Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಜೀ ಶಂ ಪರಮಶಿವಯ್ಯ

ಜೀಶಂಪ ಎಂದೇ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ (ನವೆಂಬರ್ ೧೨, ೧೯೩೩ - ಜೂನ್ ೧೭, ೧೯೯೫) ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ
ಮಹಾನ್ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಜೀಶಂಪ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಬಲ ಜೀರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೨, ೧೯೩೩ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರು ಹೈಸ್ಕೂಲುವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಹೊಯ್ಸಳ ಹಾಗೂ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಪು.ತಿ.ನ ಅವರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗೀಳು ಹಿಡಿಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು ಬರೆದ  ಕೆಲ ಕವನಗಳು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಮುಂದೆ ಇಂಟರ್‌ಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾದಾಗ ಕನಕಪುರದ ಎಸ್. ಕರಿಯಪ್ಪನವರ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರಾದರೂ,   ಮುಂದೆ ಇಂಟರ್ ಪಾಸುಮಾಡಿ  ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಬಿ. ಎ,   ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ‘ಜಾನಪದ’ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ,  ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು  ಉಪಕುಲಪತಿಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ಜೀಶಂಪ ಅವರು  ವಿವಿಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಿಭಾಗ  ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಾಗ ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಜೀಶಂಪ, ಪಿ.ಆರ್. ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರೊಡಗೂಡಿ  ಜಾನಪದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸಂಚರಿಸಿ ಅಪಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.

ಜಾನಪದದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ, ಅದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿದ್ವಾಂಸರ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ಚೇತನ ಚಿಲುಮೆಯಾಗಿ ಅವರು ದುಡಿದರು. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ತರೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀಶಂಪ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ‘ಹೊನ್ನಬಿತ್ತೇವು ಹೊಲಕೆಲ್ಲ’ ಕೃತಿ ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೊಂದು ಅಪೂರ್ವ  ಕೃತಿ ಎನಿಸಿದೆ.

ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದರು.  ಜಾನಪದ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಅವರು  ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ನೀಲಗಾರರು, ಮೈಲಾರ ಗೊರವರು, ದೊಂಬಿದಾಸರು, ಕಿನ್ನರಿ ಜೋಗಿಗಳು. ಜಾನಪದ ಅಡುಗೆಗಳು, ಮೂಡಲಪಾಯ, ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದರು ಮುಂತಾದ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರು

ಕೃತಿ

ಕವನ ಸಂಕಲನ                       
 ಜೀವನ ಗೀತ.

ಖಂಡ ಕಾವ್ಯ              
 ದಿಬ್ಬದಾಚೆ,

ಕಥಾ ಸಂಕಲನ           
 ಕಾವಲುಗಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು.      
 ಮಬ್ಬು ಜಾರಿದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ,

ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ                   
 ಸಿಡಿಲ ಮರಿಗಳು,

ನಾಟಕಗಳು                                     
 ಭೀಮಪ್ಪನ ಬೇಟೆ,

ಪ್ರಬಂಧ                      
 ಮೇದರಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು.

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ                   
 ಗುರುದೇವ ಶ್ರೀಚಂದ್ರಶೇಖರನಾಥರು  
 ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆ                      
 ಕಲಾಸಾಧಕ                    
 ಬೆಳಗೊಳದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ‌.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವಜ್ರಮಹೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರೆಂಬ ಗೌರವ, ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.  ‘ಜಾನಪದ ಸಂಭಾವನೆ’ ಎಂಬ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದರು.

ವಿದಾಯ
ಪ್ರೊ. ಜಿ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯನವರು ೧೯೯೫ರ ವರ್ಷದ  ಜೂನ್ ೧೭ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖ
 

ಜೀ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ
ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು
ಲೇಖಕರು
ಹೇಮಲತಾ ಮಹಿಷಿ

ಹೇಮಲತಾ ಮಹಿಷಿಯವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿಯೂ ಸಹ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾವ್ ಸಿರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಾಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾಗಿ ದಿನಾಂಕ ೨೩-೧೦-೧೯೪೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಎ.ಎ ಮತ್ತು ಎಲ್. ಎಲ್.ಬಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು ಕನ್ನಡ ಕಾನೂನು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕಿ ಕೂಡ.  ಶ್ರೀ. ನಾರಾಯಣ ಮಹಿಷಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಇವರು ಸಧ್ಯ  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಥಾ ಸಂಕಲನ
ಜಾಯಮಾನ(೧೯೭೬)
ತ್ರಿಶಂಕು(೧೯೮೦)

ಕಿರುನಾಟಕ
ಅನುಕೂಲಕ್ಕೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ (೧೯೭೬)

ಕಾನೂನು ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಾನೂನು-ಮಹಿಳೆ(೧೯೮೧)
ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ(೧೯೮೫)

೧೯೪೪ ಜನನ
ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ
ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ

ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ, ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು 'ಸ್ವಚ್ಛ' ಇಂಧನಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಬಹುಪಾಲು ಇಂಧನಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀರು, ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ ಅದು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವೆಲ್ಲವೂ ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು, ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ.

ಜಲವಿದ್ಯುತ್ 
ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪೂರೈಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಹಿರಿಮೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳದು. ನವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಇಂಧನಮೂಲಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದೆಂದರೆ ಇದೇ. ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಶೇ.೧೬ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಇದೊಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈವರೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು 'ಮುಳುಗಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂಬ ಕಟುಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವಂತಿಲ್ಲ).

ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ
ಭೂಮಿಯ ಶಾಖ (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ), ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲ. ಈ ಶಾಖವನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಚಳಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಡಲು ಶಾಖವನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ಆಳದವರೆಗೂ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ತೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ.

ವೇವ್ ಹಾಗೂ ಟೈಡಲ್ ಪವರ್ 
ಸಮುದ್ರ ಕೂಡ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಕರ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ವೇವ್ ಪವರ್ ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬರ ಇಳಿತಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಟೈಡಲ್ ಪವರ್ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಸೀಮಿತ.

ಗಾಳಿಶಕ್ತಿ
ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳನ್ನು (ವಿಂಡ್‌ಮಿಲ್) ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಶಕ್ತಿ  ಕೂಡ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ದೇಶದ ಉದಾಹರಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಶೇ.೨೦ರಷ್ಟನ್ನು ಗಾಳಿಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸೌರಶಕ್ತಿ 
ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಸೌರಶಕ್ತಿ. ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೆಳಕು ಪಡೆಯುವ, ನೀರು ಕಾಯಿಸುವ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ನಮಗೆಲ್ಲ ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಚಿತ. ಇದರ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು
 ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ
 ಇಂಧನ

ಇಂಧನಗಳು
ಕರಿಘಟ್ಟ

ಕರಿಘಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಆದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಲಬದಿಗೆ ಇದೆ. ಇದೊಂದು ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ. ಇದರಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ ಹುಲ್ಲು ತುಂಬ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವರ ಒಂದು ಗುಡಿ ಇದೆ. ಇದರ ರಥ್ಸೋವವು ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುಕ್ಮ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರಹಾವು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಾರೆ ಬಾರೆ ಚಂದದ ಚಲುವಿನ ತಾರೆ...... ಹಾಡಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಅರ್ಧ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಬಾಣಾವರ

ಬಾಣಾವರ - ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ, ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಬಹು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಕೇಂದ್ರ.                                     

ಜಯರಾಂಪುರ: ಇದು ಅರಸೀಕೆರೆ ಇಂದ ೨೫ ಕೀ.ಮೀ.. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಊರು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಊರಿನ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ದೇವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯ ತೋಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅದು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ  ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳು ರಾಗಿ, ಎಳ್ಳು, ತೊಗರಿ, ಅವರೆ, ಇತ್ಯಾದಿ.ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಯ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕನಕ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯನ್ನು.ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ‌. ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು ಹಿಂದಿನಿಂದ ರೂಢಿ. ಮತ್ತು ಶಿವನ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಊರು ಹರಿಹರ ಸೋಮೇಶ್ವರ ರಾಯನೆಂಬ ಅರಸನ ರಾಜಧಾನಿಯಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾರ್‍ನಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತಂತೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣಾವರ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಪತನದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಜಗದೇವರಾಯ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕೇರಿ(ಕೆಳದಿ)ಯ ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೂ ಇತ್ತು. ಬಾಣಾವರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಒಡೆಯರು ಮರಾಠರು ಹಾಗೂ ಕೆಳದಿಯ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (ಹೈದರ್ ಆಲಿ ಪ್ರಬಲನಾಗಿದ್ದಾಗ) ಮರಾಠರೊಡನೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೂ ಬಾಣಾವರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹುದೇ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೇನಾನಿ ಹೈದರ್ ಆಲಿ ಬಾಣಾವರದ ಜನರನ್ನು ಅರಸೀಕೆರೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹಿರೇಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ನಾಗಪುರಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ್ದ (ಈ ಬೆಟ್ಟ ಮಾಲೇಕಲ್ಲು ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆಯೇ ಇದೆ). ಆದರೆ ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಬಹುಬೇಗ ವಿಫಲವಾಗಿ ಜನರು ಮತ್ತೆ ಬಾಣಾವರಕ್ಕೇ ಮರಳಿದರು.

ಟಿಪ್ಪೂ ಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಾಣಾವರದಿಂದ ಗರುಡನಗಿರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಬಾಣಾವರ ಸಾಕಷ್ಟು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಗುಹಾಂತರ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಟಿಪ್ಪೂ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನಂತೆ. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಣಾವರದ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಪೇಶ್ವಾ ಮಾಧವರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೭೬೯ರಲ್ಲಿ ಬಾಣಾವರದ ಮೇಲೆ ಮರಾಠರು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೊಂದು ಸೇನಾ ತುಕಡಿಯನ್ನೂ ಇರಿಸಿದ್ದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ
ಟಿಪ್ಪೂ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೮೮೨ರವರೆಗೂ ಕಡೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಣಾವರ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಣಾವರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಮೇಜರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಲೆಮೆನ್ಸ್ ಎಂಬಾತನ ಸಮಾಧಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷ ಈ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದಲೂ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೬೫ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಇಲ್ಲೊಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಬಗೆಗೆ ಅಂದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.

೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಬಾಣಾವರ ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಕಡೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬಾಣಾವರ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೪೨ರ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೂ ತಿರುಗಿ ಬಾಣಾವರ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಡೆದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಕೂಡ ಬಾಣಾವರದವರು. ಮೈಸೂರಿನ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ವೃತ್ತವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಇವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಯೇ.

ಆಧಾರ
 ಮೈಸೂರು ಗಜ಼ೆಟಿಯರ್ - ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಶ್ರೀಮಂಗಲ

ಶ್ರೀಮಂಗಲ, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಊರು.

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್

ರಾಜಾರಾವ್  (ಮಾರ್ಚ್  ೨೬, ೧೯೦೯ - ನವೆಂಬರ್ ೨೮ ೧೯೭೯) “ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ”   ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೦೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ರಾಜಾರಾಯರ ತಂದೆ ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಭೈರವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಪ್ಪನವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ತಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯ ತಂದೆಯವರಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಪಳಗಿದ್ದ ರಾಜಾರಾಯರು, ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಗುರುಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಿಕೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಔನ್ನತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ
ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ರಾಜಾರಾಯರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.  ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಎಲ್. ಗೋಪಾಲರಾಯರೊಂದಿಗೆ ‘ಮೈಸೂರು ಸಹೋದರರು’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.  ಅವರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತೆಂದರೆ ೧೯೩೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸತತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಕೊಡುಗೆಯಿತ್ತರು.

ಕೃತಿ ರಚನೆ
ರಾಜಾರಾಯರು ಉತ್ಕಟ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರಾದ ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹರಿದಾಸರ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮುಖೇನ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಿದರು.     ಇವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಹರಿದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು, ಹರಿದಾಸ ಕಥಾಮಂಜರಿ, ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವೇಶ್ವರ ವಚನಗಾನ ಮಂಜರಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು.  ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ‘ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾವರ ಕೃತಿಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.  

ರಾಜಾರಾಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು.  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕೊರತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಾರಾಯರು ‘ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಸಂಗೀತ ಚಂದ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.  ಇದಲ್ಲದೆ ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ರಚಿಸಿದರು.  ಈ ಎಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರತಿಭಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ರಾಜಾರಾಯರು ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಹಾ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.  ಅದ್ಭುತ ವಾಗ್ಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದಂತೆ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಪರಿಪೂರ್ಣರೆಂದು ರಾಜಾರಾಯರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು.   ಗಮಕ ಕಲೆ, ಸುಗಮ ಸಂಗಿತ ಮತ್ತು ಜೈನ್ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತಗಳಿಗೆ ಸಹಾ ಅವರು ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಗಾನವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದ, ರಾಗರಸಾಭಿಜ್ಞ, ಗಾಯನ ವಾದನ ಪ್ರವೀಣ, ಗಾನಕಲಾಭೂಷಣ ಮುಂತಾದವು ಆವರಿಗೆ ಸಂದ ಬಿರುದುಗಳಾಗಿದ್ದವು.  

ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸಿದ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆ ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾಯರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ಸಂಗೀತಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ
ಆಚಾರ್ಯ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದ ರಾಜಾರಾಯರು ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದಾಯ
ಅವರು ನಿಧನರಾದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೭೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ.  2009ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಾರಾಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಲೋಕ ಅವರ  ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವರ್ಷವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿತ್ತು.

ಕೊಂಡಿಗಳು
ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ ತಾಣ 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಎಸ್. ಎಂ. ಪಂಡಿತ್

ಎಸ್ ಎಂ ಪಂಡಿತ್  (ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೧೬ - ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ ೧೯೯೩)  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರರು.

ಜೀವನ
ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ರಸಋಷಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ‘’ಎಸ್ ಎಂ  ಪಂಡಿತ್‌ ಅವರು 1916ರ ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು  ಗುಲಬರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ತಂದೆ ಮೋನಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಕಲ್ಲಮ್ಮ.  ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚುಗಾರ ಕುಟುಂಬದವರಾದ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದದ್ದು ಬೀದರಿನ ಭಾಸ್ಕರರಾವ್ ಹಾಗೂ  ಗುಲಬರ್ಗಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಾದ ಶಂಕರರಾವ್ ಆಳಂದಕರ್‌ರವರಲ್ಲಿ.

1936ರಲ್ಲಿಮದರಾಸಿನ ಕಲಾಶಾಲೆಯಿಂದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು  ಮುಂಬಯಿಯ ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಡ್‌ಸ್ಟನ್, ಭೋಂಸ್ಲೆ, ಚೂಡೇಕರ್, ದುರಂಧರ್ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ಓದಿನ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು  ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬರೆದುಕೊಂಡು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಉನ್ನತ ಸಾಧನೆ
ಜಲವರ್ಣ ಬಳಸಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು,  ಹಾಲಿವುಡ್ನ ಖ್ಯಾತ ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದವರು.

1976ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ  ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಭಾರತದ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿದೇಶೀ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಗೌರವ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು. ಪೌರಾಣಿಕ ದೇವ ದೇವತೆಗಳ ಕಥಾನಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಮ್ಯತೆ (Romantic)ಯನ್ನು ಜೀವಾಳವಾಗಿರಿಸಿ, ಜೀವಂತ ಭಾವುಕತೆಯನನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ  ಖ್ಯಾತಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರದು. ನಳದಮಯಂತಿ, ಶಕುಂತಲೆಯ ಪತ್ರಲೇಖನ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಮೇನಕೆ, ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಸಲ್ಲಾಪ ಮುಂತಾದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಲಾರಸಿಕರನ್ನು  ಸಂಮೋಹಗೊಳಿಸಿದುವು. ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ  ಎಸ್. ಎಂ ಪಂಡಿತ್.  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ನಟನಟಿಯರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜತೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದರು ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಮೊರೆಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.. ಪುಣೆಯ ಪ್ರಭಾತ್, ಮುಂಬಯಿಯ ರಾಜ್ ಕಪೂರರ ಆರ್.ಕೆ. ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.  ಬರಸಾತ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು.  ನರ್ಗಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೆಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿತ್ತು.  ಹೀಗೆ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.  ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಂತೂ ಆಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ಪಂಡಿತರದ್ದೇ ವಿನ್ಯಾಸ. ಮುಂಬಯಿಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು. ಇದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 1946ರಲ್ಲಿ ಟೊರೆಂಟೋ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿತು.

ಗೌರವಗಳು
ಪಂಡಿತ್ ಅವರಿಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫೆಲೋಷಿಪ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಸಂದವು.

ಇಂದೂ ನಾವು ಎಸ್ ಎಂ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ  ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳು
ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ನ್ಯೂ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ; ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಮುಂತಾದವರ  ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು.  ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು  ರೋಮನ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಇಂಡೋ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಹಾಲ್ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಸಂಗ್ರಹೀತಗೊಂಡಿವೆ.

ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ಎಂ. ಎಸ್. ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 30, 1993ರಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಕೊಂಡಿ
http://smpandit.blogspot.in
http://smpanditji.blogspot.com

ಚಿತ್ರಕಥೆ ಲೇಖಕ
ಎಸ್ ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿ

ಎಸ್. ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿ (ಮಾರ್ಚ್  ೨೬, ೧೯೦೬ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭ ೧೯೬೯)  ಅವರು  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರರು.

ಜೀವನ

ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರೆನಿಸಿದ್ದ ಎಸ್.ಎನ್. ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಈಗಿನ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಳಂದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯರಗಂಬಳ್ಳಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 26, 1906ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ತಂದೆ ಶಿಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ ವೀರತ್ತಸ್ವಾಮಿಗಳು,  ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ವಿದ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಸಾಧನೆ
ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಮುಂಬಯಿ ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಕಲಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದರು.

ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ತೈಲಚಿತ್ರ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜುಡ ಸ್ವಾಮಿಯವರದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭೂ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು-ಬೆಳಕಿನಾಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವತ್ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕಲೆ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ  ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.  ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಎನ್ನುವಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಿತ್ತು.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಮೊಹಲ್ಲದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾರಾಜ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಭಿತ್ತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಶಾರದಾದೇವಿ ಚಿತ್ರ, ಕಬೀರ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ದೃಶ್ಯ, ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಒಡ್ಡೋಲಗದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇವೇ ಮುಂತಾದವು ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಹ ಸ್ವಾಮಿಯವರ   ಕಲಾವಂತಿಕೆಯ ನಿದರ್ಶನಗಳು.  ಹಲವಾರು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಅವರದ್ದು ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಧನೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ಶಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಚಿತ್ರ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿತ್ತು.   ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತ ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಕೇಳುವುದು, ಕತೆ ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಚಿತ್ರ ರಚನೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಹವ್ಯಾಸವೇನೋ ಎನಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಅವರ ಇನ್ನಿತರ  ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಸೀತಾದೇವಿ ರಾವಣನ ಕೈಸೆರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾಯಾಜಿಂಕೆಗೆ ಮೋಹಗೊಂಡ ಸೀತೆ ರಾಮನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಭೀಪ್ಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮುಂತಾದವು.

ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಚಾತುರ್ಯ
ಸ್ವಾಮಿಯವರದು ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಸರಳ ಜೀವನ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆಮಾರಿ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಯರಗಂಬಳ್ಳಿಗೆ. ಹೋಗಿ ಪುನಃ ವಾಪಸ್ಸು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಮೂಡಿತು ಎಂದೆನಿಸಿದಾಗ ಗಂಧದ ಮತ್ತು ದಂತದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರು. ಬೇಲೂರಿನ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದವು.

ವಿದಾಯ
ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಎಸ್ ಎನ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 1969ರಲ್ಲಿ  ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಲ್ಲೇ ಲೀನವಾದರೋ ಎಂಬಂತೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕಣಜ

ಚಿತ್ರಕಲೆ
ಅಡೂರು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್

{{Infobox person
| name          =ಡಾ. ಅಡೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್
| image          = Adoorgopalakrishnan.JPG
| imagesize        = 200px
| caption         = ಅಡೂರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್
| birthname        = ಮೌತತ್ತ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಉಣ್ಣಿತ್ತಾನ್
| birth_date   = 
| birth_place   = ಪಳ್ಳಿಕಾಲ್, ಅಡೂರ್, ಟ್ರಾವಂಕೂರ್, British India
| death_date   =
| death_place   =
| restingplace      =
| restingplacecoordinates =
| othername        = Adoor
| occupation       =ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥಾ ಲೇಖಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ
| yearsactive       = 1965 – present
| spouse         =
| partner         =
| children        =
| parents         = ಮಾಧವನ್ ಉಣ್ಣಿತ್ತಾನ್, ಗೌರಿ ಕುಞ್ಞಮ್ಮ
| influences       =
| influenced       = Malayalam parallel cinema
| website         = http://www.adoorgopalakrishnan.com
| imdb_id         = 0329715
| academyawards      =
| afiawards        =
| arielaward       =
| baftaawards       =
| cesarawards       =
| emmyawards       =
| filmfareawards     =
| geminiawards      =
| goldenglobeawards    =
| goldenraspberryawards  =
| goyaawards       =
| grammyawards      =
| iftaawards       =
| laurenceolivierawards  =
| naacpimageawards    =
| nationalfilmawards   = Dada Saheb Phalke Award'''Best Director1973 Swayamvaram1985 Mukhamukham1988 Anantharam1990 MathilukalBest Film1973 Swayamvaram1996 KathapurushanBest Screenwriter1985 Mukhamukham1988 Anantharam
| sagawards        =
| tonyawards       =
| awards         =
}}ಅಡೂರು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್''' ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಮಲೆಯಾಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದವರು. ಹದಿನಾರು ಬಾರಿ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹದಿನೇಳು ಬಾರಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಪಾಲ್ಕೆ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡಾ ಇವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಾಫ್ಟೋನಿಕ್



ಇತಿಹಾಸ
Softonic ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಬಳಿ ಒಳಸಂಪರ್ಕ ಆನ್ಲೈನ್ (ಗ್ರುಪೋ ಒಳಸಂಪರ್ಕ) ನಲ್ಲಿ ಒಳಸಂಪರ್ಕ ಷೇರ್ವೇರ್ ಎಂಬ ಫೈಲ್ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆ, Cerdanyola ಡೆಲ್ Vallés ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂದು 1997 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಕಡತಗಳನ್ನು ನಂತರ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಸರಳೀಕೃತ ಇದು ಒಂದು "5 ಹಂತದ ಅರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ", ಬಳಸಿ, ಒಳಸಂಪರ್ಕ ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ "ಫೈಲ್ಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಒಳಸಂಪರ್ಕ BBS" ಬಂದಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಬೇಸತ್ತಿದ್ದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಗ್ರಂಥಲಯದ ಮಾಸಿಕ ಸಿಡಿಗಳು ನೀಡಿತು "ಡೌನ್ಲೋಡ್ಗಳು ಅತಿಯಾದ ಫೋನ್ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಾವತಿಸಲು ಕಾಯಲು ಹೊಂದಿದೆ." 1999 ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸೇವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ "ಆಟಗಳ ಉದಾರತೆ, ಆಂಟಿವೈರಸ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು etcetera ಉದ್ದ, ಸೆಡಕ್ಟಿವ್." 2000 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು Softonic ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. 2004 ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನ್ Softonic ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ DOS ಮತ್ತು ವಿಂಡೋಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧಾರಿತ, ಆದರೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. Softonic 2009-2011 ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕೆಲಸ ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ "ಸ್ಪೇನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ (100-250 ನೌಕರರು)", ಮತ್ತು 2008 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
೧. ೧
೨. ೨
೩. ೩
೪. ೪

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
http://en.softonic.com/

ಡೌನ್ಲೋಡ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು
1997 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ವತ್ತುಗಳು
ಫೈಲ್ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್
ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು
ವಿಶ್ವ ರಂಗಭೂಮಿ ದಿನ

ರಂಗಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಿರತರಿಗೂ ಒಂದು ಸ್ಮರಣೀಯ ದಿನ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ 1962ರಿಂದ ವಿಶ್ವ ರಂಗಭೂಮಿ ದಿನವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 

ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಾಂತ ನಟ, ನಾಟಕಕಾರ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಥವಾ ಸಂಘಟಕನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಒಮ್ಮೆ ಈ ಗೌರವ ಸಂದಿತ್ತು. ನಾಟಕಕಾರ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರನ್ನು ‘ವಿಶ್ವರಂಗಭೂಮಿ ದಿನ’ದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವಂತೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ನಾಡರು ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.  ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಭಾಷೆಯ ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳು ಅಂದು ಈ ಸಂದೇಶ ಓದಿ ನಾಟಕ ಪ್ರಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ರಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಶೇಷ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. 

೨೦೧೩ರ ವರ್ಷದ ರಂಗಭೂಮಿ ದಿನಕ್ಕೆ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ ರಚನಕಾರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ದರಿಯ ಫೋ ಅವರು ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದರಿಯ ಫೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಈ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ “ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಯುವಜನತೆ ರಂಗ  ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು  ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪೂರಕರಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

 ರಂಗಭೂಮಿ
ಹನುಮಸಾಗರ

ಹನುಮಸಾಗರ ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರ

ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ

 ಬೇಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ) , ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

 ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್

 ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು 

 ಮಳೆಗಾಲ -  ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.

 ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

 ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಧರ್ಮಗಳು

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾಷೆಗಳು

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು

ಶ್ರೀಭರಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ದ್ಯಾಮಮ್ಮ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ಅಂಬಾ ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯ, ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಕರಿಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಠ, ಶ್ರೀ ಅನ್ನದಾನೇಶ್ವರ ಮಠ ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಸೀದಿಗಳು

ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

ನೀರಾವರಿ

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು , ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆಗಳು

ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಹಬ್ಬಗಳು

ಪ್ರತಿವರ್ಷ   ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಪದವಿ ಪೂವ‌ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.

ಸಾಕ್ಷರತೆ

ಗ್ರಾಮದ  ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ  ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ

ಗ್ರಾಮವು ಕೊಪ್ಪಳ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಹನುಮಸಾಗರ ಗ್ರಾಮವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಪವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್(ನಿಯಾಸ್)

ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್(ನಿಯಾಸ್) ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ.ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಜಾರಾಮಣ್ಣ ನವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವುಳ್ಳ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಶೋಧನೆ
ವಿ.ಎ.ಪೈ.ಪನಂದಿಕರ್

ಸನ್ ೨೦೧೩ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೭ ರಂದು, ಸಂಜೆ, ೫-೩೦ ಕ್ಕೆ ಜರುಗುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಮಣಿಪಾಲ್ ನ ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಇನ್ ವ್ಯಾಲಿವ್ಯೂ ಹೋಟೆಲ್ ನ ಚೈತ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ'ದಲ್ಲಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ,'ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಆಡಳಿತ ತಜ್ಞ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ತಜ್ಞ,ಗೋವಾದ ಡಾ.ವಿಶ್ವನಾಥ ಎ.ಪೈ.ಪನಂದಿಕರ್, ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿನ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ,ಗೀತಾ ಆರ್.ಪೈ, ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಗೋವಾದ ಮಾರ್ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಾ.ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಂ.ಎ; ಮತ್ತು ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಂ.ಪಿ.ಎ.ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.ಪದವಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆಡಳಿತ, ಶಿಕ್ಷಣ,ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಉಪಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿಶೇಷ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅವರು, 'ಹೊಸದೆಹಲಿಯ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹಲವು ಮಜಲುಗಳು
 ಸನ್.೧೯೯೭-೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಐ.ಕೆ.ಗುಜ್ರಾಲ್ ನಿಂದ 'ಸಾರ್ಕ್' ನ ಉನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.
 ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಮೊರಾರ್ಜಿದೇಸಾಯಿರವರಿಂದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೀತಿ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಯ-ವ್ಯಯ ಕಮೀಶನ್ಸ್ ಸಮಿತಿ'ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.
 ಸನ್.೧೯೭೯-೮೦ ರಲ್ಲಿ 'ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್',
 'ಹೊಸದೆಹಲಿಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಸ್' ಇಂಡಿಯ)
 'ಹೊಸದೆಹಲಿಯ ಈಚರ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಪ್ರೈ.ಲಿ'.
 'ಹೊಸದೆಹಲಿಯ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' 
 'ಹೊಸದೆಹಲಿಯ ಸೋಶಿಯಲ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್'
 'ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ ಟ್ಯಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್'
 'ಪುಣೆಯ ಫೋರ್ಡ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ',
 'ಗೋವಾದ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ',
 'ಗೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ'
 'ಗೋವಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ ಆನ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್, ಎಕಾನಮಿ ಚೇರ್ಮನ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
 'ಪುಣೆಯ ಎನ್.ಐ.ಬಿ.ಎಮ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ'
 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'
 'ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೂರಲ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್'
 'ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'
 'ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸೆಂಟರ್ ಆಪ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್' ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ 
ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಪನಂದಿಕರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು :
 'ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ನಾರ್ತ್ ಈಸ್ಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಂಡ್ ಪಾಲಿಸಿ ಚೇರ್ಮನ್' ಆಗಿ
 'ಗೋವಾದ ಮಾರ್ಪೋಲ್ ಪ್ರೈ.ಲಿ ನ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಚೇರ್ಮನ್' ಆಗಿ
 'ಗೋವಾದ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ',
 'ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ',
 'ಮಣಿಪಾಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ'ರಾಗಿ
 'ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೆಂದ್ರಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ'
 'ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಫಂಡೇಶನ್ ನ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ'
 'ಮಣಿಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎ.ಪೈ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತಿತರ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ' ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞನಾಗಿ
ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಂದಿನ ಹೊಸ ಯುವ-ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತಹ ಸುಮಾರು ೨೮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯ' ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ, 'ಅಧಿಕೃತವರದಿ'ಗಳನ್ನೂ 'ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ'ಗಳನ್ನೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ರುತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

 

ವಿಶಿಷ್ಠ ಸಾಧಕ
ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರ

ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೮, ೧೯೧೫-ಆಗಸ್ಟ್ ೫, ೧೯೭೧) ಅವರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರತಿಭೆ.  ಚಿತ್ರಕಲೆ,  ಶಿಲ್ಪಕಲೆ,  ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ, ತಬಲಾ ವಾದನ ಹೀಗೆ ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿದ ಮಹಾನುಭವರವರು.

ಜೀವನ
ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 28, 1915ರಂದು  ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಳಕಲ್ಲಿನ ಬಡ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಪತ್ತಾರರು ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತು ಕಲಿತದ್ದಕ್ಕಿಂತ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಟದ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿತದ್ದೇ

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಎದುರಿನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರ ರಚನೆ
ಅಪಾರ  1934ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು ಬಳ್ಳಾರಿಯಿಂದ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಗದಗಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಭಾನಾಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಗ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬರೆದು ಅರ್ಪಿಸಿದರಂತೆ. ಇವರ ಕಲಾಭಿಜ್ಞತೆಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಗಾಂಧೀಜಿ  ತಮ್ಮ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಹರಿಜನ ನಿಧಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರಂತೆ.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು
ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದ ಸಂತ ಅಜ್ಜಾರಾಮರ ಚಿತ್ರ ಬರೆದು ಮಠಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು;  ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠಕ್ಕಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಶಾರದೆ, ಕೃಷ್ಣರ ಬಂಗಾರದ ಮೂರ್ತಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು;  ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾರಸಿಕರಾದ  ಸಾಲಾರಜಂಗರಿಂದಲೂ  ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದದ್ದು; ಸಂತ, ಮಹಾತ್ಮ, ಮಹಾರಾಜರೆನ್ನದೆ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ರಚನೆ.ಮಾಡಿದ್ದು ಇವು ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿ ಕಾಳಪ್ಪನವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳು.  ಮಣ್ಣು, ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಂದಲೂ ಅವರು ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ
ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರರಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಯಲಬುರ್ಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಗಂಗಾವತಿ ತಂಡಗಳು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿ‌ದ್ದ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ,. ತಳಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೆಡ್ಡಿ ಕಂಪನಿ, ಹಮ್ಮಿಗಿ ನೀಲಕಂಠಪ್ಪನವರ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ನಾಟ್ಯ ಸಂಘ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾರದ, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
.

ತಬಲಾ ವಾದನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ತಬಲ ವಾದಕರಾಗಿ ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರರದು ಮತ್ತೊಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನಸೂರ, ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ, ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್, ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ತಬಲ ಸಾಥಿಯ ಕೀರ್ತಿ ಕೂಡಾ ಅವರದಾಗಿತ್ತು..

ವಿದಾಯ
ಆಗಸ್ಟ್ 5, 1971ರಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದ ಕಾಳಪ್ಪ ಪತ್ತಾರರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರಚಾರ ಬಯಸದೆ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲೆ ಸರಿದು ಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿ .

ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ
ಕಣಜ 

 ಚಿತ್ರಕಲೆ
 ಶಿಲ್ಪಕಲೆ
 ರಂಗಭೂಮಿ
 ತಬಲಾ ವಾದನ
ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್

ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೮,೧೯೫೨)  ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದ  ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು.

ಜೀವನ
ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲರು  ಮಾರ್ಚ್ ೨೮,  ೧೯೫೩ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 
ಬಿಷಪ್ ಕಾಟನ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮ ಬ್ಯಾಟುಗಾರನಾಗಿ ಮನಸೆಳೆದ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಮುಂದೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಕಿರಿಯರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದರು.  ಇಂದಿನಂತೆ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಾದ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ, ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ, ಇರಾನಿ ಟ್ರೋಫಿ ಮುಂತಾದವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು,  ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳು  ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆ  ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳವು.  ಅಂದಿನ ದಿನದ ಈ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿ.  ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಬಹುತೇಕ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಜೇಶರಂತೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬಿರುಸಿನ ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬೇಕು. ಅವರು ಮತ್ತು ಗುಂಡಪ್ಪ ವಿಶ್ವನಾಥರ ಜೋಡಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹಿರಿಮೆ ತಂದಿತ್ತು.

ಸಾಧನೆ
ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 37 ಶತಕ ಮತ್ತು 11000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ನುಗಳಿಸಿದ್ದುದು ಅಂದಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು.   ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡ ಪ್ರಸನ್ನರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ತಾವು ಆಡಿದ ೨೧ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕೈದು ಅರ್ಧ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ತೋರಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ.  ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ವಿರುದ್ಧ  ನಾಲ್ಕನೆಯ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಭಾರತ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾಖಲೆ ರನ್ ಚೇಸಿನಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ್ ಗಾವಸ್ಕರ್, ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರಂತೆಯೇ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲರ ಹೆಸರು ಕೂಡಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ.  ಕವರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದಿನ ದಿನದ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತರಿದ್ದರು.  ಇಷ್ಟಾದರೂ ವೇಗಗತಿಯ ಬೌಲಿಂಗ್ ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಪರಿಣತಿ ಕಡಿಮೆಯದ್ದು ಎಂಬಂತೆ ಕಂಡುಬಂದ ಅವರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಯುಗ ೧೯೭೪-೭೯ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿತು.

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ
ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಮೂಡಿದರು.  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನ ಪ್ರಬಲ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.  ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸುಸಜ್ಜಿತಗೊಂಡು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.  ಇದಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಹಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರು.

ಕರ್ನಾಟದ ಗಣ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಎಂಬ ಆಟದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ  ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲರು ಗಣ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಟ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದು.

 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು
ಬಿಜಾಪುರ ಉದಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಿಜಾಪೂರ

ಬಿಜಾಪುರ ಪ್ರಗತಿಪರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀ ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಬಿ.ಎಮ್.ಪಾಟೀಲ ಹಾಗೂ ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫಕೀರಪ್ಪ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರಿಂದ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೂರಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದೇವಲಕುಂದ ವಾದಿರಾಜ್

ದೇವಲಕುಂದ ವಾದಿರಾಜ್ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೯೨೦) ನಾಡುಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವಾದಿರಾಜರು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವಲಕುಂದದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦,  ೧೯೨೦ರಂದು  ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಸುಬ್ಬರಾಯಭಟ್ಟರದು ಅರ್ಚಕ ವೃತ್ತಿ,  ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು.  ತಂದೆಯ ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದಾಗಿ. ಹರಿದು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.    ತಾಯಿ ಲಕ್ಷಮ್ಮನವರು  ಮಗ ವಾದಿರಾಜನೊಡನೆ ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದರು.

ಶಾಲೆಗೆ ಚಕ್ಕರ್ ಚಿತ್ರಕೆ ಹಾಜರ್
ಹುಡುಗನಿಗೋ ಶಾಲೆಗೆ ಚಕ್ಕರ್ ಹಾಕಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ. ಮುಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗ ನಂಜನಗೂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಇವರಲ್ಲಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಹಲವು ಹಿರಿಯರು ಮೈಸೂರಿನ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರು ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.

ಬಾಳಿನ ಕತ್ತಲಲ್ಲೂ ಅರಳಿದ ಪ್ರತಿಭೆ
ಈ ಮಧ್ಯೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದ ತಾಯಿ ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. 12ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೇಳತೀರದ ಬವಣೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ  ಹೊಟೇಲೊಂದರ ಮಾಣಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಧಾರವಾಡ, ಗದಗು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಸುತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ  ಡಾ. ಸಂಪತ್ತೈಂಗಾರ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಲು ಕೊಟ್ಟ ಸಾಬೂನಿನಲ್ಲೂ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ತೋರಿದರು. ಡಾ. ಸಂಪತ್ತೈಂಗಾರ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು. ಡಾಕ್ಟರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ, ಅವರ ಜೊತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅಲ್ಲಿ  ಸಂಗೀತಗಾರ ಎ. ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು.  ನಂತರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕರಕುಶಲ ಮಂಡಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ದೊರಕಿತು.

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳು
ವಾದಿರಾಜರು ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಮಯಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗಂಧದ ಮಂಟಪ, ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ನವಲ್ ಕಿಶೋರ್ ರವರಿಗೆ ದಂತದ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಿರ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ವಿಷ್ಣು ವಿಗ್ರಹ. ಎಂ.ವೈ. ಘೋರ್ಪಡೆಯವರ ಅರಮನೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಚಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವಿಗ್ರಹಗಳು ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿವೆ.  ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾದಿರಾಜರ ನೂರಾರು ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಆಹ್ವಾನ
ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಮೆರೆದ ವಾದಿರಾಜರಿಗೆ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ   ಭಾರತ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಶಂಸೆ ಬಂತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ವೇಲ್ಸ್, ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ  ಕೃತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಕರಕುಶಲ ಮಂಡಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ ವಾದಿರಾಜರು ಕರಕುಶಲ ಕೇಂದ್ರದ ರೂವಾರಿ ಎನಿಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ವಾದಿರಾಜರಿಗೆ ಸಂದಿದ್ದವು.

ವಿದಾಯ
ವಾದಿರಾಜರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨, ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ 
ಕಣಜ 

 ಶಿಲ್ಪಕಲೆ
ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್

ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೯೬೬) ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ.

ಜೀವನ
೧೯೬೬ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦ರಂದು ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಕೋಲ್ಕೊತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೋಲ್ಕೊತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾದರೂ ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಮೂಲತಃ ಗುಜರಾತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಶುಭಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದವರು.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅರಳಿದ ಪ್ರತಿಭೆ
ತನ್ನ ಆರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಾಲಕಿ ಅಲ್ಕಾಳನ್ನು, ಆಕೆಯ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅರಸತೊಡಗಿದರು. ಬಹುತೇಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹುಡುಗಿಯ ಧ್ವನಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಗಲಿ ಎಂದರು. ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಕಾಳ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯರು, ರಾಜ್ ಕಫೂರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ರಾಜ್ ಕಫೂರ್ ಅಲ್ಕಾಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ ಅವರ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲರು ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಾಲಕಿಯ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಬೇಕೆಂದರೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಬಹುದು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಕಾಯುವುದಾದರೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಅವಕಾಶ. ಅಲ್ಕಾ ಎರಡನೆಯದನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಮೊದಲು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು 1979ರ ‘ಪಾಯಲ್ ಕಿ ಝೇಂಕಾರ್’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ. 1981ರ ಲಾವಾರಿಸ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಮೇರೇ ಅಂಗೆನೇಮೆ’ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ನೀಡಿತು. 1988ರ ತೇಜಾಬ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಏಕ್ ದೋ ತೀನ್’ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳನ್ನೂ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ತಂದಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಖಯಾಮತ್ ಸೆ ಖಯಾಮತ್ ತಕ್ ಅಲ್ಕಾ ಅವರನ್ನೂ, ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಾಡಿದ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರನ್ನೂ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರನ್ನಾಗಿಸಿತು.

ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ
ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿರುವ ಸಾಧನೆ ಅಲ್ಕಾ ಅವರದು. ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿರುವ ಅಲ್ಕಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ ಬಿ ಸಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವ ನಲವತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದಿ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗಿರುವ ಕೀರ್ತಿ ಸಹಾ ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಅವರದು
ಹಿಂದಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಬಹುತೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ‘ತುಮ್ ಯಾದ್ ಆಯೇ’, ‘ತುಮ್ ಆಯೇ’, ‘ಶೈರಾನಾ’ ಮುಂತಾದ ಆಲ್ಬಂಗಳೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಲಘು ಸಂಗೀತದಂತಹ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಹಾಡುಗಳು ಕೂಡಾ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ.

ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು
ತೇಜಾಬ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಏಕ್ ದೋ ತೀನ್’, ಖಳನಾಯಕ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಚೋಲಿ ಕೆ ಪೀಚೆ ಕ್ಯಾ ಹೈ’, ಪರದೇಶ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಮೆರೀ ಮೆಹಬೂಬಾ’, ತಾಲ್ ಚಿತ್ರದ ‘ತಾಲ್ ಸೆ ತಾಲ್’, ದಡ್ಕನ್ ಚಿತ್ರದ ‘ದಿಲ್ ನೇ ಯೇ ಕಹಾ ಹೈ ದಿಲ್ ಸೆ’, ಲಗಾನ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಓ ರೆ ಚೋರಿ’, ಹಮ್ ತುಮ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಹಮ್ ತುಮ್’, ಹಮ್ ಹೆ ರಹಿ ಹೈ ಪ್ಯಾರ್ ಕೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಘೂಂಗಟ್ ಕಿ ಆದ್ ಸೆ’, ಕುಚ್ ಕುಚ್ ಹೋತಾ ಹೈ ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ‘ಕಭಿ ಅಲ್ವಿದ ನ ಕೆಹೆನಾ’ ‘ಕಹೋ ನಾ ಪ್ಯಾರ್ ಹೈ’, ‘ಸಾಜನ್’, ‘ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್’, ‘ಸ್ವದೇಶ್’ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ
ಹಲವು ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ

‘’’ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ’’’(ಮಾರ್ಚ್ ೧೯, ೧೯೧೨ – ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪,೧೯೯೩) ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರು.

ಜೀವನ
ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯,  ೧೯೧೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರುಷರೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌರಿನರಸಿಂಹಯ್ಯ, ಬಿ. ರಾಚಪ್ಪ, ಸಮುಖದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸೋಮಾಜಿರಾವ್ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ ಅವರೂ  ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ತಂದೆ ಗೋವಿಂದರಾವ್ ಗಿರಿಮಾಜಿ  ತಾಯಿ ತುಂಗಮ್ಮನವರು. ಸ್ವಯಂ ಕಲಾವಿದರು, ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳಾದ ತಂದೆಯೊಡನೆ ರಂಗ ತಾಲೀಮಿನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ವಾಸುದೇವರಿಗೂ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಂಟು ಕೂಡಿಬಂತು.

ಬಾಲನಟನಾಗಿ
ಲಿಟರರಿ ಅಂಡ್ ಡ್ರಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನಿನ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ, ಲವ-ಕುಶ, ರಾಮದಾಸ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು  ಬಾಲಕಲಾವಿದನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅವರಿಗೆ ಶಾಕುಂತಲ, ರಾಜವರ್ಮ-ಲೀಲಾವತಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಸೆ ಉತ್ಕಟವಾಯಿತು. ತಂದೆಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ  ನಾಟಕದ ಹುಚ್ಚಿನಿಂದ ಮನೆಯಿಂದಲೇ  ಪರಾರಿಯಾದರು.

ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ
ಹೀಗೆ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ ಅವರು ಸಕಲೇಶಪುರದಲ್ಲಿ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪೀರ್ ಮಹಮದ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು. ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ದೊರೆಯದೆ ಅವರಲ್ಲಿ  ನಿರಾಸೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಾರು ನಟರು ಕಂಪನಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೀತೆ, ಸಂಸಾರ ನೌಕಾದಲ್ಲಿ ಸರಳ, ಗೌತಮಬುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶೋಧರ, ಷಹಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾದಿರ್ ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೆ ದೊರಕಿ,  ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ  ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೊರೆಯತೊಡಗಿತು.

ಮುಂದೆ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ಕಂಪನಿ ಮೊಕ್ಕಾಂಮಾಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು. ಸದಾರಮೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿಸಲು ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಾರಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರ, ಗುಲೇಬಕಾವಲಿ, ಪ್ರಭಾಮಣಿ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ದೊರೆಯಿತು.  ಹೀಗೆ ಆಂಧ್ರದಲ್ಲೂ ಜಯಭೇರಿ ಭಾರಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಮಂಡ್ರಿ, ಕಾಕಿನಾಡ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ಮುಂದೆ ಚಲನಚಿತ್ರಾಸಕ್ತರಾದ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿಯವರು ಹಲವಾರು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ರಾಮಾನುಜ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಕರೆ ಬಂತು. ಆದರೆ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವರಿಗೆ  ದೊರೆತದ್ದು ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಹುದ್ದೆ. ಪಿ.ಸಿ. ಬರುವಾ ನಿಧನಾನಂತರ ಇರಾನ್-ಕಿ-ಏಕ್‌ರಾತ್ ಪೂರ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹೊಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಭದ್ರಾ, ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಪಂಚ, ಹಂಸಗೀತೆ, ನಾಗರಹೊಳೆ ಭರ್ಜರಿ ಭೇಟೆ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮುಂತಾದವು ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.  ಹೀಗೆ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿಯವರು  ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳ ನಾಯಕ, ಖಳ ನಾಯಕ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ವಿದಾಯ
ಹೀಗೆ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿದ್ದ ವಾಸುದೇವ ಗಿರಿಮಾಜಿಯವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪, 1993ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪ
ಕಣಜ , ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಹಾಗೂ ವೆಬ್ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ವಿವಿದ ತಾಣಗಳು

 ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
 ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರು
ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ಗೀತಾ ಆರ್.ಪೈ

'ಗೀತಾ ಆರ್. ಪೈ' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರಾದ 'ಗೀತಾ ರಂಗ ಪೈ' ಸಮಾಜಸೇವಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ' ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಏಳಿಗೆ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಗೀತ,(ದಿ)ಎಂ.ಆರ್.ಪೈ ಮಂಗಳೂರು ರಂಗ ಪೈ ರವರ ಪತ್ನಿ. ಸನ್. ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಸನ್. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ 'ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಬಂಗಾರದ ಪದ್ದಕ' ಗಳಿಸಿದ್ಸರು.

ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಸನ್ ೧೯೮೯-೨೦೦೨ ರ ವರೆಗೆ, 'ಮುಂಬಯಿನ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ ಸಭಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ'ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸಭಾವತಿಯಿಂದ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಮಾಜಸೇವೆ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಿ,ಸಭೆಯ ಉನ್ನತಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಏಳಿಗೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 
 'ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಎಸ್.ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್',
 'ಜಿಎಸ್.ಬಿ.ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಲೀಗ್',
 'ಎಂ.ಆರ್.ಪೈ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನ ಟ್ರಸ್ಟಿ'ಯಾಗಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
'ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಸಮುದಾಯದ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ' ಶ್ರಮ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ 'ಸಾಗ ಆಫ್ ಆನ್ಲೈನ್ಸ್ ಇನ್ ಜಿ.ಎಸ.ಬಿ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ' ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕಿ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಸಮುದಾಯದ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನೂ, ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಶ್ರಮವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಗ್ಗುವ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ.ಕಾಶಿಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀಮದ್ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಮುಂಬಯಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿಗಳಲ್ಲಿನ 'ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ ಸಂಘ'ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಧವೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶಿಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತೆ
ಸನ್. ೨೦೧೩ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೭ ರಂದು, ಸಂಜೆ, ೫-೩೦ ಕ್ಕೆ ಜರುಗಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಮಣಿಪಾಲ್ ನ ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಇನ್ ವ್ಯಾಲಿವ್ಯೂ ಹೋಟೆಲ್ ನ ಚೈತ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ'ದಲ್ಲಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ,'ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ.ಪೈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಬಯಿನ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ,ಗೀತಾ ಆರ್.ಪೈ, ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಳಿತ ತಜ್ಞ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ತಜ್ಞ,ಗೋವಾದ ಡಾ. ವಿ.ಎ.ಪೈ.ಪನಂದಿಕರ್ ಸಹಾ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

  

ವಿಶಿಷ್ಠ ಸಾಧಕಿ
ಎಂ. ಎಸ್. ಶೀಲಾ

ವಿದುಷಿ ಎಂ. ಎಸ್. ಶೀಲಾ (ಮಾರ್ಚ್ ೧೬, ೧೯೫೨) ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಭರತನಾಟ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರು.

ಜೀವನ
ಶೀಲಾ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್  16, 1952ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಎಂ.ಎನ್‌. ರತ್ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ವಿದುಷಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ತಾಯಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಶೀಲಾ, ನಂತರ ಡಾ. ಆರ್. ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್‌ ಅವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು. ಜೊತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಗಳಿಸಿದರು.

ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ‘ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯ’ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಶೀಲಾ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ, ಕೆನಡಾ, ಲಂಡನ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ  ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶೀಲಾ ಅವರು 90ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು
ಶೀಲಾ ಅವರು ಹೊರತಂದಿರುವ ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಸುಪ್ರಭಾತ, ಗಾನ ಸುಶೀಲಂ, ಆಡಿಸಿದಳು ಯಶೋಧಾ, ಪಾಲಿಂಚು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಹರಿದಾಸ ನಮನ, ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ, ಶಿವಾನಂದ ಲಹರಿ, ವಚನಾಮೃತ ಮುಂತಾದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.

ಹಂಸಧ್ವನಿ ಸಂಸ್ಥೆ
ತಮ್ಮ ಪತಿ ಬಿ.ಕೆ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿವರೊಂದಿಗೆ ‘ಹಂಸಧ್ವನಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್‌’ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕುರಿತ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶೀಲಾ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಸ ನಮನ ಸರಣಿ, ವಾದ್ಯ ವೈಭವ ಸರಣಿ, ನುಡಿ ನಮನ, ಕರ್ನಾಟಕದ  ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರನ್ನು ಕುರಿತ ವಾಗ್ಗೇಯ ವೈಭವ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ವಾಗ್ಗೇಯ ವೈಭವ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಸಿ.ಡಿ.ಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಂಗೀತ ಕಲಾಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ‘ಹಂಸಧ್ವನಿ ಪುರಸ್ಕಾರ’ವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಶ್ರೀಮತಿ ಎಂ.ಎಸ್‌. ಶೀಲಾ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ, ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೇದಿಕೆಗಳು  ಅನೇಕ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಮದ್ರಾಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ 1997ರಲ್ಲಿ ಶೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. 1997-98ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಶೀಲಾ ಉತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ 2000ವರ್ಷದ ಸಾಲಿನ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ವಿದುಷಿ ಎನ್ನುವ ಗೌರವದ ಜೊತೆಗೆ, ಅನನ್ಯ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ‘ಅನನ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ’ ಪಡೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಶೀಲಾ ಅವರದು. ಶೃಂಗೇರಿಯ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ‘ಆಸ್ಥಾನ ವಿದುಷಿ’ಯಾಗಿ ಶೀಲಾ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಗಾನಕಲಾಶ್ರೀ, ಗಾನ ವಾರಿಧಿ, ಸುಮಧುರ ಸಂಗೀತ ಧ್ರುವತಾರೆ, ಗುರು ಗೌರವಕಾರಿಣಿ, ಸಂಗೀತ ರಾಗ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ, ಸಂಗೀತ ಗಾನ ಕಲಾನಿಧಿ, ಸಂಗೀತ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶಿಖರಿಣಿ, ಸಂಗೀತ ಸರಸ್ವತಿ, ಸಂಗೀತ ವಾಗ್ದೇವಿ ಮುಂತಾದ ಬಿರುದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಿವೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ಎಂ.ಎಸ್‌. ಶೀಲಾ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 2007-08ನೇ ಸಾಲಿನ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬದ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಗಳು.  ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮಾಧುರ್ಯ ನಮ್ಮ ಕಿವಿ, ಮನಗಳನ್ನು  ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಣಿಸುತ್ತಿರಲಿ.  ಅವರಿಗೆ ಸಕಲ ರೀತಿಯ ಗೌರವಗಳು ಸಲ್ಲಲಿ.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಎಂ. ಎಸ್. ಶೀಲಾ ಅವರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ 

 ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
 ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿಯರು
ಜಿ. ವಿ. ಶಿವಾನಂದ್

ಜಿ. ವಿ. ಶಿವಾನಂದ್ (ಮಾರ್ಚ್ ೧೬, ೧೯೩೫ – ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೨೦೦೨) ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗಗಳ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರು.

ಜೀವನ
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಶಿವಾನಂದ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೬, ೧೯೩೫ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇರು ಶಿಖರರಾದ ನಾಟಕ ರತ್ನ ಡಾ. ಗುಬ್ಬಿವೀರಣ್ಣನವರು, ತಾಯಿ ಜಿ. ಸುಂದರಮ್ಮನವರು.   ವಿಜ್ಞಾನ ಪಧವೀದರರಾದರೂ  ನಾಟಕದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೆ ಬೆಳೆದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ  ನಾಟಕದ ಕಡೆಯೇ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ,  ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮುಂತಾದ ಬಾಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶಿವಾನಂದರು  ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ನಾಟಕಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಾಲ ನಟರ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶಿವಾನಂದ್ ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಏಷಿಯನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಹೋಗಿ  ಮಕ್ಕಳ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ  ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಬಂದರು. ಮೈಲ್ಸ್ ಲೀ ಅವರಿಂದ  ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಿತರಲ್ಲದೆ, ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮೇಲೆ  ಹಿಡಿತ, ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿನ  ಏರಿಳಿತ ಮುಂತಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನೂ  ಕೈಗೊಂಡರು.  ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕವಾಗಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ರಂಗದ ಮೇಲೆ  ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಭಿನಯ, ನಿರ್ದೇಶನ, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ಪ್ರಸಾಧನ ಕಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು.

ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ರಚನೆ
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದನಂತರ  ‘ಕಲಾಕುಂಜ’ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು. ಆಂಗ್ಲ ಕವಿ ಎರಿಕ್ ಹ್ಯಾರಿ ಜೋನ್ಸ್ ಅವರು ಬರೆದ ನಾಟಕ ‘Death of the line’ ಅನುವಾದವಾದ ‘ಭ್ರಮೆ’ ಅಲ್ಲದೆ,  ಬೆಂಬಿಡದ ಭೂತ, ಯಾರ ಸಾಕ್ಷಿ?, ಸರ್ವೇಜನಾ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕಟಾಕ್ಷ, ಮಂತ್ರದ ಅವರೇಕಾಳು, ಕುಳ್ಳನ ಸಾಹಸ ಮುಂತಾದವು ಶಿವಾನಂದರ ನಾಟಕಗಳು.

ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ
ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ  ‘ದಹನ ಚಿತ್ರ’, ‘ಯಯಾತಿ’, ‘ಸೋಕ್ರಟೀಸ್’, ‘ಬಹಿಷ್ಕಾರ’, ‘ವ್ಯೂಹ’, ‘ಯಾರಿಗೆ ಮಾಡ್ತಿ ಮ್ಯಾಂವ್’, ‘ದೇವರಿಗೇ ದಿಕ್ಕು’, ‘ಬಲಿದಾನ’, ‘ಬಾಕಿ ಇತಿಹಾಸ’ ಮೊದಲಾದವು ಶಿವಾನಂದರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಟಕಗಳು.   ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ  ‘ಕುರುಡು ಕಾಂಚಾಣ’, ‘ಸದ್ದು! ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ’, ‘ಕಾಡಾನೆ’, ‘ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕು’, ‘ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ’, ‘ತುಘಲಕ್’, ‘ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ’, ‘ಈಡಿಪಸ್’ ಪ್ರಮುಖವಾದುವು.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ 
ನಾಟಕರಂಗವಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶಿವಾನಂದರು ‘ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿ’, ‘ಮಾಡಿಮಡಿದವರು’, ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’, ‘ನಂಜುಂಡಿ ಕಲ್ಯಾಣ’, ‘ಆಸ್ಫೋಟ’, ‘ಓಂ’, ‘ಯಾರ ಸಾಕ್ಷಿ’, ‘ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ’, ‘ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ’ ಮುಂತಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನ ಸೆಳೆದರು. ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದು ಸಹನಿರ್ದೇಶನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು.  ‘ಮಾಲ್ಗುಡಿ  ಡೇಸ್’, ‘ಮನ್ವಂತರ’ ಮುಂತಾದ ಕಿರುತೆರೆಯ ಅನೇಕ  ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಶಿವಾನಂದರು ನಟಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು 
ಈ ಸರಳ ಸಜ್ಜನ, ಸಂಭಾವಿತ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ  ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.

ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫,  ೨೦೦೨ದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.  

 ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ
 ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರು

ಈ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕ ಜಿ. ವಿ. ಶಿವಾನಂದ್ ಎಂಬ ಚೇತನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ನಮನ.
ರಘುಚರಣ್

ರಘುಚರಣ್ ತಿಪಟೂರು.

ರಘು ಚರಣ್, ಇವರು ಮೂಲತಃ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳೇಪಾಳ್ಯ ಗ್ರಾಮದವರಾಗಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಸಂಭಾಷಣಾಕಾರರಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.. ಇದುವರೆವಿಗೂ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮಳೆ, ಮುತ್ತಿನ ತೋರಣ(ವೈಶಾಲಿ ಕಾಸವರಳ್ಳಿ) ಚುಕ್ಕಿ (ಮಿಲನ ಪ್ರಕಾಶ್) ಅಳಿಗುಳಿ ಮನೆ (ಬಿ.ಸುರೇಶ) ಪಲ್ಲವಿ ಅನುಪಲ್ಲವಿ (ಮಧುಸೂದನ್) ಪ್ರಮುಖ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು. ಸಹಜತೆ ಮತ್ತು ಸರಳತೆ, ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮುಖ್ಯ ಶೈಲಿ.. ಧಾರಾವಾಹಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೈಯಾಡಿಸಿರುವ ಇವರು, ಪ್ರೀತಿಯಲೋಕ, ಆಟ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕಿರುತೆರೆ
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜಾಪುರ

ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಬಾಗಲಕೋಟ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು  ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬೆಳಗಾವಿ)ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ ೧ ಪದವಿ ವಿಭಾಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಚರಿತ್ರೆ 

ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜಾಪುರ ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸಂಸ್ಠೆಯಿಂದ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ  ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು 

 ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆಡಳಿತ 
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸಂಸ್ಠೆಯ ಆಡಳಿತವಿದೆ.

ಆವರಣ 
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೧೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ 
ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ 
ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ,ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ  (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ 

 ಅರ್ಹತೆ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ
 ರಕ್ಷಣಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ
 ಎಸ್.ಸಿ/ಎಸ್.ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ 
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು