ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಬಲರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ.

'ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಬಲರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ'

ಇತಿಹಾಸ

ಭಾರತದ ವ್ರಜಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಿನ ಅಪರೂಪದ ಬಲರಾಮ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮವು  ಮಲ್ಪೆಯ ಉದ್ದಿನಹಿತ್ಲುನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನಿಗೆ (ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರ) ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಲ್ಪೆ ಬೀಚ್ ಬಳಿ ಇದೆ. ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಾಸ್ತವದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಮಲ್ಪೆಯ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು ಮತ್ತು ಹಡಗು ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿತು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಹಡಗಿನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಓಡಿ ದಡಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಸಮುದ್ರವು ಶಾಂತವಾದಾಗ ಹಡಗು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿತು. ನಾವಿಕರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹಡಗಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ನೀಡುವಂತೆ ಅವರು ಕೇಳಿದರು. ಹಡಗು ದ್ವಾರಕಾದಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದರಿಂದ ಸಂತ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಗೋಪಿ ಚಂದನದ ಬ್ಲಾಕ್ ಅನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದರು. 
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಮಧ್ವ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚಂದನದ ಬ್ಲಾಕ್ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಒಡೆದುಹೋಯಿತು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ತುಂಡು ಬಿದ್ದು, ಬಲರಾಮ ದೇವರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಓಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ಬಲರಾಮ ದೇವರನ್ನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಪಲಿಮಾರು ಮಠದ ಸಂತ ಶ್ರೀ ರಘುವರ್ಯ ತೀರ್ಥರು, ನಾವಿಕನ ಹಡಗು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗೋಪಿ ಚಂದನ ಬ್ಲಾಕ್ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವರು ಹೋಗಿ ಎರಡೂ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿಯ ಸಮುದ್ರ ತೀರವು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದೇವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಜೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ. ಇದು ಹತ್ತಿರದ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪ ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಓಡಪಾಂಡೀಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಓಡ ಎಂದರೆ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿ ಎಂದರೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಹಡಗು ದೋಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಓಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮ, ಅವರು ಯಾರು?
ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮ ಅಥವಾ ಬಲದೇವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಶಂಕರಾಣ. ಈತನು ಆದಿಶೇಷ. ಅವನು ಮೂಲಭೂತ ಗುರುತತ್ವ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚತುರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುರುಗಳು ಅವನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗಲು, ಭಕ್ತರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುವಿನ ಹಿರಿಯ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಭು ಆಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ಮಂತ್ರ: ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣ, ಓಂ! ಹರೇ ರಾಮ, ಹರೇ ರಾಮ. ರಾಮನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ "ಹರೇ ಹರೇ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಗೌಡಿಯಾ ವೈಷ್ಣವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಧಾ, ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೃಂದಾವನ, ದ್ವಾರಕಾ ಮತ್ತು ಮಾಧಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೇ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೃಷ್ಣಲೀಲೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನು ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹಲವಾರು ಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು. ಪ್ರಲಂಬಾಸುರ, ಧೇನುಕಾಸುರ, ಚಾನುರಾ, ಮುಷ್ಟಿಕಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿಧ ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಮುಂತಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದವರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ನಗರವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗಂಗಾನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಅಸಾಧಾರಣ ಶೌರ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅವನು ಸಾಧಿಸಿದನು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು, ಅವನು ಯಮುನಾವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದನು. ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನ ಬೋಧಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ರಾಜ ರೈವತನ ಮಗನಾದ ರೇವತಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭರತ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು ಮತ್ತು ತಿರುಮಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದರು. ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೀಲೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡವು.

ಸ್ಥಳ
ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಕೇರಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಲ್ಲ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಭಕ್ತರು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ರಾಜಗೋಪುರದಿಂದ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗಳದಿಂದ ತಲುಪಬಹುದು. ಬಲರಾಮನ ದೇವತೆ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಇದೆ. ಅವನು ವೃಂದಾವನದ ಬಾಲಸ್ವರೂಪ. ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರ ಮಖಾನ್-ಚೋರಿ ಲೀಲಾ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿ ತೀರ್ಥ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸೇರುವುದು ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನದ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. 
ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ೭ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ನಂತರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ರೈಲು ಮೂಲಕ: 
ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಉಡುಪಿ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳೂರು ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ  ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ:
ಮ೦ಗಳೂರು ಅತ್ಯ೦ತ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊ೦ದಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಿವೆ.

ಸಮಯ
ಇಡೀ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬:೦೦ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೮:೦೦ ರವರೆಗೆ, ವಡಭಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ