Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಬಿ.ಹನುಮಂತಾಚಾರ್

ಬಿ.ಹನುಮಂತಾಚಾರ್.(ಮಾರ್ಚ್ ೨೨,೧೯೨೨ -  ೧೯೮೭) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯನಟರು ಮತ್ತು ಯೂನಿವಾಕ್ಸ್  ವಾದನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದವರು.  ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಾತಿನ ಧಾಟಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಷಾಶೈಲಿಯಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ
ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ,ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಂಟು ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡ ಹನುಮಂತಾಚಾರ್, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯನಟರಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು.ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ದೇವ ಕನ್ನಿಕಾ.

ಇವರ ಅಭಿನಯದ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ಗುಣಸಾಗರಿ
 ಭಕ್ತ ವಿಜಯ
 ವಿಜಯನಗರದ ವೀರಪುತ್ರ
 ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ
 ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ
 ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ
 ಸ್ವಪ್ನ
 ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಮಾಂಗಲ್ಯ
 ಮಹಾ ಪ್ರಚಂಡರು
 ಪ್ರೇಮ ಮತ್ಸರ - ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ.

"ಯೂನಿವಾಕ್ಸ್" ಎಂಬ ವಾದ್ಯ 
ಯೂನಿವಾಕ್ಸ್  - ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾದ್ಯ.ಒಂದೇ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ೮-೧೦ ಬಗೆಯ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.ಇದು ೬೦ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.ಈ ವಾದ್ಯ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸಿದವರು ಹನುಮಂತಾಚಾರ್.ಮುಂಬಯಿಗೆ ತೆರಳಿ,ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ,ಕಲಿತು,ಸುಮಾರು ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ್ಯ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಸಂಗೀತ ಆಚಾರ್ಯನಾಗಿ 
ಹನುಮಂತಾಚಾರ್ ಹಾಸ್ಯನಟನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ,ಯೂನಿವಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ,ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ - ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲನೆಯ ಚಿತ್ರ.ಈ ಚಿತ್ರದ 'ಈತನೀಗ ವಾಸುದೇವನು..' - ಎಂಬ ಹಾಡು ಈ ವಾದ್ಯದ ನೆರವಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ.  

ಮುಂದೆ ಹನುಮಂತಾಚಾರ್ಯರು  ಈ ವಾದ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಹಾ ನಡೆಸಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೂರಾರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹನುಮಂತಾಚಾರ್ಯರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು.

ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ಸಂಗೀತಜ್ಞ ಬಿ. ಹನುಮಂತಾಚಾರ್ ಅವರು ೧೯೮೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್

thumb|right|250px|'ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್'
(ಜನವರಿ ೧, ೧೯೨೦, )

ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್,  ಟಾಟಾ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಟಾಟ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಅವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಜನವರಿ ೧, ೧೯೨೦,ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ದರ್ಬಾರಿಸೇಠ್,  ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ್ಯೂ ಟಾಟ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಸ್,  ಜೊತೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿಗಳ  ಟಾಟ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್, ಟಾಟ ಟಿ ಮತ್ತು  ’ರ‍್ಯಾಲೀಸ್ ಇಂಡಿಯ’ , ಮುಂತಾದ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಅವರಯೋಗದಾನವಿತ್ತು. ಅವರು ಒಟ್ಟು  ೨೦  ಕಂಪನಿಗಳ  ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ಸೇಠ್ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ  ೧೪  ಕಂಪನಿಗಳ ಚೈರ್ಮನ್,  ಅಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸೇವಾವಧಿ ಮುಗಿಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು.  ಆದರೂ ಟಾಟ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು,  ಮತ್ತು ಅದರ  ಛೇರ್ಮನ್-ಎಮೆರಿಟಸ್,  ಆಗಿದ್ದರು.  ೫೨ ವರ್ಷ,  ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಸೇಠ್,  ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಟಾಟಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್ ರವರ ಯೋಗದಾನ
ಅಮೆರಿಕದ  'ಸಿನ್ ಸಿನ್ನಾಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,'ದಲ್ಲಿ  'ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನೀರಿಂಗ್ ಪದವಿ' ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀ ಸೇಠ್  ೫೦ ವರ್ಷಗಳಕಾಲ 'ಟಾಟಾ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು.  ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ,  "ಚೇರ್ಮನ್ ಆಫ್ ಟಾಟ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಟಾಟ ಸನ್ಸ್," ಪದವಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ  ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಅವರೇ ಪದವಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಬಹುಕಾಲ, ಜೆ.ಆರ್.ಡಿ.ಟಾಟರವರ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದವರು. ಸೇಠ್, 'ಟಾಟ ಸನ್ಸ್' ರವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ, "ಟಾಟ ಎನರ್ಜಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್" , '(TERI)' ಯ 'ಛೇರ್ಮನ್ ಆಫ್ ದ ಟೆರ್ರಿ (TERI) ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಅವರ ಮರಣದವರೆಗೆ, ಇತ್ತು. ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್', 'ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ.  ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಮೃತರಾದರು. ೭೯ ವರ್ಷ ಆಯುಸ್ಸಿನ ಸೇಠ್ ರವರ ಪತ್ನಿ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ, ೩ ಜನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಒಬ್ಬ ಮಗ-ಮನು ಸೇಠ್, ರವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮರಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಮನು ಸೇಠ್', ತಂದೆಯವರ ನಿವೃತ್ತಿಯನಂತರ, 'ಟಾಟ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್' ನ 'ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್' ಆಗಿದ್ದರು.

ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 TERI  ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ , ಮರಣದ ವರೆಗೂ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  TERI,  ದರ್ಬಾರಿ ಸೇಠ್ ರವರನ್ನು, " ಒಬ್ಬ ಅಸಾಧಾರಣ, ಅಮಿತ ದೂರದೃಷ್ಟಿಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ," ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು.
 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ  ಅವರು  "ವಿಖ್ಯಾತ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್" - ಎಂದು, The Indian Institute of Chemical Engineers, ಪ್ರದಾನಮಾಡಿದ,  ಪ್ರಶಸ್ತಿಪತ್ರದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಶಂಸಿಸಿತು.
 ಕೆಮ್ ಟೆಕ್, ಫೌಂಡೇಶನ್, ವತಿಯಿಂದ, " ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಆವಾರ್ಡ್, " ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ : ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಕಂಗ್ಲಿಷ್

ಕಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡ ಹಾಗು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗೆ ಕರೆಯುವ ಅನಧಿಕೃತ ಹೆಸರು.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಏನ್ ಸಾರ್ ಸಮಾಚಾರ
ಹಲೋ, ಟಿಫಿನ್ ಆಯಿತ?
ಸ್ವಲ್ಪ ಮೂವ್ ಮಾಡಿ (ಬಿ ಟಿ ಎಸ್ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಬರುವ ಕೋರಿಕೆ)
 ಸ್ವಲ್ಪ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿ
 ಯಾವ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ?
 ಫೋನ್ ಮಾಡಿ  / ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ
 ನಾನ್ ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಫುಲ್ಲು ಸ್ಲೋ ಆಗೇ ರೈಡ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ರೂ ಸಿಗ್ನಲ್ ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡಿ ಬಂದ ಕಾರ್ ಡೈವರ್ ನನ್ ಬೈಕ್‌ಗೆ ಟಚ್ ಮಾಡಿ ಕೇರೇ ಇಲ್ದೇ ಎಸ್ಕೇಪ್ ಆದ.
ಕನ್ನಡ
ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬ

ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬ.  ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯಮಗಳ ರುವಾರಿಗಳಾಗಿ, ಟಾಟಾ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜಮ್‍ಸೆಟ್‍ಜಿ ನುಝರ್‍ವಾನ್‍ಜಿ ಟಾಟ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖರು.

ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರು 
ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿಯವರು ಟಾಟ ವಂಶದ ಮೂಲ ಪುರುಶರು. ಪಾರ್ಸಿ ಅಗ್ನಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರು. ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೂ ಗುಜರಾತಿನ ನವಸಾರಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ  ಪರಿವಾರಸಮೇತ ಬಂದು ನೆಲಸಿದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪಿತಾಮಹ.
ಜೆಮ್ ಶೆಟ್ ಜಿ ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಹಾಗೂ ೪ ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.
ರತನ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರು 'ಎಡುಲ್ ಜಿ ಬಾಮಾಜಿ'ಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ.
ಮಾನೆಕ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರು 'ಖುರ್ ಸೆಟ್ ಜಿ'ಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ.
ಜೆರ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರು 'ದೊರಾಬ್ ಸಕ್ಲಾತ್ ವಾಲಾ' ರವರ ಜೊತೆಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ
ವೀರ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರು 'ಬಾಪೂಜಿ ಸಕ್ಲಾತ್ ವಾಲ'ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು.
ಕೈಕೂಬಾದ್ ಸಕ್ಲಾತ್ ವಾಲರವರುಸೆಹ್ರಾ ಬರ್ಡಿಯವರನ್ನು  ಮದುವೆಯಾದರು. ಮಗ, ಮಿನೋಚಕ್ (ಮಿನೂ),ಟಾಟಾ. ಪಿಲೂ ದುಸ್ತೂರ್ ರವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
ಸರ್ ನವ್ರೋಜಿ ಸಕ್ಲಾಟ್ ವಾಲರವರು 'ವೀರ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾ'ರವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ, ಗೂಲ್ ಬಾಯಿ ಬಾಟ್ಲಿವಾಲ ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
ಜಮ್ಸೆಟ್ ಜಿ ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರು  ಹೀರಾಬಾಯಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ೨ ಜನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು
ದೊರಾಬ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ.
ರತನ್ ಟಾಟಾರವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ.
ಧುನ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಜೀವನ್ ಬಾಯಿಯವರ ಸಹೋದರಿಯರಿಂದ ಟಾಟಾ ಪರಿವಾರ ಬೆಳೆಯಿತು.'ಜಮ್ ಸೆಟ್ ಜಿ ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರ ಪತ್ನಿ, ಹೀರಾಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರ ಸೋದರಿ, ಕೂವರ್ ಬಾಯಿ ಡಾಬೂ, ಶಾಪುರ್ಜಿ ರಾವ್ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರ ಮಗಳು ರತನ್ ಬಾಯಿ ರಾವ್ ಟಾಟಾ, ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಒಬ್ಬನೆ ಮಗ- 'ನಾವಲ್ ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟಾ'. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸರ್. ರತನ್ ಟಾಟ ಹಾಗೂ ನವಜ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾ, ನಾವಲ್ ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾ, ಲೇಡಿ ಭಿಖಿಬಾಯಿ ಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಶ್ರೀ.ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾ, ಜಮ್ ಸೆಟ್ ಜಿ ನುಝರ್ ವಾನ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರ ಪತ್ನಿ, ಜೀವನ್ ಬಾಯಿ ಟಾಟಾರವರ ಸೋದರ. ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾ,ಹಾಗೂ ಭಿಖಿಬಾಯಿದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ರತನ್ ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾ(ಆರ್. ಡಿ ಟಾಟಾ). ರತನ್ ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾ.(ಆರ್. ಡಿ ಟಾಟಾ) ಸೂನಿ ಬ್ರೈರೆಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ  ೫  ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಮಗಳು ಸಿಲ್ಲ, 'ಸರ್. ದಿನ್ ಶ ಪೆಟಿಟ್' ರವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಮಗ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರತನ್ ಭಾಯ್ ದಾದಾಭಾಯ್ ಟಾಟಾರವರು'ಥೆಲ್ಮ ವಿಕಾಜಿ'ಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೋಬ್ಬ ಮಗಳು ರೊಢಬೆರವರು 'ಲೆಸ್ಲಿ ಸಾಹ್ನಿ'ಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಮಗ ದೊರಾಬ್ ರವರು, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿಯ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಗ ಜಿಮ್ಮಿ ೩೧ ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಡಿದರು.
ನಾವಲ್ ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟಾರವರಿಗೆ, ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರು. ಇವರು ಸರ್. ರತನ್ ಟಾಟಾರವರ ದತ್ತು ಪುತ್ರ. ಟಾಟಾ ಪರಿವಾರದವರೇ. ಹೊರಗಿನವರಲ್ಲ.
ರತನ್ ನಾವಲ್ ಟಾಟಾ, ನಾವಲ್ ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿ. ಸೂನು ಕಮ್ ಸಾರಿಯೆಟ್ ಟಾಟಾರವರ ಮೊದಲ ಮಗ. ರತನ್ರವರು ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ, ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಅವರು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.
 'ಜಮ್ ಸೆಟ್, 'ನಾವಲ್ ಹರ್ಮುಸ್ ಜಿ ಟಾಟಾ'ರವರ, ಎರಡನೆಯ ಮಗ.
ಸಿಮೊನ್ ಡುನಾಯೋರ್ ಟಾಟಾರವರು ನಾವೆಲ್ ಟಾಟರವರ, ಎರಡನೆಯ ಹೆಂಡತಿ. ಆಕೆಗೆ ನೋಯಲ್ ಟಾಟಾಯೆಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ. ನೋಯಲ್ ಟಾಟ, ಟ್ರೆಂಟ್, ಟೈಟಾನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ೩ ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೋಯೆಲ್ ಟಾಟ, ಆಲೂ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಸರ್ ಹೋಮಿ ಮೋದಿ

(೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೧೮೮೧ ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೬೯)

ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಗಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಳು
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, 'ಸೆಂಟ್ ಝೇವಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಬೊಂಬಾಯಿ'ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.  M.A., LL.B., K.B.E., Cr, 1935, HON, LL.D., D. LITT,  GRAND COMMANDER, ORDER OF GEORGE, I OF GREECE, F.R.S.A.

ಸರ್ ಹೋಮಿಮೋದಿ, ಯವರು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪದವಿಗಳು
 'ಮುಂಬಯಿ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್' ನ, ಮಾಜಿ  ಛೇರ್ಮನ್ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
 'ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಂ' ಲಿಮಿಟೆಡ್.
 'ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಂ'ಯ, ರಾಯಲ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಟರ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್ ;
 'ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಛೇಂಬರ್',
 'ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್', 
 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ', 
 'ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ಸ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್  ಇಂಡಿಯ' ' ಸರ್ ದೊರಾಬ್ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್', 
 'ಇಂಡಿಯನ್  ಹೋಟೆಲ್ಸ್ ಕಂ. ಲಿಮಿಟೆಡ್', 
 'ಛೈರ್ಮನ್', 'ಆಫ್ ದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಲಿಮಿಟೆಡ್', ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೬೮
 ಅಜೀವ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಇಂಡೊ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಮತ್ತು , 'ದ  ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫೇರ್ಸ್', ಮುಂಬಯಿ ಶಾಖೆ.
 'ಸಿ.ಸಿ.ಐ', ನ' ಪೇಟ್ರನ್ ಇನ್ ಛಾರ್ಜ್'.
 ೧೯೪೮-೧೯೪೯ , 'ಇಂಡಿಯನ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿದ್ದರು.
 ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಥಮ ರೌಂಡ್ ಟೇಬಲ್ ಕಾನ್ ಫರೆನ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. 
 ೧೯೩೭,ರಲ್ಲಿ ಜಿನಿವಕ್ಕೆ ಹೋದರು.ಮಾಲಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೇಬರ್ ಕಾನ್ ಫರೆನ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
 ೧೯೪೧-೪೩; 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈಸ್ ರಾಯ್' ರವರ ಸರಬರಾಜುಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗೆ,  ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.
 ೧೯೪೭ ನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ನಲ್ಲಿ   'ಮುಂಬಯಿ ಗವರ್ನರ್' ಆಗಿ ನೇಮಕ.
 ೧೯೪೯ - ೧೯೫೨. 'ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗವರ್ನರ್' ಆಗಿದ್ದರು.

'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮಿಲ್ ಓನರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್' ನ 'ಛೇರ್ ಮನ್' ಆಗಿ, ೪ ಬಾರಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು
'ಸರ್ ಮೋದಿ' ಯವರು, 'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮಿಲ್ ಓನರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್' ನ 'ಛೇರ್ ಮನ್' ಆಗಿ  ೪ ಬಾರಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ  ನಿವೃತ್ತರಾದರು. 'ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು, ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಷಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ . ದೊರಾಬ್ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಚೇರ್ಮನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಜೆ.ಆರ್.ಡಿ ಟಾಟಾ, ರವರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.

"ಹೋಮಿ ಮೋದಿ ರಸ್ತೆ"
ಸರ್ ಮೋದಿ ಯವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೊಂಬಾಯಿನ 'ಕೋಟೆ' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಯ ಹೆಸರನ್ನು, "ಹೋಮಿ ಮೋದಿ ರಸ್ತೆ" ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಟಾಟಾ ಉದ್ಯೋಗ ಸಮೂಹದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ ಹೌಸ್, ಇದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸರ್ ಮೋದಿಯವರು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು
 'Biography of Phirojshaw Mehta'
 'The Political Future of India'
 'Reflections. Wise and Otherwise'

ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು
ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ಅಂತಿಮ ಸರಕುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸೇವಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯಗಳೆರಡರ ಮೊತ್ತವು ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ.) ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಈ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ  ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳು ತಯಾರಿಸಿರುವ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.(2007 ರ ತನಕ)

{|
|-
| width="33%" align="center" | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯವರ ಪಟ್ಟಿ
| width="33%" align="center" | ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಪಟ್ಟಿ
| width="33%" align="center" | ವರ್ಲ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಬುಕ್ ನ ಪಟ್ಟಿ
|- valign="top"
|

|

|

|- valign="top"

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ
ವಿಜಯಾ ಮೆಹ್ತಾ



'ಬರೋಡ'ದ ವಿಜಯಾ ಮೆಹ್ತಾ,ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ  
ಬರೋಡ, ವಿಜಯಾಮೆಹ್ತಾರವರ ಹುಟ್ಟೂರು ; ಮುಂಬಯಿ ನ ರಂಗಭೂಮಿ, ಅವರ ಕರ್ಮಭೂಮಿ, ಯಾಗಿತ್ತು ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ನಾಮಕರಣಮಾಡಿದ ಹೆಸರು, ವಿಜಯಾಖೋಟೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಕೆ, ವಿಜಯಾ ಮೆಹ್ತಾ ರಾದರು. ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಗರಿಮೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ವಿಜಯ ಮೆಹ್ತಾರವರು ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ  ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಬರೋಡನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಜಯಾಮೆಹ್ತಾ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿಯಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಕಥಾಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಥಿಯೇಟರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಅಲ್ ಖಾಜಿ ಯವರ ಬಳಿ ಮಾಡಿದರು. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಹೋದಾಗ,  ಅವರು ಕಂಡಿದ್ದು,  ಮುಂಬಯಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗಕಲಾಸಕ್ತ, ರಂಗಕಲಾನಿಪುಣ, ಶ್ರೀ.ಆರ್.ಡಿ ಮರ್ಝ್ ಬಾನ್, ರವರನ್ನು. ವಿಜಯಾಮೆಹ್ತಾರವರಿಗೆ  'ಆಡಿ ಮರ್ಝ್ ಬಾನ್' ರವರ ಅಪಾರ ಸಹಕಾರ, ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ  ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ,ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕ, ಜಯವಂತ ದಳವಿ ಯವರ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, ರಾವ್ ಸಾಹೇಬ್ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ , ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಂಗಾಯಣದ ಸ್ಥಾಪನೆ
" ರಂಗಾಯಣ ", ಮರಾಠಿರಂಗಭೂಮಿಗೆ ದೊರೆತ ಒಂದು, ಯಶಸ್ವೀಕಲಾಮಾಧ್ಯಮ. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್, ಅರವಿಂದ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಶ್ರೀರಾಮ್ ಲಾಗೂ, ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಂಗಾಯಣ, ವೆಂಬ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಸಿ. ಟಿ ಖಾನೊಲ್ ಕರ್ ಜೊತೆ,'ಏಕ್ ಶೂನ್ಯ ಬಾಜೀರಾವ್ 'ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ದಾಖಲೆಮಾಡಿದರು. Bartold Brecht, ಭರ್ತೊಲ್ದ್ ಭ್ರೆಕ್ಟ್  ರನ್ನು ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. Caucasian Chalk circle  ನಿಂದ 'ಅಜಬ್ ನ್ಯಾಯ್ ವರ್ತುಲಾಚೆ, ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಮತ್ತು  Lonesco with Chairsಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಸಹಿತ.  ಇಂಡೊ ಜರ್ಮನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ನ  ನಿರ್ದೇಶಕ, Fritz Bennewitz ರವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲು ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಸಕವಿಯ "ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ",ನಾಟಕದಲ್ಲಿ  ಜರ್ಮನ್ ನಟರು ಅಭಿನಯಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಾ ಮೆಹ್ತಾ ತಮ್ಮ ಯೋಗದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.  ವಿಜಯಾಮೆಹ್ತಾರವರ ಪೆಸ್ತೋಂಜಿ ಬಿಟ್ಟು, ಬೇರೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಫಿಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಗೋಸ್ಕರವಾಗಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವು. ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನೇ ಫಿಲ್ಮ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಸಫಲವಾಯಿತು.

'ವಿಜಯಾ ಮೆಹ್ತಾ'ರಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
 ೧೯೮೪- "ಪಾರ್ಟಿ", ನಟನೆ.
 ೧೯೮೬-"ರಾವ್ ಸಾಹೆಬ್", ನಿರ್ದೇಶನ, ನಟನೆ, ಮತ್ತು  ಚಿತ್ರಪಟಲೇಖನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
 ೧೯೮೮-"ಪೆಸ್ತೊಂಜಿ", ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಪಟಲೇಖನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ೧೯೭೫-ಸಂಗೀತನಾಟಕ ಅಕ್ಯಾಡಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ೧೯೮೫-ಏಶಿಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಥಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯೆಂಬ, ಪಾರ್ಟಿಯೆಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ೧೯೮೬-ರಾವ್ ಸಹೇಬ್ ಚಿತ್ರದ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ನಟಿ, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ತಯಾರಿಸಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಇಂತಿದೆ.
{|style="border-spacing:20px"
| style="width:33%;border:none;vertical-align:top" align="center"|
|- valign="top" 
|

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ದೇಶಗಳು
ಹಣಕಾಸು

sk:Hrubý národný dôchodok v prepočte na jedného obyvateľa
ಸುಶೀಲಾ ಕೊಪ್ಪರ

ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಶೀಲಾ ಕೊಪ್ಪರ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ.ಇವರು 
ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಹಾಗು ಸಮಾಚಾರ ಭಾರತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆನಡಾದ ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಬೋರ್ಡ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಇಂಡೋಕೆನಡಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧವಚ್ ರಾವ್ ಇನಾಂದಾರ್ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ ಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ೧೬-೩-೧೯೨೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸುಶೀಲಾ ಕೊಪ್ಪರ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಕಥಾಸಂಕಲನ “ಲೇಖಕನ  ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು” ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. ಇವರು ಶ್ರೀ ವ್ಹಿ.ಎಸ್.ಖಾಂಡೇಕರರು ರಚಿಸಿದ ಎರಡು ಮರಾಠಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಶ್ರೀ ಶಿರವಾಡಕರ ಅವರ ಮರಾಠಿ ನಾಟಕ “ನಟಸಾಮ್ರಾಟ”ವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಹಾಗು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕುರಿತು  ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅನೇಕ ಬಿಡಿ ಲೇಖನಗಳು ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. "ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ "ಕೃತಿಗೆ ಜನತಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು
ಲೇಖಕನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು
ಸಾಲು ದೀಪ
ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ

ಪ್ರಬಂಧ
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ

ಅನುವಾದ
ಅಶ್ರು
ಕಮರಿದ ಚಿಗುರು

ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ
ಪಡುವಣದ ಪಾತ್ರಮಲೆ

ಇತರೆ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಲೇಖಕಿಯರು
ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉನ್ನತ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ನತಮ ಎಂಬೀ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.: (ಉನ್ನತ, ಮಧ್ಯಮ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ನತಮ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ).

ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ 
  = ೨೦೦೫ ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ೨೦೦೪ ರ ಮಾಹಿತಿಗೆ (೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
  = ೨೦೦೫ ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ೨೦೦೪ ರ ಮಾಹಿತಿಗೆ (೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
  = ೨೦೦೫ ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ೨೦೦೪ ರ ಮಾಹಿತಿಗೆ (೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದು) ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
 ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ೬ ದಶಮಾಂಶ ಸ್ಥಾನಗಳವರೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವುದರಿಂದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕಾಣುವುದು.

ಉನ್ನತ

ಮಧ್ಯಮ

ನಿಮ್ನತಮ

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕದೆ ಇರುವಂತಹವು 

{| class="wikitable" style="text-align:center"
! width="250px" | ರಾಷ್ಟ್ರ 
! width="75px" | ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ
! ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವರ್ಷ
|-
|align="left"|  ಟೈವಾನ್||0.925||2006 
|-
|align="left"|   ಮಕಾಉ||0.909||2006
|-
|align="left"|  ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ||0.799||2005

ಭೂಖಂಡಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಅಮೆರಿಕಾಸ್ 

10 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

10 ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

ಆಫ್ರಿಕ 

10 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

10 ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ 

10 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

10 ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

ಯುರೋಪ್ 

10 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

10 ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು

ಪ್ರದೇಶ ಯಾ ಗುಂಪುಗಳನುಸಾರ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ

ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿ 

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ದೇಶಗಳು
ಸಮಾಜ
ಬಾಂಬೆ ಸಮಾಚಾರ್

ಮುಂಬಯಿ ಸಮಾಚಾರ್, ಅಥವಾ ಮುಂಬಯಿ ಸಮಾಚಾರ್ ಭಾರತದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ, ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಇದು ಪ್ರಪ್ರಥಮ, ಹಾಗೂ ಬಹಳಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ  ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತಿ, ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್  ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ  ಈ  ಪತ್ರಿಕೆ,  ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸನೀಯ ಸುದ್ದಿಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು. ೧೮೩೨ ನಲ್ಲಿ  ಮುಂಬಯಿ ಸಮಾಚಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲೇ,  ಅದು ಬೈವೀಕ್ಲಿಯಾಯಿತು. ೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ ಅದು ದೈನಿಕವಾಗಿ ಹೊರಬಂತು.  ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಅತಿದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ, ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ.  ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಆದ್ದರಿಂದ  ಮೊದಲ ೧೨೨ ವರ್ಷಗಳ  ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

(ಮುಂಬಯಿ ಸಮಾಚಾರ್), ಮುಂಬೈಸಮಾಚಾರ್  , ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರು
ಫರ್ದೂನ್ ಜಿ ಮರ್ಝಬಾನ್,  ಎಂಬ ಪಾರ್ಸಿ ಸದ್ಗೃಹಸ್ತರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆವರ ಸಂತತಿಯವರಾದ ಪಿರೊಜ್ ಶ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಮರ್ಝ್ ಬಾನ್ [೧೮೭೬-೧೯೩೩] " ಪಿಜಮ್ , " ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆವರನ್ನು ಜನರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಮಾರ್ಕ್ ಟ್ವೇನ್,  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಗುಜರಾತಿ ಆವೃತ್ತಿಯ, ಮುಂಬಯಿ ಸಮಾಚಾರ್, ಎಶಿಯದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಮುಂಬಯಿ
ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯ

ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯ ( ಅಥವಾ Centrafrique ) ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ ದೇಶ. ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಡ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸುಡಾನ್, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಾಂಗೊ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಂಗೊ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್ ದೇಶಗಳಿವೆ.

ಈ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಸವಾನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಭೂಮಿಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹೇಲ್ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಉಬಂಗಿ ನದಿಯು ಮತ್ತು ಚಾರಿ ನದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು.

ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ

ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗಿನಿ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪರಾಷ್ಟ್ರ. ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಬೊನ್ ದೇಶದ ತಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೨೫ ಮತ್ತು ೨೫೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ ದ್ವೀಪ ಈ ದೇಶದ ಭಾಗಗಳು.

ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ರುವಾಂಡ

ರುವಾಂಡ ಗಣರಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಉಗಾಂಡ, ಬುರುಂಡಿ, ಕಾಂಗೊ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಟಾಂಜೇನಿಯಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದೇಶ. ೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಈ ದೇಶ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಖಂಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ. ಹಸಿರಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವ ಈ ದೇಶವನ್ನು "ಸಾವಿರ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಾಡು" (Pays des Mille Collines, Igihugu cy'Imisozi Igihumbi) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ರ ರುವಾಂಡ ನರಹತ್ಯೆಕಾಂಡವು ಈ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.

ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಬುರುಂಡಿ

ಬುರುಂಡಿ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬುರುಂಡಿ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದೇಶ. ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕ ರ್ವಾಂಡ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಾಂಜೇನಿಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಾಂಗೊ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಿವೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯ ಬಹುತೇಕ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಟ್ಯಾಂಗನೀಕ ಸರೋವರವಿದೆ. ಈ ದೇಶದ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲಿನ ಬಂಟು ಭಾಷೆಯಾದ ಕಿರುಂಡಿ ಇಂದ ಬಂದಿರುವುದು.

ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಸೌರ ಮಾರುತ

ಸೌರ ಮಾರುತವು ಸೂರ್ಯನ ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ಆವಿಷ್ಟ ಕಣಗಳ (ಅಂದರೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ) ಧಾರೆ. ಸೌರಮಾರುತವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉನ್ನತಶಕ್ತಿ (ಸುಮಾರು ೧ keV) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಕಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಚಿಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ಕಣಗಳು ಉನ್ನತ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇನ್ನೂ ವಿಷದವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸೌರಮಾರುತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ: ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯುತ್-ಜಾಲಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಭೂಕಾಂತೀಯ ಮಾರುತಗಳು, ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೇ ತೋರುವ ಧೂಮಕೇತುವಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಬಾಲ.

ಸೌರಮಾರುತದ ಕಾರಣ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೂರ್ಯವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು ೩.೩೩•೧೦೧೩ನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ..

ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ

ಬುಧ 

ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ತೀವ್ರ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈಯು ಸೌರ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಮಿಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಶುಕ್ರ 

ಭೂಮಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ೧೦೦ ಪಟ್ಟು ಸಾಂದ್ರವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಚಾಚಿರುವ ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತಹ ಬಾಲವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಗಗನ ಶೋಧಕಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ.

ಭೂಮಿ 
ಭೂಮಿಯು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.  ಸೌರಮಾರತವು ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಭೂಕಾಂತೀಯ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರ 
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ವಾಯುಮಂಡಲ ಅಥವಾ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಸೌರಮಾರುತದ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.  ಅಪೋಲೋ ಯಾತ್ರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಸೌರ ಮಾರುತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ವಿಶಾಲವಾದ ಅಲ್ಯುಮಿನಂ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ನಿಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.  ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಂದ್ರನ ಆವರಣ ಪ್ರಸ್ತರವು ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ಸಂಚಯಿತ ಪರಮಾಣು ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು.  ಈ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವವು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿವೆ.

ಮಂಗಳ 
ಮಂಗಳವು ಬುಧಕ್ಕಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬುಧವಿರುವ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಆದರೂ, ಸೌರಮಾರುತವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದ ೧೦೦ನೇ ೧ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ದಪ್ಪವಿರುವ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೊರ ಸೀಮೆ 

ಸೌರಮಾರುತವು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ವಿರಳವಾದ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂ ಅನಿಲಗಳು) ಒಂದು "ಗುಳ್ಳೆ"ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.  ಸೌರಮಾರುತದ ಶಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಸೌರಮಾರುತವು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಸೌರವಿರಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರು.  ಈ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಸೌರಮಂಡಲದ ಹೊರ "ಗಡಿ" ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸೌರವಿರಾಮದವರೆಗಿನ ದೂರವು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಪ್ಲುಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದಾಚೆ ಇದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ.  ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗುವ ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಸೀಮಾನ್ವೇಷಕ (IBEX) ಯಾತ್ರೆಯು ಒದಗಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಸೌರವಿರಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 Sun|trek website ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ - ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನ

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲ
ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲವನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ಲಾಸ್ಮಗಳನ್ನು ಅನಿಲಗಳೆಂದಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಯಾನೀಕೃತ ಎಂದರೆ - ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಣುವಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ. ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ

(೧೮೧೨-೧೮೭೮ )

'ಕವಾಸ್ ಜಿ', ನವ್ ಸಾರಿ ಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ 
 'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ,ರವರು, ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮಾಜದ ಬಹುಮುಖ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಬಹಳ ಸಾಹುಕಾರರು, ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರ ಅಜ್ಜ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಂದಿರು  ನವ್ ಸಾರಿ ಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ವಲಸೆಬಂದು ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದಾಗ ಅವರು ೧೫ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ. ಚೈನದೇಷದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯೋಗದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಣಗಳಿಸಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರಿಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ವಿದ್ಯೆ ಕೇವಲ ನೆಪಮಾತ್ರ. ಅನುಭವ ಮತ್ತು ನುರಿತ ವ್ಯಾಪಾರಗಾರರ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಕಲಿತಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು.

'ಸರ್.ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರ ಬಳಿ ಸದಾಹಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು
ಬೊಂಬಾಯಿನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಮಿ.ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಸೈಕ್ಸ್' ಎಂಬುವರು'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರಿಗೆ, ಓದು ಬರಹವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಇದಾದಮೇಲೆ 'ಡನ್ಕನ್ ಗಿಟ್ಸ್' ಎಂಬ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫರ್ಮ್' ನಲ್ಲಿ 'ಗೋಡೋನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ'ರಾಗಿ, ನಂತರ, ಗೋಡೋನ್ ಕಾರಕೂನರಾಗಿ, ತದನಂತರ ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕಸ್ತ 'ಬ್ರೋಕರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕವಾಸ್ ಜಿ ಯವರು, ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸನ್, ೧೮೪೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಸನ್, ೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಇನ್ ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಮೀಶನರ್' ಆದರು. 'ಲಂಡನ್ ನ ರೀಜೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್' ನಲ್ಲಿ 'ಅವರ ಪುತಲಿಯೊಂದನ್ನು ಅನಾವರಣ' ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. 'Justice of Peace,' ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಬೊಂಬಾಯಿನಗರ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಹಿತಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು. 'Conservancy Board', ಗೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರ ಹತ್ತಿರ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇವರಬಳಿ ಹಣವನ್ನು ಉಧಾರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 'ರೆಡಿಮನಿ'ಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರು, ತಮ್ಮ 'ಸರ್ ನೇಮ್',ಆಗಿ  ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಸನ್, 1871 ರಲ್ಲಿ  'CSI ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
 ಸನ್, 1872 ರಲ್ಲಿ  'Kt ಪದವಿ'.

ಸಮಾಜಸೇವಕ
 ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್' ಗೆ ಧನಸಹಾಯಮಾಡಿದರು.
 ೨ ಲಕ್ಷಪೌಂಡ್ ಹಣವನ್ನು ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.
 ಹಿಂದೂ, ಪಾರ್ಸಿ,'ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಗಳಿಗೂ ದ್ರವ್ಯಸಹಾಯ ನೀಡಿದ್ದರು.
 'ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ,'ಭವ್ಯ ಕಾನ್ವೊಕೇಷನ್ ಹಾಲ್',ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
 'ಪೀಬಾಡಿ ಟ್ರಸ್ಟ್' ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ನಿಧನ
ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆಹಿಡಿದಿದ್ದ 'ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಕವಾಸ್ ಜಿ ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರು, ಸನ್, ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದರು. 'ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಣ್ಣನಮಗನನ್ನು 'ದತ್ತು' ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅಥವಾ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ - ಇದು ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲ ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ. ಗಿರಕಿ-½ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ಒಡನಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಈ ಕಣವು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ಧನವಿದ್ಯುತ್ ಕಣದ ೧೮೩೬ನೇ ೧ರಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ನೆರೆಯ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟದಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಈ ಕಣಗಳೇ ಕಾರಣ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು  e− ಅಥವಾ  β− ಚಿನ್ಹೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅನೇಕ ಭೌತಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಯತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಗುರುತ್ವ (gravitational), ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಿಯ (electromagnetic) ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ (weak) ಪರಸ್ಪರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬಾಹ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್(electric) ಹಾಗು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ(electricity) ಎಂಬ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿ‍ಕ್ ಹಾಗೂ ಅಯಾನ್ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
೧೮೯೭ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಎಂಬ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ  ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪ್ರಯೊಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾತೋಡ್ ಕಿರಣಗಳ ಅಲೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬದಲಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಕಣಗಳು ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ತನ್ನ cathode ray tube ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.

ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ದಾಂತ
ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ರುದರ್ ರ್ಫೊಡ್, ಹೆನ್ರಿ ಮೊಸಲೆನು, ಜೆಮ್ಸ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್  ಮತು ಗುಸ್ತವ್ ಹೆರ್ಟ್ಶ್ರಾರವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ದನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಉಳ್ಳ ಬೀಜಕೇಂದ್ರ (ನ್ಯುಕ್ಲಿಯಸ್ಸ್) ಸುತ್ತ ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಉಳ್ಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಷ್  ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ನೀಲ್ಸ್ ಬೋರ್  ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ವಾಂಟೈಸ್ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಂಡಿಸಿದನು.
೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್  ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವುಲ್ಫ್ ಗ್ಯಾಂಗ್  ಪಾಲಿ ಕವಚ ಅಥವಾ ಶೆಲ್ (shell) ಮಾದರಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ಹೊರಗಿಡುವ ನಿಯಮ (pauli exclusion principle)ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ತೂಕವು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್. ಐನ್ ಸ್ಟೀನ್  ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೂಕವು ೦.೫೧೧ MeV ಅಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಗೆ -೧.೬೦೨^-೧೯ ಕೂಲಂಬಷ್ಟು ಎಲೆಟ್ರಿಕ್ ಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂದಿದೆ. e-ಎಂಬ ಚಿನ್ಹೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಋಣ ಚಿನ್ಹೆ ಋಣ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕೇಂದ್ರ  ಆಕರ್ಷ್ಕ ಮದುವಿನಲ್ಲಿ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಒಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಲಗತ್ತಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ವಯಗಳು 
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು  ವರೆಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ೦.೧ ರಿಂದ ೧,೩ಮಿ.ಮಿ ಪರಿಮಿತ ಕೆಂದ್ರೀಕರಣವು ವ್ಯಾಸದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಸುಗೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲಪುವ ಮೊದಲೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳು ಅನಿಲ ಗೊಂಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬೀಮ್ ಲಿತಿಯೊಗ್ರಾಫಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅರೆವಾಹಕಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮ್ಯೆಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

Notes

ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನ
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
|ಮಿಲಿ:ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್
ಪ್ರೋಟಾನ್

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ಧನವಿದ್ಯುತ್ಕಣವು (ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ πρώτον / ಪ್ರೋಟಾನ್ = ಮೊದಲನೆಯ) ಒಂದು ಮೂಲ ಆವೇಶದಷ್ಟು (೧.೬೦೨ × ೧೦−೧೯ coulomb) ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ.  ಇದರ ವ್ಯಾಸವು ೧.೬ ರಿಂದ ೧.೭×೧೦−೧೫ ಮೀ.ನಷ್ಟು  ಇದ್ದು, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ೯೩೮.೨೭೨೩೧(೨೮) MeV/c2 (೧.೬೭೨೬ × ೧೦−೨೭ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.), ೧.೦೦೭ ೨೭೬ ೪೬೬ ೮೮(೧೩) u ಅಥವಾಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ನ ೧೮೩೬ ಪಟ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ಗಿರಕಿ-1/2 ಫರ್ಮಿಯಾನ್ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಕ್ವಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಬೇರಿಯಾನ್ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ಪ್ರೋಟಾನ್‌ನ ಒಂದು ಕೆಳ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೇಲು ಕ್ವಾರ್ಕ್ಗಳು ಸಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಆನ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಕೆಯಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಿರತೆ 
೧×೧೦೩೬ ವರ್ಷಗಳ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅರ್ಧಾಯುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಕಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮಹತ್ ಏಕೀಕೃತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ನುಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕ್ಷಯವು ಉಂಟಾಗಬೇಕಾದರೂ, ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್‌ನ ಜೀವಮಾನವು ಕಡೇಪಕ್ಷ ೧೦೩೫ ವರ್ಷಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.  ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರೊಟಾನ್ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈಗಾಲಲೇ ತಿಳಿದಿದೆ.  ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಲ್ಲದೆ, ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಇದರ ಸಮೀಕರಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 
ಇಲ್ಲಿ
p - ಪ್ರೋಟಾನ್
e - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್,
n - ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್, ಮತ್ತು
 - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ

ಇದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಯಶೀಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ವಿಕಿರಣ ಕ್ಷಯದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾದ ಬೀಟಾ ಕ್ಷಯದ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಮರಳಿ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದು.  ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳು ಸುಮಾರು ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಜೀವಾವಧಿಯ ನಂತರ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್



ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಒಂದು ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ,n ಅಥವ n0 ಅನ್ನುವ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ನಿವ್ವಳ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ
ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಎರಡು ಕೂಡಿದರೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಪರಮಾಣುವಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ಖಗೋಳ ಮಾನ

ಖಗೋಳ ಮಾನ (AU ಅಥವಾ au ಅಥವಾ ಖ.ಮಾ.) - ಒಂದು ಉದ್ದದ ಅಳತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ನಡುವಿನ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಖ.ಮಾ.ದ ಮೌಲ್ಯವು ೧೪೯ ೫೯೭ ೮೭೦ ೬೯೧ ± ೩೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳು (ಸುಮಾರು ೧೫ ಕೋಟಿ ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ೯.೩ ಕೋಟಿ ಮೈಲಿಗಳು).

ಉದಾಹರಣೆಗಳು 
ಕೆಳಗಿನ ದೂರಗಳು ಅಂದಾಜಿನ ಸರಾಸರಿ ದೂರಗಳು. ಖಗೋಳಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವು ಅವುಗಳ ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತಿತರ ಅಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕು

 ಭೂಮಿಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧.೦೦ ± ೦.೦೨ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಚಂದ್ರವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ೦.೦೦೨೬ ± ೦.೦೦೦೧ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧.೫೨ ± ೦.೧೪ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಗುರು ಗ್ರಹವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೫.೨೦ ± ೦.೦೫ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಪ್ಲುಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೩೯.೫ ± ೯.೮ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯು ಸುಮಾರು ೩೫ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ
 ೪೫ ಖ.ಮಾ. - ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ (ಇದರಲ್ಲಿ ೧೦ ಖ.ಮಾ. ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿದೆ)
 ೫೦-೫೫ ಖ.ಮಾ. - ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆ
 ೯೦೩೭೭ ಸೆಡ್ನಾದ ಕಕ್ಷೆಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೭೬-೯೪೨ ಖ.ಮಾ. ದೂರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ; ೨೦೦೬ರ ಪ್ರಕಾರ ಸೆಡ್ನಾ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೯೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ೯೪ ಖ.ಮಾ.: ಸೌರ ಮಾರುತ/ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾರುತ/ಅಂತರ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವೆ ಆಘಾತ ತರಂಗ
 ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೬ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧೦೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯೇಜರ್ ೧ ಗಗನ ನೌಕೆಯು ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
 ೧೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಸೌರವೇಷ್ಟನ
 ೧೦೦-೧೫೦ ಖ.ಮಾ.: ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಕೊನೆ
 ೫೦೦-೩೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಹಿಲ್ಸ್ ಮೋಡ/"ಒಳ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ
 ೨೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ: ಹಿಲ್ಸ್ ಮೋಡ/"ಒಳ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ಗಳ ಕೊನೆ, ಮತ್ತು "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಪ್ರಾರಂಭ
 ೫೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಹೊರ ಸೀಮೆಯ ಅಂದಾಜು ದೂರ (೧.೦ LY)
 ೧೦೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಹೊರ ಸೀಮೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ದೂರ (೧.೬ LY).
 ೧೨೫,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಸೂರ್ಯನ ಗುರುತ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೊನೆ (ಹಿಲ್/ರೋಶೆ ಗೋಳ). ಇದರಾಚೆಗಿರುವುದು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಆಕಾಶ
 ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಾ ಸಂಟಾರಿಯು (ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ನಕ್ಷತ್ರ) ಸೂರ್ಯನಿಂದ ~೨೬೮ ೦೦೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
 ಬೆಟಲ್‌ಗೀಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ ೨.೫೭ ಖ.ಮಾ..
 ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಕ್ಷೀರಪಥದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿರುವ ದೂರವು ಸುಮಾರು ೧.೭×೧೦೯ ಖ.ಮಾ.

ಕೆಲವು ಪರಿವರ್ತನಾ ಅಪವರ್ತನಗಳು:
 ೧ ಖ.ಮಾ. = ೧೪೯ ೫೯೭ ೮೭೦.೬೯೧ ± ೦.೦೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ≈ ೯೨ ೯೫೫ ೮೦೭ ಮೈಲಿಗಳು ≈ ೮.೩೧೭ ಜ್ಯೋತಿ ನಿಮಿಷಗಳು ≈ ೪೯೯ ಜ್ಯೋತಿ ಕ್ಷಣಗಳು
 ೧ ಜ್ಯೋತಿಕ್ಷಣ ≈ ೦.೦೦೨ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಗಿಗಾ ಮೀಟರ್ ≈ ೦.೦೦೭ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿನಿಮಿಷ ≈ ೦.೧೨೦ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಮೈಕ್ರೊ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೦.೨೦೬ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಟೆರಾ ಮೀಟರ್ ≈ ೬.೬೮೫ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿಘಂಟೆ ≈ ೭.೨೧೪ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿದಿನ ≈ ೧೭೩.೨೬೩ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಮಿಲಿ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೨೦೬.೨೬೫ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿಸಪ್ತಾಹ ≈ ೧೨೧೨.೮೪ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾಸ ≈ ೫೧೯೭.೯ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ≈ ೬೩,೨೪೧ ಖ.ಮಾ.
 ೧ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೨೦೬,೨೬೫ ಖ.ಮಾ.

 ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಉದ್ದದ ಅಳತೆಗಳು

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 E. Myles Standish. "Report of the IAU WGAS Sub-group on Numerical Standards". In Highlights of Astronomy, I. Appenzeller, ed. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1995. (Complete report available online: PostScript . Tables from the report also available: Astrodynamic Constants and Parameters)''
 D. D. McCarthy ed., IERS Conventions (1996), IERS Technical Note 21, Observatoire de Paris, July 1996

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಳತೆಗಳು
ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್

ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್ಎಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಋಣವಿದ್ಯುದಾಂಶದ ಬದಲು ಧನವಿದ್ಯುದಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಕಣ.ಇದು ವಿಶ್ವ ಕಿರಣ(Cosmic rays)ಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಬೀಟಾ ಕಿರಣಗಳ ಸವೆಯುವಿಕೆ (decay)ಯಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪೌಲ್ ಡಿರಾಕ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಊಹಿಸಿದ್ದರು.೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ.ಆಂಡರ್ಸನ್ ಎಂಬವರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.ಇದು ಪ್ರತಿದ್ರವ್ಯದ ಇರುವಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ

(೨೨, ಆಗಸ್ಟ್  ೧೯೨೮- ೧೯, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೨)– 

  
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೧೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟನಾಲಯದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀ ರಾಜ್ ಮೋಹನ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಹಿಮ್ಮತ್ ಎಂಬ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬಂದರು. 'ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ'ರವರ ಪ್ರಥಮ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ  'The creation of Wealth' : 'A Tata story to critical and Commercial acclaim -1981'

ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
 'Creation of Weath'- 'A Tata story'-೧೯೮೧ 
 'Encounters with the eminent'-೧೯೮೧ 
 'The Heartbeat of a Trust'-೧೯೮೪ 
 'In Search of Leadership'-೧೯೮೬ 
 'A Book of JRD Tata's Speeches', edited with 'shrI. S. A. Sabavala'.
 'Keynote Address'-೧೯೮೬ 
 'Beyond The Last Blue Mountain'-'A Life of JRD Tata'-(೧೯೦೪-೧೯೯೩)

ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತರು 

ಲೇಖಕ ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಟಾಟ ಪರಿವಾರದ ಹಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಯವರಿತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಷೆ, ಉತ್ತಮ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತರು. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು, ಜೆ.ಆರ್.ಡಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ , ಖ್ಯಾತಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತ, ಶ್ರೀ.ಎಮ್. ವಿ. ಕಾಮತ್ ರವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು  ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ. "ಜೆ.ಆರ್.ಡಿಯವರು,  ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯಾವ ಯಾತ್ರಿಕನಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ನೀಲಪರ್ವತದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯವನ್ನು  ಅರಿಯುವ  ಕುತೂಹಲ ಅವರಿಗೆ ಸದಾಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಮುಂದಿನ ಪಯಣನ್ನು ಅವರು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ತವಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು".

ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರ  ವೃತ್ತಿಜೀವನ
೮೧ ವರ್ಷದ, ಆರ್. ಎಮ್. ಲಾಲ ರವರ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ, The Thread of God in my life ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಲಾಲಾರವರು, ಸುಮಾರು ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ. ಸರ್ ದೊರಾಬ್ಜಿ ಟಾಟ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ೧೯೮೭-೯೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಜೆ. ಆರ್. ಡಿ ರವರ ಆತ್ಮ ಕಥೆ' ಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ದಿನದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು 'ಜೆ'ರವರ ಛೇಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಯಾಂಡ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಬ್ಲೂ ಮೌಂಟೈನ್ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಂದರ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಧನ
ರುಸ್ಸಿಯವರು, ೨೦೧೨ ರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೯ ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. 

ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಗಿರ್‍ಗಾಂವ್

ಗಿರ್ ಗಾಂವ್,  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಒಂದು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸಿಸುವ ಜನಗಳು  ಹಲವು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಪಂಥ, ಆಚಾರ-ವ್ಯವಹಾರ, ಮಾತು-ಕತೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಉಡುಪು, ಬಟ್ಟೆಬರೆ, ತಿಂಡಿ ತಿನಸು, ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ, ಮತ್ತು ನಡವಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯು, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ  ಸಹಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತುಹಾಕಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಚಂಡ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತಾಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿಗಳು, ಕೊಂಕಣಿಗಳು, ಜೈನರು, ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು,  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಮುಸಲ್ಮಾನರು, ಹಿಂದುಗಳು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಚಾರಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹತ್ತಿಗಿರಣಿಗಳ ಸಮೂಹವಿತ್ತು.

ಗಿರ್ ಗಾಂವ್, ಗಿರ್ಗಾಮ್
ಗಿರ್ಗಾಮ್,  ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಹತ್ತಿ-ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಗಳ ಸಮೂಹತಾಣ, ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗಣೇಶ್ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರು ಒಂದುಗೂಡಿ  ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೌಪಾತಿ ಬೀಚ್ ಕಿಕ್ಕಿರುದು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರೂ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. 'ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಚೌಪಾತಿ', ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆ,  ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸೇರಿದಂತ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಗಣೇಶವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು,  ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆ ಚೌಪಾತಿಗೆ ಬರುತ್ತರೆ. ದಾದರ್ ಚೌಪಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ ಗಣಪತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ವಿಸರ್ಜನೆಮಾಡಲು  ಬರುತ್ತಾರೆ. [ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ಚೌಪಾತಿ ಬೀಚ್ ] ನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಈ ಬೀಚಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಎಂದರೆ ಗಿರಣಿಗಳ ಹಳ್ಳಿಯೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿತ್ತು.  ಎಲ್ಲಿನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆಳ ದೊಡ್ಡ ಊದು ಕುಲುಮೆಗಳ ಕೊಳವೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಮುಗಿಲಿಗೆ ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಗಿರ್ಗಾಮ್ ನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಧಾವಂತವಿಲ್ಲ, ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್, ಎಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಓಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಲ್ಲ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ತರಕಾರಿಮಾರಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ದಿನಗೂಲಿ ಮಾಡಿ ಬದುಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜನ, ಕೊಂಕಣದಲ್ಲಿ ಜಮೀನು-ಕಾಣಿ ಇರುವವರು, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯು. ಪಿ. ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ, ಅಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್, ಒರಿಸ್ಸ ಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.ಗಿರ್ಗಾಮ್ , ಹಲವರಿಗೆ ಹಲವುರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿದೆ.

ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು
 Giawadi (ಗಿಯವಾಡಿ)
 Angrewadi(ಅಂಗ್ರೆವಾಡಿ) 
 Opera House(ಒಪೇರ ಹೌಸ್) 
 Bhatwadi(ಭಟ್ ವಾಡಿ) 
 Benham hall (Banama lane),(ಬೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್)
 Bhuleshwar (ಭುಲೇಶ್ವರ್)
 CP Tank (ಸಿ.ಪಿ ಟ್ಯಾಂಕ್)
 Kotachiwadi (ಕೊಟ್ಯಾಚಿವಾಡಿ)
 Nikadwari lane (ನಿಕಾಡ್ ವಾರಿ ಗಲ್ಲಿ)
 Kandewadi (ಕಾಂಡೆವಾಡಿ)
 Sadashiv lane (ಸದಾಶಿವ್ ಗಲ್ಲಿ)
 Khadilkar Road (ಖಾಡಿಲ್ ಕರ್ ರಸ್ತೆ)
 Khattar Galli (ಖಟ್ಟರ್ ಗಲ್ಲಿ)
 Kakadwadi (ಕಾಕವಾಡಿ)
 Fanaswadi (ಫನಸ್ ವಾಡಿ)
 Mugbhat (ಮುಂಗ್ ಭಾತ್)
 Borbhat lane (ಬೊರ್ ಭಾತ್ ಗಲ್ಲಿ
 Mangalwadi (ಮಂಗಳ್ ವಾಡಿ)
 Krantinagar (ಕ್ರಾಂತಿನಗರ್)
 Prathna Samaj (ಪ್ರಾರ್ಥನ ಸಮಾಜ್)
 Pimpalwadi (ಪಿಂಪಲ್ ವಾಡಿ)
 Thakurdwar (ಠಾಕುರ್ ದ್ವಾರ್)
 Koliwadi (ಕೋಳಿವಾಡಿ)
 Dhobiwadi (ಧೋಭಿವಾಡಿ)
 Vaidyawadi( ವೈದ್ಯವಾಡಿ)
 Zawbachi Wadi (ಝಬಾಚಿ ವಾಡಿ)
 Dhaswadi (ಧಾಸ್ ವಾಡಿ
 Gaiwadi (ಗಾಯ್ ವಾಡಿ)
 Dominic House (ಡಾಮ್ನಿಕ್ ಹೌಸ್)  
 Shenviwadi (ಶೆನ್ವಿ ವಾಡಿ)

ಛಾಯಾಂಕನ

ಮುಂಬಯಿ
ಮ್ಯೂವಾನ್

ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು

en:Electron
ಎಂ.ರಂಗರಾವ್

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮಧುರಗೀತೆಗಳ ಪರಂಪರೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಕಿದವರು ಎಂ.ರಂಗರಾವ್.(ಜನನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫,೧೯೩೨ - ಮರಣ : ೧೯೯೧)

ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ರಂಗರಾವ್ ಜನಿಸಿದ್ದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಕವಲೇರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ತಾಯಿ ರಂಗಮ್ಮನವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತಾಭಿರುಚಿ ಬೆಳೆದು ಬಂತು.ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು.ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ 
ತೆಲುಗಿನ 'ಸ್ವರ್ಗ ಸೀಮಾ ಯೋಗಿ ವೇಮನ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ.'ತ್ಯಾಗಯ್ಯ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂತು.

ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ 
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ  ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗದ  ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ರಂಗರಾವ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರ "ಒಲವೇ ಜೀವನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ..." "ಬಾಳೊಂದು ಭಾವಗೀತೆ..." "ಬಣ್ಣಾ ಬಣ್ಣಾ.." "ನೂರೊಂದು ನೆನಪು ಎದೆಯಾಳದಿಂದ..." "ಈ ಬಂಧನಾ.." "ನಮ್ಮೀ ಬಾಳೇ..." "ಓ ಪ್ರಿಯತಮಾ.." "ಸದಾ ಕಣ್ಣಲಿ..." "ಕೋಗಿಲೆ ಹಾಡಿದೆ.." "ತೆರೆದಿದೆ ಮನೆ ಓ ಬಾ ಅಥಿತಿ.." "ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಡಿತು..." "ಅರಳಿದೆ..ಅರಳಿದೆ.." ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಇವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು 
 ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ
 ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗ
 ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ
 ಕರುಳಿನ ಕರೆ
 ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ
 ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ
 ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ
 ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡು
 ಬಂಧನ
 ಒಲವಿನ ಉಡುಗೊರೆ
 ಗಾನಯೋಗಿ ರಾಮಣ್ಣ - ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
 ಹೊಸಬೆಳಕು
 ಶ್ರಾವಣ ಬಂತು
 ಕಲ್ಲು ವೀಣೆ ನುಡಿಯಿತು
 ನಾಗ ಕಾಳ ಬೈರವ
 ರಂಗನಾಯಕಿ
 ಹೃದಯ ಪಲ್ಲವಿ
 ಮನೆಯೇ ಮಂತ್ರಾಲಯ
 ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ
 ಕವಿರತ್ನ ಕಾಳಿದಾಸ
 ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು
 ಶುಭ ಮಿಲನ
 ಇತ್ಯಾದಿ....

ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಹರಿಕಾರ 
ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮಾಧುರ್ಯದ ಹೊಳೆಯನ್ನೇ ಹರಿಸಿದ ರಂಗರಾವ್, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಲೂ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕೇಳಿರುವ, ಬಹುಶಃ ಕನ್ನಡವೆನ್ನುವ ನುಡಿ ಇರುವರೆಗೂ, ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಬರುವ ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬದಲ್ಷ್ಪ್ನಅಲ್ಲದೆ  "ಮುಂಜಾನೆ ಮೂಡು"ತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೇ ನಮ್ಮ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಡುವ "ಶರಣು ಶರಣಯ್ಯ ಶರಣು ಬೆನಕ" "ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲದ ಚೌತಿಯಂದು" "ಮಲೆನಾಡಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ" "ಎದ್ದೇಳು ಮಂಜುನಾಥ, ಏಳು ಬೆಳಗಾಯಿತು" "ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ", "ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನಾ ನಾಗಭರಣ" "ವಾರ ಬಂತಮ್ಮ" ಮುಂತಾದ ಭಕ್ತಿರಸರಾಗಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟವರು ಎಂ.ರಂಗರಾವ್... "ನಮನ"

ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
೧. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರಗಳು:
 ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ
 ಹೊಸಬೆಳಕು
 ಬಂಧನ
೨.ರಾಷ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರ:
 ಅಮೃತ ವರ್ಷಿಣಿ
ರಂಗರಾವ್ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಚಿತ್ರಗಳ ೮೦೦ ಸುಮಧುರ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರೆಯಲಾರದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ
ಸೊಮಾಲಿಯ

ಸೊಮಾಲಿಯ (;  - ಅಸ್-ಸೂಮಾಲ್), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೊಮಾಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯ (,  - ಜುಮ್ಹೂರಿಯ್ಯತ್ ಅಸ್-ಸೂಮಾಲ್), ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೊಂಬು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದರ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ದ್ಜಿಬೂಟಿ, ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೀನ್ಯ ದೇಶಗಳು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಡೆನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೆಮೆನ್, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಿವೆ.

ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮೊಜಾಂಬಿಕ್

ಮೊಜಾಂಬಿಕ್, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, ( / República de Moçambique), ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಟಾಂಜೇನಿಯ, ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಮಲಾವಿ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ, ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳಿವೆ. ೧೪೯೮ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಮುಂದೆ ೧೫೦೫ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ನ ವಸಾಹತು ಆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಸುಲ್ತಾನ ಮೂಸ ಅಲೆಬೀಕ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ದೇಶದ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕೆರೆಗಳು

ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕೆರೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಈಗ್ಗೆ  ಸುಮಾರು, ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದಲ್ಲೂ|ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ, ಜನರು ಕೆರೆ, ಬಾವಿ, ಕುಂಟೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದರು. ವಿಶಾಲ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಊರಿನ ದಕ್ಷಿಣತುದಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಿಹಿನೀರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯವೆಂದರೆ ಕೆರೆಗಳೆ.  ಆಗ ಅನೇಕ ಸಾಹುಕಾರರು, ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು.  ಹಾಗೆ ದ್ರವ್ಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ  ’ಕವಾಸ್ ಜಿ ರುಸ್ತುಂ ಜಿ ಪಟೇಲ್’ ಅವರ ಹೆಸರು ಮೊದಲನೆಯದು. ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತು ಕೆರೆಗಳು

 ಸಿ.ಪಿ.ಟ್ಯಾಂಕ್- ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಗಿರಿಗಾಂವ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ  ಈಗಿನ 'ಮೆಟ್ರೊ ಸಿನಿಮಾ'ದ ಎದುರಿಗೆ, ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ ರುಸ್ತುಂ ಜೀ ಪಟೇಲ್' ರವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು.  ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕೆರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು  ತಲುಪುವ ರಸ್ತೆಯ ಫಲಕವಿನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಸಿ.ಪಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ರಸ್ತೆ ಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
 ಗೋವಾಲಿಯ ಕೆರೆ.
 ಖಾರ್ ಕೆರೆ.
 ೨ ಕೆರೆಗಳು.
 ಬಬುಲ ಕೆರೆ.
 ನವಾಬ್ ಕೆರೆ.
 'ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ಕವಾಸ್ ಜಿ  ಕೆರೆ',  ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ 'ಎಸ್ ಪ್ಲನೇಡ್' ನ ಹತ್ತಿರ, ಈಗಲೂ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಫಲಕವಿದೆ. 'ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಈ ಕೆರೆಯಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
 ಮುಂಬಾದೇವಿ ಕೆರೆ. ಇದನ್ನು 'ಪುತ್ಲಿಬಾಯಿ' ಎಂಬ ಅಜ್ಜಿ  ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
 ಬಾಂದ್ರ ಕೆರೆ. ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬ 'ನವ್ ಪಾಡ'ದ ಕೊಂಕಣಿ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
. *ಬಾಣಗಂಗ ಕೆರೆ. 
ಇದು ಮುಂಬಯಿಯ ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯ'ದ ಬಳಿ ಇರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಕೆರೆಯೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಬಹುಶಃ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಜಿ  ಕಾಲದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಣಗಂಗಾ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಹೆಸರು. ರಾಮಾಯಣದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಬಾಣ ಹೊಡೆದು ಗಂಗೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದ ಎಂದು ಪುರಾಣ ಕಥೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಾಣಬಹುದು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೈ ತೊಳೆಯಲು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಒಗೆಯಲು, ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲೀನ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರು ಅಶುದ್ಧಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಬಳಸಲು ಕಷ್ಟ ವಾಯಿತು. ಬಾಂಬೆ ಗೆಝೆಟಿಯರ್  ತಿಳಿಸುವಂತೆ, ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕೆರೆಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ನೀರು ಬೇಗ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬರುವಮುನ್ನ ಒಂದೆರಡು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರದವರು, ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಡಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ದೂರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತಂದು ಬೋರಿಬಂದರ್ ನ ಹಲವು ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಜನರು ನೀರಿನ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತ  ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ  ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನಂತರ ಕೆರೆ ಬಾವಿಗಳ ಉಪಯೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು. ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ  ೨  ಕೆರೆಗಳು ಮಾತ್ರ  ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. 
 ಬಾಂದ್ರ ಕೆರೆ 
 ಬಾಣಗಂಗ ಕೆರೆ
ಇವೆರಡೂ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಾವಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಕೆರೆ-ಬಾವಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು
 'ಮಾಹಿಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಮನಮಾಲಾ ಟ್ಯಾಂಕ್ ರೋಡ್' ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ.
 'ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿರುವ ಬಾವಿ'.
 'ಬೆಹ್ರಾಂ ಪಾರ್ಸಿ-ಬಾವಿ ಕ್ರಾಸ್ ಮೈದಾನ್'
 'ಮಾಹಿಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟಾರಿಯರೋಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ'.
 'ಅಂಧೇರಿಯ ಗಣೇಶ್ ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ಅಸಾಲ್ಫಾ, ಘಾಟ್ಕೋಪರ್, ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರಗಳ ಬಾವಿಗಳು'.
 'ಮಾಹಿಮ್ ನ ಸಿತ್ಲಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ  ಬಾವಿ'.
 'ಥಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೆರೆ-ಬಾವಿಗಳಿವೆ'.
 ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ (ಪ) ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಹೌಸಿಂಗ್ ಕೋ.ಆಪ್. ಸೊಸೈಟಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸಂಕಟ ವಿಮೋಚನ್ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರ್, ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ (ಪ), ಮುಂಬಯಿ ನ ಪರಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾವಿ ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ :ಮುಂಬೈನ ಕೆರೆಗಳು
ಕಂಠೀರವ ಸ್ಟುಡಿಯೊ

ಕಂಠೀರವ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆಂದು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮುಖ್ಯ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 

ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸೆಶೆಲ್ಸ್

ಸೆಶೆಲ್ಸ್, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೆಶೆಲ್ಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ್ (; ಸೆಶೆಲ್ವ ಕ್ರಿಯೋಲ್ನಲ್ಲಿ: Repiblik Sesel), ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಟದಿಂದ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೫೦೦ ಕಿ.ಮಿ.ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ೧೫೫ ದ್ವೀಪಗಳ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ದೇಶ. ಇದು ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಬೆನಝೀರ್ ಭುಟ್ಟೊ

ಬೆನಝೀರ್ ಭುಟ್ಟೊ (ಜೂನ್ ೨೧, ೧೯೫೩ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭, ೨೦೦೭) ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ "ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಪೀಪಲ್ ಪಾರ್ಟಿ"ಯ ಮುಖಂಡೆ. ಇವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ. ಇವರು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಝುಲ್ಫಿಕರ್ ಆಲಿ ಭುಟ್ಟೋ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು. ಇವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾವಲ್‍ಪಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭, ೨೦೦೭ರ ಸಂಜೆ ಗುಂಡು ಹಾಗೂ ಬಾಂಬ್ ಧಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 

ಇವರು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪೈಕಿ ಶಿಯಾ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಗಿದ್ದು. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ನುಸ್ರತ್ ಭುಟ್ಟೊ. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣದಿಂದ ವಲಸೆ ಹೋದವರು. ಇವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೆಲ್ಲ ರಾವಲ್‍ಪಿಂಡಿ ಹಾಗೂ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡಿಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (೧೯೬೬-೧೯೭೩). ಇಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೇ ಇವರ ಸಮಾಜವಾದೀಯ ಧೋರಣೆಗೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ (೧೯೭೩-೧೯೭೭) ಆಯಿತು. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ತುಲನೀಯ ಸರ್ಕಾರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಗಳು.

೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಸಿಫ್ ಆಲಿ ಜರ್ದಾರಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು.ಇವರ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಇತರರಿಂದ ಕೊಲೆಯಾದವರು.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಅಂತ್ಯ 

ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಇವರು, ಎರಡು ಸಲವೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಉಚ್ಚಾಟಿತರಾದರು. ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಉಚ್ಚಾಟಿತರಾದ ಮೇಲೆ ಇವರು ದುಬಾಯಿಗೆ ಸ್ವೇಛ್ಚಿತವಾಗಿ ತೆರಳಿದರು. ೨೦೦೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ೨೦೦೮ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ (ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ) ಧಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು
ಬಿ.ರಾಜಶೇಖರಪ್ಪ

ಡಾ. ಬಿ ರಾಜಶೇಖರಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರ ಜನನ ಸ್ಥಳ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಹರಿಹರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೊಕ್ಕನೂರು (೧೫-೬-೧೯೪೭). ಇವರು ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು : 
 ತರಂಗ ( ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ ೧೯೭೧ ) 
 ಮಹಾಕವಿಯತ್ತ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ (ಕುವೆಂಪು ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ, ೨೦೦೪)
 ಕರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ (ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ೨೦೦೪)

ಸಂಶೋಧನ ಕೃತಿಗಳು : 
 ದುರ್ಗ ಶೋಧನ (ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು,೨೦೦೧)
 ಇತಿಹಾಸ ಕಥನ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೃತಿ ,೨೦೦೧)
 ನಿರಂತರ ( ಆಯ್ದ ಶಾಸನ, ಸ್ಥಳ ನಾಮ,ಭಾಷಾವಿಜ್ಝಾನ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ),ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪಾಳೇಗಾರರ ದಾಖಲೆಗಳು.
 ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ (ಪಿ ಹೆಚ್ ಡಿ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧ) 

ಶ್ರೀಯುತರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಕ್ಯಾಡಮಿಯಿಂದ ಶಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಡಾ. ಬಾ. ರಾ. ಗೋಪಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ .ಶ್ರೀಯುತರು ೨೦೦೫ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಜರುಗಿದ , ವಿಜಯನಗರ ಇತಿಹಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವಿಭಜಿತ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಮಾರು  ನಾನೂರೈವತ್ತು ಶಿಲಾ ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿ ರಾಜಶೇಖರಪ್ಪನವರ ಶಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳೆಂದರೆ 
 ೧೯೨೯ರಿಂದ ೧೯೮೪ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆಯದೆಂದೇ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ಮಯೂರವರ್ಮನ ಕಾಲದ ಶಾಸನವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದ್ದೆಂದು ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು .  
 ೭ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಾದಾಮಿಯ ವರ್ಷ ಶಾಸನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು ,ಅದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ೫ನೇ ಶತಮಾನದ ವರ್ಷ ಶಾಸನವನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಧವಳಪ್ಪನ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದು .
 ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ತಮಿಳು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ,ಕೋಲಾರಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ೧೦ನೇಶತಮಾನದ ಶಾಸನವೇ, ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಮಿಳು ಶಾಸನವನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಮಟಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದು.
 ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬಳಿಯ ಪಂಡ್ರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಲ್. ರೈಸ್ ರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಶಾಸನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯು ರಚಿಸಿದ ಶಾಸನವೆಂದು ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ; ಇದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯು ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ.

ಶ್ರೀಯುತರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹರಿಹರ ತಾಲ್ಲೋಕಿನ ಪ್ರಥಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ

ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ ಗಣರಾಜ್ಯ (), ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ ದೇಶ. ಮುಂಚೆ ಬೆಚುಆನಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦, ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದರ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಮೀಬಿಯ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಾಂಬಿಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶಗಳಿವೆ. ಇದರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಫ್ರಿಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಗೆ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಜ್ರಗಳ), ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬುಗಳು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್

ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭೂಆವೃತ ದೇಶ. ಇದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಬಂಟು ಜನರ ಸ್ವಾಜಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಇಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಈ ದೇಶ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ೨೦೧೮ರ ಎಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ವಾಟೀನಿ ಎಂದು ಅಧಿಕ್ರುತವಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಬೆನಿನ್

ಬೆನಿನ್, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೆನಿನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದು ೧೯೭೫ರವರೆಗೆ ದಹೊಮೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಟೊಗೊ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನೈಜೀರಿಯ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬುರ್ಕೀನ ಫಾಸೊ ಮತ್ತು ನೈಜರ್ ದೇಶಗಳಿವೆ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಪೋರ್ಟೊ ನೊವೊ ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಕೊಟೊನೌ ಆಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ದೇಶಗಳು
ಲೈಬೀರಿಯ

ಲೈಬೀರಿಯ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲೈಬೀರಿಯ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದನ್ನು ಸಿಯೆರ್ರ ಲಿಯೊನ್, ಗಿನಿ, ಕೋತ್ ದ್'ಇವ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರಗಳು ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಇರುವ ಕಡಲು ಪ್ರದೇಶ ಮ್ಯಾನ್ಗ್ರೊವ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೮೯ರಿಂದ ಈ ದೇಶದ ಬಹಳ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಎರಡು ಅಂತಃಕಲಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲು ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಇ-ಅಂಚೆ

ಇ-ಅಂಚೆ (ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ e-mail ಪದದ ಕನ್ನಡೀಕರಣ) ಅಥವಾ ಮಿಂಚ್-ಅಂಚೆ, ಮಿಂಚೆ, ಮಿಂಚೋಲೆ ಅಥವಾ ವಿ-ಅಂಚೆ (ವಿದ್ಯುತ್-ಅಂಚೆ).ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ] ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಕಳುಹಿಸುವುದು, ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕೂಡಿಡುವ ವಿಧಾನಕ್ರಮ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಅಂತರಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
o
ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಸಂಪರ್ಕ
ಹೊಂಡುರಾಸ್

ಹೊಂಡುರಾಸ್ ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ. ಹಿಂದೆ ಸ್ಪೆಯ್ನ್‌ನ ವಸಾಹತಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಾಡನ್ನು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಹೊಂಡುರಾಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಂಡುರಾಸ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡೋರ್, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ನಿಕಾರಾಗುವ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು  ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಗವಾದ ಹೊಂಡುರಾಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಿವೆ.

ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಉಕ್ಕಿದ ನೊರೆ

ಉಕ್ಕಿದ ನೊರೆ  ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ರಚಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕೃತಿ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕೃತಿಯುನ್ನು ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ೧೭ನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
 ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು