Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಉತ್ತರ (ಮಹಾಭಾರತ)

ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಮತ್ಸ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ವಿರಾಟ ರಾಜನ ಪುತ್ರ, ಇವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದರು. ಅವನು ಉತ್ತರೆಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಾಜನ್ ರಾಜನ ಮಗಳು ಕೀಸವಿಯ ಪತಿ. ಪಾಂಡವರ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಮತ್ಸ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಉತ್ತರನು ಬೃಹನ್ನಳೆಯೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೋಗಿದ್ದನು.
ದ್ರೌಪದೀ ಸ್ವಯಂವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈತ ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶಕ್ಕೂ ಹೋಗಿದ್ದ. ಭೂಮಿಂಜಯ, ವಿರಾಟಪುತ್ರ, ಮತ್ಸ್ಯಪುತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಈತನಿಗೆ ಇದ್ದವು.
ಕೌರವರು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಹರಣ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದ ಉತ್ತರ ಕುಮಾರ ಅವರ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ತನಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಾರಥಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೃಹನ್ನಳೆಯ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸಾರಥಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸೈರಂಧ್ರಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬೃಹನ್ನಳೆಯನ್ನು ಸಾರಥಿಯಾಗೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಬೇಕೆಂದೇ ಬೃಹನ್ನಳೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ತನ್ನ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಉತ್ತರ ಕುಮಾರ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಪೌರುಷವನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಹೆಂಗೆಳೆಯರ ಮುಂದೆ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗ. ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ತನ್ನ ಗದುಗಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಸಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅನಂತರ ಬೃಹನ್ನಳೆಯ ಸಾರಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಉತ್ತರ ಕುಮಾರ ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಹೆದರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆತನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿ ಅರ್ಜುನ ತಾನೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕುಮಾರ ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ರಥವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಲ್ಯನಿಂದ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶೌರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಬಡಾಯ ಕೊಚ್ಚುವವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರಕುಮಾರನೆನ್ನುವುದು ರೂಢಿ. ಉತ್ತರನ ಪೌರುಷ ಒಲೆಯ ಮುಂದೆ, ನಿನ್ನ ಪೌರುಷ ಎಲೆಯ ಮುಂದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಾದೆ ಮಾತಾಗಿದೆ.

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಚೇದಿ ರಾಜ್ಯ

ಚೇದಿ ರಾಜ್ಯವು ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರವ ರಾಜರಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾದವ ರಾಜರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬೇತ್ವಾ ಅಥವಾ ವೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಚೇದಿ ರಾಜ್ಯವು ಮಗಧ ರಾಜ್ಯದ ಜರಾಸಂಧ ಹಾಗೂ ಕುರು ರಾಜ್ಯದ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಿತ್ರನಾದ ಶಿಶುಪಾಲನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜವಂಶ

ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜವಂಶವು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು, ಮೂರು ತಮಿಳು ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು, ಉಳಿದೆರಡು ಚೋಳ ಹಾಗೂ ಚೇರ ವಂಶಗಳು. ಚೇರ ರಾಜ ಮತ್ತು ಚೋಳ ರಾಜರ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜರು ತಮಿಳಕಮ್‍ನ ಮೂರು ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತ ರಾಜರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೦೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೦೦ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು
ಅಂಗ ರಾಜ್ಯ

ಅಂಗ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಈಗಿನ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭಾಗಲಪುರ, ಮಾಂಘೀರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಅದೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಗಧ ರಾಜ್ಯ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಅಂಗರು
ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಅಂಗರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಅಂಗರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಆರ್ಯಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂತಾಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರವಿದ್ದ ಐತಿಹ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಇದು ಸಮರ್ಥನೆಗೊಂಡಿದೆ.  ಬೌಧಾಯನ ಧರ್ಮಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಗರು ಮಿಶ್ರಜನಾಂಗ (ಸಂಕೀರ್ಣಯೋನಯಃ) ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಂದವರು ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪುನಸ್ತೋಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವಪೃಷ್ಠಗಳೆಂಬ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿತ್ತೆಂದು ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವರು ಅಂಗ ಜನರನ್ನು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಮೂಲದ ಜನರ ಜೊತೆಗೆ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ
ಪರಶಿವನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಅಂಜಿ ಕಾಮ ಓಡಿಹೋಗಿ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇಹ (ಅಂಗ)ವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದುದರಿಂದ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಂಗವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂಬ ಕಥೆ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಯಯಾತಿಯ ವಂಶಜನಾದ ಬಲಿಗೂ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸುದೇಷ್ಣೆಗೂ ಅಂಗ, ವಂಗ, ಕಳಿಂಗ, ಪುಂಡ್ರ, ಸುಹ್ಮ ಎಂಬ ಐವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯ ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ರೋಮಪಾದನೆಂಬುವನು ಈ ದೇಶದ ಅರಸನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದು ಕೌರವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದು, ಕರ್ಣ ಇದರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ.
ಅಂಗುತ್ತರ ನಿಕಾಯದಂತಹ ಬೌದ್ಧ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಮಹಾಜನಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಗ ರಾಜ್ಯವು ಜೈನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಪ್ರಜ್ಞಪ್ತಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಗವು 16 ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಮಹಾಜನಪದ)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದಿತು. ಮುಂದೆ ಇದರ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಗಧದೇಶದ ಅರಸು ಬಿಂಬಸಾರ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಇದು ಮೌರ್ಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಳುಕ್ಯರು, ಸೇವುಣರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಮುಂತಾದ ಅರಸರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಇತರ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಗದೇಶವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಅಂಗವು ಬಹು ಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದ ಮಧ್ಯಯುಗದವರೆಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದಿತು. ಚಂಪಾನಗರ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಾಜನಪದಗಳು
ಇತಿಹಾಸ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಕಿರಾಣಿ ಸರಕು, ಜಾನುವಾರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸರಕುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಜನರ ನಿಯಮಿತ ಕೂಟ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಥವಾ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ಸಗಟು  ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಒಳಾಂಗಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಬೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೋರಾ ಎ೦ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್ನರು ವೇದಿಕೆ ಎ೦ದು ಕರೆಯುತಿದ್ದರು.
ಇಸ್ತಾನ್ಬುಲ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬಜಾರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ 15 ನೇ ಶತಮಾನದ Tlatelolco ಆಫ್ Mexica (ಅಜ್ಟೆಕ್) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಗಿತ್ತು.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಗೆಗಳು 
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಥವಾ ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಎ೦ಬ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧವಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ದೈಹಿಕ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ,
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಒ೦ದು ಮುಕ್ತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ, ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ, ಮಳಿಗೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಾಂಗಣ, ಸ್ಥಿರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಳಿಗೆಗಳು
ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಸರಕುಗಳ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಅಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಥೈಲೆಂಡ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ನೈಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ತೆರೆಯುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಅವರು ಪಸರ್ ಮಲಮ್ದಪ್ಪಗಿನ ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಮಾರಾಟ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ವಿಶೇಷತೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಇರಬಹುದು:
ಪ್ರಾಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಬೆಳೆಬಾಳುವ ಹಳೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ರೈತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ತಾಜಾ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.
ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.
ಅಲ್ಪಬೆಲೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಲಿಂಗ

ಕಲಿಂಗ ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಮಧ್ಯ-ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ದಾಮೋದರ್ ನದಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಅಮರ್‌ಕಂಟಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದ ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಟ ಅಶೋಕನಿಂದ ಹೋರಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಲಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು
ಎ. ಎಮ್. ಅಹ್ಮದಿ

ನ್ಯಾ. ಅಜ಼ೀಜ಼್ ಮುಸಬ್ಬೀರ್ ಅಹ್ಮದಿ

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೫೪ - ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಶುರು
೧೯೬೪ - ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ
೧೯೭೪ - ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆ, ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ
೧೯೭೬ - ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಗುಜರಾತ್ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
೧೯೮೮ -  ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
೧೯೯೪ -  ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ

ಇತರೆ
 ೨೦೦೭-೨೦೧೦ -  ಕುಲಪತಿ, ಅಲೀಘಡ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ರಾಜೇಂದ್ರಮಲ್ ಲೋಧಾ

ರಾಜೇಂದ್ರ ಮಲ್ ಲೋಧಾ (ಜನನ ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೯) ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ೪೧ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಲೋಧಾ ಪಟ್ನಾ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಪಿ ಸದಾಶಿವಂ

ಪಿ ಸದಾಶಿವಂ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ೨೧ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು.

ಜನನ
ಇವರು ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇವರು ತಮ್ಮ ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಅಯ್ಯ ನಾದರ್ ಜಾನಕಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ , ಶಿವಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಚೆನೈನ ಸರ್ಕಾರಿ ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಅಲ್ತಮಸ್ ಕಬೀರ್

ಅಲ್ತಮಸ್ ಕಬೀರ್(ಜನನ:೧೯ ಜುಲೈ ೧೯೪೮,ಕಲ್ಕತ್ತ) ಭಾರತದ ೩೯ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದವರು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಎಸ್ ಎಚ್ ಕಪಾಡಿಯಾ

ಎಸ್ ಎಚ್ ಕಪಾಡಿಯರವರು ೧೯೪೭, ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸದರು.ಇವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲೇಜು ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜು.

ಎಸ್ ಎಚ್ ಕಪಾಡಿಯಾ

ಕಪಾಡಿಯವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಕಪಾಡಿಯಅವರು ನಾಲ್ಕನೆ ತರಗತಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ನಂತರ ಮುಂಬಯಿನ ವಕೀಲರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಗಗ್ರಾತ್ ಆಂಡ್ ಕಂ, ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಫೈರ್ ಬ್ಯ್ರಾಂಡ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಕೀಲರಾದ ಫೆರೋಜ್ ದಮಾನಿಯ ರವರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ನಂತರ ೧೯೭೮ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೦ರಂದು ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಸೇರಿದರು.

ಕಪಾಡಿಯರವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮, ೧೯೯೧ರಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮಾರ್ಚ ೨೩, ೧೯೯೭ರಂದು ಅವರನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕ ಗೊಂಡರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೫, ೨೦೦೩ರಂದು ಕಪಾಡಿಯ ರವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೩, ೧೮ರಂದು ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಮೇ ೨೦೧೦, ೧೨ರಂದು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್ ರವರು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಕಪಾಡಿಯರವರು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೯, ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಕಪಾಡಿಯವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಕಪಾಡಿಯರವರ ಪತ್ನಿ ಶೆನಾರ್ಸ್. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗ ಒಬ್ಬ ಚಾರ್ಟರ್ಡ ಅಕೌಂಟೆಂಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಪಾಡಿಯರವರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೪, ೨೦೧೬ರ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಆರ್. ಸಿ. ಲಹೋತಿ

ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಲಹೋಟಿ(ಜನನ ನವೆಂಬರ್  ೧,೧೯೪೦)ಭಾರತದ ೩೫ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಜೂನ್ 1, 2004 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 1, 2005 ರ ತನಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಜಿ. ಬಿ. ಪಾಟ್ನಾಯಿಕ್‌

ಗೋಪಾಲ್ ಬಲ್ಲವ್ ಪಟ್ನಾಯಿಕ್ ಭಾರತದ ೩೨ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು..

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

 

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಬಿ. ಎನ್. ಕಿರ್ಪಾಲ್‌

ಭೂಪಿಂದ್ರ ನಾಥ್ ಕಿರ್ಪಾಲ್. ಇದು  ಕಿರ್ಪಾಲ್ ರವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು. ಇವರು ನವೆಂಬರ್ ೮ ೧೯೩೭ರಂದು ಲಾಹೋರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಇವರು ಭಾರತದ ೩೧ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಮೇ-೦೬-೨೦೦೨ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್-೦೭-೨೦೦೨ರವರೆಗು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಕೀಲರಾಗಿ ಆರಂಬಿಸಿದರು. ಇವರು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೭೫ರಿಂದ  ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

೧೯-೧೧-೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ

ನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಜಡ್ಜ್ ಎಂದು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಗುಜರಾತ್  ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ  ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ  ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

ಇವರು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ  ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಮೇ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ  ನೇಮಕಗೊಂಡರು.  ಇವರು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾಳಜಿಗೆ ಇವರನ್ನು  ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರನ್ನು ಪರಿಸರದ ಸಂರಕ್ಷಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಕಿರ್ಫಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು. ಇವರು ಕೋಕಾಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರ್ವೇವೇಟ್ ಲಿಮೆಟೆಡ್ ಪರಿಸರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು  ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದರು. ಇವರ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಅರುಣಾ ಕಿರ್ಫಾಲ್. ಇವರಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರು ೨೦೦೭ರಿಂದ ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಕಿರ್ಫಾಲ್ ರವರನ್ನು ಭಾರತದ  ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಅನುಭವವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಎ. ಎಸ್. ಆನಂದ

ಎ.ಎಸ್.ಆನಂದರವರ ಪೂಣ೯ ಹೆಸರು ಆದಶ್೯ ಸೈನ್ ಆನಂದ್. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೩೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಎ.ಎಸ್.ಆನಂದ್ ರವರು ಭಾರತದ ೨೯ನೇಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಆನಂದ್ ರವರು ಜಮ್ಮು, ಲಕ್ನೌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಪೂಣ೯ಗೊಳಿಸಿ ೯ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವಕೀಲರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು, ಸಂವಿಧಾನದ ನೀತಿ, ಚುನಾವಣಾ ಕಾನೂನು ಇವೆಲ್ಲಾ ಓದಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಮೋಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನಲ್ಲಿ ೨೬ ಮೇ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿತರಾದರು. 
೧೧ ಮೇ ೧೯೮೫ ರಂದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭, ೨೦೦೩ ರಂದು ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ "ಮುಲ್ಲಪೆರಿಯಾರ್" ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನೆಮಿತಗೊಂಡರು.ಇವರು ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೧ ವರೆಗು ಸೆವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಗೌರವಗಳು
ಎ.ಎಸ್.ಆನಂದ್ ರವರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅದ್ಯಕ್ಷರಾ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಎ.ಎಸ್.ಆನ್ಂದ್ ರವರು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ ರಂದು, ಆನಂದ್ ರವರಿಗೆ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು.ಎ.ಎಸ್.ಆನ್ಂದ ರವರಿಗೆ, ೧೪ ಮಾಚ್೯ ೧೯೯೬ ರಂದು ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ ಪದವಿ, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಂದು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ ಪದವಿ, ಜಮ್ಮು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೨೦ ಮಾಚ್೯ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಲಿಟ್.ಪದವಿ, ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ ರಂದು ಚಂಡೀಘಢ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೋಂದು ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ ಪದವಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ 'ಶಿರೋಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಹಾಗು ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಎಮ್. ಎಮ್. ಪುಂಚಿ

ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಪುಂಚಿರವರು ಜನವರಿ ೧೯೯೮ನೇ ಸಾಲಿನ ೧೮ ರಿಂದ  ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ೨೮ನೇ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದರು ಅದಾದ ಮೇಲೆ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಂಡರು. ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦,೧೯೩೩ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. 
ಎಮ್.ಎಮ್.ಪುಂಚಿ ಅವರು 1955 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1982 ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

ಜೀವನ
ಇವರು  ಚಂಡೀಘಢ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದರು, ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ೮೧ನೇ ವಯಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಜೂನ್ ೧೭ ೨೦೧೫ ರಂದು ಮೃತಪಟರು. ಪುಂಚಿಯವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು ಭಾರತದವರಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು,  ಮತ್ತು ಜನವರಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಆದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ- ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಂಬಂಧಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಪುಂಚಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದಾರೆ.
ಜೆ. ಎಸ್. ವರ್ಮಾ

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಗದೀಶ್ ಶರಣ ವರ್ಮಾ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೫೫ - ಭೋಪಾಲ್ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಶುರು
ಜೂನ್ ೧೯೭೨ - ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
ಜೂನ್ ೧೯೮೫ - ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
೧೯೮೫ - ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ರಾಜಸ್ತಾನ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೭ - ೧೮ ಜನವರಿ ೧೯೯೮ - ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
೧೯೯೯-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಆಯೋಗ 
 ೨೦೧೨ -೨೦೧೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಸಮಿತಿ (ದೆಹಲಿ ನಿರ್ಭಯಾ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ  ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು)

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಎಮ್. ಹೆಚ್. ಕಾನಿಯಾ

ಮಧುಕರ್ ಹೀರಾಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ (ಎಮ್.ಹೆಚ್.ಕಾನಿಯಾ) (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ ವರೆಗೆ)ಭಾರತದ ೨೩ ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಧುಕರ್ ಹೀರಾಲಾಲ್  ಕಾನಿಯಾ (ಎಮ್.ಹೆಚ್.ಕಾನಿಯಾ) ಕಾನಿಯಾರವರು ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ ಹೀರಾಲಾಲ್ ಜೆ. ಕಾನಿಯಾ ಭಾರತ ದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭಾನುಮತಿ.ಇವರು ರೂಪಾ ರವರನ್ನು ಮದುವೆ ಯಾದರು.ಇವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಎಲ್ಎಲ್ಬಿ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ೧೯೪೯- ೧೯೬೨ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾಗಿ ಮುಂಬಯಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಇವರಿಗೆ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದಕೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವು ದೆಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗುತಿತ್ತು. ಅರೆಕಾಲಿಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ೧೯೪೯- ೧೯೬೨ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ

ಕಾನಿಯಾ ಅವರು ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನು ೧೯೬೪ ರಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು ,ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಕಾರದ ನ್ಯಾಯಾವಾದಿಯಾಗಿ ಮುಂಬಯಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿಧಳದರು, ಇವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಜೂನ್ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಲಾಯಿತು.ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ, ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ, ಹಿಡುವಳಿ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ವ್ಯವಹರಿಸಿದಾರೆ. ಮೇ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ೨೩ ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದರು, ಸೇವೆಯನು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ ವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲಿಸಿದರು.ತನ್ನ ಇಡೀ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳನು ಸಂಫೂರ್ಣ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರು ಇದನೇ ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತಾರೆ.

ನಿವೃತ್ತಿ
ಇವರು ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಹಿರಿಮೆ
ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿನಿಮಯಸಂಸ್ಥೆ ಸೆಬಿಯ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ 2005-06ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗೈದರು.

ಟೀಕೆ
ನ್ಯಾ ಕಾನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಗೈಯಲು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪದವಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಗೈದರು ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತುಗೈಯಲು ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ವಜಾ ಆಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಕಮಲ್‌ ನಾರಾಯಣ್‌ ಸಿಂಗ್‌



ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಕಮಲ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ 
ಕೆ.ಎನ್.ಸಿಂಗ್ ೨೨ನೇ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್  ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೨ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಯಿಸಿದ್ದರು.
ರಾಮಸ್ವಾಮಿವೆಂಕಟರಮಣ ಅವರಿಂದ ನೇಮಕಾತಿಯಾದರು 
ರಂಗನಾಥ್ ಮಿಶ್ರ ಅವರಿಂದ ಕೊಡಿತ್ತು ಯಾದರು.
ಎಂ ಎಚ್ ಕಾನಿಯ ಯಾವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಇವರು ೧೩ನೇ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೯೯೪ ರವರೆಗೂ ಕಾಯ೯ ನಿವ೯ಯಿಸಿದ್ದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳು 
ಹುಟ್ಟು--೧೩ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ ೧೯೨೬.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ--ಭಾರತೀಯ.
ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್--ಅಲಹಾಬಾದ್.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
ಕಮಲ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ ರವರು ೧೩ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ೨೨ನೇಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂತಿ೯ ಯಾಗಿದರು. ಅವರು L.R.L.A ಫ್ರೌಢಶಾಲೆ.ದಾಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು ಸಿಸಾ೯, ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ.
ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿ
ವಕೀಲರಾಗಿ ಅವರು ೧೯೫೭ ರಿಂದ ನಾಗರಿಕ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುರಲ್ಲಿ ಭಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋಟ್ಗೆ೯ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨ ರವರೆಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಗಿ ಕಾಯ೯ನಿವ೯ಹಿಸಿದರು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಧೀಶ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈ ಕೋಟ್೯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ  ಕಾಯ೯ನಿವ೯ಹಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಪಾಯಿಂಟ್ಮೆಂಟ್ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು .
ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಲುಮ್ನಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ "ಪ್ರೌಡ ಪಾಸ್ವ್ ಅಲುಮ್ನೈ" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿವರಗಳು
ಕಮಲ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಎಮ್.ಎ.ಎಲ್.ಬಿ  ೧೩.೧೨.೧೯೧೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಶಿಷಣವನ್ನು ಎಲ್.ಆರ್.ಎಲ್.ಎ  ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆ ಸಿಸಾ೯, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಎವಿಂಗ್  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಲಹಾಬಾದ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋಟ್೯ ನಲ್ಲಿ ೪ನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.  ಅಲಾಹಾಬಾದ್ ನಾಗರೀಕ, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಬ್ಯಾಸ ಅಲಹಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಿದರು. ಕಿರಿಯರ ಸ್ಟಾಯ್ಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನೇಮಕ ದಿನಾಂಕ ೩೮-೧-೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು. ‌ಹಿರಿಯ ಸ್ಟಾಯ್ಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನೇಮಕ ದಿನಾಂಕ ೨೬-೪-೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಅಡ್ವಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ್ ೩-೩-೧೯೭೦ ರಿಂದು ೩-೫-೧೯೭೦ ರ ವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಗಸ್ಟ್ ೨೫, ೧೯೭೦ ರಂದು ಎರಡು ವಷ೯ಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ೯ನಿವ೯ಯಿಸಿದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಾಧಿಶರಾಗಿ ೨೫-೮-೧೯೭೨ ರಂದು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೧೦-೩-೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಿಂ ಹೈಕೋಟ್೯ ನಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೨೫-೧೧-೧೯೯೧ ರಂದು ಮುಖ್ಯನ್ಯಾಯ ಮೂತಿ೯ಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ೧೨-೧೨-೧೯೯೧ ರಂದು ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರು.

ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿ
ವಕೀಲರಾಗಿ ಅವರು ೧೯೫೭ ರಿಂದ ನಾಗರಿಕ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುರಲ್ಲಿ ಭಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋಟ್ಗೆ೯ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨ ರವರೆಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಗಿ ಕಾಯ೯ನಿವ೯ಹಿಸಿದರು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಧೀಶ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈ ಕೋಟ್೯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಕಾಯ೯ನಿವ೯ಹಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಪಾಯಿಂಟ್ಮೆಂಟ್ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು . ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಲುಮ್ನಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ "ಪ್ರೌಡ ಪಾಸ್ವ್ ಅಲುಮ್ನೈ" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು..

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಆರ್. ಎಸ್. ಪಾಠಕ್‌

ರಘುನಂದನ್ ಸ್ವರೂಪ್ ಪಾಠಕ್ ಅವರು ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಭಾರತದ 18ನೇ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಗೋಪಾಲ್ ಸ್ವರೂಪ್ ಪಾಠಕ್ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು.ಭಾರತದಿಂದ ಮೂರು ತೀರ್ಪುಗಾರರು (ಇತರರು ೧೯೮೫ ರಿಂದ ೧೯೮೮ ರವರೆಗೆ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಹೇಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮೇಲೆ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು.ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದಲ್ವೀರ್ ಭಂಡಾರಿ,ನ್ಯಾಯಾಲಯ.ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜು, ಅಲಹಾಬಾದ್ ತನ್ನ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಅವರು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶವಾಗಿದ್ದರು,ಹಾಗೂ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದರು.

ಜೀವನ ಸಾಧನೆ
೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾಠಕ್ ಆವರು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೧ ೨೧ ರಂದು ತನ್ನ ೧೮ ನೇ ಮುಖ್ಯ 
thumb|ಅರ್ ಎಸ್ ಪಾಟಕ್
ರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.ಅವರು ಮಧ್ಯಮ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಶಾಂತಿ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದೆ. ಅವರು ಎರಡು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅರ್ಧ ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಡಜನ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು - ಮಧುಕರ್ ಹೀರಾಲಾಲ್ ಕಾನಿಯಾ, ಲಲಿತ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ,ಮನೆಪಲ್ಲೆ, ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ, ಅಜೀಜ್ ಮುಷಬೀರ್ ಅಹ್ಮದಿ, ಮತ್ತು ಜಗದೀಶ್ ಶರಣ್ ವರ್ಮ ೧೯೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೯೮ ರ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೋದರು.ಪಾಠಕ್ ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತ ಪಾವತಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದರಲ್ಲಿ.ಯೂನಿಯನ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಔಟ್ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದ $ ೩.೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಆದರೆ ಕೇವಲ $ ೪೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದವು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪಾಠಕ್ ಹೇಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸದಸ್ಯೆ.ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೀಗೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೈಡ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.ಪಾಠಕ್ ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಂ ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್, ನಂತರ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮರಣಾನಂತರ ನಡೆಯಿತು ೧೯೮೯.೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ" ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಎಂದು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದ.೧೯೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಆದಾಗ್ಯೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಹುಯಿಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಇವರು ಪಾಠಕ್ ಪುನರ್ನಾಮಕರಣ ಮಾಡು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ, ಅನುಮೋದನೆ ಪಾಠಕ್ ಟೀಕಿಸಿದ ಸಂಸದರು, ಯೂನಿಯನ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಜೊತೆ $ ೪೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದ ವಸಾಹತು ಡೈಲ್ ದಾಳಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಂತರ, ಪಾಠಕ್ ಓಟದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು.

ಮರಣ
ಆರ್.ಎಸ್.ಪಾಠಕವರು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ೮೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೭ ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.ಭಾರತದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಟವಾದದು.ಇವರು ಭಾರತಿಯರು ಎ೦ದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಎನ್ನಿಸುವ್೦ತಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಎ. ಎನ್. ರಾಯ್‌

ಎ.ಎನ್ ರಾಯ್(೧೯೧೨-೨೦೧೦) ಅಜಿತ್ ನಾತ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಭಾರತದ ೧೪ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೨ ೧೯೭೧ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇವರ ಆಯ್ಕೆ ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾಗು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿ ನಿಂತು ಬಿಟ್ಟಿತು.ಆದರೂ ಇವರು ಜನವರಿ ೨೮ ೧೯೭೭ ರವರೆಗೂ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು.ಇವರ ನೇಮಕಾತಿ ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿ ದೊಡ್ದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಈಡು ಮಾಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇವರ ನೇಮಕಾತಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ.ಈ ಆಯ್ಕೆ ಇವರಿಗಿಂತ ಸೇವಾ ಹಿರಿತನದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಯ್ ಶಂಕರ್ ಮಣಿಲಾಲ್ ಶಿಲಾತ್, ಎ ಎನ್ ಗ್ರೊವೆರ್ ಮತ್ತು ಕೆ ಎಸ್ ಹೆಗಡೆಯವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಅಸ್ಸೊಸಿಯೇಶನ್ಸ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳು ನಡೆದವು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ದೇಶದ ಜನತೆ ಎ ಎನ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ಅಪವಾದಗಳನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಬು ಕೊಡುವಂತೆ ರಾಯ್ ಅವರು ಕೂಡ ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ  ಕರೆಮಾಡಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಲಹೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತುನೇಮಕಾತಿಯ ಅಧಿಕಾರದ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾನೂನಿನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶಾಂತಿ ಭೂಶಣ್ ರವರಿಂದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಸ್. ಎಮ್. ಸಿಕ್ರಿ

thumb|ಎಸ್. ಎಮ್. ಸಿಕ್ರಿ

ಸರ್ವ್ ಮಿತ್ರ ಸಿಕ್ರಿ

ಕಚೇರಿ
 ೨೨ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೭೧-೧೫ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೩. 
 ನೇಮಕ ಮಾಡಿದವರು-ವಿ.ವಿ.ಗಿರಿ.
 ಕೂಡಿತ್ತವರು￼-ಜಯಂತಿಲಾಲ್ ಛೋಟಲಾಲ್ ಷಾಟ. 
 ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರು-ಅಜಿತ್ ನಾತ್ ರೆ. 
 ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ- ೩ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೪-೨೫ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೩.

ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ 
 ಜನನ-೨೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೦೮
 ಸಾವು-೨೪ನೇ ಸೆಪ್ತೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ 
 ರಾಷ್ಟ್ರಿಯತೆ-ಇಂಡಿಯನ್ 

ಸರ್ವ್ ಸಿಕ್ರಿಯವರು ಸವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಾಡಿನ ೧೩ನೇ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಾಧೀಶರು. ೨೨ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೭೧ ರಿಂದ ೨೫ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೩ ರವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.
 ಅವರು ತನ್ನ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೩೦ಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು  ಲಹೋರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು.    ಸಾತಂತ್ರದ ನಂತರ, ಸಹಾಯಕ￼ ವಕೀಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ನಲ್ಲಿ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಸಹಾಯಕ ವಕೀಲ ಜೆನೆರಲ್ ಯಾಗಿ ೧೯೫೧ ನಿಂದ ೧೯೬೪ರವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ￼ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೇಮಕವಾದರು. ಜಾನ್ವರಿ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶದರು. ಅವರು ಬಾರ್ ನ ಮೂಲಕ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. ಅವರ ಹಿರಿಯತನದಲ್ಲಿ ೨ನೇಯವರಾದರು.ಸಿಕ್ರಿ ಯವರು ಹಿರಿಯತನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದರು ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು.ಜಾಫರ್ ಇಮಾಮ್ ಒಲ್ಲೆಯದಕೋಸ್ಕರ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಧಾರ,ಅವರ ಅಧಿಕಾರವಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ನ್ಯಾಯ.
http://www.indiankanoon.org/doc/257876/

https://en.wikipedia.org/wiki/Sarv_Mittra_Sikri

http://www.supremecourtofindia.nic.in/judges/rcji/13smsikri.htm
ಕೈಲಾಸ್‌ ನಾಥ್‌ ವಾಂಚೂ

ಕೈಲಾಸ್ ನಾಥ್ ವಾಂಚೂ ಭಾರತದ ೧೦ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಕೆ. ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್‌

ಕೋಕ ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್ (ಜನನ ೧೫ ಜುಲೈ ೧೯೦೨ – ೬ ಮೇ ೧೯೭೬) ಭಾರತದ ೯ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು (1958–1967). ಇವರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಸುಧಿ ರಂಜನ್‌ ದಾಸ್‌

ಸುಧಿ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ ( ಶುದಿ ರೊನ್ಜನ್ ದಾಶ್) (೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೯೪ – ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೭)  ಭಾರತದ ೫ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಪರಾಠಾ

ಪರಾಠಾ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಚಪಾತಿಯಂಥ ಖಾದ್ಯ. ಇದು ಭಾರತ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ , ಪಾಕಿಸ್ತಾನ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ . ಪರಾಠಾ ಪದವು ಪರಟ್ ಮತ್ತು ಆಟಾ ಶಬ್ದಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಇದರರ್ಥ ಬೇಯಿಸಿದ ಕಣಕದ ಪದರಗಳು.

ಇತಿಹಾಸ
ಪರಾಠಾ ಎಂಬ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ೩ನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಕೃತಿಯಾದ ಮನಸೊಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಗೋಧಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಖಾದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ . ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ರವರ (೨೦೧೦) ಪ್ರಕಾರ , ಪರಾಠಾಗಳು ಪಂಜಾಬಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅಡುಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಪರಾಠಾಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸ್ಟಫಿಂಗ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ  ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .‌ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಹೇಳುವಂತೆ , ಮೊಘಲರು ಸಹ ಪರಾಠಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರು , ಇದು ಡಾಕೈ ಪರಾಠಾ (ಬಹುಪದರದ ಪರಾಠಾ)ವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು . ಡಾಕೈ ಪರಾಠಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಡಾಕಾದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ .

ಸರಳ ಮತ್ತು ಸ್ಟಫ್ಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಾಠಾಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಫ್ಲಾಟ್ ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ತವಾ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಲಟ್ಟಿಸಿ  ಬೇಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಪರಾಠಾಗಳು ಚಪಾತಿ / ರೋಟಿಗಳಿಂತ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ . ಇದಕಕೆ ಕಾರಣ ಪರಾಠಾ ವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸವರುತ್ತಾರೆ .ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ಯಾರೆಟ್ , ಬಟಾಟೆ ಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸ್ಟಫಿಂಗ್‌ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಪರಾಠಾಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಹಿಸುಕಿದ , ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ , ದಾಲ್ (ಮಸೂರ) , ಎಲೆ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮೂಲಂಗಿಗಳು, ಹೂಕೋಸು ಅಥವಾ ಪನೀರ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಟಫಿಂಗ್‌ ಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು .
ಪರಾಠಾಗಳನ್ನು ಉಪಾಹಾರ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಚಹಾ-ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು.

ಸೇವನೆ
ಪರಾಠಾ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ , ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಾಠಾವನ್ನು ಬೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೊಸರು, ಹುರಿದ ಮೊಟ್ಟೆ, ಆಮ್ಲೆಟ್, ಮಟನ್ ಖೀಮಾ ಮಟನ್, ನಿಹಾರಿ , ಜೀರಾ ಆಲೂ , ದಾಲ್ ಅಥವಾ ರೈತದ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ .

ವಿಧಗಳು
ಅಜ್ವೈನ್‌ ಪರಾಠಾ , ಆಲೂ ಪರಾಠಾ , ಆಲೂ ಚೀಸ್‌ ಪರಾಠಾ , ಅಂಡಾ ಪರಾಠಾ , ಬೂಂದಿ ಪರಾಠಾ , ಚನಾ ಪರಾಠಾ , ಚನಾ ದಾಲ್‌ ಪರಾಠಾ , ಚಿಕನ್‌ ಪರಾಠಾ, ದಾಲ್‌ ಪರಾಠಾ ,ಗೋಬಿ ಪರಾಠಾ , ಜೈಪುರಿ ಪರಾಠಾ , ಕೇರಳ ಪರಾಠಾ , ಲಚ್ಚಾ ಪರಾಠಾ ,ಗಾಜರ್‌ ಪರಾಠಾ , ಧನಿಯಾ ಪರಾಠಾ , ಡಾಕೈ ಪರಾಠಾ ,ಚಿಲ್ಲೀ ಪರಾಠಾ ,ಮಟರ್‌ ಪರಾಠಾ , ಮೀಠಾ ಪರಾಠಾ , ಮೇಥಿ ಪರಾಠಾ , ಮಟನ್‌ ಪರಾಠಾ ,ಮಿಕ್ಸ್‌ ಪರಾಠಾ , ಪಾಲಕ್‌ ಪರಾಠಾ , ಪನೀರ್‌ ಪರಾಠಾ , ಪ್ಲೈನ್‌ ಪರಾಠಾ , ಪುದೀನಾ ಪರಾಠಾ ,ಪ್ಯಾಸ್‌ ಕಾ ಪರಾಠಾ ,ತಂದೂರಿ ಪರಾಠಾ , ಟೊಮೇಟೊ ಪರಾಠಾ ,ಖೀಮಾ ಪರಾಠಾ ,ಮಕ್ಕಾ ಪರಾಠಾ ,ಲೌಕಿ ಪರಾಠಾ .

ಪರಾಠಾಕ್ಕಿರುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
ಪಾರಂಥ , ಪರೌನ್ಥಾ, ಪ್ರೋನ್ಥಾ, ಪಾರೊಂಟೆ(ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿ), ಪೊರೋಟಾ(ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳಂ), ಪಲಾಟಾ (ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ), ಪೊರೋಥಾ(ಅಸ್ಸಾಮಿಯಲ್ಲಿ), ಫೊರೋತಾ (ಸಿಲೇಟಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಫರಾತಾ (ಮೌರಿಟಿಯಸ್‌ ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್).

ರೆಡಿಮೇಡ್‌ ಪರಾಠಾಗಳು
ಪರಾಠಾಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದೀಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೆಡಿಮೇಡ್‌ ಪರಾಠಾಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬನ್ನಿ

ಅಕೇಶಿಯಾ ಫೆರುಜಿನಿಯಾ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಮಿ ಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಸೋಪಿಸ್ ಸಿನೇರಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೀಬಾ ಕುಟುಂಬದ ಫ್ಯಾಬಾಸಯೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಬಿಡುವ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಶುಷ್ಕ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಹ್ರೇನ್, ಇರಾನ್, ಭಾರತ, ಒಮನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‍ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಘಫ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಜಸ್ತಾನದ ರಾಜ್ಯ ಮರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಖಜರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನ್ವಯ ಇದನ್ನು ಪ್ರೊಸೋಪಿಸ್ ಸನೆರರಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಈ ಬನ್ನಿ ಮರ ಅಥವಾ ಶಮೀ ವೃಕ್ಷ ಬರ-ನಿರೋಧಕ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೨ಮೀ ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮರದ ಬುಡ ಅಥವಾ ಕಾಂಡ ಸುಮಾರು ೨-೩ಮೀ ವರೆಗೆ ನೇರವಾಗಿದ್ದೂ, ೫೦ಚೆ.ಮೀವರೆಗೆ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೫ಸೆ.ಮೀ ಉದ್ದದ ತನಕ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೊಂಬೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಶಂಖುವಿನಾಕಾರದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಮಿ ಮರದ ಹೆಸರು
 ಸಂಸ್ಕೃತ - ಅರಿಮೇಧ/ ಬ್ರಹ್ಮಶಲ್ಯ/ ದ್ವಿಜಪ್ರಿಯ
 ಕನ್ನಡ -ಬನ್ನಿ ಮರ
 ತೆಲುಗು -ಜಮ್ಮಿ ಚೆಟ್ಟು
 ತಮಿಳು -ವಣ್ಣೆ
 ಹಿಂದಿ -ಖೈಗರ್, ಸಫೇದ್ ಖೈರ್
 ಮಲಯಾಳಂ - ಕರೀವೇಲಂ, ವನ್ನಿ
 ಮರಾಠಿ - ಧವಿ- ಖೈರ್
 ನೇಪಾಳಿ - ಖೌರ್

ಉಪಯೋಗಗಳು

ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆ
 ಕುಷ್ಟ ರೋಗ(ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು), ಗ್ರಂಥಿಗಳು( ಗೆಡ್ಡೆಗಳು), ಬಾಲರೋಗಗಳು( ಮಕ್ಕಳ ರೋಗಗಳು), ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ಕೆಮ್ಮು, ಅತಿಸಾರ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಈ ಮರದ ಸಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
 ಧನ್ವಂತರಿ ನಿಘಂಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಪಂಚಭೃಂಗ' ಎಂಬ 5 ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಶಮೀ ವೃಕ್ಷವೂ ಒಂದು. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೋಗ ಗುಣಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಈ ಐದು ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರೋಗದ ಸೋಂಕನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
 ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಈ ಮರದ ತೊಗಟೆಯನನ್ನು ಸಂಧಿವಾತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಉದುಂಬಾರದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಎದೆ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಿ ಅದನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಶಮಿಯ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದರೆ ಉರಿ, ತುರಿಕೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
 ಶುಂಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಇದರ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಂಕುಚತತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಬೇಧಿಯಂಥಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿಯೂ ಇದರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರೆ ಬಳಕೆ
 ಈ ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸುಗಮವಾಗಲೆಂದು, ಬೆಳೆಗಳ ಮಧ್ಯ ಈ ಮರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಈ ಮರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಮಸಿ(ಇಂಕ್)ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂಲಿಕಾ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕೋಸಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ

ಕೋಸಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಂದೂರು ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೈಂದೂರಿನಿಂದ ಶಿರೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೭ ರಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ತೂದಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ಕಾಡುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋದರೆ ಸಿಗುವುದೇ ಕೋಸಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ. ಕೋಸಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತವು ೩-೫ ಹಂತಗಳಾಗಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. 

 ಸ್ಥಳ: ಬೈಂದೂರು, ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕು, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ

 ದೂರ: ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೮೦ ಕಿ.ಮೀ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೩೦ ಕಿ.ಮೀ

 ಮಾರ್ಗ: ಮಂಗಳೂರು - ಗೋವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭

 ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣಗಳು: ಭಟ್ಕಳ, ಬೈಂದೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ

 ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು: ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ (೨೭ ಕಿ.ಮೀ*), ಮುರ್ಡೇಶ್ವರ (೩೦ ಕಿ.ಮೀ*), ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ (೬೭ ಕಿ.ಮೀ*), ಮರವಂತೆ ಕಡಲ ತೀರ (೧೮ ಕಿ.ಮೀ*), (*ಬೈಂದೂರಿನಿಂದ ಇರುವ ದೂರ)

ಕೋಸಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತದ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳು

ಜಲಪಾತಗಳು
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಕೋಸಲ

ಕೋಸಲ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅವಧ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ವೈದಿಕ ಯುಗದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ವಿದೇಹ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪರ್ಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜನಪದವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಬೌದ್ಧ ಪಠ್ಯ ಅಂಗುತ್ತರ ನಿಕಾಯ ಹಾಗೂ ಜೈನ ಪಠ್ಯ ಭಗವತಿ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬ ರಿಂದ ೫ ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕೋಸಲವು ಹದಿನಾರು ಮಹಾಜನಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಾಜನಪದಗಳು
ಕುಂಚಿಕಲ್ ಜಲಪಾತ

ಈ ಜಲಪಾತ ‌ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ‌ಲ್ಲಿದೆ. 1,493 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರೋದು ವಾರಾಹಿ‌ ನದಿ. ಮಾಣಿ ಡ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯ ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಈ ಜಲಪಾತದ ಸೊಬಗನ್ನ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ವಾರಾಹಿ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂಗಾರಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ( ಜೂನ್ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ) ಈ ಜಲಪಾತ ನೀರಿನಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಪಿಸಿಎಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕೆಪಿಸಿಎಲ್‌ನಿಂದ ‌ಅನುಮತಿ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

Reference:
http://kannada.nativeplanet.com/agumbe/attractions/kunchikal-falls/

ಜಲಪಾತಗಳು
ಚೇಕಿತಾನ

ಚೇಕಿತಾನ ಕೇಕಯರ ರಾಜ ಧೃಷ್ಟಕೇತುನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ದಿನ ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಬಯಲುಸೀಮೆ

ಬಯಲುಸೀಮೆ (ಬಯಲು ಸೀಮೆ)
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ಬಯಲುಸೀಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾದ ಮೈದನದಂತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದ್ದು,
ಜೋಳ ಹಾಗು ರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಬಯಲುಸೀಮೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
 
 ಬಾಗಲಕೋಟೆ
 ಬೆಂಗಳೂರು
 ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಬೆಳಗಾವಿ
 ಬಳ್ಳಾರಿ
 ಬೀದರ್
 ಬಿಜಾಪುರ
 ಚಾಮರಾಜನಗರ
 ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ
 ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
 ದಾವಣಗೆರೆ
 ಧಾರವಾಡ
 ಗದಗ
 ಗುಲ್ಬರ್ಗ/ಕಲಬುರ್ಗಿ
 ಹಾಸನ
 ಹಾವೇರಿ
 ಕೋಲಾರ
 ಕೊಪ್ಪಳ
 ಮಂಡ್ಯ
 ಮೈಸೂರು
 ರಾಯಚೂರು
 ತುಮಕೂರು
 ರಾಮನಗರ
 ಯಾದಗಿರಿ

ಭೂಗೋಳ
ಜಯದ್ರಥ

ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥನು ಸಿಂಧೂ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು (ಹಾಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೈಂಧವನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಅವನು ೧೦೦ ಕೌರವ ಸಹೋದರರ ಏಕೈಕ ಸಹೋದರಿ ದುಶ್ಯಲೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ರಾಜ ವೃಧಕ್ಷತ್ರನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯವು ಯಾದವ (ಭೋಜ ಯಾದವರು) ರಾಜರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಇಂದಿನ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ವಿದರ್ಭ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣತಮದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಳನ ಹೆಂಡತಿ ದಮಯಂತಿಯು ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಕೈಲಾಸ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ

ಕೈಲಾಸ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ(ಜನನ:೧೧ ಜನವರಿ ೧೯೫೪) ಕಳೆದ ೩೪ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯಾರ್ಥಿಯವರಿಗೆ ೨೦೧೪ರ ಸಾಲಿನ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಇವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ "ಬಚ್‍ಪನ್ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಳನ"ದ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೮೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮುಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬಚ್ಪನ್ ಬಚಾವೂ ಆಂದೋಳನದ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ೨೦೧೪ರ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮಲಾಲ ಯೂಸಫ್ ಝಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಭೂಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯದ 'ವಿದಿಶಾ'ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ 'ಕೈಲಾಸ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ', ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ, 'ಪಿಜಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ' ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಕೆಲ ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ದುಡಿದರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ದುಡಿಯುವ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮರುಗಿ, ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರ ಜೊತೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಎನ್.ಜಿ.ಒ. ಕಟ್ಟಿದರು. ಆಗ ಅವರು ಮಿಂಟೋರಸ್ತೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ವಸತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 
ಸಂಬಳದ ನೌಕರಿ ಬಿಟ್ಟು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ 'ಸುಮೇಧಾ' ಎಳೆಮಗುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಗಂಡನಿಗೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಸಮಯ ಬೆಳೆದಂತೆ ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ 'ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್' ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸತ್ಯಾರ್ಥಿಯವರ ಸಾಧನೆಯ ವಿವರಗಳಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 
ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಿತಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯಾರ್ಥಿಯವರು ಈಗಲೂ ದೆಹಲಿ ಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸುಮೇಧಾ. ಮಗಳು 'ಅಸ್ಮಿತಾ' ಎಕೊನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪದವೀಧರೆ ; ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಗ 'ಭುವನ್ ರಿಬು' ವಕೀಲನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅಳಿಯ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

'ಬಿ.ಬಿ. ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮ'
೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ದೆಹಲಿಯ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ'ಯ ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬಚ್ಪನ್ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಳನದ ಸದಸ್ಯರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿದಾಗ, ಕೈಲಾಸ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿಯವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. 
ಈ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 'ಗ್ರೇಟ್ ರೋಮನ್ ಸರ್ಕಸ್' ನ ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದಾಗಲೂ ಮರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಕೆಲವು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಸತ್ಯಾರ್ಥಿಯವರ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ್ದರು.

ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲಸಗಳು
ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. 1980 ರಲ್ಲಿ ಅವರು  ಜೀತ ವಿಮುಕ್ತಿ ರಂಗ / '' 'ಬಚ್‍ಪನ್ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಳನ' ' ದ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. 
ಅವರು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ನಡಿಗೆ  ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂತಾರಾರ್ಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ , the International Center on Child Labor and Education (ICCLE),  ಜತೆಗೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕೈಲಾಶ್, ಮಲಾಲಾಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರದಾನ

ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು

 Pakistani and Indian win joint-peace prize.
 'ನನಗಿಂತ ಮೊದಲು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಈ ಗೌರವ ದೊರಕಬೇಕಿತ್ತು'. ಸಮಸ್ತ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅರ್ಪಣೆ-ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ. ೨೦೧೪ ರ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು,' ಉದಯವಾಣಿ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ.ಮುಂಬಯಿ, ಶನಿವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್,೧೧,೨೦೧೪,ಪುಟ.೮
 The Hindu, 10th,Dec,2014,'Full text of Kailash Satyarthi Nobel lecture'

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯರು
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ರುಕ್ಮಿ

ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಯು ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಭೀಷ್ಮಕ ರಾಜನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಅಣ್ಣನಾಗಿದ್ದನು. ರುಕ್ಮಿಯು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಚೇದಿ ರಾಜ ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೆ ವಧುವಾಗಿ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದನಾದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದನು.

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ್‌

ಇವರು ತೆಲುಗಿನ ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕರು. ಇವರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಂಶಿ, ಸರಿತಾ ಜ್ಞಾನಾನಂದ, ಬೇಲೂರು ರಾಮಮೂರ್ತಿ, ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ, ಯತಿರಾಜ್ ವೀರಾಂಬುದಿ ಮುಂತಾದವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾದಂಬರಿಗಳು 
 13-14-15
 ಅಂಕಿತ
 ಅಂತರ್ಮುಖಿ
 ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟ
 ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ
 ಅಭಿಲಾಷೆ
 ಅವನೇ ಅವಳ ಸೈನ್ಯ 
 ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ
 ಆನಂದೋಬ್ರಹ್ಮ 
 ಆರ್ತನಾದ
 ಇವರನ್ನೆನ್ರಿ ಮಾಡೋಣ
 ಋಷಿ
 ಏರಿಳಿತದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ
 ಒಬ್ಬ ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣರಿಬ್ಬರು
 ಓ ಹೆಣ್ಣೇ, ನೀನೆಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವಳು
 ಓದು ಏಕಾಗ್ರತೆ
 ಕಪ್ಪಂಚು ಬಿಳಿ ಸೀರೆ
 ಕಪ್ಪಂಚು ಬಿಳಿಸೀರೆ 
 ಕೆಂದಾವರೆಯ ಮಾಲೆ
 ಕ್ಷಮಿಸು ಸುಪ್ರಿಯಾ
 ಗ್ರಾಫಾಲಜಿ
 ಜೀವನ ಮಾಧುರ್ಯ
 ಡೈರಿ ಆಫ್ ಮಿಸಸ್ ಶಾರದ
 ತುಳಸಿ
 ತುಳಸಿದಳ
 ತುಳಸೀದಳ
 ಥ್ರಿಲ್ಲರ್
 ದೀಪ ದೃಷ್ಟಿ
 ದುಡ್ಡು ದುಡ್ಡು
 ದುಡ್ಡು ಮೈನಸ್ ದುಡ್ಡು
 ದೂರದ ಬೆಳಕು
 ದೇವರೇ ನಿನ್ನ ಕುಲ ಯಾವುದು
 ಧ್ಯೇಯ
 ನಕ್ಷತ್ರ ಜಾರಿದಾಗ
 ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲಿರಿ
 ನಿರ್ಧಾರ
 ನಿಶ್ಯಬ್ದ
 ಪರಿಮಳ
 ಪರ್ಣಶಾಲೆ
 ಪವಿತ್ರ ಯುದ್ಧ
 ಪುರುಷಾಂತ
 ಪ್ರಚಲಿತ
 ಪ್ರಾರ್ಥನ
 ಪ್ರಿಯತಮ
 ಪ್ರೇಮ
 ಪ್ರೇಮ ಸಮರ
 ಪ್ರೇಯಸಿಯ ಕರೆ
 ಬಣ್ಣದ ನೆರಳು
 ಬೆಂಕಿ ಕೋಳಿ
 ಬೆಳಕಿನತ್ತ ಸೂರ್ಯ
 ಬೆಳದಿಂಗಳ ಗೋದಾವರಿ
 ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ
 ಬೇಡ ಕೃಷ್ಣ ರಂಗಿನಾಟ
 ಭಾರ್ಯ ಗುಣವತಿ ಶತ್ರು
 ಭಾರ್ಯ ಗುಣವತೀ ಶತ್ರು
 ಭೃಂಗದ ಬೆನ್ನೇರಿ
 ಮಂಜಿನ ಹೂಮಳೆ
 ಮನುಷ್ಯರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಜಾಗ್ರತೆ
 ಮರಣ ಮೃದಂಗ
 ಮಳೆಗಾಲದ ಒಂದು ಸಂಜೆ
 ಮುಷ್ಠಿಯುದ್ಧ
 ಮೈಂಡ್ ಪವರ್
 ಯಂಡಮೂರಿ ಅವರ 25 ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆಗಳು
 ಯಶಸ್ಸಿನತ್ತ ಪಯಣ
 ರಕ್ತ ಸಿಂಧೂರ
 ರಕ್ತಾಭಿಷೇಕ
 ರುದ್ರನೇತ್ರ
 ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಐದು ಮೆಟ್ಟಿಲು
 ಷಾಕ್ಮೋರ
 ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೇಮಾಯಣ
 ಸಂಭವಾಮಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ
 ಸತ್ಯಂ ಶವಂ ಸುಂದರಂ
 ಸಾವು ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ
 ಸ್ನೇಹ ಪ್ರೇಮ
 ಸ್ವರ ಬೇತಾಳ
 ಹದ್ದಿನ ರೆಕ್ಕೆ ಸದ್ದು
 ಹಿಮಪರ್ವತ
 ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ
 ಹುತ್ತ
 ರಾಕ್ಷಸ

ಮನೋ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃತಿಗಳು 
 ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಐದು ಮೆಟ್ಟಿಲು
 ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಆರನೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು
ಗ್ರಾಫಾಲಜಿ
ಸೇವಂತಿಗೆ

ಸೇವಂತಿಗೆ ಆಸ್ಟರೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಸ್ಯಾಂಥಮಮ್ ಜಾತಿಯ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಅವು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಯೂರೋಪ್‍ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ|ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.

ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವಿಗೆ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಂತಿಗೆ, ಶಾವಂತಿಗೆ, ಶ್ಯಾಮಂತಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಣ್ಣ, ಆಕಾರಗಳಿದ್ದರೂ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವು. ಇತರ ಬಣ್ಣಗಳು - ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ನೇರಳೆ, ತಿಳಿ ಗುಲಾಬಿ, ತಿಳಿಗೆಂಪು ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವಿನ ಬಳಕೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಹೂಗೊಂಚಲು(ಬೊಕೆ) ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಸೇವಂತಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮ
ಜಮೀನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುಡಿ ಮಾಡಿ ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿ ಅಂತರ ಬಿಟ್ಟು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಕೈಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತೆಗೆದು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಡಿ ಅಂತರ ಬಿಟ್ಟು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಟಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಸಿ ಬೆಳೆಗಾರರ ಬಳಿ ಲಭ್ಯ. ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಸಸಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ನಾಟಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಗುಂಡಿಗೆ ಒಂಚೂರು ಸುಡುಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಗಿಡವನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.ಗಿಡ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರತಿಗಿಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲೋಟದಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಬುಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಬುಟ್ಟಿಯಷ್ಟು ಹಟ್ಟಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬುಡಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಹೂ ಕಟಾವು
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಿಂದ ಈ ಪುಷ್ಪಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ. ಎಲೆಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ, ಬೇರುಕೊಳೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳು. ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಕಹಿಬೇವಿನ ಹಿಂಡಿಯನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೀಟಬಾಧೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಗಿಡಗಳು ಬಾಡಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಬೇರುಹುಳುರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸ್ಪ್ರೇಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಹೂಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಬಾಡಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅಂತಹ ಹೂಗಳನ್ನು ಗಿಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆ. ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪವಿರುವ ವೇಳೆ ಹೂ ಕಟಾವು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆ. ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅಂತರವಿದ್ದಷ್ಟು ಇಳುವರಿ ಅಧಿಕ. ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಬಿಡಬಾರದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂ ಕಟಾವಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಸ್ಯಗಳು
ಹೂವುಗಳು
ಸುಗಂಧರಾಜ

ಸುಗಂಧರಾಜ (ಪಾಲಿಯಾಂಥೀಸ್ ಟೂಬರೋಸಾ) ಕತ್ತಾಳೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಇದರ ಸಾರಗಳನ್ನು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ನೋಟ್ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗಂಧರಾಜವು ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ, ಪಾಲಿಯಾಂಥೀಸ್‍ನ ಇತರ ಪರಿಚಿತವಾದ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಂತೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಸಸ್ಯ. ಅದು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಮೇಣದಂಥ ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ೪೫ ಸೆ.ಮಿ. ಉದ್ದನೆಯ ಕದಿರುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಹೂವುಗಳು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಕದಿರಿನ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅರಳುತ್ತವೆ.ಈ ಹೂವನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಸ್ಯಗಳು
ಹೂವುಗಳು
ಹುಡ್ ಹುಡ್ ಚಂಡಮಾರುತ

ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ  'ಹುಡ್‌ಹುಡ್‌' (ಓಮಾನ್‌ ದೇಶದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯ ಹೆಸರು) ಚಂಡಮಾರುತ ಗಂಟೆಗೆ ೧೮೫ ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯತ್ತ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದು . ೧೨/೧೦/೨೦೧೪ ರಂದು  ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆಂಧ್ರದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಸಮೀಪ ಗಂಟೆಗೆ ೧೯೫ ಕಿ.ಮೀ.ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತ ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. 
ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಂದು ಕುಸಿದು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಬಲಿಯಾದರೆ, ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂನಲ್ಲಿ ಮರ ಬಿದ್ದು ಇಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರ ಮತ್ತು ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಕಡಲು ಪಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 

ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಸಹಿತ ಮಳೆ ಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  'ಹುಡ್‌ಹುಡ್‌' ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ವೇಳೆ ನೂರಾರು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ  ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಉರುಳಿ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತೊಂದರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. 

ವಿಶಾಖ ಪಟ್ಟಣಂನ ಕೆಲವೆಡೆ ಗಾಳಿ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಮರಗಳು ಧರೆಗುರುಳಿದ್ದು, ಕೆಲವೆಡೆ ಭೂಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಹುಡ್‌ ಹುಡ್‌ ಪರಿಣಾಮಾವಾಗಿ ಬಿಹಾರ , ಜಾರ್ಖಂಡ್‌, ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡೆಗೆ ೧೭೦ ಕೀಮಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 

ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಡಿತಗೊಂಡಿತ್ತು .

ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಡಿಶಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೂ  ಜನಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ಥವ್ಯಸ್ಥವಾಗಿತ್ತು.

ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ
http://www.udayavani.com/news/528940L15-%E0%B2%B9-%E0%B2%9A-%E0%B2%9A--%E0%B2%A8%E0%B2%B2-%E0%B2%97-%E0%B2%A6-%E0%B2%A6--%E0%B2%B5-%E0%B2%B6-%E0%B2%96%E0%B2%AA%E0%B2%9F-%E0%B2%9F%E0%B2%A3.html

ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು
ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಮೊಡಿಯಾನೊ

ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಮೊಡಿಯಾನೊ - ೨೦೧೪ ರ  ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್‌ ಪಡೆದ  ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಲೇಖಕ. ಕಾದಂಬರಿ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.   ಅವರ ಬಹುಪಾಲು ಕೃತಿಗಳು ನಾಜಿ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಕುರಿತಂಥವು  ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌  ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಹೆಸರು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳೆಂದರೆ: ‘ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌ ಪರ್ಸನ್‌’, ‘ಎ ಟ್ರೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಲೈಸ್‌’, ‘ಹನಿಮೂನ್‌’. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪೈಕಿ ‘ರಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ರೋಡ್ಸ್‌ : ಎ ನಾವೆಲ್‌’, ‘ವಿಲ್ಲ ಟ್ರಿಟೈಸ್‌’, ‘ಎ ಟ್ರೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಲೈಸ್‌’, ‘ಹನಿಮೂನ್‌’ ಮುಂತಾದವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿವೆ
ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ೩೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಛ್ಛು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ.

ಇವರು ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ  ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು . ಅವರಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಲೇಖಕ
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಬಿ. ಎಸ್. ಶೈಲಜಾ

ಡಾ.ಬಿ.ಎಸ್.ಶೈಲಜಾ ಅವರು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತದ ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ'ದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ'ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ತಂದೆ  ಬ.ನ. ಸುಂದರರಾವ್, ತಾಯಿ ರತ್ನಮ್ಮ.
ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎಸ್ಸಿ. ಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ವೋಲ್ಫ್-ರಾಯೆಟ್ ಬೈನರಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ.ಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಖಭೌತ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 
ಬಿ. ಎಸ್. ಶೈಲಜಾ ಅವರು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರು.
ಅವರು ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಿತಿ, ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಇವರು ಹಿರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನಂತರ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ತಾರಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. 

ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯುತ ವಿಷಯಗಳು ನೋವೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಮಕೇತುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸದ್ಯ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳು, 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ದೇವಾಲಯಗಳ ಖಗೋಳೀಯ ಅಂಶಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು – ಈ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬರೆವಣಿಗೆ
ಇವರು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 120 ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 17 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ಹೊಸತು' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ 1999 ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದ ‘ನಭಾವಲೋಕನ’ ಎಂಬ ಮಾಸಿಕ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು
 ಆಗಸದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು
 ಬಾನಿಗೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ
 ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಸಂಕ್ರಮಣ
 ಏನು..? ಗಣಿತ ಅಂದ್ರಾ?
 ಬಾಲಂಕೃತ ಚುಕ್ಕಿ ಧೂಮಕೇತು
 ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಏಕಿದೆ
 ಸಫಾರಿ ಎಂಬ ಲಕ್ಷುರಿ (ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ) (2007),
 ನನ್ನ ಮಿತ್ರ ಸೋರಣ್ಣ (ಜೆ.ಬಿ.ಎಸ್. ಹಾಲ್ಲೆನರ ಮಿ. ಲೀಕಿಯ ಅನುವಾದ)
 ನವಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಭಾಗದ ರಚನೆ
 ದೂರದರ್ಶಕ
 ಗ್ರಹಣ
 ಸೂರ್ಯ
 ಸೌರವ್ಯೂಹ
 Chintamani Ragoonatha Charry and Contemporary Indian Astronomy 
 Transit of Venus 
 Ganitagannadi : Mirror of Mathematics
 History of the Sky - ON STONES, ಸಹಲೇಖಕಿ: ಗೀತಾ ಕೈದಾಳ ಗಣೇಶ, ಪ್ರ: ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ೨೦೨೨

ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳು
‘ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಸಂಕ್ರಮಣ’ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
'ಆಗಸದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು’ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
'ಬಾಲಂಕೃತ ಚುಕ್ಕಿ ಧೂಮಕೇತು' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ‘ಹಸೂಡಿ ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’-೨೦೧೪
‘ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಏಕಿದೆ?’ ಕೃತಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಬಿಸಲೇರಿ ಜಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಿಸಲೇರಿ ಬ್ರದ​ರ್ಸ್‌ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೨೦
 ಎಚ್.ಎನ್. ದತ್ತಿನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ
 ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೈಲಜಾರ ಲೇಖನಗಳು
 ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಲೇಖಕಿಯರು
ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬಿಳಿಕಲ್ಲು ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ

ಬಿಳಿಕಲ್ಲು ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕನಕಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯವರೆಗೂ ರಸ್ತೆ ಇದ್ದರೂ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಣ್ಣು ರಸ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕನಕಾಂಬರ

{{taxobox
|name = Crossandra infundibuliformis
|image = Crossandra infundibuliformis kanakambaram Madhurawada Visakhapatnam.JPG
|regnum = Plantae
|unranked_divisio = Angiosperms
|unranked_classis = Eudicots
|unranked_ordo = Asterids
|ordo = Lamiales
|familia = Acanthaceae
|genus = Crossandra
|species = C. infundibuliformis|binomial = Crossandra infundibuliformis|binomial_authority = (L.) Nees
|synonyms =Justicia infundibuliformis L.Crossandra undulifolia Salisb.
}}

ಕನಕಾಂಬರ (ಕ್ರಾಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಇನ್‍ಫ಼ಂಡಿಬ್ಯೂಲಿಫ಼ಾರ್ಮಿಸ್''') ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ, ಅಕ್ಯಾಂಥೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಜಾತಿ. ಭಾರತದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಇವು ಏಷ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೂ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.  ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಅಕ್ಯಾನ್ತೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ರಾಸ್ಯಾಂಡ್ರ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ.ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸು. 40 ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾ.ಅನ್ಡುಲಿಫೋಲಿಯ, ಕ್ರಾ.ಆಕ್ಸಿಲ್ಯಾರಿಸ್, ಕ್ರಾ.ನಿಲೋಟಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಾ. ಇನ್ಫಂಡಿಬ್ಯೂಲಿಫ್ರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು.

ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸುಮಾರು ೧ ಮಿ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ, ಹೊಳಪುಳ್ಳ, ಅಲೆಅಲೆಯುಳ್ಳ ಅಂಚಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪಂಖಾಕಾರದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ನೆಟ್ಟಗಿನ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಉಪಪೊದೆಸಸ್ಯ. ಹೂವುಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ೩ ರಿಂದ ೫ ಅಸಮ ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕನಕಾಂಬರದ ಕಾಂಡ ಎಳೆಯದಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಬಲಿದಾಗ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈನುಣುಪು. ಗಿಣ್ಣುಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದಮೇಲೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಸರಳ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ಸು. 6", ಅಗಲ ಸು. 2",ಆಕಾರ ಈಟಿಯಂತೆ, ಅಂಚು ಅಲೆಯಂತೆ, ತುದಿ ಮೊನಚು. ಎಲೆಗಳಿಗೆ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿಲ್ಲ. ಹೂಗಳು ಕದಿರು ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ (ಸ್ಪೈಕ್) ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ, ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ, ನಸುನೀಲಿ ಹಾಗೂ ಅಚ್ಚಹಳದಿ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದವಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಹೂಗಳಿಗೆ ಬ್ರ್ಯಾಕ್ಟು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಯೋಲುಗಳಿವೆ. ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳಾದ ಅವು ಉಭಯ ಪಾಶರ್ವ್‌ ಸಮಾಂಗತೆಯುಳ್ಳವು. ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬುಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕೇಸರಗಳು ನಾಲ್ಕು, ಹೂದಳಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಎರಡು ಕೇಸರಗಳು ಉಳಿದೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿವೆ. ಪರಾಗಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯಿದೆ. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಛಸ್ಥಾನದ್ದು. ಎರಡು ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಎರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಅಂಡಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 4. ಫಲ ಆಯತಾಕಾರದ ಚೂಪು ತುದಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ಯುಲ್. ಬೀಜಗಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿದೆ. ಅವು ಕಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಸಿಡಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅವುಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕೆ ಆಕಾರದ ರಚನೆಗಳಿವೆ (ರೆಟಿನ್ಯಾಕ್ಯುಲ).

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕನಕಾಂಬರವನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೂ ಹೂವಿಗಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜದಿಂದ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಸ್ಯಗಳು
ಹೂವುಗಳು