ಭೀಮ್ ಜನ್ಮಭೂಮಿ

ಭೀಮ್ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ("ಭೀಮ್ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ") ಭೀಮರಾವ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮೊವ್ (ಈಗ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರ ) ದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಅವರು ೧೮೯೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ ರಂದು ಮೊವ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಭವ್ಯ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ  ೧೦೦ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು - ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಅಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಂದರ್ ಲಾಲ್ ಪಟ್ವಾ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸ್ಮಾರಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಇಡಿ ನಿಮ್ಗಡೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ, ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ೧೧೭ ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೪.೫೨ ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. 

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಬೌದ್ಧರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ ರಂದು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಮೊವ್  ಭೋಪಾಲ್ ನಿಂದ ೨೧೬ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ೨೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ೧೨೫ ನೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.   ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ೧೨೭ ನೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿಯಂದು, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು ಮೊವ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.    ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಪಂಚತೀರ್ಥ(ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು) ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿಯಂದು 'ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಸಮ್ರಸ್ತಾ ಸಮ್ಮೇಳನ'ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ತಂದೆ ರಾಮ್‌ಜಿ ಮಾಲೋಜಿ ಸಕ್ಪಾಲ್ ಅವರು ಪುಣೆಯ ಪಂತೋಜಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೪ ವರ್ಷಗಳ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಕೆಲಸದ ನಂತರ, ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಬೇದಾರ್-ಮೇಜರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಮೊವ್‌ಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಹೋವ್ ಯುದ್ಧದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ೧೮೯೧ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ ರಂದು ಮೊವ್‌ನ ಕಾಳಿ ಪಲ್ಟಾನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ರಾಮ್‌ಜಿ ಸಕ್ಪಾಲ್ ಅವರ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜನ್ಮನಾಮ ಭೀಮ್, ಭಿವ ಮತ್ತು ಭೀಮರಾವ್. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೀನದಲಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.  

೨೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೧ ರಂದು, "ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ" ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಂಘಶೀಲ್ ಅವರು ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಸ್ಮಾರಕದ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಂದರ್ ಲಾಲ್ ಪಟ್ವಾ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಾರಕ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಇಡಿ ನಿಮ್ಗಡೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. . ಭಂತೇಜಿ ಎ ( ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ) ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚಿತಾಭಸ್ಮದ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ತರಲು ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಅವರು ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಬೂದಿಯ ಚಿತಾಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಮೋವ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ೧೦೦ನೇ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಂದರ್ ಲಾಲ್ ಪಟ್ವಾ ಅವರು ಸ್ಮಾರಕದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಸಚಿವರು, ಭೇರುಲಾಲ್ ಪಾಟಿದಾರ್ ಮತ್ತು ಭಂತೆ ಧರ್ಮಶೀಲ್ ಈ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.  ನಂತರ, ಭವ್ಯವಾದ ಭೀಮ್ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ೧೧೭ ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.

ರಚನೆಗಳು 

ಸ್ಮಾರಕದ ರಚನೆಯು ಬೌದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ತೂಪದಂತಿದೆ . ಸ್ಮಾರಕದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲೆ "ಭೀಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ" ಎಂದು  ಹಿಂದಿ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಮಾರಕದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೌದ್ಧ ಧ್ವಜಗಳಿವೆ. ಸ್ಮಾರಕದ ಒಳಗೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಅನೇಕ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ರಮಾಬಾಯಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳೂ ಇವೆ .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು