ಪ್ರೊತಿಮಾ ಬೇಡಿ

Articles with hCards
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಪ್ರೊತಿಮಾ ಗೌರಿ ಬೇಡಿ   (೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೮ - ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೮)  ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾದ ಭಾರತೀಯ ರೂಪದರ್ಶಿ. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಪ್ರೊತಿಮಾ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.  ಇವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗ. ಇವರ ತಂದೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಚಂದ್ ಗುಪ್ತಾ, ಹರಿಯಾಣದ ಕರ್ನಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಮತ್ತು ಇವರ ತಾಯಿ ರೆಬಾ ಮೂಲತಃ ಬಂಗಾಳಿ . 

೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಂಬೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಪಂಚಗನಿಯ ಕಿಮ್ಮಿನ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಬಾಂಬೆಯ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು (೧೯೫೬-೫೭).

ವೃತ್ತಿ

ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ 
೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಅವರು ಮಾಡೆಲ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೪೭೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಸಿನೆಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಮುಂಬೈನ ಜುಹು ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಸುದ್ದಿಗೆ ಬಂದರು.

ನೃತ್ಯ ವೃತ್ತಿ 
 
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ, ೨೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು  ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಗುರು ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಗುರುಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ನೃತ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು, ದಿನಕ್ಕೆ ೧೨ ರಿಂದ ೧೪ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. 

ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಅವರು ಮದ್ರಾಸಿನ ಗುರು ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರಿಂದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೋತಿಮಾ ಮುಂಬೈನ ಜುಹುದಲ್ಲಿರುವ ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ನಂತರ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.
 

೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊತಿಮಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಚಿತ ನೃತ್ಯ ಗುರುಕುಲ  ಗ್ರಾಮವಾಯಿತು, ಏಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ಏಳು ಗುರುಕುಲಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಮರ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಛೌ ಮತ್ತು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು .  ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮವನ್ನು ೧೧ ಮೇ ೦೯೯೦ ರಂದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಪಿ ಸಿಂಗ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರೊತಿಮಾ ಪಮೇಲಾ ರೂಕ್ಸ್ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಿಸ್ ಬೀಟಿ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 

ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮಾದರಿ ನೃತ್ಯ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡಾ ಕುನ್ಹಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕುಟೀರಂ ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮವು ವಾರ್ಷಿಕ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವ ವಸಂತ ಹಬ್ಬದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೊದಲು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನಡೆದಾಗ ೪೦,೦೦೦ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೦೪ ರ ಸುನಾಮಿಯ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ೨೦೦೫ ರಿಂದ ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳು 
ಪ್ರೋತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜುಲೈ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರೋತಿಮಾ ಗೌರಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.  ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇವರು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು  ಕುಂಭಮೇಳದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, "ನಾನು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟಗಳೇ ನನ್ನನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು.ಅದರಿಂದ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ? ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ."  ತರುವಾಯ, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರೋತಿಮಾ ಗೌರಿ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟರು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಪಿಥೋರಗಢ್ ಬಳಿ  ಮಲ್ಪಾ ಭೂಕುಸಿತದ ನಂತರ ಅವರು ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು. ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಏಳು ಇತರ ಶವಗಳು ಭೂಕುಸಿತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗಳು ಪೂಜಾ ಬೇಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಟೈಮ್‌ಪಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ, ಅವರ ಕನಸಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮ್‌ನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಪ್ರೊತಿಮಾ ಬೇಡಿ ತಮ್ಮ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಬೀರ್ ಬೇಡಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅವರು ಕಬೀರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಬೇಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಟೈಮ್ ಪಾಸ್: ದಿ ಮೆಮೋಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರೋತಿಮಾ ಬೇಡಿ, ಪೂಜಾ ಬೇಡಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜೊತೆ. ನವದೆಹಲಿ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ೨೦೦೦. ISBN 0-14-028880-5 .

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 An Interview with Protima Gauri
 Special feature on Protima Bedi