ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ), ಇದನ್ನು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು  ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಔಡವ ರಾಗ(ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್) ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಗಳು) ಐದು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗ.  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯು ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ ( ರಾಗದ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಾದ ಅಮೃತದಿಂದ ಬಂದಿದೆ: ಅಂದರೆ ಅಮೃತ ಮತ್ತು ವರ್ಷಿಣಿ: ಅಂದರೆ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ), ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ ರಚನೆಯಾದ ಆನಂದಾಮೃತಕರ್ಷಿಣಿ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಎತ್ತಯಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನು ತಂದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯು ಋಷಭ ಮತ್ತು ಧೈವತ ಹೊಂದಿರದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ (ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗಂ   ). ಅದರ ಆರೋಹಣ- ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwMg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ₃ಮ₂ ಪ ನಿ₃ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ ಪ ಮ ಗ₃ ಸ 

ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜಂ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರಂ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮಂ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ )

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯನ್ನು 66ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಾಂಬರಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಗಮನಾಶ್ರಮ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಂಬರಿ, ಋಷಭಂ ಮತ್ತು ಧೈವತಂ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು. ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಭ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ೩೯ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ಜಲವರಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ ರಾಗಂ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

 ದಂಡಪಾಣಿ ದೇಶಿಕರ ಎನ್ನೈ ನೀ ಮರವತೆ
 ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಸರಸಿರುಹನಯನೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ)
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಸರಸಿಜಾಸನಿ
 ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರಿಂದ ವಾಣಿ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣಿ
 ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ ಈಸಬೇಕು ಇತ್ತು
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಆನಂದಾಮೃತಕರ್ಷಿಣಿ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ (ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು)
 ಪುನೀತಶ್ರೀಗಳ ಆದಿ ವರುವೈ ಗುಹನೇ
 ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಸಿದ್ಧಿ ನಾಯಕೇನ
 ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರನ ಸ್ಥಿರತಾ ನಹಿ ನಹಿ ರೇ
 ಆದಿನತೆಪ್ಪದಿಯೊ ನಾದನಂ, ಅನಾಮಿಕ
 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರಿಂದ ಸುಧಾಮಯೀ ಸುಧಾನಿದಿ

ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರ ಅಣ್ಣಿ ಮಂತ್ರಮುಳಿ ಇಂದೇ ಅವಹಿಂಚೆನು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಭಾಷೆ: ಮಲಯಾಳಂ 

 Oru dalam matram from Jalakam, composed by M G Radhakrishnan , sung by K.J. Yesudas
 Manam pon Manam from Idavelakku Sesham, composed by Raveendran, sung by K.J. Yesudas
 Aashadham padumbol from Mazha, composed by Raveendran, sung by K.J. Yesudas
 Neela lohita hitakarini from Kaveri, composed by Ilayaraja, sung by M. Balamuralikrishna
 Devi ni en pon veena nadam from Oru Mutham Mani Mutham, composed by Raveendran, sung by K.J. Yesudas
 Anupallavi of Vilikkatirunnalum virunninettum from Ishtamanu Pakshe, composed by G. Devarajan, sung by K.J. Yesudas
 Pallavi of Sharatkala megham from Dhruvasangamam, composed by Raveendran, sung by K.J. Yesudas
 Parts of charanam in Kasturi Gandhikal from Sethubandhanam, composed by G. Devarajan, sung by Ayiroor Sadasivan
 Pallavi of Aadi parashakti from Ponnapuram Kotta, composed by G. Devarajan, sung by P.B. Sreenivas and P. Leela

ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ 

 ದೇವರ ಗುಡಿಯ ಚೆಲುವೆಯ ಅಂದದ ಮೊಗಕೆ, ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ ರಚನೆ, ಎಸ್ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ
 ಮುಗ್ಧ ಮಾನವನ ನಗುವೆ ಸ್ನೇಹದ ಹಾಡು, ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ, ಎಸ್ ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ .
 ಆನಂದಭೈರವಿಯಿಂದ ಚೈತ್ರದಾ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿ, ರಮೇಶ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಸ್‌ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ (ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಚರಣಂ ಇತರ ರಾಗಗಳೂ ಸೇರಿವೆ).
 ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಿಂದ ದೇವರು ಬೇಡದ ಪ್ರೇಮದ ಹರನ ಚರಣಂ, ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ರಚನೆ, ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ .

ಭಾಷೆ: ತೆಲುಗು 

 ಸ್ವಾತಿ ಕಿರಣಂ ಚಿತ್ರದ ಆನತಿ ನೀಯರ ಹರ, ಕೆ.ವಿ.ಮಹದೇವನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ, ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
 ಜೀವನ ವಾಹಿನಿ, ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ರಾಗಮಾಲಿಕಾ, ಎಂಎಂ ಕೀರವಾಣಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಂಎಂ ಕೀರವಾಣಿ, ಗಂಗಾ, ಕಲ್ಪನಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವರ್ಧಿನಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ
 ಕುರಿಸೇನು ವಿರಿಜಲ್ಲುಲೆ, ಘರ್ಷಣದಿಂದ (ಹಳೆಯದು), ಇಳಯರಾಜರಿಂದ ಸಂಯೋಜನೆ, ಎಸ್ಪಿ ಬಾಲಸುನ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ವಾಣಿ ಜೈರಾಮ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ

ರಾಗ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, 1 ಜನಪ್ರಿಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗಂ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ . ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಹಂಸಧ್ವನಿ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭಂ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ
 ಗಂಭೀರನಾಟವು ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೋಡಿ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ರಾಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು