Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಬುಗ್ಯಾಲ್

ಬುಗ್ಯಾಲ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಗೋಮಾಳ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಇವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಾನಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾಳಗಳು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ಯಾ ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅರಳುವ ಹೂವುಗಳ ಹಾಸು ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ತುರುಗಾಹಿಗಳಿಗೆ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಮಾಳವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೦೦೦ ದಿಂದ ೪೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿನಿಂತು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಂದಾದೇವಿ, ಕೇದಾರನಾಥ, ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಂದರ್‌ಪೂಂಛ್‍‍ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಶಾಲ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಅತಿ ನಾಜೂಕಾದ ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.

ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು 
 ಔಲಿ - ಜೋಷಿಮಠದ ಬಳಿ ಇರುವ ಔಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೦೪೯ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಗೋರ್ಸೋ - ಜೋಷಿಮಠದ ಬಳಿ ೩೦೫೬ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮತ್ತು ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸುಂದರ ಬುಗ್ಯಾಲ್.
 ಕ್ವಾನ್ರಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ - ೩೩೫೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಬೇದಿನಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ - ರೂಪಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
 ಪುಷ್ಪ ಕಣಿವೆ - ೩೩೫೪ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ.
 ಪನ್ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಕುಶ-ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು -ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕೇದಾರನಾಥಗಳ ನಡುವೆ ೩೩೫೪ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿವೆ.
 ಮುನ್ಸಿಯಾರಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ - ಪಿಥೋರಾಗಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
 ದಯಾರಾ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಜಿಯೊಲಿಂಗ್‌ಕಾಂಗ್ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಬೌನ್ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಚೌದಾಸ್ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಬ್ಯಾನ್ಸ್ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಡರ್ಮಾ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಛಿಪ್ಲಾಕೋಟ್ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ಅಲಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್
 ತಲಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು

ಭೂಗೋಳ
ರೂಪಕುಂಡ

ರೂಪಕುಂಡ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶ. ರೂಪಕುಂಡ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ದಿಂದ ೬೦೦ ಮಾನವ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೫,೦೨೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ರೂಪಕುಂಡ ಸದಾಕಾಲ ಹಿಮಾವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೂಪಕುಂಡ ಸರೋವರದ ಬಳಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ನೂರಾರು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿವೆ. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅರಣ್ಯರಕ್ಷಕನಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾದ ಇವು ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅರಸನೊಬ್ಬನ ಸೈನಿಕರದಿರಬಹುದೆಂದು ಒಂದು ಊಹೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವರ ಹಠಾತ್ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಬಹಳಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇವರು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಅಥವಾ ಭೂ ಕುಸಿತ ಇಲ್ಲವೇ ಹಿಮಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಮರಣಿಸಿರಬೇಕೆಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕರ ಜಂಟಿ ತಂಡವು ರೂಪಕುಂಡಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ನಂತರ ಈ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಗಳು ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದವೆಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‍‍ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಈ ಜನರು ಬೃಹತ್ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಹಿಮಾಲಯದ ಬಯಲುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಜಾಗ ಸಿಗದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮರಣಿಸಿದರೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ಶೀತಲ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಅತಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ದೇಹಗಳು ಕೆಡದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಆಗಾಗ ಸಂಭವಿಸು ತ್ತಲೇ ಇರುವ ಭೂ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ದೇಹಗಳು ಸರೋವರದೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಹೋಗಿರಬೇಕೆಂದು ಸಹ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಜನ ಯಾರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಯಾವುದೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಬಗೆಗಿನ ವಿಚಾರ ಇನ್ನಷ್ಟು ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಚಾರಣ 
ರೂಪಕುಂಡ ಹಿಮಾಲಯದ ಅತಿ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ನಯನ ಮನೋಹರ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಸದಾ ಚಾರಣಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ೭೧೨೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದ ತ್ರಿಶೂಲ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ೬೩೧೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದ ನಂದಘುಂಗ್ಟಿ ಶಿಖರಗಳ ಪಾದದ ಬಳಿ ಇರುವ ರೂಪಕುಂಡ ದವರೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಗ್ವಾಲ್‌ದಮ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಸವೆಸಿ ರೂಪಕುಂಡವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿಮಾವೃತ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಚಾರಣ ಚೇತೋಹಾರಿ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೇದಿನಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ ಅತಿ ಸುಂದರ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೂತೋಟ. ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ರೂಪಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
 रुपकुण्ड-एक अनसुलझा रहस्य/ ರೂಪಕುಂಡ - ಬಯಾಲಗದ ರಹಸ್ಯ
 ರೂಪಕುಂಡ , ಬೇದಿನಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್, ಅಲಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ ಮತ್ತು ತಲಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ರೂಪಕುಂಡಕ್ಕೆ ಚಾರಣ
 ರೂಪಕುಂಡ  
 ರೂಪಕುಂಡ  
 ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಸರೋವರ.

ಭೂಗೋಳ
ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಅಸ್ಕೋಟ್ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ ಧಾಮ

ಅಸ್ಕೋಟ್ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ ಧಾಮ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಪಿಥೋರಾಗಢ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕೋಟ್ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೫೪೧೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಅಸ್ಕೋಟ್ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ ಧಾಮದ ಮೂಲ ಗುರಿ ಅಳಿವಿನತ್ತ ಸಾಗಿರುವ ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವಿರತ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಗಿವೆ. ಅಸ್ಕೋಟ್ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂತೆ ಚಿರತೆ, ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು, ಪುನುಗುಬೆಕ್ಕು, ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಪಕ್ಷಿಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಅಸ್ಕೋಟ್ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ ಧಾಮದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ರಿಷಿಕೇಶ

ರಿಷಿಕೇಶ ( ಮೂಲ ಹೆಸರು ಹೃಷಿಕೇಶ ) ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಡೆಹ್ರಾ ಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವ ರಿಷಿಕೇಶ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಅತಿ ಪಾವನ ಧಾಮವಾಗಿದೆ. ರಿಷಿಕೇಶವು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಯಾತ್ರೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಿಷಿಕೇಶದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ರಿಷಿಕೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು, ತಪೋವನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳು 

ಹೃಷಿಕೇಶ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರೈಭ್ಯ ಋಷಿಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಒಲಿದು ವಿಷ್ಣು ಹೃಷಿಕೇಶನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನೆಂದು ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸೀಮೆಯು ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಿಷಿಕೇಶ ಕೇದಾರಖಂಡದ ಭಾಗ. ಇಂದಿನ ಗಢ್‌ವಾಲ್ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಂದೆ ಕೇದಾರಖಂಡವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಮನು ಲಂಕೆಯ ಅರಸ ರಾವಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಇಲ್ಲಿ ತಪವನ್ನೈದಿದನೆಂದೂ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇಲ್ಲಿ ನಾರಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಗಂಗಾ ನದಿಯು ರಿಷಿಕೇಶ ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಿಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯನ್ನು ಸೇರುವುದು. ನದಿಯ ದಂಡೆಗುಂಟ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳಿವೆ. ನಗರದ ತ್ರಿವೇಣಿ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ನಡೆಯುವ ಗಂಗಾ ಆರತಿ ಬಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನೀಲಕಂಠ ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರ, ರಾಮ ಝೂಲಾ, ವಸಿಷ್ಠ ಗುಹೆ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಡೆಹ್ರಾ ಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 
 ರಿಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಯೋಗ 
 ರಿಷಿಕೇಶದ ೫೦೦ ಚಿತ್ರಗಳು
 ರಾಮ್ ಝೂಲಾ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಾದರ ಲಿಂಗಾಯತ

ಸಾದರ ಲಿಂಗಾಯತ ಅಥವಾ ಸಾದರು ಅಥವಾ ಸಾದು ಲಿಂಗಾಯತರು ಅನ್ನುವುದು ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಒಳಪಂಗಡ. ಮೂಲದ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಕೃಷಿ. ಇವರು ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ದಾವಣಗೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾವೇರಿ, ತುಮಕೂರು, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆವಿಜಯನಗರ,ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಳಿದ ಬಾಗ,ಆಂದ್ರ,ತೆಲಂಗಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು,ಕೇರಳ, ಗೋವಾ ಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿರಿಗೆರೆಯ ತರಳಬಾಳು ಬೃಹನ್ಮಠದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಲಿಂಗಾಯತ
ಸಮಾಜ
ಸಿದ್ದಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ

ಸಿದ್ದಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯು 13 - 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವೀರಶೈವರ ಮತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಂವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರೇಣುಕಾಗಸ್ತ್ಯ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ವೀರಶಿವ ಮಹಾತಂತ್ರ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. .

ಹಿನ್ನಲೆ 
ಶ್ರೀ ಸಿದಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದ ಏಕೋತ್ತರಶತಸ್ಥಲಾತ್ಮಕವಾದ ಈ ಸಿದ್ದಾಂತವು  ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಿವಗಣರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು. ಶಿವನಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಶಿವ ಪ್ರಮುಖರಾದ ರೇಣುಕ, ದಾರುಕ, ಘಂಟಾಕರ್ಣ, ಧೇನುಕರ್ಣ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಣ ರೆಂಬ ಗಣೇಶ್ವರರು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಾವಾಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ದಧೀಚಿ, ವ್ಯಾಸ, ಸಾನಂದ, ಮತ್ತು ದೂರ್ವಾಸ ರೆಂಬ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿವಗಣರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ರೇಣುಕಗಣೇಶ್ವರನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಶಿವಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ದಂತವನ್ನೇ ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಸಿದ್ದಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ರೇಣುಕಾಗಸ್ತ್ಯರ  ಸಂವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.     

ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರು ಮಹಾಮುನಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಭೋದಿಸಿದ ಸಾರವನ್ನು ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಶಿಖಾಮಣಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.     ಇದು "ರೇಣುಕಾಗಸ್ತ್ಯ  ಸಂವಾದ" ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಸಾರ: 
ಈ ಗ್ರಂಥದ ಸಾರ ಶಿವಜೀವರ ಐಕ್ಯ. ವೀರಶೈವ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಷಟ್ ಸ್ಥಲ ಗಳನ್ನು ನೂರೊಂದು ಸ್ಥಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೂರೊಂದು ಸ್ಥಲಗಳು ಸಾಧಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಕಾಸದ ಉನ್ನತೋನ್ನತ ಸೋಪಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಸಕಲ ಶಿವಾಗಮಗಳ ಸಾರವನ್ನೇ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಓಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಸಿದ್ದಾಂತದವು ದ್ವೈತಾದ್ವೈತಗಳ ಸಮನ್ವಯಾತ್ಮಕವಾದುದು. ಮೂಲತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಶ್ರೀ ೧೦೦೮ ಕಾಶೀ ಜಗದ್ಗುರು ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ರೇಣುಕ ಗೀತೆ ಅಂತಲೂ, ರೇಣುಕಾಗಸ್ತ್ಯ  ಸಂವಾದ ಗ್ರಂಥವೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ವಿಮರ್ಶೆ
"ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳು ನಿಗೂಢವಾಗಿವೆ, 1998 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಬರಹಗಾರ ಎಂ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯನ್ನು 13 ಅಥವಾ 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಮತ್ತು ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬಸವಣ್ಣನವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಶರಣ ಚಳವಳಿಗಾಗಲಿ ಹಿಂದಿನದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮರುವರ್ಷವೇ, ಕಾಶಿ ಪೀಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು (ಐದು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು) ತಮ್ಮದೆಯಾದ ಕಟ್ಟು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ ರಾಮಾಯಣಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯ ಕರ್ತೃವಾದ ಶಿವಯೋಗಿ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಐದು ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಹಿಂದಿನವರು ಕೃತಯುಗ, ತೇತ್ರಯುಗ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ರಾಮಾಯಣದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು; ಅವರು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಗೆ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು; ಅವರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು; ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದ ಸುಳ್ಳಿನ ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಮಾಷೆಯೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ವೇದ, ಆಗಮ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ, ಅರಣ್ಯಕ ಅಥವಾ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಅಥವಾ ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪಠ್ಯವು ಈ ಯಾವುದೇ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಅಥವಾ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. ಇದೆ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರುಗಳೆ ವೀರಶೈವರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತರು ಒಂದೇ ಎಂದು , ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತದ ಸಂಸ್ಥಾಪರು ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು , ಬಸವಣ್ಣನವರು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ನಂತರ ಬಂದವರು ಎಂಬುದು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತು ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿಜ ಎಂದು ಸಾಧಿಸಲು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯ ಪುಸ್ತಕವೇ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯಾಗಿದೆ".

ಉಲ್ಲೇಖ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ವೀರಶೈವ ಮತ
ಗೌರಿ ಕುಂಡ

ಗೌರಿ ಕುಂಡ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೇದಾರನಾಥಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಕುಂಡದ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೋಟಾರು ರಸ್ತೆಯಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕೇದಾರನಾಥವನ್ನು ತಲುಪಲು ೧೪ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಕಾಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಬೇಕು. ಗೌರಿ ಕುಂಡವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೬೦೦೦ ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಗೌರಿ ಕುಂಡವು ಗೌರಿ ಅಥವಾ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ವತಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅನನ್ಯ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು. ಕೊನೆಗೆ ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಒಲಿದಾಗ ಇವರ ವಿವಾಹವು ಗೌರಿ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಗೌರಿ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಕುಂಡಗಳಿದ್ದು ಭಕ್ತಜನರು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವರು. 

ಗೌರಿ ಕುಂಡವು ಗಣೇಶನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೌರಿಯು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಾನು ಮೀಯಲು ತೆರಳುವಳು. ಆಗ ಶಿವನು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ಗಣೇಶನು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವನು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಶಿವನು ಗಣೇಶನ ಶಿರಚ್ಛೇಧನ ಮಾಡುವನು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಗೌರಿಯ ದುಃಖವು ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲೋಸುಗ ಶಿವನು ಒಂದು ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದುತಂದು ಗಣೇಶನ ಮುಂಡಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾಣ ಬರಿಸುವನು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಗಣೇಶನು ಗಜಮುಖ, ಗಜಾನನ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದು ಇಂದು ನಾವು ಪೂಜಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಕೇದಾರನಾಥ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ನವಗ್ರಹಗಳು

ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂಭತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು
 

ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು

ನವಗ್ರಹಗಳು
 # ಸೂರ್ಯ; ಸೂರ್ಯ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)(ರವಿ,ಭಾನು)
 # ಚಂದ್ರ; ಚಂದ್ರ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)
 # ಮಂಗಳ; ಮಂಗಳ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)(ಕುಜ)
 # ಬುಧ; ಬುಧ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)(ಚಂದ್ರನ ಮಗನ ಹೆಸರು)
 # ಗುರು; ಗುರು(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)(ಬೃಹಸ್ಪತಿ)
 # ಶುಕ್ರ; ಶುಕ್ರ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)
 # ಶನಿ; ಶನಿ(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)
 # ರಾಹು; ರಾಹು(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)
 # ಕೇತು; ಕೇತು(ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ)

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗ
ಸೂರ್ಯ, the Sun
ಚಂದ್ರ/Soma, the Moon
ಮಂಗಳ, Mars
ಬುಧ, Mercury
ಗುರು, Jupiter
ಶುಕ್ರ, Venus
ಶನಿ, Saturn
ರಾಹು, Lunar node
ಕೇತು/Ketu, Lunar node

ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ 
ನವಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮಾನವನ ಸ್ಥಿತಿ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರು ದೃಢವಾಗಿ ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೂರ್ಯನ ತಲೆ ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರನ ತಲೆ ವರುಣ, ಕುಜುದಿಯ ತಲೆ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ಬುಧದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು, ಶಿಕ್ಷಕನ ತಲೆ ಇಂದ್ರ, ಶುಕ್ರನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಚ್ ದೇವಿ, ಶನಿಯ ತಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ. ಸೂರ್ಯನು ಚಂದ್ರನ ತಲೆ, ಚಂದ್ರನು ಉಪ್ಪು, ಸೂರ್ಯನು ಕಹಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಬುಧವು ಶುದ್ರುಚು, ಶಿಕ್ಷಕ ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಶುಕ್ರವು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಗಳು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯನು ಅವನ ಕಡೆಗೆ, ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರ, ಬುಧದ ಉದಯ, ಬುಧದ ತಿಂಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ನೋಡಿ
ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ  |  
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ |ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ
Nakshatra

ಉಲ್ಲೇಖ
ಬೃಹಜಾತಕಾಖ್ಯ : ವರಾಹಮಿಹಿರ-ಟೀಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶರ್ಮಾ.
ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲು ಪಂಚಾಂಗ ಮೈಸೂರು;೨೦೧೬-೧೭
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಕಾಲ
ರಾಜನೀತಿ

ರಾಜನೀತಿ (ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ: राजनीति, राज [ರಾಜ]+नीति [ನೀತಿ] ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಬರುವುದು, ರಾಜನೀತಿ, 'ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರದ ಜತೆ ಸಂಬಂಧವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಸಮಾಹ') ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ, ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಬಂಧಗಳ ರೂಪಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜನೀತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವ್ಯವಹಾರ
ಕಾಮೆಟ್

ಕಾಮೆಟ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಗಢ್‌ವಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಶಿಖರ. ೭೭೫೬ ಮೀ. (೨೫೪೪೬ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಟ್ ಶಿಖರ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್‌ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಕೊಂಚ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಝಂಸ್ಕಾರ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಟ್ ಆ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಟಿಬೆಟ್ ಪೀಠಭೂಮಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಟ್ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶಿಖರದ ಆರೋಹಣ ಕಷ್ಟಕರವಲ್ಲವೆಂದು ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಕಾಮೆಟ್ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಉನ್ನತ ಶಿಕಘರಗಳಿವೆ. ಅವೆಂದರೆ - ಮುಕುಟ್ ಪರ್ಬತ್ (೭೨೪೨ ಮೀ.), ಅಬಿ ಗಮೀನ್ (೭೩೫೫ ಮೀ.) ನಮತ್ತು ಮಾಣಾ (೭೨೭೨ ಮೀ.).

ಕಾಮೆಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾಮೆಟ್ ಹಿಮನದಿ, ಪೂರ್ವ ಕಾಮೆಟ್ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ರೈಕಾನಾ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾಮೆಟ್ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು ಉಗಮಿಸಿದರೆ ಪೂರ್ವ ಕಾಮೆಟ್ ಹಿಮನದಿ ಧೌಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೂಲ. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಹಿಮಾಲಯ
 ಹಿಮನದಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಕಾಮೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ 

ಭೂಗೋಳ
ಹಿಮಾಲಯ
ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿ

ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಪೂರ್ಣ ಒಣ ಪೀಠಭೂಮಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮಳೆಯನ್ನು ಕಾಣದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯು ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಮೈಲಿ (೯೬೬ ಕಿ.ಮೀ.) ಅಗಲದ ಪಟ್ಟಿ. ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಒಣ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಗಿಂತ ೫೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶುಷ್ಕಪ್ರದೇಶ. ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೧೮೧,೩೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಚಿಲಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಉಪ್ಪಿನ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಮರಳು ಮತ್ತು ಲಾವಾ ಹರಿವಿನಿಂದುಂಟಾಗಿರುವ ಗಟ್ಟಿ ಬೆಂಗಾಡು. ಪೂರ್ವದ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಚಿಲಿಯ ಕರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಗೆ ಮಳೆಯ ಹನಿ ಕೂಡ ಬೀಳದಂತೆ ಇವೆರಡು ಪರ್ವತಸಾಲುಗಳು ತಡೆಯೊಡ್ಡಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಸೆಲೆ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಹವಾಮಾನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹನಿ ಮಳೆ ಸಹ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ. ೧೫೭೦ ರಿಂದ ೧೯೭೧ರವರೆಗೆ ಗಣನೀಯ ಮಳೆ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರದೇಶ ೬೮೮೫ ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿಮನದಿಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಇನ್ನಾವುದೇ ಮೂಲವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮರುಭೂಮಿಯ ಭಾಗಗಳು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಾಗರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ತೇಲಿಬರುವ ನೀರಿನಂಶ (ಸಾಗರದ ಮಂಜು) ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಅಲ್ಪ ತೇವಾಂಶವು ಕೆಲತಳಿಯ ಕಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಗೆಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಬಲು ವಿರಳ. ಕೆಲವೊಂದು ಓಯಸಿಸ್‌ಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಜನವಸತಿಯಿದೆ. ತಾಮ್ರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್‌ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕೆಲ ಜನರು ಸಹ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಚಿಲಿ
 ಮರುಭೂಮಿ
 ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿ
 ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಮಣ್ಣು 
 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ.
 ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ಇತಿಹಾಸ.
 ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು. 

ಭೂಗೋಳ
ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ

ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ  ಏಷ್ಯಾ ಭೂಖಂಡದ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಚೀನಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳನ್ನು  ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯು ಆವರಿಸಿದೆ. ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಾಯ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ ವಿಶಾಲ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿದ್ದರೆ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಸಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿವೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಚೀನಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ವಿಶಾಲ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ ಐದನೆಯದಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು ಮಳೆಯ ಮೋಡಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಮಂಗೋಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿರುವ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರಾಚೀನ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರ್ಗ ಹಾದುಹೋಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡ. ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಉದ್ದ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ೧೬೧೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಗಲ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಮರುಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಮರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿರದೆ ಬರಿಯ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯು ಒಂದು ಶೀತಲ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಿಮಪಾತವು ಸಹ ಆಗುವುದಿದೆ. ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ  ೩ರಿಂದ ೫ ಸಾವಿರ ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುಮಾರು ೧೯೪ ಮಿಲಿಮೀಟರ್. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ ಶೀತಮಾರುತಗಳು ಹಿಮವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಕೊರೆಯುವಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿದ್ದು ತಾಪಮಾನ -೪೦ ಡಿಗ್ರಿ ಗಳಿಗೆ ಕುಸಿಯುವುದು. ಬೇಸಗೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ೪೦ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು.

  
ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯು ಒಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಬಾಲದ ಗ್ಯಾಝೆಲ್‌, ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಿಯನ್ ಒಂಟೆ, ಹಿಮಚಿರತೆ, ಕಂದು ಕರಡಿ ಮತ್ತು ತೋಳಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮರುಭೂಮಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಪೊದೆ ಗಿಡಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಶುಪಾಲನೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿದ್ದು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹ ಕ್ರಮೇಣ ಮರುಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 

 ಮಂಗೋಲಿಯ
 ಚೀನಾ
 ಮರುಭೂಮಿ
 ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ

ಭೂಗೋಳ
ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಡೆಡ್ ಸೀ

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ( ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲವಣದ ಸಮುದ್ರ, ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು 'ಡೆಡ್ ಸೀ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‍‍ ಮತ್ತು ಜೋರ್ಡಾನ್‍‍ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಲವಣ ಸರೋವರ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೪೨೨ ಮೀಟರ್ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ತೀರಗಳು ಭೂಮಿಯ ನೆಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಉಪ್ಪಿನ ಸರೋವರಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವುಳ್ಳದ್ದಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲವಣಯುಕ್ತ ಜಲಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೩೩.೭ ಶೇಕಡಾ ಲವಣಗಳಿವೆ. ಇದು ಸಾಗರಗಳ ನೀರಿಗಿಂತ ೮.೬ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಇಷ್ಟು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅದರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಲಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮೃತಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಆಕರ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ 
ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಲವಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದರ ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮುಳುಗಲಾರರು. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರವು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು. ಇದರ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೊಂದು ಮೋಜು. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಉದ್ದ ೬೭ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗಲ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ಜೋರ್ಡಾನ್ ಬಿರುಕು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೃತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಒಳಹರಿವು ಜೋರ್ಡಾನ್ ನದಿ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಲವಣಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಡಾನ್ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿತವುಂಟಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮೃತ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೊರಹರಿವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿರುವ ಲವಣಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇದರ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವುವು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಲವಣದ ಅಂಶ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದು ಮೃತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಅಗಣನೀಯ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಚಿತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಬಂಡೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಉಗಿಯುವಿಕೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಬಲಯುತ ಲವಣಗಳು ಅಡಿಯ ನೆಲದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತುಣುಕುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ದೈವದತ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ 
ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ. ಇದರ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಖನಿಜಗಳು, ಮಾಲಿನ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶುಭ್ರ ವಾತಾವರಣ, ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಅತಿನೇರಳೆ ವಿಕಿರಣ, ಬಲು ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಮಾನವರ ಕೆಲ ಬಗೆಯ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಮನಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಲವಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ದಿನೇದಿನೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಲವಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಮಾಯವಾಗುವ ಭೀತಿಯಿದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳ ಗ್ಯಾಲರಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ 
 ಮೃತ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಸಮುದ್ರಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ

ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ (Orange Tip) (Anthocharis cardamines) ಪ್ಯೆರಿಡೆಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಚಿಟ್ಟ.

ಆವಿಷ್ಕರಣ, ವರ್ತನೆ, ವಿತರಣೆ 
ಗಂಡು ಜಾತಿಯ ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ ಚಿಟ್ಟೆಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಮುಂಬಾಗ ಉಜ್ವಲ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಗಂಡು ಜಾತಿಯ ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ ವಸಂತ ಕಾಲದ್ದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಇವು ಹುಲ್ಲುಹಾಸು ಹಾಗು ಬೇಲಿಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಹೆಣ್ಣು ಚಿಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ ಚಿಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ಮಾಸಿದ್ದು ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಬಿಳೀ ಚಿಟ್ಟೆಯೆಂದು ಹಲವು ಬಾರಿ ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗಂಡು ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿಯು ವಿರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮುಂಬಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಚುಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಶ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ತ್ರಾಸು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಯುರೊಪ್, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ (ಎಶಿಯ) ಹಾಗು ಜಪಾನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ತುದಿ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ಕೊಟ್ಲನ್ಡ್ ದೇಷದಲ್ಲಿ.

ಜೀವನ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಗಿಡ 

ಚಿಟ್ಟೆಗಳು
ಲೆಪಿಡೊಪ್ಟೆರಾ
ಸಿ ಎಮ್ ಒ ಎಸ್

ಸಿಎಮ್ಓಎಸ್ (CMOS - Complementary Metal Oxide Semiconductor) ಒಂದು ಅರೆವಾಹಕ ಉಪಕರಣ. PMOS (ಪೀಮಾಸ್) ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು NMOS (ಎನ್ಮಾಸ್) ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಅಂತ ಎರಡು ಮೂಲ ರೀತಿಯ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಗಳು ಇವೆ. ಇವೆರಡೂ ಸ್ವಿಚ್ಚುಗಳು. ಈ ಸ್ವಿಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಾಜಿಕ್ (ಮತ್ತು ಅನಲಾಗ್ ಭಾಗ) ಗಳನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರುತ್ತೇವೆ.
CMOS ಅನ್ನುವುದು ಶೈಲಿ ಮತ್ತು "ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ" ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು.
ಈ ಬಗೆಗಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (fabrication - ಒಂದು ಚಿಪ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು) ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದು. ಯಾವ ತಂತಜ್ಞಾನ / ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪೀಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಮಾಸ್ ಎರಡೂ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತೋ ಅಂತ ತಂತ್ರಜ್ನಾನಾವನ್ನು CMOS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅನ್ನಬಹುದು . 
CMOS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ "ಮೂಲ" ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. 
ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗು ತೆಗೆದುಕೊಂದು ನಾವು CMOS –ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಅಂತ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಈ CMOS ತಂತ್ರಜ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಎನ್ಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಪೀಮಾಸ್ ಅಂತ ಎರಡು ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.
ಎನ್ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಲಾಜಿಕ್-ಝೀರೋವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದರೂ ಲಾಜಿಕ್ ಒನ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಅಸಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರಲ್ಲ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಸೊನ್ನೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬರೋ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬಂದರೂ ೫ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ೪.೩ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬರಬಹುದು.
ಪೀಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಲಾಜಿಕ್-ಒನ್ಅನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದರೂ ಲಾಜಿಕ್ ಝೀರೋವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಅಸಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರಲ್ಲ. ಇದರ ಅರ್ಥ ೫ ವೋಲ್ಟ್ ಬರೋ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಐದು ವೋಲ್ಟ್ ಬಂದರೂ ಸೊನ್ನೆ ವೋಲ್ಟ್ ಬರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ೦.೭ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬರಬಹುದು.
ಪೀಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಮಾಸ್ ಫೆಟ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಾಜಿಕ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕ್ಕೆ ಬರಲು ( ಅಂದರೆ, ಪೂರ್ತಿ ಸೊನ್ನೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿ ೫ ವೋಲ್ಟಗಳು) ಇವೆರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದೇ ಈ CMOS ಶೈಲಿ ಅತ್ವ CMOS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ!
ಇಲ್ಲಿ ಪೀಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಮಾಸ್ಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ (complementary) . ಸೊನ್ನೆ ಲಾಜಿಕ್ಕನ್ನು ಎನ್ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರಗಳು ಹೈ ಲಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕ್ಕೆ ಬರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ "ಮಾಸ್ (MOS)" ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರಗಳು ಅನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು "ಪೂರಕ"ವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಈ "ರೀತಿ"ಗೆ CMOS ರೀತಿ ಅತ್ವ CMOS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅನ್ನಬಹುದು.

ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಸಕಾಂಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿತವಾಗಿದೆ.

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಕ್ಷೆ
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯದ ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಚಯವಿದೆ.(ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ). ಅದರ ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಚುನಾವಣೆಯ ವಿಧಾನವೂ ಬಹಳ  ತೊಡಕಿನದು. ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುವುದು. 2016 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆಗೆ 2015 ರಿಂದಲೇ ತಯಾರಿ ನೆಡೆದಿದೆ.

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿವರ

ನೋಡಿ
 ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ 2016
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಸರ್ಕಾರ
ಸರ್ಕಾರ
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ವಿಜಯನಗರ (ಬೆಂಗಳೂರು)

ವಿಜಯನಗರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ.ಮೊದಲು "ಹೊಸಹಳ್ಳಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ  ಈ ಬಡಾವಣೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು "ವಿಜಯನಗರ"ವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನರು ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 
ಮಾರುತಿ ಮಂದಿರ, ಶನಿ ಮಹಾತ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋದಂಡರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶಿವ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಆದಿಚುಂಚುನಗಿರಿ ದೇವಾಲಯ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು.

ಸ್ಥಳ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತ

ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತ ( ಇಗುವಾಸು ಮತ್ತು ಇಗುವಾಝು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು) ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ಬ್ರೆಜಿಲ್ (20%) ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ (80%)ದೇಶಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿ ಹರಿಯುವ ಇಗುವಾಸ್ಸು ನದಿಯ ಒತ್ತಾಗಿರುವ ಹಲವು ಜಲಪಾತಗಳ ಸರಣಿ. ವಿಶ್ವದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತಗಳು ನದಿಯನ್ನು ಮೇಲಣ ಇಗುವಾಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಣ ಇಗುವಾಸ್ಸು ನದಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಣ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಬೋಸೆಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಯುರೋಪಿಯನ್ನನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಇರವನ್ನು ಸಾರಿದ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೭೫ ಜಲಪಾತಗಳಿದ್ದು ಇವು ಇಗುವಾಸ್ಸು ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೆ ೨.೭ ಕಿ.ಮೀ. ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಡೀವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ೮೨ ಮೀ.( ೨೬೯ ಅಡಿಗಳು) ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಡಸಲುಗಳ ಎತ್ತರ ೬೪ ಮೀ.(೨೧೦ ಅಡಿಗಳು). ಜಲಪಾತಗಳ ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಉಳಿದವು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೮೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುವಾಗಲು ಎರದೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನೇಕಾ ಕಾಲುದಾರಿಗಳನ್ನು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಈ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆ ಏರುವಿಕೆಯಂತಹ ಸಾಹಸಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಿದೆ.
ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತವು ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಇದರ ತುಲನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅಗಲವಾಗಿರುವ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ೨೭೦ ಭಿನ್ನ ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ಧುಮುಕುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಕೀರ್ತಿಯು ೧೬೦೦ ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಒಂದೇ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಧುಮುಕುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಬೇಕೆಂಬುವುದೊಂದು ವಾದವು ಸಹ ಇದೆ. ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಜಲಪಾತವು ಸಹ ಆಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಸರಾಸರಿ ಹರಿವು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೧೩೦೦ ರಿಂದ ೧೫೫೦ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು. 
ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ 'U' ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತವು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಅತಿ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ನೋಟ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ 
ಭೂಗೋಳ
ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಜಲಪಾತಗಳು
ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ

ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಜಲಪಾತ
ಅಘನನಾಶಿನಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಜಲಪಾತ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೧೬ ಮೀಟರ್. ಈ ಜಲಪಾತವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೩೦ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೆ.ಡಿ. ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ನೀರು ಬೀಳುವಾಗ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಕೆಪ್ಪ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ- ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿದ್ದಾಪುರದ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಸು.19ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಉಂಚಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ. ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಕರಿಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಲುನೊರೆ ಯಂತೆ ಇಳಿದು ಬರುವ ನೀರಿನ ಧಾರೆಯ ಸೊಬಗು ಚೇತೋಹಾರಿಯಾದುದು. ಜಲಪಾತದ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಂದರ, ಅಡಕೆ ತೋಟಗಳು, ಸಮೃದ್ಧ ಅಡವಿಗಳು, ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎದ್ದಿರುವ ಕರಿಕಲ್ಲಿನ ಅಖಂಡ ಗೋಡೆಗಳು, ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಜಲಪಾತದ ಶಬ್ದ ಸು.13ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಗಿಯವರೆಗೂ ಕೇಳುವುದಂತೆ. ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಅಗಾಧ ಶಬ್ದದಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಪ್ಪಜೋಗ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಟಿ.ಡಿ. ಲುಸಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು 1843ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಕಂಡು ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಲುಸಿಂಗ್ಟನ್ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಎಂದೂ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಮೀ ಮುಂದೆ ಬುರುಡೆಜೋಗ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದೇ ನದಿ ಸುಮಾರು 300 ಅಡಿ ಕೆಳಗುರುಳಿ ಅನಂತರ ಎರಡು ಟಿಸಿಲುಗಳಾಗಿ 150 ಅಡಿ ಹಾರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹರಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಜಲಪಾತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಪುರದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಉಂಟು.	

 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು

ಜಲಪಾತಗಳು
ಸಿದ್ಧಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಪಾತಗಳು
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ

ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ ( ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಸಿ-ಓ-ಟುನ್ಯಾ ) ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೆಜಿ ನದಿಯ ಒಂದು ಮಹಾ ಜಲಪಾತ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಭಾರೀ ಜಲಪಾತವೆನಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಬೇರಾವ ಜಲಪಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರದ ವನ್ಯಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಹೊಗೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಗೋಡೆಯಂತೆ ಧುಮುಕುವ ಜಲಧಾರೆಯ ಕೆಲ ಭಾಗವು ನೆಲವನ್ನು ತಲುಪುವಷ್ಟರೊಳಗೆ ತುಂತುರು ತುಂತುರಾಗಿ ತಡಸಲಿನ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ನೀರಾವಿಯ ಮೋಡಗಳಾಗಿ ಮೇಲೇಳುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಕ ಡೇವಿಡ್ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಡೇವಿಡ್ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಲಪಾತವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಜಾಂಬಿಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ಮೋಸಿ-ಓ-ಟುನ್ಯಾ. ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಏಂಜೆಲ್ ಜಲಪಾತದಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಖೋನ್ ಜಲಪಾತದಷ್ಟು ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತವೆನಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸುಮಾರು ೧.೭ ಕಿ,ಮೀ. ಅಗಲವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೦೮ ಎತ್ತರದಿಂದ ನೀರಿನ ಒಂದೇ ಹಾಳೆಯಾಗಿ ಧುಮುಕುವ ರುದ್ರ ರಮಣೀಯ ನೋಟ. ಇಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಮಹಾ ಜಲಪಾತಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಾಗಲಿ ಯಾ ಆಳ ಕಣಿವೆಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲದಿದ್ದು ಸರಿಸುಮಾರು ಪೂರ್ಣ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಹರಿದು ಬರುವ ಜಾಂಬೆಜಿ ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕೆಳ ಧುಮುಕುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ 
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶಗಳು  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಇವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ನೆಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯರಾಜಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸವಾನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ನದಿಯಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ತೆಂಗಿನ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ತೇಗದ ಮರಗಳ ತೋಪುಗಳು ಸಹ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. 

ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳ ಬೃಹತ್ ಗುಂಪುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಾಡುಕೋಣ, ಜಿರಾಫೆ, ಜೀಬ್ರಾ ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಲವು ತಳಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳು ಸಹ ಕಾಣಬರುವುದಿದೆ. ಬಬೂನ್ ಮತ್ತು ವೆರ್ವೆಟ್ ಕೋತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೊಪೊಟಮಸ್‌ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಮೊಸಳೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಆಟ್ಟರ್, ಕಪ್ಪು ಗರುಡ ಮತ್ತು ಹಲವು ಜಾತಿಗಳ ಹದ್ದುಗಳು ಸಹ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಜಾಂಬೆಜಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೮೯ ತಳಿಗಳ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೩೯ ತಳಿಗಳ ಮೀನುಗಳು ಜೀವಿಸಿವೆ.

ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಣ

ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಇಗುವಾಸ್ಸು ಜಲಪಾತ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾಹಿತಿತಾಣದಲ್ಲಿ ಮೋಸಿ-ಓ-ಟುನ್ಯಾ. 
 ಜಾಂಬಿಯಾದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ವಿಷಯಗಳು
 ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ವಿಷಯಗಳು 
 ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ೧೮೯೧ ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು 

ಭೂಗೋಳ
ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಜಲಪಾತಗಳು
ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕೆರೆ

ಹೊನ್ನಮ್ಮನ  ಕೆರೆಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆಯಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡಮಲ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗು ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆ. ಇದು ಕೊಡಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯಾದ ಹೊನ್ನಮನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
pnheritage.com 
ಹೊನ್ನಮನ ಕೆರೆ 

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ

ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಒ) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಆಶಯ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ. ೧೯೪೮ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾನಾಪನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಮರ್ರಾಕೇಶ್ ಒಪ್ಪಂದದನ್ವಯ ಜನವರಿ ೧,೧೯೯೫ರಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾಯಾ೯ರಂಭಿಸಿತು.

References and notes

External links

Official WTO pages 
 Official WTO homepage 
 Agreements administered by the WTO 
  — Highlights of the first decade, Annual Report 2005 pages 116-166
 International Trade Centre - joint UN/WTO agency

Government pages on the WTO 
 European Union position on the WTO

Media pages on the WTO 
 World Trade Organization
 BBC News — Profile: WTO
 Guardian Unlimited - Special Report: The World Trade Organisation ongoing coverage

Non-governmental organization pages on the WTO 
 Gatt.org - Parody of official WTO page by The Yes Men
 Public Citizen
 Transnational Institute: Beyond the WTO

International trade organizations
International trade

World government
Organisations based in Switzerland
Organizations established in 1995
ಪ್ರಾಗ್

ಪ್ರಾಗ್ ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು  Hlavní město Praha, ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಗ್, ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ಎಂದು. ಇದು ೧೧೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚೆಕ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿಪ್ರಾಗ್ ನಗರವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ
 ಪ್ರಾಗ್ ನಗರ ಪುರಸಭೆ ತಾಣ 
 ಪ್ರಾಗ್ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್

{{Infobox ಊರು
 | name                        = ಪ್ರಾಗ್
 | native_name                 = ಪ್ರಾಹ
 | motto                       = 
ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು

ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಿಯ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ.ಭೂಮಿಯ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಸಾಗರದಾಳದಲ್ಲಿವೆ. ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು ೭೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿವೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಗಲ ೨೦೦ ರಿಂದ ೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೪೦೦೦ ಮೀ. (೧೩೦೦೦ ಅಡಿ). 
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ಮಹಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾರ್ಡಿಲ್ಲೇರಾ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡಿಲ್ಲೇರಾ ಆಸ್ಸಿಡೆಂಟಲ್ ಎಂದು ಈ ಎರಡು ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಹೆಸರು. ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗಿವೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಚಿಲಿ, ಪೆರು, ಬೊಲಿವಿಯ, ಕೊಲೊಂಬಿಯ, ಇಕ್ವೆಡೋರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಈ ಏಳು ದೇಶಗಳು. 
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಏಷ್ಯಾದ ಹೊರಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವಾದ ಅಕೊನ್‌ಕಾಗುವಾ ೬೯೬೨ ಮೀ. ( ೨೨,೮೪೧ ಅಡಿ) ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಎಕ್ವೆಡಾರ್‌ನ ಚಿಂಬೊರಾಜೋ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಶಿಖರವು ಭೂಮಿಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಭೂಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಂಡೆಸ್, ಚಿಲಿ, ಪೆರು ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಮಧ್ಯ ಆಂಡೆಸ್ ಹಾಗೂ ವೆನೆಜುವೇಲಾ ಮತ್ತು ಕೊಲೊಂಬಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಉತ್ತರ ಆಂಡೆಸ್ ಎಂದು ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅರೂಬಾ, ಬೊನೈರ್ ಮತ್ತು ಕುರಕಾವ್ ದ್ವೀಪಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ಉತ್ತರದಂಚಿನ ಶಿಖರಗಳಾಗಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಗಳ ಸರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಹಲವಾರು ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ವಾತಾವರಣ 
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ಸ್ಥಾನ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಾಗರದಿಂದ ಇರುವ ದೂರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಂಡೆಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನವಿದ್ದು ಮಳೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಮಳೆ ಸಹ ಬಲು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಮಾವೃತ ಕೊಟೊಪಾಕ್ಸಿ ಶಿಖರದ ಕೆಲ ಮೈಲಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿಯೇ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿಮನದಿಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪರ್ವತಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಟಕಾಮಾ ಮರುಭೂಮಿ ಸಹ ಹುದುಗಿದೆ.

ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯ 
ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಬಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸುಮಾರು ೩೦೦೦೦ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦೦ ತಳಿಗಳು ವಿಶ್ವದ ಬೇರೆಡೆ ಕಾಣವು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯವು ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಇಂದು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿವೆ. ಕೊಲೊಂಬಿಯದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆದಿರುವ ಅರಣ್ಯನಾಶ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಶಮನವಾದ ಕ್ವಿನೈನ್‌ ಔಷಧಿಯ ಮೂಲವಾದ ಸಿಂಖೋನಾ ಮರಗಳು ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳ ಕೊಡುಗೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ತಂಬಾಕು ಗಿಡ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಹ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾದವು.

ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ 
320|right|thumb|ಆಂಡೀಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ

ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೦ ತಳಿಗಳ ಸಸ್ತನಿಗಳು, ೧೭೦೦ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ೬೦೦ ಬಗೆಯ ಉರಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ೪೦೦ ತಳಿಗಳ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಹ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಲಾಮಾಗಳು ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವ ಪ್ರಾಣಿ. ಇವನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಪಳಗಿಸಿ ಭಾರ ಹೊರಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳ ತುಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ಸಹ ಮಾನವನಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಲಾರ್ಧದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಯಾದ ಆಂಡೀಯನ್ ಕಾಂಡರ್ ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಆಂಡೆಸ್ ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ 
 ಆಂಡೆಸ್‍‍ನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳು 
 ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಭೂಗೋಳ
ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು
ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆ

ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆ ( ಆಂಗ್ಲ ಹೆಸರು ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲಿ ) ಯು.ಎಸ್.ಎ ದ ನೈಋತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿನ (ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪೂರ್ವಭಾಗ) ಒಂದು ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶ. ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ಅತಿ ತಗ್ಗಿನ, ಅತ್ಯಂತ ಒಣ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯು ( ೫೬.೭ ಡಿ. ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಯಾ ೧೩೪ ಡಿ. ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್) ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯ ಫರ್ನೆಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವು ( ೫೮ ಡಿ. ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಯಾ ೧೩೬ ಡಿ. ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್) ಲಿಬ್ಯಾ ದೇಶದ ಎಲ್-ಅಜೀಜಿಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ೧೯೨೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೩ ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳು. ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದಿನದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ೫೦ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬೇಸಗೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವು ೩೫ ಡಿ. ಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಅಂಗುಲಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ. ಇಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಮಳೆ ಬಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ನೆಲವು ನೀರನ್ನು ಬೇಗ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

 ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
 ಯುನೆಸ್ಕೋ ಜೀವಗೋಲ ಮೀಸಲು - ಮೊಜಾವೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಮರುಭೂಮಿಗಳು
 ಸಾವಿನ ಕಣಿವೆಯ ಹವಾಮಾನ 

ಭೂಗೋಳ
ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಸಂವತ್ಸರಗಳು

ಸಂವತ್ಸರ ಒಂದು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ವರ್ಷವನ್ನು ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ೬೦ ಸಂವತ್ಸರಗಳ ಒಂದು ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಂವತ್ಸರಗಳನ್ನು ಪ್ರಭವ, ವಿಭವ, ಶುಕ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಸಂವತ್ಸರವು ಪ್ರಭವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಕೊನೆಯ ಅಂದರೆ ೬೦ನೇ ಸಂವತ್ಸರವನ್ನು ಕ್ಷಯ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಗ್ರಹವು ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮುಗಿಸಲು ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು " ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ"

ಬ್ರಾಹಸ್ಪತ್ಯ ಯುಗ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಐದು ಬ್ರಾಹಸ್ಪತ್ಯ ಯುಗಗಳ ಒಟ್ಟು ಕಾಲಾವಧಿ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಒಂದು ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಸಂವತ್ಸರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ.

ವರ್ಷದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ 
ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೬೦ ಸಂವತ್ಸರಗಳಿವೆ. 

ಸಂವತ್ಸರ (संवत्सर)Samvatsara ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ವೇದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಒಂದು ಜೋವಿಯನ್ ವರ್ಷವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ(ಗುರು) ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದ್ದು,  ಅದು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಿಂದ ಮುಂದಿನ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಗಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಾಸರಿ ಚಲನೆಯ ಸಮಯವಾಗಿದೆ.

ಸಂವತ್ಸರಗಳು 

01. ಪ್ರಭವ 
02. ವಿಭವ 
03. ಶುಕ್ಲ 
04. ಪ್ರಮೋದೂತ 
05. ಪ್ರಜೋತ್ಪತ್ತಿ 
06. ಆಂಗೀರಸ 
07. ಶ್ರೀಮುಖ 
08. ಭಾವ 
09. ಯುವ 
10. ಧಾತ್ರಿ  
11. ಈಶ್ವರ 
12. ಬಹುಧಾನ್ಯ 
13. ಪ್ರಮಾಥಿ 
14. ವಿಕ್ರಮ 
15. ವೃಷ/ ವಿಷು 
16. ಚಿತ್ರಭಾನು 
17. ಸ್ವಭಾನು 
18. ತಾರಣ 
19. ಪಾರ್ಥಿವ 
20. ವ್ಯಯ 
21. ಸರ್ವಜಿತ್ 
22. ಸರ್ವಧಾರಿ 
23. ವಿರೋಧಿ 
24. ವಿಕೃತ 
25. ಖರ 
26. ನಂದನ 
27. ವಿಜಯ 
28. ಜಯ 
29. ಮನ್ಮಥ 
30. ದುರ್ಮುಖಿ 
31. ಹೇವಿಳಂಬಿ 
32. ವಿಳಂಬಿ 
33. ವಿಕಾರಿ 
34. ಶಾರ್ವರಿ 
35. ಪ್ಲವ 
36. ಶುಭಕೃತ್ 
37. ಶೋಭಾಕೃತ್ 
38. ಕ್ರೋಧಿ 
39. ವಿಶ್ವಾವಸು 
40. ಪರಾಭವ 
41. ಪ್ಲವಂಗ 
42. ಕೀಲಕ 
43. ಸೌಮ್ಯ 
44. ಸಾಧಾರಣ 
45. ವಿರೋಧಿಕೃತ್ 
46. ಪರಿಧಾವಿ 
47. ಪ್ರಮಾದೀ 
48. ಆನಂದ 
49. ರಾಕ್ಷಸ 
50. ನಳ 
51. ಪಿಂಗಳ 
52. ಕಾಳಯುಕ್ತಿ 
53. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಿ
54. ರುದ್ರ / ರೌದ್ರಿ 
55. ದುರ್ಮತಿ
56. ದುಂದುಭಿ 
57. ರುಧಿರೋದ್ಗಾರಿ 
58. ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ 
59. ಕ್ರೋಧನ 
60. ಅಕ್ಷಯ/ಕ್ಷಯ

೧೮೦ ವರ್ಷಗಳ ಸಂವತ್ಸರ ಕ್ರಮ 
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷವನ್ನು ಥಟ್ಟನೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.  ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗ ರೀತ್ಯಾ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂವತ್ಸರ, ನಿಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಯಾವ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿದೆಯೆಂಬ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳು
ಕಾಲ
ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ

ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ (ಜನವರಿಯ ನದಿ) ಸಾವೊ ಪಾಲೊ ನಂತರದ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ೨ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದು ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ೧೭೬೩ರಿಂದ ೧೯೬೦ರ ವರೆಗೆ ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಿಯೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ನಗರ ಅದ್ಭುತ ನಗರ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ರಿಯೋ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ

ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ಬ್ರೆಜಿಲ್
ರಾಜಧಾನಿಗಳು
ಪುಷ್ಯ



ನೋಡಿ 

ಜ್ಯೋತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಪುಷ್ಯಾ ನಕ್ಷತ್ರ
--
REDIRECT ಪುಷ್ಯ ಮಾಸ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
ಜ್ಯೇಷ್ಠ

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಹೆಸರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳಿವೆ:
 ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ (ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಮೂರನೆ ಮಾಸ)
 ಜ್ಯೇಷ್ಠ (ಚಲನಚಿತ್ರ) (೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ)

ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ

ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್: Ciudad de México) ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಇದು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ನಗರವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ, ಕೈಗಾರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಫೆಡರಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರ 
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ

ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥೇಯ ನಗರಗಳು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್

ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ () ರಷ್ಯ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಬ್ಯಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇವಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು ಪೆಟ್ರೊಗ್ರಾಡ್ (, ೧೯೧೪–೧೯೨೪) ಮತ್ತು ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ (, ೧೯೨೪–೧೯೯೧). ಇದರ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ಪೈಟರ್ (), ಪೀಟರ್‌ಪೋಲ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್‌ಪೋಲಿಸ್ () ಎಂದು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ 
 ನಗರ ಪುರಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ: ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ 
 ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌‍ನ ವಿಶ್ವಕೋಶ
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್

ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ರಷ್ಯ
ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗಃ

ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
 ತಂ ತಥಾ ಕೃಪಯಾವಿಷ್ಟಮಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಕುಲೇಕ್ಷಣಮ್ ।
 ವಿಷೀದಂತಮಿದಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಮಧುಸೂದನಃ ।।೧।।
ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿ ವಿಷಾದಗೊಂಡು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಚಿಂತಾಕುಲನಾದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕುರಿತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆಂದನು.

 ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
 ಕುತಸ್ತ್ವಾ ಕಶ್ಮಲಮಿದಂ ವಿಷಮೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ।
 ಅನಾರ್ಯಜುಷ್ಟಮಸ್ವರ್ಗ್ಯಮಕೀರ್ತಿಕರಮರ್ಜುನ ।।೨।।
ಅರ್ಜುನ, ಯುದ್ಧದ ಈ ಸಂಕಟಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೇಕೆ ಈ ಕಶ್ಮಲಭಾವನೆ ಬಂದು ಸೇರಿತಯ್ಯ? ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಲ್ಲದ ಮನೋಭಾವವಿದು. ಸ್ವರ್ಗದ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಂತಹದ್ದು.

 ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಮಾ ಸ್ಮ  ಗಮಃ ಪಾರ್ಥ ನೈತತ್ತ್ವಯ್ಯುಪಪದ್ಯತೇ ।
 ಕ್ಷುದ್ರಂ ಹೃದಯದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವೋತ್ತಿಷ್ಠ ಪರಂತಪ ।।೩।।
ಪಾರ್ಥ! ಹೇಡಿತನಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಬೇಡ. ಇದು ನಿನಗೆ ಸಮುಚಿತವಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಮನಸ್ಸಿನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ಹೇ ಪರಂತಪ, ಕ್ಷುದ್ರವಾದ ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು.
 "ಕಥಂ ಭೀ‍ಷ್ಮಮಹಂ ಸಂಖ್ಯೇ ದ್ರೋಣಂ ಚ ಮಧುಸೂದನ |
  ಇಷುಭಿಃ ಪ್ರತಿಯೋತ್ಸ್ತಾಮಿ ಪೂಜಾರ್ಹಾವರಿಸೂದನ || ೪ || "

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು
ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ

ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ (Middle East)(ಅಥವಾ, ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಾಚ್ಯ) ನೈರುತ್ಯ ಏಷ್ಯಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು  ಈಶಾನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೆ ನಿಗದಿತವಾದ ಗಡಿ ಇಲ್ಲ. ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದವು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು.

ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯವು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಏಕೀಶ್ವರವಾದದ ಧರ್ಮಗಳಾದ ಇಸ್ಲಾಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಬೃಹತ್ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾರಾಂಶ: "The leading information source on business in the Middle East" - magazine website
 ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಾರ್ತೆಗಳು  ಯಾಹೂ! ವಾರ್ತೆಗಳಿಂದ
 ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕ ವಾರ್ತೆಗಳು — ArabianBusiness.com

ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ
ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ
ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ
ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗದಗ

ಗದಗದಲ್ಲಿರುವ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1117 ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು .   ನಾರಾಯಣ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿದೇವತೆ. ಈ  ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಎಸ್ಐ)ಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. 

ಚತುರಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಕೆತ್ತಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ಗೋಪುರವನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದನೆಂದು ಶಾಸನೋಕ್ತವಾಗಿದೆ. "ಗದುಗಿನ ಮಹಾಭಾರತ" ಅಥವಾ ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ ರಚಿಸಿದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಇದೇ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ರಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವ ಕಂಬದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಹಾಭಾರತ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದನೋ ಇವತ್ತಿಗೂ ಅದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕಂಬವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಇತಿಹಾಸವು ಹೇಳುವಂತೆ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಿದಾಗ  ರಾಜನಾದ ಬಿಟ್ಟಿದೇವನು ಅವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯನಾದನು. ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ 5 ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಗದಗದ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತೊಂಡನೂರಿನ  ನಂಬಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ತಲಕಾಡಿನ ಕೀರ್ತಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಚೆಲುವನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ.  34 ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶಾಸನಗಳು ಗದಗಿನಲ್ಲಿ , ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಶಾಸನಗಳು ಗದಗದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಾದ  ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಅವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು  ಗದಗ್ ಪಟ್ಟಣವು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಅಗ್ರಹಾರ ಎಂದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದುದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಚ್ಯುತರಾಯನು ಶಕವರ್ಷ ೧೪೯೧ ವಿಕಾರಿ ಸಂವಾದದ ಭಾದ್ರಪದ ಶುದ್ಧ ಶ್ರವಣ ೧೨ ಮಂಗಳವಾರ (26-08-1539) "ಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ    ಗದುಗಿನ(ಶ್ರೀವೀರ) ನಾರಾಯಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ"  ಆನಂದನಿಧಿ ಎಂಬ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅರಸನ ಕಾಲದ ಒಂದು ಶಿಲಾ ಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ 
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ   , ಹೊಯ್ಸಳ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದ್ವಾರ  ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿ ಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ಗರುಡಗಂಬ ಮತ್ತು ರಂಗಾ 
ಮಂಟಪಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ.ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಮಂಟಪವು ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ವೀರನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ (ಅಂದರೆ ಕಮಲ)ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋರಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ವೀರಗಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.  ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ ಹಾಗೂ ಗರುಡರು ಅವನ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಆಸಕ್ತಿಕರ ಮಾಹಿತಿ
 ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲವಿಗ್ರಹ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ.
 ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪುರುಷಾರ್ಥವಾದ ಕಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

 

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರಾಚಿ

ಕರಾಚಿ (ಸಿಂಧಿ:ڪراچي, ಉರ್ದು:کراچی) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ, ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಧಾನಿ. ಇದು ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ೨೦ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಕರಾಚಿ ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ 
 ಕರಾಚಿಯ ಇತಿಹಾಸ 
 ಕರಾಚಿ ನಗರದ ಮಾಹಿತಿ
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಾಚಿ

ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ನೈರೋಬಿ

ನೈರೋಬಿ ಕೀನ್ಯಾ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿ ನೈರೋಬಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತದೆ. ನೈರೋಬಿ ಎಂದರೆ ಮಾಸೈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರು ನಗರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನೈರೋಬಿ ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೀನ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೩ ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಲ ಈ ನಗರ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ನಗರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 ನೈರೋಬಿ.ಕಾಂ
 ನೈರೋಬಿಯ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು 
 ನೈರೋಬಿ ನಗರಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ 
 ನೈರೋಬಿ ಶೇರು ಪೇಟೆ

ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಕೀನ್ಯಾ
ನಟನೆ

ನಟನೆ ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಕಥನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಲೆ. 
ರಂಗಕಲೆ
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಕಿರುತೆರೆ
ಲಾಗೊಸ್

ಲಾಗೊಸ್ ನೈಜೀರಿಯ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ೨೦೦೬ರ ಸೆನ್ಸಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮ ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತಕವಾಗಿ ಇದು ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ೨ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ೨ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಲಾಗೊಸ್ ನಗರವು ನೈಜೀರಿಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಲಾಗೊಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
 ಲಾಗೊಸ್ ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯ ಮಂಡಳಿ
 ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಗೊಸ್

ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ನೈಜೀರಿಯ
ಶರತ್ ಋತು

ಶರತ್ ಋತು ಭಾರತೀಯ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಅನುಗುಣವಾಗಿ,  ಆಶ್ವಯುಜ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಋತು. ಮಳೆಗಾಲದ ವರ್ಷ ಋತುವಿನ ನಂತರ, ಚಳಿಗಾಲದ ಋತುಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಇರುವ  ಸಂದಿಗ್ಧ ಕಾಲ ಶರತ್ ಋತು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದಿನ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಗಳು, ಶರತ್ ಋತುವಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಋತುಗಳು
ಸಾಗರಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ

ಸಾಗರಿಕ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾದಳದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ. ಇದು ಗರಿಷ್ಠ ೭೫೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸಬಲ್ಲದು. 

ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಭಾರತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಚಾಲಿತ "ಸಾಗರಿಕಾ" ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಬತ್ತಳಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ನೆಲೆಗಳಿಂದ - ಅಂದರೆ ಭೂಮಿ, ಆಗಸ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿಂದ - ಉಡಾಯಿಸಿ ನಿಗಧಿತ ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಭಾರತವೂ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾರತದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಗಸದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ಕ್ಷಿಪಣಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ನಿರಾತಂಕವಿಲ್ಲದೇ ಸಾಗರದೊಳಗಿನ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕಾನೆಲೆಯಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಬಿಟ್ಟು ಧಾಳಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸಾಗರಿಕಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಸಾಗರದಾಳದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಸಾಗರದಾಳದಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಧಾಳಿ 
ಸಾಗರದಾಳದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿರುವ ಗುರಿ ತಲುಪಬಲ್ಲ ಸಾಗರಿಕಾ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಅದೀಗಷ್ಟೆ ಯಶಗಳಿಸಿದೆ. ಸಾಗರದ ನೂರಾರು ಅಡಿಗಳ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಬ್-ಮೆರೀನ್ ಅಥವಾ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಯುದ್ದನೌಕಾ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಗಧಿತ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಹೊಡೆಯುವುದು ಒಂದು ಸಂಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಸರಿ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಟ್ಯೂಬಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಅನಿಲ ಜನರೇಟರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಸಾಗರದಾಳದಿಂದ ಚಿಮ್ಮಿ ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಲುಪಿದಾಕ್ಷಣ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಕೆಟ್ಟನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಉಢಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಉಢಾವಣೆಯ ನಂತರ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಲು ಯಾವ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಜಲಾಂತಗರ್ಾಮಿ ನೌಕೆಯ ಸಲಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗರಿಕಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 300ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು:
ಸಾಗರದಾಳದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಿನ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಚಲಿಸುವ ಈ ಜಲಾಂತಗರ್ಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು ಯುದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಜಲಾಂತಗರ್ಾಮಿ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಿದ್ದು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುದುಗುವ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸುಮಾರು 6 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗರದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುವ ನೌಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಇಂಥಹ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ನೌಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು, ಯುದ್ದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು, ಸಾಗರತಳವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು, ಸಾಗರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಾಂತಗರ್ಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು "ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕಾ-ವಿರೋಧಿ ಬಲೆ"ಗಳನ್ನು ಸಹ ಹಡಗುದಾಣಗಳ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. 

ಭಾರತದ ಸಬ್-ಮೆರೀನ್ ಕಥೆ:
ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು 1970ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದಿನ್ನೂ ಕೈಗೂಡಿಲ್ಲ. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಯೊಳಗೆ ಕೂರಿಸಬಹುದಾದ ಪುಟ್ಟ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಷ್ಯಾ ಕೂಡ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಇದುವರೆಗೆ ರೂ. 2500 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಣ ವ್ಯಯವಾಗಿದೆ.BUT INDIA LAUNCH THE K-A15 AND WE OWN THE OUR NUCLEAR SUBMARIEN

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು
ಯುದ್ಧೋಪಕರಣ
ಆಜಾದಿ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನ

ಆಜಾದಿ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂದೋಲನ. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಆಂದೋಲನವಿದು. ರಾಜೀವ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಇದರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ರಾಂತಿಗಳು
ಟಿ ಎನ್ ಟಿ

ಟಿ ಎನ್ ಟಿ- ಇದೊಂದು Tri-nitro-toluene ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ.ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ C6H2(NO2)3CH3.  ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಇದು ಒಂದು ಸ್ಪೋಟಕ ವಸ್ತು.ಇದರ ಸ್ಪೋಟದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು 
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಸ್ಫೋಟದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾಪನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ..

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಅಳತೆಗಳು
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ