Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ

ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ -ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿ, ಅಂಗೋಲಗಳಲ್ಲಿನ ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ವೆಲ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣದೊರೆಯುವ ಒಂದು ಸಸ್ತನಿ (ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಬಾಕ್). ಆರ್ಟಿಯೊಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ ಗಣದ ಬೋವಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಆಂಟಿಡಾರ್ಕಾಸ್ ಮಾಸ್ರ್ಯುಪಿಯೇಲಿಸ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ. 

ಗೆಜೆಲ್ ಜಿಂಕೆಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಇದು ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಯೂ ಹೌದು. ಜಿಗಿ ಜಿಂಕೆಯ ಕೆಳವಡೆಯಲ್ಲಿ ೫ ಜೊತೆ ಅರೆಯುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದರೆ ಗೆಜೆಲಿನಲ್ಲಿ ೬ ಜೊತೆಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಿಗಿಜಿಂಕೆಯ ಬೆನ್ನಮೇಲೆ ಬಾಲದವರೆಗೆ ಬಿಳಿಯ ಕೂದಲಿನ ಸಾಲು ಇದೆ.  ಪ್ರಾಣಿ ಗಾಬರಿಗೊಂಡಾಗ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲುಗಳು ನಿಮಿರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.  ಇದು ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕೂದಲ ಸಾಲು ಗೆಜೆಲುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ.  ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ ಆಡಿನ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿ ; ದೇಹದ ಉದ್ದ ೧.೨-೧.೪m. ಎತ್ತರ ೭೩-೮೭ ಛಿm ; ತೂಕ ೩೨-೩೬ ಕೆ.ಜಿ ; ಬಣ್ಣ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು. ಉದರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಒಳಭಾಗ ಬೆಳ್ಳಗಿವೆ.  ದೇಹದ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ಉದರ ಸೇರುವೆಡೆ ಕಗ್ಗಂದು ಬಣ್ಣದ ಅಡ್ಡಪಟ್ಟೆಯುಂಟು. ಅಂಚು ಬೆಳ್ಳಗಿದೆ. ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕರಿಯ ಬಣ್ಣದ ಕೋಡುಗಳುಂಟು.  ಒಂದೊಂದು ಕೋಡಿನಲ್ಲೂ ೨೦ ಉಂಗುರ ಗುರುತುಗಳಿವೆ.  ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ ಓಡುವಾಗ ೩-೩.೫ m. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.  ಇದರಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗಿಡಗೆಂಟೆಗಳ ಚಿಗುರು, ಹುಲ್ಲು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಲ ಇರಬಲ್ಲುದು. 

ಜಿಗಿಜಿಂಕೆ ಸಂಘಜೀವಿ. ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಭಾರಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ.  ಹೀಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳೆಲ್ಲ ನಿರ್ನಾಮವಾಗುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ.  ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರವೇ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿ ಜಿಗಿಜಿಂಕೆಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಶವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಇಂಥ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದು ಬಹಳ ಇಳಿದುಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಜಿಗಿಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಸುಲಭ. 

ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವೂ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸರೋಜಿನಿ ಶೆಟ್ಟಿ

ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿ, ತುಳು ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ 
ಇವರ ಹುಟ್ಟು ಹೆಸರು ಶರ್ವಾಣಿ. ಕೆ. ಎನ್ ಟೇಲರ್ ಸರೋಜ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮತ್ತೆ ಸರೋಜಿನಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಯಿತು. ತಂದೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇವರಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ತುಂಬಾ ಇತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ನಾಟಕದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಇವರು, ತನ್ನ ೧೧ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಮದ್ಮೆ ಎನ್ನುವ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗನ ವೇಷ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಶಾಲೆಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ ತುಂಬಾ ಇತ್ತು. ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಿ ಯು ಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ಚಿತ್ರರಂಗ 
೧೯೭೪ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸಿನಿರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಇವರು, ತುಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ರಮಾನಂದ ಸಾಗರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡೂರು ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮಲೆಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಂಬಂಧ 
ಕೆ. ಎನ್.ಟೇಲರ್ ನ ತುಳುನಾಡ್ ಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವಾದ ಸಿರಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದರು. ಸರೋಜಿನಿ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನಟನೆ, ವಾಣಿಜಯರಾಂ ಹೇಳಿದ ತುಳುನಾಡ್ ತುಡರ್ ಎಂಬ ತುಳು ಹಾಡು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ೧೯೭೮ ರ ಸಂಗಮ ಸಾಕ್ಷಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ದೋಟ, ಕಡಲ ಮಗೆ, ಬಂಗಾರ್ ಪಟ್ಲೇರ್, ಬದಿ, ಚಂಡಿಕೋರಿ, ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ, ಬಯ್ಯ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಏರೆಗ್ ಆವುಯೆ ಕಿರಿಕಿರಿ - ಇದು ಅವರು ನಟಿಸಿದ  ಕೆಲವು ಸಿನೆಮಾಗಳು.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಂಬಂಧ 
ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ನೋಡಿ, ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಷನ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚೋಮನ ದುಡಿ‌ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪಟೇಲರ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ, ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಸಿನೆಮಾ. ಇದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೇ ಶಿವಶಂಕರ, ಕೃಷ್ಣ ನೀ ಬೇಗನೆ ಬಾರೊ, ಶುಭ ಮಂಗಳ, ಮಾಗಿಯ ಕನಸು, ಅರ್ಜುನ - ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಜೊತೆ ಒಡನಾಟ 
೧೯೮೮ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಪೌರಾಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕ 
ಕೆ. ಎನ್ ಟೇಲರ್ ಅವರ ಗಣೇಶ ನಾಟಕ ಸಭಾದ ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಇವರು, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕ ಆಡಲು ಅಭುದಾಬಿಗೆ ಕೂಡ ಹೋಗಿದ್ದರು, ನಾಟಕ ಆಡಲು ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ತಂಡ ಇದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರ ಆಗಿದೆ. ವಿಜಯ ಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಇವರ ಒರಿಯೆ ಮಗೆ ಒರಿಯೆ ಬಾರೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಾಟಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೇಘಮಾಲ ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಕೋಪೂರ್ ನಾಟಕದ ಬಾಲೆಮಾಣಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಡಾ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವ ಇವರು ನಡೆಸಿದ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡಾ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ದೇವಿದಾಸ್ ಕಾಫಿಕಾಡ್ ಅವರ ಗಂಟೆತ್ತಾಂಡ್ ಎನ್ನುವ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ಧಾರೆ. ಈ ನಾಟಕ ಬಹರಿನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ  ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನಾಟಕ 
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನಾಟಕಗಳಾದ ವೀರರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ, ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ, ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಬೆಳವಾಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಈ ರೀತಿಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕ 
ಕೆಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಕಟೀಲ್ದಪ್ಪೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ‌ಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದೆ..

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಡಾಸೋ ಡಾಸೀ

ಡಾಸೋ, ಡಾಸೀ 1479-1542. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರ. ಈತನ ನಿಜನಾಮ ಜೋವಾನೀ ಡ ಲುಟೇರ. 

ಇವನು ಫೆರ್ರಾರಾಪಂಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ಇವನ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಈತನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೆಲವು ಕಲಾಭಿಜ್ಞರು ಈತ ಜೋರ್ಜೋನೇ ಮತ್ತು ಟಿಷನ್‍ರ ಕಾಲದ ವೆನಿಸ್ ನಗರದವನಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾತನ ಕಲಾವಿರ್ಮಶಕ ವಸಾರಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಇವನು ಕಾಸ್ಟಾ ಎಂಬುವನ ಬಳಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ. ರೋಮ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತನೆಂದು ಸಹ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕೃತಿಯಾದ ನಿಂಫ್ ಅಂಡ್ ಫಾನ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತವೂ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮವೂ ಆದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ನಕ್ಷಾರೇಖನ ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.ಸುಮಾರು 1512ರಲ್ಲಿ ಇವನು ವೆನಿಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾನ ಬಳಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನಲ್ಲದೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಮಾಂಟುವ ಎಂಬ ಶ್ರೀಮಂತನಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಹಭಾಗಿಯಾದ. ಬಹುಶಃ ಈ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಾರ ಕರೆಜೋವಿನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಬೇಕು. 1517ರಿಂದಾಚೆಗೆ ಡಾಸೋ-ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾ ಸೋದರರಿಬ್ಬರೂ ಫೆರ್ರಾರಾ ಡ್ಯೂಕನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಜೀವಮಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ಕಳೆದರು. ಡ್ಯೂಕನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಆರ್ಯೋಸ್ಟೋವಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ರಾಜನ ಮಾಂಡಲಿಕರ ಸಲುವಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮನೋರಂಜನೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅವನ ಸರ್ಸೀ ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದ ವಸ್ತು ಆರ್ಯೋಸ್ಟೋವಿನ ಆರ್ಲಾಂಡೋ ಫ್ಯೂರಿಯಾಸೋ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡದ್ದು ಎನ್ನುವುದುಂಟು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಡಾಸೋನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಜೋನೇಯ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಮೂಡಿದೆ. ಅರಳಿದ ತುಟಿಗಳ್ಳುಳ್ಳ ಕಾವ್ಯದೇವತೆಯ (ಮ್ಯೂಸ್) ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು- ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಝಗಝಗಿಸುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಮಯವೂ ನಿಗೂಢವೂ ಆದ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಮೀರಿಸಿದವರಿಲ್ಲ. ಫೆರ್ರಾರಾ ಪಂಥದವರ ಸಮೃದ್ಧ ರಮ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಈತನ ಚಿತ್ರಗಳು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಚಿತ್ರಕಾರರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿಂಥನ್ ಟಾಪ್

ಸಿಂಥನ್ ಟಾಪ್ ಪರ್ವತದ ಕಣಿವೆದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅನಂತ್‍ನಾಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರೆಂಗ್ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ಕಣಿವೆಯ ಕಿಶ್ತ್ವರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಡುವೆ ಇದೆ.

ಸ್ಥಳ 
ಸಿಂಥನ್ ಕಣಿವೆಮಾರ್ಗವು ಅನಂತನಾಗ್‍ನ್ನು ಕಿಶ್ತ್ವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಥನ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಕೋಕರ್‌ನಾಗ್, ಡುಕ್ಸುಮ್‍ನಂತಹ ಪಕ್ಕದ ಸ್ಥಳಗಳ ಕುರುಬರು  ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಡೇರೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಕಣಿವೆಯ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆ, ಸಿಂಥನ್ ಟಾಪ್ ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಚೆನಾಬ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣ, ಚಾರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.

'360 ಡಿಗ್ರಿ ವ್ಯೂ' ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ
ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಎರ್ನಾಂಡೋ ಡಿ ಸೋಟೋ

ಎರ್ನಾಂಡೋ ಡಿ ಸೋಟೋ (1500-1542). ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಗ್ನೇಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಹಾಗೀ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಆವಿಷ್ಕರ್ತ.

ಬದುಕು
ಜನನ, ಸ್ಪೇನಿನ ಎಸ್ಟ್ರಮಡುರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ. ಡಾರಿಯನ್‍ನ (ಪನಾಮಾ) ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಪೆದ್ರಾರಿಯಾಸ್ ದಾವಿಲಾನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. 1519ರಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದ. ದಾವಿಲಾನ ಮಗಳು ಇಸಬೆಲಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ.

ಅನ್ವಷಣೆಗಳು
1532ರಲ್ಲಿ ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂತೀಸ್ಕೋ ಪಿದಾರೋನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಇನ್ಕದ ದೊರೆ ಆಟಾವಾಲ್ಪಾನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿ, ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಸ್ಕೋಗೆ ಹಾದಿ ತೋರಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಸ್ಪೇನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಆದರೆ 1536ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಫ್ಲಾರಿಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಯಿಸಲು 5ನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, 1538ರ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟ. ಇವನು ಕ್ಯೂಬದ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದ. ಈಗಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದವನು ಈತ. 

1539ರ ಮೇ 18ರಂದು ಹವಾನದಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ನೌಕೆಗಳು, ನಾವಿಕರು ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ಮೇ 25ರಂದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಖಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟ್ಯಾಂಪ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಒಳನಾಡನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಕೊಲಂಬಿಯದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿ ಸವಾನ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಯವ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಅಲಬಾಮದ ಟಾಲಡೀಗ ಕೌಂಟಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲಪಿ, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ ಟಸ್ಕಲೂಸ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಆಲಬಾಮ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಗೆ ಬಂದ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವನ ಕಡೆಯ 70 ಮಂದಿ ಮೃತರಾಗಿ ಅನೇಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಇವನಿಗೂ ತೀವ್ರಗಾಯಗಳಾದುವು. ಅನಂತರ ಇವನು ವಾಯುವ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಮುಂದೆ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಇವನು 1541ರ ಜೂನ್ 18ರಂದು ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನೂ ದಾಟಿ ಈಗಿನ ಆರ್ಕಾನ್ಸಸ್ ತಲುಪಿದ ಇವನ ತಂಡದವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಲವೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಫೆರಿಡೇ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ 1542ರ ಮೇ 21ರಂದು ಡಿ ಸೋಟೋ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ. ಅನಂತರ ಈ ತಂಡ ಮೊಸ್ಕೋಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋವನ್ನು ತಲುಪಿತು. 

ಜಾರ್ಜಿಯದಿಂದ ಟೆಕ್ಸಸ್‍ವರೆಗಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಸಾಹತುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ-ಇವು ಡಿ ಸೋಟೋನ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಂಶೋಧಕರು
ವಿಟೋರಿಯಾ ಡಿ ಸಿಕ

ವಿಟೋರಿಯಾ ಡಿ ಸಿಕ (1902-1974)  ಇಟಾಲಿಯನ್ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ. 

1932ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗನಟನಾಗಿದ್ದ. ಬೊಂಬಿನಿ ಸಿ ಗಾರ್ಡಿನೊ ಇವನ ಪ್ರಥಮ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಚಿತ್ರ. 1930ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದು ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ. ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ನಟಿಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದ. ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿರುವುದೇ ಇವನ ಮಹತ್ತ್ವ. 1961ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಲಾ ಸಿಯೋ ಸಿಯೂದ-ಇವನನ್ನು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನಾಗಿಸಿತು.

ನಿರ್ದೇಶನ , ನಟನೆ 
ಷೂ ಪೈನ್ (1946), ಬೈಸಿಕಲ್ ತೀವ್ಸ್ (1948), ಮಿರಕಲ್ ಇನ್ ಮಿಲಾನ್ (1950), ಗೋಲ್ಡ್ ಆಫ್ ನೇಪಲ್ಸ್ (1954), ಎ. ಫೇರ್‍ವೆಲ್ ಟು ಆರಮ್ಸ್ (1957), ಟೂ ವಿಮೆನ್ (1961), ದಿ ಷೂಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಷರ್‍ಮನ್ (1968), ಸನ್ ಫ್ಲವರ್ (1970)-ಇವು ಈತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಗಳು. ದಿ ಫೋರ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಮೆನ್ ಮೊದಲಾದ ಟಿ.ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೀತ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೆನ್ರಿ ಆಸ್ಟಿನ್ ಡಾಬ್ಸನ್

ಹೆನ್ರಿ ಆಸ್ಟಿನ್ ಡಾಬ್ಸನ್ (1840-1921). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಚರಿತ್ರಕಾರ.

ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಪ್ಲಿಮತ್‍ನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್. ಎಂಟು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಹಾಲಿವುಡ್‍ಗೆ ತೆರಳಿತು. ಈತನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬೊಮ್ಯಾರಸ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ನ ಗಿಮ್‍ನಸೆಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯಿತು. ತಂದೆಯಂತೆ ಮಗನೂ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈತ ತನ್ನ ಒಲವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಹರಿಸಿದ. ಈತ ತನ್ನ ಶಾಲಾದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ.
ಆಸ್ಟಿನ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ನಕಾಶೆಗಾರನಾಗಿ (ಡ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್‍ಮನ್) ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗುಮಾಸ್ತನಾದ. ಅಲ್ಲೇ ನಿವೃತ್ತಿಹೊಂದುವವರೆಗೆ ಉಳಿದ (1901). ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯ ಹಾಗೂ ವಾತರೋಗಪೀಡಿತನಾದ ಈತ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಸತ್ತ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ವಿನ್ಯೆಟ್ ಇನ್ ರೈಮ್ (1873) ಮತ್ತು ಪ್ರಾವರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಪೊರ್ಸ್‍ಲಿನ್ (1877), ಅಟ್ ದಿ ಸೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೈರ್ (1885)- ಇವು ಈತನ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು.
18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಈತನ ಎಯ್ಟೀಂತ್ ಸೆಂಚುರಿ ವಿನ್ಯೆಟ್ಸ್ (1892, 1894, 1896) ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ (ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳು) ಸಂಕಲನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಂಥ.
ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ (1883); ರಿಚರ್ಚ್ ಸ್ಟೀಲ್ (1886); ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ (1888); ಹಾರಸ್ ವಾಲ್‍ಪೋಲ್ (1890); ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ರಿಚರ್ಡ್‍ಸನ್ (1902); ಫ್ಯಾನಿಬರ್ನೆ (1903) ಮತ್ತು ಹೋಗಾರ್ತ್ (1897)- ಇವು ಹಲವಾರು ಕವಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಬರೆದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು.

ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಬರಹಗಾರ
ಜಾರ್ಜ್ ಜೆಫ್ರಿ ಡಾಸನ್

ಜಾರ್ಜ್ ಜೆಫ್ರಿ ಡಾಸನ್ ( 1874-1944. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ (1912-1919 ಮತ್ತು 1923-1941).

ಬದುಕು 
ಇವನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಜೆಫ್ರಿ ರಾಬಿನ್ಸನ್. ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದಾಗ 1917ರಲ್ಲಿ ಡಾಸನ್ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಈಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನ ಆಲ್ ಸೋಲ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಗಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹೈ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಲ್ನರ್‍ಗೆ ಆಪ್ತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇವನು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾದ. 
ಈತ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದು 1944ರ ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ 
ಮಿಲ್ನರನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಡಾಸನನಿಗೆ ಜೋಹಾನ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ತಾನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕುವಂತಾಗಲೆಂಬುದು ಮಿಲ್ನರನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೋಹಾನ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಇವನು ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶಕ ಲಾರ್ಡ್ ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫ್‍ನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ. 1912ರಲ್ಲಿ ಜಿ. ಇ. ಬಕ್ಲ್‍ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನ ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು. ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಈತ ಅಪಾರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಟವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಾದುವು. ತಲೆ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಸುಧಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಓದುಗರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭೌತರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಓದುಗರ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಮತ್ತು ಜೆಫ್ರಿ ಡಾಸನರ ಸಂಬಂಧ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮಧುರವಾಗಿತ್ತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದಾಗ ಡಾಸನ್‍ಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಆಯಿತು. ಡಾಸನ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಬಲವಾಗಿಯೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫ್‍ನೊಡನೆ ಡಾಸನನಿಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದ ಉಂಟಾಯಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಈತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ರೌಂಡ್ ಟೇಬಲ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. ಲಾರ್ಡ್ ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫ್ 1922ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಹೊಸ ಮಾಲೀಕ ಜಾನ್ ಜೇಕಬ್ ಆಸ್ಟರನಿಂದ (ಅನಂತರ ಲಾರ್ಡ್ ಆಸ್ಟರ್) ಡಾಸನನಿಗೆ ಕರೆ ಬಂತು. 1923ರಿಂದ, 1941ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವ ವರೆಗೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ. 

ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಕಾಲು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಈತ ದೇಶದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದನಾದರೂ ಈ ಪ್ರಭಾವ ಮೂಲತಃ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮೀಯವಾದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದೆಂಬ, ಇವನ ಹಿಂದಿದ್ದ ಸಂಪಾದಕರು ತಳೆದಿದ್ದ, ನಿಲುವನ್ನು ಇವನು ತಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಧೋರಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಪತ್ರಿಕಾನೀತಿಗೆ ತಾನು ಸಾಧನವಾಗುವ ಬದಲು, ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೇ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೀತಿಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫನ ಈ ಬಗೆಯ ಧೋರಣೆಯನ್ನೊಪ್ಪದೆ ಈತ ಮೊದಲು ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದನಾದರೂ ಅನಂತರ ತಾನೂ ನಾರ್ತ್‍ಕ್ಲಿಫನಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸಿದ. ಡಾಸನ್ ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ನಿಕಟಾನುವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂಥ ವಿದೇಶೀ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಪರೀಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಗೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಂಪಾದಕನೆಂದು ಈತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಾಹ್ನ್

(ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೋಫಸ್) ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡಾಹ್ನ್ - 1834-1912. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜರ್ಮನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ; ಕಾದಂಬರಿಕಾರ.

ಬದುಕು, ಬರಹ 
ತಂದೆ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಡಾಹ್ನ್. ತಾಯಿ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾನ್ಜೆ ಇಬ್ಬರೂ ನಟವರ್ಗದವರು; ಅವರ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಾಟಕರಂಗವೇ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಹಾಂಬುರ್ಗ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಬರ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ 1850ರಂದು ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾನ್ಜೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬೇರೆಯಾದರು. ಆ ಕೃತ್ಯ ಬಾಲಕ ಫೆಲಿಕ್ಸನ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಏಕಾಕಿತನವನ್ನೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತಪಶ್ಚರ್ಯವನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಸಂವತ್ಸರಗಳ ತರುವಾಯ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎರಿನ್ನೆರುಂಗೆನ್ (1890-95) ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್ ಮತದವರ ಪ್ರಭಾವವೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದ್ದ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಪಂಥದ ಕುಟುಂಬ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟನಿಷ್ಟೂರವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಆತ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೂ ಉದಾರಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಏಕತತ್ತ್ವವಾದಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಮ್ಯೂನಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೆಲಿಕ್ಸ್‍ಗೆ ಒಂದು ಹುದ್ದೆ ದೊರಕಿತು (1857). ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವನಾದರೂ ಆತನ ಒಲವೆಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೇ ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆತ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಕಥನಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ: ಹೆರಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ತಿಯಾನೊ (1854-55), ಡೀ ಅಮಾಲುಂಗನ್ (1857-58). 1833ರಂದು ವುಟ್ರ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ, 1872ರಂದು ಕ್ಯೋನಿಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು 1895ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಕುಲಪತಿಯಾದ. 1888ರಿಂದ ಬ್ರೆಸ್‍ಲೌ ಅವನ ನೆಲೆಮನೆಯಾಯಿತು. ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವಾಗ್ಮಿ ಕವಿ ಹೀಗೆ ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ವೆಗ್ಗಳಿಸಿತು. ಸ್ವದೇಶಾಭಿಮಾನ ಜರ್ಮನಿಯ ಹಿರಿಮೆ-ಎರಡೂ ಅವನ ಜೀವದುಸಿರು. ಹತ್ತೆಂಟು ಉದ್ಗ್ರಂಥ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನೂ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೋರಿಸಿದ. ಹಲವು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಅವು ಆಗ ಪ್ರಚುರವಾಗಿದ್ದುವೇ ಹೊರತು ಈಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾತ್ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿದ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು-ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ. ರಾಗಾವೇಶದಿಂದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಅವುಗಳ ಪಾಠ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದೂ ಅವನ ಕಾವ್ಯ ಧ್ಯೇಯ. ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಅವನ ಪದ್ಧತಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಕೊಂಚ ಬೇಸರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಐನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ಫ್ ಉಮ್ ರೋಮ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಕೃತಿ 4 ಸಂಪುಟಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. 1857ರಿಂದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಅವನು ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ.
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಎರಡು ಸಾರಿ ವಿವಾಹವಾದ. ಎರಡನೆಯ ಹೆಂಡತಿ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಳು.

ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಕೊಂಗು ವೇಲಾಲರ್

ಕೊಂಗು ವೇಲಾಲರ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಂಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಂಗು ವೆಲ್ಲಾಲರನ್ನು ಒಂದು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಜಾತಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 1975 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಮರು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದರು

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ವೆಳ್ಳಲಾರ್ ಆಫ್ ಕೊಂಗು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಗು ವೆಳ್ಳಲಾರ್ ಮಾಹಿತಿ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ. ಅವರನ್ನು "ಬುಪಾಲನ್", ಗಂಗವಂಶಂ, ಕುಡಿಯನವರ್ ಮತ್ತು ವಿವಸಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗೌಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಎಂದು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲ 
ಕೊಂಗು ವೆಲ್ಲಾಲರ್ ಪುರಾಣಂ ಪ್ರಕಾರ, 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾವಿದ್ವಾನ್ ಕಂದಸಾಮಿ ಕವಿರಾಯರ ಕೃತಿಯು, ಕೊಂಗು ದೇಶದ ವೆಲ್ಲಾರ್ ಅವರ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದು, ಹಸಿವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಮರಬಾಲನ್. Marabalan ಕೃಷಿ ತಿರುಗಿ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಆಯಿತು ವೆಳ್ಳಲಾರ್ . ಮರಬಾಲನ್ ಗಂಗವಂಶ, ದೇವರು, ವೆಲ್ಲಾಲರ್, ಬುಬಾಲನ್, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವಿಧ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು  [4]  ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆರೆಯ ಭಾಗಗಳ ಗಂಡಾದಿಕರ ವೊಕ್ಕಲಿಗರು ಸಹ ಗಂಗಾ ತೀರದಿಂದ ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.   ಬರ್ಟನ್ ಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಗಂಗಾಡಿಕಾರರು ಮತ್ತು ಕೊಂಗು ವೆಲ್ಲಾಲರುಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಕೊಂಗು ವೆಲ್ಲಾಲರ ಧರ್ಮ 
ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು. ವಿಜಯಮಂಗಲಂ, ಚಿನಾಪುರಂ, ವೆಲ್ಲೋಡು, ಪೆರುಂಡುರೈ, ಪಳನಿ, ಐವರ್ಮಲೈ ಮತ್ತು ಪೂಂತುರೈಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸಿದ್ಧರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಕೌಂಟರ್‌ಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಸಭೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಒಂದೇ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಭೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕುಲಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕುಲವು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು 
ಈ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆ, ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಭೂಮಾಲೀಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣದಾತರು .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಝಾಕ್ ಲೂಯಿಸ್ ಡಾವೀಡ್

ಝಾಕ್ ಲೂಯಿಸ್ ಡಾವೀಡ್ (1748-1825). ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾವಚಿತ್ರಕಾರ. ಶ್ರೀಮಂತರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಕಲೆ 
ಈತ ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಬೂಜ್ರ್ವಾ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. 1766ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಜೆ.ಎನ್. ವೀಯನ್ ಎಂಬಾತನ ಬಳಿ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ. ಮೊದಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೋತರೂ ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿ ಡಿ ರೋಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ. ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾವಶೇಷಗಳನ್ನು ರೆನಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷ ಪುಳಕಿತನಾದ. ಮುಂದೆ ಅದೇ ಈತನ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ವಿಂಕಲ್‍ಮಾನ್, ಫೂಸನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇವನಿಗೆ ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಭಿರುಚಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆಗ ಬರೆದ ಈತನ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಲಿಸೇರಿಯಾಸ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ವಿಶೇಷ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿತು. ಅನಂತರ ಈತ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ಡೆತ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ (1787, ಸಾಕ್ರಟೀಸನ ಮರಣ) ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈತ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಲಾಭಿರುಚಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಕಲೆಯನ್ನು ನೀತಿಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕೇ ವಿನಾ ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಗೆ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು ಈತನ ಅಭಿಮತ.

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (1789-1799) ಈತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಪಕ್ಷವಹಿಸಿ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಓತ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್ (1791) ಎಂಬ ಈತನ ಅಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ನಾಯಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹುತಾತ್ಮರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರತ್, ಜೋಸೆಫ್ ಬರ್ರಾ ಮುಂತಾದವು ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು. ಕ್ರಾಂತಿ ನಾಯಕರ ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಈತನನ್ನು 1792ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಗೆ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್‍ವೆನ್‍ಷನ್) ಚುನಾಯಿಸಿ ನೂತನ ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯದ ಕಲೆಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಈತನಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈತನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೋಬ್ಸ್‍ಪಿಯರ್‍ನ ಪತನಾನಂತರ ಈತನನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ ವಿಮೆನ್ ಎಂಬ ಅನ್ಯಾದೃಶ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ದಾರುಣ ದುರಂತವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಡಾವೀಡ್‍ನ ಬದುಕಿನ ಹೊಸಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈತನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಈತನನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ. ಈತ ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ. ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಯಾಕಾಲದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಕೆಲವು ಉತ್ತ್ಕೃಷ್ಟ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ (ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ) ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹೊಸದೊಂದು ರಚನಾವಿಧಾನವನ್ನೇ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಪತನವಾದಾಗ ಡಾವೀಡ್ ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ. 

1816ರಿಂದ 1825ರವರೆಗೆ ಬ್ರಸಲ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದು ಅಮೂರ್ ಅಂಡ್ ಸೈಕಿ (1817) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಡಿಸ್‍ಅರಮ್ಡ್ ಬೈ ವೀನಸ್ (1824) ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಿಚ್ಚಳ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಇವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಈತನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈತ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ನಡುವಣ ಸೇತುವೆಯಂತಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಒಬ್ಬ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರು ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ-ಆದರೆ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಂಡಿತರು ಈತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಅವನ್ನು ಕಠಿಣ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಸಂಗತಿ. ಈತನಿಂದ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಾದ ಝಾರಿಕೋ, ಡಲಾಕ್ರ್ವಾ ಮುಂತಾದವರು.

ಕಲಾವಿದರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಓಲೊಫ್ ವಾನ್ ಡಾಲಿನ್

ಓಲೊಫ್ ವಾನ್ ಡಾಲಿನ್ (1708-1763). ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಲೇಖಕ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗದ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಪಕನೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಬದುಕು, ಬರಹ
ಹಾಲೆಂಡಿನ ಎನ್‍ಬರ್ಗ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಾದ್ರಿಯ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ ವೇಳೆಗೆ ಲುಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ಪಡೆದು, 1726ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಸ್ಟಾಕ್‍ಹೋಮಿನ ರಾಜಮನೆತನದವರೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ 1727ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡುದರಿಂದ ಅರಮನೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಸಮಯಕವಿತ್ವದ ಚುರುಕು ಈತನ ಮುಖ್ಯ ಗುಣವೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಆಶುಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ಚಾಟಿಯಂತೆ ಪೆಟ್ಟುಕೊಡುವ ವಿಡಂಬನೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಾಗಿದ್ದು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದುವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ಅಡಿಸನ್ನನ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾನ್ಸ್‍ಕಾ ಆರ್ಗಸ್ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು 1732ರಿಂದ 1734ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಆಗಿನ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಸ್ವೀಡನ್ನಿಗೆ ಬರಲು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿ ನವೋದಯದ ಜನಕನೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಚಾರಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಇವನ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಪಂದನ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗದ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಪಕನೆಂಬ ಹೆಸರು ಈತನಿಗೆ ಬಂತು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ ನಾಟಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಈತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಕೋಲಿಯರನ ನಾಟಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಿನ ಗಂಡ" ಎಂಬ ವಿನೋದ ನಾಟಕವನ್ನು ರೇಸಿನನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿನ್‍ಹಿಲ್ಡ ಎಂಬ ದುರಂತನಾಟಕವನ್ನು 1738ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಆಡಿಸಿದ. ಆದರೆ ಈತ ಬೇರೆ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರೂ ನಾಟಕದ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಈತನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದುವು. ಈತನ ನಾಟಕಗಳು ಓದಲಿಕ್ಕಾಗಲೀ ಆಡಲಿಕ್ಕಾಗಲೀ ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.	ರಾಜಕೀಯ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ ಬಾಳಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ. ರಷ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಬೇಡವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಕೃತಿ ಸಾಗನ್ ಓಮ್ ಹಾಸ್ತೆನ್ 1740ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕ ಸ್ವಿಫ್ಟ್‍ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯೇ ಇವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಚನೆ. ಯುದ್ಧದ ದುರಂತ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದಾಗ ತನ್ನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸ್ವೇನ್ಸ್‍ಕಾಫ್ರಿಹ್ರ್ಟೆ (ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1742). ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗಿ ಕೇವಲ ಅರಮನೆಯ ಆಡಳಿತವೊಂದೇ ದೇಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲದೆಂಬುದು ಈತನ ವಿಚಾರವಾಗಿದ್ದು ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಅರಮನೆಯವರ ಪ್ರೀತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಗಸ್ಟೇವಸ್‍ಗೆ (ಮುಂದೆ ಅರಸು ಗಸ್ಟೇವಸ್ III) ಪಾಠಹೇಳುವ ಅಧ್ಯಾಪಕನೆಂದು ಈತ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದು 1750ರಲ್ಲಿ. ಈತನಿಗೆ ನೋಬ್ಲ್ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ ಎಂಬುದರ ಹಾಗೆ) ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು (1751). ರಾಣಿ ಲೂಯಿಸಾಳ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಈತ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ 1756ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ. 1761ರ ವರೆಗೂ ಈ ಕಳಂಕ ಇವನ ಮೇಲಿದ್ದು 1761ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅರಮನೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಮೊದಲಿನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇ ಬಂದ. ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ನರಳಿದ. 1763ರ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಅತ್ಯಂತ ಖಿನ್ನವಾಗಿ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಈತನಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. 1747 ರಿಂದ 1762ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈತ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸ-ಸ್ವಿಯಾ ರೀಕೆಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾವನ್ನು ಮುರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಇವನ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಬರಹಗಾರ
ಲೇಖಕರು
ಡಿಯೊಡಾನ್ನಿ ಡಾಲಾಮ್ಯ

ಡಿಯೊಡಾನ್ನಿ ಡಾಲಾಮ್ಯ (	1750-1801). ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.

ಬದುಕು, ಸಾಧನೆ

ಜನನ ಆಗ್ನೇಯ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭಾಗವಾದ ಈಜಿûೀರ್ ವಿಭಾಗದ ಡಾಲಾಮ್ಯ ಎಂಬಲ್ಲಿ (23-6-1750; ಮರಣ 28-11-1801). ಇನ್ನೂ ಹರೆಯದವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಈತನಿಗೆ ಮೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮಾಲ್ಟ ಎಂಬ ಗೌರವ ಸಂದಿತ್ತು. 25ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಈತ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಚುನಾಯಿತನಾದ. ಇನ್ನೂ 19ನೆಯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಕೊಲೆಯ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಈತನಿಗೆ ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇವನ ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಇದನ್ನು 9 ತಿಂಗಳ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಇಳಿಸಿದರು. ಜೈಲುವಾಸದ ಬಳಿಕ ಇವನಿಗೆ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಕೊಟ್ಟರು. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದು ನಿಸರ್ಗವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. 
ಕಾರಾಗೃಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಬಳಿಕ ಸ್ಪೇನ್, ಸಿಸಿಲಿ, ಕ್ಯಾಲಂಬ್ರಿಯ, ಪೈರೆನೀಸ್, ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ. ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಈತ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1783-84). ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈತ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1789-90) ಖನಿಜವೊಂದಕ್ಕೆ ಈತನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಡಾಲೊಮೈಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಇದೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಬೋನಾಪಾರ್ಟ್ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿe್ಞÁನಿಯಾಗಿದ್ದ (1798) ಈತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಾಗೃಹವಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ತುಂಡೊಂದನ್ನು ಲೇಖನಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ದೀಪದ ಕಾಡಿಗೆಯನ್ನೇ ಮಸಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬೈಬಲಿನ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಈ ಬರೆಹ 1801ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. 1800ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಶಾಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಡಾಲಾಮ್ಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ. ಈಕೋಲೆ ಡೆಸ್ ಮೈನ್ಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಉಂಟು.

ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾರ್ಜ್ ಡಾರ್ಲಿ

ಜಾರ್ಜ್ ಡಾರ್ಲಿ( 1795-1846). ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕವಿ ಹಾಗೂ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಲೇಖಕ.

ಬದುಕು, ಗಣಿತ, ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ಗಣಿತ ಈತನ ಪ್ರಿಯ ವಿಷಯ. ಆದರೆ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಇದ್ದ ಉಗ್ಗಿನಿಂದಾಗಿ ಈತ ತನ್ನ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸದಾ ಖಿನ್ನನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದು 1822ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ. ತನ್ನಂತೆಯೇ ಉಗ್ಗುತಿದ್ದ ಚಾರ್ಲ್ ಲ್ಯಾಮನ ಸ್ನೇಹ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಥೇನಿಯಮ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬಹಳ ಹರಿತವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಹೆಸರಾದ. ಇವನ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾಲೇಖನಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಸರಳ ರಗಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಾದರೂಪದ ಕವಿತೆ ಎರರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‍ಟಿಸೀ 1822ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 1826ರಲ್ಲಿ ಲಿಲಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ವೇಲ್ ಎಂಬ ಈತನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಈತ ಜಾನ್ ಲೇಸಿ ಎಂಬ ಹುಸಿ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ. 1827ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯ ಎಂಬ ಕವನವನ್ನು ಬರೆದ. ಅದು ಸೊಗಸಾಗಿದೆಯೆಂದು ಲ್ಯಾಮ್ ಹೊಗಳಿದ. 1829ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಐಡ್ಸ್‍ನೆಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥಾಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಇವನಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣಪುಸ್ತಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರ, ರೇಖಾಗಣಿತ, ಬೀಜಗಣಿತ ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುದುದಲ್ಲದೆ ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿಕಲ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗೀಳು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಈತ ಬರೆದ ತಾಮಸ್ ಬೆಕೆಟ್ (1840) ಮತ್ತು ಎತೆಲ್ಸ್‍ಲನ್ (1841) ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಟಕಗಳೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿವೆ. 1840ರಲ್ಲಿ ಬೋಮಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೆಚರ್ ಅವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಡಾರ್ಲಿಯ ಕೀರ್ತಿ ಅವನ ಅಪೂರ್ಣ ಗೀತಕಾವ್ಯ ನೆಪೆಂತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಕೃತಿ 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಕವಿಗಳೂ ಇದನ್ನು ಮೂಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯೆಂದು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ; ಕೋಲ್‍ರಿಜ್‍ನ ಅಲೌಕಿಕ ಕನಸಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ನೆನಪು ಕೊಡುವಂಥ, ಅತಿ ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನೆಯ ಕಾವ್ಯವೆಂದು ಇದನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಾದಕವಾದ ಕನಸಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಬೆಂಕಿಮೋಡದಂಥ ಚಮಕು, ಅತಿಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ ಬಹಳ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಛಂದಸ್ಸು, ಅಂತರಂಗಿಕ ತುಮುಲವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೋರುವ ಭಾವದ ಆಳ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ ಸಂಕೇತಗಳು- ಇವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಕವಿತೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಮಲು ತರಿಸುತ್ತದೆಂದು ಇಂದಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರು ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ಸಹ ನೋಡಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಬೇಸರ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಗಳಿಂದ ಡಾರ್ಲಿ 1846ರ ನವೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ. 	ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತರ್ಯವನ್ನು ಡಾರ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪಾಲ್‍ ಗ್ರೇವ್ ತನ್ನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಷರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಶತಮಾನದ ಅನಾಮಿಕ ಕವಿಯೊಬ್ಬನ ಉತ್ತಮ ಭಾವಗೀತೆಯೆಂದು ಡಾರ್ಲಿಯ ಇಟ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಐ ಡಿಸೈರ್- ಎಂಬ ಗೀತಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಬರಹಗಾರ
ಲೇಖಕರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನೀರಸಾಗರ

ನೀರಸಾಗರವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಕಲಘಟಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ.    

ಇದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳೀ, ಧಾರವಾಡಗಳಿಂದ ೧೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬೃಂದಾವನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ  ಮೀನುಮರಿ ಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರವೂ ಇದೆ.

ನೀರಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ 
ಇಲ್ಲಿನ ಕೆರೆಯು ೧೯೫೫ರಿಂದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಬೇಡ್ತಿ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾದಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ೧.೦೨ ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳೀ-ಧಾರವಾಡ ಅವಳಿನಗರದ ಜನತೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಇದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಶೇ.೨೫ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕೆರೆಯು ತುಂಬಲು ಬೇಡ್ತಿ ಹಳ್ಳದ ನೀರು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕೆರೆ 181 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಬರುತ್ತಾದರೂ ಹೊಟೆಲ್,ಅಂಗಡಿ, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಇಲ್ಲ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ 290 ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 1,493 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 803 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 690 ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 0-6 ವಯಸ್ಸಿನ 213 ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಾಶಯಗಳು
ಸನಿ ಮಠ

ಸನಿ ಮಠವು ಸನಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಕ್ಕ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಡ್ ಕಣಿವೆಯು ಲಡಾಖ್‍ನ ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನ ಮಧ್ಯ ಬಯಲಿನೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಪದುಮ್‌ನ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಡ್ರುಕ್ಪಾ ಕಾರ್ಗ್ಯು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪಂಥದ ಏಕೈಕ ಮಠವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತೂಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಗೋಂಪಾವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನಿಕಾ ಸ್ತೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಶಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕನಿಷ್ಕನ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿವರಗಳು 
ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗೋಂಪಾವನ್ನು ಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೋಟೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕನಿಕಾ ಸ್ತೂಪವು ಸುತ್ತಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪಗಳಿವೆ. ಕನಿಕಾ ಸ್ತೂಪದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪೂರ್ವದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ನಿಂತ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ.

ಸಭಾಂಗಣ ಅಥವಾ ದುಖಾಂಗ್ ೧೬ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಚಂಬಾ, ಚೆನ್ರೆನ್ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಸಂಭವ ಜೊತೆಗೆ ಇತರರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಲಿಪೀಠದ ಹಿಂದಿರುವ ಗೊಂಗ್‍ಖಾಂಗ್ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಚೊ ರಿನ್‍ಪೋಚೆಯ ಪುರಾತನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ಯೂರ್‌ನ ಪವಿತ್ರ ಸಂಪುಟಗಳಿರುವ ಪುಸ್ತಕದ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನರೋಪಾನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತಿಳಿಗಚ್ಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನನ್ಯ ಉಬ್ಬಿದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಬಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಗೂಡುಗಳಿವೆ. ಗೊಂಪಾಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ "ದೊಡ್ಡ ಹಳೆಯ ಪೋಪ್ಲರ್‌ಗಳ ಭವ್ಯವಾದ ತೋಟ" ಕೂಡ ಇದೆ - ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಜ಼ನ್‍ಸ್ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಸಂತೋಷದಾಯಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಮತೀಯರ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಠದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮಶಾನವು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪುರಾತನ ಶಿಲಾ-ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆಯಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೈತ್ರ್ಯನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರು ಸುರಿದ ಯಜ್ಞದ ಬಳಕೆಯ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಅದು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಪಟಸ್ತಂಭ ಕೂಡ ಇದೆ.

ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 Bhasin, Sanjeev Kumar. (2008). Amazing land Ladakh: places, people, and culture. Indus Publishing Company.  .
 Francke, A. H. (1914, 1926). Antiquities of Indian Tibet. Two Volumes. Calcutta. 1972 reprint: S. Chand, New Delhi.
 Gutschow, Kim (2004). Being a Buddhist Nun: The Struggle for Enlightenment in the Himalayas. Harvard University Press. ISBN

978-0674012875.

 Loram, Charlie (2004). Trekking in Ladakh, 3rd: India Trekking Guide. First edition 1996. Third edition. Trailblazer Publications.  ISBN 978-1-873756-75-1.
 Rizvi, Janet. 1998. Ladakh, Crossroads of High Asia. Oxford University Press. 1st edition 1963. 2nd revised edition 1996. 3rd impression 2001.  ISBN 0-19-564546-4.
 Osada, Yukiyasu, Gavin Allwright and Atushi Kanamaru. (2000). Mapping the Tibetan World. Reprint 2004. Kotan Publishing. Tokyo, Japan.  ISBN 0-9701716-0-9.
 Schettler, Margaret & Rolf (1981). Kashmir, Ladakh & Zanskar. Lonely Planet Publications. South Yarra, Victoria, Australia.  ISBN 0-908086-21-0.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Description of Sani Monastery.
ಲಡಾಖ್
ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳು
ಜೀನ್ ಗಾಸ್ಟನ್ ಡಾರ್ಬೋ

ಜೀನ್ ಗಾಸ್ಟನ್ ಡಾರ್ಬೋ (1842-1917) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಲಂಬಾತ್ಮಕ ತಲಗಳು (orthogonal surfaces), ಅನಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತ್ಮಕ ಜ್ಯಾಮಿತಿ (infinitesimal geometry), ಬೃಹತ್ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸನ್ನಿಹಿತೀಕರಣ (approximation) ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.

ಬದುಕು
ಡಾರ್ಬೋ ಜನಿಸಿದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ನೈಮ ಎಂಬಲ್ಲಿ (13-8-1842); ಮರಣ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ (25-2-1917). ಈತ ಏಳು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ತಾಯಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದ ಎಕೋಲೆ ನಾರ್ಮಲ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿ ಪಾಸ್ತರನು ಇವನಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದ. ಕಾಲೇಜ್-ಡಿ-ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಗಣಿತಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಜೋಸೆಫ್ ಬಟ್ರ್ರಾಂಡ್ ಎಂಬಾತನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ (1866-67). ಮುಂದೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಗಳಾದ ಲೈಸೀ-ಲೂಯೀ-ಲಿ-ಗ್ರಾಂಡ್, ಎಕೊಲೆ ನಾರ್ಮಲ್ (1872-73) ಮತ್ತು ಸೋರ್ಬೊನ್ (1873-1890) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವಿದೇಶೀಯ ಸದಸ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಪಾರಿತೋಷಿಕ ಪದಕವನ್ನು 1916ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದ.

ಗಣಿತದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆ 
ಜ್ಯಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಬೋನ ಮೊದಮೊದಲ ಲೇಖನಗಳು (1864-66) ಲಂಬಾತ್ಮಕ ತಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. 1873ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ "ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೈಜಿಕ ತಲಗಳ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವರ್ಗ" ಎಂಬ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಚಾಕ್ರಿಕಗಳು (cycloids) ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಜಾತಿಯ ತಲಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಡಾರ್ಬೋ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. "ತಲಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನ್ವಯಗಳು" ಎಂಬುದು ಡಾರ್ಬೋನ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಕಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. "ಲಂಬಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳು" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು 1898ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬಾತ್ಮಕ ತಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಡ್ಯೂಪಿನ್ ಎಂಬಾತನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಡಾರ್ಬೋ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರೀಕರಿಸಿರುವನು. ಗಣಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲೂ ಈತನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಾರವತ್ತಾದವು. 1870ರ ಲೇಖನ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಆಂಶಿಕ ಅವಕಲ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ಡಾರ್ಬೋ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೀಮಾನ್ ಅನುಕಲನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಬೋನ ಪ್ರಮೇಯ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಬೋನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಹೆಸರಾದುವು. ಮಿಶ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಕೂಡ ಈತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲವೆ. ಬೃಹತ್ ಧನಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಈತ 1878ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ತ್ರಿಕೋನ ಮಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.

ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದಿನ

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದಿನವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1966 ರಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿವೇಶನದ 14 ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1967 ರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಗುರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು. ಆಚರಣೆಗಳು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.  

ಕೆಲವು 77.5 ಕೋಟಿ ಜನರು ಕನಿಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಐದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ;  6.07 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತಾರೆ .  

ಯುನೆಸ್ಕೋದ "ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ"ದ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವರದಿ (2006) ಪ್ರಕಾರ,  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ  ವಯಸ್ಕರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (58.6%), ನಂತರ ಸಹಾರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ  ಆಫ್ರಿಕಾ (59.7%) ಇದೆ.  ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಬುರ್ಕಿನಾ ಫಾಸೊ (12.8%), ನೈಜರ್ (14.4%) ಮತ್ತು ಮಾಲಿ (19%). ವರದಿಯು ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಡಾರ್ಡ್ನೆಲ್ಸ್‌

ಡಾರ್ಡ್‍ನೆಲ್ಸ್ -ಮಾರ್ಮರಾ ಮತ್ತು ಇಜೀಯನ್ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಜಲಸಂಧಿ. ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಲಸ್‍ಪಾಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಇಜೀಯನ್ ತೀರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಟ್ರೋಆಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಡಾರ್ಡನಸ್ ನಗರದಿಂದಾಗಿ ಈ ಜಲಸಂಧಿಗೆ ಡಾರ್ಡನೆಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಪಾರ್ತಿಯನ್ ದೊರೆ 6ನೆಯ ಮಿತ್ರಡೇಟಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು.132-ಕ್ರಿ.ಪೂ.63) ರೋಮಿನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತು ರೋಮನ್ ಸೇನಾನಿ ಸುಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು (ಕ್ರಿ.ಪೂ.85) ಡಾರ್ಡನಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ.  ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಜಕ್ರ್ಸೀ ಸನ ಸೈನ್ಯ ದಾಟಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಜಲಸಂಧಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಗಳಿಸಿದೆ. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನಿನಿಂದ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಮಹಾದ್ವಾರದಂತಿರುವುದರಿಂದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಂಟು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಇದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯೊಂದು ತುರ್ಕಿಯ ಮೈನ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬಾಸ್ಪರಸ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹಾರ್ನ್‍ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತುರ್ಕಿ ಸಮರ ನೌಕೆಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿತು.

ಇತರ ಮಾಹಿತಿ 
ಯೂರೋಪಿನ ಗಲಿಪಲೀ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ವಾಯುವ್ಯ ದಡ; ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್ ಇದರ ಆಗ್ನೇಯ ದಡ. ಇದರ ಉದ್ದ 61 ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲ 7 ಕಿ.ಮೀ.; ಸರಾಸರಿ ಆಳ 30 ಫ್ಯಾದಮ್. ಇಜೀಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಮರಾ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಿರುಸಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಡಲಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳುಂಟು. ಇವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಡಬ್ಬೀಕರಿಸುವುದು ತೀರದ ಚಾನಕಲೇ ಮತ್ತು ಗಲಿಪಲೀ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು. ಜಲಸಂಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಜೀಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸೆಡುಲ್‍ಬಾಹೀರ್ ದುರ್ಗವೂ ಏಷ್ಯನ್ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಮ್‍ಕಾಲೇ ದುರ್ಗವೂ ಇವೆ; ಮಾರ್ಮರಾ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಗಲಿಪಲೀ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್ಸ್‍ಕೀ ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ.

ಭೂಗೋಳ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಾಮ

ಡಾಮ - ಆರ್ಟಿಯೊಡಾಕ್ಟಿಲ ಗಣ, ಸರ್ವಿಡೀ ಕುಟುಂಬ, ಸರ್ವಿನೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಿಂಕೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಫ್ಯಾಲೊ ಜಿಂಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. 

ಇದರಲ್ಲಿ ಡಾಮ ಡಾಮ ಮತ್ತು ಡಾಮ ಮೆಸೊಪೋಟೇಮಿಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟು. ಮೊದಲನೆಯದು ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪಿನ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ವಲಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯದು ಪರ್ಷಿಯ, ಇರಾಕ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಡಾಮ ಡಾಮವನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್, ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಾಮ ಡಾಮ ಜಿಂಕೆಯ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 1 ಮೀ. ಉದ್ದ 1.3-1.6 ಮೀ. ತೂಕ 40-80 ಕೆ.ಜಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 18 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಬಾಲ ಉಂಟು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು. ಬೆನ್ನಮೇಲೆಲ್ಲ ಬಿಳಿಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳುಂಟು. ಉದರ ಭಾಗದ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬೂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಚುಕ್ಕೆಗಳೂ ಕಾಣೆಯಾಗುವುವು. ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉದುರು ಗೊಂಬುಗಳಿವೆ. ಕೊಂಬುಗಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಅಗಲವಾಗಿ ಹಸ್ತದಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳಂಥ ಅನೇಕ ಕವಲುಗಳುಂಟು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೊಂಬುಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಉದುರಿಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಹೊಸ ಕೊಂಬುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುವು.
ಡಾಮ ಸಂಘಜೀವಿ; ಸಣ್ಣ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆದೆಗಾಲವನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮರಿಗಳು ಬೇರೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಿರುಗಾಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಕೂಡುವ ಕಾಲ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗಳು ಅನೇಕ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗುಂಪು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಿ ಓಡಿಸುವುವಲ್ಲದೆ ಮಂದ್ರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಗೈಯುತ್ತ ಒಂದು ವಿಧದ ಪ್ರಣಯನೃತ್ಯವಾಡುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುವುವು. ಜೂನ್-ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವುವು. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು 230 ದಿವಸಗಳು. ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮರಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಮೈಬಣ್ಣ ವಯಸ್ಕಗಳಿಗಿಂತ ಗಾಢವಾದುದು. ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಡಾಮ ಜಿಂಕೆಯ ಆಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳು. ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಕಬಹುದು.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೆ.ಟಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್

ಕೆ.ಟಿ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ (೧೯೪೭-೨೦೦೯) ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಾರ.

ಜನನ
ಇವರು ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ.

ಜೀವನ
ಇವರು ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇವರು ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ "ಮುಂಬಯಿ ಪತ್ರ"ಎಂಬ ಅಂಕಣ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. 
ಹಲವಾರು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಉತ್ತಮ ಕಥೆಗಾರರೂ ಅಗಿದ್ದರು.ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಥೆಗಾರ ನಿರಂಜನ ಹಾಗೂ ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕ ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವ ನಾಯರ್ ಇವರ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾಗಿತ್ತು.

ಕೃತಿಗಳು
ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು
 ದೇವಕಿಯಮ್ಮನ ತರವಾಡು ಮನೆ
 ಜುಗಲಬಂದಿ
 ಮುಂಬಯಿ ಪತ್ರ
 ಬಾಳ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂದರ್ಶನಗಳು

ನಿಧನ
ಇವರು ತಮ್ಮ ೬೨ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮೇ ೧೯ ೨೦೦೯ ರಂದು ಪುಣೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮುಂಬಯಿನ ಲೇಖಕರು
ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಡಾಬ್ರೂಜ

ಡಾಬ್ರೂಜ ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ; ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರಪ್ರದೇಶವಾದ ಇದು ರೂಮೇನಿಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಬಲ್ಗೇರಿಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 8,979 ಚ.ಮೈ. ಕನ್‍ಸ್ಟಾನ್ಸ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣ. ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,72,464 (1970).
ಡಾಬ್ರೂಜ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳೂ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಶಾಲ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯದು ಶುಷ್ಕ ವಾಯುಗುಣ. ದಕ್ಷಿಣದ ಎತ್ತರದ ನೆಲ ಫಲವತ್ತಾದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಬ್ರೂಜದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತುಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.5 ಮತ್ತು 4ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿತಿಯನ್ನರು ಸ್ಥಳೀಯ ತ್ರೇಸಿಯನರನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಿತಿಯ ಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಸಿತಿಯ ಪೊಂಟಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.75ರ ಅನಂತರ ಇದು ರೋಮನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಗಾತ್, ಆಲನ್ ಮತ್ತು ಹೂಣ ಜನಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಲ್ಗೇರಿಯನರ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1018ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಿeóÁಂಟಿನರು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 1186ರಲ್ಲಿ ಇದು ರೂಮೇನಿಯನ್-ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಆಟೊಮನರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1878ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ರೂಮೇನಿಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಬಲ್ಗೇರಿಯ 1913ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಡಾಬ್ರೂಜವನ್ನು ರೂಮೇನಿಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು, 1940ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಿತು.

ಭೂಗೋಳ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ನೇಲಿಯಸ್ ಡಾನ್‍ಡರ್ಸ್

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ನೇಲಿಯಸ್ ಡಾನ್‍ಡರ್ಸ್ (1818-1889) 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಡಚ್ ವೈದ್ಯ; ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ; ನೇತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಮೊತ್ತಮೊದಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾತ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
1818ರ ಮೇ 27ರಂದು ಟಿಲ್‍ಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಜನನ. ಯುಟ್ರೆಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲೇ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.

1847ರಲ್ಲಿ ಅಂಗಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಈತ ನೇತ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅನೇಕ ಆಕ್ರಮಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ. ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ ನೊಣಗಳು ಹಾರಾಡುವಂತೆ ಭ್ರಮೆ (ಮಸ್ಕೆ ವಾಲಿಟಾನ್‍ಟಿಸ್-1847), ದೃಷ್ಟಿ ಅಕ್ಷಗಳ ಅಭಿಸರಣೆ (ಕನ್‍ವರ್ಜೆನ್ಸ್) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಹವಣಿಕೆ (ಅಕಾಮಡೇಷನ್) ಇವುಗಳಿಗಿರುವ ಸಂಬಂಧ (1848), ಚಾಳೀಸು (1858), ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯ (ಎಮೆಟ್ರೋಪಿಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟಿಗ್ಮಾಟಿಸಮ್ 1860-62) ಮುಂತಾದುವು ಇವನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಸಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಕಣ್ಣು ರೋಗಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಡಾನ್‍ಡರ್ಸ್ 1851ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನ (ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್), ಅಕ್ಷಿಪಟಲವನ್ನು (ರೆಟಿನ) ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಲಕರಣೆ ನೇತ್ರದರ್ಶಕ (ಆಫ್ತಾಲ್‍ಮಾಸ್ಕೋಪ್), ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸ್ತಂಭಮಸೂರ (ಸಿಲಿಂಡ್ರಿಕಲ್ ಲೆನ್ಸ್) ಮತ್ತು ಅಶ್ರಕೀಯ ಮಸೂರ (ಪ್ರಿಸ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಲೆನ್ಸ್) - ಇವು ಡಾನ್‍ಡರ್ಸನ ಆವಿಷ್ಕರಣಗಳು. 1864ರಲ್ಲಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಕಾರಗಳು (ದಿ ಅನಾಮಲೀಸ್ ಆಫ್ ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಅಂಡ್ ಅಕಾಮಡೇಷನ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಡಾನ್‍ಡರ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ. 

1889ನೆಯ ಮೇ 24ರಂದು ಇವನ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿತು.

ನೇತ್ರತಜ್ಞರು
ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವೈದ್ಯರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಾನಿಗಾಲ್

ಡಾನಿಗಾಲ್ - ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಅಲ್ಸ್‍ಟರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೌಂಟಿ, ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಪೆರಿ ಮತ್ತು ಟಿರೋನ್ ಕೌಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಕ್ ಫಾಯಿಲ್ ಅಳಿವೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಫರ್ಮನ ಮತ್ತು ಲೀಟ್ರ ಕೌಂಟಿಗಳು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,865 ಚ.ಮೈ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,08,000 (1971).

ಡಾನಿಗಾಲ್ ಕೌಂಟಿ ಪರ್ವತಸೀಮೆ. ಮಕಿಷ್ (2,197'), ಎರಗಾಲ್ (2,463') - ಇವು ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳು. ದಕ್ಷಿಣದ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಡೆರಿವೀಗ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಕ್ಯಾಲಿಡೋನಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗಗಳು.

ಡಾನಿಗಾಲ್ ತೀರ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕುಡೊಂಕು. ಲಫ್ ಸ್ವಿಲಿ ಮತ್ತು ಲಫ್ ಫಾಯಿಲ್ ಮುಖ್ಯ ಕೊಲ್ಲಿಗಳು. ಈ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇನಿಷೊವೆನ್ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪವಿದೆ. ಇದರ ಉತ್ತರಭಾಗದ ತುಟ್ಟತುದಿಯ ಮಾಲಿನ್ ಭೂಶಿರವೇ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಸ್ಥಳ. ತೀರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೆ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಫಿನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ನ್ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು.

ವಾಯುಗುಣ 
ಡಾನಿಗಾಲಿನದು ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ವಾಯುಗುಣ: ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬೇಸಗೆ ಮತ್ತು ಹಿತವಾದ ಆದ್ರ್ರ ಚಳಿಗಾಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಡಾನಿಗಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ಉಷ್ಣತೆ 40ಲಿ-44ಲಿಈ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ 56ಲಿ-58ಲಿಈ. ಕೌಂಟಿಯ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ 40" ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ವ್ಯವಸಾಯ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೈಗಾರಿಕೆ 
ಫಾಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಲವತ್ತಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; ವ್ಯವಸಾಯಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 1/3 ಭಾಗ ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಪ್ರಧಾನ ಜೀವನೋಪಾಯ. ದನ, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಓಟ್ಸ್, ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕೌಂಟಿ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎರಡನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು. ಮೀನು ಸಂಸ್ಕರಣ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಕೇಂದ್ರವಾದ ರೇವುಪಟ್ಟಣ ಕಿಲಿಬೆಗ್ಸ್. ಸಮುದ್ರ ಜೊಂಡಿನಿಂದ ಐಯೊಡಿನ್ ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾದ ಕೆಲ್ಪವನ್ನು ಈ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಗಳಲ್ಲೂ ಮೀನು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಡಾನಿಗಾಲ್‍ನ ಸಮುದ್ರತೀರದ ರಮಣೀಯ ತಾಣಗಳನ್ನು, ಬೀಚುಗಳನ್ನು, ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಅವರ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಸಾಧನಗಳು.

ಲಿನನ್, ಮುಸ್ಲಿನ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಹದಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೂ ಇವೆ.

ಪಟ್ಟಣಗಳು 
ಡಾನಿಗಾಲ್ ಕೌಂಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಡಾನಿಗಾಲ್, ಬಂಕ್ರ್ಯಾನ, ಬ್ಯಾಲೀಷಾನನ್ ಮತ್ತು ಲೆಟರ್‍ಕೆನಿ. ಇದರ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರ ಲಿಫರ್ಡ್.

ಭೂಗೋಳ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಾನ್ (ನದಿ)

ಡಾನ್ - ಯುರೋಪಿನ ಐದನೇ ಉದ್ದವಾದ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು ರಶಿಯದ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.

ಇದು ಟೂಲ ಪಟ್ಟಣದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ, ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿ, ವೋಲ್ಗ ನದಿಗೆ 48 ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದ ವರೆಗೆ ಹರಿದು, ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿ, ಟ್ಯಾಗನ್‍ರಾಗ್ ಖಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಝೋವ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಈ ನದಿಯ ಉದ್ದ 1,224 ಮೈ. ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,70,849 ಚ.ಮೈ. ಉಗಮದಿಂದ ಸಂಗಮದ ವರೆಗೆ ನದಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಇಳಿತ 623' ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ ನದಿ ಬಲು ನಿದಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪುನೆಲದ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇದರ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವು ಮೀನುಗಾರ ಹಳ್ಳಿಗಳುಂಟು.

ಈ ನದಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಸು. 25 ಮೈ. ಅಗಲವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಆಳ 270'-400'. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಳಲು ದಿಬ್ಬಗಳಿವೆ. ವೋಲ್ಗದ ಬಳಿಯ ಮಹಾತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಟ್ಸಿಮ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದೊಳಕ್ಕೆ ಇದು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸು. 200 ಮೈ. ಉದ್ದವಿರುವ ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ವೋಲ್ಗ-ಡಾನ್ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಂಗವಾಗಿ 1950-51ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನದಿಯ ಬಲದಂತೆ ಎತ್ತರವೂ ಕಡಿದೂ ಅದ್ದು; ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇದು ಕಮರಿಗಳಿಂದ ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಎಡದಂಡೆ ತಗ್ಗು; ಆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಯಲುಗಳಿವೆ. ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗಿದಾಗ ಈ ನೆಲ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಟ್ಸಿಮ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದಾಗಿ ಕೆಳದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ ಆದಿಭಾಗದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ವರೆಗೆ ನದಿಯ ನೀರು ಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಡಾನ್‍ಗೆ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳುಂಟು. ಬಲದಂಡೆಯ ದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳು ಸಸ್ನಾ, ಟಿಕಾಯ ಸಸ್ನಾ, ಚಿರ್ ಮತ್ತು ಡನೆಟ್ಸ್. ಎಡದಂಡೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು ವರಾನಿಷ್, ಕಪ್ಯಾರ್, ಮೆಡ್ವೆಡಟ್ಸ, ಸಾಲ್ ಮತ್ತು ಮನಿಚ್.

ಡಾನ್ ನದಿಯ ಮುಖದಿಂದ ಹಿಡಿದು ವರಾನಿಷ್‍ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 50 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಖ್ಲೆಬ್ನೊಯೆ ವರೆಗೂ ನೌಕಾಯಾನ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಟ್ಸಿಮ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಅಧಿಕ. ಜಲಾಶಯದಲ್ಲೂ ಅದರಿಂದ ಕೆಳಗೂ ನೌಕಾಯಾನ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಸರಕನ್ನೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ಸಮುದ್ರಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಮರ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಸರಕುಗಳು ವೋಲ್ಗ-ಕಾಮ-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಜಲಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವೋಲ್ಗ-ಡಾನ್ ಕಾಲುವೆಯೂ ಸೇರಿದ ಡಾನ್ ನದೀವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹೆದ್ದಾರಿಯಂತಿದೆ. ಡಾನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ.

ಡಾನ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳು ವರಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ರಸ್ಟಾಫ್-ನಾ-ಡಾನು. ವೋಲ್ಗ-ಡಾನ್ ಕಾಲುವೆಯ ತುದಿಯ ಬಳಿ ಇರು ಪಟ್ಟಣ ಕಲಾಚ್. ಟ್ಸಿಮ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿದೆ ಅದು ಡಾನ್ ಕೆಳದಂಡೆಯ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಾನ್  ಹೆಸರಿನ ಬೇರೆ ನದಿಗಳು 
ಡಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇನ್ನೆರಡು ನದಿಗಳು ಉಂಟು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು (83 ಮೈ.) ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಇನ್ನೊಂದು (70 ಮೈ.) ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ಇವೆ.

ನದಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರೇಮಂಡ್ ಡಾಜ್

ರೇಮಂಡ್ ಡಾಜ್ (1871-1942). ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ.

ಬದುಕು 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕದ ವೋಬರ್ನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ. 1893ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ. ಅನಂತರ ತನ್ನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ಹಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವವೇತ್ತ ಹಾಗೂ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ಬೆನ್ನೋ ಐರ್‍ಮನ್ನನಿಂದ 1896ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್‍ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಆತನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ದುಡಿದ. 1898ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 4 ವರ್ಷ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ 1909ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಪೀಠವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ತರುವಾಯ ಯೇಲ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ತಾನು ನಿವೃತ್ತನಾಗುವ ವರೆಗೆ (1936) ದುಡಿದ. 1929ರಲ್ಲಿ ಆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದುದೂ ಉಂಟು.

ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 
ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಣ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಡಾಜ್ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಆತ ತಾನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಐರ್‍ಮನ್-ಡಾಜ್ ಟಾಚಿಸ್ಟೋಸ್ಕೋಪ್ ಮತ್ತು ಡಾಜ್‍ದರ್ಪಣ ಟಾಚಿಸ್ಟೋಸ್ಕೋಪ್. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆತ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸಿದ.

ಕೃತಿಗಳು 
ಡಾಜನ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ: ಬೇಸಿಕ್ ಕಂಡಿಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ವೇರಿಯಬಿಲಿಟಿ (1927), ಕಂಡಿಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾನ್ಸಿಕ್ವೆನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ವೇರಿಯಬಿಲಿಟಿ (1931).
ಅಲ್ಲದೆ ಆರ್.ಸಿ.ಟ್ರಾವಿಸನೊಂದಿಗೆ ಆತ ಸೆನ್ಸೊರಿ ಮೋಟಾರ್ ಕಾನ್ಸಿಕ್ವೆನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಸಿವ್ ಆಸಿಲೇಷನ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಯೂಜಿನ್ ಕಾನ್‍ನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಯೂಜಿನ್ ಕಾನ್‍ನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ದಿ ಕ್ರೇವಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಸುಪೀರಿಯಾರಿಟಿ (1931) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಹೆಸರು-ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಇನ್ ಆಟೋಬಯಾಗ್ರಫಿ (1930). ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆತ 1904-15ರ ವರೆಗೆ ದಿ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ; 1916-20ರ ವರೆಗೆ ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಪೆರಿಮೆಂಟಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ; 1921ರಿಂದ ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಸೈಕಾಲಜಿ; ಮತ್ತು 1904-10ರ ವರೆಗೆ ದಿ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಬುಲೆಟಿನ್ ಎಂಬ ನಿಯತ ಕಾಲಿಕೆಗಳ ಸಹ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ತಲೆಬುರುಡೆ

ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ತಲೆಬುರುಡೆ	ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮಾನವ ತಲೆಬುರುಡೆ. 

ಮಾನವನ ವಿಕಾಸ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ನೀಯಾಂಡರ್‍ತಾಲ್ ಮಾನವನ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. 1856ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ನೀಯಾಂಡರ್ ಕಣಿವೆಯ ಪೇಲಿಯೊಲಿತಿಕ್ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನವನ ಅಸ್ಥಿ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ನೀಯಾಂಡರ್‍ತಾಲ್ ಮಾನವನ ಅಸ್ಥಿ ಅವಶೇಷಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಂದರೆ, 1848ರಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾನವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯೊಂದು ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆಗ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ತಲೆಬುರುಡೆ ಸಾಧಾರಣ ರೀತಿಯದು. ಅದು ಹೆಂಗಸಿನ ತಲೆಬುರುಡೆ ಎಂದು ಈಗ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖದ ಎಲುಬುಗಳು ಮತ್ತು ಬಲ ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್ ಭಾಗದ ಎಲುಬುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಕಪಾಲದ ವಿಸ್ತಾರ ಸುಮಾರು 1280 ಮಿಲಿ ಲೀಟರ್. ಈ ತಲೆಬುರುಡೆ ಈಗ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದೆ. 

1926ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ನೀಯಾಂಡರ್‍ತಾಲ್ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಭಾಗಗಳು ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಅದು 5 ವರ್ಷ ಮಗುವಿನ ತಲೆಬುರುಡೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್ ಎಲುಬುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳದವಡೆಯು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಈ ತಲೆಬುರುಡೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲದುದರಿಂದಲೂ ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾನವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯಾದುದರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಯಾವ ಮಾನವ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೂ ಇದರ ಕೆಳದವಡೆ ಟ್ಯಾಂಜಿಯರ್ ಮಾನವನ ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಈ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ತಲೆಬುರುಡೆಯಂತೆ ಸಾಧಾರಣರೀತಿಯ ನೀಯಾಂಡರ್‍ತಾಲ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ