ಝೀರೋ ಡೆಫೆಕ್ಟ್ಸ್

ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳು (ಅಥವಾ ZD) ಎಂಬುದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ವಹಣಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 1964 ರಿಂದ 1970 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಗುಣಮಟ್ಟ ತಜ್ಞ ಫಿಲಿಪ್ ಕ್ರಾಸ್ಬಿ ಇದನ್ನು "ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ"(Absolutes of Quality Management") ಯಲ್ಲಿ  ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇದು 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ (ನಟ್  ಮತ್ತು ಬೊಲ್ಟ್ಗಳಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ).
ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳು ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಪಕರಣ.ಝೀರೋ ದೋಷಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರರಲ್ಲಿರುವ  ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸಗಾರನು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ  ಅವು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ  ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಅದನ್ನು  ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕಂಪನಿ  ನಲ್ಲಿನ ಪರ್ಶಿಂಗ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇಲಾಖೆಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಫಿಲಿಪ್ ಬಿ ಕ್ರಾಸ್ಬಿಗೆ ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್ಸ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದೆಯಾದರೂ, ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ಉಲ್ಲೇಖವು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಣ್ಣ, ಹೆಸರಿಸದ ಗುಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರೇರಕ ತಂತ್ರಗಳ ಮೊದಲ ಅನ್ವಯವಲ್ಲ: ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಾರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ನ "ಇ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.ಶೀತಲ ಸಮರ 1950 ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತು. ಅಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ-ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾರಣ, ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚು-ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿತು. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ, ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ, ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ದುಬಾರಿ, ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 12 ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅದ್ಭುತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ವರದಿಗಳು  ದೋಷಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಒಂದು ತಂಡವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು, ಇದು ಜೀರೋ ದೋಷಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು, ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ 1964 ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಲಿಟ್ಟನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಥಿಯೋಕೊಲ್, ವೆಸ್ಟಿಂಗ್ಹೌಸ್, ಮತ್ತು ಬೆಂಡಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊರಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಮಾರ್ಟಿನ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ದೋಷದ ಕಾರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಿಟ್ ಯಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳಲ್ಲಿ 54% ನಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಡಿತವನ್ನು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ,  ಆರ್ಸಿಎ ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 75% ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು ,ಮತ್ತು ಸ್ಪೆರಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 54% ನ್ಯೂನತೆಯ ಕಡಿತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಅದರ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್, ITT ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಮಾಂಟ್ಗೊಮೆರಿ ವಾರ್ಡ್, ರೋಲ್ಸ್-ರಾಯ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಝೀರೋ ದೋಷಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ, ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇದು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡಿತು. 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸರಬರಾಜುದಾರರು ತಮ್ಮ ಸರಬರಾಜು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ "ಶೂನ್ಯ ದೋಷಗಳು" ಪ್ರಮಾಣಕಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Zero Defects at Lockheed Martin, the descendant of the Martin Company
 Photo of Governor William W. Scranton of Pennsylvania speaking at a Zero Defects kickoff at Boeing Vertol in 1965

ಉತ್ಪನ್ನ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್