ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣ

ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣ ( Sanskrit  ಬಾಲ  ಕೃಷ್ಣ bālakṛṣṇa, ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣ") ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ " ದೈವಿಕ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣ ",  ಅಥವಾ ಬಾಲ ಗೋಪಾಲ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಕೃಷ್ಣಾರಾಧನೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಎಂದು ಆರಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಗವತಿ ಧರ್ಮದ ಏಕದೇವತಾವಾದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲನ ಆರಾಧನೆ, ಕೃಷ್ಣ-ವಾಸುದೇವರ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಏಕದೇವತಾವಾದಿ ಕೃಷ್ಣ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.  ಕೃಷ್ಣ ಧರ್ಮದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರುವ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಯು ದೈವಿಕ ಮಗುವಿನ ಆರಾಧನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಮನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ,  ಇಂದು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಆರಾಧನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಅಥವಾ ೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಿಸಿಇ ಯಷ್ಟು ಹಿಂದೆ, ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ , ವಾಸುದೇವನ ಮಗನಾಗಿ ವಾಸುದೇವನು ಪ್ರಬಲವಾದ ಏಕದೇವತಾವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಪರಿಪೂರ್ಣ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು. 

ಈ ರೂಪದ ಕೆಲವು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಪೂತನಾ, ಆಕಾರ ಬದಲಾಯಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸ, ಮಗು ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳು ಅರ್ಪಿಸಿದ ವಿಷಪೂರಿತ ಸ್ತನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವಳಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಹೀರಿದಾಗ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಳು. 

ಬಾಲ-ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಗು ತನ್ನ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತೆವಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.  

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೃಷ್ಣನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಏಕದೇವತಾವಾದದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನು ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ದಂತಕಥೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಳುವಳಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು.

ಸ್ಮಾರಕಗಳು 

೧೫೧೩ ರಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಂಪಿಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಬಲಿಪೀಠವು ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಪುರಾಣಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ ಕೆಲವೇ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯು ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ರೂಪವನ್ನು ದ್ವಾರಕಾದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.  ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಪೂಜಿಸಿದ ಅದೇ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದೇವರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಭಕ್ತಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಐಕಾನ್ (ಮೂರ್ತಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಾಧ್ವರು ಅಂತಹ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ತಮ್ಮ ಮಠದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಉಡುಪಿಯು ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಡ್ರಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಹಡಗನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಅವರು ನಿಲುಭಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾದ ಚಂದನ್ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ದೇವತೆಯ ರೂಪವಿತ್ತು, ಕೃಷ್ಣನ ಒಂದು ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಒಂದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಂಥನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವರನ್ನು ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ದೀಪಗಳನ್ನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ವತಃ ಬೆಳಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕಳೆದ ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಇದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 

 ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ
 ಶ್ರೀನಾಥಜೀ
 ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
 ಭಗವದ್ಗೀತೆ
 ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ
 ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್

ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಮೂಲಗಳು 

 
 
 
 

ಕೃಷ್ಣನ ಶಿರೋನಾಮೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ