Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಎಚ್.ಆರ್.ಇಂದಿರಾ

ಎಚ್.ಆರ್.ಇಂದಿರಾ ಇವರು ಅಜ್ಜಂಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಹಿರೇನಲ್ಲೂರು ಶಾನುಭೋಗ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ಫ್ಯಾಶನ್ ಯುಗ

ಕಾದಂಬರಿ
 ಅಮಿತ ಕಿರಣ
 ಕಲಾರತ್ನ
 ಚೌಕಾಬಾರಾ
 ದಾದಿ
 ಬಯಕೆಯ ಬಳ್ಳಿ
 ಮರಳಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ
 ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಟಾಕ್ಷ
 ಸುಚಿತ್ರಾ

ಕಿರುನಾಟಕಗಳು
 ಗುಡ್ ಲಕ್
 ಧರೆಗಿಳಿದು ಬಾ ತಾಯಿ
 ನಗಬೇಡಿ
 ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತೆ
 ಬಿದ್ದೆನಲ್ಲ ಬೇಸ್ತು
 ಶಿನಿಮಾ ಸ್ಟಾರ್

ಅನುವಾದ
 ಸಪ್ತ ಸರೋಜ
 ಸಪ್ತ ಸ್ವರ

ಸಂಪಾದನೆ
 ಕಥಾಪಲ್ಲವ (ಲೇಖಕಿಯರ ಕಥೆಗಳು)
ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಎಚ್.ಆರ್.ಇಂದಿರಾ
ಎಚ್.ಆರ್.ಇಂದಿರಾ
ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ ಕಲ್ಲೂರ

ಉತ್ಕಟ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿ, ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ಸಾಹಿತಿ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ ಕಲ್ಲೂರ ಇವರು ೨೧.೧೨.೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ; ತಂದೆ ಅನಂತರಾಯರು. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನೆಂದೇ ನಾಮಕಾರಣ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗೇ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಏಕೀಕರಣ, ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣ ರಾಯರ ‘ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚಲುವ ಕನ್ನಡನಾಡು’ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.  ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರೆನಿಸಿದ್ದರು.

ಇವರ ಕೃತಿಗಳು:

 ಒಂದು ನೆನಪು
 ಕಾವ್ಯ ಭಂಡಾರ
 ಜನುಮದ ಜೋಡಿ
 ಜಾಗೃತ ರಾಷ್ಟ್ರ
 ಜೀವನ
 ತಾಮ್ರದ ದುಡ್ಡು
 ತಿರುಕನ ಪಿಡುಗು
 ದೆವ್ವಗಳ ದೆವ್ವ
 ಬಿಸಿಲುಗುದುರೆ
 ಮಂಗನ ಮೆರವಣಿಗೆ
 ಮನೆ ಹೊಕ್ಕ ಮಾರವಾಡಿ
 ಮಿಂಚಿನ ಹುಡಿ
 ಮಿಸ್ ಚಾರುಗಾತಿ
 ರಾಯರ ಮದುವೆ

ಪುರಸ್ಕಾರ
 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಇವರ ಕೃತಿ ‘ಜಾಗೃತ ರಾಷ್ಟ್ರ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿತ್ತು.

ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ ಕಲ್ಲೂರರು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ ಕಲ್ಲೂರ
ಮುಂಬಯಿನ ಲೇಖಕರು
ಕೈವಾರ ರಾಜಾರಾವ್

ಕೈವಾರ ರಾಜಾರಾಯರು ೧೯೧೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೯ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ನಾಟಕರಂಗದಲ್ಲಿ ಇವರು ಖ್ಯಾತನಾಮರು.

ಕೃತಿಗಳು

ದೊಡ್ಡ ನಾಟಕಗಳು
 ಬುಡುಬುಡಿಕೆ
 ಅಪ್ಟುಡೇಟ್ ಅಮ್ಮಯ್ಯ
 ಸಂಸಾರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ
 ದಿಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ
 ಕಡೇ ದಿನ
 ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ
 ಮದುವೆ ಕರಾರು
 ತಪ್ಯಾರದು

ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು
 ಗಂಡನ ಜುಲ್ಮಾನೆ
 ಪತ್ರ ಪ್ರಮಾದ
 ಬೇಸ್ತು
 The Accused

ಇತರ
 ನವದಂಪತಿಗಳು
 ಭಾರತರತ್ನ ಜವಾಹರ್

ಪುರಸ್ಕಾರ
೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಭವನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ‘The Accused’ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯಿತು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೈವಾರ ರಾಜಾರಾವ್
ಬಿ.ಎಲ್.ವೇಣು

ಬಿ.ಎಲ್.ವೇಣು ಇವರು ೧೯೪೯  ಸಪ್ಟಂಬರ ೨೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಅವರಿಗೆ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೆಟ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಎಸ್ಟೇಟ್
 ಪ್ರೇಮ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಶೀಲ
 ಬಣ್ಣಗಳು

ನಾಟಕ
 ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ

ಕಾದಂಬರಿ
 ಅಜೇಯ
 ಅತಂತ್ರರು
 ಕುಣಿಯಿತು ಹೆಜ್ಜೆ ನಲಿಯಿತು ಗೆಜ್ಜೆ
 ಗಂಡುಗಲಿ ಮದಕರಿನಾಯಕ
 ಗುಹೆ ಸೇರಿದಾಗ
 ನಿರೀಕ್ಷಣೆ
 ಪರಾಜಿತ
 ಪ್ರೀತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯ
 ಪ್ರೇಮ ಜಾಲ
 ಪ್ರೇಮಪರ್ವ
 ಬೆತ್ತಲೆ ಸೇವೆ
 ಮೆಟ್ಟಲುಗಳು
 ರಾಮರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು
 ಸಂಭವಾಮಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ
 ಸಹೃದಯಿ
 ಹೃದಯರಾಗ
 ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಫ್ಳಿ
 ಬಣ್ಫ್ಣದ ಜಿಂಕೆ

ಪುರಸ್ಕಾರ
 ‘ಬೆತ್ತಲೆ ಸೇವೆ’ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಜಾಮತ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ‘ಅತಂತ್ರರು’ ಕಾದಂಬರಿ ಸುಧಾ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿವೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಇವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು:
 ಬೆತ್ತಲೆ ಸೇವೆ
 ಪರಾಜಿತ
 ಪ್ರೇಮಪರ್ವ
 ಅಜೇಯ
 ಪ್ರೀತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯ
 ಪ್ರೇಮಜಾಲ
 ಕಲ್ಲರಳಿ ಹೂವಾಗಿ

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ವೇಣುರವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಿ.ಎಲ್.ವೇಣು
ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ್

ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ್ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕರು.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ಉತ್ತರಾಯಣ
 ಉಳಿದಿದ್ದು ಆಕಾಶ
 ಪರ್ಜನ್ಯ
 ಮಿಥುನ
 ರುಕ್ಮಿಣಿ ಚಿತ್ರ ಬಂಧನ
 ಶಂಭುಲಿಂಗ

ಕಾದಂಬರಿ
 ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ
 ಜಲತರಂಗ

ಸಂಪಾದನೆ
 ದಿಗಂತ
 ಶ್ರೀನಿವಾಸ
 ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
 ಕಥಾ ಪಲ್ಲವ

ಪುರಸ್ಕಾರ
 ‘ಪರ್ಜನ್ಯ’ ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ್
ರಮಾನಂದ ಅಮೀನ

ರಮಾನಂದ ಅಮೀನ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕರು. 

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

 ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಡಲೆ
 ಗಂಡಸು ಜೋಗಿ
 ಚೆಲುವಿನ ಚಿಗುರು
 ಜಗಿಯಲಾರದ ಸಂಕಟ
 ನಾರಿ
 ನೀರು ಉಂಡ ನೆಲ
 ಬಚ್ಚಿಟ್ಟ ಬಯಕೆ
 ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬೇಸಿಗೆ
 ರತ್ನಮಾಲಾ
 ಶ್ರಾದ್ಧದ ದಿನ

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ರಮಾನಂದ ಅಮೀನ
ರಾಜಶೇಖರ ನೀರಮಾನ್ವಿ

ರಾಜಶೇಖರ ನೀರಮಾನ್ವಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವ ಲೇಖಕರು.

ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು 
 ಹಂಗಿನರಮನೆಯ ಹೊರಗೆ.            
 ಕರ್ಪೂರದ ಕಾಯದಲ್ಲಿ.               
 ಮಂದಿ ಮನೆ - ಕಥಾಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ರಾಜಶೇಖರ ನೀರಮಾನ್ವಿ
ಲೀಲಾದೇವಿ ಆರ್.ಪ್ರಸಾದ

ಲೀಲಾದೇವಿ ಆರ್.ಪ್ರಸಾದ ಇವರು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಿರುನಾಟಕ
 ಸಂಜೀವಿನಿ

ಕಾದಂಬರಿ
 ಹೆಣ್ಣ ಮೇಲಿನ ಹೆಣ್ಣು

ಇತರ
 ಕನ್ನಡತಿ
 ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ
 ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ

ಪುರಸ್ಕಾರ
 ‘ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ’ ಈ ಕೃತಿಯು  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ವರ್ಷದ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದೆ.
 ‘ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ’ ಈ ಕೃತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಯೂನಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪಡೆದಿದೆ.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಲೀಲಾದೇವಿ ಆರ್.ಪ್ರಸಾದ
ಲೇಖಕಿಯರು
ಗೋವಿಂದಮೂರ್ತಿ ದೇಸಾಯಿ

ಗೋವಿಂದಮೂರ್ತಿ ದೇಸಾಯಿ ಇವರು ೧೯೨೬  ಸಪ್ಟಂಬರ ೧೯ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ 
ಶಿರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಯಮುನಾಬಾಯಿ; ತಂದೆ ದಾಸಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ. 

ಗೋವಿಂದಮೂರ್ತಿ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಇತಿಹಾಸ ಆಧಾರಿತ ಅನೇಕ ಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:

 ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು
 ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರೇಶ್ವರ
 ಬಾಪೂಜಿಯ ಬದುಕು
 ಶಿಲಾಮುಖ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗೋವಿಂದಮೂರ್ತಿ ದೇಸಾಯಿ
ದೇವಕಿ ಮೂರ್ತಿ

ದೇವಕಿ ಮೂರ್ತಿ ಇವರು ೧೯೩೧ ಜೂನ ೨೩ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಾ; ತಂದೆ ಎಸ್.ಆನಂದರಾವ್. 

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

 ಉಪಾಸನೆ:- ೧೯೭೩, ೧೯೭೪, ೧೯೫೧; 'ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ' ,ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ.
 ಬಳ್ಳಿ ಚಿಗುರಿತು: -೧೯೭೪,೨೦೦೪,; 'ಪ್ರಜಾಮತ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.
 ಶಿಶಿರ ವಸಂತ:- ೧೯೭೫; 'ತುಷಾರ', ತಿಂಗಳಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ.
 ಸೆರೆ:- ೧೯೮೧; 'ಕನ್ನಡಫ್ರಭ' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.
 ಚಂಡಮಾರುತ:- ೧೯೭೮; 'ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ', ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
 ಒಡಕು ದೋಣಿ:- ೧೯೮೨; 'ವನಿತಾ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ  ಹಾಗೂ ಅದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ.
ಆಹುತಿ:- ೧೯೮೪; 'ವನಿತಾ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಆದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ.
ಬಂದಿ:- ೧೯೯೬; ಸುಧಾ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ.ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.
ಶೋಧ:- ೨೦೦೬; 'ತರಂಗ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.
ಕುಂತಿ:- ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ.

ಕಥಾ ಸಂಕಲನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಅವನ ನೆರಳು(೧೫ ಕಥೆಗಳು):- ೧೯೯೩; ಸುಧಾ, ತರಂಗ, ಮಂಗಳಾ, ವನಿತಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದವೆ.
ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿ:- ಕಥಾ ಸಂಕಲನ: ೨೦೦೧; 'ಸುಧಾ' ಮತ್ತು 'ಮಂಗಳಾ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ:

ಪ್ರಶಸ್ತಿ [ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಯೂರೋಪ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಇಣುಕು ನೋಟ:- ೧೯೯೪

ಇವರ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಉಪಾಸನೆ’ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು 
ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್.

[೧]ಉಲ್ಲೇಖ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Jump up ↑ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪುಟಗಳು (ಲೇಖಕಿಯರ ಆತ್ಮಕಥೆಗಳು) ಪ್ರಾಧಾನ ಸಂಪಾದಕರು ಡಾ.ಕೆ,ಆರ್.ಸಂಧ್ಯಾರೆಡ್ಡಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ(ರಿ.) ಬೆಂಗಳೂರು ಪು. ಸಂ. ೧೩೭

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ದೇವಕಿ ಮೂರ್ತಿ 
ದೇವಕಿ ಮೂರ್ತಿ
ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ



ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪರಿಚಯ

ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣವನ್ನು ಜನವರಿ ೨, ೧೯೫೪ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಆದ್ಯತೆ ಭಾರತ ರತ್ನದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ. ಸರಕಾರೀ ಸೇವೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ವಿಖ್ಯಾತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜುಲೈ ೧೩ ೧೯೭೭ ರಿಂದ ಜನವರಿ ೨೬ ೧೯೮೦ ರ ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗರಿಕರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಗಣತಂತ್ರ ದಿನದ ಶುಭೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಹಸ್ತದಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ :
ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಮೂರನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಚುರಮರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು

ಚುರಮರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ೧೮೨೭ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ರಾಮರಾಯರು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕ ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದರು.

ಉದ್ಯೋಗ
ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರದ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಓವರ್ಸಿಯರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಮುಂಬಯಿ ಹಾಗು  ಸಿಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದಗ ಮಾಸೂರ ಕೆರೆಯ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಹಾಗು ಚುರಮರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಆಪ್ತಮಿತ್ರರು.ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ಒತ್ತಾಯದಿಂದಾಗಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಕಾಳಿದಾಸನ ‘ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲಮ್’ ನಾಟಕವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಉಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ರಂಗಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ನಾಟಕ ೧೮೯೧ ಅಥವಾ ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಬಳಿಕ ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕಲೋತ್ತೇಜಕ ಸಂಘದವರಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗೊಂಡಿತು.

ಇವರ ಕೃತಿಗಳು:
 ಶಾಕುಂತಲ (೧೮೭೦)
 ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ 
 ಸುಂದರಾ
 ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಮರಾಠಿ ಅನುವಾದ
 ಬಹಿರ್ಲಾಪಿಕಾ ಹಾಗು ಇತರ ಕವನಗಳು

೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯ ಚುರಮರಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗವೊಂದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೀಸೆ ಒಡೆದು, ವಿಷವಾಯುವಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮೃತರಾದರು. 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಚುರಮರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು
ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಲ

ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಲ ಇವರು ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ  ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ನರಸಿಂಹರಾಯರು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗು ಉದ್ಯೋಗ

ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಾರ್ಮಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಟ್ರೇನಿಂಗ ಕಾಲೇಜ) ದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಪಡೆದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಗಂಗಾಧರ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ತುರಮರಿಯವರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ತರಬೇತಿಯ ನಂತರ ಇವರು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಕನ್ನಡ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ರೋಣ, ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ, ಗದಗ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ 
ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬಂದರು. ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ

ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಲ ಇವರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾ.ಹ.ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಮುಖಪತ್ರಿಕೆ ‘ವಾಗ್ಭೂಷಣ’ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮುಳಬಾಗಲ ಅವರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಸ್ತಂಭರಾಗಿದ್ದರೆನ್ನಬಹುದು.

ಸಾಹಿತ್ಯ
 ವೇಣೀ ಸಂಹಾರ (೧೮೮೫)
 ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ (ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ)(೧೮೮೯)
 ಕನ್ನಡ ಕೈಪಿಡಿ (೧,೨) (೧೮೯೦)
 ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತ್ರೆ(೧೮೯೨)
 ನುಡಿಗಟ್ಟು(೧೮೯೨)
 ಛಂದಸ್ಸಾರ(೧೮೯೨)
 ರಾಜಶೇಖರ ವಿಲಾಸ ವೃತ್ತಿ (ಏಳನೆಯ ಆಶ್ವಾಸದ ಟೀಕೆ)(೧೮೯೨)
 ಮಾಲವಿಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರಮ್ (ಅನುವಾದ)(೧೮೯೪)
 ಹಿತೋಪದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದ ಭಾಷಾಂತರ (ವಾಗ್ಭೂಷಣ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಾರ್ಥ ಸಾರ)

ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಲ ಇವರು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಬೇನೆಯಿಂದ ಮೃತರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಲ
ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೮೫೫ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಕಿ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಸೂರಿಯವರು ಕರ್ಕಿಯಲ್ಲಿಯೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದರು. ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಹಾಗು ವೈದಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತ ನಂತರ , ತಮ್ಮ ಗುರುಪೀಠವಾದ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಅಲಂಕಾರ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂತಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು.

ನೌಕರಿ
ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿಯೆ ಪಾರುಪತ್ಯಗಾರರಾಗಿ ಸೂರಿಯವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆಬಳಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಫೌಜದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಈ ನೌಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮುಂಬಯಿಗೆ ತೆರಳಿ 
‘ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಎಂಡ್ ಕಂಪನಿ’ ಎನ್ನುವ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ 
“ ಹವ್ಯಕ ಸುಬೋಧ” ಎನ್ನುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧೋರಣೆಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಹುಡುಗರಿಗಾಗಿ  “ ಹಿತೋಪದೇಶ” ಎನ್ನುವ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು,ಇದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ  ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಎಂದು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದುವರಿದು, “..ಭಾರತೀಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು,ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಟಿಲ ನೀತಿ ಹಾಗು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ವಿಶೇಷತ: ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಇವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಲೇಖನಿಯನ್ನು  ಖಡ್ಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹರಿತವಾಗಿ ಮಸೆದನು…..ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯೇ ಮೊದಲಿಗನು…” ಎಂದು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲದೆ, ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಗ್ರಂಥಕರ್ತರಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬರೆದ ನಾಟಕ “ಇಗ್ಗಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ವಿವಾಹ ಪ್ರಹಸನ” ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಬಹುಶಃ ಹೊಸಗನ್ನಡದ  ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ನಾಟಕ
 ಇಗ್ಗಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ವಿವಾಹ ಪ್ರಹಸನ (೧೮೮೭)

ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
 ದಕ್ಷಿಣ ಯಾತ್ರಾ ಚರಿತ್ರೆ (೧೮೮೫)

ಸಂಶೋಧನೆ
 ಹವೀಕ ದ್ರವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸವು (೧೮೮೮)
 ಅನಾರ್ಯರ ವಿವರ (೧೮೮೯)

ಗ್ರಂಥ ಪರಿಷ್ಕರಣ
 ಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವ (೧೮೮೬)
 ರತಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೌಂಡಲಕ ವಧೆಯು (೧೮೮೬)
 ಘಟೋದ್ಗಜನ ಕಾಳಗವು ( ೧೮೮೯)
 ಬಿಲ್ಲ ಹಬ್ಬ ಅಥವಾ ಕಂಸ ವಧೆಯು

ಸಂಪಾದನೆ
 ಮಹಾಕವಿ ಪರಮದೇವಾಂಕ ವಿರಚಿತ “ತುರಂಗ ಭಾರತ”

ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು
ಸೂರಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಎಕೆ - ೪೭

ಎಕೆ -೪೭  ಎಂಬ ಬಂದೂಕು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಎಕೆ -೪೭ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಈ ಬಂದೂಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. 
ಎಕೆ ಎಂಬುದುರಷ್ಯಾದ ಅವ್ಟೊಮಾಟ್ ಕಲಾಶ್ನಿಕೋವ ಪದದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರ ರೂಪ. ಇದನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಇಝೆವಕ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿತು. ಮಿಖೈಲ್ ಕಲಶ್ನಿಕೋವ್ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವನು.
 
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಅಸಲ್ಟ್ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಆಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂದೂಕುಗಳು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದವರೆಗೆ ತಲುಪಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿ ಹಾನಿ ಅತ್ಯಧಿಕ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಸಲ್ಟ್ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಜರ್ಮನಿ ಮಾಡಿತು. ಆಗ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದೇ ಎಕೆ-೪೭. ೪.೩ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಈ ಬಂದ್ದೂಕು ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮೀಟರ್ವರೆಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಯಿತು. ನಂತರ ಎಕೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ೭೪, ೧೦೧, ೧೦೨, ೧೦೩, ೧೦೭, ೧೦೮ ಬಂದೂಕುಗಳು ಬಳಕೆ ಬಂದವು.

ಆಯುಧಗಳು
ಚುಟುಕು
ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆ

ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಲಾಬಾಂಜಿಕೆ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಕನ್ಯೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಶೈಲಿ. ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರಗಳ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಶಿಲ್ಪಕಲೆ
ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶ
ಯುದ್ಧ

[ರಾಜ್ಯ]ಗಳ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳ ಮಧ್ಯ ಆಯುಧಗಳ ಉಪಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಕಾಳಗಗಳಿಗೆ 'ಯುದ್ಧ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ]ಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಾಗಿ, [ಧರ್ಮ]ಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ(ideology)ಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಒಂದು [ರಾಜ್ಯ]ದೊಳಗಿನ ಪಂಗಡಗಳ ಮಧ್ಯ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧಗಳು [ಅಂತಃಕಲಹ] ಅಥವಾ ಒಳಯುದ್ಧ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಯುದ್ಧದ ಒಂದು ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರ (೧೮೯೬).

ಯುದ್ಧ
ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಕೊರಟಿ

ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ ಕೊರಟಿಯವರು |ಅಕ್ಟೋಬರ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಹೊಸಕೋಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊರಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಚಾರ್ಯ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ ಕೊರಟಿಯವರು ವಿಜಯನಗರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸುಮಾರು ೨೦ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ “ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ” ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾದಂಬರಿ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕೊರಟಿಯವರು ಹತ್ತಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊರಟಿಯವರು ಕೆಲವು ವರ್ಷ  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಖಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು

ಕಾದಂಬರಿ
 ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ
 ಗೃಹಿಣಿ
 ಹೆಣ್ಣಿನ ಹುಚ್ಚು
 ನಿರಂಜನಿ
 ಗುಣವಂತಿ
 ಲಕ್ಷ್ಮಿ
 ದೊಂಬರ ಚೆಲುವೆ
 ಸೂಳೆಯ ಕೆರೆ
 ಪರಮೇಶ್ವರ ಪುಲಿಕೇಶಿ
 ಉಭಯ ಲೋಕೇಶ್ವರ
 ರಾಮರಾಯನ ತಲೆ
 ದೇವಗಿರಿ ದುರ್ಗ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ದೇವಗಿರಿ ಪತನ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಾಳರಾತ್ರಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಕುಮಾರರಾಮ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಾಜ್ಯೋದಯ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಾಯ ಪರಾಭವ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಗಜಬೇಂಟೆಗಾರ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಾಜ್ಯಕ್ರಾಂತಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ತೌಳವೇಶ್ವರ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ನಾಗಲಾದೇವಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಶಾಂತಿವಾದಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಾಜದ್ರೋಹಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಅಮಾತ್ಯರತ್ನ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಹುಚ್ಚುದೊರೆ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಘುನಾಥ ವಿಜಯ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ದೇವಿಕೋಟೆ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ಜಾತಿಕಲಹ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)
 ರಾಜ್ಯಕ್ಷಯ (ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ)

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಥಾಮಂಜರಿ

ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
 ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರು
 ಶ್ರೀ ಜಯತೀರ್ಥರು
 ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು

ಬಾಲಸಾಹಿತ್ಯ
 ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ
 ನೃಪತುಂಗ
 ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರು
 ಮುಂಡರಗಿ ಭೀಮರಾಯರು
 ಕಿತ್ತೂರ ಚೆನ್ನಮ್ಮ

ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಕೊರಟಿಯವರ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಬಹಳ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದವು.
 ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ
 ಗೃಹಿಣಿ

ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ’ ಎಂದು ಬಿರುದು ಪಡೆದಿರುವ ಜಯಂತಿ ಯವರು ಹಾಗು ಕುಮಾರತ್ರಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಉದಯಕುಮಾರರವರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪುರವರು ರಚಿಸಿದ ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ..’ ಗೀತೆಯು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. 

ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ ಕೊರಟಿಯವರು ೧೯೮೩ ಎಪ್ರಿಲದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ  ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು
 ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಕೊರಟಿ
ಲೇಖಕರು
ಸಂ.ಶಿ.ಭೂಸನೂರುಮಠ

ಸಂಗಯ್ಯ ಶಿವಮೂರ್ತಯ್ಯ ಭೂಸನೂರಮಠ ಇವರು ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಣ ತಾಲೂಕಿನ ನಿಡಗುಂದಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಭೂಸನೂರುಮಠ ಇವರು ವಚನಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಇವರು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:ಭವ್ಯಮಾನವ" ಕೃತಿಗೆ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯಾವಾಗ ದೊರೆತಿದೆ?. ಅಲ್ಲದೆ ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ ಪರಾಮರ್ಶೆ"' ಕೃತಿಗೆ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.1972

ಕೃತಿಗಳು

ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ drushy
 ಭವ್ಯ ಮಾನವ
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬರೆದ ಕಾವ್ಯ ಇದು.

ಸಂಪಾದನೆ
 ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ
 ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಪರಾಮರ್ಶೆ
(ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಬಿಸಿದೆ).
 ಘನಮಠದ ಶಿವಯೋಗಿಗಳ ಭಕ್ತಿಸುಧಾಸಾರ
 ಸಿದ್ಧನಂಜೇಶನ ಗುರುರಾಜ ಚರಿತ್ರೆ
 ಮೋಳಿಗೆಯ ಮಾರಯ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಣೀ ಮಹಾದೇವಮ್ಮನವರ ವಚನಗಳು
 ಗೌರಾಂಕ ಮೋಳಿಗೆಯ್ಯನ ಪುರಾಣ
 ಅದೃಶ್ಯ ಕವಿ ಪ್ರೌಢರಾಯನ ಕಾವ್ಯ
 ಗೂಳೂರು ಸಿದ್ಧವೀರಣ್ಣೊಡೆಯರ ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ
 ಮಹಾಲಿಂಗದೇವರ ಏಕೋತ್ತರ ಸ್ಥಲ

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಯಾವ ವರ್ಷ "ಭವ್ಯಮಾನವ" ಕೃತಿಗೆ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ?. ಅಲ್ಲದೆ '''ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ ಪರಾಮರ್ಶೆ"' ಕೃತಿಗೆ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಂ.ಶಿ.ಭೂಸನೂರಮಠ
ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ

ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ(ಜನನ:೧೩.೦೪.೧೯೩೨-ನಿಧನ:೧೪.೧೧.೨೦೦೬) ಇವರು ೧೯೩೨  ಎಪ್ರಿಲ ೧೩ರಂದು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪಾಂಡೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಶೇಷಮ್ಮ; ತಂದೆ ನಾರಾಯಣ.೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಕಾದಂಬರಿ ರತ್ನ ಪಡೆದ ಭಾಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕವನ್ನು  ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.೨೦೦೧ರವರೆಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಇವರ ಕೊನೆಯ ಕೃತಿ ನಾಟ್ಯರಶ್ಮಿ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳು,ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಲ್ಲದೆ ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ..ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

ಕಥಾ ಸಂಕಲನ 

 ಜರತಾರಿ ಕುಪ್ಪಸ
 ನಮ್ಮೂರಿನ ಕತೆಗಳು

ಕಾದಂಬರಿ 
 ಅಮರ ಸರಸ್ವತಿ
 ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ
 ಗಂಗಾ ಭವಾನಿ
 ಬತ್ತದ ಕಣ್ಣೀರು
 ಮಧುರ ಮೈತ್ರಿ
 ಮನೆ ತುಂಬಿದ ಮಡದಿ
 ಮನೆ ನಿನ್ನದು ಮನ ನನ್ನದು

 ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಸೊಸೆ
 ಮನೆತನ
 ಮಾಂಗಲ್ಯ ದೇವರು
 ಸೀಮಂತಿನಿ
 ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು
 ಹೆಣ್ಣು, ಹೊನ್ನು,ಮಣ್ಣು

ಸಂಪಾದನೆ 
 ಜಯದೇವಿ ತಾಯಿ
 ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು
 ನಗೆ ನಂದನ

ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನ 
 ಸುಹಾಸ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಇವರ ಹೆಣ್ಣು-ಹೊನ್ನು-ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಮನೆತನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಚಡಗ
 ೧೯೩೨ ಜನನ
 ೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ

ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ - ಇವರು ಪತ್ರಿಕಾವ್ಯವಸಾಯನಿರತರು  ಮತ್ತು  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು. 
ಬದುಕು
 ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ ; ತಂದೆ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ.  ಕೆಲಕಾಲ ಎಚ್.ಎ.ಎಲ್.ದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈಕೊಂಡ ವೆಂಕಟೇಶರವರು, ಆ ಬಳಿಕ  ಸಿದ್ಧವ್ವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರ ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ'’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೈದು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ ಇವರು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

ಕವನ ಸಂಕಲನ
 ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ
 ಶಬ್ದ ಶಿಲ್ಪ
 ಶಿಲಾಪಕ್ಷ

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರ
 ಜೀವನ ಸಂಗ್ರಾಮ

ನಾಟಕ
 ಪಂಗನಾಮ
 ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್
 ವೀರ ಸಾದಿಕ್

ಕಾದಂಬರಿ
 ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ
 ಚಲೋ ದಿಲ್ಲಿ
 ರವಿಶಂಕರ

ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ

ನಾಟಕ
 ಜಯವಿಜಯ
 ಪಾನಕ ಕೋಸಂಬರಿ
 ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪಾಣಿಪತ್ತು
 ಭ್ರಾತೃ ಪ್ರೇಮ
 ಸಾವನದುರ್ಗ
 ಹರಿದ ಚಂದ್ರ

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
 ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ
 ಸುಭಾಷಚಂದ್ರ ಬೋಸ್
 ಮದನಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯ
 ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ
 ರಾಮನ ಕತೆ

ಆಂಗ್ಲ ಕೃತಿಗಳು
 Bhakti Geetamruta
 Random Thoughts
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶರವರು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್
 ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ
 ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅರ್ಚಿಕ ವೆಂಕಟೇಶ 
ಅರ್ಚಿಕ ವೆಂಕಟೇಶ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಇಪ್ಪತೈದನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೬೮ನೇ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೬೯ನೇ ದಿನ).

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
 ೨೦೦೬ - ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನಸಭೆ ಹಾಗು ವಿಧಾನಪರಿಷತ್‍ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಾವೇಶ ಆರಂಭ.

ಜನನ 
 ೧೮೬೬ - ಥಾಮಸ್ ಹಂಟ್ ಮಾರ್ಗನ್, ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
 ೧೯೩೯ - ಫಿರೋಜ್ ಖಾನ್, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕ. 
 ೧೯೬೯ - ಹಾನ್ಸಿ ಕ್ರೊನ್ಯೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಟು.

ಮರಣ

ಹಬ್ಬ/ಆಚರಣೆಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
 ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
 ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
 ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

೨
ವ್ಯಾಸರಾವ ನಿಂಜೂರ

ವ್ಯಾಸರಾವ ನಿಂಜೂರ ಇವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ. ವಿಜ್ಞಾನಿ, 'ವ್ಯಾಸರಾವ್ ನಿಂಜೂರ್',ರವರು, ಉಡುಪಿಜಿಲ್ಲೆಯ 'ತೆಂಕ ನಿಡಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಿಂಜೂರ್, ತಾಯಿ ಸೀತಮ್ಮ. ವ್ಯಾಸರಾವ್ ರ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಗರಡಿ ಮಜಲು, ಕೊಡವೂರು, 'ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್' ಮುಂತಾದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು.  
ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಪದವಿ, ಉಡುಪಿಯ ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಮ್.ಎಸ್.ಸಿ.ಪದವಿಯನ್ನೂ ಮುಂದೆ, ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ, ಮಣಿಪಾಲದ ಕಸ್ತುರ್ ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ, ಬಯೋ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಮುಂಬಯಿನ ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನ ಕೆಂದ್ರದ ಬಯೋ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಪುಡ್ ಟೆಕ್ನೋಲೋಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸ್ವಯಂ ಇಛ್ಛೆಯಿಂದ ನಿವ್ರುತ್ತರಾದರು. ಮುಂದೆ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಯಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿ. ಎ. ಆರ್.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ
'ಬಿ.ಎ.ಆರ್.ಸಿ'. ಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಾಸರಾವ್ ನಿಂಜೂರ್ ರ, ೮೭, ಸಂಶೋದನ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿವೆ. 'ಅಂತರ ಕೊಶೀಯ ಲೈಸೋಸೊಮ್' ಮತ್ತು 'ಲೈಸೋಸೋಮ್ ಕಿಣ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ'. 'ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ', 'ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ' ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ'. 'ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಮಾ ವಿಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ', 'ಪ್ರೋಟೀನ್ ನ್ಯೂನತೆಯಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಭಾವ', 'ಮಾನವ ಫಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಿಣ್ವಗಳ ಪಾತ್ರ', ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು.

ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಭಿರುಚಿ
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಭಿರುಚಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರೆದ 
ಕಾದಂಬರಿಗಳು : 'ಉಸಿರು', 'ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಭವನ', 'ತೆಂಕನಿಡಿಯೂರಿನ ಕುಳುವಾರಿಗಳು'

ಕಥಾಸಂಕಲನ

'ಕುಂಕುಮ', 'ಮಂಚ', 'ದೂಜ ಮಾಸ್ತರರ ಮಗಳು ಬಸಿರಾದುದು'.

ನಾಟಕ
 'ನಲ್ವತ್ತರ ನಲುಗು', ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ
 'ಹೋಮಿ ಭಾಭಾ', 
ಹಲವಾರು ಕವಿತೆಗಳು, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 
 'ಬುಲೆಟಿನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನೋಲೋಜಿ', 'ಇರ್ರೇಡಿಯೇಶನ್ ನ್ಯೂಸ್', 'ಬೆಳಗು' 'ಗೋಕುಲವಾಣಿ',ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ.
 ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ, ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ, ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲರ ಸಂಸ್ಮರಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ',

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 'ಉಸಿರು' ಕಾದಂಬರಿಗೆ 'ತ್ರಿವೇಣಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',
 'ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಭವನ,' ಕಾದಂಬರಿಗೆ, 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', 
 'ವರ್ಧಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', 
 'ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್', 
 ಮೂಡುಬಿದರೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ೭೧ ನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
 ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ೬ ನೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
'ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಭವನದವ್ಯಾಸರಾಯ ನಿಂಜೂರು',ಸ್ನೇಹಸಂಬಂಧ,/೪,ಡಾ.ಬಿ.ಎ.ಸನದಿ,ಜೂನೆ,೨೦೧೬

ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವ್ಯಾಸರಾವ ನಿಂಜೂರ
ಕಾವ್ಯಾನಂದ (ಪುಣೇಕರ)

ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಎನ್ನುವ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯ ಕಿತ್ತೂರ. ಇವರ ತಾಯಿ ಭಾರತಿಬಾಯಿ; ತಂದೆ ಭೀಮಾಚಾರ್ಯರು. ಕಾವ್ಯಾನಂದರು ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ 
 ರಾಣಿ ಚನ್ನಮ್ಮನ ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರು ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ 
ಶಿಷ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದರು.

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:
 ಸಭಾರಂಜನ ಶತಕ
 ಗೃಹವೈದ್ಯಕವು
 ಬಾಲರಂಜನ
 ಮಗನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪತ್ರ
 ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಮಾಲಿಕಾ

ಇವರ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು ‘ವಾಗ್ಭೂಷಣ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.(ಉದಾ: ತಾಮ್ರ ಶಾಸನ, ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆ, ನಮ: ಪಂಚಮ ರಸಾಯ, ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಇತ್ಯಾದಿ.)

ಕಾವ್ಯಾನಂದರು ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಾವ್ಯಾನಂದ
೧೮೭೦ ಜನನ
೧೯೨೯ ನಿಧನ
ಭೀಮಾಜಿ ಜೀವಾಜಿ ಹುಲಕವಿ

ಭೀಮಾಜಿ ಜೀವಾಜಿ ಹುಲಕವಿ ಇವರು ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ‘ವಾಗ್ಭೂಷಣ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಇವರು ‘ಶಾರದೆಯ ಮುತ್ತಿನ ಸರ’ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. 

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:

 ಪದ್ಮಾವತಿ ಪ್ರೇಮಮಂದಿರ
 ಶ್ರೇಯಃ ಸಾಧನ
 ಪತಿತ ಪರಿವರ್ತನ
 ಶುದ್ಧಿ ಸಂಘಟನೆ
 ಹತಭಾಗಿನಿಯಾದ ವಿಮಲೆ
 ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ವಪ್ನ ವಾಸವದತ್ತೆ
 ಅತ್ತೆ ಮನೆ ಕಾಟ ಅಥವಾ ಸುಶೀಲಾ ವಸಂತರ ದುರ್ದೈವ
 ದುಷ್ಕರ್ಮ ಪರಿಪಾಕ ಅಥವಾ ಉನ್ಮಾದಿನಿಯಾದ ಮೋಹಿನಿ
 ದೇವನಂದಿನಿ
 ನನ್ನ ಕನಸು
 ನರಗುಂದ ಬಂಡಾಯ

ಭೀಮಾಜಿ ಜೀವಾಜಿ ಹುಲಕವಿ ಇವರು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಭೀಮಾಜಿ ಜೀವಾಜಿ ಹುಲಕವಿ
ಶಂತನು

ಶಂತನು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜ. ಇವನು ಚಂದ್ರ ವಂಶದ ಭರತ ಕುಲದವನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ಪೂರ್ವಜ.

ಶಂತನು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ
ಒಮ್ಮೆ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಂತನು ಒಬ್ಬಳು ಅನನ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಿತನಾದನೆಂದರೆ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು. ಆ ಸುಂದರಿ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಲು ಒಂದು ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಿದಳು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣ ರಾಜನು ಅವಳು ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಮಾಡಿದರೆ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ರಾಜನು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲು ರಾಜನಿಗೆ ಒಂದು ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆದರೆ ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಮಗುವನ್ನು ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟಳು. ರಾಜನಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಸಖೇದಾಶ್ಚರ್ಯವಾದರೂ, ಪತ್ನಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೇ ಅವಳಿಗೆ ಏನೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಪರಿಪಾಟ ಮುಂದಿನ ಆರು ಹಸುಗೂಸುಗಳಿಗೂ ಆಯಿತು. 
ಆದರೆ ಎಂಟನೆಯ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ಈ ಕೂಸನ್ನೂ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ನದಿಗೆ ಎಸೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ರಾಜನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನು ತಡೆದು ಕೂಸುಗಳನ್ನು ನದಿಗೆ ಎಸೆಯಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಸುಂದರಿ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಗುರುತನ್ನು ತೋರಿ, ತಾನು ಗಂಗೆಯೆಂದು ಹೇಳಿ, ತಾನು ಈ ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. 
ಶಂತನು ಅವಳ ಈ ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ನೊಂದು, ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ತನ್ನ ಮಗನ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಕಾದನು. ತನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಗಂಗೆ ರಾಜನ ಮಗನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದಳು. ಆ ಮಗು, ಆಗ ಯುವಕನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ. ಈ ಯುವಕನೇ ದೇವವ್ರತ/ಗಾಂಗೇಯ. ಇವನು ಭೀಷ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತ. ಮಹಾಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ.

ಶಂತನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿ
ದೇವವ್ರಥನು ಒಬ್ಬ ಆಕರ್ಷಕ ಯುವಕನಾಗಿ ಬೆಳೆದಾಗ ಶಂತನು ಮೀನುಗಾರನ ಮಗಳಾದ ಸತ್ಯವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಿತನಾದನು. ಅವಳ ತಂದೆಯು ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಲು ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರಸತ್ಯವತಿ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಂತಾನ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು.
ದೇವವ್ರಥನಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುವುದೆಂದು ಅರಿತ ಶಂತನು ಈ ಷರತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಲಾರದೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆದರೆ ದೇವವ್ರಥನು ಇದನ್ನರಿತು ಸಿಂಹಾಸನದ ಆಸೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಸತ್ಯವತಿಯ ಸಂತಾನವೇ ಸಿಂಹಾಸನವೇರುವುದಾಗಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ತಂದೆಗೆ  ಮಾತು ಕೊಟ್ಟನು. ಇನ್ನೂ ಸಂದೇಹದಿಂದಿದ್ದ ಮೀನುಗಾರನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿಯ ಸಂತಾನದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. 
ಈ ಘಟನೆ ಅವನ ಹೆಸರು  'ಭೀಷ್ಮ' ಎಂದಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಶಂತನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಾದರು, ಇವರು ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ. ಶಂತನುವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಸತ್ಯವತಿಯು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಭೀಷ್ಮರ ಸಹಕಾರ, ಸಹಾಯವಿದ್ದಿತು.

ವಂಶ ವೃಕ್ಷ

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
೧೫೪೨

೧೫೪೨ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ೪೨ನೇ ವರ್ಷ.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 
 ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪ - ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಣಿ ಮೊದಲನೇ ಮೇರಿ ೧ ವಾರದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ರಾಣಿಯಾದಳು.

ಜನನ 
 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫: ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಅಕ್ಬರ್.

ನಿಧನ 

ಶತಮಾನ-೧೬
೧೬೦೫

೧೬೦೫ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ೫ನೇ ವರ್ಷ.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು

ಜನನ 
 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೭: ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಅಕ್ಬರ್.

ನಿಧನ 

೦
ಹಿರೇಮಗಳೂರು

ಹಿರೇಮಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹೊರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ. ಸಖರಾಯ ಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆಯ ವೇಳೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಎರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಶಬ್ದವು ಹಿರೇ-ಹಿರಿಯ ಹಾಗು ಮಗಳು (ಹಿರೇ+ಮಗಳೂರು) ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಇನ್ನೋಂದು ಊರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು (ಚಿಕ್ಕ+ಮಗಳೂರು).

ಹಿರೇಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೋದಂಡ ರಾಮ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಕಣ್ಣನ್ ಅವರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ , ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭

- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ೨೭ನೇ ದಿನ.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು

ಜನನ 
 ೧೯೦೭ ಸಾ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್.

ನಿಧನ

ಹಬ್ಬಗಳು/ಆಚರಣೆಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ 
 ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
 ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
 ಆನ್-ದಿಸ್-ಡೇ ತಾಣ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್
ದಿನಗಳು
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾವ

ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾವ್ ಇವರು ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ  ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುರಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಇವರು ೩೫ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಂಠೀರವ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ
 ತಾರಾ

ಹಾಸ್ಯ
 ಸ್ವಲ್ಪ ನಗಬಂದೆ

ನಾಟಕ
 ಆಧುನಿಕ ಭಾರತ
 ಗಡ್ಡದ ಅಜ್ಜಯ್ಯ
 ಗುಬ್ಬಿ ಪಾಯಸ
 ಪಾಪ ಪುಣ್ಯ
 ರಜಿಯಾ ಬೇಗಮ್
 ಹಾಸನ ಟೋಪಿ

ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು
ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ

ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಭಾರತ ಸೇನೆಯ ಶೌರ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ. ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಶೂರರಲ್ಲಿ ಶೂರ ಎಂದು. 

ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಜನವರಿ ೨೬ ೧೯೫೦ (ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ)ದಂದು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ೧೯೪೭ (ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ)ದಿಂದ ಜಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಭಾರತ ರತ್ನದ ನಂತರ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರಸ್ಕಾರ. 

ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಸೆಕಂಡ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಅದ್ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಧನಯೋಗವೂ ಇದೆ. ಪುರಸ್ಕೃತರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ ಅವರ ಮರಣ ಅಥವಾ ಮರುವಿವಾಹದ ತನಕ ಮಾಸಾಶನ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾಸಾಶನ್ಅವು ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಇದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ.೧,೫೦೦ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ಮಾಸಾಶನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಡ್ಡು ಈ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿವೆ.

ವಿನ್ಯಾಸ 
ಈ ಪದಕವನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಖನೋಲನ್ಕರ್ (ಮೂಲನಾಮ ಈವಾ ಯುವೊನ್ ಲಿಂಡಾ ಮಡೇ-ಡಿ-ಮರೋಸ್, ಇವರು ಭಾರತ ಭೂಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಪತ್ನಿ)ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರವು ಇವರ ಅಳಿಯ ಮೇಜರ್ ಸೋಮನಾಥ ಶರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಯವಾಯಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಶ್ರೀನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟುವಾಗ ಇವರು ಮಡಿದರು. 

ಈ ಪದಕವು ಕಂಚಿನದಾಗಿದ್ದು ದುಂಡಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು ಮೂರೂವರೆ ಸೆಂ.ಮಿ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಲಾಂಛನವಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಖ್ಯಾನಗಳು, ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಮಲದ ಹೂವು. ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.

ಪದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರಿಬ್ಬನ್ ೩೨ ಮಿ.ಮಿ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ನೇರಳೆ (purple) ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೂಳೆಯನ್ನು ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಋಷಿ ದಧೀಚಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಾಜಿಯ ಖಡ್ಗವಾದ ಭವಾನಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಇದೆ.

ಪುರಸ್ಕೃತ ಸೈನಿಕರು 

ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಲಂಪುರ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನೆನಪಿಗಾಗಿ 
೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಇದು ೧೫ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಫರೂಖ್ ಶೇಖ್, ಪುನೀತ್ ಇಸ್ಸರ್, ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಘಾಟ್ಗೆ, ನಸೀರುದ್ದೀನ್ ಷಾ, ಶಾರೂಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನು ಕಪೂರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಸೇನಾ ದಳಗಳಿಂದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಾಯ ದೊರೆತಿತು. ಇದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ 'ಶಾನ್ ತೇರೀ ಕಮ್ ನ ಹೋ (ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿ ಎಂದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ) ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

೨೦೨೦ರವರೆಗೆ…ಪರಮವೀರಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಸೇನಾನಿಗಳು ೨೦೨೦ರವರೆಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ವೀರಸೇನಾನಿಗಳು
ಸುಬೇದಾರ್ ಮೇಜರ್ ಬಾಣಾ ಸಿಂಗ್, ಸುಬೇದಾರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್, ನಾಯಕ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಬೇದಾರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್, ನಾಯಕ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಇನ್ನು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು 
 ೨೧ ಪುರಸ್ಕೃತರಲ್ಲಿ ೨೦ ಸೈನಿಕರು ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
 ೧೪ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
 ಈ ಪುರಸ್ಕಾರ ದೊರೆತ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಯೆಂದರೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್
 ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತಿ ಕಠಿಣವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ತಾಣ 
 ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಖನೋಲ್ಕರ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ 
 ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ರಕ್ಷಕ ತಾಣ 
 ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು 

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ

ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಕೊಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಈ ಪದಕವು ಬೆಳ್ಳಿಯದ್ದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ದುಂಡಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಹರಿಕಾರ ನಕ್ಷತ್ರದ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಕೆತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ದೇಶದ ಲಾಂಛನಗಳಿವೆ. ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂದು ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಕಮಲಗಳ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಎದೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

೧೫೫ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪದಕಗಳು ೧೯೭೧ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರದ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿ
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳು 
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ವಿಜೇತರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು 

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ವೀರ ಚಕ್ರ

ವೀರ ಚಕ್ರವು ಭಾರತದ ಶೌರ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಆದ್ಯತೆ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರಗಳ ನಂತರ ಮೂರನೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.

ಈ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಧನಸಹಾಯವೂ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ ೧೯೯೯ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರದ ವಿಜೇತರಿಗೆ ರೂ.೮೫೦ರ  ಮಾಸಿಕ ಮಾಸಾಶನ ಘೋಷಿಸಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮಾಸಾಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ ರಂದು, ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ರಂದು.

ಮುಂಬದಿ: ಮೂರೂವರೆ ಸೆಂ.ಮಿ. ದುಂಡನೆಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ. ಐದು ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರ, ಇದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪದಕದ ಹೆಸರು.

ಹಿಂಬದಿ: ಎರಡು ಆಖ್ಯಾನಗಳು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳು ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ.

ರಿಬ್ಬನ್: ೩೨ ಮಿ.ಮಿ.

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಸೇನೆಯ ವೀರ ಚಕ್ರ ವಿಜೇತರು 

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಗಾಂಧಿವಾದವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ

ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (USSR), 1922 ರಿಂದ 1991 ರವರೆಗೆ ಯುರೇಷಿಯಾದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ಖಂಡಾಂತರ ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಾಜವಾದಿ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ, ಇದು ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಹದಿನೈದು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಫೆಡರಲ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಆಗಿತ್ತು;  ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಅದರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಎರಡೂ ಅದರ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.  ಇದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಮತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು-ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರವು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗಣರಾಜ್ಯ: ರೂಸಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ.  ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ (ರೂಸಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಒಕ್ಕೂಟ), ಕೀವ್ (ಉಕ್ರೇನಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ), ಮಿನ್ಸ್ಕ್ (ಬ್ಯೆಲರೂಸಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ), ತಾಷ್ಕೆಂತ್ (ಉಜ಼್ಬೇಕಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ), ಅಲ್ಮಾ-ಅತ (ಕಜ಼ಾಖಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ), ಮತ್ತು ನೊವೊಸಿಬಿರ್ಸ್ಕ್ (ರೂಸಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ).  ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, 22,402,200 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (8,649,500 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ಸಮಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಪಾಂಡು

ಮಹಾಭಾರತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರವಂಶದ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ರಾಜ ಹಾಗೂ ಅಂಬಾಲಿಕೆಯ ಮಗನೇ ಪಾಂಡು, ಪಾಂಡು ಮಹಾರಾಜ. ಇವನು ಪಂಚ ಪಾಂಡವರ ತಂದೆಯೆಂದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಜನನ
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಮರಣಾ ನಂತರ ಆತನ ತಾಯಿಯಾದ ಸತ್ಯವತಿಯು ಋಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಬರಹೇಳಿದಳು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ನಿಯೋಗ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಲು ಇವರು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಇಬ್ಬರೂ ಮಡದಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. 
ಮೊದಲ ಮಡದಿ ಅಂಬಿಕೆಯು ಮುನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡುದರ ಫಲವಾಗಿ,ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಕುರುಡನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಸತ್ಯವತಿಯು ಅಂಬಾಲಿಕೆಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರಬೇಕೆಂದು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದಳು. ಆದರೆ ಅಂಬಾಲಿಕೆಯು  ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡೇ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಮುನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಕಳಾಹೀನಳಾದಳು (ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡಳು). ಆದುದರಿಂದ ಪಾಂಡುವೂ ಕೂಡ ಕಳಾಹೀನನಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದನು.

ಜೀವನ
ಪಾಂಡುವು ಓರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಈತನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು ಹಾಗೂ ಆತನ ಪರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಕೂಡಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಪಾಂಡುವು ದಶರ್ಣ, ಕಾಶಿ, ಅಂಗ, ವಂಗ, ಕಳಿಂಗ, ಮಾಗಧ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದನು.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದ ರಾಜರುಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪುನರ್-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. 
ಪಾಂಡುವು ಕುಂತಿ ದೇಶದ ಕುಂತಿಭೋಜ ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಕುಂತಿಯನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಮದ್ರ ದೇಶದ ಋತಾಯನ ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾದನು. ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಕಿಂದಮನೆಂಬ ಋಷಿ ಮೃಗರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜಿಂಕೆಯೆಂಬ ಭ್ರಾಂತಿಯಿಂದ  ಋಷಿ ಕಿಂದಮನನ್ನು ಕೊಂದನು. 
ಆ ಋಷಿಯು ಸಾಯುವಾಗ 'ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗಲೇ ನಿನ್ನ ಮರಣ' ಎಂದು ಶಪಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಖಿನ್ನನಾದ ಪಾಂಡು ರಾಜ್ಯತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ವಿರಕ್ತನಂತೆ ಶತಶೃಂಗಪರ್ವತದ ಸಮೀಪ ಹೆಂಡತಿಯರೊಂದಿಗೆ ತಾಪಸಿಯಾಗಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ, ಸಂತಾನಹೀನನಾಗಿದ್ದ ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಕುಂತಿಯು ದೂರ್ವಾಸರಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದ ವರಗಳು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂತು.  
ಪುತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ, ಕುಂತಿಯುದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದ ವರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ  ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದಳು - ಅವರೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ(ಯಮಧರ್ಮರಾಯನಿಂದ), ಭೀಮ (ವಾಯು ದೇವರಿಂದ) ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನ (ಇಂದ್ರನಿಂದ).( ಸೂರ್ಯನ ವರಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಕರ್ಣನನ್ನೂ ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಕನ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ  ಪಡೆದಿದ್ದಳು).
ಕುಂತಿಯು ಹಂಚಿದ ಒಂದು ವರದಿಂದ ಮಾದ್ರಿಯು ದೇವ ವೈದ್ಯರುಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಕುಲ ಹಾಗೂ ಸಹದೇವರನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಪಾಂಡವರು ಜನಿಸಿದರು.

ಮರಣ
೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ನಂತರ, ಕುಂತಿ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಪಾಂಡುವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮಾದ್ರಿಯ ಕಡೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿತನಾದ. ಆದರೆ ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಾದ್ರಿಯೊಡನೆ ರತಿ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಪಾಂಡುವು ನಿಧನನಾದನು. ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೇ, ಮಾದ್ರಿಯು ಪಾಂಡುವಿನ ಚಿತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಗಮನ ಮಾಡಿದಳು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಪಾಂಡವ
The Pandeism of Godfrey Higgins

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಮಹಾಭಾರತ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಮಹಾದೇವಿತಾಯಿ

ಮಹಾದೇವಿತಾಯಿಯವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಬದುಕು

೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಿದ್ದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಳ್ಗೊಂಡರು. ೧೦೧ ವರ್ಷಗಳ ತುಂಬು ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ಇವರು, ಆಗಸ್ಟ್ ೬,೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಯವರ ಸೋದರಿ.(ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಮಗಳು). .

ತಮ್ಮ ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ವಿಧವೆಯಾದ ಮಹಾದೇವಿತಾಯಿ, ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು. ಆಚಾರ್ಯ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಭೂದಾನ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.  ಸ್ವಾತಂತ್ರಾನಂತರ ಇವರು ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಿಧನ
ಇವರು ೬.೮.೨೦೦೬ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರು ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಅವರ ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವಿತಾಯಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ ಜನವರಿ ೧೦ರಂದು ಅವರಿಗೆ ನೂರು ತುಂಬಿತ್ತು. ಮೃತರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪೀಣ್ಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ವಿನೋಬಾ ಆಶ್ರಮ  ವಿಶ್ವನೀಡಂ  ಟ್ರಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ  ನೆರವೇರಿತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಭರತ ಭೂಮಿ ಸೇವಾಶ್ರೀ ಬಿರುದು
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು

ಸನ್ಮಾನಗಳು
ಮಹಿಳಾ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಚಾರ ಸಭಾ, ಮಾನವ ಧರ್ಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾನ, ದಿ.ತಾಳೆಕೆರೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ದಿ ಉತ್ಸವಗಲಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃತಿಗಳು
ದೇವತಾತ್ಮ(ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ)

ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು
 www.gandhibhavanbangalore.blogspot.com
 www.vallabhniketan.blogspot.com
 www.letsdosomethinking.blogspot.com

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
೧೯೦೬ ಜನನ
೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಗುರುನಾನಕ್ ಜಯಂತಿ

ಸಂತ ಗುರು ನಾನಕ್‌ರವರ ಜನ್ಮದಿನ.

ಗುರು ನಾನಕ್ನ ಪ್ರಕಾಶ್ ಉಟ್ಸಾವ್ ಮತ್ತು ಗುರು ನಾನಕ್ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗುರು ನಾನಕ್  ಮೊದಲ ಸಿಖ್ ಗುರು, ಗುರು ನಾನಕ್ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇದು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು 10 ಸಿಖ್ಖರ ಗುರುಗಳ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ಈ ಗುರುಗಳು ಸಿಖ್ಖರ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಗುರುಪುಬ್ (ಅಥವಾ ಗುರ್ಪುರ್ಬ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಗಳು ಸಿಖ್ಖರ ನಡುವೆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಾಗಿವೆ .ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಗುರು ನಾನಕ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇಖುಪುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈ-ಭೋಯಿ-ಡಿ ತಲ್ವಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 1469 ರಂದು  ಜನಿಸಿದರು, ಈಗ ನಾನ್ಕಾನಾ ಸಾಹಿಬ್. ಕಾರ್ತಿಕ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವಾದ ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ, ಆಚರಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ದಿನಾಂಕವು ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಿನಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೆಜೆಟೆಡ್ ರಜಾದಿನವಾಗಿದೆ
https://en.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Gurpurab
http://festivalsadvices.com/guru-nanak-jayanti-festival-information/ 

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪದ್ಮಿನಿ

ಪದ್ಮಿನಿ  - (ಜೂನ್ ೧೨,೧೯೩೨)- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪,೨೦೦೬ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಷಾ ನಟಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ,ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು.

ಚಿತ್ರ ಬದುಕು

 ಕೇರಳದ ಪೂೞಪ್ಪುೞದಲ್ಲಿ  ಜೂನ್ ೧೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಪದ್ಮಿನಿಯವರು ಕಲ್ಪನಾ ಎಂಬ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿ ನಟ ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಜೊತೆ `ಜಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೇ ಗಂಗಾ ಬೆಹತಿ ಹೈ, ಆಶಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೇರಾ ನಾಮ್ ಜೋಕರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು.

ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ನಟರಾದ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಹಾಗೂ ಎಂಜಿ.ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು.

ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಪದ್ಮಿನಿಯವರು ಪದ್ಮಿನಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಲಾಶಾಲೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದ ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಖಾಸಗಿ ಬದುಕು

ಪದ್ಮಿನಿಯವರು  ಡಾ.ಕೆ.ಟಿ.ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರೇಮ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಪದ್ಮಿನಿಯವರ ಮಗ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ  ಅವರು ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಧನ

ಪದ್ಮಿನಿಯವರು ತಮ್ಮ ಎಪ್ಪತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರದ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪,೨೦೦೬ರಂದು ನಿಧನ  ಹೊಂದಿದರು.

ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಬಾಲಿವುಡ್
೧೯೩೨ ಜನನ
೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಬಣ್ಣ

ಬಣ್ಣ - ಮಾನವರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಿ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Bibliography Database on Color Theory , Buenos Aires University
 
 
 Why Should Engineers and Scientists Be Worried About Color?
 Robert Ridgway's A Nomenclature of Colors (1886) and Color Standards and Color Nomenclature (1912) - text-searchable digital facsimiles at Linda Hall Library
 Albert Henry Munsell's A Color Notation, (1907) at Project Gutenberg
 AIC, International Colour Association
 The Effect of Color | OFF BOOK  Documentary produced by Off Book (web series)
 ROY G. BIV: An Exceedingly Surprising Book About Color by Jude Stewart

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ

ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ ಇವರು ೧೯೧೬ ನವಂಬರ ೪ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಕ್ಯೂಲ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ವಾಸುದೇವಯ್ಯ.ಎಪ್ಪತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಾವ್‌ ಕೋಯಿಲೂರ್ ಕರೆ (ಕಾವ್ಯನಾಮ ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ) ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಮದ್ದಳೆ ತಯಾರಕರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಡಾ|| ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಕಲಿತರು. ನಂತರ ಗುರು ಕಲಾ ಮಂಡಳಂ ಕುಟ್ಟನ್‌ ನಾಯರ್ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಹಾಗೂ ಮೋಹಿನಿ ಅಟ್ಟಂ ಅನ್ನು ಕಲಿತರು. ಜಟ್ಟಿತಾಯಮ್ಮನವರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಕೊಲೊಂಬೋದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳ ದ್ವೀಪದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್‌ ಹೋರಾಟ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾದರು. ೧೯೩೬ ರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ, ದುಡಿದರು. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮುಖ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಬಂಧ, ಪುಸ್ತಕ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರವಾಣಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣನವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂತಿವೆ:
 ಕಂಠೀರವ
 ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ
 ತಾಯಿನಾಡು
 ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂದೇಶ
 ಪಾಪಚ್ಚಿ

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣನವರು ೧೨ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು, ೨೦ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹಾಗು ೪೦ ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು ೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿವೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗು ಸಾಹಿತಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣನವರು ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನಾಕಾರರು ಹಾಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ

 ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್
 ನಿರಂಜನ
 ಎಂ.ಎಸ್.ಭಾರದ್ವಾಜ್

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ
ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ

ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಇವರು ೧೯೨೯ ಮಾರ್ಚ ೨ರಂದು ಅರಸೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇವರ ತಾಯಿ ಶಂಕರಮ್ಮ; ತಂದೆ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಹಂಗರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಬಂದ ಇವರು ೧೯೬೭ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 
ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ‘ನಾಂದಿ’, ‘ಸಾಹಿತ್ಯವಾಹಿನಿ’ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
 ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ (ಕಾದಂಬರಿ)
 ನಾಗೇಶರಾಯರು (ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ)
 ಮಂಜು ಹೂವಿನ ಮದುವಣಿಗ (ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದ)

ಇತರ
  ಇವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಾಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.
 ಇವರು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪತ್ರಕಾರರ ಪರಿಷತ್’ ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
 ಇವರು ‘ಆದರ್ಶ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು.
 ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಅವಾರ್ಡ ಕಮಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂರಿ ಆಗಿದ್ದರು.

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ
ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ
ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಅರಸಿಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕುರಿವೆಂಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಕಿಡಿ ಪಿ.ಶೇಷಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯ ಅವರಿಗೆ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ.ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಅವರ ಜತೆಗೂಡಿದವರು.  ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ದೂತವಾಸದ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ (ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್) ಸಂಪಾದಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.  ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಎನ್.ಎಸ್.ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿದ ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೆರಗನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಅವರು ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಕೃ (`ಬರಹಗಾರನ ಬದುಕು', ಮಾಸ್ತಿ, ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಪ್ರಭಕ್ಕೆ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.  ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇವರು ಆರಂಭಿಸಿದರು.  ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ `ಜ್ಞಾನಪ್ರಭ' ನಿತ್ಯ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸಾಹಿತ್ಯ

ಇವರ ಕೆಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
 ಪ್ರತಿಮೆ 
 ತೀರದ ಸಾಲ (ಕಾದಂಬರಿ)
 ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು
 ಪೀಟರ್ ಜಂಗರ್
 ಶಬ್ದ

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ

 ಪಿ.ಶೇಷಪ್ಪ
 ಅನಕೃ
 ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಮಪ್ರಚೋದನೆ

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ

ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ ಇವರು ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರವರು ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾಲ ‘ಜೀವನ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

ಕವನಸಂಕಲನ
 ಕುಮಾರಕೃಪ

ಕಥಾಸಂಕಲನ
 ಆಯ್ದ ಹತ್ತು ಕತೆಗಳು
 ಉಡುಗೊರೆ
 ನಟಿ
 ಬಂಗಾರದ ಡಾಬು

ನಾಟಕ
 ಅಪರಾಧಿ
 ಆಶೆ ನಿರಾಶೆ (ಇದು ‘Sisters’ ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ).
 ಕನ್ಯಾರ್ಥಿ
 ಚಿರಸಮಸ್ಯೆ
 ರುಗ್ಣಶಯ್ಯೆ
 ಸಾಕುಕೂಸು

ವಿಮರ್ಶೆ
 ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆ
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರವರು ೧೯೫೬ರಿಂದ ೧೯೬೧ರವರೆಗೆ 
 ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಗೌರವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಕೆ.ಗೋಪಾಲರಾವರು ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ
ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾವ
ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ

ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣನವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ರಕರ್ತರು.

ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಖಾದ್ರಿ ಶ್ಯಾಮಣ್ಣನವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕರೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ
೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆಮನೆ ವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು.ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ  ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಎಚ್.ಸಿ.ದಾಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಯಶೋದರಮ್ಮ ದಾಸಪ್ಪ ನವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್,ರಾಮ್ ಮನೋಹರ್ ಲೋಹಿಯಾ ಇವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದುಡಿದರು.೧೯೮೪ ರಿಂದ ೯೦ ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ, ಬಿ.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ ತೆರವಾದ ಸಂಪಾದಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿದರು.  ಆದರೆ ಸಿ.ಜಿ.ಕೆ.ರೆಡ್ಡಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾದರೆಂಬ ಕಾರಣ, ಶಾಮಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.  ಕೆಲಕಾಲ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಟಿ.ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.  ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದ ಶಾಮಣ್ಣ , ಎಂ.ಎಸ್.ರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆರಂಭಿಸಿದ ಗೋಕುಲ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ, ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಆಡಳಿತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿತ್ತ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಎಂ.ವೈ.ಘೋರ್ಪಡೆ ಅವರು ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಅವರಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮೂಹವನ್ನು  ಖರೀದಿಸಿದರು.  ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಬೆಂಗಳೂರು ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತಗೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಅಕಾಲ ನಿಧನದಿಂದ ತೆರವಾದ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಹುದ್ದೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು.  ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹಿ ಸಹಿತ ಪ್ರಥಮ ಪುಟದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸೇತರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗುವಲ್ಲಿ ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರದು ರಾಜ ಪುರೋಹಿತ ಸ್ಥಾನ.  ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಬಲವೂ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಸೂತ್ರ ಹಿಡಿಯಲು ನೆರವಾಯಿತು.

ತಮ್ಮ ‘ಖಾರ’ವಾದ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧೋರಣೆಯ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ
 ಮಹಾತ್ಮರ ಅರ್ಥವಿಚಾರ (ಅನುವಾದ)
 ಆಚಾರ್ಯ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆಯವರ ಭೂದಾನ ಯಜ್ಞ ಸಮಗ್ರದರ್ಶನ (ಅನುವಾದ)
 ಜಾನ್ ಕೆನೆಡಿ
 ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಕಥೆ
 ವಿನೋಬಾ ಕಂಡ ಗಾಂಧಿ
 ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಚು
 ರಾಮಮನೋಹರ ಲೋಹಿಯಾ

ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ

 ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ  
ಖಾದ್ರಿ ಶಾಮಣ್ಣ
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ

ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ ಇವರು ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ತಾಲೂಕಿನ ದೇಶಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಸಣ್ಣಮ್ಮ; ತಂದೆ ಗಿರಿಗೌಡ.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣರು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ‘ವಿನೋದ’ ಹಾಸ್ಯಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾದಿ ಧರಿಸಿ, ಗಾಂಧಿವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಇವರು ವಹಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:
 ಅಕ್ಷರವ ನೀವ್ ಕಲಿಯಿರಿ (ಶತಕ)
 ಮಲೇರಿಯಾ ಹಾವಳಿ
 ಕಬ್ಬಿನ ಕಥಾಂತರ
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಗಳು
 ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿರಿ

ಸಾಧನೆ
 ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಯ ಮೇಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು.
  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
 ಗೋಕಾಕ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
 ಜಾನಪದ ಲೋಕ ಧರ್ಮದರ್ಶಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
 ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
 ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವರ್ಧಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ 
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ
ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ಡಾ| ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನವಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 

ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಸ್ಸೋರಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು, ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಚಕರಾದರು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ
‘ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಹುಟ್ಟು,ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ’ ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು.
ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿ’ ಇದು ಇವರು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ.

ಇವರು ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
 Mahatma Gandhi and other martyers
 ಅಮೇರಿಕನ್ ಜರ್ನಲಿಜಮ್ (ಅನುವಾದ)

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪತ್ರಿಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಇವರು ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಡಾ| ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 
ನಾಡಿಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು  ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ನೀಲಮ್ಮ; ತಂದೆ ಬಸವಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ. 

ಶಿವಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಖ್ಯಾತ ಕೀರ್ತನಕಾರರಾಗಿದ್ದಂತೆ, ಪತಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗು ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಶಿವಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ‘ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ೧೯೭೨ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು.

೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು.  ಇದಲ್ಲದೆ ಇವರು 
‘ಕನ್ನಡ ನುಡಿ’ ಹಾಗು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು
ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:

 ಕೊಂಡಗುಳಿ ಕೇಶಿರಾಜನ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಮಹಿಮೆ
 ಗುರುಸಿದ್ಧನ ಮಾದೇಶ್ವರ ಸಾಂಗತ್ಯ
 ನಿಜಗುಣದ ಪುರಾತನರ ತ್ರಿವಿಧಿ
 ರಾಘವಾಂಕನ ವೀರೇಶ ಚರಿತೆ

ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ
ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೯೫೬ರಿಂದ ೧೯೬೪ರವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಪುರಸ್ಕಾರ
೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಮಂಡಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ

ಮಂಡಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿಯವರು ಜೂನ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು 
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೩ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕೆಲಕಾಲ ‘ಸರ್ವೋದಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:
 ಗಣಪತಿ
 ಹನುಮಂತ
 ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ
 ನೆರೆಹೊರೆಯವರು
 ಅರುವತ್ನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳು
 ವಾತ್ಸಾಯನ ಕಾಮಸೂತ್ರ
 ಕೊಕ್ಕೋಕನ ರತಿರಹಸ್ಯ
 ಗಾಣಗಾಪುರ
 ಚಿತ್ರದುರ್ಗ

ಚುಟುಕು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಂಡಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ  
ಮಂಡಿಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ