ದರ್ಬಂಗ

ದರ್ಬಂಗ  ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗು ಒಂದು ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ, ಬಿಹಾರ್ ರಾಜ್ಯದ ದರ್ಬಂಗ ಪ್ರಾಂತದ ಹಾಗು ದರ್ಬಂಗ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ಠಾಣ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ದರ್ ಬಂಗ  ಅಥವಾ "ಮುರಿದ ಹೊರಬಾಗಿಲುಗಳು(ಗೇಟು)" (1326 ADಯಲ್ಲಿ ಕಿಲ ಗಾಟ್'ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ಕಿಲ ಹೊರಬಾಗಿಲು ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಯಾವಾಗ ಹರಿಸಿಂಗದೇವರಿಂದ ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದ ಕೊನೆಯ ಹಿಂದು ರಾಜ್ಯವು ತುಗ್ಲಕ್ ಸೇನಾಪಡೆಯಿಂದ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟದಿಂದ). ಕೆಲವು ಜನರು ದರ್ಬಂಗ ಒಂದು "ದ್ವಾರ್ ಬಂಗ" ಅಥವಾ ಗೇಟ್ ಟು ಬೆಂಗಾಲ್ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೊಡುವಂತೆ ಊಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯು ಗೇಟ್ ಒಫ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ರಾಜ್ಮಹಲ್'ನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅದು ದರ್ಬಂಗದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಾಂತದ ಹೆಸರು ಮುಖ್ಯಠಾಣ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಯಾವುದು ದರ್ಬಂಗಿ ಕಾನ್ ರಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಯಾರು ಉರ್ದುವಿನ (ನಿಜವಾಗಿ ಅದರರ್ಥ "ದಂಡು ಪ್ರದೇಶ") ಅಕ್ಷಣಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ತುಗ್ಲಕ್ ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಫೌಝ್ದರ್ ಆಗಿದ್ದನು, ನಂತರ ಶಿರೋನಾಮೆ ದರ್ಬಂಗಿ ಕಾನ್ ಅವನ ನೇರ ಸಂತತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇತರರಲ್ಲಿ, ದರ್ಬಂಗ ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ದರ್ಬಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ ರಾಮಾಯಣ ಹಾಗು ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲಗಳ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಬಿಹಾರ್'ನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವೇದಿಕ್ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದೆಹಾಸರು ಪಂಜಾಬ್'ನ ಸರಸ್ವತಿ ದಡಗಳಿಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಅಗ್ನಿ, ಬೆಂಕಿಯ ದೇವರಿಂದ ಸದನಿರ (ಗಂದಕ್ ನದಿ) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಫ್ಲೆಸ್, ವಿದೆಹಾಸರ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿದೆಹಾಸರು ಜನಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಜರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದರು. ಈ ರಾಜರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಿಥಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಇದ್ದನು. ಅವನ ದೊಡ್ಡತನವನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾಂತವು MITHILA ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಜನಕ್ ಸಿರ್ದ್ವಜ, ಈತನು ಸೀತನ ತಂದೆ. ವಿದ್ವತ್ತಿನ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದ ಜನಕ್ ಸಿರ್ದ್ವಜರಿಂದ, ಪೋಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಕಲಿತ ವಿವಿಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನು ಯಗ್ಯವಲ್ಕ್ಯ, ಅವನು ಹಿಂದು ಕಾನೂನನ್ನು ಅವನ ಯಗ್ಯಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮಿರ್ತಿ ಹಾಗು ಗೌತಮದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು, ಅವನ ಗಣ್ಯತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಅಮೂಲ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಳು ಅವನಿಗೆ ಇತ್ತು. ರಾಜ ಜನಕ್ ಅವನು ತಾನೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಯೋಜನೆಗಳು ಉಪನಿಷತಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ .

ಸಂಕ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕಪಿಲ'ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹವಾಸವು ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಅದೇನೆಂದರೆ ಅವರು ಅವರ ಗಡೀಪಾರು ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಪತಿ, ಕುಮರಿಲ್ ಬಟ್, ಮಂಡನ್ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗರ್ಜುನ್, ಎಂಬ ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ಇವರು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.

ದರ್ಬಂಗ ಅಂದಾಜು 3 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆವುಳ್ಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ದರ್ಬಂಗ ಹೆಸರನ್ನು ದರ್ (ದ್ವಾರ್) + ಬಂಗಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರರ್ಥ ಮುರಿದ+ಹೊರಬಾಗಿಲುಗಳು; ಊಹಿಸಿದೇನೆಂದರೆ ಕಿಲವಿನ (ಕಿಲಗಾಟ್'ನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು) ಹೊರಬಾಗಿಲುಗಲು 1326 ADಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಫಿರಂಗಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಆಣೆಗಳಿಂದ) ಯಾವಾಗ ತುಗ್ಲಕ್ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಕೊನೆಯ ಸ್ವಯಂಆಡಳಿತದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದು ರಾಜ  ಹರಿಸಿಂಗದೇವನನ್ನು (ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕರ್ನಾಟ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದವನು) ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರ್ ಹಾಗು ನೇಪಾಲದ ಬಹುಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು. ಹರಿಸಿಂಗದೇವ ರಾಜಧಾನಿಯು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಗುಡ್ಡಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಹರಾಹಿ ಕುಂಟೆಯು ಹರಿಸಿಂಗದೇವನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಸಾಗರ್ ಕುಂಟೆಯು ಅದರ ಪೂರ್ವಿಕ ಗಂಗಾದೇವನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ, ಅವನು ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ನಾನ್ಯದೇವನ, ಮಗನಾಗಿದ್ದನು; ನಾನ್ಯದೇವ ಕರ್ನಾಟಕ್'ನ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ-VIರ ಪಾಳೆಯಗಾರನಾಗಿದ್ದನು ಯಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತವನ್ನು ಅನುವಾಗಿ ದಾಳಿಮಾಡಿದನು. ಹಿಂದುಗಳು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಿಂಡಾಗಿ ಹೋಗಿ ಸೇರಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಯಾವಾಗ ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ ಅವನ ಮನೆಯನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನು ಹಾಗು ಇಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಜ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನರನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮೀರಿದರು, ಆದರೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಇನ್ನೂ ಈ ಪಟ್ಟಣದ 36% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅದು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 1970ರ-ಮಧ್ಯೆ ಮುಝಫರ್ಪೂರ್ ಅಗಲ ರೈಲುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ, ದರ್ಬಂಗವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯದ, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನವು ಮೀರಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಮಿಥಿಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿ, 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದರ್ಬಂಗ ತುಗ್ಲಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ 1765ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದರು.

ದರ್ಬಂಗ ಮಿಥಿಲವಿನ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣ, ಅದು ತಗ್ಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಲಯಾಸ್ ಹಾಗು ಗೇಂಜೆಸ್ ನದಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ನೆಪಾಲ್ ಗಡಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನತ ತುದಿಯ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡಕ್ ಹಾಗು ಕೊಸಿ ನದಿಗಳು ಮಿಥಿಲದ ಅಂದಾಜಿನ ಪಡುವಣ ಹಾಗು ಮೂಡಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಎಲ್ಲೆಗಲು. 1326ರಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಲ ಅಫ್ಗಾನರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗದ ಭೂ ಕಂದಾಯದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಇರಿಸಿದನು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ತಾವೇ ರಾಜರು ಎಂದು ಕರೆಯಲು, ಅವರ ಜಾತಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಜಾಗವನ್ನು ಹಂಚಲು ಕೂಡಲೇ ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಆದಕಾರಣ ಜಾಗವು ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ  ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.

ಅದು ದರ್ಬಂಗ ಮಹಾರಾಜನ  ಗುರುತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆಸನ. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕ್ಬರ್'ನ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೆ ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವು ಕಂಡವಲ ರಾಜವಂಶದಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಬಂದರು. ಈ ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಬರ್ ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿ 100,000 ಮಾವಿನ ಮರಗಳನ್ನು ನಾಟಿದನು, ಈಗ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಲಕಿ ಬಾಗ್  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಎಸ್ಟೇಟು, ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳಲ್ಲಿ ದರ್ಬಂಗ ರಾಜ್,  ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಿರಿವಂತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ರಾಜಧಾನಿ ಬಾವುರ್ ಗ್ರಾಮದ ಮದುಬನಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಬಹುಪಾಲು ಮೈತಿಲರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತನಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು ಯಾವಾಗ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಒಫ್ ಇಂಡಿಯ ಜಮೀನ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಿದರು (ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶಿರೋನಾಮೆ KCIE ಹೊರತ್ತಾಗಿ ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದನು ಅವನ ಹೆಸರಿಗೆ ಶಿರೋನಾಮೆ ಮಹಾರಾಜ ಸೇರಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು).

ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ, ಕಮೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಂಸ್ಟಿಟುವೆಂಟ್ ಎಸೆಂಬ್ಲಿ ಒಫ್ ಇಂಡಿಯಾವಿನ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಧಿಗಳ ಧಾರಣ ಹಾಗು ಪ್ರಭುಗಳಿಗೆ ಜಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭುಗಳ ಹಾಗು ನವಾಬರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು.

ಎರಡು ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ದರ್ಬಂಗ ಗೋಪುರ ಹಾಗು ಲಹೇರಿಯಸರರೈ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಅವಳಿ ಜವಳಿ ಪಟ್ಟಣ  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಲಹೇರಿಯಸರರೈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಹರಿ ವಾಲರಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಹಾಗು ಕೈ ಬಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಹ್ ಇಂದ, ರಾಂಚಿ ಹಾಗು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿದರು.

ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ/ಭೂ ವಿವರಣೆ
ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣವು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ . ಅದಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎತ್ತರವು (52 ರಿಂದ 39 ಮೀಟರ್) 48 ಮೀಟರ್ (127 ಅಡಿ) ಇದೆ.

ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರದ ಬದಿನೋಟ

ದರ್ಬಂಗ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಘಂಶ್ಯಮ್ಪುರ್, ಬಿರುಲ್ ಮತ್ತು ಕುಶೆಶ್ವರ್ಸ್ಥನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಸಿ ನದಿಯಿಂದ ಶೇಖರವಾದ ತಾಜಾ ಸಿಗಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆ ಐದು ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಸಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವತನಕ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೊಸಿ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಭಾವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಯಲಿನ ಹೊಯಿಗೆಯುಳ್ಳ ಭೂಮಿ, ಕೃಷಿಮಾಡದ ಜವುಗುನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಎರಡನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೂರ್ಹಿ ಗಂಡಕ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕಡೆಗೆ ಅನ್ಚಲ್ಸ್ ಶಯನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಂತದ ತುಂಬಾ ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಅದಲ್ಲದೆ ಅದು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಂತದ ಭಾಗಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಜವುಗು ಭೂಮಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಅದು ರಬ್ಬಿ ಕ್ರೊಪ್ಸ್'ಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮೂರನೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಬುರ್ಹಿ ಗಂಡಕ್ ಮತ್ತು ಬಗ್ಹ್ಮತಿ ಮದ್ಯದ ಡೋಬ್, ತಗ್ಗಾಗಿ-ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಚವ್ರ್ ಮತ್ತು ಜವಳು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರವಾಹ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕನೆ ವಿಭಾಗ ಸಾದರ್ ಉಪ-ವಿಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಲವು ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ನೀರು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮೇಲಿನ-ಭೂಮಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಬೆಟ್ಟ ರಹಿತ ಇದೆ. ಮೃದುವಾದ ಇಳಿಜಾರು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇದೆ ಹಾಗು ಖಿನ್ನತೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಜನ್ಮಕೊಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಈ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ, ಬಗ್ಹ್ಮತಿ, ಕೊಸಿ ಮತ್ತು ಕರೆಹ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು.
ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಇದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ-ಗುರುತಿರುವ ಮೂರು ಕಾಲಗಳು ಇದೆ, ಚಳಿಗಾಲ, ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ & ಮಳೆ ಕಾಲ. ಚಳಿಗಾಲ ನವೆಂಬರ್'ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ತನಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಚ್ ಕೂಡ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ತಂಪಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್'ನ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮೇ ಮಾತ್ರ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, ಆಗ ಉಷ್ಣಾಂಶ  ತನಕ ಏರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್'ನ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬರಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕಾಲದ ಆಗಮನದಿಂದ, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕಾಲದ ತೇವವಾದ ಬಿಸಿಲು ಆಗಸ್ಟ್ ತನಕ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ಮಳೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್'ನ ಮದ್ಯದ ತನಕ ಬರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಸುರಿತ 1142.3 mm. ಸರಿಸುಮಾರು 92% ಮಳೆಸುರಿತ ಮುಂಗಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ
ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗಳು ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು. 1991ರ ಜನಗಣತಿಯ ಧರ್ಮದ-ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಹಿಂದುಗಳು: 19,55,068, ಮುಸ್ಲಿಂಮರು: 8,55,429, ಕ್ರೈಸ್ತರು: 141, ಸಿಖ್ರು: 198, ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ರು: 26, ಜೈನ್ಸ್: 27, ಇತರ ಧರ್ಮದವರು ಮತ್ತು ಮತಶ್ರದ್ಧೆ: 70.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು (ಪಟ್ಟಣ)
 ಮೂವಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ (ರಾಜ್ ಕುಇಲ ದಲ್ಲಿ)
 ನ್ಯಾಷನಲ್ (ನಾಕ no.5 ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ)
 ಉಮಾ (ಸಿನಿಮಾ ಚೌಕ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ)
 ಕ್ರಾಜೆ ಡೊಲ್ಬಿ (ಸಿನಿಮಾ ಚೌಕ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ)
 ಪೂನಂ (ಡರ್ಭಾಂಗದ, ಟೋವೆರ್ ಚೌಕ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ)
 ಶಿವ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ (ಳಕ್ಷ್ಮಿಪುರ್ ಪಟೋರ್)- ಈಗ ಮುಚ್ಚಿದೆ.
 ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ (ಲಹೇರಿಅಸಾರೈ)
 ಕಲ್ಪನ (ಅಜ್ಯಮ್ ನಗರ್ -ಶಿವಧಾರ ರಸ್ತೆ)-ಈಗ ಮುಚ್ಚಿದೆ.

ವಸತಿ
 ಹೋಟೆಲ್ ರವಿ
 ಹೋಟೆಲ್ P & P ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್
 ಹೋಟೆಲ್ ಗಂಗಾ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರಾಮ್ಬಗ್ಹ್ ಒಳಗಡೆ,
 ಗೌತಮ್ ಹೋಟೆಲ್,
 ಅರವಿಂದ್ ಹೋಟೆಲ್,
 ತಾರ ಹೋಟೆಲ್,
 ಮಹಾರಾಜ ಹೋಟೆಲ್,
 ಹೋಟೆಲ್ ನವೀನ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ,
 ಹೋಟೆಲ್ ಅಶೋಕ.
 ಹೋಟೆಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್, ಲಹೇರಿಸರೈ

ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಣೆ
2001ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 266,834 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 51% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 47% ಇದ್ದಾರೆ. ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 64% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಇದೆ, ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 59.5% ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಹು: ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ 72% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ 56%. ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡದಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು 15%.

ಶಿಕ್ಷಣ/ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
2 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, 17 ಸಾಧಾರಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು (ಘಟಕ), 5 ಸಂಸ್ಕೃತ್ ಕಾಲೇಜು (ಘಟಕ), 26 ಸಾಧಾರಣ ಕಾಲೇಜು (ಸಂಯೋಜಿತ) ಮತ್ತು 1 ಸಂಸ್ಕೃತ್ ಕಾಲೇಜು (ಸಂಯೋಜಿತ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಶಿಕ್ಷಣಾ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕೂಡಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಬರೆದ ವರ್ಗದ ಶಾಲೆಗಳು/ಕಾಲೇಜುಗಳು ಪ್ರೌಢ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ:
 ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ- 70
 ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ- 312
 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ- 1165
 ಚಾರ್ವಾಹ ವಿದ್ಯಾಲಯ- 4 (ಅಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ)
ಅದಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 900 ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು/ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದೆ.  ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ಎಲ್ಲಾ(ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು,ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು) ದರ್ಬಂಗವಿನ ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅನೇಕ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ದರ್ಬಂಗವಿಗೆ ಮಂದೆಗೂಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಂಟ್ಸ್ ಕಮ್ಮಿಶೇನ್ (ಭಾರತದ) ಮತ್ತು ಗೊವೆರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ:
(1) ಕಮೆಷ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ದರ್ಬಂಗ ಸಂಸ್ಕ್ರಿತ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,
(2) ಲಲಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮಿಥಿಲ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,
(3) IGNOU ದರ್ಬಂಗ ಸೆಂಟರ್,
(4) ನ್ಯಾಷನಲ್ ಉರ್ದು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ದರ್ಬಂಗ ಆವರಣ.

ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಥಿಲ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ 50000 ಹಳೆಯ ಕೈಬರಹದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸೇರುವೆ ಇದೆ.

ವೃತ್ತಿನಿರತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಾಲೇಜುಗಳು:
ದರ್ಬಂಗ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಒಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ,
ದರ್ಬಂಗ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು & ಹೋಸ್ಪಿಟಲ್ (DMCH),
ದರ್ಬಂಗ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು,
ಮಿಥಿಲ ಮಿನೋರಿಟಿ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು,
ಸಲ್ಫಿಯ ಉನಾಣಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು,
ಸರ್ಯುಗ್ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು,
MRM ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಕಾಲೇಜು (ದರ್ಬಂಗ),
ಮಹಾರಾಣಿ ರಾಮೇಶ್ವರಿ ಭಾರತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಗ್ಯಾನ್ ಸಂಸ್ಥಾನ (ಮೋಹನ್ಪುರ್),
ವಿಮೆನ್'ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಒಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ,
Dr ಜ್ಯಕಿರ್ ಹುಸ್ಸುನ್ ಟೀಚರ್'ಸ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಕಾಲೇಜು,
ನುರ್ಸೆಸ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಸ್ಕೂಲ್,
ಗೊವೆರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು, ಬಿಹಾರ್ Govt. ಇನ್ಡಸ್ಟ್ರಿಕಾಲ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ITI),
ಇಮಾರತ್ ಮುಜಿಬಿಯ ಟೆಕ್ನಿಕೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮಹ್ದುಲಿ (IMTI),
ಮವ್ಲಾನ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅಜದ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ (MAKAITI),

 ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು
M.R.S.M  ಪದವಿ ಆನಂದ್ಪುರ್ (Sahora),
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ್ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ್,
C. M. ಕಾಲೇಜು,
C M ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು,
R.N.M.ಗೋವ್ಟ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಮೆಡಿಯೇಟ್ ವಿಜ್ಞಾನ,ಲಹೇರಿಅಸರೈ,
K S ಕಾಲೇಜು,
ಲೋಹಿಯಾ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು,
M.K.ಕಾಲೇಜು,
M.L.S.M ಕಾಲೇಜು,
M.M.T.M. ಕಾಲೇಜು,
M.R.M. ಕಾಲೇಜು,
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಕಾಲೇಜು,
Maq ಕಾಲೇಜ್,
ಮರ್ವರಿ ಕಾಲೇಜು,
ಮಿಲ್ಲಾತ್ ಕಾಲೇಜು (ಲಹೆರಿಯ ಸರಾಯಿ),
R B ಜಲನ್ ಕಾಲೇಜು,
R L ಕಾಲೇಜು ನಿಮೈಥಿ,
ಜಂತಾ ಕೋಶಿ ಕಾಲೇಜು (ಬಿರೌಲ್),
ವಿದ್ಯಾ ನಂದ್ ಮಿಥಿಲಾ ಸಂಸ್ಕ್ರಿತ್ ಕಾಲೇಜು, ದರ್ಬಂಗ.

 ಪ್ರೌಢ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ಡೆಲ್ಲಿ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಕದಿರಾಬಾದ್,
ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ (3 Nos.),
ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ,
ನಾರ್ತ್ ಬ್ರೂಕ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್, 
ಗೊವೆರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಿಂದಾರುಚ್,
ವುಡ್ಬಿನೆ ಮೋಡರ್ನ ಸ್ಕೂಲ್,
ಅತಿಹಾರ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಅತಿಹಾರ್,
ಸರ್ವೋದಿ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಗಂಗಾಸಾಗರ್,
ಪುರ್ವನ್ಚಲ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,
ಮರ್ವರಿ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,
L. R ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,
M.C.ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಕದಿರಾಬಾದ್,
ಒಂಕರ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಸುಪುಲ್ ಬಜ್ಯರ್,
ಮುಕುಂಡಿ ಛವ್ಧಾರಿ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, 
.L.J.L. ಸಾಹು ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಖಿರ್ಮ,
H. B. ಸೋಗ್ರ ಹೈ ಮೆಮೋರಿಅಲ್ ಉರ್ದು ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಹಲಿಮ್ ಖಾನ್,
ಜಂತಾ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್-ಜಿವಚ್ಹ್ ಘಾಟ್ (ಮುರಿಯ),
ವಿದೆಹ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ (ಉಗಹಾರ),
ಮಿಥಿಲಾ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಹ್ನಹಿ,
D A V ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸಾರಮೋಹನ್ಪುರ್'
ದರ್ಬಂಗ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ದರ್ಬಂಗ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಡಾನ್ ಬಾಸ್ಕೋ ಸ್ಕೂಲ್,
ಗ್ಯಾನ್ ಭಾರ್ತಿ ಸ್ಕೂಲ್,
ಹರ್ರೌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಈಕ್ರಾ ಅಕಾಡೆಮಿ,
ಹೋಳಿ ಕ್ರಾಸ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಜಿಸಸ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ,
ಕಿಡ್ ಕೇರ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಮಾಡ್ಡಾನ್ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ರೋಜ್ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಸಲ್ಫಿಯ ಸ್ಕೂಲ್,
ವಿಧ್ಯ ವಿಹಾರ್ ವಿದಹಲಯ್,
ಮಾಡೆಲ್ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಸಹೋ ಪರಾರಿ, 
ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಪೋಹಡ್ಡಿ, ಮಹಿನಂ,
M.L.ಅಕಾಡೆಮಿ (ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ಕೂಲ್), ಲಹೇರಿಅಸರೈ,
D.N. ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಂಚೋಬ್ಹ್,
ರಾಜ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,
ದರ್ಬಂಗ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಮಹಿಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮಿಡ್ಡೆಲ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಶಫಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,
ಮುಸ ಸಹ್ ಸ್ಕೂಲ್,
ಗ್ಯಾನ್ ನಿಕೇತನ್ ಪುಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಅನಂದ್ಪುರ್
ಅಲ್ಹೀರಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಉರ್ದು 
 ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಪೂರೈಕೆಗಿಂತ ಬೇಡಿಕೆ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಭಾರಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕರೆಯುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.ಬೇಕಾದಷ್ಟಾಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅನೇಕರು (ಸರಿಸುಮಾರು 75%) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನುಡಿ ದ್ವಿತೀಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.IAS,BPSC,PO,SSC,MBA,ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇವುಗಳು ಕಾಮ್ಪಿಟಿಟಿವ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳು.ತರಬೇತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.Govt. ಬೇಗನೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ನಿಬಂಧನೆಯ ಶಾಸನವನ್ನು ತರಲಿದೆ. ದಾನಶೀಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇದೆ.ಸ್ಸಿಯೆನ್ಟಿಯಾ ಒಯಿಕೊಸ್,ರಹ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಅನೇಕರು ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾರೆ.ಡೆಪ್ತ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ(IAS,BPSC,MBA,PO,SSC etc ಇದಕ್ಕೆ.) ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖನೆ ಬೇಕು ಅದು ಅನಾನುಕೂಲತೆಯುಲ್ಲವರಾದ ದಲಿತ್ಸ್,ದಲಿತ್ ಮುಸ್ಲಿಂಮರು,ದಲಿತ್ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ನಿರ್ವಿವಾದವಾರಿಗೆ ಸರಕಾರ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ರೈಲುಮಾರ್ಗ
ದರ್ಬಂಗ (ನಿಲ್ಮನೆ ಸಂಕೇತ -"DBG") ಈಸ್ಟ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆಯ (ECR) ಒಂದು ಅತಿಮುಖ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ನಿಲ್ಮನೆಯಾಗಿದೆ, ಹಜಿಪುರ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.1875ರಲ್ಲಿ ಮೀಟರು ಮಾಪಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಗೊಳ್ಳಳು ದರ್ಬಂಗ ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರಿನ ಮೊದಲ ಸಿಟಿಯಾಗಿತ್ತು, ಯಾವಾಗ ಬಜಿತ್ಪುರ್ <ಗಂಗಾ ದಡದಲ್ಲಿ> ದರ್ಬಂಗ ನಡುವೆ ಮರ್ಗಾವನ್ನು ಕೂರಿಸಿದರು. ನಂತರ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಕೊಸಿ ನದಿ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು(ಕಣ್ವಘಾಟ್)<ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ಅಂಚ್ರ ಘಾಟ್ ಪುರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವಗುತಿತ್ತು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಗೊರಕ್ಪುರ್ ತನಕ ಸಂಪರ್ಕವಾಗುತಿತ್ತು, ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೇರ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರವಾಹದ ಮತ್ತು ಕೊಸಿ'ಯ ಶಾಪದಿಂದ ಎರಡು ಮಾರ್ಗವು ಮುರಿದುಹೋಯಿತು. ಈಗ ವಾಲ್ಮೀಕಿನಗರ್'ನ ಗಂಡಕ್'ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬೃಹತ್ತಾದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಲಿ'ಯ ಕೊಸಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ ಅದು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೂರು ಅತಿಮುಖ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಇದೆ:
 ದರ್ಬಂಗದಿಂದ ಸಮಸ್ತಿಪುರ್ (ಅಗಲ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈಲು ಹಳಿ)
 ದರ್ಬಂಗದಿಂದ ಸೀತಾಮಧಿ (ಅಗಲ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈಲು ಹಳಿ)
 ದರ್ಬಂಗದಿಂದ ಜಯನಗರ್ (ಅಗಲ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈಲು ಹಳಿ)
 ಸಾಕ್ರಿಯಿಂದ ಬಿರುಲ್ <ಹಸಂಪುರ್/ಖಗಾರಿಯಾ>- ಹೊಸ BG ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಬಿರುಲ್ ತನಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
 ಸಾಕ್ರಿ-ನಿರ್ಮಾಲಿ/ಳವ್ಕಹಾ ಬಜ್ಯಾರ್ MG.

ನೇರ ರೈಲುಗಳು ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಲಭ್ಯವಿದೆ-

 ಜಯನಗರ್/ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಸೇಲ್ಡಹ್'ಗೆ, ಚಿಟ್ಪುರ್ (ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ) (ಗಂಗಾಸಗರ್-ಮಿಥಿಲಂಚಲ್ Exp),
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ನ್ಯು ಡೆಲ್ಲಿ'ಗೆ / ಡೆಲ್ಲಿ (ಬಿಹಾರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರಾಂತಿ, ಸ್ವತಂತ್ರತ ಸೈನಾನಿ Exp<sf>),
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಪುಣೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ. ನಾಗ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಜಬಲ್ಪುರ್ ಜಂಕ್ಷನ್ನು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ್ (ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ 1033/1034),
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ (LTT) ಮುಂಬಯಿ (ಪವನ್ Exp) ಮಾರ್ಗವಾಗಿ. ಜಬಲ್‌ಪುರ್‌
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಚೆನೈ / ಬೆಂಗಲೂರು(ಬಗ್ಮತಿ Exp <sf>)
 ಜಯ್ನಗರ್/ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಅಮ್ರಿತ್ಸೆರ್ (ಶಹೀದ್, ಸರ್ಯು ಯಮುನಾ Exp, ಜನಸೇವ Exp),
 ಜಯ್ನಗರ್/ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಪಾಟ್ನಾ/ದಾನಪುರ್ (ಇಂಟರ್ಸಿಟಿ),
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಗುವಾಹಟಿ (ಜೀವಾಚ್ Exp),
 ದರ್ಬಂಗ ದಿಂದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ (ಸಬರ್ಮತಿ Exp್ರೆಸ್ಸ).
 ಗರೀಬ್ ರಥ್ (ಹರಿ ಹರಿ ಬಾಬಾಸಹಿಬ್ನಿ)_ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ (ಜಯನಗರ್_ಹಜ್ರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದಿನ್),
 ಜಾನಕಿ Exp್ರೆಸ್ಸ (ಜಯನಗರ್_ಸಹರ್ಸ) ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರೂ ಬಾರಿ'
 ಲಿಚ್ಚಾವಿ Exp್ರೆಸ್ಸ (ಸೀತಾಮರ್ಹಿ_ನ್ಯು ಡೆಲ್ಲಿ),
 ದರ್ಬಂಗ_ಪುರಿ Exp್ರೆಸ್ಸ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ,
 ದರ್ಬಂಗ_ಗುವಾಹಟಿ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಸ್ಪೆಷಲ್.
ಬೇರೆ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ದರ್ಬಂಗವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸಿದೆ, ಅದು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ಗೊರಖ್ಪುರ್; ವಾರಣಾಸಿ, ಅಲ್ಲಹಾಬಾದ್, ಲುಕ್ಕ್ನೌ, ಕಾನ್ಪುರ್, ನ್ಯೂ ಜಲಪೈಗುರಿ, ಸಟ್ನ, ಕಟ್ನಿ, ಜಬಲ್ಪುರ್, ಇತಾರ್ಸಿ (ಭೋಪಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ), ಖಾನ್ಡ್ವ, ಝಾನ್ಸಿ, ನಾಗ್ಪುರ್, ವಿಜಯವಾಡ, ಲುಧಯಾನ, ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ.

ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಸಿಟಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ರೈಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ, ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೈದರಾಬಾದ್/ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್'ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೈಪುರ್, ಇಂಡೋರ್, ಭೋಪಾಲ್, ಗ್ವಲಿಒರ್, ಉಜ್ಜೈನ್, ರತ್ಲಾಂ, ಸುರತ್ ಮತ್ತು ಗೋವಾಕ್ಕೆ ನೇರ ರೈಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.

 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನಿಲುಗಡೆಗಳು
ದರ್ಬಂಗ Jn (ಮುಖ್ಯ ಸಿಟಿಯ ನಿಲ್ದಾಣ), ಲಹೇರಿಸರೈ (ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ), ಕಾಕರ್ಘತಿ , ಬಿಜುಲಿ ನಿಲುಗಡೆ, ತಾರ್ಸರಾಯಿ (ಮುರಿಯ), ಥಲ್ವಾರ, ಸಿಸೋ ಹಾಲ್ಟ್, ಮೋಹಮ್ಮದ್ಪುರ್, ಕಮ್ಟುಲ್, ಟೆಕ್ತರ್, ಹಯಘತ್, ರಮ್ಭದ್ರ ಪುರ್, ಜೋಗಿರ, ಮುರೈಥ, ಮಂದನ್ ಮಿಶ್ರ ಹಾಲ್ಟ್, ಬಿರೌಲ್ , ಮಿರ್ಜ್ಯಪುರ್, ಮನಿಗಾಚಿ, ಡೆಒರ ಬಂಧೌಲಿ.
ಬೆನಿಪುರ್ Jn (ಅನ್ತೌರ್ - ಬಾಲ್ಹ Stn.), ಪೋಹಡ್ಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಪುರ್ ಹಾಲ್ಟ್, ನಯೂರಿ Stn., ಬಿರುಲ್ Stn., ಕುಷೆಶ್ವರ್ಸ್ಥನ್ Stn.

ವ್ಯವಹಾರ 

ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ( ಬಿಹಾರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಯಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅತೋರಿಟಿ ), ಸರಕಾರಿ ಪೋಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಉತ್ತರ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭ ಮಾಡಲು ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಭೂಮಿ ಇತ್ತು.  ದರ್ಬಂಗದ ಡೋನರ್'ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ತುಂಡು ಭೂಮಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಇದೆ.

ಮ್ರಿಡಜ್ ಸೋಫ್ತೆಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಚೇರಿ ಕೂಡ ಈ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ಕದಿರಾಬಾದ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ, ಕಾಸ್ತೋಮ್ಮೈಜೆಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಒಂದು ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮನೆ ಕೂಡ ಇದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಅದಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ದರ್ಬಂಗದಿಂದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು 
 ದರ್ಬಂಗ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳು  
 ಅತಿನೂತನ ದರ್ಬಂಗ ಸುದ್ದಿ 

ದರ್ಬಂಗ ಪ್ರಾಂತದ ಸಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ದರ್ಬಂಗ
ಬಿಹಾರ
ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು