ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ (ಗ್ರಂಥ)

ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ

ಗ್ರಂಥ-ವಿವರ
ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ "ಶ್ರೀನಿವಾಸ" ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. 'ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಬೆಂಗಳೂರು,ಮೂಲಕ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದೆ. ಮುದ್ರಣವು ೧೯-೯-೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದು ಕಥಾಭಾಗ ೫೨೪ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುಸ್ತಕವು ಶಾರದಾ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯ ಬೆಂಗಳೂರು- ೨ ಸೂಪರ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್‍ ಚಿಕ್ಕಪೇಟೆ ಬೆಂಗಳೂರು-೨ ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣವಾಗಿದೆ- ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ.(ಈಗಿನ ಬೆಲೆರೂ.೬೦೦/-) 
ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ನಂತರದ, ಮೂಲ ಕಥೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಗ್ರಂಥದ ಸಮಾರೋದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿರುವುದು ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಕಥಾನಾಯಕ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ ಮಗಳು ಗೌರಮ್ಮನು - ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅವರು ಗಾಡ್-‍ಅತಹೆರ ಆಗಿ, ಕ್ರೈಸ್ತಮತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಳು. ಹೀಗೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಗೌರಮ್ಮ ಅವರ ಅವಳ ಪತಿ ಕ್ಯಾಪ್ನನ್ ಕ್ಯಾಂಬೆಲ್‍. ಅವರ ಮಗಳು 'ಎಡಿತ್ ಸಾತು' ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಮಿತ್ರರು ಭೇಟಿಯಾದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ, ಕಥಾ ಹಂದರಕ್ಕೆ ಸೇರದ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜನ ಮೊಮ್ಮಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು, ಎಡಿತ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಮಿತ್ರರುರೊಡನೆ ನೆಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು, ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ವೀರ ರಾಜನ ಮಗಳು, ಗೌರಮ್ಮನ ಮರಣದ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಮ್ಮನ ಮಗಳು ಎಡಿತ್ ಇದ್ದರು. ಅವಳ ತಂದೆ ಕ್ಯಾಂಬೆಲ್‍ರು, ಗೌರಮ್ಮನ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಲು ಹೋದವರು - ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಲುಪದೆ ಕಾಣೆಯಾಗಿ ಹೋದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಎಡಿತ್‌ಳು  ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಮಿತ್ರರಿಗೆಗ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಬೆಲ್ ಅವರು ಕಾಣೆಯಾದ ನಂತರ ಪೋಲಿಸರು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವರ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬಹಳ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಆ ವಜ್ರಗಳು, ವಡವೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಎಡಿತ್ ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಎಡಿತ್ ಆಗ ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದು, ಅವಳು ತನ್ನ ತಂದಯನ್ನು ಯಾರೋ ಧೂರ್ತರು ಅಪಹರಿಸಿ ಮುಗಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟುದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಗೌರಮ್ಮನ ಮಗಳು ಎಡಿತ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಯಾರ್ಡ್ ಲೀ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು ಅವರೂ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಎಡಿತ್‍ಗೆ ಇದ್ದ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ಸೇನೆಗ ಸೇರಿದ್ದು ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬದುಕು ನೂಕುತ್ತಿರುವ 'ಎಡಿತ್ ಸಾತು' ಹೇಳಿದುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನಲೆ
ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅದು ಕೊಡಗಿನ ಕೊನೆಯ ರಾಜನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬರೆದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ. ಇಕ್ಕೇರಿಯ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ಕೊಡಗಿಗೆ ಬಂದರಾಜ ಮನೆತನದವರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸದಾ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಕಾದಬೇಕಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕಸೈನ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅವರು ಹೈದರನನ್ನೂ, ಟಿಪ್ಪೂವನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡವೀರ ರಾಜ, ಕೊನೆಯ ರಾಜ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜನ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಮಗಳು ದೇವಮ್ಮಾಜಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಮ್ಮಾಜಿ ಗಾದಿಯನ್ನೇರಿದಳು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡವೀರ ರಾಜನ ತಮ್ಮ, ಲಿಂಗರಾಜ ಇದು ಕೂಡದು ಎಂದು ಹಟ ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ದೇವಮ್ಮಾಜಿಗೆ ದಿವಾನನಾಗಿ ಆಮೆಲೆ ಅವಳನ್ನು ಗಾದಿಯಿಂದ ಇಳಿಸಿ (ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟು) ತಾನೇ ರಾಜನಾದನು. ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷ ಆಳಿ ತೀರಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಅವನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗ ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜ ದೊರೆಯಾದನು. ಕೊಡಗಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇವನು ಕೊನೆಯ ಅರಸು. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜನು ವಂಶಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿ ತರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಕೊನೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸವೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು.

ವಿಮರ್ಶೆ - ಮೆಚ್ಚುಗೆ
ಕಥಾ ಸಂಯೋಜನೆಯ ತಂತ್ರ:ಮಾಸ್ತಿಯವರ ನಿರೂಪಣಾ ಭಿತ್ತಿ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಅವರ ಇತಿಹಾಸ ಸಮಾಜದ ತನಿಖೆ ಬಹಳ ಆಳವಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ  ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

‘ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ’ ದ ಮೊದಲ  ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ, ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ತುಂಬಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಭಾರತವನ್ನು 'ಬಹುರತ್ನಾ ವಸುಂಧರಾ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರೂಪಕನು ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವರು.  ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. 'ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಂತೆಯೇ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ' ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಗಮನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಶೌರ್ಯ, ನೈತಿಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: 'ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆ, ದುಷ್ಟತನ, ಮೂರ್ಖತನ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ದುರಾಶೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಜ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ !' ಕೊಡಗು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 'ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಭೂಮಿ, ಐದು ಯೊಜನಾುದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂರು ಯೊಜನಾ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಮುದಾಯವಾದ ಕೊಡಿಗ'. 1820 ರಿಂದ 1834 ರ ವರೆಗೆ 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ರಾಜನಾದ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ . 1834 ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಸಾಹತುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ವಿವರವಾಗಿ, ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ, ಕೊಡಗು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಿಂದ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಚಿಕವೀರ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಅಸಹಜ, ಅಸಭ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಆತನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ವಿವರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಅವರ ಮಾನವತೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇವೆ, ಆದರೆ ಅವರ ವಿಕಾರತೆಯ ಎತ್ತರದಿಂದ ಅವುಗಳು ಗ್ರಹಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವನ ಜನರು ತಮ್ಮ ರಾಜನ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಬಯಸಿದ,  ಒಂದು ಸಮಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಚಿಕವೀರನನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ರಾಜನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸರಳ ಮಾನೋಗ್ರಾಫ್ / ಏಕತಾನತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಳವಾದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರಮನೆಯ ರಾಜಕಾರಣವು ತುಂಬಾ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಅನೇಕ ಜನರು ಚಿಕವೀರ ವಿರುದ್ಧ ಕುತಂತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ರಾಜನಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಸಂಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಚು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ- ಸಂಚು ಯತ್ನವು ಕೊಡಗು ದುರ್ಬಲ ತೆಯಿಂದ ಮತ್ತೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಥಾಸಾರ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರದೊಡನೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ:ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತೆತೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.  

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಆ ಆಡಳಿತಗಾರ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, 'ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಆ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನುಸರಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಸಮತೋಲಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಇದು ಕಥಾನಾಯಕನ ಭಾವಿಸಲಾದ ದುಷ್ಪನಡೆವಳಿಕೆಗಳ ಖಂಡನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಹೋರಾಟದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ. ಈ ಗ್ರಂಥವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಬೆರತ ವಿಷಯ ವಿವರಿಸಿದೆ.(ಕಥೆಯನ್ನು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವರದಿಯಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯಿಂದ ಬರೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂತಸದ, ದುಃಖದ, ರೋಷದ ಭಾವುಕತೆಯನ್ನೂ ಕಾವ್ಯಮಯ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನೂ ಬಯಸುವವರಿಗೆ, ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನಿರಾಶೆ ಪಡಿಸುವುದು)

ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಚಿಕ್ಕವಿರರಾಜೇಂದ್ರ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯ, [ಕುಂಟ 'ಲೇಮ್] ಬಸವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಆತ್ಮೀಯ ಆಪ್ತಮಿತ್ರನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರಾಜನಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಶಿಶುವನ್ನು (ಅವನ ಸಹೋದರಿ ದೇವಮ್ಮಾಜಿಯ ಮಗ - ಅವನ ಅಳಿಯ; ಚೆನ್ನಬಸವನ ಪುತ್ರ)ರಾಜನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಜನಬೆಂಬಲ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿ, ನಾಲ್ನಾಡ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಸೆರೆಗೆ ಕಾರಣನೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಅರಸನು ತನಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಬಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಟ ಬಸವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ರಾಜದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದನೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾನೆ. (ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕುಂಟ ಬಸವ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೊಡಗು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅಜ್ಞಾತ ಜನರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ,) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವನನ್ನು 1834 ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿವೆಲ್ಲೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಅದಂಬಿಗಾಗಿ 1983 ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡಿದರು.  

ವಿರೋಧ::ಈ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ, 'ಆಂತಿಮರಾಜು' ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು 1992 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಉದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ  ರಾಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲ ದೂರದರ್ಶನ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಕೊಡವರಿಂದ ಈ ರಾಜನ ಚಿತ್ರಣದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಾಯಿಂಟ್ ಕಮಿಟಿಯ ವರದಿಗೆ, ರಾಜನನ್ನು "ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ (as "devil incarnate" )" ಎಂದು ಅಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿದ ಮಿನಿಟ್ / ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. 7 ಆಗಸ್ಟ್. 1992 
Chikka Virarajendra

ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು
 ದೊಡ್ಡವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ- ವೀರ ರಾಜ 9ನೇ ದೊರೆ ಪಲೆರಿ ವಂಶದ ದೊರೆ
 ದೇವಮ್ಮಾಜಿ - 	ದೊಡ್ಡವೀರ ರಾಜನ ಮಗಳು 
 ಲಿಂಗರಾಜ- ದೊಡ್ಡವೀರ ರಾಜನ ತಮ್ಮ - ದೇವಮ್ಮಾಜಿಯನ್ನು ರಾಣಿ ಪದದಿಂದ ಇಳಿಸಿ ತಾನೇ ರಾಜನಾದನು
 ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ - ಲಿಂಗರಾಜನ ಮಗ, ತಂಗಿ (ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ)ದೇವಮ್ಮನನ್ನು  ಸರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟನು
 ಗೌರಮ್ಮ - ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ
 ಪುಟ್ಟಮ್ಮ- ನಂತರ ಗೌರಿ; ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗೌರಮ್ಮನ ಮಗಳು
 ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯನವರು_ ಮಂತ್ರಿ
 ಬೋಪಣ್ಣ – ಮಂತ್ರಿ
 ಪೊನ್ನಪ್ಪ - ಮಂತ್ರಿ
 ಬಸವಯ್ಯ-ಕುಂಟ ಬಸವ- ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ ಆಪ್ತ
 ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯ – ಅಪ್ಪಾಜಿ ಮಗ - ದೇವಮ್ಮಾಜಿ ಗಂಡ
 ದೀಕ್ಷಿತ - ಪೂಜಾರಿ
 ಭಗವತಿ - ದೀಕ್ಷಿತನ ತಂಗಿ ಯೋಗ ಸಾಧಕಿ (ಲಿಂಗರಾಜನ ರಹಸ್ಯದ ಅವಿವಾಹಿತ ಪತ್ನಿ)

ನೋಡಿ
ಕೊಡಗು
ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ಣಾಟಕ
ಕರ್ಣಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ
ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ
ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸ

ಉಲ್ಲೇಖ
ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಕೃತಿಗಳು
ಪುಸ್ತಕಗಳು