ಆದಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾದ್ ಡ್ಯಾಶ್

ಆದಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾದ್ ಡ್ಯಾಶ್ (ಜನನ ೨೩  ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೧ ), ಇವರು ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಂದವರು. ಇವರು  ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ರೋಗವಾಹಕಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಸರಣ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ   ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ   ರೋಗ ವಾಹಕಗಳ ಆಧುನಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ  ಮತ್ತು  ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ.   ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲವಾದ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಡ್ಯಾಶ್ ೩೨೦  ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೬೯೯  ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ   ಸಹ-ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦  ರಂದು  ಡ್ಯಾಶ್ ಅವರು ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಏಷ್ಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ (AIPH) ನ ವೈಸ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್   ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ‍ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫  ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦   ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ . ಅವರು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (WHO) ಆಗ್ನೇಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಲೇರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIMR) ಹಾಗೂ  ಭುವನೇಶ್ವರದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ILS) ಮತ್ತು ಜಬಲ್‌ಪುರದ ಟ್ರೈಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಡ್ಯಾಶ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಫಾಲ್ಸಿಪ್ಯಾರಮ್‌ನ ಗ್ಯಾಮಿಟೋಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲೋಮರೇಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಆನುಲಾರಿಸ್ ಪ್ರಮುಖ ವೆಕ್ಟರ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು . ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ  ಮೂಲಕ, ಡ್ಯಾಶ್ ಔಷಧ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು , ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಔಷಧ ಆಡಳಿತ (MDA) ವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ವೆಕ್ಟರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ MDA ಎನ್ನು ಪೂರಕಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ MDA ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ದುಗ್ಧರಸ ಫೈಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು   ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ(WHO)  ದುಗ್ಧರಸ ಫೈಲೇರಿಯಾಸಿಸ್ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಾವಲಂಬಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕೀಮೋಥೆರಪಿಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಲಾಜಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಾಣಿ  ಮಾದರಿ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಡೆಸಿಕೇಟೆಡ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ವೈರಸ್ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡ್ಯಾಶ್ ಸರಳ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇವರು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ವಾಹಕದಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹು ಆನುವಂಶಿಕ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವರ ಕೆಲಸವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈಟೊ-ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಾಮಿಕಲ್ ವಿಧಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಮಲೇರಿಯಾ ವಾಹಕಗಳ ನಡುವಿನ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಮಲೇರಿಯಾ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಶ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇ ವರು ಪಡೆದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪರಾವಲಂಬಿಗಳ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಜೀನೋಮ್ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು . ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಲೇರಿಯಾ ವೆಕ್ಟರ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀನೋಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಶ್‌ನ ಕೊಡುಗೆಯು ಈ ಜಾತಿಯ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಪಿ . ವೈವಾಕ್ಸ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾದಂಬರಿ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಶ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಜಾತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಔಷಧ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀನ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾದರಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮನ್ನಣೆ

 ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಆದಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾದ್ ದಾಶ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೀಡಿತು.  ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು " ಡೆಂಗ್ಯೂ, ಮಲೇರಿಯಾ, ಕಾಲಾ-ಅಜರ್, ಚಿಕೂನ್‌ಗುನ್ಯಾ ಮುಂತಾದ ರೋಗವಾಹಕಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ" ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು 
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಡ್ಯಾಶ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: 

 ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ICMR (೧೯೯೧) ನ ಡಾ. ಟಿ.ಆರ್.ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಕಮ್ಯುನಿಕಬಲ್ ಡಿಸೀಸ್‌ನ ಓರೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೨)
 ಒರಿಸ್ಸಾದ ಘನತೆವೆತ್ತ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫).
 ಮಲೇರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಡಾ ಎಪಿ ರೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೨) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರ. ಭಾರತದ
 ಅಮಿಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ INBUSH ಪ್ರಶಸ್ತಿ, (೨೦೧೬)
 ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು 

 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (F.N.A.Sc) ನ ಫೆಲೋ
 ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಇಂಡಿಯಾ (F.A.M.S) ನ ಸಹವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿತ ಸದಸ್ಯ
 ಭಾರತೀಯ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂವಹನ ರೋಗಗಳ (F.I.S.C.D) ಸಹವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿತ ಸದಸ್ಯ )
 ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (F.Z.S.I) ನ ಸಹವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿತ ಸದಸ್ಯ )
 ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಹವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿತ ಸದಸ್ಯ (F.N.E.S.A )
 ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾಸಿಟೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯ
 ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯ
 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ವೆಕ್ಟರ್ ಬೋರ್ನ್ ಡಿಸೀಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೀವಿತ ಸದಸ್ಯ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೫೧ ಜನನ
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು