Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನಾಚರಣೆ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೮ನೇ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ರಸಪ್ರಶ್ನೆ, ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ - ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ
ನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನಾಚರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಸುತ್ತ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್||ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್
ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸರ್ ಸಿ ವಿ ರಾಮನ್ ಅವರ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ೧೯೨೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೮ರಂದು 'ರಾಮನ್ ಇಫೆಕ್ಟ್' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ  ಏಷ್ಯಾದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಸಿ ವಿ ರಾಮನ್ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಎಂದು. ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ೧೮೮೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೭ರಂದು. ಅವರ ತಂದೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅಯ್ಯರ್ ಗಣಿತ ಹಾಗೂ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. 
ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮತ್ತೋರ್ವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಸಿ ವಿ ರಾಮನರ ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣನ ಮಗ. ಅಂದಿನ ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ ರಾಮನ್, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 
ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಡೆಗಿನ ತುಡಿತ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು, ಮುಂದೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನ ತನಕ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದರು.

ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ
ಒಮ್ಮೆ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ರಾಮನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಏಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀಲಿಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಯಿತಂತೆ. ಅದು ಆಕಾಶದ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರತಿಫಲನವೋ ಅಥವಾ ಈ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹಿಂದೆ ಬೇರೇನಾದರೂ ಗುಟ್ಟು ಅಡಗಿದೆಯೋ ಎಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಲು ಹೊರಟ ರಾಮನ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗುವುದೇ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ನೀಲಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲು ಕಾರಣ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದೇ ಅಂಶ ಮುಂದೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.
ಕೋಲ್ಕತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಟಿವೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪರಿಣಾಮವೇ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಶೋಧ. ಇದೇ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೩೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರವೂ ಹೌದು.
ಯಾವುದೇ ಪಾರದರ್ಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಕಿರಣಗಳು ಒಳಬರುವ ಕಿರಣಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೊರಳಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು (ಗಾಜಿನ ಪಟ್ಟಕದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ). ಹೀಗೆ ಚದುರಿದ ಬಹುಪಾಲು ಕಿರಣಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮೂಲ ಕಿರಣದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದಾದರೂ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗದ ಕಿರಣಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಇದನ್ನೇ.
 ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿನ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುವಿನ ರಚನೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುವಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ವಿವರಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೇವಲ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಕುರಿತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬರೆದ ೧೮೦೦ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಮನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು / ಬಾಹ್ಯ  ಕೊಂಡಿಗಳು
 ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟರಾಮನ್
 ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ
 http://kscst.org.in/nsd.html

ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬನದಲ್ಲದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬನದಲ್ಲದ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ ವನ್ನು ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎಚ್.ಎ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಬೆಳಕಿಂಡಿ ಪ್ರಕಾಶನ

ಬೆಳಕಿಂಡಿ ಪ್ರಕಾಶನ (ರಿ) ವನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಶ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರತರುವ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯ್ತು.

ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು

 http://www.belakindi.com
ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್

ಲಾ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಚೆ ಅಲ್ಲದ c'è   (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್)   2006 ರಲ್ಲಿ ಗಿಯನ್ನಿ Amelio ನಿರ್ದೇಶನದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಚಿತ್ರ.

ಈ ಸಿನಿಮಾದ, ಹಳೆಯ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಒಂದು ದೋಷವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಬ್ಬ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕುರಿತುದ್ದಾಗಿದೆ.

ಈ ಚಿತ್ರ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ  ನೈಜ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ 
 ಗಿಯನ್ನಿ Amelio

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ 
 (2006)
ಲಾ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಚೆ ಅಲ್ಲದ c'è @ mymovies.it (ಇಟಾಲಿಯನ್) 
ಲಾ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಚೆ ಅಲ್ಲದ c'è @ ಯಾಹೂ (ಇಟಾಲಿಯನ್) 
 ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಪಂಡಿತ್‌ರವರ 'ಪ್ರತಿಬಿಂಬ'  ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶೆ - http://vijaykarnataka.indiatimes.com/articleshow/16894013.cms

2006ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
2000ರ ದಶಕದ ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಇಟಾಲಿಯನ್ ಚಿತ್ರಗಳು
ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಗಿಯನ್ನಿ Amelio ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಪುಟ್ಟ ರಾಜಕುಮಾರ

ಅಂತ್ವಾನ್ ದ. ಸೇಂತ ಎಗ್ಝುಪೆರಿ ಬರೆದಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಓದುಗರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯಾಗುವ ಪುಸ್ತಕ. ಜಿ.ಸಿ.ತಲ್ಲೂರ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ  ಅನುವಾದವನ್ನು  ಧಾರವಾಡದ ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಮಾಲೆಯವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು  ದಿ ಲಿಟಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂದು. 

ಇದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. 

ಇದು ೧೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕ . ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೨೩ ನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ  ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪಠ್ಯವು  ಇಲ್ಲಿ  ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಕಾಡು ಕುರಿ



ಸಂಕ್ಶಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ  
ಕಾಡು ಕುರಿ (Indian Muntjac/Barking Deer) ಭಾರತದ ಸುಮಾರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವೆಂದರೆ- ಹುಲ್ಲು, ಎಲೆ, ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮರದಿಂದ ಉದುರಿದ ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಬೀಜಗಳು. ಕಾಡು ಕುರಿಯು ಸುಮಾರು ೧.೩ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ೩ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದರ ತೂಕ ಸುಮಾರು ೧೨ ರಿಂದ ೧೬ ಕೆಜಿ.

ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಕಾಡು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಪುಟ್ಟ ಗಾತ್ರ, ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೊಂಬು ಮತ್ತು ಆನೆ ದಂತದಂತಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಕೋರೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಕೊಂಚ ಕಠಿಣ. ಸ್ವಭಾವತ ಸಂಕೋಚದ ಪ್ರಾಣಿಯಾದ ಕಾರಣ ಮಾನವರನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಇವು ಓಡಿ ಮರೆಯಾಗುವವು. ಗಂಡು ಕುರಿಯು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೊಂಬು ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟ ಕೋರೆ ಹಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಇವೆರಡು ಇರುವಿದಿಲ್ಲ.

ಕಂಡು ಬರುವ ದೇಶಗಳು 
ಕಾಡು ಕುರಿಗಳು ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ- ನೇಪಾಳ, ಮಲೇಷ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲು ಸಹ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕಾಡು ಕುರಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ 
ಕಾಡು ಕುರಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಗುಣವೆಂದರೆ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಾಡಿನ ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು. ಈ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೆ ಕಾಡು ಕುರಿಯು ಜೋರಾಗಿ ಬೊಗಳಿಕೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಡು ಕುರಿಯ ಬೊಗಳಿಕೆಯು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ.

ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು
ಅತಿರಥ

ಅತಿರಥ ಎಂದರೆ ಯುದ್ದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಎದುರಿಸುವವನು ಎಂದರ್ಥ.

ಯುದ್ಧ
ಚುಟುಕು
ಕೆಂಭಾವಿ

ಕೆಂಭಾವಿಯು ರಾಜ್ಯದ ೩೦ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಸಭೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಪಟ್ಟಣವು 23 ವಾರ್ಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು .

ಇತಿಹಾಸ  
ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ (1918 ರಲ್ಲಿ) ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೇಷನ, 1957 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇವೆ. ಸುಮಾರು ೧೧-೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ಕಲ್ಲ್ಯಾಣದ ಕಲಚೂರಿಗಳು ಕೆಂಭಾವಿಯನ್ನು ಉಪರಾಜ್ಯಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಮರಸ ಎಂಬ ವಿಪ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಅಗ್ರಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಭೋಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಅತಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರು ಇದ್ದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಹಾಗೂ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಶ್ರೀ ರೇವಣಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶರಣರಲ್ಲದೆ ಭೂ ರಘುಪತಿ ವಿಠಲದಾಸರು ಎಂಬ ದಾಸರು ಬಾಳಿ ಹೋದ ಪುಣ್ಯ ಭೂಮಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮಂದಿರ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮಾಸಾಬಿ ದರಗಾ ಹೊಂದಿದ ತಾಣ.

ಸೌಲಭ್ಯಗಳು 
ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಉಪ ತಹಸಿಲ್ದಾರ ಕಛೇರಿ, ೧೧೦ಕೆವಿ ವಿದ್ಯುತ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ದೂರವಾಣ ಪರಿವತ೯ಕ ಕೇಂದ್ರ, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಕೆಬಿಜೆಎನ್ಎಲ್ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ, ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆಯು ಕೆಂಭಾವಿ ಪಟ್ಟಣದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಯೇ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆಯು ಕಿ.ಮೀ೭೪ ರಿಂದ್ ೭೮ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಹೊಂದಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು : 11
ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು : 8
ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳು 3
ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆ : 01
ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ 3
ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು : 01 (ಕಲಾ, ವಾಣೀಜ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ)
ಖಾಸಗಿ ಪದವಿ ಪೈರ್ವ ಕಾಲೇಜು : 02
ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ 01 ( ಬಿ.ಎ,  ಬಿಎಸ್ಸಿ,  ಬಿಕಾಂ)
ಐ.ಟಿ.ಐ ಕಾಲೇಜುಗಳು : 02

ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 
ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್  
ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್  
ಪ್ರಗತಿ ಕೃಷ್ಣಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ 
ಎಚ್.ಡಿ.ಎಫ್,ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ 

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೋಬಳಿ
ಭಾರತ ಮಾರ್ಗ

ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಟು ಇಂಡಿಯಾ - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳಿಕೆ ಮತ್ತು  ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿನ  ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ  E.M. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಅವರು  ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಇದು ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.  ಇದನ್ನು ಮಾಡರ್ನ್ ಲೈಬ್ರರಿಯು  ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ೧೦೦ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.  ೧೯೨೪ರ  ಜೇಮ್ಸ್ ಟೈಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ "೧೯೨೩ ರಿಂದ ೨೦೦೫ ರವರೆಗಿನ  ಟೈಮ್  ೧೦ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳ"ಲ್ಲಿ  ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು  ಭಾರತದಲ್ಲಿನ  ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಅವರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು  ಆಧರಿಸಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು  ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಅವರು  ಹುಲ್ಲಿನ ವಾಲ್ಟ್ ವಿಟ್ಮನ್‌ರ  ಹುಲ್ಲಿನ ದಳಗಳು ( ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ Leaves of Grass) ಕೃತಿಯಿಂದ  ಎರವಲು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕಥೆಯು  ಡಾ ಅಜೀಜ್, ಆತನ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ನೇಹಿತ ಶ್ರೀ ಸಿರಿಲ್ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್, ಶ್ರೀಮತಿ ಮೂರ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ ಅಡೆಲ ಕ್ವೆಸ್ಟೆಡ್ -  ಈ  ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.  ಗುಹೆಗಳ  ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,  ಅಡೆಲ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು   ಮಾಡಿದನೆಂದು ಡಾ ಅಜೀಜ್ ರನ್ನು  ಆರೋಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅಜೀಜ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯ, ಮುಂಚಿನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು  ಭಾರತೀಯರ  ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಾರರ  ನಡುವಿನ  ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವೇಗಗಳನ್ನು   ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು  ಬಯಲಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು "ಭಾರತಮಾರ್ಗ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ  ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯ  ಜಿ.ಬಿ.ಜೋಶಿಯವರು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ . ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು   ಅದನ್ನು  ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು

ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಡೇವಿಡ್ ಲೀನ್ ಅವರು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
 ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಭಾರತಮಾರ್ಗ

"ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಟು ಇಂಡಿಯಾ"ವು  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳಿಕೆ ಮತ್ತು ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ E.M. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು   ಭಾರತಮಾರ್ಗವು  "ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ"ಯ ಜಿ.ಬಿ.ಜೋಶಿಯವರು  ಮಾಡಿರುವ   ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಪುಸ್ತಕವು archive.org ತಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು   ಅದನ್ನು  ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು

.

ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಹುಚ್ಚು ಮುನಸೀಫ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು

ಬಾಗಲೋಡಿ ದೇವರಾಯರ ಕಥಾಸಂಕಲನ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

 ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು  ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತಾಣದ  ಈ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ೮

ವಿಂಡೋಸ್ ೮  ಎಂಬ ತಂತ್ರಾಶವು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ರಚಿತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ ಗಳು, ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್ ಗಳು, ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳು, ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ ಸೆಂಟರ್ PC ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.  ವಿಂಡೋಸ್ ೮ ಅನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ೨೦೧೨ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೧೨ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ ರಿಂದ ದೊರೆವಂತಾಯಿತು. ಇದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ  ವಿಂಡೋಸ್ ೭ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರುವರ್ಷದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ

ಈ ಸಂಪುಟ ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಒಂದು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಯ ಕೆಲಸ.

ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’, ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಲಭಿಸಿದೆ.

ಹೃದಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಬರಹವಿದೆ. ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಮುನ್ನುಡಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರೊ.ಎಂ.ವಿ.ಸೀಯವರ ನಲ್ನುಡಿಯಿದೆ. ಗೊರೂರು ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿಮಾಲೆಯಿದೆ. ಜೀ.ಶಂ.ಪ ಅವರ ಅನುಭವ ಬರಹವಿದೆ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಮುನ್ನುಡಿಯಿದೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗವು ಅಕ್ಕರಾಸ್ಥೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು. ಹಸೆಗೆ ಕರೆಯುವುದು, ಆರತಿ ಎತ್ತುವುದು, ತೊಟ್ಟಿಲು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಚೌಲ, ಉಪನಯನ, ಮದುವೆ, ಉರುಟಣೆ, ಬೀಗರ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಆಶೀರ್ವಾದದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಬ್ಬದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ರತಕಥೆ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣದ ಸ್ತೋತ್ರದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಐದನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಥನ ಗೀತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದವರು, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟವರು ಮುಂತಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ. ಅಪರೂಪದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ರಾಗ-ತಾಳಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
ಹೃದಯ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ

 ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’
 ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಡಾ. ನಾ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಅವರ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ೧೯೨೬ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ. ತಾಯಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಮ್ಮ. ಹುಟ್ಟಿದೂರು ಸಕಲೇಶಪುರ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಕೊಣನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮನವರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ. ಹಾಡುಗಳು ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಅಜ್ಜಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅಸಂಖ್ಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಛು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ ಎನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಡುಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಸಂಪುಟ, ಒಂದು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಯ 
ಕೆಲಸ.

ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಸ್ಕತಿ ಇರುವವರಿಗಾಗಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವರು. ಇದೂ ಸಹ ನಾವು ಮೆಚ್ಚಬಹುದಾದಂತಹ ಕೆಲಸ.

ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಾರರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖಕರೂ ಹೌದು. ವಿದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಕಥನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
ಹೃದಯ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ

 ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’
 ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಕೃತಿಗಳು
ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ
ಕರ್ನಾಟಕ ಹಬ್ಬಗಳು
ಸುಲಭ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವಾಹ
ಕೊಣನೂರು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಚಿತೆಯಿಂದ ಚಿಂತೆಗೆ
ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರದ ಸಿಂಗಾಪುರ
ಅಪೂರ್ವ ಕಥಾಸಂಗಮ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಡಾ. ನಾ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಅವರ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು

ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಊದಾ ಕವಜುಗ

ಊದಾ ಕವಜುಗ (ಫ್ರಾಂಕೋಲಿನಸ್ ಪಾಂಡಿಸೆರಿಯಾನಸ್) ಬಯಲು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಣ ಭಾಗಗಳ ಕವಜುಗ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿ. ಇದು ತೆರೆದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಛಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.  ಟೀ-ಟರ್ ಎನ್ನುವ ಇದರ ಕರೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಪಕ್ಶಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ವಿವರಣೆ
ಕವಜುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಮುಖವು ಮಸುಕು ಬಣ್ಣ ಹಾಗು ಗಂಟಲಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ದೂರಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವು ಗಿಡಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಓಡುತ್ತವೆ. ಊದಾ ಕವಜುಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಉಪಜಾತಿಯೆಂದರೆ- ರಂಗುರಂಗಿನ ಕವಜುಗ ಫ್ರಾಂಕೋಲಿನಸ್ ಪಿಕ್ಟಸ್

ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ
ಊದಾ ಕವಜುಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ನೆಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 500 ಮೀ, ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ 1200 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೇ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ 

ಊದಾ ಕವುಜಗ ಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. 
ಮುಖ್ಯ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಋತುವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾಕುತ್ತದೆ. 
ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಪುಟ್ಟ ಹಾವುಗಳು, ಗೆದ್ದಲುಗಳು, ಬೀಜಗಳು, ಕಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕೀಟಗಳು.
ಊದಾ ಕವುಜಗ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂತತಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಭಯಗಳು 
ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ
ಕವುಜಗಳನ್ನು ಮಾನವನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಅದರ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಹಾರಲು ಅಶಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಾಳುಗಳ ಆಸೆಗಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. 
ನೆಲೆಯ ನಾಶ
ಎಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ  ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಾನವನು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕವುಜಗಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಸಹಜ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 Aviculture 
 Public domain photographs
 In Sri Lanka 
 UMMZ specimen

ನೋಡಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

Francolinus
Birds of India
ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿ

ಪಂಜಾಬಿನ   ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪ(೩, ಮಾರ್ಚ್,೧೯೫೫– ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೨) ನಿರ್ದೇಶಕ, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಲೇಖಕ, ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ  ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಲಂಚ ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಅನಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ವೀಕ್ಷಕರ  ಹೃದಯವನ್ನು ಮೀಟುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಕಿರುತೆರೆಯಮೇಲೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಂದ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿ.

ಜನನ
ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿ ಯವರು ಅಮೃತ್ಸರ್ ನಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಪುತ್ ಸಿಖ್ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ,  ೩, ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಂದೀಘಡದ, ಪಂಜಾಬ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಇಲೆಕ್ಟಿಕಲ್ ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ನಾಟಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಲಂಚದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ ದುಡಿದರು. ಫ್ಲಾಪ್ ಶೊ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನತೆಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ವಿವೇಕ್ ಶೌಕ್ ಎಂಬ ಕಲಾವಿದರು, ಮುಂದೆ ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿ, ಸನ್. ೨೦೦೧ ರ, ಜನವರಿ, ೧೦ ರಂದು ವಿಧಿವಶರಾದರು.

ಮದುವೆ
'ಸವಿತ'ರವರನ್ನು ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರು, ೨೪, ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. 'ಸವಿತಾ', ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರ ಹಲವಾರು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭೂ,ಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಕಾರ್ ಅಪಘಾತ
ಭಾಟಿಂಡ-ಜಲಂಧರ್ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ 'ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿ,ಮಗ ಜಸ್ರಾಜ್,ಹಾಗೂ'ಸುರಿಲಿ ಗೌತಮ್ 'ಸಹಿತ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೨-೩೦ ಬೆಳಿಗ್ಯೆ  ಅವರ ಕಾರು ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತಲೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

ಪುರಸ್ಕಾರ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಐ.ಡಿ.ಪಿ.ಎ-೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಸಜೀವ ಪುರಸ್ಕಾರ, 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಕೇಲಾ ಅವಾರ್ಡ್' ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು.
 ಅಡ್ವಾಂಟೇಜ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಯೋಜಿಸಿದ, 'ಒನ್ ಟೇಕ್ ಮೀಡಿಯ'ರವರ, 'ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.

ಜಸ್ಪಾಲ್ ರವರ ಪರಿವಾರ
೫೭ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ  ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರು,ಹೆಂಡತಿ ಸವಿತ ,ಮಗ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮತ್ತು ಮಗಳು ರಾಬಿಯವರನ್ನು ಅಗಲಿ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೆಳಗೆ ಕಂಡ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಪ್ರಚಂಡ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹಾಸಿಲ್ ಮಾಡಿದ್ದವು.
 ಉಲ್ಟಾ ಪುಲ್ಟಾ,
 ಫ್ಲಾಪ್ ಶೊ,

ಜಸ್ಪಾಲ್ ಭಟ್ಟಿಯವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು
 Power Cut (2012) – Actor and Director
 Mausam (2011)
 Hum Tum Shabana (2011) Guest Appearance
 Chak De Phatte (2009) – Pyara Singh Lovely
 Ek: The Power of One (2009)
 Fanaa (2006) – Jolly Good Singh
 Nalaik (2006) – Daku Mann Singh
 Mera Dil Leke Dekkho (2006)
 Kuch Meetha Ho Jaye (2005) – Ram Saran Dubey
 Nalayak (2005)
 Kuch Naa Kaho (2003) – Monty Ahluwalia
 Tujhe Meri Kasam (2003) – Sardarji
 Jaani Dushman: Ek Anokhi Kahani (2002)
 Koi Mere Dil Se Poochhe (2002) – Naraaz Shankar
 Shakti: The Power (2002) – Nandini's uncle
 Yeh Hai Jalwa (2002) – Buta Singh
 Hamara Dil Aapke Paas Hai (2000) – Balwinder (Balu)
 Khauff (2000) – Hava Singh/Dava Singh
 Woh Bewafa Thi (2000)
 Kartoos (1999) – Mini's uncle
 Mahaul Teek Hai (1999)
 Aa Ab Laut Chalen (1999) – Iqbal
Jaanam Samjha Karo (1999) – Tubby, Rahul's Secretary
 Kaala Samrajya (1999)

ಟೀವಿ ಸೀರಿಯಲ್ಸ್
 Serial	Channel	Role	Notes
 Ulta Pulta	DD National		
 Flop Show	DD National		
 Full Tension			
 Thank you Jijaji	SAB TV[14]	Jijaji (brother-in-law)	
 Hye Zindagi Bye Zindagi
 ಚಿತ್ರ : ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದೈನಿಕದ ಸೌಜನ್ಯತೆಯಿಂದ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನಟ
ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ



ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ
ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ (ಗ್ಯಾಲೋಪೆರ್ಡಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪೇಡೀಷಿಯಾ) ಫೆಸೆಂಟ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಹಕ್ಕಿ. ಇದು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಬಹಳ ರಹಸ್ಯವಾದ ಹಕ್ಕಿ. ಅಂದರೆ ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಈ ಹಕ್ಕಿಯು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲದ ಕೋಳಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ೨-೩-ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು (ಚಿಟ್ಟು) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಈ ಹಕ್ಕಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಣ್ಣ ಕೆಂಗಂದು. ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ರೀತಿಯ ಈ ಹಕ್ಕಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಭಾಗಗಳು ಮುಖ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಕೆಳಭಾಗಗಳು ಕಂದು ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಗಳನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ತಲೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದು ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಬಣ್ಣದ ಕಂದು ತಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಹಂಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ 
ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ-ಎಲೆಯುದುರುವ ಭಾರತದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ 
ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ, ದೇಶೀಯ ಕೋಳಿಗಳಂತೆ ಎತ್ತರಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರೆ ಮಖ್ಯ ಆಹಾರ  ಮರಗಳಿಂದ ಉದುರಿದ ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹಾರುವ ಮತ್ತು ವರ್ಷವಿಡೀ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೆ ಅವು ಉಳಿಯತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಋತುವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಮೊದಲು ಅಂದರೆ ಜೂನ್ ನಿಂದ ಜನವರಿವರೆಗೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡುಕಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾವು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಗಂಡಿನದು. (monogynous)

Spadicea
Birds of India
ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು

Janya Ragas are Carnatic music ragas derived from the fundamental set of 72 ragas called Melakarta ragas, by the permutation and combination of the various ascending and descending notes. The process of deriving janya ragas from the parent melakartas is complex and leads to an open mathematical possibility of around thirty thousand ragas. Although limited by the necessity of the existence of individual swaroopas (unique identities) for the janya ragas, a list is never comprehensive or exhaustive. Thus the list below is open to more additions/corrections. Moreover, some musicians experiment and use new scales which had not been used before, leading to new janya ragas.

The melakartas are listed by numbers 1-72, with corresponding asampoorna melakarta names and scales listed just below (if different, in bold). Under those musical scales are the janyas associated with each melakarta. If the raga has multiple scales in the same janya, these are given below the main scale. Other janya ragas that are either not associated with a melakarta or whose scales are not yet added in this list, are listed at the bottom.

ರಾಗಗಳ ಆರೋಹಣ/ಅವರೋಹಣ

ಇತರೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು

Amarasindhu
AshaDakannaDa
Bhāvya
BhuvanamanOhari
DEshalam
DEshikakhamās
DEshikashenjuruTTi
DEshya keeravāNi
Gangadhārini
Harihamsa
HarikalyāNi
Harisaraswathi
Hindustāni bhairavi |- uses all 12 notes
Hindustāni gāndhāri
Jālini
KannaDa kāmbhOji
KarnāTaka nāTTai
karnashravya
Khande
KonDamalahari
Lāvani
MāNikya
Madhumādhavi
Maitrabhāvini
ManOllāsini
Mishra kamāj
Mishra mānD
Mishratilang S G3 M1 P N3 S - S N3 P M1 G3 R2 S
Mukundabhairavam
MukundamaNirangu
Mukundananthini
Mukundashree
Mukundavasantha
Mukundavasantini
Navakānthi
Pārvathavardhini
Padmashree
Panchabhootha
Panchagatha
Poornavasantha
Rāgadhwani
Rājahamsini
Rājalahari
Rājkowns
RāyagowLa
Rojuvana
RudrabharaNa
SampoorNam
Sanga
Sarvānanda
Sarvashakti
Savitā
Shiva kalyāņam
Shree chintāmaNi
Shreekānthimathi
Shubhakalyāņi
Siddhēśvara
Suddha chintāmaNi
Vasavanthi

Notes

References
 karnATik.com
 carnatic.net

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ

ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ' (ಪೂರ್ವದ ಹೆಸರು : ಜತಿನ್ ಖನ್ನಾ) (ಜನನ ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ - ಮರಣ ೧೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೨) ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ನಟ.  ಇವರನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಪ್ರಥಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಕರಯುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಇವರ ೧೫ ಚಿತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವು.  ಅಂದಿನಿಂದ ಇವರನ್ನು ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಬಿಸಿದರು.  ಇವರ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಯಾರಿಂದಲೂ ಮುರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇವರು ಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಡಿಂಪಲ್ ಕಪಾಡಿಯಾ ಇವರ ಪತ್ನಿ.  ಇವರ ಪುತ್ರಿಯರಾದ  ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಖನ್ನಾ ಹಾಗು ರಿಂಕಿ ಖನ್ನಾ ಸಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಖನ್ನಾ ಹಿಂದಿಯ ಖ್ಯಾತ ನಟ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು

ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕೆಂಪು ಕಾಡುಕೋಳಿ

ಕೆಂಪು ಕಾಡುಕೋಳಿ (ಗ್ಯಾಲಸ್ ಗ್ಯಾಲಸ್') ಒಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸದಸ್ಯ ಫೆಸೆಂಟ್ ಕುಟುಂಬ. ಇದು ಕೋಳಿಗಳಕೋಳಿ ದೇಶೀಯ ಪೂರ್ವಜ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ , ಮಾನವನು ಇವುಗಳನ್ನು ಇದನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ೫೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪಳಗಿಸಿ ತನ್ನ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಹಂಚಿಕೆ 
ಕಾಡುಕೋಳಿಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು (ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುತೇಕ ಬಣ್ಣಗುಂದಿರುತ್ತದೆ) ದಕ್ಷಿಣ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಾದುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆ 
ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪು ತಿರುಳಿರುವ ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ನೀಲಿ, ಕಪ್ಪು ಆದರೆ ಹೊಳಪನ್ನು ಕಾಣುವ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಕಮಾನಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿದ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. . ಹೆಣ್ಣು ಕಾಡುಕೋಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Spadicea
Birds of India
ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ

ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ (ಲುನುಲಟಾ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಚಲು ಫೆಸೆಂಟ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಈ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿಯು  ಕೆಂಪು ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿಯಂತೆ ಬೋಳು ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರದೆ  ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯು ಕಪ್ಪು ಬಾಲ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಕೆಳಗೆ ಗಾಢವಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪುಕ್ಕಗಳು ಬಿಳಿ ಮಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುರತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಹವು ಆಸಲು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಎರಡು ಲಿಂಗದ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲು ಬಾಲವು ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ.

ಹಂಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ 
ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅರಾವಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಒಣ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ನಲ್ಲಮಲೈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇಳಿಹಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ  
ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟುಕೋಳಿಗಳು ಜೋಡಿ ಅಥವಾ 6 ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ದೂರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಿ, ಗಿಡಗಂಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಂಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು. 
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್ ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಇವುಗಳ ಸಂತಾನಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯ.  ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಈ ಹಕ್ಕಿಯು ಒಮ್ಮೆಲೆ ೪ ರಿಂದ ೫ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮರಿಗಳು ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಶಿಸಲು ಇವು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುವ ಹಾವಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

Spadicea
Birds of India
ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ಕಬ್ಬಾಳು

ಕನಕಪುರದಿಂದ ಸಾತನೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ. ಮೀ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದರೆ ಕಬ್ಬಾಳು ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಕಬ್ಬಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಕಬ್ಬಾಳು' ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ.  ಇದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ಡು ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಅತೀ ಪೂಜ್ಯನೀಯ ದೈವಶಕ್ತಿಯಾದ ಕಬ್ಬಾಳ ಮಾರಮ್ಮನೆಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ ದೇವತೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಬ್ಬಾಳಮ್ಮ ಎಂಬ ದೇವತೆಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದ ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಬ್ಬಾಳು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು ಎಂದು ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ

ಸ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ನಲ್ಲಿರುವ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಓವರ್ಸೀಸ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಒಂದು ಫಿರಂಗಿದಳದ ತುಪಾಕಿಗಳ ಸಾಲು . ಇದು ಓ 'ಹಾರಾ ನ ಬ್ಯಾಟರಿಯ  ನೈಋತ್ಯಕ್ಕಿರುವ  ರಾಕ್ ನೇಚರ್ ರಿಸರ್ವ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಅಂತ್ಯದ ಅಪ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಇದೆ. ಒಂದು 9.2-ಇಂಚಿನ ಮಾರ್ಕ್ X ಬ್ರೀಚ್ ಲೋಡಿಂಗ್ ಗನ್ ಅನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ  ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ರದೇಶದ ತುಪಾಕಿಗಳನ್ನು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 9.2-ಇಂಚಿನ ತುಪಾಕಿಗಳನ್ನು ಈ ಪಿರಂಗಿದಳದ ತುಪಾಕಿಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ 1981ರ ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಸ್ಪರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ನಲ್ಲಿ 9.2 ಇಂಚಿನ ತುಪಾಕಿಯನ್ನು ಕಳಚಿ, ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಡಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು  ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವಿಟೆಲ್ಲೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೧ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ

೨೦೧೧ ರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ ಹೀಗಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಅರವಿಂದ ಮಾಲಗತ್ತಿ, ಬಿಜಾಪುರ

ವೀರಣ್ಣ ದಂಡೆ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ

ಮಂದೀರ ಜಯ ಅಪ್ಪಣ್ಣ, ಕೊಡಗು

ರಂಗಭೂಮಿ 
ಕೆ. ನಾಗರಾಜ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ

ರೇಣುಕ ದುರ್ಗಪ್ಪ ಹರಿಜನ, ಮಲಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ
ಶಾಂತಿನಾತ ದಿಬ್ಬಡ, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ

ನೃತ್ಯ
ಕೆ.ಎಸ್.ಅಂಬಾಳೆ ರಾಜೇಶ್ವರಿ, ಹಾಸನ

ಸಂಗೀತ
ಎಚ್.ಫಲ್ಗುಣ, ಚಾಮರಾಜನಗರ (ಲಘು ಸಂಗೀತ)

ಬಾಲಚಂದ್ರ ನಾಕೋಡ್, ಧಾರವಾಡ (ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ)

ಗಣೇಶ ಪುತ್ತೂರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ (ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್)

ಶಂಕರ ಬಿನ್ನಾಳ, ಕೊಪ್ಪ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ)

ಕೆ. ಎಸ್. ವೈಶಾಲಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ / ಲಘು ಸಂಗೀತ)

ಜಾನಪದ ಕಲೆ
ರಾಮೇಗೌಡ, ಮಂಡ್ಯ (ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ)

ಮಹಾಲಿಂಗಯ್ಯ ಬಿ ಗನಾಚಾರಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ (ಗಾಯನ)

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಸುಡುಗಾಡುಸಿದ್ಧ, ಬಳ್ಳಾರಿ (ಜಾನಪದ)

ಪಾರ್ವತವ್ವ ಹೊಂಗಾಲ್, ಧಾರವಾಡ

ಮಹೇಶ್ವರಪ್ಪ ಹೊನ್ನಾಳಿ, ದಾವಣಗೆರೆ

ಯಕ್ಷಗಾನ
ವಿಠೋಭ ಹಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯ್ಕ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ

ಕುಂಜಾಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ನಾಯಕ್, ಉಡುಪಿ

ಕಲೆ / ಚಿತ್ರಕಲೆ / ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಟಿ. ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್/ಕಲೆ)

ನಾಗರಾಜ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ ಶಿಲ್ಪಿ, ಗದಗ (ಶಿಲ್ಪಕಲೆ)

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘ
ಮೊಹನ ನಾಗಮ್ಮನವರ, ಹಾವೇರಿ

ಸಿನಿಮಾ / ದೂರದರ್ಶನ 
ಕೆ. ಶಿವರುದ್ರಯ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಎ. ಆರ್. ರಾಜು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಸರಿಗಮ ವಿಜಿ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಶಿಕ್ಷಣ
ಪಿ. ಎಂ. ಚಿಕ್ಕಬೋರಯ್ಯ, ಮೈಸೂರು

ಕೆ.ಶಾಂತಯ್ಯ, ರಾಯಚೂರು

ಅಜ್ರಾ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

ಕೃಷಿ 
ಬಸವರಾಜ್ ತಂಬಕೆ, ಬೀದರ್

ವಿಜ್ಞಾನ/ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಹರೀಶ್ ಹಂಡೆ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಮಾಧ್ಯಮ
ಕೆ. ಎನ್. ತಿಲಕ್ ಕುಮಾರ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ / ಪ್ರಜಾವಾಣಿ) 

ಜಿ. ಎಸ್. ಕುಮಾರ್, ಬೆಂಗಳೂರು

ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ

ಜಗದೀಶ್ ಮಣಿಯಾನಿ, ಕಾಸರಗೋಡು

ಕ್ರೀಡೆ
ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಬಾಯ್, ಬೆಂಗಳೂರು, (ಕಬಡ್ಡಿ)

ರಮೇಶ್ ತುಕಾರಾಮ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್)

ಔಷಧಿ
ಬಿ. ರಮೇಶ್, ತುಮಕೂರು

ಬಸವಣ್ಣಯ್ಯ, ದಾವಣಗೆರೆ

ಅನಿವಾಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಎಂ ಎನ್ ನಂದ ಕುಮಾರ್, ಲಂಡನ್

ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಬಿಳಿಮಲೆ, ನವ ದೆಹಲಿ

ಐಕಳ ಹರೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬೈ

ನೆರಂಬಳ್ಳಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, ಹೈದರಾಬಾದ್

ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಅಮ್ಜಾದ್ ಖಾನ್, ಹಾಸನ 

ಎಂ. ಬಿ ನರಗುಂದ, ಬೆಳಗಾವಿ

ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು
ಸಿದ್ದಯ್ಯ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ( ಶಿಕ್ಷಣ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆ)

ಆರ್. ಎಂ. ವಿ. ಪ್ರಸಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಔಷಧ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘ)
 
ಶಿವಾನಂದ ಮ್ಯಾಗೇರಿ, ಹಾವೇರಿ (ಸಂಗೀತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ)

ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಸಂಘ, ಬೆಳಗಾವಿ

ಶಾಂತಿವನ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ದುರ್ಗಾದಾಸ್ ಕೆ.ಆರ್.

ಡಾ.ಕೆ.ಆರ್.ದುರ್ಗಾದಾಸ್ ಅವರು ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ. ಶಿ‍ಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜಾನಪದಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಗ್ರಾಮೀಣಾನುಭವಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆದ ಡಾ.ದುರ್ಗಾದಾಸ್ ಅವರು ಜಾನಪದ ಆಳ ಅಗಲಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೦೭ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ರಾಮಸಾಗರ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿರುವ ಇವರು ಕಲಾ ನಿಕಾಯದ ಡೀನ್‌ರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಕ.ವಿ.ವಿ.ಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ' ವಿಭಾಗದ ಕುಲಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳು
 ಭಾರತ ರತ್ನ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
 ಬಯಲಾಟ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
 ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸಂಪಾದನೆ)
 ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಯಲಾಟಗಳು
 ಮೂರು ದಲಿತ ಕಮ್ಮಟಗಳು(ಸಂಪಾದನೆ)
 ಅನುಸಂಧಾನದ ಹೊಸ ಹಾದಿ (ವಿಮರ್ಶೆ)
 ಬೇವು ಬೆಲ್ಲ (ಸಂಪಾದನೆ)
 ಸೋರುತಿಹುದು ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆ (ವಿಮರ್ಶೆ)
 ಬತ್ತದ ಸೆಲೆ (ಜಾನಪದ ಲೇಖನಗಳು)
 ಬಯಲಾಟ ಪದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
 ಉರಿಯುಂಡ ಕರ್ಪುರ(ಸಂಪಾದನೆ)
 ಅರಿವಿನ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ (ವಿಮರ್ಶೆ)
 ಬಯಲಾಟ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಸಂಪುಟಗಳು)
 ಕಾಳಗದ ಕಥೆಗಳು
 ಕಲ್ಯಾಣದ ಕಥೆಗಳು
 ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳು
 ಕುಡುತಿನಿ ನರಸಿಂಗರಾಯ ಕೃತ ಬಯಲಾಟಗಳು

ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬)
 ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬)
 ಶರಣ ಉರಿಲಿಂಗ ಪೆದ್ದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦)
 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦)

ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಉಡ

ಇದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ. ರೆಪ್ಟೀಲಿಯ ವರ್ಗದ ವೆರಾನಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿ (ಮಾನಿಟರ್ ಲಿಸರ್ಡ್) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇದರ ಹೆಸರು ವೆರಾನಸ್ ಬೆಂಗಾಲೆನ್ಸಿಸ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಾಡು ಹಾಗೂ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸು. 1.75 ಮೀ. ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಾಲವೇ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೀ. ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಈ ಉಡಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ    ಕಪ್ಪು   ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸರೀಸೃಪ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರಹತ್ತಬಲ್ಲುದು ಮತ್ತು ಈಜಬಲ್ಲುದು. ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಸರಿಸೃಪ. ತಾನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನಾದರೂ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮತ್ತು ಮೊಸಳೆಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ, ಏಡಿ, ಸಣ್ಣ ಆಮೆ, ಕೀಟಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷ ಸಹ ಇದರ ಆಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಯ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್. ಹೆಣ್ಣು ಗುಳಿ ತೋಡಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವುದಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೆದ್ದಲಿನ ಹುತ್ತದಲ್ಲೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮರಿಯಾಗಲು ಇವು 8 ರಿಂದ 9 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹಗಾತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 8-30 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ.

ಮರುಭೂಮಿ ಉಡ
ಭಾರತದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮರಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಉಡ. ವೆರಾನಸ್ ಗ್ರೀಸಿಯಸ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಬಾಲ ದುಂಡಾಗಿರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷ.

ಹಳದಿ ಉಡ
ಪಂಜಾಬಿನಿಂದ ಬಿಹಾರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಉಡ. ವೆರಾನಸ್ ಫ್ಲಾವೆಸ್ಕೆನ್ಸ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ. ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉಡ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೈಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟೆಗಳು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಡಿತ ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀರಿನ ಉಡ

ಭಾರತದ ಉಡಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ನೀರಿನ ಉಡ; ಸುಮಾರು 2.5 ಮೀ. ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ವೆರಾನಸ್ ಸಾಲ್ವೇಟರ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ ಹಾಗೂ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತವಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಇದರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ. ನೀರಿನ ಉಡವಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ದಡದಲ್ಲಿ, ಮರದ ಪೊಟರೆ ಅಥವಾ ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ 25-30 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮೇಳ

ಮೇಳ ಎಂದರೆ ತಂಡ,ಗುಂಪು,ಜಾತ್ರೆ ಮುಂತಾದ  ಅರ್ಥವಿದೆ.ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಶಬ್ದ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕುಂಭಮೇಳ. ಇದರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ,ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ,ಕ್ರಿಡಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಸಮಾಜ
ತಂಡ

ತಂಡ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸಮಾನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟಾದ ಜನರ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪು. ಮಾನವ ತಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಸಮಾಜ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ. ಇದನ್ನು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಾಶನ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮುಂತಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಅಬಿವೃದ್ದಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ೧೯೫೫ರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

ಭಾರತದ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ೨೪ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  

ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಬೋಡೋ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಡೋಗ್ರಿ,  ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ,  ಕನ್ನಡ, ಕಾಷ್ಮೀರಿ,  ಕೊಂಕಣಿ,  ಮೈಥಿಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮಣಿಪುರಿ,  ಮರಾಠಿ, ನೇಪಾಳಿ, ಒಡಿಯಾ,  ಪಂಜಾಬಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ,  ಸಂಸ್ಕೃತ,  ಸಂತಾಲಿ,  ಸಿಂಧಿ, ತಮಿಳು,   ತೆಲುಗು ಹಾಗು ಉರ್ದು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ವಿಜೇತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಸುಮಾರು ೧೨ ತಿಂಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ವಿಜೇತರಿಗೆ ೧ ಲಕ್ಷ ರೂ ನಗದು ಹಾಗು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಹಾಗು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಕುತೂಹಲ 
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪಡೆದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಎರಡು ಜೋಡಿ:

 ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ (೧೯೬೭) - ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ (೧೯೭೮)
 ಕುವೆಂಪು (೧೯೫೫) - ಕೆ.ಪಿ.ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ (೧೯೮೭)

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳು 

೧೯೫೭ ಮತ್ತು ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
2014ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾ­ಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಜಾಲತಾಣ 

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್.ಸಿಂಧ್ಯ



ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್.ಸಿಂಧ್ಯ 

ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್.ಸಿಂಧ್ಯ  ರವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ನೇಹದ ಸೇತುವೆಂಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್.ಸಿಂಧ್ಯ  ಪ್ರಮುಖರು. ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಇವರು ಅಪಾರ ಅನುಭವಿಗಳು.ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆ.ತಾಲ್ಲೂಕು.ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು  ಹೊಂದಿದವರು. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುನ್ನು  ಬೆಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವರು. ಆ ಮೂಲಕ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಈ ನಾಡಿನ ಜನನಾಯಕನಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವರು.

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಚಿಬ್ಬಲಗುಡ್ಡೆ

ಚಿಬ್ಬಲಗುಡ್ಡೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧನದಿಯಾದ ತುಂಗಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಅನೇಕ ಋಷಿಮುನಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪುನೀತವಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಬ್ಬು ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬು ರೋಗವಿರುವವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನದಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಹಾಕುವೆ, ದೇವರಿಗೆ ಹಣ್ಣುಕಾಯಿ ಮಾಡಿಸುವೆ ಎಂದು ಹರಕೆ ಹೊತ್ತ್ತರೆ ರೋಗ ವಾಸಿಯಾಗುವುದು. ಆದುದರಿಂದಲೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಿಬ್ಬಲಗುಡ್ಡೆ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನದಿಯ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೆ ಒಂದು ಆನಂದ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಎಸ್. ಎಂ. ಮುತ್ತಯ್ಯ



ಡಾ.ಎಸ್.ಎಂ.ಮುತ್ತಯ್ಯ  
ಇವರು  ೧೨.೧೨.೧೯೭೫ ರಂದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು	ನಲಗೇತನಹಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢ ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು  ಹಾಗೂ ನಲಗೇತನಹಟ್ಟಿ ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ,  ಪಿಯುಸಿ ತರಗತಿಯನ್ನು ಜಗಳೂರಿನ ಮಾಲತಿ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಳ್ಳಕೆರೆಯ ಎಚ್.ಪಿ.ಪಿ.ಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ೯ನೇ ರಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ  ಬಿ.ಎ.ಪದವಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡ  ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕುವೆಂಪು ವಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ರಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ  ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೯ರಿಂದಲೇ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಭಾರತಿಯಲ್ಲಿ ಯುಜಿಸಿ ನವದೆಹಲಿ ಇವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ನೊಂದಿಗೆ :ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸೃತಿಕ ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಡಾ. ರಂಗರಾಜ ವನದುರ್ಗ  ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ  ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ  ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ನೀಡಿದೆ. ೨೦೦೪ ರಿಂದ  ಶಿವಮೊಗ್ಗದ  ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನ, ವಿಮರ್ಶೆ,  ಶಿಕ್ಷಣ  ಇವು ಇವರ  ಆಸಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು,, ಈ ಶಿಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಕೂಡಾ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಥ ಬರವಣಿಗೆಗಳೆಂದರೆ	ಕೃತಿಗಳು ಲಿಖಿತ-ಅಲಿಖಿತ;೨೦೦೫;ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಾಶನ;ಬೆಂಗಳೂರು,  ಜಾನಪದ ಸಂಕಥನ; ೨೦೦೭;ಅಕ್ಷಯಪ್ರಕಾಶನ; ಬೆಂಗಳೂರು, 	ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತಿ;೨೦೦೮;ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು; ಬೆಂಗಳೂರು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜ್ಯೋತಿ(ಸಹ ಸಂಪಾದನೆ); ೨೦೦೩;ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಾವೇಶ ಸಮಿತಿ, ಕಿಲಾರಿ(ಕಿಲಾರಿಯ ಆತ್ಮಕತೆ ನಿರೂಪಣೆ)೨೦೦೮;ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರಕಾಶನ; ಬೆಂಗಳೂರು ,  ಬಡಗಿಕಟ್ಟಿದ ಬೆಡಗಿನ ಮಾಳಿಗೆ,(ಸಂ),೨೦೧೧,ದೇಸಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಬೆರಗು,೨೦೧೧, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ೨೦೧೨, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,   ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ, ಸಂ. ೨೦೧೨, ಪೂರ್ಣಪ್ರಕಾಶನ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ  ಇವಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಂಚಿಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ,  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ  ಸುಮಾರು ೨೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅಲ್ಲದೆ ೧೫ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ೨೫ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೪ ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ  ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆ  ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಕುಪ್ಪಂನ ದ್ರಾವಿಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಟಿ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಎಂಫಿಲ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದು ಅದು ಆವಾರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಯುಜಿಸಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ  ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮ್ಯಾಸಬೇಡರ ನ್ಯಾಯಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶುಪಾಲನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವ ಎರಡು ಕಿರುಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಂಜೂರಾಗಿದ್ದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವರು ೨೦೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ನಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ  ಅವಧಿಗೆ  ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ  ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಹ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ೨೦೧೩ ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ನಿಂದ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇವರನ್ನು  ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಮಾನ್ಯಮಾಡಿದೆ.

ಲೇಖಕರು
ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ

ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಲೇಖಕ ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಸೀಮೆಯ ಗೊಲ್ಲರಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿ ಬದುಕು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗುವ ’ಜೋಯಿಸರ ಹುಡುಗ’ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ರಾವ್ ಕತೆಯನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬನ ಬದುಕಿನ ಹೆಣಗಾಟದ ಚಿತ್ರಣ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ  ಅಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಗಳನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ತನ್ನ ಮುಡಿಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಎನ್.ಆರ್.ಎ.ಎಂ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನೀಡುವ ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- 2012 
 ಅಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ:ಒಂದು ಪರಿಚಯ - ಕೆಂಡ ಸಂಪಿಗೆಯಲ್ಲಿ
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ ‘ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ `ಚಡಗ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
 ದತ್ತಾತ್ರಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಚಡಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
 ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಉದಯವಾಣಿ

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಎನ್.ಆರ್.ಎ.ಎಂ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ

'ಎನ್.ಆರ್.ಎ.ಎಂ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಉಡುಪಿಯ ಕೋಟೇಶ್ವರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಪ್ರಕಾಶನ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ ‘ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಡುಪಿಯ ಕೋಟೇಶ್ವರದ ಎನ್.ಆರ್.ಎ.ಎಂ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಹ ಲೇಖಕರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 10 ಸಾವಿರ ರೂ. ನಗದು, ಸ್ಮರಣಿಕೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು
- 2012 ಸಾಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ  ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿ ಯವರ ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ ‘ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ `ಚಡಗ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
 ದತ್ತಾತ್ರಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಚಡಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
 ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಉದಯವಾಣಿ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿ

ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಸಂಗ್ರಹಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಹಿತ್ಯಸಮಿತಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಿಷ್ಕೃತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದವು. ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಾಠಕರು ಅವರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಬಹುದು.

ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೀವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬಹುದು.''' ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್‍ವೇರ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು, ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನವರು. ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಾಪಾಸಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಲೆಮಾರಿ ಕನಸುಗಳು (೨೦೦೨) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ (೨೦೦೫). ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೃತಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದಿಂದ ೨೦೦೬ನೇ ಸಾಲಿನ ಡಾ. ಹಾ.ಮಾ. ನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿದೆ. ಇವರ ಪತ್ನಿ ರೂಪ ಮೈಸೂರಿನವರು. ಪುತ್ರರು ಶಶಾಂಕ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ.

ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ
ಮೂಲತಃ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನವರಾದ ದತ್ತಾತ್ರಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಕನಸು ಗಳು’ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಹಾಮಾ ನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ‘ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ’ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ‘ಮಥಿಸಿದಷ್ಟೂ ಮಾತು’ ಎಂಬ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ತ್ರಿವೇಣಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರಾವ್ ಜತೆ ಸೇರಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕವನ ಸಂಕಲನ
 ಅಲೆಮಾರಿ ಕನಸುಗಳು  (೨೦೦೨)

ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹ
 ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ (೨೦೦೫)

ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನ
 ಮಥಿಸಿದಷ್ಟೂ ಮಾತು - ತ್ರಿವೇಣಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರಾವ್ ಜತೆ ಸೇರಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೃತಿ

ಕಾದಂಬರಿ
 ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ
 ಮಸುಕು ಬೆಟ್ಟದ ಹಾದಿ
 ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಪತ್ರ
 ಒಂದೊಂದು ತಲೆಗೂ ಒಂದೊಂದು ಬೆಲೆ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಎನ್.ಆರ್.ಎ.ಎಂ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನೀಡುವ ದಿ.ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಚಡಗ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- 2012  - ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ
 ಅಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ
 ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಹಾಮಾ ನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  -  ‘ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ’ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ:ಒಂದು ಪರಿಚಯ - ಕೆಂಡ ಸಂಪಿಗೆಯಲ್ಲಿ
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ ‘ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಾರ್ತಾಭಾರತಿ
 ಎಂ.ಆರ್.ದತ್ತಾತ್ರಿಗೆ `ಚಡಗ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ
 ದತ್ತಾತ್ರಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಚಡಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
 ದ್ವೀಪವ ಬಯಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಉದಯವಾಣಿ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ

ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲೇಖಕ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಿನ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಮಾರಾಟದ ವಹಿವಾಟನ್ನೂ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ
ಅದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ (ಆಯ್ದ ಸುಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನ)

ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ
ನಮ್ಮಮ್ಮ ಅಂದ್ರೆ ನಂಗಿಷ್ಟ  (ಕತೆ, ಚಿತ್ರಕತೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ)

ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು

ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು

ಅನುವಾದ

ಪ್ರಬಂಧಗಳು

ಕಾದಂಬರಿಗಳು

ಕವಿತೆಗಳು

ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನಿತ ಕೃತಿಗಳು

ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಂದೀಪ್ ರಾವ್ ಕೊರಡ್ಕಕಲ್

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂ ಲಗಳ ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ  ಸಫಲನಾಗಿರುವ ಅತಿ ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ,  'ಸಂದೀಪ್ ರಾವ್ ಕೊಡತ್ಕಲ್', ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದವ.

ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಉಡುಪಿಯ ಕಟಪಾಡಿಯ ಡಾ. ಶ್ರೀಶರಾವ್ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಎಸ್. ಕೆ ರವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ.ಉಡುಪಿಯ 'ಕನ್ನರ್ಪಾಡಿ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಶಾಲೆ'ಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅಜ್ಜ ಡಾ. ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಕೊರಡ್ಕಲ್, ಅಣ್ಣ 'ಸಂಜಯ್ ರಾವ್' ಹಾಗೂ ಅಕ್ಕ 'ಸಂಧ್ಯಾ ರಾವ್', ಮಂಗಳೂರಿನ ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಸಂದೀಪ್ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಾರ, ಕತೆಗಾರ. ಅವನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಅತಿ ಆಸಕ್ತಿ.

ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಓದು
ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿದ  ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ಓದು ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮಂದಿರ  ದೂರದೃಷ್ಟಿ ,ಅಕ್ಕ ,ಅಣ್ಣನ ಬೆಂಬಲ; ಅವನು  ಕಲಿತ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿ 'ಮರ್ಟಲ್ ಎಲ್.ಎಫ್.ಲೂಯಿಸ್', ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾದ 'ಅನಸೂಯ', 'ಪುಷ್ಪಲತಾ'ರಿಂದ  ದೊರೆತ ಉತ್ತೇಜನ, ಸಕಾಲಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ'  ಸಂದೀಪನಿಗೆ, 'ಮೊಬೈಲ್' ಮತ್ತು 'ಟೆಲಿವಿಶನ್' ಎಂದರೆ ಅಲರ್ಜಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಸಂದೀಪ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ.  ಹಲವಾರು ಸಲ, ಗುರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಹವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಶುರುವಾದ ದಾರಿ, 'ಭೂಶಾಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾದರಿ'ಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಸರಿಸಬಹುದೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.  ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಈಯುವಕ, ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವಜೊತೆಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕತೊಡಗಿದರು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತೊಡಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು. ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪು ಕೊಡುವ  ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಈ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾದರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. 'ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಪ್' ನಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಕುರಿತ 'ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಸಮ್ಮೇಳನ'ದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.

ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಮೂಲಸಾಮಗ್ರಿ
ಭೂಮಿಯ  ಅಗಾಧ,ಶಾಖ ವಿದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಈ ನೀರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಆವಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಟರ್ಬೈನ್ ಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತು, ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯಿಂದನಡೆಸಲಾಗುವ 'ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಪರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ೩೦ ಜಿಲ್ಲೆಯಗಳ ಯುವ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಳಿಕ, ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೇರಿದ ೬ ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದೀಪ್ ಒಬ್ಬರಾದರು.
ಈ 'ಜಿಯೋ ಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಮಾದರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತ' ನಡೆದದ್ದು ಮಡಕೇರಿಯಲ್ಲಿ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ’ನ್ಯೂ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ’ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ,  ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ.
 ’ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ವಿಝ್' ನಲ್ಲೂ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ.
 ಸನ್. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, 'ರಾಜ್ಯ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'

ವರ್ಗ : ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಪ್ರಾಕೃತ

ಪ್ರಾಕೃತವು  ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೊದಲಿನ ರೂಪ ಎಂದೂ ಶುದ್ಧ ರೂಪ ಹೊಂದಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದು ಸಂಸ್ಕೃತವಾಯಿತೆಂದು ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದರೆ  ಪ್ರಾಕೃತವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 
ಆರ್ಯಾವರ್ತದ ಅಂದಿನ ಭಾಗಗಳಾದ ಶೂರಸೇನ  ( ದಿಲ್ಲಿ, ಆಗ್ರಾ, ಮಥುರಾ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ) , ಪಿಶಾಚ ( ಪಂಜಾಬದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿನಾಡು ಪ್ರಾಂತ) , ಮಗಧ ( ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಲ)  ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ) ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭೇದಗಳೇ ಶೌರಸೇನೀ , ಪೈಶಾಚೀ,  ಮಾಗಧೀ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು. ಇವು ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತ ಭೇದಗಳು. ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದೆ. ಕನ್ನಡವೂ ಪ್ರಾಕೃತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. 
ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯು ಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಗಧದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಮೌರ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ತನ್ನ ಕೊನೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಜೈನಸಾಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೈನಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ದಕ್ಷಿಣದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು.

ಈ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪಗೊಂಡವು.

ಭಾಷೆಗಳು
ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಅರ್ಧಮಾಗಧಿ

ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯು  ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯು ಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಗಧದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ತನ್ನ ಕೊನೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಜೈನಸಾಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೈನಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ದಕ್ಷಿಣದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಕಾರಣ.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಅರ್ಧಮಾಗಧಿ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೂಲತತ್ವಗಳು ( ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ತಾಣದಲ್ಲಿನ ಆನ್-ಲೈನ್ ಲಭ್ಯ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕ )

ಭಾಷೆಗಳು
ವೀರಶೈವ

ಋುಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ  

"ಅಯo ಮೇ ಹಸ್ತೋ ಭಗವಾನಯo ಮೇ ಭಾಗವತ್ರ:                

ಅಯo ಮೇ ವಿಶ್ವಭೇಷಜೋsಯo ಶಿವಾಭಿಮರ್ಶನ:" 

೧೪ 

ಋುಗ್ವೇದ ಮಂಡಲ ಹತ್ತು(1೦) ಸೂಕ್ತ ಅರುವತ್ತು(6೦) ಮಂತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹನ್ನೆರಡು(12)

"ಅಯo ಮಾತಾsಯo ಜೀವತುರಾಗಮತ್             ಇದo ತವ ಪ್ರಸರ್ಪಣo ಸುಬoಧವೇಹಿ ನಿರಿಹಿ" ೧೫ 

ಋುಗ್ವೇದ ಮಂಡಲ10, ಸೂಕ್ತ60, ಮಂತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ 7

ಈ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಒಟ್ಟು ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ವಾಮ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಶಿವಯೋಗ  ನಿರತ ನಾದ ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಶಿವಯೋಗದ  ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ   

ವೀರಶೈವವು  ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಶೈವ ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು   ಇದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ವೀರಶೈವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಶಿವಾಗಮಗಳು(ಆಗಮಗಳು) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲ 
ಶಿವನು ವೀರಶೈವ ಪಂಥವನ್ನು ಐವರು ಆಚಾರ್ಯರು (ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. 

 ರೇವಣಸಿದ್ದರು(ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ)
 ದಾರುಕಾಚಾರ್ಯ
 ಏಕೋರಾಮಾರಾಧ್ಯ
 ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ
 ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯ

ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗೆ ವೀರಶೈವ ತತ್ವದ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು ಎಂದು ವೀರಶೈವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಶಿವನ ಮುಖಗಳು 
ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಶಿವನ ಐದು ಮುಖಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನ ಐದು ಮುಖಗಳು 
 ಸದ್ಯೋಜಾತ
 ವಾಮದೇವ
 ಅಘೋರ
 ತತ್ಪುರುಷ
 ಈಶಾನ

ನೋಡಿ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ತಾಣ: https://cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLHAPUR/people_lingayats.html

ವೀರಶೈವ ಮತ
ಅನುಭಾವ (ಸಂಸ್ಥೆ)

ಆನುಭಾವ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್: Anubhaava) ಒಂದು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರ್ಕುಟ್(orkut) ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಫೇಸ್ಬುಕ್‌ನ(facebook) ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರಿಂದ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. 
ಚುಟುಕು
ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಚೆಲ್ಸೀ ಎಫ಼್. ಸಿ

ಚೆಲ್ಸೀ ಫ಼ುಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಫ಼ುಲ್ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿರುವ ಫ಼ುಟ್ ಬಾಲ್ ಕೂಟ. ಇದು ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ತವರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾದ ಸ್ಟ್ಯಾಮ್ ಫ಼ರ್ಡ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿಯೆ ಆಡುತ್ತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕೂಟವು ಇದುವರೆಗೂ ೪ ಲೀಗ್ ಟೈಟಲುಗಳು, ೭ ಎಫ಼್.ಎ ಕಪ್ ಗಳು, ೪ ಲೀಗ್ ಕಪ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ೪ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡುಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಯು.ಇ.ಎಫ಼್.ಎ ಕಪ್ ವಿನ್ನರ್ಸ'ಸ್ ಕಪ್ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಯು.ಇ.ಎಫ಼್.ಎ ಸೂಪರ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದಿದೆ. ೧೯-೫-೨೦೧೨ ರಂದು ಯು.ಇ.ಎಫ಼್.ಎ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಗೆದ್ದುದು ಲಂಡನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಲಬ್ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸ 

೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಗಸ್ ಮೀರಸ್  ಸ್ಟ್ಯಾಮ್ಫ಼ರ್ಡ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಫ಼ುಟ್ಬಾಲ್ ಮೈದಾನವನ್ನಾಗಿಸಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ನೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಫ಼ುಲ್ಹ್ಯಾಮ್ ಗೆ ಭೊಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಲು ಮಾಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯು ತಿರಸ್ಕಾರಗೊಳ್ಳಲು ತನ್ನದೆ ಆದ ಕ್ಲಬ್ಬೊಂದನ್ನು ಹೊಂದುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು. ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ‍೧೯೦೫ ರಂದು ಚೆಲ್ಸೀ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಫ಼ುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 Chelsea F.C. at Premier League

ಫುಟ್‌ಬಾಲ್
ಮಹೇಂದ್ರ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬು

ಮಹೇಂದ್ರ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬು, ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ,  ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ ನಗೆ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಇತರ ಕನ್ನಡ ಸೀರಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ, ಪರಿವಾರ
'ಮಹೇಂದ್ರ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬು', ಹಿಂದಿನ  ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ  ಹೆಸರಾಂತ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬುರವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ದಿವಂಗತ, ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬುರವರರಿಗೆ ೭ ಮಕ್ಕಳು. ಅವರಲ್ಲಿ ೪ ಜನ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮನ್‍ಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಚೆನ್ನೈ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಆಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ, ರಾಜೇಂದ್ರ  ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಉದಯ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಯಿಬಾಬು. ಈಗ ಸನ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆಯವರ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬು ಹೆಸರು ಎಲ್ಲರ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹೇಂದ್ರ ಚಿಟ್ಟಿಬಾಬು ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪದವೀಧರ. ಅವರು, ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
 ನಾ ನಿನ್ನ ಮರೆಯಲಾರೆ,
 ಎರಡು ಕನಸು,
 ಗಿರಿಕನ್ಯೆ,
 ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲು,
 ಹುಲಿಯ ಹಾಲಿನ ಮೇವು,
 ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣೆಗಾಲ್ ರವರ ನಾಗರ ಹಾವು, ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ದುಡಿದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
'ನಾಗರಹಾವು' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನೆಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂತು.

ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ
ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಥೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೃಶ್ಯಗಳು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ೨-೩ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ನಾಲ್ಕಾರು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರ-ವಿಚಿತ್ರ ಹಾವಭಾವಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಂಡುರಂಗ ಗಂಡುಗಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ  ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಮರಾದ ಚಿಕ್ಕ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್‍ನಲ್ಲೇ  ವರಾಂಡ, ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್,ಇಟ್ಟಿರೋ ಜಾಗ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡಮನೆಯೋ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನೂ ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕ್ಯಾಮರಾದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

 
ವರ್ಗ : ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು