ಮಸನೊಬು ಫುಕುವೊಕ



ಮಸನೊಬು ಫುಕುವೊಕ 
ಮಸನೊಬು ಫುಕುವೊಕ (ಜಪಾನೀಯರು ಫುಕುವೊಕ ಮಸನೊಬು, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೧೩ - ೧೬ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮) ಜಪಾನಿನ ರೈತ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕರು. ಇವರನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಸಸ್ಯನಾಶಕ (ಕಳೆನಾಶಕ) ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಇವುಗಳಿಂದ ಅವರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅದು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ನಥಿಂಗ್ ಫಾರ್ಮ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಫುಕುವೊಕ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೯೭೦ರಿಂದ ದೂರದರ್ಶನದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದಶ‍ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು  ಬರಿಯ ಕೃಷಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಕುರಿತ ಚಳುವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಇವುಗಳೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ಅವರು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿಸರ್ಗದ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಿಷ್ಠುರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಜೀವನ 
ಫುಕುವೊಕ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿಿ 2, 1913ರಂದು Iyo, ಎಹಿಮಿ, ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರೂ,  ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂ ಮಾಲೀಕರು ಆಗಿದ್ದ ಕಮೈಚಿ ಫುಕುವೋಕ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಮಗನೇ ಮಸನೊಬು ಫುಕುವೊಕ. ಅವರು ಗಿಫು ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು, ಸಸ್ಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು 1934 ರಲ್ಲಿ ಯೊಕೊಹಾಮಾ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋದ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1937 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಪಂಚದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು    ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಆಧುನಿಕ "ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ" ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು, ದಕ್ಷಿಣ ಜಪಾನ್‌ನ ಶಿಕೋಕು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು.

1938 ರಿಂದ, ಫುಕುವೋಕಾ ಸಾವಯವ ಸಿಟ್ರಸ್ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ" ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಇತರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಟ್ರಸ್ ಮರಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸವರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ಮರಗಳು ಕೀಟಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು.ಈ ಅನುಭವವು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತನಗೆ ಕಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.   ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೋಚಿ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಯೋಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

1940 ರಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೋಕಾ ಅಯಾಕೊವನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಟ್ಟು ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಅವನ ತಂದೆಯು ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಭೂಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಕರೆ ಭತ್ತದ ಭೂಮಿಯ ಎಂಟನೇ ಮೂರರಷ್ಟು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಅವನ ಮಗ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆಟ್ಟದ ಸಿಟ್ರಸ್ ತೋಟಗಳು ಅವರಿಗೆ ಉಳಿದವು.. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, 1947 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಉಳುಮೆಯಿಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಮು 1: ದಿ ಗಾಡ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್, ಅಥವಾ Mu 1: Kami no Kakumei  ಅನ್ನು ಜಪಾನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿಯ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು. . ಅವರ ಮುಂದಿನ ಪುಸ್ತಕ, ದಿ ಒನ್-ಸ್ಟ್ರಾ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಅನ್ನು 1975 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1978 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೂ ಈ ಕೃತಿಯು ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

1979 ರಿಂದ, ಫುಕುವೋಕಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು, ನೇರವಾಗಿ ಸಸ್ಯ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿ-ಸಸ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. 1980 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 6,000 ಸಿಟ್ರಸ್ ಕ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 90 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟನ್ನು ಟೋಕಿಯೊಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರು, 

ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೋಕಾ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಅಯಾಕೊ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಬಯೋಟಿಕ್ ಆಹಾರದ ನಾಯಕರಾದ ಮಿಚಿಯೋ ಕುಶಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮನ್ ಐಹರಾ  ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಬಲಿಗ ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಸಂಪಾದಕ ಲ್ಯಾರಿ ಕಾರ್ನ್ ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಮರುಭೂಮಿಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು, ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗ್ರೀನ್ ಗುಲ್ಚ್ ಫಾರ್ಮ್ ಝೆನ್ ಸೆಂಟರ್, ಲುಂಡ್‌ಬರ್ಗ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಾರಿಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯುಎನ್‌ಸಿಸಿಡಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು, ಅವರು "ಮರುಭೂಮಿೀಕರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ" ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. . ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಆಮ್ಹೆರ್ಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಂತಹ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.

1983 ರಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೊಕಾ ಅವರು 50 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ರೈತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು. 1985 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ 40 ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು, ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರ ಸೇರಿದಂತೆ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮರು-ಸಸ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಟೇಟ್, ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ಸಾಂಟಾ ಕ್ರೂಜ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ  ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಮೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರು ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. 1988 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು.

ಫುಕುವೋಕಾ 1990 ಮತ್ತು 1991 ರಲ್ಲಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಹೋದರು, ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ  ಮರುಭೂಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮರು-ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಆ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರು-ಸಸ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೂ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧಿಕೃತ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1996 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು, ತಾಂಜಾನಿಯಾದ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು, ಬಾವೊಬಾಬ್ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರು 1995 ರಲ್ಲಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಬೀಜದ ಚೆಂಡುಗಳ (ಸೀಡ್ ಬಾಲ್) ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ಅವರು 1998 ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಪೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ವೆಗೊರಿಟಿಡಾ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ 10,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (40 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಮರು-ಸಸ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ನಂತರ ಗ್ರೀಸ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಸೀಡ್ ಬಾಲ್ ಪ್ರಯತ್ನದ ಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾ‍ಪಕರಾದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅವರು ಮಲ್ಲೋರ್ಕಾಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಯುರೋಪ್ಗೆ ಮರಳಿದರು.

ಅವರು 2001 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನವದಾನ್ಯ ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಡೆಹ್ರಾ ಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಾ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ಅರ್ಥ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ "ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಗಾಂಧಿಯ ಜನ್ಮ ದಿನದಂದು, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಖಂಡಗಳಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರಿಗೆ ಮೂರನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು. ಆ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುಕೋ ಹೊನ್ಮಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಎಂಟು ಟನ್ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಪಾನ್‌ನ ಐಚಿ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು,  ಮತ್ತು ಮೇ 2006 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಪಾನೀಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ NHK ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಅವಧಿಯ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 

ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ೯೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ  16 ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ 
ಫುಕುವೋಕಾ ತನ್ನ ಕೃಷಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶಿಜೆನ್ ನೋಹೋ ಎಂದು ಕರೆದರು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ " ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ " ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು "ಫುಕುವೋಕಾ ವಿಧಾನ", "ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ" ಅಥವಾ "ಡು-ನಥಿಂಗ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಫುಕುವೋಕಾ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಜೀವನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿ ನೋಡಿದರು,   ಇದರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ "ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ". 

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ನಾಲ್ಕು ತತ್ವಗಳೆಂದರೆ: 

 ಮಾನವನ ಮಣ್ಣಿನ ಕೃಷಿ, ಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಂತೆ ಉಳುಮೆ ಅಥವಾ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವುದು ಅನಗತ್ಯ, 
 ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ತಯಾರಾದ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಅನಗತ್ಯ
 ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯನಾಶಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕಳೆ ಕೀಳುವುದು ಅನಗತ್ಯ; ಬದಲಾಗಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಅಡಚಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಕಳೆ ನಿಗ್ರಹ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು
 ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಅಥವಾ ಸಸ್ಯನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಅನಗತ್ಯ

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಾದ ಬೀಜದ ಚೆಂಡುಗಳು 
ಫುಕುವೋಕಾ ಮಣ್ಣಿನ ಬೀಜದ ಚೆಂಡುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮರು-ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನತೆಯ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಬೀಜದ ಚೆಂಡುಗಳು ಮೂಲತಃ ಪುರಾತನ ಜನಜೀವನದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಋತುವಿನ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹ್ಯೂಮಸ್ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಯ ಇನಾಕ್ಯುಲಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಸಣ್ಣ ಚೆಂಡುಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೀಜ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
1988 ರಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೋಕ ವಿಶ್ವ-ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೇಶಿಕೊಟ್ಟಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಪಡೆದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಏಷ್ಯಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಮಾರ್ಚ್ 1997 ರಲ್ಲಿ, ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥ್ ಶೃಂಗಸಭೆ +5 ವೇದಿಕೆಯು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆ ವರ್ಷದ ಮೇ 26 ರಂದು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಫುಕುವೊಕ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು,  ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. 

1998 ರಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರು ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಫಂಡ್‌ನಿಂದ US$10,000 ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ಅವರ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಅನುದಾನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು.

ಪ್ರಭಾವ 

ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಆಂದೋಲನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಸ್ಟೈನರ್, ಜರ್ಮನ್-ಸ್ವಿಸ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೇಡಿ ಈವ್ ಬಾಲ್ಫೋರ್ ಮತ್ತು JI ಜೊತೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ರೋಡೇಲ್ ಇವರುಗಳೊಂದಿಗೆ "ಈ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಐದು ಮಹಾನ್ 
ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫುಕುವೊಕ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ."  

ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸಂಕಲನಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  

ಫುಕುವೊಕ ಅವರ ಒಂದು ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿ ಕೃತಿಯು 20 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡು, ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟ   ದಾಖಲೆ ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ  ಇಂತಹ ಅಕಿನೊರಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಿಮುರಾ,  ಡೇವಿಡ್ ಮಾಸ್ ಮಸುಮೊಟೊ  ಮತ್ತು ಯೋಶಿಕಾಜು ಕವಾಗುಚಿ,  ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪರ್ಮಾಕಲ್ಚರ್‌ನಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಫುಕುವೊಕ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

ಥಾಯ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ ರೋಸಾನಾ ಟೊಸಿಟ್ರಾಕುಲ್, ಫುಕುವೊಕಾ ಅವರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಈಶಾನ್ಯ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಯಸೋಥಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕುಟ್ ಚುಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ.

ಸ್ವೀಕಾರ / ಸ್ವೀಕರಣೆ 
ದಿ ಒನ್-ಸ್ಟ್ರಾ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್‌ನ US ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ವೆಂಡೆಲ್ ಬೆರ್ರಿ ಅವರು ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ತಂತ್ರಗಳು "ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಬರೆದರು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ "ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭಾಗಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿದೆ..ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು" ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಲು ತಾಜಾ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸರಳ ನೋಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಧಾನವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಫುಕುವೋಕಾ ಇವುಗಳನ್ನು 10% ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರೆ, ಯೋಶಿಕಾಜು ಕವಾಗುಚಿಯಂತಹ ಇತರರು ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. 

2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (FAO) ಥಿಯೋಡರ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್ ಕಿಯೆನ್ಜೆಲ್ ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ  ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು

ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, FAO (ಬಹು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ಡ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.  ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ಅನೇಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೇಸಾಯ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ, ರಿಲೇ ಕ್ರಾಪಿಂಗ್, ಕವರ್-ಕ್ರಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಅಥವಾ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಅಥವಾ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ನೀರಿನ ಧಾರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡಕ್ಕೂ ಧನಾತ್ಮಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.   

ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫುಕುವೋಕಾ ಕೆಲವು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಹವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು,  ಅವರ ವಿಮರ್ಶಕರು "ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ" ಮತ್ತು ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. .  ಈ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೈತರಾದ ಯೋಶಿಕಾಜು ಕವಾಗುಚಿ ಅವರು ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಿದರು, ಅವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಚಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಈಗ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಕಾ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ 900 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕುಟುಂಬ ಫಾರ್ಮ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು 

1980 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ, ಶಿಕೋಕುದಲ್ಲಿನ ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಮೊಮ್ಮಗನೂ ಕೃಷಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡ. ಕೃಷಿ ಅನೇಕ iyokan ಮತ್ತು amanatsu mikan ಮರಗಳು ಉಳಿದಿವೆ  ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ iyokan ಹಣ್ಣು, ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ತೋಟಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ತರಕಾರಿಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಮಲ್ಚ್ಡ್ ಬೆಳೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಈ ಫಾರ್ಮ್ ಗಿಂಕ್ಗೊ ಮರಗಳ ಆರ್ಚರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶ, ನೆರಳಿನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಲಾಗ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ಶಿಟೇಕ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಗಳು, ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣುಗಳು, ಫೀಜೋವಾಗಳು, ಆವಕಾಡೊಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳ ನೆಡುತೋಪುಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  

ಫಾರ್ಮ್ ಈಗ  ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಬೇಸಾಯ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ; ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೀರಾವರಿ ಮಾದರಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫುಕುವೋಕನ ಗುಡಿಸಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 'ಏನೂ ಮಾಡಬೇಡಿ' ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಕನಿಷ್ಠ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅರಣ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳು

ಲೇಖನಗಳು

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 
 1947 - Mu , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
 1958 – Hyakushō Yawa: 「Fu」Shizen Nōhō , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಂತರ Mu: Kami no Kakumei 。 
 1969 – Mu 2: Midori no Tetsugaku , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮು 2 ಎಂದು ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ Mu 2: Mu no Tetsugaku  Shunjūsha , ಟೋಕಿಯೋ, 1985. ISBN 978-4-393-74112-2
 1972 – Mu 3: Shizen Nōhō , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶುಂಜೂಷಾ ಅವರಿಂದ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, 1985. ISBN 978-4-393-74113-9
 1973 – Mu 1: Kami no Kakumei , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶುಂಜೂಷಾ ಅವರಿಂದ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, 1985. ISBN 978-4-393-74111-5
 1974 – Mu: Bessatsu Midori no Tetsugaku – Nōgyō Kakumei Ron , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
 1975 – Shizen Nōhō: Wara Ippon no Kakumei  ; ಶುಂಜೂಷಾ ಅವರಿಂದ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, 1983. ISBN 978-4-393-74103-0
 1975 - Shizen Nōhō: Midori no Tetsugaku no Riron to Jissen , ಜಿಜಿ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂ . ISBN 978-4-7887-7626-5 .13-3
 1984 - Shizen ni Kaeru , ಶುಂಜೂಶಾ. ISBN 978-4-393-74104-7
 1992 – "Kami to Shizen to Hito no Kakumei": Wara Ippon no Kakumei – Sōkatsuhen レ-Self. ISBN 978-4-938743-01-7 .
 1997 - "Shizen" o Ikiru  . Toshio Kanamitsu  ನೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಲೇಖಕರು. ಶುಂಜೂಷಾ,  .
 2001 – Wara Ippon no Kakumei: Sōkatsuhen – Nendo Dango no Tabi , ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶುಂಜೂಷಾ ಅವರಿಂದ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, 2010. ISBN 978-4-393-74151-1
 2005 – Shizen Nōhō: Fukuoka Masanobu no Sekai , ಶುಂಜೂಶಾ,

ಇಂಗ್ಲಿಷನಲ್ಲಿ 

 1978 [ 1975 ಸೆ. ] – ದಿ ಒನ್ ಸ್ಟ್ರಾ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್: ಆನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್, ಅನುವಾದಕರು ಕ್ರಿಸ್ ಪಿಯರ್ಸ್, ಟ್ಸುನ್ ಕುರೊಸಾವಾ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾರಿ ಕಾರ್ನ್, ರೋಡೇಲ್ ಪ್ರೆಸ್.
 1985 [ 1975 ಡಿಸೆಂಬರ್. ] – ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವೇ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ - ದಿ ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ, ಅನುವಾದಕ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಪಿ. ಮೆಟ್ರೆಡ್, ಜಪಾನ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ISBN 978-0-87040-613-3
 1987 [ 1984 ಆಗಸ್ಟ್. ] – ದಿ ರೋಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ನೇಚರ್ - ರಿಗೇನಿಂಗ್ ದಿ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಲಾಸ್ಟ್, ಅನುವಾದಕ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಪಿ. ಮೆಟ್ರೆಡ್, ಜಪಾನ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ISBN 978-0-87040-673-7
 1996 [ 1992 ಡಿಸೆಂಬರ್. ] – ದಿ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ನೇಚರ್ ದಿ ಒನ್ ಸ್ಟ್ರಾ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಎ ರಿಕ್ಯಾಪಿಚುಲೇಶನ್ ; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ, ISBN ಇಲ್ಲದೆ Shou Shin Sha  ಅವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
 2012 [ –1996 ] – ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳು: ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ, ಜಾಗತಿಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಲ್ಯಾರಿ ಕಾರ್ನ್, ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಗ್ರೀನ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ದ್ವಿಭಾಷಾ 

 2009 - Iroha Revolutionary Verses , ಫುಕುವೋಕಾ. ಮಸನೋಬು ಅವರ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡು-ಪದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ದ್ವಿಭಾಷೆ ಅಂದರೆ ಜಪಾನೀ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್.ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ISBN 978-4-938743-03-1 ,

ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು 

 1982 - ದಿ ಕ್ಲೋಸ್ ಟು ನೇಚರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ; ರೋಡೇಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. 24 ನಿಮಿಷಗಳು. ಇಂಗ್ಲಿಷನಲ್ಲಿ.
 1997 - ಫುಕುವೋಕಾ ಮಸನೋಬು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೋದರು ; ಸಾಲ್ಬಾಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. 59/61 ನಿಮಿಷಗಳು. ಜಪಾನೀಸ್ ಅಥವಾ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
 2015 - ಅಂತಿಮ ಹುಲ್ಲು: ಆಹಾರ, ಭೂಮಿ, ಸಂತೋಷ ; ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಎಂ. ಲಿಡಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಹೀ ಕಾಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ/ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 74 ನಿಮಿಷಗಳು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಫಾರ್ಮ್
 ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಸಿರುಗೊಳಿಸುವುದು: ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು, ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ
 ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ, ಗಾಂಧಿ ಫೌಂಡೇಶನ್
 ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ: ಜಪಾನೀಸ್ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕ, ಮದರ್ ಅರ್ಥ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್
 ಪ್ರಕೃತಿ - ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು, ಲೈಫ್ ಪಾಸಿಟಿವ್
 ರೈತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮಸನೋಬು ಫುಕುವೋಕಾ, ಭಾಗ 1, 2, 3 ; ಜಪಾನ್ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

೨೦೦೮ ನಿಧನ
೧೯೧೩ ಜನನ