂಚ ಹೃಸ್ ಆನಿ ಅಧಪಾಟ್ 
  ಶನಿಮಹಾತ್ಮಾಯ 
  ಶೇಟ್ಕರ್ಯಂಚೆ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯ  ( ರೈತರ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ )

 ನಾಟಕಗಳು

 ಖರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ
 ಸಂಗೀತ ವಿಧಿನಿಶೇಧ್
 ತಕ್ಲೆಲೆ ಪೋರ್
 ಸಂಗೀತ ಸೀತಾಶುದ್ಧಿ

 ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು

 ಶ್ರೀ ಸಂತ ಗಡ್ಗೆಬಾಬಾ
 ಪಂಡಿತ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಸರಸ್ವತಿ

 ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು

 ಉಥ್ ಮಾರಟ್ಯಾ ಉಥ್  ( ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ; ಇದು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಿವಸೇನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ 'ಮರ್ಮಿಕ್' ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ೧೨ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 'ನವತಾ ಬುಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ')

ಕೇಶವ್ ಠಾಕ್ರೆಯವರ ಪತ್ನಿ ರಮಾಬಾಯಿ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರು ೧೯೪೩ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೮ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ಬಾಳ್ ಠಾಕ್ರೆ, ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಠಾಕ್ರೆ ( ರಾಜ್ ಠಾಕ್ರೆಯವರ ತಂದೆ), ರಮೇಶ್ ಠಾಕ್ರೆ, ಪ್ರಭಾವತಿ (ಪಾಮಾ) ಟಿಪ್ನಿಸ್, ಸರಳಾ ಗಡ್ಕರಿ, ಸುಶೀಲಾ ಗುಪ್ತೆ, ಸಂಜೀವನಿ ಕರಂಡಿಕರ್ ಮತ್ತು ಸುಧಾ ಸುಳೆ. ಪ್ರಬೋಧಂಕರ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರಿಗೆ ವಿನಾಯಕರಾವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಯಶವಂತ ಠಾಕ್ರೆ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರೂ ಇದ್ದರು.

ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ಅವರು ಬಿಎಂಸಿಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬೋಧನಕರ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ಸಮಾಜವು ಅನಕ್ಷರತೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಬೋಧನಕರ್ ಜಿ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು" ಎಂದು ಫಡ್ನವಿಸ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾತ ನೀಡಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 *  (in Marathi)
೧೯೭೩ ನಿಧನ
೧೮೮೫ ಜನನ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ