Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ

ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ (ಜನನ ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೇವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾರತೀಯ ಪೈಲಟ್. ಮೋಹನ ಸಿಂಗ್, ಭಾವನಾ ಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಇವರನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಫೈಟರ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ್ ಪರಿಕ್ಕರ್ ಅವರು ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.

ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನಿ ಕೂಡಾ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಬನಸ್ಥಾಲಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಿಂದ, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಇವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅವನಿ ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ದಿನಾರ್ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಎಂ.ಪಿ.ಯ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್. ಅವಳ ತಾಯಿ ಮನೆ ತಯಾರಕ. ಅವನಿಯ ಅಣ್ಣ ಕೂಡ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ. ಚತುರ್ವೇದಿ ಅವರು ಚೆಸ್, ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಆಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ಕೆಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕಾಲೇಜು ಬನಸ್ಥಾಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಹಾರಾಟದ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಇದು ಐಎಎಫ್‌ಗೆ ಸೇರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಹ್ದೋಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಡಿಯೋಲೊಂಡ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬನಸ್ಥಾಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ಅವರು ಎಎಫ್‌ಸಿಎಟಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎಎಫ್‌ಎಸ್‌ಬಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ದುಂಡಿಗಲ್ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ನಲ್ಲಿರುವ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್ ಆದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂತ III ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳಂತೆ ಹಾರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಖೋಯ್ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ ಗುಜರಾತ್‍ನ ಜಮ್‍ನಗರದಿಂದ ಎಮ್‍ಐಜಿ-೨೧ ಬೈಸನ್ ವಿಮಾನವೇರಿ ಹಾರಾಟ ಶುರು ಮಾಡಿದಲ್ಲದೇ ರಷ್ಯಾ ನಿರ್ಮಿತ ಸೂಪರ್ ಸೋನಿಕ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವನಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವಾನಿಯನ್ನು ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚಿಮಟ

ಚಿಮಟ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗಿಲ್ಲಲು, ಕತ್ತರಿಸಲು ಅಥವಾ ಎಳೆಯಲು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಕರ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಒಂದು ಕೈ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ಚಿಮಟಗಳು ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಮೀಟುಗೋಲುಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ಲೈಯರ್‌ಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಚಿಮಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಲದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಒಂದು ಬಿಂದುವಿಗೆ, ಅಥವಾ ಉಪಕರಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಅಂಚಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚಿಮಟವನ್ನು ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹತ್ತಿರ ತರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದ ಹಲವುವೇಳೆ ಮೊಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವಾಗ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿಮಟಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಳೆಗಳು) ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡಗಿಯ ಚಿಮಟಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಲವುವೇಳೆ ಕೆಂಪಗೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಚಿಮಟವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಕಾಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಮುಂಚಿನಿಂದ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ತನೋಪಕರಣಗಳು
ಕೊಳವೆ

ಕೊಳವೆಯು (ನಳಿಕೆ, ನಾಳ) ಸ್ರವಿಗಳನ್ನು (ದ್ರವಗಳು ಅಥವಾ ಅನಿಲಗಳು) ಸಾಗಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ದೃಕ್ ತಂತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಬಲ್‍ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಉದ್ದನೆಯ, ಟೊಳ್ಳಾದ ಉರುಳೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಳವೆ ಗಾತ್ರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕೊಳವೆ ಗಾತ್ರ, ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಹ್ಯ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಭಿತ್ತಿ ದಪ್ಪದಿಂದ. ಕೊಳವೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಳತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಳತೆಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ: ೧ ಅಂಗುಲದ ಕೊಳವೆಯು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಸ ಎರಡರಲ್ಲೂ ೧ ಅಂಗುಲ ಅಳತೆಯದ್ದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಸ, ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಭಿತ್ತಿ ದಪ್ಪದಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಲಜನಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅನುಸ್ಥಾಪನಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಮ್ರದ ಮತ್ತು ತುಕ್ಕುರಹಿತ ಉಕ್ಕಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು (ಎಎಸ್‍ಟಿಎಂ ಬಿ ೨೮೦) ಅಥವಾ ಉಪಕರಣ ದರ್ಜೆಯದು ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿರಬೇಕು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 Steeltubeinstitute.org

ವಾಯುಶಾಸ್ತ್ರ
ನಾಗಂದಿಗೆ

ನಾಗಂದಿಗೆಯು (ಚಾಚುಪೀಠ) ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಟಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ರಾಚನಿಕ ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸದಸ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಕಲ್ಲು, ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್, ಲೋಹ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಗೋಡೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೂಕವನ್ನು ಹೊರಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "...ಒಂದು ಕೋನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು". ಕಾರ್ಬೆಲ್ಲು ಅಥವಾ ಆನುದಂಡೆಯು ನಾಗಂದಿಗೆಗಳ ಬಗೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಯಂತ್ರ ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಾಗಂದಿಗೆಯು ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯದ ಘಟಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಾಗಂದಿಗೆಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಮಾದರಿ ನಾಗಂದಿಗೆಯು ಶೆಲ್ಫನ್ನು (ಸಣ್ಣದಾದ ಘಟಕ) ಗೋಡೆಗೆ (ದೊಡ್ಡ ಘಟಕ) ಜೋಡಿಸುವ L-ಆಕಾರದ ಲೋಹದ ತುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಅದರ ಲಂಬ ಬಾಹುವು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ) ಒಂದು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಬಾಹುವು ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣದಾದ) ಘಟಕವನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಟಕಗಳು
ಫಾತಿಮಾ ಬೀವಿ

ಎಂ. ಫಾತಿಮಾ ಬೀವಿ (ಜನನ ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೭) ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು. ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅವರು, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಭಾಗವಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು. ಮತ್ತು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೇಮಕವಾದ ಮೊದಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಫಾತಿಮಾ ಬೀವಿ ಅವರು ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೭ ರಂದು ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಪಥನಂತಿಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ, ಈಗ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅನ್ನವೀತಿಲ್ ಮೀರಾ ಸಾಹಿಬ್ ಮತ್ತು ಖದೇಜಾ ಬೀಬಿ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರು ಪಥನಂತಿಟ್ಟಾ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಅವರು ತನ್ನ ಬಿ.ಎಲ್. ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಮುಗಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಬೀವಿ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೧೪, ೧೯೫೦ ರಂದು ವಕೀಲರನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಕೇರಳದ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೇ, ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಬ್-ಆರ್ಡಿನೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಫ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಸಬ್-ಆರ್ಡಿನೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಗಿ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು.

ಅವರು ೧೯೮೦ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೧೯೮೩ ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಅವರು ಮೇ ೧೪, ೧೯೮೪ ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಖಾಯಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದರು. ಅವರು ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ನಂತರ ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮತ್ತು ಅವರು ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೨ ರಂದು ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು(೧೯೯೭)
ನಂತರ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೫, ೧೯೯೭ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಖಂಡನೆಗೊಳಗಾದ ನಾಲ್ಕು ಕೈದಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕರುಣೆ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸಂವಿಧಾನದ ೧೬೧ ನೇ ವಿಧಿ (ಸಂವಿಧಾನದ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇರಳದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ (೧೯೯೩) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ (೧೯೯೩) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಲಿಟ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಲಾ ಶಿರೋಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ್ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅನನ್ಯಾ ಭಟ್

ಅನನ್ಯಾ ಭಟ್ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೂಲಕ, ಅವರು ೬೪ ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೌತ್, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಮ ರಾಮ ರೇ ಚಿತ್ರದ ನಮ್ಮ ಕಾಯೋ ದೇವಾನೆ ಹಾಡಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ
ಬೆಳಗಾವಿಯ ಅಂಕಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಜ್ಯೋತಿಷಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಪುರಾಣಿಕ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ನಗರದ ಸೈಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಜಯ ವಿಠಲಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಪೂರೈಸಿ, ಪಿಯು ಮರಿಮಲ್ಲಪ್ಪ ಕಾಲೇಜು, ಬಿಕಾಂ ಪದವಿಯನ್ನು ಮಹಾಜನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅನನ್ಯ ಭಟ್ ಈಗ ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌ನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ತನ್ನ ೧೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ, ‘ಒಲವೇ ಜೀವನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ’ ಸಿನಿಮಾ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನನ್ಯಾ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಅನನ್ಯ ಭಟ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಇವರು ಯಶ್ ಅಭಿನಯದ `ಕೆಜಿಎಫ್' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಜಿಎಫ್ ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಸೈಮಾ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. 

ಕಿರಿಯ ಗಾಯಕಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೈ ಪಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಗಾಯನದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅನನ್ಯಾ ಭಟ್, ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ‘ರಾಮ ರಾಮ ರೇ’ ಸಿನಿಮಾದ ‘ನಮ್ಮ ಕಾಯೋ ದೇವನೆ’ ಗೀತೆಗಾಗಿ ೬೪ ನೇ ಸೌತ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೂಡಲೇ ತಮಿಳಿನ ‘ಕರುಪ್ಪನ್’ ತೆಲುಗಿನ ‘ಆಟಗದರ ಸಿವ’ ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಬಂತು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆರೆಕಂಡ ಕನ್ನಡದ ‘ಟಗರು’ ಸಿನಿಮಾದ ‘ಮೆಂಟಲ್ ಹೋ ಜಾವೋ’ ಗೀತೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು. ಈವರೆಗೆ ಅನನ್ಯಾ, ಒಲವೇ ಜೀವನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಸಿದ್ದಗಂಗಾ, ಲೂಸಿಯಾ, ರಾಕೆಟ್, ಚತುರ್ಭುಜ, ಭಜುಂಗ, ಜಿಲ್ ಜಿಲ್, ಲೀ, ರಾಮ ರಾಮ ರೇ, ಮಾಫಿಯಾ, ಜೀಜಿಂಬೆ, ಡಾ. ಸುಕನ್ಯಾ, ಮೊಂಬತ್ತಿ, ಮಿಸ್ಟರ್ ಫರ್ಫೆಕ್ಟ್, ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಕಾಟಕ, ದಳಪತಿ, ಕಾನೂರಾಯಣ, ಟಗರು ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ
ಇವರು ಚೋರ ಚರಣದಾಸ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ, ನಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೆನಕ ತಂಡದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಹಯವದನ ಗೋಕುಲ ನಿರ್ಗಮನ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ, ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಊರ್ವಿ, ಭೂತಕಾಲ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಇವರಿಗೆ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ 'ರಾಮ ರಾಮ ರೇ' ಹಾಡಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ - ಸ್ತ್ರೀ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ಅಗುಳಿ

ಅಗುಳಿಯು (ಚಿಲುಕ) ಎರಡು (ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು) ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನಿ. ಅಗುಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಅಗುಳಿಯು ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ಅಥವಾ ಕಿಟಕಿಯ ಬೀಗಹಾಕುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಲವುವೇಳೆ ಇವೆರಡು ಒಂದೇ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಗುಳಿಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ನ ಮೆತುವಾದ ಒಂದು ತುಂಡಿನ ಚಪ್ಪಟೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗುಗಳಿಂದ (ಇವುಗಳನ್ನು ಉದು ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ನ ಶಕ್ತಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಬಳಸಲಾದ ಬಹುಬಿಂದು ಕ್ಯಾಮ್ ಇರುವ ಅಗುಳಿಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಆಯುಧಗಳು ಆ ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿರುವ ಅಗುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬಂಧನಿಗಳು
ಚೀಟಿ

ಚೀಟಿ ಪದವು ಮೂಲತಃ ಹೊಳಪು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಕೊ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಬಟ್ಟೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿ ಸಾದಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮೇಲೆ ಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾದರಿಗಳು ಇರುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. (ಈ ಹೆಸರು ಹಿಂದಿ ಶಬ್ದ ಚೀಂಟ್ ಇಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವುದು" ಅಥವಾ "ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳಿರುವ"). ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಚೀಟಿ ಪದವನ್ನು ಆ ಕ್ಯಾಲಿಕೊ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾದ ಹೂ ಅಲಂಕಾರದ ಶೈಲಿಗೆ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀಟಿ ಮಡಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಕಾಗದದ ಮೇಲೆ. ಚೀಟಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಶೈಲಿಯಿಂದ (ಇವು ಸ್ವತಃ ಮುಘಲ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ) ಜನ್ಯವಾದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಐರೋಪ್ಯ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಬಿಳಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ಚಿತ್ರಗಳಿರುವುದು ಇದರ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬಟ್ಟೆಗಳು
ನಿಮಿಷ

ನಿಮಿಷ ಎಂಬುವುದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಏಕಮಾನವಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ   ಭಾಗಕ್ಕೆ (ಅರುವತ್ತರ ಮೊದಲ ಭಿನ್ನರಾಶಿ) ಅಥವಾ ೬೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುಟಿಸಿ ಸಮಯ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷವು ೬೧ ಸೆಕೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಧಿಕ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕ ಸೆಕೆಂಡನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ನಿಯಮವಿದೆ, ಇದರಿಂದ ೫೯ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ನಿಮಿಷವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಎಂದೂ ಆಗಿಲ್ಲ). ನಿಮಿಷವು ಎಸ್ಐ ಏಕಮಾನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಎಸ್ಐ ಏಕಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಮಿಷವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಅಲ್-ಬಿರುನಿ ಯಹೂದಿ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಅರವತ್ತು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷಗಳು, ಸೆಕೆಂಡುಗಳು, ಥರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಫ಼ೋರ್ತ್ ಆಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು. ೧೨೩೫ರ ಸುಮಾರು ಸ್ಯಾಕ್ರೊಬಾಸ್ಕೊದ ಜಾನ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕಾಲದ ಏಕಮಾನಗಳು
ಕರ್ಣಿಮಾತಾ

ಇದು ರಾಜಸ್ತಾನದ ಬಿಕನೇರ್ ನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇಶ್ನೋಕ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಇಲಿಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಐತಿಹ್ಯ 

ಕರ್ಣಿಮಾತೆಯು ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಅವತಾರವೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಹೋಗಿದ್ದ ಕರ್ಣಿ ಮಾತಾಳ ಪುತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಬಿಟ್ಟನಂತೆ. ಆತನನ್ನು ಬದುಕಿಸುವಂತೆ ಕರ್ಣಿ ಮಾತಾ ಯಮರಾಜನ ಬಳಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ ಯಮರಾಜ, ಕರ್ಣಿ ಮಾತೆಯ ಮಗನಿಗೆ ಇಲಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದ ಎಂಬ ಪುರಾಣವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇಲಿಗಳು ಎಡತಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮುವತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಇಲಿಗಳಿವೆಯಂತೆ. ಆದರೆ ಬಿಳಿ ಇಲಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಯಾರಿಗೆ ಬಿಳಿ ಇಲಿಯ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅವರು ಅದೃಷ್ಟವಂತರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕು ಇಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಆ ಪಾಪಕ್ಕೆ ನೀವು ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಇಲಿಯನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ ಹರಕೆ ತೀರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಲಿ ತಿಂದು ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ಇಲಿಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸನೆಯಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ ತಿಂದವರು ಆರೋಗ್ಯ ತಪ್ಪಿಲ್ಲವಂತೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಲಿಯ ಎಂಜಲು ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
 ರಾಜಸ್ಥಾನ 
 ಬಿಕಾನೆರ್
 ಮೂಷಿಕ ದೇವಾಲಯ 
 ದೇವಾಲಯಗಳು 
 ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
 ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
 ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕುಲ್ಧಾರ ಅಥವಾ ಕುಲ್ ಧಾರ

ಕುಲ್ಧಾರಾ ಎಂಬ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಗ್ರಾಮ: =

ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈಗ ನಾವು ಕೇವಲ ಈ ಊರಿನ ಅಳಿದುಳಿದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು.

ಇತಿಹಾಸ 

ಈ ಗ್ರಾಮವು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಲಿವಾಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಗೋ ವಲಸೆ ಹೋದರಂತೆ.

ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಕುಲ್ಧಾರಾ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ೮೩ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವಂತೆ. ಕೆಲವರು ಭೂಕಂಪದಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ವನಾಶವಾಯಿತು ಎಂದೂ ಆಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಭೂತ- ಪ್ರೇತಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ಇಡೀ ಊರೇ ನಿರ್ಜನವಾಗಲು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಂತೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ 

 ರಾಜಸ್ಥಾನ 
 ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
 ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ 
 ಜೈಸಲ್ ಮೇರ್
 ನಿಗೂಢ ಜಾಗಗಳು
 ನಿಗೂಢ ಸ್ಥಳಗಳು
 ನಿಗೂಢ ಪ್ರದೇಶಗಳು
 ಭೂತ ಪ್ರೇತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ತನೋಟ್ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ:



ತನೋಟ್ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯ, ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ 

ಈ ಸ್ಥಳ ರಾಜಸ್ತಾನ ದ ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಗಡಿ ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಲುಪುವ ರಸ್ತೆಯ ಸಂಚಾರ ನಮಗೆ ನಿಜವಾದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮರಳುಭೂಮಿಯ ಸೊಬಗಿನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಗಡಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಪರವಾನಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ.

ಐತಿಹ್ಯ 

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಯೋಧರುಗಳು. ಬಲೂಚಿಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಗುಳಾಂಬೆ (ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಮಾತಾ) ಯ ಅವತಾರವೇ ಈ ತನೋಟ್ ಮಾತಾ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೬೫ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ್ ತನೋಟ್ ಮಾತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಸಿಡಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರ ಬಾಂಬ್ ಗಳೂ ಸಿಡಿಯದೇ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ೧೯೭೧ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಲಾಂಗೆವಾಲಾದ ಮೇಲೆ ಏಕಾಏಕಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೇವಲ ೧೨೦ ಜನರ ಪಂಜಾಬ್ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನ ಯೋಧರು ಹಾಗೂ ಬಿಎಸ್ ಎಎಫ್ ನ ತಂಡ, ೨೦೦೦ ಬಲವಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕರ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತನೋಟ್ ದೇವಿಯಿ ಪ್ರೇರಣೆಯೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ / ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
https://en.wikipedia.org/wiki/Tanot_Mata

ವರ್ಗಗಳು 
 ರಾಜಸ್ಥಾನ 
 ಜೈಸಲ್ಮೇರ್
 ದೇವಾಲಯಗಳು 
 ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
 ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ಗಡಿ
 ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧಗಳು
ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಬಾಬ (ಒಂ ಬನ್ನಾ) ದೇವಸ್ಠಾನ



ಓಂ ಬನ್ನ ಅಥವಾ ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಬಾಬ 

ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜಾಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಜೋಧಪುರ್ ನಿಂದ ಉದಯಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜೊಧಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ 

ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದು ೩೫೦ ಸಿ.ಸಿ. ರಾಯಲ್ ಎನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್.

ಇತಿಹಾಸ 

೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಓಂ ಬನ್ನಾ (ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ಓಂ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೊಡ್) ಎಂಬುವನು ಈ ಬೈಕಿನಲ್ಲಿ ಪೃಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈಗ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಯ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನಂತೆ. ಮರುದಿನ ಮಹಜರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಪೋಲೀಸರು ಈ ಬೈಕನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೈಕು ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಯಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿ ಅವಘಡ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನಿಂತಿತ್ತಂತೆ. ಎಷ್ಟೆ ಬಾರಿ ಪೋಲೀಸರು ಪೋಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದದೂ, ಈ ಬೈಕು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾಯವಾಗಿ ಪುನಃ ಅಪಘಾತ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಈ ಅದ್ಬುತವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರೀಕರು ದೇವರ ಲೀಲೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಈ ಬೈಕನ್ನು ಪೂಜಿಸ ತೊಡಗಿದರಂತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಗುಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಿಸಿದರಂತೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಹೇಳಿಕೆ ಯಂತೆ ಈಗಲೂ ಈ ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಬಾಬ ಈ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಹನ ಸವಾರರು ಏನಾದರೂ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನಂತೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗಗಳು  
 ರಾಜಸ್ಥಾನ
 ಜೋಧಪುರ್
 ಉದಯಪುರ
 ದೇವಾಲಯಗಳು
 ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ : ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳು
ಇಂಡಿಗೋ

ಇಂಡಿಗೋ ಎರಡು ಇಂಡೋಲ್ ಆವರ್ತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಸ್ತು. ಅಣುಸೂತ್ರ C16H10N2O2.

ಇಂಡಿಗೋ ಪದದ ಕನ್ನಡರೂಪ ನೀಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಬಟ್ಟೆಯ ಚೆಲುವೆಗೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥ ಇಂಡಿಕಾನ ಎಂಬ ವಸ್ತುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಗೋಫೆರ ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗುಣಗಳು
ಅಪ್ಪಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು. 300° ಸೆ. ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ (ಎಂದರೆ ದ್ರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು, ಈಥರ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನಿಲಿನ್, ನೈಟ್ರೋಬೆಂಜೀನ್, ಕ್ಲೋರೋಫಾರ್ಮ್, ಪ್ರಬಲ ಅಸಿಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಪ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪತ್ತಿ, ತಯಾರಿಕೆ
ಇಂಡಿಗೋಫೆರ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಹುದುಗಿಸಿದಾಗ ಇಂಡಿಕಾನ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲಿತವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಇಂಡಿಗೋ ಒತ್ತರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೋರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನ ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು; ಅನಿಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಲಿಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು (ClCH2.COOH) ಸಂಯೋಗ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಫೀನೈಲ್ ಗ್ಲೈಸಿನ್ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಅಮೈಡ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇಂಡಿಗೋ ವಾಸ್ತವ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಯಾರುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಹತ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ; ಶಾಯಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ; ಇಂಡಿಗೋದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
Plant Cultures: botany, history and uses of indigo
FD&C regulation on indigotine

ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ

ರಾಸ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ (೮ ಮೇ ೧೯೨೭ - ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೦) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳ ಸಂಪಾದನೆ, ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರಯೋಗ ನೃತ್ಯ, ಯೋಗ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಮಂತ್ರತಂತ್ರ, ವೇದ-ವೇದಾಂತ, ಮೀಮಾಂಸೆ, ಛಂದಸ್ಸು, ಗಮಕ ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೮ ಮೇ ೧೯೨೭, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರದ್ದು ಸಂಗೀತಗಾರರ ಮನೆತನ. ತಂದೆ ರಾಮಯ್ಯ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು, ತಾಯಿ ವರಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ. ಅಣ್ಣಂದಿರಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀತಾರಾಮ ಅವರು 'ಮೈಸೂರು ಸಹೋದರರು' ಎಂದೇ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ತಮ್ಮ ರಾ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ್ ವೈಣಿಕರು. 
ಮೈಸೂರಿನ ಶಾರದಾ ವಿಲಾಸ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ. ಇನ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್.
ಪುತ್ರ ರಾ. ನಂದಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರಿ ರೋಹಿಣಿ ಸುಬ್ಬರತ್ನ.

ಕೃತಿಗಳು
ಸಂಗೀತರತಾಕರ ಗ್ರಂಥದ ಸ್ವರಗತಾದ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ೨೭೬ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅನುವಾದ, ಟಿಪ್ಪಣಿ, ವಿವರಣೆ ಗ್ರಂತಥ
'ನರ್ತನನಿರ್ಣಯಿ' ಗ್ರಂಥದ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಅನುವಾದ, ವಿವರಣೆ (ಮೂರು ಸಂಪುಟ)
ಪುಂಡರೀಕಮಾಲಾ
ಚತುರ್ದಂಡಿ ಪ್ರಕಾಶಿಕಾ
ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಷೋಡಶಿಕಾ
ವೀಣಾಲಕ್ಷಣಾ ವಿಮರ್ಶೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವಾಹಿನಿ
ಭರತನಾಟ್ಯ-ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ
ಬೃಹದ್ದೇಶೀ
ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಫ್ ಮಾಂಕ್ಸ್
ಮೈಸೂರಿನ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗೀತರಾಜರು
ಏಳೆ
ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗ
ಕರ್ನಾಟಕ ಮ್ಯೂಸಿಕ್: ಆಸ್ ಎಸ್ತೆಟಿಕ್ ಫಾರ್ಮ್
ಸೃಷ್ಟಿ- ದಿ ಸ್ಕಾಲಿಕ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸುಳಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಊಗಭೋಗಾದಿಗಳು

ಫ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೧೮
ಕಾಶಿ ವಿವಿಯ ಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ನಿಧನ
೧೭ಜನವರಿ ೨೦೨೦ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಅವರಿಗೆ ೯೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ,  ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ನಾನಕೋಶ]

ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
೨೦೨೦ ನಿಧನ
೧೯೨೭ ಜನನ
ಸಂಗೀತಗಾರರು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರಘುಪತಿ ಶೃಂಗೇರಿ

ರಘುಪತಿ ಶೃಂಗೇರಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ೧೫೦೦೦ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಟೂನ್, ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರ್  ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ  , ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆ ಇಸ್ರೊವಿಗೆ " ಇಡೀ ದೇಶ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇದೆ"; ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಕೃತಿ ಇವರದ್ದು.

ಪರಿಚಯ 
ಕನ್ನಡದ  ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೂನ್, ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರ್ ರಚಿಸಿರುವ  ಕಾರ್ಟೂನ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳು, ಸಮ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ಸಂಘದ ಸಹಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಫ಼ೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಟೂನ್ " ವಿಕ್ರಮ" ಎಂಬ  ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇದಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು ೨ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಕಾರ್ಟೊನ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್  ಮಂಗಳ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು.

ವೃತ್ತಿ 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟಿಸಿಎಸ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

ಕೃತಿಗಳು 
೧. ದೇಶ, ವಿದೇಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಮರ  ಕಾರ್ಟೂನ್, ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರ್ಗಳು.

೨. ಕಾರ್ಟೂನ್ ಬಗ್ಗೆ ಇವರ  ಪುಸ್ತಕಗಳು.

೩. ಕಾರ್ಟೂನ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ರಘುಪತಿಯವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕಾರ್ಟೂನ್ಗಳನ್ನು ಒಳಕೊಂಡ ಪುಸ್ತಕ
೧. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಜರ್ಮನಿ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆರ್. ಕೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಮಾರಿಯೋ ಮಿರಾಂಡ  ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಜತೆ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರದಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

೨. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೭, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೬ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೩ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.

೪. ಗೌರೀಶ್ ಅಕ್ಕಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಹಾಗೊ ಬೀಬೀಸೀ ಟೀವಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂದರ್ಶನ  ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
thumb|ಚಹಾ ಎಲೆಗಳು ಹಾಗು ಬ್ರಶ್ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಚಿತ್ರ

ಉಲ್ಲೇಖ
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು
ಶ್ರೀನಾಥಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನಾಥದ್ವಾರ



ನಾಥದ್ವಾರದ ಶ್ರೀನಾಥ್‍ಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 

ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಉದಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ನಾಥದ್ವಾರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲವೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ತೆರೆದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ 

ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿ ಯನ್ನು ಒಂದು ಕೈನಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವಂತಹ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ವಯಂಭು ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆ ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯಿಂದ ಉಗಮವಾಗಿರುವುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲಭಾಚರ್ಯರ ಮಗನಾದ ವಿಟ್ಟಲ್ ನಾಥಜಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಐತಿಹ್ಯ 

ಐತಿಹ್ಯದಂತೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಥುರೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಔರಂಗಜೇಬನು ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಿಹಾದ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ ಮೂರ್ತಿಯಿರುವ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯ ಚಕ್ರವು ಹೂತುಹೋಯಿತಂತೆ. ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟರೂ ಚಕ್ರ ಮೇಲೆತ್ತಲಾಗದಿದ್ದಾಗ, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರಾಧಕರು, ಭಗವಂತನು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಆರಿಸಿರುವನೆಂದು ಅರಿತು, ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೇವಾರದ ರಾಜನಾದ ರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

https://en.wikipedia.org/wiki/Shrinathji

ಉಲ್ಲೇಖ 

 ರಾಜಸ್ಥಾನ
 ಉದಯಪುರ
 ದೇವಾಲಯಗಳು
 ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಚೀಟಿ ನಿಧಿ

ಚೀಟಿ ನಿಧಿಯು (ಚೀಟಿ ವ್ಯವಹಾರ, ಚಿಟ್ ಫ಼ಂಡ್) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆವರ್ತಕ ಉಳಿತಾಯ ಹಾಗೂ ಸಾಲದ ಖಾತೆ ಸಂಘದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಚೀಟಿ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಘಟಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರು, ನೆಂಟರು ಅಥವಾ ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಳಗೆ ಸಂಘಟಿಸಬಹುದು. ಚೀಟಿ ನಿಧಿಗಳ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಉಳಿತಾಯಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಚೀಟಿ ನಿಧಿಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ 
ಚೀಟಿ ನಿಧಿಯು ಚಂದಾದಾರರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸದಸ್ಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಂಘಟಕ, ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನೆಂಟ ಅಥವಾ ನೆರೆಯವನು ಗುಂಪನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಂದು ಗುಂಪಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ, ಸಂಘಟಕನಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು.)

ನಿಧಿಯು ಒಂದು ಘೋಷಿತ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಚಂದಾದಾರರು ಇರುತ್ತಾರೊ ಅಷ್ಟು ತಿಂಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು, ಚಂದಾದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಾಸಿಕ ಕಂತುಗಳನ್ನು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಆ ತಿಂಗಳು ಒಬ್ಬ ಚಂದಾದಾರನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠತಮ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಹರಾಜನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು
ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್

ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್  ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೮೫೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯು ೧೨೭ ಪುಲಿಟ್ಝರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ೧೮ನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ೩ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. "ದ ಗ್ರೇ ಲೇಡಿ" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. "ಆಲ್ ದ ನ್ಯೂಸ್ ದ್ಯಾಟ್ಸ್ ಫ಼ಿಟ್ ಟು ಪ್ರಿಂಟ್" ಎಂಬುದು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಧ್ಯೇಯಸೂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಟಾಟಾ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ

ಟಾಟಾ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ಟಾಟಾ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸಾಯನ್ಸಸ್) ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ನಿವೇಶನಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಟಿಐಎಸ್ಎಸ್ ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾಕಾರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ ದೊರಾಬ್ಜಿ ಟಾಟಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾಕಾರ್ಯದ ಸ್ನಾತಕ ವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸರ್ ದೊರಾಬ್ಜಿ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಟಾಟಾ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೫೬ರ ೩ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಐಎಸ್ಎಸ್‍ನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ನೆರೆಹೊರೆ

ನೆರೆಹೊರೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ, ಉಪನಗರ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಕೃತ ಸಮುದಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೆರೆಹೊರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂವಹನವಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ವಾಕ್ಯವು ಪ್ರಾರಂಭದ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು: "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆರೆಹೊರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲಗಳ ಸಮೂಹವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಸ್ಥಾನಿಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ—ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಬೆರೆಯುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜನವಸತಿಯಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು
ಡೈಸಿ ಶಾ

ಡೈಸಿ ಶಾ (ಜನನ : ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೪) ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿ. ಇವರು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಗಣೇಶ್ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೧೦ ರ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ವಂದೇ ಮಾಥರಂನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ೨೦೧೧ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು .ನಂತರ ಅವರು ೨೦೧೪ ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೈ ಹೋ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಎದುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.  ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಟ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩ ರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಷಾ ಇವರು ಗುಜರಾತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು, ಆದರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರು. ಇವರು ಜಮೀನ್ ಮತ್ತು ಖಾಕೀ ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಗಣೇಶ್ ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡಿದರು.

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಕೆಂಪುಪಟ್ಟಿ

ಕೆಂಪುಪಟ್ಟಿ (ರೆಡ್ ಟೇಪ್) ಪದವು ಒಂದು ನುಡಿಗಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಮನೋಭಾವವುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಕಾರಗಳು, ನಿಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ "ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ದಸ್ತೈವಜುಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದು, ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಹಲವು ಜನರು ಅಥವಾ ಸಮಿತಿಗಳು ಇರುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದುನ್ನು ನಿಧಾನಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನಿಯಮಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಾತ್ ಜ್ಞಾನದ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ಮೇಜಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಂಘಟನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಚೌಕಾಬಾರ

ಚೌಕಾಬಾರ ಎರಡು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಆಟಗಾರರ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷ ದಾಳವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಂಶವನ್ನು (ದಾಳವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದ ನಂತರ ಆಟಗಾರನು ಚಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಕಾಯಿ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ೪ ಅಥವಾ ೬ ಕವಡೆಗಳಿಂದ ಆಡಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ ದಾಳಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.

ಚೌಕಾಬಾರದ ಆಟವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಣೆ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 Pagdi/Chowka bhara Overview How to play Rules
 Java applet of a player vs player Chowka Bhara
 Nodejs implementation of Chowka Bhara
 Kavidkali - A flash implementation of Chowka Bhara 

ಆಟಗಳು
ನೆಲಮಾಳಿಗೆ

ನೆಲಮಾಳಿಗೆ (ತಳಮನೆ) ಎಂದರೆ ನೆಲಮಹಡಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಇರುವ ಕಟ್ಟಡದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಡಿಗಳು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡದ ಸೌಲಭ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಲರ್, ವಾಟರ್ ಹೀಟರ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಫಲಕ ಅಥವಾ ಕರಗುತಂತಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ವಾಹನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ ವಿತರಣಾ ಬಿಂದುವಿನಂತಹ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ. ದುಬಾರಿ ಆಸ್ತಿ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲಂಡನ್‍ನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವುವೇಳೆ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 "Basement" . Encyclopædia Britannica. 3 (11th ed.). 1911.
 National Research Council (Canada) Basement subject search
 HealthLink's Article on Mold Allergies

ಕೋಣೆಗಳು
ಚೌಕಾಸಿ

ಚೌಕಾಸಿಯು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಂಧಾನವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಗಾರನು ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೌಕಾಸಿಯು ಬೆಲೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ, ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚೌಕಾಸಿಯು ನಿಶ್ಚಿತ ದರಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ದರದ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಚೌಕಾಸಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಖರೀದಿದಾರನ ಖರ್ಚುಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಲ್ಲರು. ಇದು ಬೆಲೆ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕ ಉಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ತಾರತಮ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರನು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ (ಶ್ರೀಮಂತನಿರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಕಟ ಬಯಕೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚವು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಲಾಭವನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಸಿಯು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಜ್ಞಾನಿ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾದ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳಂತಹ ದುಬಾರಿ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಚೌಕಾಸಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 
 Uchendu, Victor. "Some Principles of Haggling in Peasant Markets." in Economic Development and Cultural Change, Vol. 16, No. 1 (Oct. 1967), pp. 37–50.
 Definitions: Bargaining, and Bargaining Zone.
 Psychological perspective of when we bargain in desperation.
 Ethnographic analysis of tourists haggling for souvenirs: Gillespie, A. (2007). In the other, we trust Buying souvenirs in Ladakh, North India,  Academia.edu.
 On bargaining theory: Abhinay Muthoo. "Bargaining Theory with Applications", Cambridge University Press, 1999.
 On automated bargaining: Tim Gosling, Nanlin Jin & Edward Tsang, Games, supply chains and automatic strategy discovery using evolutionary computation, in J-P. Rennard (Eds.), Handbook of research on nature-inspired computing for economics and management, Vol II, Chapter XXXVIII, Idea Group Reference, 2007, 572-588

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಜನ್ನತ್ ಜುಬೈರ್ ರಹಮಾನಿ

ಜನ್ನತ್ ಜುಬೈರ್ ರಹಮಾನಿ(ಜನನ : ೨೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೧) ಇವರು ಭಾರತೀಯ  ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಇವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ಆದರೆ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಫುಲ್ವಾ ಮೂಲಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದರು.ನಂತರ ಭಾರತ್ ಕಾ ವೀರ್ ಪುತ್ರ್-ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಫೂಲ್ ಕನ್ವರ್ ಮತ್ತು ತು ಆಶಿಕಿ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಕ್ತಿ ಶರ್ಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು . ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರ ಹಿಚ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿಯವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಚಿತ್ರಕಥೆ

ಟೆಲಿವಿಷನ್

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು

ವಿಶೇಷ ನೋಟ

ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ನೇಮಿ

ನೇಮಿ ಎಂದರೆ ಟೈರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಗಾಲಿಯ ಹೊರ ಅಂಚು. ಇದು ಗಾಲಿಯ ಹೊರಗಿನ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳಂತಹ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೇಲೆ ಟೈರ್‌ನ ಒಳಗಿನ ಅಂಚನ್ನು ಕೂರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೈಕಲ್‍ನ ಗಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಯು ಗಾಲಿಯ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಹೊರ ತುದಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ದೊಡ್ಡದಾದ ದುಂಡುಕಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟೈರ್ ಹಾಗೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ನೇಮಿಯು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿದ್ದು ಹೊರ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ "U" ಆಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಟೈರ್ ಕವಚದ ಬೀಡ್‍ಗೆ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ, ಒರಟಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ರಥಗಳ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಗಾಲಿಗಳ ಸುತ್ತ ಕಬ್ಬಿಣದ ನೇಮಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಗಾಲಿಗಳು
ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್

ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್ (ಜನನ: ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯)ಇವರು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಇವರು ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ಸರಣಿಯ ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ಇವರು  ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯ ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ರಜಪೂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಗೆ ಮೂವರು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು - ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಪಂಜಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪೂರೈಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ದೀಪಿಕಾ ಇವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಕೊಥಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್ ಧಾರವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವವರೆಗೂ ಅವರು ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ದಿ ರಿಯಲ್ ಸೋಲ್ಮೇಟ್ ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದರು. ನಂತರ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಅಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಕವಚ್ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಂಧ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿ ಪಟ್ವರ್ಧನ್ ಅವರ ದ್ವಿಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ದೀಪಿಕಾರವರು ತನ್ನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಹಿತ್ ರಾಜ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರನ್ನು ೨ ಮೇ ೨೦೧೪ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮೇ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ನಟನೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.

ಟೆಲಿವಿಷನ್

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

೧೯೮೯ ಜನನ
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು
ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ

ಸರ್ಜನ್ ವೈಸ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ ಪಿವಿಎಸ್ಎಂ, ಎಸ್‌ಎಂ, ವಿಎಸ್‌ಎಂ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮಾಜಿ ೩ ಸ್ಟಾರ್ ಧ್ವಜ ಅಧಿಕಾರಿ. ಸರ್ಗ್‌ವಾಡ್ಮ್ ಅರೋರಾ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ, ಅಂದರೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ವೈಸ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಇವರು ಲಾಹೋರ್ ಮೂಲದ ಪಂಜಾಬಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ, ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹರಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರು ೮ ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಸಹರಾನ್‌ಪುರದ ಸೋಫಿಯಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು ಗುರುನಾನಕ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಅಂತರ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೧ ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವಾಗ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು ಇದು ಎಎಫ್‌ಎಂಸಿಯ ಎರಡನೇ ಬ್ಯಾಚ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ ಅವರನ್ನು ಜನವರಿ ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸರ್ಜನ್ ವೈಸ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಆಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಎಎಫ್‌ಎಂಸಿಯ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳ (ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಎಫ್‌ಎಂಎಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಕಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ೧೫ ಪದಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಲುಚಕ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ಸಹಾಯ.

ಗೈನೆ-ಎಂಡೋಸ್ಕೋಪಿ ಮತ್ತು ಆಂಕೊಲಾಜಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಜೆತನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ವಿಟ್ರೊ-ಫಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸೇನಾ ಪದಕ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಸೇನೆ
ನೇಹಾ ಕಕ್ಕರ್

ನೇಹಾ ಕಕ್ಕರ್ (ಜನನ ೬ ಜೂನ್ ೧೯೮೮) ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ನ ಸೀಸನ್ ೨ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಜಡ್ಜ್ ಆಗಿದ್ದರು - ಅಂದರೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ೧೦ ಮತ್ತು ೧೧ ಕ್ರಮವಾಗಿ. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಿಡಿ ಸರ್ಕಸ್ ಕೆ ಟಾನ್ಸೆನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಸೋನಿ ಟಿವಿ. ಝೀ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸ ರಿ ಗಾ ಮ ಪ ಲಿಟಲ್ ಚಾಂಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹಾಡುವ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಅನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದರು.

೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ನೇಹಾ-ದಿ ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯಾರಿಯನ್ ಚಿತ್ರದ "ಸನ್ನಿ ಸನ್ನಿ", ದಿ ಶೌಕೀನ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ "ಮನಾಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್", ಗಬ್ಬರ್ ಈಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಚಿತ್ರದ ಗಾಯಕ ಯೋ ಯೋ ಹನಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ "ಆವೊ ರಾಜಾ", ಫಾಟಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ನಿಕಲಾ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರದ "ಧಾಟಿಂಗ್ ನಾಚ್" ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಲಂಡನ್ ತುಮಕ್ಡಾ ", ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ ಚಿತ್ರದಿಂದ " ದಿಲ್ಬಾರ್ ", ಗಾಯಕ ಮಿಯಾಂಗ್ ಚಾಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ "ಹಂಜು"(ಆಲ್ಬಮ್), ಗಾಯಕ ಜಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೆವಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ" ಪ್ಯಾಟ್ ಲಾಂಗ್ "(ಆಲ್ಬಮ್). ಮತ್ತು ಬಟ್ಲಾ ಹೌಸ್ ಚಿತ್ರದ " ಓ ಸಾಕಿ ಸಾಕಿ ".

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕಕ್ಕರ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಅವಳು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್ ಅವರ ತಂಗಿ. ಆಕೆಗೆ ಟೋನಿ ಕಕ್ಕರ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರನೂ ಗಾಯಕ. ಕಕ್ಕರ್ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಉತ್ತಮ್ ನಗರದ ನ್ಯೂ ಹೋಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ಸೀಸನ್ ೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ೧೧ ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ಸೀಸನ್ ೨ ರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ನಂತರ, ಅವರು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ "ನೇಹಾ ದಿ ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್" ಆಲ್ಬಂನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಕಕ್ಕರ್ ಫಾಟಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ನಿಖ್ಲಾ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ "ಧಾಟಿಂಗ್ ನಾಚ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಹನಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ "ಸನ್ನಿ ಸನ್ನಿ" ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಅವರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕಕ್ಕರ್ ಅವರು "ಲಂಡನ್ ತುಮಕ್ಡಾ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಿಂಡಾಸ್ ಚಿತ್ರದ "ಪಾರ್ಟಿ ಶೂಸ್" ಹಾಡಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು.

ಅಗ್ನಿ ೨ ರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ "ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಾಮೋನಿ" ಯಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕರ್ ಸ್ತ್ರೀ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ "ಕಾರ್ ಮೇ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಬಾಜಾ", ದಿಲ್ವಾಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ "ತುಕೂರ್ ತುಕೂರ್", ಲವ್‌ಶುಡಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ "ಚಿತ್ತ ಕುಕ್ಕಡ್", "ಕಲಾ ಚಶ್ಮಾ" ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಬಾರ್ ಡೆಖೋ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ "ದಿಲ್ಬಾರ್ ದಿಲ್ಬಾರ್" ಗೀತೆಗಾಗಿ ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ (೨೦೧೮ ಚಿತ್ರ), ಇದನ್ನು ಮೂಲ ಹಾಡಿನಿಂದ ಸಿರ್ಫ್ ತುಮ್ ಅವರಿಂದ ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಚಾರ್ಟ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಆಯಿತು.

ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ನೇಹಾ ಕಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾನ್ಶ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಅವರು ೨೦೧೪ ರಿಂದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಛಾಯಾ

ಛಾಯಾ ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು; ಸಂಜ್ಞೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ರೈವತನ ಮಗಳು ರಾಜ್ಞಿಯನ್ನೂ ತ್ವಷ್ಟøವಿನ ಮಗಳು ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಭೆಯೆಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತರುಣಿಯನ್ನೂ ಸೂರ್ಯ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ರಾಜ್ಞಿ ರೇವತನನ್ನೂ ಪ್ರಭೆ ಪ್ರಭಾತನನ್ನೂ ಸಂಜ್ಞೆ ಮನು ಮತ್ತು ಯಮ, ಯಮುನೆಯೆಂಬ ತ್ರಿವಳಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಹೆತ್ತರು. ಸೂರ್ಯನ ದೇಹತಾಪವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಸಂಜ್ಞೆ ತನ್ನ ಶರೀರದಿಂದ ತನ್ನಂತೆ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ತರುಣಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ, ಆಕೆಗೆ ಛಾಯೆಯೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆಯೂ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆಯೂ ಗುಟ್ಟನ್ನು ರಟ್ಟು ಮಾಡದಂತೆಯೂ ಹೇಳಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋದಳು. ಇತ್ತ ಸೂರ್ಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಸಂಜ್ಞೆಯಂದೇ ತಿಳಿದ. ಛಾಯೆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಮನುವಿನಂತೆಯೇ ಇರುವ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವನ್ನೂ ಶನಿ ಮತ್ತು ತಪತಿಯರನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು. ಕ್ರಮೇಣ ಛಾಯೆ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಸಡ್ಡೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಯಮ ತನ್ನ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದ. ಆಗ ಛಾಯೆ ನಿನ್ನ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಹುಳುಬಿದ್ದು ವಾಸನೆ ಹಿಡಿಯಲಿ ಎಂದು ಶಾಪವಿತ್ತಳು. ಅನಂತರ ಯಮ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಸಿ ಛಾಯೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯಾಗಿರಲಾರಳೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಸೂರ್ಯ ಹುಳುಬಿದ್ದ ಯಮನ ಕಾಲಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹೇಳಿ, ಸಂಜ್ಞೆಯ ತಂದೆ ತ್ವಷ್ಟøವನ್ನು ಕಂಡು ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳುಹಿದ. ತ್ವಷ್ಟø ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಸಂಜ್ಞೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಿದ. ಆಗ ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದ. ಸೂರ್ಯನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ವಷ್ಟ್ಯ ಕೊರೆದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರ, ಶಿವನ ಶೂಲ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರಾಯುಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸೂರ್ಯ ಉತ್ತರ ಕುರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಂಡು ತಾನೂ ಅಶ್ವರೂಪ ತಾಳಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ. ಆಗ ಸಂಜ್ಞೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದೆ ಪರಪುರಷನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಬಿಟ್ಟಳು. ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರೇ ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು. ಅನಂತರ ಸಂಜ್ಞೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪತಿಯ ಸಂಗಡ ತೆರಳಿದಳು. ಈ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

ಛಾಯಾಭಗವತಿ ಎಂಬುದು ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಛಾಯಾದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣಪುರದ ಹತ್ತಿರ ಕೃಷ್ಣಾನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕವಲುಗಳಾಗಿ ಹರಿದಿದೆ. ಈ ನದಿಯ ಒಂದು ಸರಳು ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಕೊರೆದು ಅಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಪಾತ್ರ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಒಳಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಸೆಳೆತವಿದೆ. ಛಾಯಾಭಗವತಿಯ ಕೆಳಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಎದುರಿನ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಜಲದುರ್ಗವೆಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ಇದರ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಜಲಪಾತವೂ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಛಾಯಭಾಗವತಿ ನಿಸರ್ಗರಮಣೀಯ.

ಛಾಯಾಭಗವತಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಡಿದಾದ ನದೀತಟದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡದ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾತಃಸೂರ್ಯನ ಮೊದಲ ಕಿರಣಗಳು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಛಾಯಾದೇವಿಗೆ ತನ್ನಿಂದಾದ ಅಪಚಾರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸೂರ್ಯದೇವ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಭೇಟಿಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನಂತೆ. ಅದು ಈ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ತದಿಗೆಯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ದುರ್ಗಮವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದರೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಭಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದಿಶಾ ಪಟಾನಿ

ದಿಶಾ ಪಟಾನಿ ಬಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಲೋಫರ್ (೨೦೧೫) ಮೂಲಕ ವರುಣ್ ತೇಜ್ ರವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎಂಎಸ್ ಧೋನಿ: ದಿ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ (೨೦೧೬) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಇವರು ಚೀನಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಕುಂಗ್ ಫೂ ಯೋಗ (೨೦೧೭) ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ  ಗಳಿಕೆಯ ಚೀನಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹಿಂದಿ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಬಾಘಿ 2 (೨೦೧೮) ಮತ್ತು ಭಾರತ್ (೨೦೧೯) ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನನ
ಪಟಾನಿ ಯವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದವರು . ಇವರು ೧೩ ಜೂನ್ ೧೯೯೨ ರಂದು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ
ದಿಶಾ ಇವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ವರುಣ್ ತೇಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಲೋಫರ್  ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ಮದುವೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನೆಯಿಂದ ಓಡುವ ಮೌನಿ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವಳು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಳು. ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ್  ಮತ್ತು  ಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ದಿಷಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಬೆಫಿಕ್ರಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶನ್ ಕುಮಾರ್ ಟಿ-ಸೀರೀಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು , ಗಾಯಕಿ ಅದಿತಿ ಸಿಂಗ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಪಟಾನಿ ಯವರು , ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದಿ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಇವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ .  ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾರವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ ,೨೦೧೬ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ₹ ೨.೧೬ ಬಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಜಪೂತ್ ಮತ್ತು ದಿಶಾ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ರೇಣುಕಾ ವ್ಯವಾಹರೆ, "ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದಿಶಾ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೋನು ಸೂದ್ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಕಿ ಚಾನ್ ಅವರ ಕುಂಗ್ ಫೂ ಯೋಗದಲ್ಲೂ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಂತರ ಬಾಘಿ 2 ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಜೊತೆಗೆ  ನಟಿಸಿದರು.  ಸಾಜಿದ್ ನಾಡಿಯಾಡ್ವಾಲಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦,೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ₹ 243 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ .
ಜೂನ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಜೊತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಭಾಘಿ ೩ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ
 ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಹೆಚ್ಚು ಮನರಂಜನೆ ನೀಡಿದ ನಟಿ.
 ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್.
 ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -  ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್.
 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಶ್ರೀಕಾಂತ್

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜಕರು.ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ರವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಆಂಧ್ರ ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರವರ ತಾಯಿ ರತ್ನ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯರವರು ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿ.

ಸಂಗೀತದ ಜೀವನ

ತರಬೇತಿ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರವರ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯು ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ರತ್ನ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯರವರಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಗಾಯನದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.ಪ್ರತಿದಿನ ಆರು ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಹಬ್ಬದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರು ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕುನ್ನಕ್ಕುಡಿ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಎಂಬ ಕಲಾಭಿಜ್ಞರ ಪಿಟೀಲು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.ಇದು ಅವರಿಗೆ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.ನಂತರ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಪಿಟೀಲಿನ ಹಿರಿಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾದಂತಹ ಆರ್.ಆರ್.ಕೇಶವಮೂರ್ತಿಯವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕ ಇಳಯರಾಜ ರವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತಹ, ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ
ವಿ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಚೆನ್ನೈ ಗೆ ಹೋದರು.ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಿಂದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರವರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಲಂಡನ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ (ಡಿಸ್ಕವರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ನಲ್ಲಿ) ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ 'ರೆಡ್ ವಯಲಿನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್', 'ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್' ನಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರವರು 'ಫ್ಯೂಷನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್' ಎಂಬ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ಪೂಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ , ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಟೀಲು ನಡುವಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು 'ಧ್ರುವ' ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, 'ಲಂಡನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್' ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ, ಕದ್ರಿ ಗೋಪಾಲನಾಥ್, ಎನ್. ರವಿಕಿರಣ್, ರಂಜನಿ-ಗಾಯತ್ರಿ, ಸುಧಾ ರಘುನಾಥನ್, ಜಯಂತಿ ಕುಮಾರೇಶ್, ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್, ನಿತ್ಯಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವನ್, ಆರ್.ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್,ಅರುಣಾ ಸಾಯಿರಾಮ್ ರಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮೆಚ್ಚುಗೆ
ಅವರ ಪಿಟೀಲು ನುಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯನ್ನು "ಅದ್ಭುತ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಂಡನ್ ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರವರು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ಕೆ.ವಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಶರ್ಮಾರವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಕೆ
ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಲೌಂಜ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ೨೦೧೧.
ಚಾಂಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್, ಥೀಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ೨೦೧೧.
ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಜ್ಯಾಝ್, ಸ್ವಾತಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ೨೦೧೧.
ಅಲಾಯ್ಯ್ಪಾಯುದೆ, ಸಿಡಿ ಬೇಬಿ, ೨೦೧೦.
ಫ್ಯೂಷನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್, ಸಿಡಿ ಬೇಬಿ, ೨೦೦೮
ಇನ್ಸೈಟ್, ಫೌಂಟೆನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ೨೦೦೮.
ಲೈಫ್, ಅರ್ತನ್ಬೀಟ್, ೨೦೦೭.
ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಕನೆಕ್ಷನ್, ೨೦೧೬.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ(ನಟಿ)

ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಮತ್ತು . ಇವರು ಅಂಡ್ ಟಿವಿಯ ಗಂಗಾ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಶುಕ್ಲಾ ಹಾಗೂ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬದಲ್ತೇ  ರಿಶ್ತೋಂ ಕಾ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ .

ವೃತ್ತಿ
೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಿನೆಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕಿ ಖೋಜ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಟಾಟಾ ಸ್ಕೈ, ಡೊಮಿನೊಸ್ ಪಿಜ್ಜಾ, ಕೋಲ್ಗೇಟ್, ಫೇರ್ ಅಂಡ್ ಲವ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಆಯಿಲ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸ್ಟೇಫ್ರೀ, ತನೀಶ್ಕ್, ಮೂವ್, ಡಾಬರ್ ಹನಿ , ತಾಜಾ ಟೀ, ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ವೆಂಚರ್ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೫ ರಿಂದ ೨೦೧೭ ರವರೆಗೆ ಶರ್ಮಾ ಇವರು ಅಂಡ್ ಟಿವಿಯ ಗಂಗಾ ಗಂಗಾ ಶುಕ್ಲಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಹಿಸಿದರು . ೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬದಲ್ತೇ ರಿಶ್ತೋನ್ ಕಾ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಅರೋರಾ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಧಾಮಿಯ ಜೊತೆ ಮೌಲಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ ೧೯೮೩ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪ ರಂದು ಲಕ್ನೌದಲ್ಲಿ ಡಾ.ದೇವಿಂದರ್ ದೇವ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅನಿಲಾ ಶರ್ಮಾ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ, ಶ್ವೇತಾ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಭಾವ್ಯಾ ಶರ್ಮಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಕ್ನೌದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಗಿಸಿದರು.  ಸರ್ವಾರ್ ಅಹುಜಾ ಅವರನ್ನು ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರನ್ನು ೨೦೦೪ ಝೀ ಸಿನಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕಿ ಖೋಜ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ಸಿನಿಮಾಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಸುದ್ದಿಮಿತ್ರ

ಸುದ್ದಿಮಿತ್ರ ಒಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುದ್ದಿಮಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳು, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಿನಿ-ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ತಾಣದ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಂಬುವುದು ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು
೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ ನಾಗರಾಜ್ ಬಾಳೆಗದ್ದೆ, ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಂದ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಿದರೂ, ಇಂದು ಒಂದು ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು, ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಇಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಾಲತಾಣ, ಮುಂಧೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಇರಾದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

"ಪರಪಂಚ" ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಾಗರಾಜ್ ಬಾಳೆಗದ್ದೆ, ವಿಕ್ರಮ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಮತ್ತು ಶೋಭಿತ್ ಮುಡ್ಕಣಿ ಅವರ ತಂಡವೇ, ಈಗ ಸುದಿಮಿತ್ರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಉದ್ದೇಶ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ, ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ನಾಗರಾಜ್ ಬಾಳೆಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ತಂಡ, ವಿವಿಧ ಊರಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿ, ಅವರಲ್ಲೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜಾಲತಾಣಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾ, ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ

ಸಾಧನೆ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಈ ತಾಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಕಣಕಾರರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಿ, ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ಪ್ರಸನ್ನ ಕಂಬದಮನೆ , ಪ್ರವೀಣ್ ಮಾವಿನಕಾಡು , ಅರುಂಧತಿ ಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಹಜಾರೆಯಂತಹ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಕಣಕಾರರು ಈ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು
ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದ ಈ ಜಾಲತಾಣ, ಇತಿಹಾಸ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಿನಿಮಾ, ಕ್ರೀಡೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಐಪಿಎಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್, ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ಜನರಿಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವೆಬ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್‌
ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣ