ಒಡಿಶಾದ ಹಬ್ಬಗಳು

ಈ ಲೇಖನವು ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾರಾ ಮಾಸರೆ ತೇರಾ ಪರ್ಬಾ  (ಕನ್ನಡ: ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಹಬ್ಬಗಳು ).

ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಒಡಿಶಾದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶರತ್ಕಾಲ

ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ 

ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ (ಒಡಿಯ: ଦୁର୍ଗା ପୂଜା) ಅಶ್ವಿನಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಹಬ್ಬ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಂದಳಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ನವರಾತ್ರಿಯು ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳಾದ ನವದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ ಪ್ರಥಮ (ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿನ) ಪಕ್ಷ (ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿನ) ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ಅಸುರ, ಮಹಿಷಾಸುರ, ದುರ್ಗೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅಂತಿಮ ಐದು ದಿನಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಕಟಕ್‌ನ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯು ವಿಗ್ರಹಗಳ ಕಿರೀಟದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ತಾರಕಾಸಿ (ಫಿಲಿಗ್ರೀ) ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಕಟಕ್ ನಗರವು ವರ್ಷದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ದಟ್ಟಣೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಕಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ, ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು, ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅದ್ದೂರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಥಾಜೋಡಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಳಿ ಪೂಜೆ 
ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯು ಅಶ್ವಿನಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಳಿ ದೇವಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ನರ್ತಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಒಡಿಶಾದ ಉತ್ತರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಕೆಂಡುಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಂಡುಜಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಮೇಳ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾರದ ನಂತರ ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಭವ್ಯವಾದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪವಿತ್ರ ನದಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಯಾವುದೇ ಜಲಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುಮಾರ್ ಪೂರ್ಣಿಮಾ 
ಕುಮಾರ್ ಪೂರ್ಣಿಮಾ (ಒಡಿಯ: କୁମାର ପୂର୍ଣିମା) ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ ಮೊದಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರ್ಶ ಗಂಡನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಅವಿವಾಹಿತ ಹುಡುಗಿಯರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಎಂಬ ಸುಂದರ ದೇವರು ಈ ದಿನ ಜನಿಸಿದನು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಈ ದಿನ ಪುಚ್ಚಿಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೀಪಾಬಲಿ 
ಕಾರ್ತಿಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ದೀಪಾಬಲಿ (ಒಡಿಯ: ଦୀପାବଳି) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸೆಣಬಿನ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಡಬಡುವಾ ಪದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ: 

ಬಡಾ ಬಡುವಾ ಹೋ, ಅಂಧರ ರೇ ಆಸಾ, ಅಲುವಾ ರೆ ಜಾ ಮಹಾಪ್ರಸಾದ ಖೈ ಬೈಸಿ ಪಹಾಚಾ ರೇ ಗಡ ಗದು ಥಾ.

(ಒಡಿಯ: ବଡ଼ ବଡୁଆ )ಹೋ, ಅಣುಧಾರೆ , ಆಲೌರೆ , ಮಹಾಪ್ರಿಸಾದ ಖೈಬೈಶಿ ಪಾಹಾಚ್ ರೇ ಗಡಡಾ ಗಡೂಥಾ.

ಓ ಪೂರ್ವಜರೇ, ಈ ಕರಾಳ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿ ನಾವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತೇವೆ.ಮಹಾಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ , ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ೨೨ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನೀವು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. 

ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಿನ ಕಾಳಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಳಿಗಾಲ

ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಮಿ 

ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು (ಒಡಿಯ: ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ), ಮನೆಯವರು ಮೊದಲ ಜನನದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಡುರಿ ಪಿತಾ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಎಂಟನೆಯ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ.

ವಸಂತ

ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ 
ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ (ಒಡಿಯ: ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ) ಮಾಘ ಮಾಸದ (ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಪಂಚಮಿ) ಮೊದಲ ಚಂದ್ರನ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ಬರತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ (ಒಡಿಯ: ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା) ಎಂದೂ ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ದೇವತೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಈ ದಿನ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ವಸಂತಕಾಲದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ 

ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ (ಒಡಿಯ: ମହା ଶିବରାତ୍ରି) ಯನ್ನು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿನದಂದು ೧೩ ನೇ ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ೧೪ ನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನವನ್ನು ಶಿವನು ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವ ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಆದರ್ಶ ಪತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವರಿಗೆ ಬೇಲ್ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಾಧಕರು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿಯತ್ತಾರೆ. 

ಶಿವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇವಾಲಯ, ಕಪಿಲಾಶ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನನ್ನು ತಪಸ್ವಿ ದೇವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಪಸ್ವಿಗಳು ಈ ದಿನ ತಂದೈಯಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಡೋಲಾ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ 
ಇದನ್ನು ಡೋಲಾ ಯಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ( Odia   ,) ಐದು ದಿನಗಳ ಡೋಲಾ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೋಲಾ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ನಂತರ ಹೋಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ, ಒಡಿಯಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಡೋಲಗೋವಿಂದ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೇಸಿಗೆ

ರಥ ಯಾತ್ರೆ 

ರಥ ಯಾತ್ರೆ (ಒಡಿಯ: ରଥଯାତ୍ରା) ಎಂಬುದು ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಡಿಶಾದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್/ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ (ಆಷಾಢ ಸುಕ್ಲಾ ದುತಿಯಾ) ಎರಡನೇ ದಿನದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ರಥಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೪ ರ ಪುರಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ೯೦೦೦೦೦ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಮಳೆಗಾಲ

ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ 
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಜನ್ಮದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರಿಗೆ ಮೋದಕ ಮತ್ತು ಲಡ್ಡುಗಳಂತಹ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಂದಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಅವರು ಬಳಸುವ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕರಾವಳಿ ಒಡಿಶಾ

ರಾಜ ಪರ್ಬ 
ರಾಜ ಪರ್ಬ (ಒಡಿಯ: ରଜ ପର୍ବ) ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ದೇವತೆಯಾದ ಬಸು- ಮಾತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ದಿನವನ್ನು ಪಹಿಲ ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಮೂರನೇಯ ದಿನವನ್ನು ಬಸಿ ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಒಡಿಯ: Bhuin Na a na/ ଭୂଇନଅଣ) ಈ ದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡುಗಿಯರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸ್ವಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಪೀಠಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮಿಥುನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಸುಮತ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಲಿ ಜಾತ್ರೆ/ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ 

ಬಲಿ ಜಾತ್ರೆ (ಒಡಿಯ: ବାଲି ଯାତ୍ରା) ಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಡಿಶಾದಿಂದ ಬಾಲಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ, ಕೊಳಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೋಯಿಟಾಸ್ ಎಂಬ ದೋಣಿಗಳ ಚಿಕಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಕಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯ ಒಡಿಶಾ

ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ 
ಗಜ-ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ (ಒಡಿಯ: ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା)ಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಧೆಂಕನಲ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಪಾರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಇದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ೧೧ ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕುಮಾರ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾ

ನುವಾಖಾಯ್ 
 
ನುವಾಖಾಯ್ (ಒಡಿಯ: ନୂଆ ଖାଇ) ಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಬಲ್ಪುರಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಭತ್ತದ (ಒಡಿಯ: ଧାନ) ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಮರುದಿನ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರೋಹಿತರು ತಿಥಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನವಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರು " ನುವಾಖಾಯ್ ಜುಹಾರ್ " ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಜೆ, ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತುಅದನ್ನು " ನುವಾಖಾಯ್ ಭೆಟ್‌ಘಾಟ್ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೀತಾಳಸಾಸ್ತಿ 
ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸೀತಾಳಸಾಸ್ತಿಯನ್ನು  ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತ ಶಿವನ ಪೋಷಕರಂತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಭಕ್ತ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪೋಷಕರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ತಂದೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಭಕ್ತನು ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಲ್ ಮರದ ಎಲೆಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯ ಮನೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನರೆ. ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದ ನಂತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಒಡಿಶಾದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುರದಲ್ಲಿ ಸೀತಾಳಸಾಸ್ತಿಯನ್ನು  ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಆರನೇ ದಿನದಂದು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರು ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಧನು ಜಾತ್ರೆ 
ಧನು ಜಾತ್ರೆಯು ಅಸುರ ರಾಜ ಕಂಸನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಣದ ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬರ್ಗರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ೧ ರಿಂದ ೧೧ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬರ್ಗರ್‌ ಪಟ್ಟಣವು ಮಥುರಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗರವೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ವಸಾಹತುಗಳು ಸಹ ಮಹಾಭಾರತದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಕಂಸನ ನೌಕರರಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಸುದೇವ ಮತ್ತು ದೇವಕಿಯ ವಿವಾಹದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಬಪಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಗೋಪಾಪುರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಂಸನಂತೆ ನಟಿಸುವ ನಟನು ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಒಡಿಶಾದ ಹಬ್ಬಗಳು
 ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ

ಹಬ್ಬಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ