ಮಿಲಾನ್

ಮಿಲನ್ ; (,  ; ಪಶ್ಚಿಮ ಲೋಂಬಾರ್ಡ್, ಮಿಲನ್  ) ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಒಂದು ನಗರ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಿಲನ್ ಪ್ರಾಂತದ ಒಂದು ರಾಜಧಾನಿ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 1,300,000 ಇದ್ದು, ಈ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಅಂದಾಜು 4,300,000 ಜನರಿರುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಐದನೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಈ ಮಿಲನ್ ಮಹಾನಗರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಇಡೀ ಇಟಲಿಯಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು OECD ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ 7,400,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ.
ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇನ್ಸ್‌ಬ್ರರು ಈ ನಗರವನ್ನು ಮೀಡಿಯೋನಮ್  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ 222 BCಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದಡಿ ಈ ನಗರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ನಂತರ 1500ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ, ಸಪೋರ್ಜಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷರು ಮತ್ತು 1700ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನರು ಆಳಿದರು 1796ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನೆಪೋಲಿಯನ್ 1805ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಟಾಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಯೂರೋಪಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ನಂತರ 2ನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಗಳ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ನಗರ ವಿರೂಪಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1943ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಇಟಾಲಿಯನ್ನರ ಪ್ರತಿರೋದದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ದಕ್ಷಿಣ ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೊಪಾಲಿಟನ್ ನಗರವಾಗಿರುವ ಮಿಲನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ 13.9% ವಿದೇಶೀಯರು. ಈ ನಗರ ಯೂರೋಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ  ಮತ್ತು $115 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ GDP ಇರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ 26ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು EUನ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ (ಮಿಲನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ನೋಡಿ). ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ 2004ರಲ್ಲಿ  € 241.2 ಬಿಲಿಯನ್ (US$ 312.3 ಬಿಲಿಯನ್)ಗಳಷ್ಟು GDPಸಾಧಿಸಿ ಯೂರೋಪಿನ 4ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.  €35,137 (US$ 52,263) ತಲಾವಾರು GDP ಇರುವ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಇಟಲಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅದು EU ಸರಾಸರಿಯ 161.6% ನಷ್ಟು ಇದೆ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಜಗತ್ತಿನ ತುಂಬಾ ದುಬಾರಿ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ 11ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ 28ನೆಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ನಗರವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಂಗೀತ, ಕ್ರೀಡೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ; GaWC ಶ್ರೇಷ್ಠ ದರ್ಜೆ ನಗರವಾಗಿ ಆಲ್ಫಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟೀಸ್ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ.  ಲೋಬಾರ್ಡ್ ಮಹಾನಗರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ವಯಾ ಮೊಂಟೆನಾಪೊಲಿಯೋನ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ ವಿಟ್ಟೋರಿಯೊ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಯಝಾ ಡುಯೊಮೊ (ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಕೀರ್ಣವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ) ಮುಂತಾದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅನನ್ಯ ಪಾಕ ವಿದ್ಯಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಪ್ರಾನೆಟೋನ್ , ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಕೇಕ್ ಮತ್ತು ರಿಸೊಟ್ಟೊ ಅಲ್ಲಾ ಮಿಲಾನೀಸ್  ಮುಂತಾದ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳ ತವರಾಗಿದೆ). ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ  ಆಪರ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ; ಇದು ಗಿಯೂಸೆಪ್ ವರ್ದಿ ಯಂತಹ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು (ಟಿಯಾಟ್ರೊ ಅಲಾಸ್ಕಾಲಾದಂತಹ) ರಂಗಮಂದಿರಗಳ ತವರು. ಮಿಲನ್ ನಗರ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ಮ್ಯೂಜಿಯಂಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು, ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು (ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಬ್ರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಜಫೋರ್ಜೆಸ್ಕೊ) ಮತ್ತು ಎ.ಸಿ.ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಎಫ್.ಸಿ.ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಜನಾಲೆ ಮಿಲಾನೊ ನಂತಹ ಎರಡು ಹೆಸರಾಂತ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪರಂಪರೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಯೂರೋಪಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ; 2008ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ 1914 ಮಿಲಿಯನ್ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರ ಹಿಂದೆ 1906ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು; ಮುಂದೆ 2015ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮಿಲನೀಸ್ (ಇಟಾಲಿಯನ್: ವಾಡಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ  ) ಮಿಲನ್ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ನೈತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ"  ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ 
ಮಿಲನ್  ಎಂಬ ಶಬ್ಧ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ ಮಿಡಿಯೊಲಾನಮ್  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರ್ಯಾನ್ಸಿನ ಗ್ಯಾಲೊ-ರೋಮನ್ ನಿವೇಶನಗಳಾದ ಮಿಡಿಯೋಲಾನಮ್ ಸ್ಯಾಂಟೋನಮ್ (ಸೈನೈಟ್ಸ್) ಮತ್ತು ಮಿಡಿಯೋಲಾನವ್ ಔಲೆರ್ಕೋರಮ್ (Évreux)ಗಳಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗುರುತು ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ ( ವೆಲ್ಷ್ ಶಬ್ಧವಾಗಿರುವ ’ಲನ್’ನ ಮೂಲ, ಅಂದರೆ ಚರ್ಚಿನ ಸ್ಯಾಂಕ್ಚುಯರಿ). ಆದ್ದರಿಂದ ’ಮಿಡಿಯೊಲಾನಮ್’  ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಗರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಯಾಂಕ್ಚುಯರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಶಬ್ಧ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಒಂದು ಹಂದಿಯನ್ನು ಆಂಡ್ರಿಯ ಆಲ್ಸಿಯಾಟೊನ ಎಂಬ್ಲೆಮಾಟಾ ದಲ್ಲಿ (1584) ಸೊಗಸಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನಗರದ ಮೊದಲ ಗೋಡೆಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿ ಹಂದಿಯನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ ಕಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಮಿಡಿಯೊಲಾನಮ್‌ ನ ಮೂಲವನ್ನು "ಅರೆ-ಉಣ್ಣೆ" ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕೀರ್ತಿ ತಮ್ಮ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಟಗರು ಮತ್ತು ಹಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಂಗಡಗಳಾದ ಬಿಟುರಿಜ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಯೆಡುಯ್ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ; "ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರದ ಸಂಕೇತ ಉಣ್ಣೆ ಧರಿಸಿರುವ ಹಂದಿ; ಒಂದು ಕಡೆ ಮೊನಚು ಕೂದಲು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ತೆಳು ಉಣ್ಣೆಯಿರುವ ದ್ವಿರೂಪಿ ಪ್ರಾಣಿ". ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಸಂತನಾಗಿದ್ದ ಆಂಬ್ರೋಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಆದ ಹೆಸರನ್ನು ಆಲ್ಸಿಯಾಟೊ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ನಗರದ ಜರ್ಮನ್ ಹೆಸರು ಮೈಲ್ಯಾಂಡ್  ಎಂದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೆಸರು ಮಿಲನ್.

ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಅವಧಿ 

400 BC ಯ ಆಚೆ ಈಚೆ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಇನ್ಸಬ್ರೆಸ್ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಹೂಡಿದರು. 222 BCರಲ್ಲಿ ಈ ಜನವಸತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ರೋಮನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಕ ಜನತೆ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಮೆದ್ಲಾನ್ ಮೂಲದ ಮಿಲನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಮಿಡಿಯೊಲಾನಮ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರಿದರು. ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ರೋಮನ್ ಹಿಡಿತದ ನಂತರ 293 AD ಯಲ್ಲಿ ಡಯೊಕ್ಲೆಷಿಯನ್ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ. ಡಯೊಕ್ಲಿಷಿಯನ್ ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ( ರಾಜಧಾನಿ ನಿಕೊಮಿಡಿಯಾ)  ಇರುವ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿಮಿಯಾನಸ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕ್ಕೊಂಡ.  ತಕ್ಷಣ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿಮಿಯನ್ ಬೃಹತ್ ಸರ್ಕಸ್, ಥರ್ಮಾಯ್ ಎರ್ಕುಲಿ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದೆ.ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ I, ಮಿಲನ್‌ನ ಕಾಯಿದೆ 313ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂಗ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ. 402ರಲ್ಲಿ ವಿಷಿಗೋತರು ನಗರವನ್ನು ದಿಗ್ಭಂಧಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆಗ ಅರಮನೆ ವಾಸವನ್ನು ರಾವೆನ್ನಾಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (452ರಲ್ಲಿ) ಹೂಣರು ನಗರದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದರು. 539ರಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟಿನ್‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ I ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಿದ ಗಾಥಿಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಸ್ಟ್ರೊಗೋಥರು ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಶಮಾಡಿದರು. 569ರ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಲೊಂಗೊಬಾರ್ಡರು (ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯ ಮೂಲ) ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಸಣ್ಣ  ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೋಬಾರ್ಡರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರೋಮನ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮಿಲನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. 774ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಮಹತ್ತರ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿ ತನ್ನನ್ನು "ಲೊಂಬಾರ್ಡರ ರಾಜ" ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂದಾಗ ಮಿಲನ್ ಫ್ರಾಂಕರಿಗೆ ಶರಣಾಯಿತು (ಈ ಹಿಂದೆ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳು ಅನೇಕ ಸಲ ಪರಸ್ಪರ ಕಾದಾಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕ್ಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಜನರ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ). ಲೊಂಬಾರ್ಡರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಿರೀಟಾವಧಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇದಾದ ನಂತರ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಯುಗ 

ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ  ಪೊ ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯಿಂದ  ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನ ಆಚೆಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ತನಗಿದ್ದ ಹತೋಟಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಿಲನ್ ನಗರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಏಳಿಗೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. 1162ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ I ಬಾರ್ಬರೊಸ್ಸಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಬಹುಪಾಲು ನಾಶವಾಯಿತು. 1167ರಲ್ಲಿ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ಲೀಗ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಈ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1183ಯಲ್ಲಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ನಗರಗಳು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಡ್ಯೂಕಿ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1208ರಲ್ಲಿ ರಾಂಬೆರ್ಟಿನೊ ಬುವಾಲೆಲ್ಲಿ 1242ರಲ್ಲಿ ಲೂಕಾ ಗ್ರಿಮಾಲ್ಟಿ ಮತ್ತು 1208ರಲ್ಲಿ ಲುಚೆಟೊ ಗಟ್ಟಿಲುಸಿಯೊ ಇವರುಗಳು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪೊಡೆಸ್ತಾ ಆಗಿ ಒಂದೊಂದು ಕಾಲಾವಧಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮಿಡಿವಿಯಲ್ ಕಮ್ಯೂನ್‌ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಾನವಾದ ಹಿಂಸೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ: 1252ರ ಮಿಲನೀಸ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್‌ನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯ ಕೊಲೆ,  ನಂತರದಲ್ಲಿ  ಕೊಂಟಾಡೊ  ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕಾಲ್ಗಡದಿಂದ ಅದು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಮಾರ್ಟಿರ್ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು,  [ಬಲಭಾಗದ ಚಿತ್ರ]; ಕೊಲೆಪಾತಕರು ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಮತ್ತು   ಪೊಡೆಸ್ತಾ ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯುಧಪಾಣಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು.  1256ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ಮಿಲನ್ ನಗರದಿಂದ ಉಚ್ಛಾಟಿಸಲಾಯಿತು.  1259ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಕ್ಯಾಪಿಟಾನೊ ಡೆಲ್ ಪೊಪೊಲೊ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ ಮಾರ್ಟಿನೊ ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆ  ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಆಳತೊಡಗಿದ.ಅವನ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಿಲಾನಿಸ್ ಬೊಕ್ಕಸ ಬರಿದಾಯಿತು. ಅಮಾನವೀಯ ಲೋಭಿತನದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಜನ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದರು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡೆಲ್ಲಾತೊರ್ರೆಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಶತ್ರು ವಿಸ್ಕೊಂಟಿಗೆ ಜನಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಬಂತು.22 ಜುಲೈ 1262ರಂದು ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಕೊಮೊನ ಬಿಷಪ್, ರಾಯ್‌ಮೊಂಡೊ ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಗರದ IV ಪೋಪ್ , ಒಟ್ಟೋನ್ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿಯನ್ನು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಪದವಿಗೇರಿಸಿದ. ನಂತರ ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆ, ಕತಾರ್ ವಿತಂಡವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ದ್ರೋಹಾರೋಪ ಮಾಡಿದ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ, ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆ ಮೇಲೂ ಇದೇ ದ್ರೋಹಾರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಮಿಲನ್ ನಗರದಿಂದ ಉಚ್ಛಾಟಿಸಿ ಆಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಇದಾದ ನಂತರ ಶುರುವಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆದು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಯಿತು.1263ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೊನ್ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಉಚ್ಛಾಟಿತರ ಗುಂಪು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಗರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಂತರ ದೇಸಿಯೊ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಡೆಲ್ಲಾ ತೊರ್ರೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊರಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತನಕ ಆಳಿದ.ಮಿಲನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ವೆಫ್ಫರು ಮತ್ತು ಘಿಬೆಲಿನ್ನರು ಎಂಬ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾದಾಟದ ಕತೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಗ್ವೆಲ್ಫರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಜರ್ಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ "ಘಿಬಲಿನ್" ಗೆಳೆತನದ ಆಧಾರದಿಂದ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿಯ ಕುಟುಂಬ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅಧಿಕಾರ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1395ರಲ್ಲಿ, ಈ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬ ವೆನ್ಸೆಸ್ಲಾಸ್ (1378-1400) ಮಿಲನೀಸರನ್ನು ಡ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ. 1395ರಲ್ಲಿ, ಗಿಯಾನ್ ಗಲೆಜ್ಜೊ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಡ್ಯೂಕ್ ಪದವಿಗೇರಿದ. ಘಿಬೆಲಿನ್ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿಯ ಕುಟುಂಬ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತನಕ, ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅಧಿಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ನವೋದಯ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಫೋರ್ಜಾ ಕುಟುಂಬ 

1447ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಡ್ಯೂಕ್ ಫಿಲಿಪ್ಪೊ ಮಾರಿಯಾ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಗಂಡುಮಗನಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ; ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ವಂಶಾವಳಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಕಾಯಿದೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಸೇಂಟ್ ಆಂಬ್ರೋಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಗ್ವೆಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಘಿಬೆಲಿನ್ ರಾಜಕೀಯ ಬಣಗಳೆರಡೂ ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸಫೋರ್ಜಾದ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಸಫೋರ್ಜಾ 1450ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂದಾಗ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪತನಗೊಂಡಿತು; ಇದು ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ನವೋದಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಫ್ರೆಂಚ್, ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳ ಅವಧಿ 

1492ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ದೊರೆ ಲೂಯಿಸ್ XII ಮೊದಲಿಗೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಪದವಿ ಅರಸಿದ. ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವರು ಸ್ವಿಸ್ ಮರ್ಸೆನರಿಗಳು. ಸ್ವಿಸ್ಸರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮರಿಗ್ನಾನೊ ಕದನದಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ದೊರೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ I ಗೆ  ಡ್ಯೂಕ್ ಪದವಿಯ ಭರವಸೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು. 1525ರಲ್ಲಿ ಪಾವಿಯಾ ಕದನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ V, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ I ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೈ ಸೇರಿತು. 1556ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ V ತನ್ನ ಮಗ ಫಿಲಿಪ್ II ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ I ಪರವಾಗಿ ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೊತ್ತುಗಳು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಫಿಲಿಫ್ IIನಿಗೆ ಸೇರಿದವು; ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್‌ನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಂಶಾವಳಿ ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾದಿಪತ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1629–31ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್‌ನ ಪ್ಲೇಗ್ ಉಪದ್ರವ 130,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 60,000 ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.  ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಶತಮಾನದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೊನೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಕಪ್ಪು-ಸಾವಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ಲೇಗ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 1700ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ IIನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಂಶಾವಳಿ ಪತನಗೊಂಡಿತು. ಅವನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅಂಜೌನದ ಫಿಲಿಪ್‌ಗೆ ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಫ್ರೆಂಚರು 1701ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸೊತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು; ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸಕ್ಸೆಷನ್ ಕದನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  1706ರಲ್ಲಿ, ರಾಮಿಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಟೂರಿನ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ  ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗರು ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. 1713ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಟ್ರೆಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದ, ಸ್ಪೆಯಿನ್‌ನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೊತ್ತುಗಳು, ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು.

19ನೆಯ ಶತಮಾನ 

1796ರಲ್ಲಿ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಸಿಸಾಲ್ಪಿನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ. ನಂತರ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಇಟಲಿ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ ಡುಯೊಮೊ ಆಗಿ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಆಕ್ರಮಣ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ವಿಯೆನ್ನಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1815ರಲ್ಲಿ ವೆನೆಟೊ ಜೊತೆಗೆ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮಿಲನ್ ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಹತೋಟಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಅಪೆರಾಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 1770ರಲ್ಲಿ ಮೊಜಾರ್ಟ್, ಟೀಟ್ರೊ ರೀಗಿಯೊ ಡ್ಯೂಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಪೆರಾ ಪ್ರೀಮಿಯಮ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ.  ನಂತರ ತನ್ನ ಬೆಲಿನಿ, ಡೊನಿಜೆಟಿ, ರೋಸ್ಸಿನಿ ಮತ್ತು ವರ್ದಿ ಮುಂತಾದವರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಲಾ ಸ್ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ವರ್ದಿ ಸ್ವತಃ  "Casa di Riposo per Musicisti" ನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾದ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಂಗಭೂಮಿಗಳೆಂದರೆ ಲಾ ಕ್ಯಾನೊಬಿಯಾನ  ಮತ್ತು ಟೀಟ್ರೊ ಕರ್ಕಾನೊ .1848 ಮಾರ್ಚ್ 18ರಂದು ಮಿಲನೀಸರು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯ ಎದ್ದರು, ಈ "ಐದು ದಿವಸಗಳ" ಇಟಾಲಿಯನ್: ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೀ ಕಿಂಕ್ ಜಿಯೊರ್ನಾಟೆ  ಮಾತು ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ರಾದೆಟ್‌ಸ್ಕಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.  ಆದರೂ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಕುಸ್ಟೊಜಾದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ರಾದೆಟ್‌ಸ್ಕೀ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮೇಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಸಾರ್ಡೀನಿಯಾದ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ ಕಟ್ಟಾಳುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಏಕೀಕರಣದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೋಸ್ಕರ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಕರೆಕೊಟ್ಟರು. ಸಾರ್ಡೀನಿಯಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು 1859ರಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಫೆರಿನೊ ಕದನದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾವನ್ನು ಮಣಿಸಿದರು. ಈ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ಡೀನಿಯಾ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಇದು ಇಟಲಿಯ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಿತು; 1861ರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಇಟಾಲಿ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಮರುನಾಮಕರಣವಾಯಿತು.ಇಟಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ರೈಲುದಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುಗಮವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಿಲನ್ ನಗರ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ರೈಲುದಾಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ವಿಪರೀತ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಾವಾ-ಬೆಕ್ಕಾರಿಸ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಿಂದ ಮಿಲನ್ ನಗರ ವಿಚಲಿತಗೊಂಡಿತಾದರೂ ಅಗಾಧ ಕೈಗಾರೀಕರಣದಿಂದ ಅದು ಇಟಾಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮೈದಳೆಯಿತು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇಟಲಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದವು; ಈ ನಗರ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ನಗರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಗಾಧವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂದಿತು.

20ನೆಯ ಶತಮಾನ 

1919ರಲ್ಲಿ, ಬೆನಿಟೊ ಮುಸೊಲೊನಿ ಕಪ್ಪು ಅಂಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ, ಇವರು ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಚಳುವಳಿ, 1922ರಲ್ಲಿ ನಗರದಿಂದ ರೋಮ್‌ನ ಮಾರ್ಚ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಮಿಲನ್ ನಗರ ತುಂಬಾ ನೊಂದಿತು. 1943ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ ಯುದ್ಧ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ ಜರ್ಮನ್ನರು 1945ರ ತನಕ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿಟ್ದ್ದರು. ಮಿಲನ್ ಮೇಲೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಗಳ ಅತಿಕೆಟ್ಟ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆದದ್ದು 1944ರಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ದಾಳಿ ಮಿಲನ್‌ನ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 1943ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿತ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಾದಾಟಗಳು ನಡೆದವು.
ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅಮೇರಿಕಾದ 1ನೆಯ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆ ತನ್ನ ಪೊ ಕಣಿವೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಿಲನ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಚಳುವಳಿಗಾರರು ಅವರು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಂಡೆದ್ದು ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸೊಲೊನಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ (Repubblica Sociale Italiana ,ಅಥವಾ RSI) ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಡೊಂಗೊ ಹತ್ತಿರ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಕೊಂದು ಹಾಕಿದರು. 1945ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 29ರಂದು, ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟರ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ತಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚೌಕ ಪಿಯಾಜೆ ಲೊರೆಟೊನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಧಿಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನೇತು ಹಾಕಿದರು.

ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಯಹೂದಿಗಳಿಂದ ಗಿಜಿಗಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಿಲನ್ ನಗರ ನಿರಾಶ್ರಿತ ಶಿಬಿರದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 1950 ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪವಾಡದಿಂದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಂತರಿಕ ವಲಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಇಟಲಿಯ ಜನ ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬರತೊಡಗಿ 1971ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,723,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. 1970ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಗ್ಗತೊಡಗಿತು, ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಗರದ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಜನತೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಸುತ್ತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಸ ಅರೆ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಇದೇಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಹಿಂಡು ಹಿಂಡು ವಿದೇಶಿ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸತೊಡಗಿತು ವಿದೇಶಿಯರ ಈ ವಲಸೆಯ ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮಿಲನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಚೈನಾಟೌನ್ ಕಾರಣ, ಇದು ಪಾಲೊ ಸರ್ಪಿ, ವಯಾ ಬ್ರಮಾಂಟೆ, ವಯಾ ಮೆಸ್ಸಿನಾ ಮತ್ತು ವಯಾ ರೋಸ್ಮಿನಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಆಗಿದ್ದು, ಝೆಜಿಯಾಂಗ್‌ನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಚೀನೀಯರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಇಂದು ನಗರದ ಮನಸೆಳೆಯುವ ದೃಶ್ಯಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರ ಇಟಲಿಯ ಫಿಲಪಿನೊ ಜನರ ಪೈಕಿ ಮೂರನೆ ಒಂದು ಪಾಲು ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿದೆ; 33,000 ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಗಣನೀಯ ಗಾತ್ರದ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1000 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸದೃಢಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ, 2001ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಮಾತ್ರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಆಡಳಿತ

ರಾಜಕೀಯ 

 ಮೇಯರ್‌ನ ಹೆಸರು: ಲೆಟಿಝಿಯಾ ಮೊರಟ್ಟಿ
 ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದ ದಿನಾಂಕ: ಮೇ 30, 2006
 ಪಕ್ಷ: ದ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಮ್
ಒಂಬತ್ತು ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯುಳ್ಳ ನಗರಗಳಾಗಿ ಮಿಲನ್ ಅನ್ನು  ವಿಭಾಗಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕೇಂದ್ರ-ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆn (1-8) ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ-ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ (9).

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳು 
ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಜೋನಾ  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಉಪ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. 1999ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ 21 ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯ ಗಳಿದ್ದವು; 1999ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯಗಳನ್ನು 21ರಿಂದ 9ಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇಂದು ವಲಯ 1  ಸ್ಪಾನಿಷ್-ಎರಾ ಸಿಟಿ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗಿನ "ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕೇಂದ್ರ"ದಲ್ಲಿದೆ;  ಉಳಿದ 8 ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯಗಳು 1ನೇ ವಲಯದ ಗಡಿಯಿಂದ ನಗರಮಿತಿಯ ಗಡಿಗಳಾನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಭೂಲಕ್ಷಣ 
ಮಿಲನ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪದನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಟಿಸಿನೊ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಪೊ ನದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವು ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ತೊರೆಗಳಾಗಿವೆ ನಗರದ ಭೂವಿಸ್ತೀರ್ಣ 181 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 122 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 181 km2 ಹಾಗೂ ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 122 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

ಹವಾಗುಣ 
ಮಿಲನ್‌ನ ಹವಾಮಾನ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ;  (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ Cfa ) ದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಒಳನಾಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ; ತೇವಾಂಶಭರಿತವಾದ ಸೆಕೆಯ ಬೇಸಗೆ, ಚಳಿಯ ತೇವ ಜಿನುಗುವ ಮಾಗಿಕಾಲ ; ಇಟಲಿಯ ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಿಂಗ ಇದು ಭಿನ್ನ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಕಂಡುಬರುವುದು ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ. ಮಾಗಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತ ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಳೆದ 15-20ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಹಿಮಪಾತದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣ 35 ಮತ್ತು 45 ಸೆಂ.ಮೀ (16"/18"); 30-50ಸೆಂ.ಮೀ ನಷ್ಟು ಒಂಟಿ ಹಿಮಪಾತ ಆಗಾಗ ಆಗುತ್ತಿದ್ದು 1985ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಮಪಾತ 80-100 ಸೆಂ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ತೇವಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಾಸರಿ 1000ಮಿ.ಮೀ (40 ಇಂಚು). ದಕ್ಷಿಣದ ನೆರೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ನಗರ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಧ್ವೀಪ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ನಗರಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ವಾಡಿಕೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ಪೊ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮ ಕವಿದ ನಗರವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯಗಳು

ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ 

ಪುರಾತನ ರೋಮನ್ ವಸಾಹತಿನ ಕೆಲವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಇವು ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದವು. 4ನೆಯ ಶತಮಾನ CEದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದ ಸೇಂಟ್ ಆಂಬ್ರೋಸ್‌ಗೆ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕೇಂದ್ರದ ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ( ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿಗಳು ಈಗ ಇಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೂ), ನಗರದ ಪ್ರವೇಶಧ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬೇಸಿಲಿಕಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವವಿತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಆಂಬ್ರೋಗಿಯಾ, ಬ್ರೊಲೊಸ್‌ನ ಸ್ಯಾನ್ ನಜಾರೊ, ಸ್ಯಾನ್ ಸಿಂಪ್ಲಿಸಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಯೂಸ್ಟೊರ್ಜಿಯೇಗಳು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾಣುತ್ತ ಇಂದಿಗೂ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕೌಶಲ್ಯದ ಚರ್ಚುಗಳಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದೆವೆ.

ಇಟಲಿಯ ಗಾಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೇ ಎಂದರೆ ಅದು ಮಿಲನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಇದು ರೋಮ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ, ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಸೆವೈಲ್ ಮತ್ತು ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್‌ನ ಹೊಸ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್. 1386 ಮತ್ತು 1577ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಮೃತ ಶಿಲೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಚಿನ್ನದ ಮಡೋನಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮಿಲನ್‌ನ ಜನ ಇದನ್ನು ಮದುನಿನಾ  ( ಪುಟ್ಟ ಮಡೋನಾ) ಎಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ನಗರದ ಗುರುತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 

14 ಮತ್ತು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೆ ಸಫೋರ್ಝಾ ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಸಪೋರ್ಜೆಕೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಇದು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಶಿಕಾರಿವನ ಸೆಪ್ರಿಯೋಮತ್ತು ಕೊಮೊ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಬೇಟೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ನವೋದಯಕಾಲದ ಸೊಗಸಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳೆಂದರೆ ಫ್ಲಾರೆಂಟಿನ್ ಮುಂದೆ ಎತ್ತರದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತನಾದ ಫಿಲರೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೇನಾತಜ್ಞ ಬಾರ್ಥಲೋಮಿಯೊ ಗಡಿಯೊ . ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಸೊಪೊರ್ಜಾ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೊಸಿಮಾ ಡಿ ಮೆಡಿಸಿ ಇವರುಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಫಲಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು, ಮಿಲನೀಸ್ ಕಟ್ಟಾಡಗಳ ಮೇಲೆ ನವೋದಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾದರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರುನೆಲೆಶ್ಚಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದವು. ಟುಸ್ಕಾನ್ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ತೋರುವ ಮೊದಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳೆಂದರೆ ಮೆಡಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಈಗ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವಾರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ)ಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪಲಾಝೊ, ಮಿಲನ್ ಬ್ರಾಂಚ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮೊದಲ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ಯಾನ್ ಲೊರೆಂಝೊಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ  ಪೋರ್ಟಿನಾರಿ ಚಾಪೆಲ್.  ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಫಿಲಾರೆಟ್,  ಒಸ್ಪಡಲೆ ಮಗ್ಗಿಯೊರೆ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಸಪೋರ್ಜಾನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ  ಸಫೋರ್ಜಿಂಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಮಾದರಿ ನಗರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಭಾವಿ ಗ್ರಂಥ  ರಚನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ, ಅವನು ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ ಆಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ. 1482ರ ಆಜುಬಾಜಿನಿಂದ ನಗರ 1499ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರ ಕೈವಶವಾಗುವ ತನಕ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿಕ್ಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾವಿಂಚಿಯನ್ನ್ನು ಟಿಬ್ಯೂರಿಯೊ  ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ದಾಟು ಗೋಪುರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಫಿಲರೆಟ್ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸ ಕಲೆಗಳು (ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿದೆ) ರೂಪುಗೊಂಡವು, ಇವು ಡೊನಾಟೊ ಬ್ರಮಾಂಟೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ವಿನ್ಯಾಸಕಲೆಗಳಾ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಮಾಂಟೆ ಕೈಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳೆಂದರೆ ಸಂತ ಮಾರಿಯಾ ಪ್ರೆಸೊ ಸ್ಯಾನ್ ಸ್ಯಾಟಿರೊ(ಒಂಭತ್ತನೆ ಶಮಾನದ ಪುಟ್ಟ ಚರ್ಚಿನ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ), ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಆಫ್ ಸಂತ ಮಾರಿಯಾ ಡೆಲ್ಲೆ ಗ್ರಾಝಿ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಆಂಬ್ರೋಗಿಯೊ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೂರು ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯಗಳು, ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒದಗಿ ಬರುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ ಎಂದರೆ ಅದು ಬೇಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ಸಾನ್ ಲೊರೆಂಜೋ.

ಪ್ರತಿ-ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಕಾಲವೆಂದರೆ ಅದು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಅವಧಿ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಮರ್ಥಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು: ಒಬ್ಬ ಸೇಂಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೊರೊಮಿಯೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಫೆಡರಿಕೊ ಬೊರೊಮಿಯೊ. ತಮ್ಮನ್ನು ಅವರು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಜನರ ಜನತೆಯ ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳೆಂದು ಹೇರಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಮಾರಿಯಾ ರಿಚ್ಚಿನೊ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮೀಪದ ಪಿನಾಕೊಟಿಕಾ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಬೈಬ್ಲಿಯೋಟಿಕಾ ಅಂಬ್ರೋಸಿಯಾನಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ನಾಡಿ ಮಿಡಿತವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೆಲೆಗ್ರಿನೊ ಟಿಬಾಲ್ಡಿ, ಗಲಿಯಾಝೊ ಅಲೆಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ರಿಚ್ಚಿನೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂವರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಅನೇಕ ಚಂದದ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೊಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು.

ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮರಿಯಾ ತೆರೇಸ ಗಮನಾರ್ಹ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪಾರುಪತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಳು ಅವಳು ಗಹನವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರೀಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಟೀಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವಳು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಗರದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ, 3 ಆಗಸ್ಟ್ 1778ರಲ್ಲಿ ಉಧ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಾ ಇದು ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯೊ ಟೀಟ್ರಾಲೆ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಲಾದ ಚರಿತ್ರೆ ಕುರಿತ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ಕರಡುಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಲಾ ಸ್ಕಲಾದಲ್ಲಿ ಟೀಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾದ ಬ್ರಾಲೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಾರ್ವಭೌಮರು ಬ್ರೆರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಜೆಸುಯಿಟ್ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಒಳಗೊಂಡ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ, ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ವನಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ಕಲಾಗ್ಯಾಲರಿ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿವೆ. 

18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಮತ್ತು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂವೇದನೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಅದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತು.  1800ರ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಗರದ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಾಪರ್ಟೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಾ ರಿಯಾಲೆ ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಸಲ ವಿಲ್ಲಾ ಡೆಲ್ ಬೆಲ್ಜಿಯೊಸೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವೆ (ಪಲಝೊ ಬಿಗಿಯೊಸೊ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ) ಕಟ್ಟಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಇದು ಗಿಮಾರ್ಡಿನಿ ಪಬ್ಲಿಕಿ ಸಮೀಪದ ವಯಾ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟ್ರೊನಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು 1790ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೊಪೊಲ್ಡೊ ಪೊಲಾಕ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೊನಾಪರ್ಟೆಯ ಕುಟುಂಬ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೊಸೆಫಿನ್ ಬೊನಾಪರ್ಟೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೌಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ರಾಡೆಟ್ಸ್‌ಕಿ ಮತ್ತು ಯೂಜಿನ್ ಡಿ ಬ್ಯೂಹಾರ್ನಿಸ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭೂವಿನ್ಯಾಸ ಶೈಲಿಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದ ಇದನ್ನ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಇದನ್ನು ಆರ್ನೆಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಥಂಭಗಳು, ವಿಶಾಲ ಕೋಣೆಗಳು, ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಹರಳಿನ ಗೊಂಚಲು ದೀಪಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈಗ ಇಲ್ಲಿ d'Arte Contemporanea (ಇಂಗ್ಲಿಷ್: ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪೊರರಿ ಆರ್ಟ್ ) ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ. ದ ಪಲಝೊ ಬೆಲ್ಗಿಯೊಜೊಸೊ ಕೂಡ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ವೈಭವಯುತ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಿಲನೀಸ್ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಆರ್ಕೊಡೆಲ್ಲಾ ಪೇಸ್  ಅಥವಾ ಆರ್ಚ್ ಆಫ್ ಪೀಸ್ ಕೆಲವು ಸಲ ಇದನ್ನು ಆರ್ಕೊ ಸೆಂಪಿಯೋನ್  (ಸೆಂಪಿಯೋನ್ ಆರ್ಚ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ಕೊ ಸಿಂಪಿಯೋನ್‌ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಿಯಾಝಾ ಸೆಂಪಿಯೋನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ಸಲ ಇದನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಕ್ ಡಿ ಟ್ರಿಯೋಂಫ್‌ನ ಕಿರುರೂಪಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆರ್ಚ್‌ನ ಕಾಮಗಾರಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ I ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1806 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವನು ಲೂಯಿಗಿ ಕಾಗ್ನೊಲಾ. ಆರ್ಕ್ ಡಿ ಟ್ರಿಯೋಂಫ್‌ಗೆ ಆದಂತೆಯೇ 1826ರಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ಗೆ ವಾಟರ್ಲೂ ಕದನದಲ್ಲಿ ಆದ ಸೋಲಿನಿಂದ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಆರ್ಚ್‌ನ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು, ಆದರೆ 1815ರ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತಿ ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಜೋಸೆಫ್(ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜೋಸೆಫ್) -I ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ. 10 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1838ರ ವೇಳೆಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಪೆವೆರಿಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ. ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ 1817ರಲ್ಲಿ ಪೈಯರೊ ಗಿಲಾರ್ಡೊನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪಲಾಜೊ ಡೆಲ್ ಗವರ್ನೊ. 
19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣ ಕುರಿತಂತೆ ಇತರೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತಗೊಂಡ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಎರಡನೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಚಾಲನೆಗೆ ಬಂದ ಮಹತ್ತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 1865 ಮತ್ತು 1877ರ ನಡುವೆ ಏಕೀಕೃತ ಇಟಲಿಯ ಮೊದಲ ದೊರೆ ವಿಟ್ಟೊರಿಯೊ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್‌ IIನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗಿಯುಸೆಪ್ ಮೆಂಗೋನಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ ವಿಟ್ಟೊರಿಯೊ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್- II ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಇದು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪಿಯಾಝಾ ಡೆಲ್ ಡೊಮೊವನ್ನು ಲಾ ಸ್ಕಲಾ ಮುಂದಿರುವ ಚೌಕಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಚಾವಣಿಯುಳ್ಳ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ. ಈ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು  ಆರ್ಚಿಂಗ್ ಗಾಜು ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಟ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಚಾವಣಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ  ಆರ್ಕೇಡ್‌ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಸೈಂಟ್-ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‌ನ ಪಸ್ಸಾಝ್ ಆರ್ಕೇಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಮಾದರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಲಂಡನ್ನಿನ ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಆರ್ಕೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮದರ್ಶಿತ್ವದ ಎಕ್ಲೆಟಿಕ್ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದರೆ ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ಮಶಾನ (ಪದದ ಅರ್ಥ: "ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ಮಶಾನ  ಅಥವಾ ಸ್ಮಶಾನ ") ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸ್ಟಾಜಿಯೋನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಕಾ ಬೆಲ್‌ಟ್ರೀಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು 1863ರಿಂದ 1866ರ ತನಕ ನಿಯೊ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜಟಿಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅನೇಕ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆರ್ಟ್ ನೊವೆಯಾವು, ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ರೂಪದ ಶೈಲಿಯು ಸಿಟಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (Stazione Centrale)ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧೋತ್ತರದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಧಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಗಾಧ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಬಲಿಷ್ಟ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಗಿಯೊ ಪೋಂಟಿಯ ಪೈರೆಲ್ಲಿ ಟವರ್ (1955-1959), ವೆಲಾಸ್ಕಾ ಟವರ್ (1958), ಹೊಸ ಜನವಸತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರ್ಹೋ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಹೊಸ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಈ ಹಿಂದಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಆಧುನಿಕ ಜನವಸತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಲೈಫ್ ನಂತಹ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಜನವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಈ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ನವೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳು 

ತನ್ನ ಗಾತ್ರದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಹಸಿರು ಕವಚ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆ ಈ ನಗರಕ್ಕಿದೆ. 1857 ಮತ್ತು 1862ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವನು ಗಿಯೂಸೆಪ್ಪೆ ಬಾಲ್ಜಾರೆಟ್ಟೊ. "ಗ್ರೀನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ"ಯ ಪಿಯಾಜಾಲೆ ಒಬೆರ್ದಾನ್ (ಪೊರ್ಟಾ ವೆನೆಝಿಯಾ), ಕೊರ್ಸೊ ವೆನೆಜಿಯಾ ವಯಾ ಮಾನಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವ್ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಪಾರಂಪರಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತೋಟಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಾನವನಗಳೆಂದರೆ ಪಾರ್ಕೊ ಸೆಂಪಿಯೋನ್ (ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಲೊ ಸಫಾರೆಸ್ಕೊ ಹತ್ತಿರ), ಪಾರ್ಕೊ ಫೊರ್ಲಾನಿ, ಗಿಯಾರ್ಡಿನಿ ಪಬ್ಲಿಕಿ, ಹಿಯಾರ್ಡಿನೊ  ಡೆಲ್ಲಾ ವಿಲ್ಲಾ ಕಮ್ಯೂನಾಲ್ , ಗಿಯಾರ್ಡಿನಿ ಡೆಲ್ಲಾ ಗ್ವಾಸ್ತಾಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕೊ ಲ್ಯಾಂಬ್ರೊ. ಪಾರ್ಕೊ ಸೆಂಪಿಯೋನ್ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ, ಇದು ಪಿಯಾಝೊ ಸಿಂಪಿಯೋನ್ ಹತ್ತಿರ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಸಫಾರ್ಜೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ ಆಫ್ ಪೀಸ್ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಎಮಿಲಿಯೊ ಅಲೆಮ್ಯಾಗ್ನಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಅರೆನಾ, Civico Acquario di Milano (ಮಿಲನ್‌ನ  ನಾಗರೀಕ ಮತ್ಸ್ಯಾಗಾರ), ಒಂದು ಗೋಪುರ, ಒಂದು ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ, ಕೆಲವು ಕೋಳಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇವೆ. ಪಾರ್ಕೊ ಫೊರ್ಲಾನಿ 235 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದ್ದು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೊಳ ಇದೆ. ಗಿಯಾರ್ದಿನಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು, ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಶುರುವಾದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 1783ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಗಿದಿದ್ದು 1790ರ ಆಜುಬಾಜಿನಲ್ಲಿ. ಇದನ್ನು ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತೋಟದಂತೆ ಭೂವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಳ, ಮೂಸಿಯೊ ಸಿವಿಕೊ ಡಿ ಸ್ಟೋರಿಯ ನ್ಯಾಚುರಲೆ ಡಿ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲಾ ರಿಯಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ಗಿಯಾರ್ಡಿನಿ ಡೆಲ್ಲಾ ಗ್ವಾಸ್ಟಲಾ ಕೂಡ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ತೋಟಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿಂಗರಿಸಿದ ಮೀನಿನ ಕೊಳವಿದೆ.ಮಿಲನ್ ನಗರ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಒರ್ಟೊ ಬಟಾನಿಕೊ ಡಿಡಾಟ್ಟಿಕೊ ಸ್ಪೆರಿಮೆಂಟಾಲೆ ಡೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ ( ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟೊ ಡಿ ಸೈನ್ಸ್ ಬಾಟಾನಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಸಸ್ಯ ತೋಟ), ಒರ್ಟೊ ಬಾಟಾನಿಕೊ ಡಿ ಬ್ರೆರಾ ( 1774ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಣಿ ಮರಿಯಾ ತೆರೆಸಾಳ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ 1774 ಫುಲ್ಗೆಂಜಿಯೊ ವಿಟ್‌ಮನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಸ್ಯತೋಟ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಾಳಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಇದನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಮತ್ತು ಒರ್ಟೊ ಬಟಾನಿಕಾ ಡಿ ಕ್ಯಾಸ್ಕಿನಾ ರೋಸಾ. 23 ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ  ಗಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ದ ರೈಟಿಯಸ್‌ ಅನ್ನು ಮೊಂಟೆ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮಾನವತೆ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ನರಮೇಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರ ಧೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಈ ತೋಟ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.  ಯೆರೆವಾನ್ ಮತ್ತು ಸರಜೇವೊ , ಸ್ವೇತ್ಲಾನ ಬ್ರಾಝ್ ಮತ್ತು ಪೈಯಟ್ರೊ ಕುಕಿಯುಕಿಯನ್‌ನ ಧೀಮಂತರು ಈ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ರೈಟಿಯಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದು ಮೊಶೆ ಬೆಜ್‌ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಆಂದ್ರೆಯ್ ಸಖಾರೊವ್ ಇವರುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿರುವ ಗಿಡಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಉನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಯೋಗವೊಂದು ವರ್ಷದ "ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ"ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಧೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮಿಲಪ್ ಷಾ‌ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಿಲನ್ ನಗರ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಮಿಲಪ್‌ನ ಹೆಸರಿನ ಲಯಗಳು ಮಿಲನ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗಿರುವುದು.

ಜನಸಾಂದ್ರತೆ 

2009 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,301,394 ದೇಶವಾಸಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. 1971ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿರ್ಕೈಗಾರಿಕಾಕೀಕರಣದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಉಪನಗರಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ನಗರ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರು ಮೂರನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಜನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.  ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ ಬಹುಪಾಲು ಹೊಂದಿಕೊಂದತಿರುವ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 4.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಇದು ಇಡೀ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲೇ ಐದನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 1950-60ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ತಲೆಯೆತ್ತತೊಡಗಿದ ಉಪನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಜನವಸತಿಗಳು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಜನಸಂಚಾರದ ದಟ್ಟಣೆ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಗರದ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಂದಾಚಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು 7.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಮೆಟ್ರೋ ಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಹಿಗ್ಗಿದೆ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ದಟ್ಟಾಣೆಯಿರುವ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ನೀಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿ ನ ಭಾಗವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಲಸೆ 
ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ಮಿಲನ್ ನಗರ ವಲಸೆಗಾರರ ಎರಡು ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು, ಒಂದು ಇಟಲಿಯಿಂದ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ, ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆ. ಈ ಎರಡು ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆಗಳು ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲೆತವು. ಮೊದಲನೆಯ ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆ 1950-60ರ ಉನ್ನತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಾನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅಗಾಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಪವಾಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿದಾರರು. ಎರಡನೆಯ ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆ ಸೇವಾಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರೀಕರಣೋತ್ತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಭಾಗೀದಾರರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ನಗರಗಳು, ಪೂರ್ವಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯ ಇತರೆ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಇಟಾಲಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಎರಡನೆಯದು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ, ಏಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಇಟಾಲಿಯನೇತರ ವಲಸೆಗಾರರ ಅಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. 1990ರ ಆಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಲಸೆಗಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತು, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ( ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಮಾಣಿಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸಗಾರರು) ಅಥವಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ISTAT ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ 181,393 ವಲಸೆಗಾರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.9% ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕತೆ 

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಜಗತ್ತಿನ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2004ರಲ್ಲಿ ಅದರ GDP  € 241.2 ಬಿಲಿಯನ್ (US$ 312.3 ಬಿಲಿಯನ್) ಇತ್ತು. ಮಿಲನ್ ಏನಾದರೂ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಜಗತ್ತಿನ 28ನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮಿಲನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಇಡೀ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (ಬೊರ್ಸಾ ಇಟಾಲಿಯಾನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂಟರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಟಲಿಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ "ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌"ದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಗರಗಳು ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಜೆ ಟೈಲರ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಇ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಹತ್ತು "ಆಲ್ಫಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟೀಸ್‌"ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇತರೆ ನಗರಗಳೆಂದರೆ (Key Findings, ), ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್, ಸಿಯೋಲ್, ಮಾಸ್ಕೊ, ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್, ಟೊರೊಂಟೊ, ಮುಂಬಯಿ, ಬುಯೆನೊಸ್ ಏರೆಸ್ ಮತ್ತು ಕೌಲಾಲಂಪುರ್.
12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಶಲಕಲೆ ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತ್ತು, ಗುರಾಣಿ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನೀರಾವರಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಲೊಂಬಾರ್ಡಿನ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯನ್ನು ಫಲವತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂದೆ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.ವೆನಿಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಂತೆ ಐಷಾರಾಮಿ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು "ಮಿಲನರ್ " ಅಥವಾ "ಮಿಲ್ಲನರ್ " ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ಧದಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಂದರೆ ಸೊಗಸಾದ ಆಭರಣಗಳು, ಬಟ್ಟೇ, ಹ್ಯಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ದಿರಿಸುಗಳು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ಧ ಮಿಲಿನರಿ ಅಂದರೆ ಹ್ಯಾಟುಗಳ ತಯಾರಕ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರ ಎಂಬ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಆದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಿಲನ್ನಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸರಕುಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೊರೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಲಚಾಲಿತ ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಿತು.19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಏಷಿಯಾದಿಂದ  ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಫೈಲೊಕ್ಸೆರಾ ಕೀಟದಿಂದ ಹರುಕಾದ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಗೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು  ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಂತರ ಲೋಹ, ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಇಂದು ಮಿಲನ್ ನಗರ ಜವಳಿ, ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ಸ್, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ (ಆಲ್ಫಾ ರೋಮಿಯೋ) ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಭಾರಿ ಯಂತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಫೈಯೆರಾಮಿಲಾನೊನಲ್ಲಿ ಫೈಯರಾ ಮಿಲಾನೊ ಸಿಟಿ  ಎಂಬ ಸುಮಾರು ಭೂ ಪ್ರದೇಶವಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸೈಕಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಗುರುತರವಾದ ಕಟ್ಟಾಡಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೆಡಾವಿ, ಅದರ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಿಟಿಲೈಫ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದ ಉಪನಗರ ರ್ಹೊ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಸಂತೆ ಮೈದಾನ ಫೈಯರಾಮಿಲಾನೊವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಭವಿಷ್ಯ 

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಈಗ ಮರು-ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬಳಾಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಟೀಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾದೊಂದಿಗೆ ಹಳೆಯ ಫೈಯೆರಾ ನಿವೇಶನದ ಸಿಟಿಲೈಫ್ ಯೋಜನೆ ಹೊಸ ಸಂತ ಗಿಯೂಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿಬಾಲ್ಡಿ-ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ವಲಯದ ಪೋರ್ಟಾ ನೋವಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಮರು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ನಗರ ಮರುವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಾದ ರೆಂಝೊ ಪಿಯಾನೊ,ನೊರ್ಮನ್ ಫೋಸ್ಟರ್, ಜಹಾ ಹದೀದ್, ಮ್ಯಾಸ್ಸಿಮಿಲಿಯಾನೊ ಫುಕ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಲಿಬೆಸ್ಕಿಂಡ್ ಇವರುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಡೊಮೊ ಮತು ಪೈರೆಲ್ಲಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿಸುವ ಈ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲು ಮಾಡಲಿವೆ.ಆಧುನೀಕರಣದ ಈ ಭರಾಟೆಯಿಂದ ನವೀಕರಣಾಗೊಂಡ ಮಿಲನ್ ನಗರ Expo 2015 ಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ 
2008ರ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ ಪವರ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಶ್ವದ 27ನೆಯ ಬಲಿಷ್ಠ ನಗರವೆಂದು, 2009ರಲ್ಲಿ  203.5 ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 28ನೆಯ ಬಲಿಷ್ಠ ನಗರವೆಂಬ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಈ ದರ್ಜೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೌಲಾಲಂಪುರಗಳ ನಂತರದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಂದಿರುವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ನಗರಗಳು ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್, ಫುಕುವೋಕ ತಾಯ್‍ಪೇಯ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಕೊ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಾ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ 29ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ 30ನೆಯ ಸ್ಥಾನ , ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 18ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಬದುಕಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ 18ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧೀ ವಿಷಯಗಳಾಲ್ಲಿ 27ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮೀಪ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 15ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಜೀವನಾಧಾರದ ಅಂಕಿ ಆಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗ ಪೈಕಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 12ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ 13ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ 8ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಬಾಳ್ವಿಕೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 11ನೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 

2007ರಲ್ಲಿ 1902 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ 1914 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ 42 ಮತ್ತು  52ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೂಲವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪೈಕಿ 56% ರಷ್ಟು ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ಬಂದರೆ 44% ಇಟಾಲಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು 56% ರಷ್ಟು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪೈಕಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (16%), ಜರ್ಮನಿ (9%) ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ (6%)ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಇದೇ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಚೀನೀಯರು ಮತ್ತು ಜಪಾನಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಂಜನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆಡುಯೊಮೊ ಮತ್ತು ಪಿಯಾಝಾ, ಟೀಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾ, ಸ್ಯಾನ್ ಸಿರೋ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ,  ಗ್ಯಾಲೆರಿಯಾ ವಿಟ್ಟೊರಿಯೊ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ II,  ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಲೊ ಸ್ಫೋರ್ಝೆಸ್ಕೊ, ಪಿನಾಟೆಕಾ ಬ್ರೆರಾ ಮತ್ತು ವಯಾ ಮಾಂಟೆನಪೊಲಿಯೊನೆ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮಿಲನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಜಪಾರೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಟೀಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾಗಳಿಗೆ ಬೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಬೇಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಆಂಬ್ರೋಗಿಯೋ, ನಾವಿಗ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೆರಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವು ಅಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲ. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಲಗ್ಸೂರಿಯಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಹೋಟೆಲುಗಳಿವೆ, ಟೌನ್ ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಲೆರಿಯಾ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಥಮ ಸಪ್ತತಾರಾ ಹೋಟೆಲು, ಸೊಸಿಯೆಟೆ ಜನರಾಲೆ ಡಿ ಸರ್ವೈವಲೆನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 343 ರಾತ್ರಿ ತಂಗುತ್ತಾರೆ, ವಿದೇಶಿಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಾವಧಿ ತಂಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 77%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ  2-5 ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಾರೆ. 75%ನಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೋಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಾರೆ, 4-ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲುಗಳು (47%) ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,  5-ಸ್ಟಾರ್ಸ್, ಅಥವಾ 3-ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯ ಹೋಟೆಲುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 11% ಮತ್ತು 15% ರಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಮೂರ್ತ ಕಲೆ 

 
ಶತಮಾನಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಮಹತ್ವದ ಕಲಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ಅನೇಕ ಕಲಾಶಾಲೆಗಳು, ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು (ಬ್ರೆರಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಪಿನಾಕೊಟಿಕಾ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯಾನಾದಂತಹವು) ನಗರದಲ್ಲಿವೆ.
ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಕಲೆ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ವಿಸ್ಕೊಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಮಹಾನ್ ಕಲಾ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಗರ ಗಾಥಿಕ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು (ಮಿಲನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಾಥಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೊಗಸಾದ ಕಲಾಕೃತಿ). ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಧಿಯೆಂದರೆ 14 ಮತ್ತು  15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುವಿನ ಜಫೋರ್ಜಾ ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿ. ಜಫೋರ್ಜಾ ಕ್ಯಾಸಲ್ ನವೋದಯದ ಸೊಗಸಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗಳವಾದರೆ ಫಿಲರೆಟ್ ಒಸ್ಪೆಡಾಲ್ ಮ್ಯಾಗಿಯೋರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಂತಹ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ಡಾವಿಂಚಿಯಂತಹ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಆಫ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್ ಮತ್ತು ಕೋಡೆಕ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಸ್‌ನಂತಹ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದಂತಹ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು. ಮಿಲನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬ್ರಮಾಂಟೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಸಂತ ಮಾರಿಯಾ ಡೆಲ್ ಗ್ರೇಜಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋರೈಸುವ ಚೆಲುವಿನ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಬ್ರಮಾಂಟಿ, ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂತ ಮಾರಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ಸೊ ಸ್ಯಾನ್ ಸಟೈರೊ ಚರ್ಚನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಕೂಡ ಆತನೆ ಆಗಿದ್ದುದು ವಿಶೇಷ. 17 ಮತ್ತು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರಖ್ ಕಲಾ ಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಆ ಅವಧಿಯ ಕ್ಯಾರವಾಗಿಯೋ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಕಲಾವಿದರು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿತು. ಕ್ಯಾರವಾಗಿಯೋನ ಮಹತ್ವದ ಬ್ಯಾರಖ್ ಕಲಾಕೃತಿ "ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಆಫ್ ಫ್ರೂಟ್ " ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಬೈಬ್ಲಿಯೋಟಿಕ್ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಪ್ಪರ್ ಅಟ್ ಎಮ್ಮಾಸ್  ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಬ್ರೆರಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಲನೀಸ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪರಂಪರೆ ಅವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಬಹುಶಃ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಬ್ರೆರಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಹಯೇಜ್‌ನ "ದ ಕಿಸ್ಸ್ ". ಮುಂದೆ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಇಟಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸಂನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1909ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫ್ಯೂಚರಿಸಂ‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಫಿಲಿಪ್ಪೊ ಮಾರಿನೆಟ್ಟಿ ತನ್ನ "ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೊ "(ಇಟಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ, Manifesto Futuristico ದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವಂತೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ  "grande...tradizionale e futurista " (ಇದರರ್ಥ ಪಾರಂಪರಿಕ ಭವ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವಿಷ್ಯಿಕ ). ಉಂಬರ್ತೊ ಬೊಸಿಯೊನಿ ಕೂಡಾ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲಾವಿದನಾಗಿದ್ದ. ಇಂದು, ಮಿಲನ್ ನಗರ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ವಿನ್ಯಾಸ 

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನಗರವೆಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ನಗರ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪೀಟೋಪರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಂತೆ ಫೈಯರೋ ಮಿಲಾನೊವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿರುವುದು ಮಿಲನ್ ನಗರ. "ಫುವೊರಿ ಸಲೋನ್"  ಮತ್ತು "ಸಲೋನ್ ಡೆಲ್ ಮೊಬೈಲ್ " ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. 1950 ಮತ್ತು 60ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ, ಯೋರೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಮಿಲನ್ ನಗರ, ಟ್ಯೂರಿನ್ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಇಟಲಿಯ ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಪೈರೆಲಿ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಟೊರ್ರೆ ವೆಲಾಸ್ಕಾದಂತಹ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಾಡಗಳನ್ನ ಕಟ್ಟಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಾದರೆ,  ಬ್ರೂನೊ ಮುನಾರಿ, ಲೂಸಿಯೊ ಫೊಂಟಾನ, ಎನ್ರಿಕೊ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಲಾನಿ ಮತ್ತು ಪೈಯೆರೊ ಮನ್‌ಜೋನಿ ಮುಂತಾದವರು ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ 

18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ, ಮತ್ತು  19ನೆಯ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ನವೋದಯಕ್ಕೆ ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ತನ್ನ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡೆಯ್ ಡೆಲಿಟ್ಟಿ ಇ ಡೆಲ್ ಪೆನೆ  ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಮೂಲಕ ಬೆಕಾರಿಯಾದ ಸೀಜೆರ್, ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ಮತ್ತು Il ಕೆಫೆ  ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಮೂಲಕ ಕೌಂಟ್ ಪೈಯಾತ್ರೊ ವೆರ್ರಿ ಹೊಸ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು, ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಈ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ.    ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಳುವಳಿಯ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರು ನಗರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವದ ಲೇಖಕರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಎದುರಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪರಂಪರೆಯ ಬಲಾಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಗಿಯೂಸೆಪ್ ಪಾರಿನಿ ಮತ್ತು ಯೂಗೊ ಫೊಸ್ಕೊಲೊ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಯುವಕವಿಗಳು ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕುಸುರಿ ಕೃತಿಗಳೆಂದು ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ದಿಗ್ಗಜರೆಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ತೋರಿದರು. ಫೊಸ್ಕೊಲೊನ ಕವನ ದೆಯ್ ಸೆಪೊಲ್ಕ್ರಿ , ನಗರವಾಸಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡ ನೆಪೊಲಿಯನಿಕ್ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದದ್ದು.19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೂರನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಅಲೆಜಾಂಡ್ರೊ ಮನ್‌ಜೋನಿ ಬರೆದ I ಪ್ರಾಮೆಸಿ ಸ್ಪೋಸಿ  ಕಾದಂಬರಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಸಿಸಂನ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. Il ಕನ್ಸಿಲಿಯೇಟರ್  ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವನ , ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಪೆಲಿಕೊ ,ಗಿಯೊವಾನಿ ಬರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಲುಡ್ವಿಕೊ ಡಿ ಬ್ರೆಮೆಯವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.1861ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಏಕೀಕರಣದ ನಂತರ ಮಿಲನ್ ನಗರ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು; ಆದರೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಯೂರೋಪಿನ ಇತರೆ ದೇಶಗಳ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಗಳಾದ: ರಿಯಾಲಿಸಂ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಚುರಲಿಸಂಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದು ವೆರಿಸ್ಮೊ  ಎಂಬ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಚಳುವಳಿಗೆ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಿತು. ವೆರಿಸ್ತಾ  ಸಂವೇದನೆಯ ಮಹಾನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಗಿಯೊವಾನಿ ವೆರ್ಗಾ ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆದರೆ ಆತ ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದದ್ದು ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ.

ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳು 

ಮಿಲನ್ ನಗರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಪೇರಾ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ತರವೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಲಾ ಸ್ಕಲಾ ಅಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ, ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದು ಅನೇಕ ಅಪೇರಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 1842ರಲ್ಲಿ ಗಿಯೂಸೆಪ್ ವರ್ದಿಯ ನಬೂಕೊ , ಅಮಿಲ್ ಕಾರೆ ಪೊಂಚಿಯೆಲಿಯ ಲಾ ಗಿಯಾಕೊಂಡ , 1904ರಲ್ಲಿ ಗಿಯಾಕೊಮೊ ಪುಕ್ಕಿನಿಯ ಮೇಡಮಾ ಬಟರ್ಫ್ಲೈ , 1926ರಲ್ಲಿ ಗಿಯಾಕೊಮೊ ಪುಕ್ಕಿನಿಯ ತುರಂದೊತ್  ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಬಿಯಾ ವಾಚ್ಚಿಯ ತೆನೆಕೆ  ಹೆಸರಿಸ ಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಅಪೇರಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು.  ಟಿಯೆಟ್ರೊ ಡೆಗ್ಲಿ ಆರ್ಕಿಮ್‌ಬೋಲ್ಡಿ, ಟಿಯೆಟ್ರೊ ದಲ್ ವರ್ಮೆ, ಟಿಯೆಟ್ರೊ ಲಿರಿಕೊ (ಮಿಲನ್) ಮತ್ತು ಟಿಯೆಟ್ರೊ ರೀಗಿಯೊ ಡ್ಯೂಕಲ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ರಂಗಭೂಮಿಗಳು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಗಳಿದ್ದು ಚರಿತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಂಗೀತ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಗಿಯೊಸೆಪ್ ಕೈಮೊ, ಸೈಮನ್ ಬಾಯ್ಲಿಯು, ಹೊಸ್ತೆ ಡಾ ರೆಗಿಯಾ, ವರ್ದಿ, ಗಿಯೂಲಿಯೊ ಗಾಟಿ ಕಸಾಜಾ, ಪಾಲೊ ಚೆರಿಕಿ ಮತ್ತು ಆಲಿಸ್ ಎದುನ್‌ರಂತಹ ಅನೇಕ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಮಿಲನ್ ನಗರದವರು ಅಥವಾ ಮಿಲನ್ ನಗರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡೈನಾಮಿಸ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್, ಸ್ಟಾರ್ಮಿ ಸಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮರಾಟ ಮೀಡಿಯೊಲಾನೆನ್ಸ್ ಮಿಲನ್ ನಗರ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಮೇಳ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು.

ಫ್ಯಾಷನ್ 

ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಜಗತ್ತಿನ ಫ್ಯಾಷನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನೊ, ಗುಕ್ಕಿ, ವರ್ಸಾಕ್, ಪ್ರದಾ, ಅರ್ಮಾನಿ ಮಾತು ಡೊಲ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗಬ್ಬಾನ ಈಗ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುವ ಅಬೆರ್‌ಕ್ರೊಂಬೀ & ಫಿಚ್ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಷಿಪ್‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಮಿಲನ್‌ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇತರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲಂಡನ್, ಟೋಕಿಯೊ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಹಾನಗರಗಳಂತೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಕೂಡ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಫ್ಯಾಷನ್ ವೀಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಲಿದೆ.  ಮಿಲನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಪ್‌ಸ್ಕೇಲ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಜಿಲ್ಲೆ "quadrilatero della moda " (ಇದರರ್ಥ, "ಫ್ಯಾಷನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಲ್ಯಾಟೆರಲ್")ದಲ್ಲಿ ವಯಾ ಮೊಂಟೆನಾಪೊಲಿಯೋನ್, ವಯಾಡೆಲ್ಲಾ ಸ್ಪೈಗಾ, ವಯಾ ಸಂತ ಆಂಡ್ರಿಯಾ, ವಯಾ ಮನ್‌ಜೋನಿ ಮತ್ತು ಕೊರ್ಸೊ ವೆನೆಜಿಯಾದಂತಹ ನಗರದ ಮಹತ್ತರ ಶಾಪಿಂಗ್ ಬೀದಿಗಳಿವೆ.  ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ ವಿಟ್ಟೋರಿಯ ಇಮ್ಯಾನುಯಲೆ II, ಪಯಾಝಾ ಡೆಲ್ ಡುಯೊಮೊ, ವಯಾ ದಂತೆ ಮತ್ತು  ಕಾರ್ಸೊ ಬುಯೆನ್ಸ್ ಏರೆಸ್ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಚೌಕಗಳು. ಮಿಲನ್ ನಗರ ಫ್ಯಾಷನ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದ ಪ್ರದಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮಾರಿಯೊ ಪ್ರದಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ.

ಮಾಧ್ಯಮ 
ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು TV ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್‌ಗಳಂತವುಗಳ ಸೇವೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಿಲನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು 

 ಕೊರ್ರಿಯೆರೆ ಡೆಲ್ಲಾ ಸೆರಾ 
 Il ಫೋಗ್ಲಿಯೊ 
 Il ಗಿಯೊರ್ನಾಲೆ 
 Il ಗಿಯೊರ್ನೊ 
 Il ಸೋಲ್ 24 ಒರೆ 
 Il ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೊ 

 ಲಾ ಗಝೆಟ್ಟಾ ಡೆಲ್ಲೊ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ 
 ಲಾ ಪದನಿಯಾ 
 ಲಿಬೆರೊ 
 MF ಮಿಲನೊ ಫೈನಾಂಜಾ

ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು 
 ಲಾ ಸೆಟ್ಟಿಮನ ಎನಿಗ್ಮಿಸ್ಟಿಕಾ 
 ಅಬಿತಾರೆ  (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ)
 ಕ್ಯಾಸಬೆಲ್ಲಾ  (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ)
 ಡೋಮಸ್  (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ)
 ಪನೋರಮಾ  (ವಾರಪತ್ರಿಕೆ)
 ಜೆಂಟೆ  (ವಾರಪತ್ರಿಕೆ)

ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳು 

 R101 
 RTL 102.5 
 ರೇಡಿಯೊ 105 ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 
 ವರ್ಜಿನ್ ರೇಡಿಯೊ ಇಟಾಲಿಯಾ 

 ರೇಡಿಯೊ ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೊ 
 ರೇಡಿಯೊ 24 
 ರೇಡಿಯೊ ಡೀಜೆ 
 ರೇಡಿಯೊ ಕ್ಲಾಸಿಕಾ

ರಜಾದಿನಗಳು 
 ಮಾರ್ಚ್ 18-ಮಾರ್ಚ್ 22: ಮಿಲನ್‌ನ ಐದು ದಿನಗಳು1848ರ ಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ. 
 ಏಪ್ರಿಲ್ 25: ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಮಿಲನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು. 
 ಡಿಸೆಂಬರ್ 7: ಸೇಂಟ್ ಅಂಬ್ರೋಸ್‌ನ ಫೀಸ್ಟ್ (ಫೆಸ್ಟಾ ಡಿ ಸಂತ್ ಅಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ). 
 ಡಿಸೆಂಬರ್ 12: ಪಿಯಾಝಾ ಫೊಂಟಾನ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ.

ಭಾಷೆ 

ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್‌ಸಬ್ರಿಕ್ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲರು. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಕರು ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಿಲನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿನ ನಗರ ತಳಿಯ ಭಾಷೆ ಆದರೆ ಮಿಲನೀಸ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾತಳಿ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಧಾರ್ಮಿಕತೆ 

ಸಮಸ್ತ ಇಟಲಿಯ ಹಾಗೆ ಮಿಲನ್ನಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು. ಇದು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆರ್ಚ್‌ಡಯೋಸಿಸ್ ಆಫ್ ಮಿಲನ್‌ನ ಪೀಠ. ಇಲ್ಲಿನ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಗಳೆಂದರೆ: ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚುಗಳು, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಜುದಾಯಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು  ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟಿಸಂ. ಮಿಲನ್‌ಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಚರಣೆಯಿದೆ, ಇದು ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ಆಚರಣೆ (ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: ರೈಟೊ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯಾನೊ ). ಇದು ವಾಡಿಕೆಯ (ಇತರೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಳಸುವ ರೋಮನ್  ಆಚರಣೆ), ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಚರಣೆಗಿಂತ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನ, ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರರ್ಥನಾ ನುಡಿಗಟ್ಟು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉಪವಾಸ ಆಚರಣೆ , ನಿಗದಿತ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಾಂಕದ ಬದಲು ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾರ್ನಿವಾಲ್ ಉತ್ಸವದ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ). ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲಿನ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಾಅದ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಮತ್ತು ಟಿಕಿನೊದ ಸ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಮಂತ್ರ ಪಠನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದರ ಅಧಿಕೃತ ಪಠನೆ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ಪಠನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಂಟ್ (1545–1563) ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಸ್ಕೊಲಾ ಕ್ರಾಂಟೋರಮ್  ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರೋಮ್ ನಗರದ "ಫಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್" (PIAMS) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾಲೇಜು .

ಚಲನಚಿತ್ರ 
ಹಲವಾರು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ ಇದರಲ್ಲಿ: "ಕಾಲ್ಮಿ ಕೋರಿ ಅಪ್ಪಾಷನಾಟಿ",   "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)",  "ಲಾ ಮಲ ಆರ್ಡಿನಾ", " ಮಿಲನೊ ಕಾಲಿಬ್ರೊ 9", " ಮಿರಾಕಲ್ ಇನ್ ಮಿಲನ್",  "ಲಾ ನೊಟ್ಟೆ", ಮತ್ತು " ರೊಕ್ಕೊ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ್".

ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ 

ಇಟಲಿಯ ಬಹಳಷ್ಟು ನಗರಗಳಂತೆ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಜುಬಾಜಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿನ ಟಿಪಿಕಲ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಹಾರಶೈಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ತಾ ಬದಲು ಅಕ್ಕಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಅಷ್ಟಾಗಿ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿಲನೀಸ್‌ನ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಕೊಟೊಲೆಟಾ ಅಲಾ ಮಿಲನೀಸ್, ಬನ್ನಿನಂತಹ ಕರು ಮಾಂಸ (ಹಂದಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ಚಿಕನ್ ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದು)ದ ಕಟ್ಲೆಟನ್ನು ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯುತ್ತಾರೆ (ಇದು ವಿಯೆನ್ನೀಸ್‌ನ "ವೈನೆರ್‌ಷ್ನಿಟ್ಜೆಲ್" ತಿನಿಸಿಗೆ ಸಾಮ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಮೂಲದ್ದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು "ವೈನೆರ್‌ಷ್ನಿಟ್ಜೆಲ್" ಕೊಟೊಲೆಟಾ ಅಲಾ ಮಿಲಾನೀಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ). ಮಿಲನ್ನಿನ ಇತರೆ ಟಿಪಿಕಲ್ ಆಹಾರಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಸೊಯೂಲಾ  ( ಬೇಯಿಸಿದ ಹಂದಿಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಾಸೇಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸವಾಯ್ ಕೋಸು, ಒಸೊಬುಕೊ (ಬೇಯಿಸಿದ ಕರುವಿನ ಕಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಗ್ರೆಮೊಲಾಟಾ  ಎಂಬ ಸಾಸು, ರೆಸೊಟ್ಟೊ ಅಲಾ ಮಿಲನೀಸ್ ( ಹಸುವಿನ ಮೂಳೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುವಿನ ಜೊತೆ ಕೇಸರಿ ಪುಡಿ), ಬುಸೆಕಾ  ಬೋಟಿ ಮತ್ತು ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಬ್ರಸಾಟೊ  ( ಬೇಯಿಸಿದ ಹಸು ಅಥವಾ ಹಂದಿಮಾಂಸದ ಜೊತೆಗೆ ವೈನ್ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ). ಋತುಗಾಲ ಸಂಬಂಧಿ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಗಳೆಂದರೆ ಕಾರ್ನಿವಾಲ್ ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಚಿಯಾಚಿಯೇರೇ  (ಸಕ್ಕರೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹೋಳುಗಳು ಮತ್ತು ಟೊರ್ಟಿಲಿ  ( ಹುರಿದ ಗುಂಡಗಿನ ಕುಕೀಸ್), ಈಸ್ಟರ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕೊಲೊಂಬಾ  (ಪಾರಿವಾಳದ ಆಕಾರದ ಹೊಳಪಿನ ಕೇಕ್) ಸರ್ವಾತ್ಮರ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಪೇನ್ ಡೆಯ್ ಮೊರ್ಟಿ  , ("Deads' Day bread"ಮ್ ಚಕ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿಕ ಕುಕೀಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ಯಾನಿಟೋನ್. 
ಸಲಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕಾಳು ನುಚ್ಚಿನ ತಿಂಡಿ ಸಲಾಮೆ ಮಿಲನೊ , ಇಟಲಿಯಾದ್ಯಂತ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ತುಂಬಾ ಹೆಸರಾಂತ ಮಿಲನೀಸ್ ಚೀಸ್ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರಿರುವ ಗೊರ್ಗೊನ್‌ಜೋಲಾ, ಆದರೆ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಗೊರ್ಗೊನ್‌ಜೋಲಾ ತಯಾರಕರು ಇರುವುದು ಸೀಡ್ ಮೊಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ.ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅನನ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೆಫೆಗಳು ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸೊಗಸಾದ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಗರದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ತುಂಬಾ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಬ್ರೆರಾ ಮತ್ತು ನಾವಿಗ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಇಂದು ಮಿಲನ್ ನಗರದ ವಯಾ ಮಾನ್‌ಜೋನಿ ಅರ್ಮಾನಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೊಬು ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್  ನಗರದ ನವಶೈಲಿಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.  ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಕೆಫೆ ಎಂದರೆ 1817ರಲ್ಲಿ ಟಿಯಾಟ್ರೊ ಅಲ್ಲ ಸ್ಕಲಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿಸ್ಸೆರೀ , ಇದು ಹಾಂಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ  ಶಾಖೆ ತೆರೆದಿದೆ. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಫ್ಫಿ ಕೆಫೆ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಜುಕ್ಕಾ ಕೆಫೆ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ’ಕೆಫೆಗಳು’. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ  ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟುಗಳೆಂದರೆ ಹೋಟೆಲ್ ಫೋರ್ ಸೀಸನ್ಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ’ಲಾಬ್ರಿಕಿಯೋಲಾ’, ಮರಿನೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾ ಮತ್ತು ಚಾಂಡೆಲಿಯೆರ್. ಇಂದು ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ ವಿಟ್ಟೋರಿಯೊ ಇಮ್ಯಾನುಯಲ್-IIನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನಂತಹ ಫಾಸ್ಟ್-ಫುಡ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಕೂಡಾ ಇದೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಯಾ ಡೆಲ್ಲಾಸ್ಪೈಗಾದಲ್ಲಿ ಕವಾರಿನಂತಹ ಬಾಟಿಕ್ ಕೆಫೆಗಳಿವೆ, ಇದರ ಮಾಲೀಕ ಲಗ್ಸುರಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ಗೂಡ್ಸ್ ಬ್ರಾಂಡಿನ ರಾಬರ್ಟ್ ಕವಾಲಿ.

ಕ್ರೀಡೆ 

ಇತರೆ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ 1934 ಮತ್ತು 1990 ರಲ್ಲಿFIFA ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮತ್ತು 1980ರಲ್ಲಿ UEFA ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಇಟಲಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು A.C. ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು F.C. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಝನಾಲೆ ಮಿಲಾನೊ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳ ತವರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮಿಲನ್" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು (ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ನಗರದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಮಿಲನೀಸ್ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ), ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು "ಇಂಟರ್" ಆಯಿತು. ಈ ಎರಡು ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಮಿಲನ್ ಡೆರ್ಬೀ ಅಥವಾ ಡೆರ್ಬಿ ಡೆಲ್ಲಾ ಮಡೋನ್ನಿನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ ( ಮಿಲನ್ ನಗರ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳ ಡುಯೊಮೊ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿಯ ಮಡೋನ್ನಿನಾ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥ).ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್ (UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್) ಮತ್ತು ದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಪ್ (FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್) ಗೆದ್ದು ಕೊಂಡದ್ದು ಮಿಲನ್ ನಗರವೊಂದೇ. ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಒಂಭತ್ತು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಹೆಸರುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಾನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ಮಿಲನ್ ಮೆಡ್ರಿಡ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್ ಸಿರೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ 5-ಸ್ಟಾರ್ ದರ್ಜೆಯ  UEFA  85,700-ಆಸನಗಳಿರುವ ಗಿಯೋಸೆಪ್ ಮೀಜ್ಜಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತವೆ. ಸ್ಯಾನ್ ಸಿರೊ ಸಿರಿ Aಯಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ತನ್ನ ಇಡೀ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೊದಲ ತಂಡ ಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ ಮಿಲನ್ 2ನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಟಾಪ್-ಫ್ಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದೆ.ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು ಮಿಲನ್ ನಗರ ಅಥವಾ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟಗಾರರೆಂದರೆ: ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನೊ ಮಝೊಲ, ಪೌಲೊ ಮಾಲ್ಡಿನಿ, ಜಿಯುಸೆಪ್ಪೆ ಮಿಯಝಾ, ಜಿಯಾಕಿಂಟೊ ಫಾಚೆಟ್ಟಿ, ಲುಯಿಜಿ ರಿವಾ, ಗಯೆಟನೊ ಸ್ಕಿರಿಯ, ಜಿಯುಸೆಪ್ಪೆ ಬರ್ಗೊಮಿ, ವಾಲ್ಟರ್ ಜೆಂಗಾ, ಆಂಟೋನಿಯೊ ಕಾಬ್ರಿನಿ, ರಾಬರ್ಟೊ ಡೊನಾಲ್ಡಿನಿ, ಜಿಯಾನ್ಲುಕ ವಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಲ್ವಿಯೊ ಪಿಯೊಲಾ, ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೆ ಒರಿಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಜಿಯೊವನ್ನಿ ತ್ರಪಟ್ಟೊನಿ ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಕೂಡಾ ಇದ್ದಾರೆ.

 ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೊನ್ಜಾ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ನಗರದ ಹತ್ತಿರದ ವಿಶಾಲ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಕಾರು ರೇಸಿನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 1950ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಈಗಿನ F1 ರೇಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 137,000. 1980 ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ F1 ಸ್ಪರ್ಧೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಿಂದ ಇದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.
 ಒಲಿಂಪಿಯಾ ಮಿಲನೊ (ಅರ್ಮಾನಿ ಪ್ರಾಯೋಜನೆ) ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಇಟಾಅಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡ. ಇದು ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಇಟಾಅಲಿಯನ್ ತಂಡ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಂಡ. ಒಲಿಂಪಿಯಾ ಆಟವಾಡುವುದು ಡಚ್‌ಫೋರಮ್ ಅರೆನಾದಲ್ಲಿ (ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 14,000).
 ರೈನೋ ಮಿಲನೊ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್, ಇದು ನಾಲ್ಕು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌ನ ಐದು ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು.
 CUS ಮಿಲನೊ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್, ಇದು ಎಂಟು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸ್ಕುಡೆಟ್ಟಿ‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.
 ಅಮಾತೊರಿ ರಗ್ಬಿ ಮಿಲನೊ 18 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಇಟಲಿಯ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ರಗ್ಬಿ ತಂಡ.
 ಮಿಲನ್‌ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮಗಳ ನಡುವೆ 30 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ವೈಪರ್ಸ್ ಮಿಲನೊ ಕಳೆದ 7 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 5ನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಪೆನ್ಲಿಗಾ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೊಪ್ಪಾ ಇಟಾಲಿಯ ತಂಡಗಳು ಈ ಆಟಗಳ ಇಟಾಲಿಯನ್ ನಾಯಕರು. ಅವರು ನಿಯಮಿತ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಗೋರಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ (ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 4,500)ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ ಆಫ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫೋರಂನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ.
 ಮಿಲನ್ ನಗರ ಪ್ರತಿವರ್ಷ 18 ಟೆನ್ನಿಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಡಿ ಬೊನ್ಫಿಗ್ಲಿಯೊ ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾದ ಯುವ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್, ಅವರು ಮಿಲನ್ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 8000. ಹಿಂದಿನ ವಿಜೇತರಾದ ತಚ್ಚಿನಿ , ಜಾನ್ ಕೊಡೆಸ್, ಅಡ್ರಿಯಾನೊ ಪನಟ್ಟಾ, ಕೊರ್ರಾಡೊ ಬರಝುಟ್ಟಿ, ಮೊರೆನೊo, ಬ್ಜಾರ್ನ್ ಬೊರ್ಗ್, ಸ್ಮಿಡ್, ಇವಾನ್ ಲೆಂಡ್ಲ್, ಗೈ ಫಾರ್ಗೆಟ್, ಜಿಮ್ ಕೊರಿಯರ್, ಗೋರನ್ ಇವಾನಿಸೆವಿಕ್, ಯೆವ್ಗೆನಿ ಕಾಫೆಲ್ನಿಕೊವ್, ಮತ್ತು ಗಿಲ್ಲೆರ್ಮೊಕೊರಿಯಾ.
 ಮಿಲನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಇದು ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್‌ನಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುವ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟ 
 ಮಿಲನ್, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಡಿ ಫೆಡರೇಶನ್‌ನ ತವರಾಗಿದೆ .

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ 

ಮಿಲನ್ ನಗರ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಯೂರೋಪಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೇಂದ್ರ. ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೈಗಾರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ನಗರವಾಗಿರುವ ಮಿಲನ್ ಭೂಖಂಡದ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್, ಲಂಡನ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ, ಈ ನಗರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಲನ್ ಕೂಡ "ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಸಿಟೀಸ್"ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಾಗ 1800ರ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 1900ರ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಂಡಗಿತು. ನೆರೆಯ ಪಾವಿಯಾ(ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೆಲವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದು ಇಲ್ಲಿ)ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರಿವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಿಲನ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸತೊಡಗಿತು. ಮಿಲನ್ ನಗರ "Milano, City of Science" (Milano, Città delle Scienze  in Italian)ಎಂಬ ಕುತೂಹಲಕರ ಯೋಜನೆಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲಿದ್ದು ಇದು ಸೆಂಪಿಯೋನ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆ 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1997ರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಫೊಂಡಾಜಿಯೋನ್ ಸ್ಟೆಲಿನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಾರಂಭ. ಬಹುಶಃ ಮಿಲನ್‌ನ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಎಂದರೆ 1764ರಲ್ಲಿ ಜೆಸೂಯಿಟರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬ್ರೆರಾ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, 1773ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿದೆ ರೂಪಿಸಿದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ 

ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 39 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು(44 ಬೋಧಕರು, 174,000 ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಇದು ಸಮಸ್ತ ಇಟಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ 10%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮ), ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಡೀ ಇಟಲಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪದವೀಧರರು ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರನ್ನು  (ಕ್ರಮವಾಗಿ 34,000 ಮತ್ತು 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು) ಹೊಂದಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು 
29 ನವೆಂಬರ್ 1863ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕೊ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಬ್ರೈಯೊಷಿ (ಅದರ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕ), ಲುಯಿಗಿ ಕ್ರೆಮೊನಾ, ಮತ್ತು ಗಿಯೂಲಿಯೊ ನಟ್ಟಾ (1963ರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ ಪುರಸ್ಕೃತ) ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರೊಫೆಸರುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕೊ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು 16 ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸದ 9 ಜಾಲಗಳನ್ನಾಗಿ ಮರು ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗವಿರುವ ಇದು ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಪ್ರದೇಶದ 7 ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 9 ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರೆ 16 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 40,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕೊ ಡಿ ಮಿಲಾನೊವನ್ನು ಇಟಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1923ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಿಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಇದರಲ್ಲಿ  9 ಬೋದಕರು, 58 ವಿಭಾಗಗಳು, 48 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ 2,500 ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾಶೀಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು 65,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ತಾನೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಂದರ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.  ಮಿಲನ್ ಬಿಕೊಕ್ಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು 10 ಜೂನ್ 1998ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಿಲನ್‌ನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.  ಉಕ್ಕು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊ ಮೆಕಾನಿಕ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಬೃಹತ್ ಇಟಾಅಲಿಯನ್ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಚಿಪ್ಪೆದ್ದು ಹೋಗಿದ್ದ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬಿಕೊಕ್ಕಾ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿ B.Sc.ಯಿಂದ Ph.D.ತನಕ ಅಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದವಿಗಳು, ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಮ್ಯಾತಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್, ಬಯಾಲಜಿ, ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ.  ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1902ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಲೂಯಿಗಿ ಬೊಕೊನಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ವಾಲ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜನರಲ್‌ನ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ 20 ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಪದವೀಧರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ತೋರಿದ ಆಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಇದು 2007ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ 17ನೇ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿತು, ಈ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲುವುದು ಇಲ್ಲಿ M.B.A. ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ. ಹಣ ಕುರಿತ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕೊನಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ ಫೈನಾನ್ಷಿಯರ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಎಗ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದ ಬೊಕೊನಿ ಯೂರೋಪಿನ 5ನೇ ರ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ  15ನೇ ರ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1921ರಲ್ಲಿ ಫಾದರ್ ಆಗಸ್ಟಿನೊ ಗೆಮೆಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ 42,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಇರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
1968ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಅಂಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್,   ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಂದನೆ, ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸರಬರಾಜು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಫೆಲ್‌ಟ್ರೆ, ಈ ಎರಡೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಇದೆ.
ಸೇಂಟ್ ರ್ಯಾಫೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸೇಂಟ್ ರ್ಯಾಫೆಲ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಟಿಸಿಲಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ, ನ್ಯೂರಾಲಜಿ, ನ್ಯೂರೋ ಸರ್ಜರಿ, ಡಯಬೆಟಾಲಜಿ, ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬಯಾಲಜಿ, AIDS ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
ನಂತರ ಇದು ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. 1996ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಟೆಥೀಸ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಖಾಸಗಿಯಾದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು ದೈತ್ಯ ಜಲಚರಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಟೆಥೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ದೈತ್ಯ ಜಲಚರಗಳಾ ಬಗ್ಗೆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಏಳು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜೀವ ಪ್ರಬೇಧಗಳ 1,300 ಜೀವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಟೆಥೀಸ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಫೋಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ 200,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೈತ್ಯ ಜಲಚರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಟೆಥೀಸ್‌ನ ಜಲಚರ ಸಂಶೋಧನಾ ತಜ್ಞತೆ ಅದಕ್ಕೆ  ಹಿಂದಿನ  ಯುರೋಪಿಯ  ಕಮಿಷನ್  ಹಣಕಾಸು  ನೆರವಿರುವ  "ಯುರೋಪ್ಲುಕ್ಸ್"  ಯೋಜನೆಯ  ಪ್ರಾಂತೀಯ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಬ್ರೆರಾದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಕಲೆ (ತೈಲಚಿತ್ರ ಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆ, ಗ್ರಾಥಿಕ್, ಫೋಟೊ, ವೀಡಿಯೊ ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. 3,500 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು 45 ದೇಶಗಳ 850 ವಿದೇಶೀಯರು ಇರುವ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿರುವ ಇಟಾಲಿಯ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್. 2005ರಲ್ಲಿ UNESCO ಈ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಬೋಧನೆಯನ್ನು  "A5" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.1980ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಿಲನ್‌ನ ನ್ಯೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಖಾಸಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್, ಡೆಪ್ಲೊಮೊ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ರಾಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಇದರ ದೃಶ್ಯಕಲೆ, ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನ್, ಫ್ಯಾಷನ್, ಮೀಡಿಯಾ ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೇಟರ್ ಡಿಸೈನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಇಟಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು 40 ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 1,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇದು ಫೋಟೊಗ್ರಫಿ, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂವಹನ ಸೇರಿದಂತೆ ಫ್ಯಾಷನ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ ವಿಷುಯಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದೆ. 1966ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದು 8,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಇದೆ.ಮರಂಗೋನಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಮಿಲನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ. 1935ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೈನ್ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಕಸುಬುದಾರರನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಮಿಲನ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ, ಮಿಲನ್ ನಗರ ನೆಪೋಲಿಯಾನಿಕ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಇಟಲಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ 1807ರಲ್ಲಿ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜು. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂತ ಮಾರಿಯಾ ಡೆಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾಶಿಯೋನ್‌ನ ಬ್ಯಾರಖ್ ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ 18 ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದರು. ಇಂದು ಅದು 1,700 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, 240 ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು 20 ಮೇಜರ್‌ಗಳು ಇರುವ ಇಟಲಿಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕಲಾಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು 
ಮಿಲನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಇದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಮಿಲನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರದ ಮೊಂಟೆನಪೊಲಿಯೊನೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಗಟ್ಟಿ ವಾಲ್ಸೇಷಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮನೆ.  ಬೇರಾನ್ಸ್ ಬಗಟ್ಟಿಯ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರನಾಯ್ಸೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆತನ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವರ ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಕಲಾಸಕ್ತರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ಮಿಲನೀಸ್ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಇನ್ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ, ವರ್ಜಿನ್, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ಸ್ , ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಯೊವಾನಿ ಪೈಯತ್ರೊ ರಿಝೋಲಿ , ಅಕಾ ಜಿಯಾಂಪೈಯತ್ರಿನೊ, 1540ರಲ್ಲಿ (ಲಿಯೋನಾರ್ಡೊ ಡಾವಿಂಚಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಕಲಾವಿದ) ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ.ಪಿನಾಕೊಟಿಕಾ ಡಿ ಬ್ರೆರಾ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು ಬ್ರೆರಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಇದು ಬ್ರೆರಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೈಯೆರೊ ಡೆಲ್ಲಾ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕಾ‌ನ ಬ್ರೆರಾ ಮಡೋನ್ನಾ  ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಕೃತಿ ಕೂಡಾ ಇದೆ.
 
ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಲೊ ಎಸ್ಫಾರ್ಝೆಸ್ಕೊ ಮಿಲನ್‌ನ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಅದು ಈಗ ಅನೇಕ ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇರುವ ನಾಗರೀಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದುದೆಂದರೆ ಪಿನಾಕೊಟಿಕಾ ಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಇಸ್‌ಫಾರ್ಜೆಸ್ಕೊ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೈಖೇಲ್ ಏಂಜೆಲೋನ ಕೊನೆಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಾದ ರೊಂದಾನಿನಿ ಪೈಯೆಟಾ  , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಮ್ಯಾಂಟೆಗ್ನಾ, ಟ್ರಿವುಲ್ಝಿಯೊ ಮಡೋನ್ನಾ  ಮತ್ತು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾವಿಂಚಿಯ ಕೋಡೆಕ್ಸ್ ಟ್ರಿವುಲ್ಜಿಯಾನಸ್  ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಜಿಯಂ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಆರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಫರ್ನೀಚರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅಷಿಲ್ಲೆ ಬೆರ್ಟಾರೆಲಿಯ ಮುದ್ರಣಗಳಿವೆ.
ಜಿಯೊಸೆಪ್ಪೆ ಡಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫೋರಿಸ್ (1803–1837) ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ 1838ರಲ್ಲಿ Museo Civico di Storia Naturale di Milan (ಮಿಲನ್ ನಗರದ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕ  ಗಿಯೊರ್ಗಿಯೊ ಜಾನ್ (1791–1866).The Museo della Scienza e della Tecnologia "Leonardo da Vinci" ಮಿಲನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಇದನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಲಾಕಾರ ಮತ್ತು  ವಿಜ್ಞಾನಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿಂಚಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. Museo Poldi Pezzoli ನಗರದ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ. ಕಂಡೊಟ್ಟಿಯೆರೊ ಗಿಯಾನ್ ಗಿಯಾಕೊಮೊ ಟ್ರೈವುಲ್ಜಿಯೊ ಕುಟುಂಬದ ಗಿಯಾನ್ ಗಿಯೊಕೊಮೊ ಪೊಲ್ಡಿ ಪೆಜ್ಜೋಲಿ ಮತ್ತು ಆತನ ತಾಯಿ ರೋಸಾ ಟ್ರಿವೂಲ್ಜಿಯೊ ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಇಟಾಲಿ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡಿಷ್/ ಫ್ಲೆಮಿಷ್ ಕಲಾಕಾರರ ಕೃತಿಗಳ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

Museo Teatrale alla Scala ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಟಿಯಾಟ್ರೊ ಅಲ್ಲಾ ಸ್ಕಲಾಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ. ಇದು ಅಪೇರಾ ಮತ್ತು ಅಪೇರಾ ಹೌಸ್‍ಗಳ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತದಾದರೂ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ಇಟಲಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಂಗ ಚರಿತ್ರೆಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕಮೆಡಿಯಾ ಡೆಲ್ ಆರ್ಟೆ  ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗನಟಿ ಎಲಿನೋರಾ ಡ್ಯೂಸ್‌ಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿದೆ.Museum of the Risorgimento (Museo del Risorgimento ) 1796ರಿಂದ (ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ಮೊದಲ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೇ) 1870ರ ತನಕ (ಇಟಲಿಯ ರಾಜಸತ್ತೆಗೆ ರೋಮ್ ನಗರದ ಲಗತ್ತು) ಇಟಲಿಯ ಏಕೀಕರಣ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಪಾತ್ರ ( ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ Five Days of Milan) ಕುರಿತ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ.
ಇದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಲಾಝೊ ಮೊರಿಗ್ಗಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ದಸ್ಸಾರ್ ವೆರಾಜ್ಜಿ, ಮಿಲನ್‌ನ ಐದು ದಿನಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ , ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಹಯೇಜ್‌ನ 1840ರ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತಿ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್-I ನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ  ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.ಲಾ ಟ್ರೈಯೆನಾಲೆ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ ವಿನ್ಯಾಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾಗೃಹ, ಇದು ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲೊ ಇಸ್ಫೋರ್ಜೆಸ್ಕೊಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಉದ್ಯಾನ ಭೂಮಿ ಪಾರ್ಕೊ ಸೆಂಪಿಯೋನ್‌ನ ಕಲಾಕಟ್ಟಡದ ಅರಮನೆಯ ಒಳಗಿದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 

ಬೊಲೊಗ್ನಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮಿಲನ್ ನಗರ ಇಟಲಿಯ ಎರಡನೆಯ ರೈಲು ಕೇಂದ್ರ, ಮಿಲನ್‌ನ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಮಿಲನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಇಟಲಿಯ ಜನಜಂಗುಳಿ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮಿಲನ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ರೈಲುದಾರಿ, ಮಿಲನ್ ಮತ್ತು ಮೊನ್ಜಾ ರೈಲು ದಾರಿ 17 ಆಗಸ್ಟ್ 1840ರಂದು ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು. 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಿಂದ ಎರಡು ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೊಲ್ಗೊನಾ, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್, ರೋಮ್, ನಪ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಲೆರ್ನೊ ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂರಿನ್ ಮಾರ್ಗವು ಇನ್ನೊಂಡು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇದೆ. ಆಜಿಯೆಂಡಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮಿಲನೇಸಿ(ATM) ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರವೇಶದ ಒಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂರು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ರೈಲುದಾರಿ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಮ್, ಟ್ರಾಲಿ-ಬಸ್ ಮತ್ತು ಬಸ್ಸು ಮಾರ್ಗಗಳು ಈ ಇಷ್ಟು ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ATM ಟ್ರಾಮ್‌ವೇ ಸಾರಿಗೆ 1928ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ಈಗಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಪೀಟರ್ ವಿಟ್ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲ 86 ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ 1,400 ಕಿಮೀ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ATM, ಸೊಸ್ತಾಮಿಲಾನೊ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಗರದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ವದಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಮಿಲನ್ ನಗರ 80 ಕಿಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪರ್ಕಜಾಲದ ಮಿಲನ್ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಮೂರು ಉಪಮಾರ್ಗಗಳ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ದಾರಿ, ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ದಾರಿ, ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಳದಿ ದಾರಿಗಳಿದ್ದು ಅವು ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಹತ್ತು ಸಬ್ ಅರ್ಬನ್ ದಾರಿಗಳಿರುವ ಸಬ್ ಅರ್ಬನ್ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾನ್ನು ಮಿಲನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು ಆದರೆ ಜನವರಿ 2009ರ ತನಕ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಳಿದ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಟ್ರಾಮ್ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ಸುಮಾರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು 19 ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸುಮಾರು 1,070 km ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆ ಇದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಕಮ್ಯೂನ್ ಡಿ ಮಿಲಾನೊ  ಪರವಾನಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳೂ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ವೇಳೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಿಸಿದ ದೂರದ ಆಧಾರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈಗಿರುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರುಗಳ ಲಾಬಿಯಿಂದ ಪರವಾನಗಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ. ಜನಜಂಗುಳಿಯ ವೇಳೆ ಅಥವಾ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸಿಗುವುಕು ಕಷ್ಟ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮುಷ್ಕರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸಿಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಮಿಲನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ಮಾಲ್ಪೆನ್ಸಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಇಟಲಿಯ ದೊಡ್ಡ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡನೆಯದು, ಕೆಳ ನಗರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಲ್ಪೆನ್ಸಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್  ರೈಲು ಸೇವೆ ಇದೆ.  2007ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 23.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದೆ. ನಗರ ಮಿತಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಲೈನೇಟ್ ಏರ್‍ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಹಾರಾಟ ಕಡಿಮೆ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾರಾಟಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, 2007ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಂದ 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ಗಾಮೊ ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಒರಿಯೊ ಅಲ್ ಸಿರಿಯೊ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮಿಲನ್ ನಗರದ ಸುಲಭ ದರಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ (2007ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ).

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಅವಳಿ ನಗರಗಳು — ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು 
ಮಿಲಾನ್ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳ ಜೊತೆಅವಳಿಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ :

ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನ ಇತರೆ ರೂಪಗಳು, ಪಾಲುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಸ್ನೇಹ

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 

 ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ
 ಮಿಲನ್‌ನ ಮೇಯರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಮಿಲನ್‌ನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಮಿಲನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ
 ಮಿಲನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ

ಆಕರಗಳು 
 The decline and fall of the Roman Empire (ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗಿಬ್ಬನ್) 
 The later Roman empire (ಜೋನ್ಸ್), ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಮೊಟ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್
 Milano romana / Mario Mirabella Roberti (ರುಸ್ಕೊನಿ ಪ್ರಕಾಶಕ) 1984 
 Marchesi, i percorsi della Storia Minerva Italica (It) 
 Acts of international convention "Milan Capital"), Convegno archeologico internazionale Milano 
capitale dell'impero romano 1990; Milano Altri autori: Sena Chiesa, Gemma Arslan, Ermanno A.
 Milano tra l'eta repubblicana e l'eta augustea: atti del Convegno di studi, 26-27 marzo 1999, Milano 
 Milano capitale dell'impero romano: 286-402 d.c. – (Milano) : Silvana, (1990). – 533 p.: ill. ; 28 cm.
 Milano capitale dell'Impero romano: 286-402 d.c. - album storico archeologico. – Milano: Cariplo: ET, 1991. – 111 p.: ill.; 47 cm. (Pubbl. in occasione della Mostra tenuta a Milano nel) 1990.
 Agostino a Milano: il battesimo  - Agostino nelle terre di Ambrogio: 22-24 aprile 1987 / (relazioni di) Marta Sordi (et al.) Augustinus publ.
 Anselmo, Conte di Rosate: istoria milanese al tempo del Barbarossa / Pietro Beneventi, Europia publ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ATM - Milan's Transportation Company 
 City of Milan - official Virtual Tour website
 City of Milan - official website
  Rete Metropolitana di Milano
 
 The Milan Garden of the Righteous 
 Milan in Hebrew מילאנו

ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಇಟಲಿ