ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ ದಾಳಿ- ೨೦೦೧

೨೦೦೧ ರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ ದಾಳಿಯು   ೨೦೦೧   ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩ ರಂದು ಭಾರತದ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ (ಎಲ್‌ಇಟಿ) ಮತ್ತು ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ (ಜೆಇಎಂ) - ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಎರಡು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.   ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಇಬ್ಬರು ಸಂಸತ್ ಭದ್ರತಾ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ತೋಟಗಾರನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗೆ ಐವರು ಉಗ್ರರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ದಾಳಿ 
೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ ರಂದು, ಐವರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಭವನಕ್ಕೆ ನುಸುಳಿದರು. ಘಟನೆಯ ೪೦  ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು (ಸಂಸದರು) ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಎಲ್‌ಕೆ ಅಡ್ವಾಣಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಹರಿನ್ ಪಾಠಕ್ ಅವರಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.  ಈ ವೇಳೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಸಂಸತ್ ಭವನದೊಳಗೆ ಇದ್ದರು. ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ತಾವು ಓಡಿಸಿದ ಕಾರಿನ ಮೇಲೆ ನಕಲಿ ಗುರುತಿನ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಗ್ರರು ಎಕೆ-೪೭ ರೈಫಲ್‌ಗಳು, ಗ್ರೆನೇಡ್ ಲಾಂಚರ್‌ಗಳು, ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರೆನೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. 

ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಹನವನ್ನು ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಕ್ರಿಶನ್ ಕಾಂತ್ (ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿದ್ದ) ಅವರ ಕಾರಿಗೆ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅನಂತರ ಹೊರಬಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆವರಣದ ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶ್ರೀನಗರದ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮೇಲೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಅಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ೩೮ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದರು.

ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಟರ್-ಸರ್ವೀಸಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (ಐಎಸ್ಐ) ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ದಿ ಎಕ್ಸೈಲ್‌ ದಲ್ಲಿ: ದಿ ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್, ಕ್ಯಾಥಿ ಸ್ಕಾಟ್-ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಆಡ್ರಿಯನ್ ಲೆವಿ ಅವರು ಆಗಿನ ಸಿಐಎ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಬರ್ಟ್ ಗ್ರೆನಿಯರ್ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿ ವೆಂಡಿ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್ ಅವರು ಐಎಸ್‌ಐ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ರೇಖೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಅಲಿ ಜಾನ್ ಔರಕ್ಜೈನ ಆಜ್ಞೆಯು ಟೋರಾ ಬೋರಾ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಸಾವುನೋವುಗಳು 
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್ ಕಮಲೇಶ್ ಕುಮಾರಿ ಅವರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಮೊದಲು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಂತೆ , ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾಳೆ. ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದಾಗ ಒಬ್ಬ ಬಂದೂಕುಧಾರಿಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಉಡುಪು ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು; ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ಸಹ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸಂಸದರು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ೯ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೭ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಪರಾಧಿಗಳು 
ಐವರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ನೀಡಿದ ಹೆಸರುಗಳು: 
ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸದಸ್ಯರಾದ ಹಮ್ಜಾ 
ಹೈದರ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ತುಫೈಲ್ 
ರಾಣಾ 
ರಣವಿಜಯ್ ಮತ್ತು 
ಮೊಹಮ್ಮದ್ 
ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಚಾರಣೆ 
ದಾಳಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು, ಇದು ನಾಲ್ವರು ಆರೋಪಿಗಳಾದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರು, ಶೌಕತ್ ಹುಸೇನ್ ಗುರು (ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರುವಿನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಆರ್ ಗೀಲಾನಿ (ಸೈಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ ಗೀಲಾನಿ)  ("ಗಿಲಾನಿ" ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಶೌಕತ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅಫ್ಸಾನ್ ಗುರು (ಮದುವೆಗೆ ಮೊದಲು ನವಜೋತ್ ಸಂಧು) ಕೂಡ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇತರ ಕೆಲವು ಘೋಷಿತ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಿಷೇಧಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್, ೧೯೭೩ (ಭಾರತ) ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೭೩ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ೧೪ ಮೇ ೨೦೦೨ ರಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ (ಐಪಿಸಿ) , ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ತಡೆ ಕಾಯಿದೆ, ೨೦೦೨ (ಪಿಓಟಿಎ), ಮತ್ತು ನಿಯೋಜಿತ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯಿದೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಎಸ್.ಎನ್.ಧಿಂಗ್ರಾ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಆರು ತಿಂಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ೮೦ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರೋಪಿ ಎಸ್‌ಎಆರ್ ಗಿಲಾನಿ ಪರವಾಗಿ ೧೦ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೩೦೦ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರು, ಶೌಕತ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಆರ್ ಗೀಲಾನಿ ಅವರನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೨೧, ೧೨೧ಎ, ೧೨೨, ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೨೦ಬಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಐಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೨೦ಬಿ, ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳು (೨), (೩) ಮತ್ತು (೫) ಮತ್ತು (೫) ಮತ್ತು (೩) ಮತ್ತು (೫) ಮತ್ತು (೩) ಸೆಕ್ಷನ್ ೩೦೨ ಮತ್ತು ೩೦೭ ರೊಂದಿಗೆ ಓದಿ ಸೆಕ್ಷನ್ ೩ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ ೪(ಬಿ) ಪೋಟಾ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ ೩ ಮತ್ತು ೪ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯಿದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಗಿಲಾನಿ ಅವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧ ಮತ್ತು ೨ ನೇ ಆರೋಪಿಗಳು ಪಿಓಟಿಎ ಸೆಕ್ಷನ್ ೩ (೪) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು. 

ಆರೋಪಿ ೪, ಅಂದರೆ ನವಜೋತ್ ಸಂಧು ಅಕಾ ಅಫ್ಸಾನ್, ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೨೩ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೨೦ಬಿ ಮತ್ತು ಪೋಟಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ ೩ (೨) ನೊಂದಿಗೆ ಓದಲಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ ೩೦೨ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಮೂವರು ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ಮೊತ್ತದ ದಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಐಪಿಸಿ, ಪೋಟಾ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಎಂಟು ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ಆರೋಪಿಗಳಾದ ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರು ಮತ್ತು ಶೌಕತ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರ ವಶದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಿಓಟಿಎ ಸೆಕ್ಷನ್ ೬ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 

ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತರುವಾಯ ಎಸ್‌.ಎ.ಆರ್ ಗೀಲಾನಿ ಮತ್ತು ಅಫ್ಸಾನ್ ಅವರನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಶೌಕತ್ ಮತ್ತು ಅಫ್ಜಲ್ ಅವರ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಗೀಲಾನಿ ಅವರನ್ನು ರಾಮ್ ಜೇಠ್ಮಲಾನಿ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು .  ಗೀಲಾನಿ ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಬಹುತೇಕ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜೇಠ್ಮಲಾನಿ ಹೇಳಿದರು.  ಜಿಲಾನಿ ಅವರ ಖುಲಾಸೆಯು ಸಂಸತ್ತಿನ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತರವನ್ನು ಬೀಸಿತು.  ಆತನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಾಳಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.  ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಯುವ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಗೀಲಾನಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶಿತ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲೆ ನಂದಿತಾ ಹಕ್ಸರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. 

ಶೌಕತ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರ "ಉತ್ತಮ ನಡತೆ"ಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ನಿಗದಿತ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  

ಇಬ್ಬರು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಎಸಿಪಿ ರಾಜ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್  ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ಚಂದ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಂಗ್ ನಂತರ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಕುರಿತು ಸ್ನೇಹಿತನಿಂದ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು  ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೊಂದಿಗಿನ ಬಾಟ್ಲಾ ಹೌಸ್ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶರ್ಮಾರವರು ಕೂಡ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
 
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೊಯ್ಬಾ ಮತ್ತು ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೊಯ್ಬಾ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಲ್ಲ.   ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಜೆಎಂ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂಧಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು.  ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರೂ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ನಾಲ್ಕನೆಯವರು, ಶೌಕತ್ ಹುಸೇನ್ (ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು) ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅಫ್ಸಾನ್/ನವಜೋತ್ ಸಂಧು ಅವರು ಪಿತೂರಿಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಸಣ್ಣ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.  ಈ ಘಟನೆಗಾಗಿ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರುಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ತಕ್ಷಣದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ವಿಶ್ವ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟ (ಎನ್‌ಡಿಎ) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ ಮತ್ತು ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಗೃಹ ಸಚಿವ ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, "  ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ, ಇದು ನೆರೆಯ ದೇಶ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

ಅದೇ ದಿನ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹೈಕಮಿಷನರ್ ಅಶ್ರಫ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಖಾಜಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಎಲ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಜೆಎಂನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಹಣಕಾಸಿನ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅದೇ ದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೈ ಅಲರ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦ ರಂದು, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಅನೇಕ ಶಂಕಿತರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸದಸ್ಯರು ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು.  ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್‌ಎಫ಼್) ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶ್ರೀನಗರದ ನೂರ್ ಬಾಗ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಮೈಂಡ್ ಘಾಜಿ ಬಾಬಾನನ್ನು ಕೊಂದಿತು. 

ಅಫ್ಜಲ್ ಗುರು, ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಗುವುದು, ಅವನ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕ್ಷಮಾದಾನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಹೂಡಿತ್ತು. ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಜವಾನ ಕಮಲೇಶ್ ಕುಮಾರಿ ಜಾತವ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪದಕಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. 

ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಫ್ಜಲ್‌ಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ತಡೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಾಯಿತು. ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೩ ರಂದು, ಅವರ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.  ಅವರನ್ನು ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೩ ರಂದು ೮:೦೦ ಪೂರ್ವಾಹ್ನ  ಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿಯ ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 
ವಿಶೇಷ ಓಪಿಎಸ್ : ೨೦೨೦ ರ ಭಾರತೀಯ ಆಕ್ಷನ್ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ವೆಬ್ ಸರಣಿಯು ಹಾಟ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರು ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇ ಕೇ ಮೆನನ್  ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಅಟ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು: ಭಾಗ 1 ಸಹ ಭಾಗಶಃ ದಾಳಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 * ಇಸ್ಲಾಮಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಶಾಸಕಾಂಗಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ
 ವಿಶೇಷ ಓಪಿಎಸ್
 ೨೦೦೧ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ
 ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ
 ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಗಳು, ಕೆನಡಾದ ಒಟ್ಟಾವಾದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದಾಳಿ
 ೨೦೧೭ ರ ಟೆಹ್ರಾನ್ ದಾಳಿಗಳು, ಇದು ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಬಾಂಬರ್‌ಗಳಿಂದ ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
 ೨೦೨೧ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನ ಬಿರುಗಾಳಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 Parliament attack: Why didn't the bomb explode? Afzal Guru wonders
 Book review: The Strange Case of the Attack on the Indian Parliament
 Unanswered questions are the remains of the day

ಭಾರತ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ