Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಡಿಡಿ ತ್ರಿಪುರ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಡಿ ತ್ರಿಪುರ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ತ್ರಿಪುರ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ತ್ರಿಪುರ ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ತ್ರಿಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮನರಂಜನೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸುದ್ದಿ & ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ

ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು

bn:ডিডি বাংলা
de:Durdarshan
ml:ദൂരദര്‍ശന്‍
te:దూరదర్శన్
ಡಿಡಿ ಉರ್ದು

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಡಿ ಉರ್ದು ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ಉರ್ದು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ಉರ್ದು ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ಉರ್ದುನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮನರಂಜನೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸುದ್ದಿ & ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ

ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು

bn:ডিডি বাংলা
de:Durdarshan
ml:ദൂരദര്‍ശന്‍
te:దూరదర్శన్
ಡಿಡಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಡಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಿಡಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಡಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮನರಂಜನೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸುದ್ದಿ & ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ

ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು

bn:ডিডি বাংলা
de:Durdarshan
ml:ദൂരദര്‍ശന്‍
te:దూరదర్శన్
ಪೊಹಿಗಾಯ್ ಟಿವಿ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಜಾಲ.

ಇತಿಹಾಸ

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿ

ದೂರದರ್ಶನ
ಕಿರುತೆರೆ
ದ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವೀಣಾ ಪ್ಲೇಯರ್

'ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು,' ' ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ'ಯನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಿ, ಈ 'ಉಪಾಧಿ' ಯನ್ನು  ಕೊಟ್ಟರು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಳಿತು, 'ಸಂಗೀತದ ಅಮೃತಸುಧೆ'ಯನ್ನೇ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, 'ಸಂಗೀತಾಭಿಲಾಷಿಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ,' ಅನುಕರಣೀಯರೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಗೀತಗಾರರು
ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್

ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ,'ಶ್ರೀ. ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್',  ಒಬ್ಬ 'ಆಡೀಟರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರ ವಂಶದವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಂಕವನ್ನೂ ಜನರಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡಿ ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಮನೆತನದವರಿಗೆ 'ಸುಂಕ'ದವರು ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅವರು ೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ, 'ವೋಲ್ಕಾರ್ಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಮತ್ತು 'ರ‍್ಯಾಲಿ ಬ್ರದರ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ದುಡಿದವರು. ರಂಗರಾಯರು 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರು'. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಆಸ್ಟ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್' '(ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ}' ಯ ಸ್ಥಾಪಕ/ಸಂಪಾದಕರಾದ, 'ಡಾ. ಬಿ. ವಿ. ರಾಮನ್' ರವರ ತಾತ, 'ಶ್ರೀ. ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾವ್ ಬಿ.ಎ;'ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾಯರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು, ಹಿಂದೆ 'ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಬಳಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು'. ಅದರ ಪತನದ ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ' ಡಾ.ಎಚ್.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಮತ್ತು 'ಪ್ರೊ.ಎಚ್. ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್' ವಿದ್ಯಾಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

'ದಾಸ್ಬೋಧ್,'ಮೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೊಂದು
ರಂಗರಾಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು'ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ'ವಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು.
 ಗುರುದೇವ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ, 'ರೆಡ್ ಆಲೆಂಡರ್ಸ್', 'ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್', 'ಗೀತಾಂಜಲಿ', 'ಗೋರಾ', 'ನೌಕಾಘಾತ', ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು. 
 'ಗಳಗನಾಥರ ಬಂಗಾಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಂತರದ  ಪುಸ್ತಕಗಳು', 'ಮಹಾಶ್ವೇತೆ', 'ಕಪಾಲ ಕುಂಡಲಿ',
 'ದೇವೀ ಚೌಧುರಾಣಿ, ಆನಂದ ಮಠ,
 'ಅನಕೃ'ರವರ 'ತರಾಸು'ರವರ, 'ಹೊಸಹಗಲು', 'ತಿರುಗು ಬಾಣ', 'ರಕ್ತರಾತ್ರಿ', 'ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ', ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು.
 'ವಿ.ಸೀ'.ಅವರ 'ಪಂಪಾಯಾತ್ರೆ', ಮುಂತಾದವು.
 'ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ'ರವರ, 'ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್',  
 'ಟಿ. ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ' ರವರ, 'ತಾಳೀಕಟ್ಟೋದ್ಕೂಲಿನೆ', 'ಸಾತು ತವರ್ಮನೆ', 'ಪಾತು ತವರ್ಮನೆ', 'ಪರ್ಪಸ್', ಮುಂತಾದವು.
 'ಮಲ್ಲಾಡಿಹಳ್ಳಿ ರಾಘವೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು'  ಅವರ, 'ಮೂಳೆಯ ಹಂದರ', 'ಸ್ವಯಂವೈದ್ಯ', ಮುಂತಾದವು.
 'ಭಕ್ತಿವಿಜಯ', 'ನಮ್ಮ ಊರಿನ ರಸಿಕರು', ದಾಶರಥೀ ದೀಕ್ಷಿತರ, 'ಅಳಿಯ ದೇವರು', ಮುಂತಾದವುಗಳು, 
 'ಬೃಹದ್ಜಾತಕಂ'
 'ಅನುಭವಾಮೃತ'

ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
 'ಗುಬ್ಬಿ ಚಿದಂಬರಾಶ್ರಮದ, 'ಸೇವಾ ಸದನ', 'ಆಸ್ಟ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್', 'ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು', ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ರಂಗರಾಯರು, ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. 'ದಾಸ್ಬೋಧ್, ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ, 'ಪಾಂಡವ ಪ್ರತಾಪ್' ಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾ, ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನೆಯವರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಗೋಂದಾವಲೆಕರ್ ಬ್ರಹ್ಮಚೈತನ್ಯ  ಮಹಾರಾಜರ' ಪರಮ ಭಕ್ತರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಚಿಕನ್-ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಠ ಕಸೂತಿ ಕಲೆ

thumb|right|250px|'ಚಿಕನ್ ಕಸೂತಿ ಕಲೆ'
ನಮ್ಮ ದೇಶದ, ’ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ’ದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ’ಕಸೂತಿ ಕಲೆ ಇದಾಗಿದೆ. ’ಲಖ್ನೋ’ ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾಕಾರರು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಚಿತ್ತಾರ ರಚಿಸುವ ಈ ಕಲೆ, ಸುಮಾರು, ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 
ಈ ಕಲೆ ಮೂಲತಃ ’ಪರ್ಷಿಯಾ’ ದೇಶದ್ದು. (ಇಂದಿನ ಇರಾನ್) ’ಮುಘಲ್ ಬಾದಷಾ ಜಹಾಂಗೀರ್', ನ ಪತ್ನಿ, 'ನೂರ್ ಜಹಾನ್' ಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಈ ಕಲೆ ಭಾರತ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಮುಘಲ'ರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಂದತೆ, 'ಚಿಕನ್ ಕಲೆ'ಯನ್ನೇ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದ ಕಾರೀಗಾರರು, ಜೀವನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದ 'ಅವಧ್' ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. 
'ಅವಧ್ ನವಾಬ'ರೂ ಈ ಕಲೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಚಿಕನ್' ಕಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿತ ವಸ್ತ್ರಗಳು 'ಲಖ್ನೋ' ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಚಿಕನ್ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
'ಕಸೂತಿ'ಯನ್ನು ಹತ್ತಿಯ ಸೀರೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಬಹುದು, 'ಕುರ್ತಾ-ಸಲ್ವಾರ್' ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ, 'ಕಸೂತಿ'ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಚಿಕನ್' ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಾದರಿಯ ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆಗಳಿವೆ.

ಜಾಲಿವರ್ಕ್
ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕಸೂತಿಯ ಜಾಲರಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸುವ 'ಜಾಲಿವರ್ಕ್' ಎಂಬ 'ವಿಶೇಷ ಕಸೂತಿ ಶೈಲಿ', ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯೆಂದು 'ಚಿಕನ್ ಕಲೆ'ಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು
'ಚಿಕನ್ ಕಸೂತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಸ್ತ್ರ'ಗಳಿಗೆ, 'ಸೀರೆ, ಸಲ್ವಾರ್-ಕಮೀಜ್ ಉಡುಪು'ಗಳಿಗೆ 'ವಿದೇಶ' ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.

ಬಟ್ಟೆ
ಕಲೆ
ಜಾನಪದ
ಮೀನಾಕಾರಿ

ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನ, ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ತಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆಗೆ ’ಮೀನಾಕಾರಿ' ಎನ್ನುತಾರೆ. ಈ ಕಲೆಗೆ 'ಮೊಘಲರ ಕಾಲ'ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ತಂದರು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
'ಅಂಬೇರ್' ನ ದೊರೆ, 'ರಾಜಾ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್' ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರಾಜಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಲಾಹೋರ್ ನಿಂದ ನುರಿತ ಮೀನಾಕಾರಿ  ಚಿತ್ರಾಕಾರರನ್ನು ಜೈಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡೆಸಲಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಸಹ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ವಾರಣಾಸಿ' ನಗರದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಮೀನಾಕಾರಿ ಕಲೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಮೀನಾಕಾರಿ ಚಿತ್ರಕಾರರು  ಆಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು, ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ತಾರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು  ಬೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ರಂಗು-ರಂಗಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಹರಳುಗಳ ತರಹ 'ಥಳಥಳಿಸುತ್ತವೆ'. ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಂದರ್ಯ, ಹಾಗೂ ಮೆರುಗು ಬರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಕಲೆ
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್

ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ . ಅಕ್ಶಾಂಶ 
ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಇದರ ಎತ್ತರ 164 ಮೀಟರ್ (538 ft).

ಹವಾಮಾನ
ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನವಿದ್ದು -೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವಿರುತ್ತದೆ.

ಜನ ಜೀವನ
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‍ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ 603,797 , ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾಕರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
ಸುಹಾಗ್ ನಗರಿ(ವಿವಾಹ ನಗರಿ) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಗ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯರ ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ 'ಕಂಗನ್', 'ಕಡಾ,' ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣ ರಂಜಿತ ಬಳೆಗಳು ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ.

ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನ ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತರಹಾವರಿ ಬಣ್ಣ-ಬಣ್ಣದ ಗಾಜಿನ ಮೊಂಬತ್ತಿ ಸ್ಟಾಂಡ್‌ಗಳು, ಹೂದಾನಿಗಳು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸನ್ ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಗಾಜಿನ ಸುಂದರ ತೂಗು ದೀಪಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈಗೀಗ ಹೊಸಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ. ಗಾಜಿನ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಮರಗಳು, ಮಣಿಗಳು, ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪುಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸೋವಿಯಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಬಾಳಿಕೆಬರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Firozabad Yellow Pages | Firozabad Business Directory 
 Firozabad City E-Portal 
 Firozabad District Homepage
 R K College of Systems & Management, Firozabad (U.P.) affiliated with Dr. Bhim Rao Ambedkar University | Agra University
 Glass City of India by Rajat Jain, Shri Vardhman Handicrafts, Firozabad, Uttar Pradesh, India

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಸಹಾರಣ್ ಪುರ್



ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್, ಒಂದು ಗೃಹೋದ್ಯೋಗಗಳ ಪುರ
ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಊರು ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಊರು, ಇದೀಗ ಅಪೂರ್ವ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮರದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರೀಗರ್ ಗಳು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಗ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.

ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಭಂಡಾರ
ಪುರಾತನ ಹವೇಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಲೆಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಿ-ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಕಲಾಕಾರರು, ಹೂಹಣ್ಣುಗಳು, ಗಿಡ-ಬಳ್ಳಿಗಳು,  ಅಂಗೂರಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ದ್ರಾಕ್ಷೀ ಬಳ್ಳಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪಿಂಜರಾ ಜಾಲರಿ ಶೈಲಿಯ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು.
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಮೇಜು, ಸೋಫಾ, ಪರದೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಾರೀಗರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಹಾರನ್‍ಪುರ್ ದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮರದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾದೋಹಿ

ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ  'ಕಾಶ್ಮೀರದ ರತ್ನ ಕಂಬಳಿಗಳು',  ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯ. ಆದರೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಭಾದೋಹಿ ಯಲ್ಲಿ  ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅವೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾರೆ 'ಕಾಶ್ಮೀರ್ ರತ್ನ ಕಂಬಳಿ'ಗಳೆಂದೇ ಬಝಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ಭಾರತದ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ಸುಮಾರು ೯೦% ತಯಾರುಮಾಡುವುದು 'ಭಾದೋಹಿಯಲ್ಲೇ.  ದೇಶದ ೮೦% ಪ್ರತಿಶತ ಕಾರೀಗರ್ ಗಳು ಇರುವುದು ಅಲ್ಲೇ. 'ಇರಾನ್' ದೇಶದಿಂದ ಕರೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೇಕಾರರು, ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಅರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲಾ 'ಮುಘಲ್ ನವಾಬ'ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದವರು. ಮೊದಲು ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಅವರು, ನಿಧಾನವಾಗಿ 'ವಾರಣಾಸಿ ನಗರ'ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು.೧೮ ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ೪೫ ಕಿ.ಮೀ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ 'ಭಾದೋಹಿ'ಯಲ್ಲಿ ಬಂದರು.(ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಿಂದ ೮೦ ಕಿ. ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿ) ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ ಭಾದೋಹಿ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ತಯಾರುಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಚೀನಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕರೆಯುವವ 'ವಿಶೇಷಪದ್ಧತಿಯ ನೇಯ್ಗೆ' ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತರಹದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲಾ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು, ನೇಕಾರರೇ ಆಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ 'ಕಂಬಳಿಗೆ ಯಾವ ಬಣ್ಣದ ಗಂಟು' ಹಾಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅವರೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲಾ ಆಯಾ ಬಣ್ಣದ ಉಣ್ಣೆನೂಲನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂಲಲ್ಪಟ್ಟ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. 'ಹತ್ತಿಯ ಧುರ್ರಿ', 'ಛಪರಾ ಮೀರ್', 'ರೋರಿ ಬಾಫ್ತ್', 'ಇಂಡೋ ಗಬ್ಬೆಹ್ 'ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೇಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುವ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ಸುಮಾರು ೩,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳ ೬೫% ಪ್ರತಿಶತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ಎನ್ನಬಹುದು. 'ಮಿರ್ಜಾಪುರ' ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರತ್ನಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು ನೇಯುವ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. 'ಆಗ್ರನಗರ'ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕಂಬಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಾನೀಯ ಅಂದರೆ, 'ತಾಜ್ ಮಹಲ್' ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳು
೧೫೬೫

೧೫೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಲ್ತಾನರ ನಡುವೆ ರಕ್ಕಸಗಿ-ತಂಗಡಗಿ ಯಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟಿ ಯುದ್ಧ ನೆಡೆಯಿತು

ವರ್ಷಗಳು
ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನ

ಜಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು  ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಜಲದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನ.

ವಿಜ್ಞಾನ
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಕವಿಗಳು

'ಹಿಂದಿ', 'ಉರ್ದು' ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ-ರಚನಾಕಾರರು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ತುಂಬಾ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಕವಿಗಳು, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಾರರು, ವಿಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಾಯಣದ ರಚೇತ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳು,  ಮಹಾಭಾರತದ ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿಗಳು, ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಕರ್ತೃ, ತುಳಸೀದಾಸರು, ಕಬೀರ್ ದಾಸರು, ಸೂರ್ ದಾಸರು, ರವಿದಾಸರು ಮುಂತಾದವರು. ಇನ್ನುಳಿದ ಕವಿಗಳು, ಫಿರಾಖ್ ಗೋರಖ್ ಪುರಿ, ಮುಂತಾದವರುಗಳು.

'ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರು'
ಕವಯತ್ರಿ, 'ಮಹಾದೇವಿ ವರ್ಮ', 'ಖುರ್ರ ತುಲ್ಲನ್', 'ಹೈದರ್ ಆಲಿ', 'ಸರ್ದಾರ್ ಜಾಫ್ರಿ'-ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ 'ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತ'ರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರು
ವಿಷ್ಣು ಶರ್ಮ, ಸ್ವಾಮಿ ಸಹಜಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ, ಮಲ್ಲಿಕ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಜಯಾಸಿ, ಮಹಾಪಂಡಿತ್ ರಾಹುಲ್ ಸಾಂಕೃತ್ಯಾಯನ, ಮುನ್ಷಿ ಪ್ರೇಮ್ ಚಂದ್, ವಿಭೂತಿ ನಾರಾಯಣ ರ‍್ಯಾ, ಭರತೇಂದು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಭಗವತೀ ಚರಣ್ ವರ್ಮಾ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ್ ಗುಲಾಬ್ರಯ್, ಯಶ ಪಾಲ್,ಹಜಾರಿ ಪ್ರಸಾದ್, ದ್ವಿವೇದಿ, ಬಲದೇವ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ್, ವಿದ್ಯಾನಿವಾಸ್ ಮಿಶ್ರಾ, ರಾಹಿಮಸ್ಸೂಮ್ ರಾಜಾ, ವಿನೋದ್ ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ, ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಶುಕ್ಲಾ, ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಹಿಂದಿ ಲೇಖಕರು.

ಕವಿಗಳು
ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಸಿಂಗ್, ಜೈಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಹರಿವಂಶರಾಇ, ಸುಮಿತ್ರಾ ನಂದನ್ ಪಂಥ್, ಮೈಥಿಲಿ ಶರಣ್ ಗುಪ್ತ, ಗೋಪಾಲ್ ದಾಸ್ ನೀರಜ್, ಶಿವಮಂಗಲ್ ಸಿಂಗ್, ಸುಮನ್, ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ ತ್ರಿಪಾಠಿ, ಸುಭದ್ರ ಕುಮಾರಿ ಚೌಹಾಣ್, ಮುಂತಾದವರು.

ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು
ಇಬ್ನೆ ಸಫಿ, ಇಸ್ಮತ್ ಚುಕ್ತಾಯ್, ಮಿರ್ಜಾ ಹವಿರುಸ್ವಾ, ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಾದ, ಮೀರ್ ತಾಗಿ ಮೀರ್, ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್,ಮೀರ್ ಅನಿಸ್,ಮಾಲಾ ಹಲಿ, ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ, ಸಫಿ ಲಖ್ನವಿ, ದಯಾಶಂಕರ್ ಕಾಲ್ ನಾಸಿಮಾ ಮುಂತಾದವರು ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಕವಿಗಳು
ಕವಿಗಳು
ಉಲೂಚಿ

ಉಲೂಚಿ  ಅಥವಾ ಉಲೂಪಿ  ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಮಗಳು ಹಾಗು  ಅರ್ಜುನನ ಎರಡನೆಯ ಹೆಂಡತಿ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ  ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಮಣಿಪುರದ ನಾಗಕನ್ಯೆ .  ಅರ್ಜುನನು    ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ  ಹೋದಾಗ  ಉಲೂಪಿ , ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.   ಅವನು  ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ  ಉಲೂಪಿಯು ಅವನನ್ನು  ಎಚ್ಚರತಪ್ಪಿಸಿ ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾತಾಳಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ  ತನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.  ಅವನ ಹೆಸರು ಇರಾವನ. ನಂತರ ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯರ ಮಗ ಬಭ್ರುವಾಹನನನ್ನು  ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವನ್ನು  ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬಭ್ರುವಾಹನನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ  ಕೊಂದಾಗ ಅರ್ಜುನನನ್ನು   ಮತ್ತೆ  ಬದುಕಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಅವಧ್

Awadh (Awadhi, Hindi : अवध, Urdu: اودھ 

ಇದು ಪುರಾತನ 'ಕೋಸಲ'ದೇಶವಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ,'ಅವಧ್' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅವಧಿ, ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಆಡುಭಾಷೆ. ಅವಧಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ 'ಸಂತ ತುಲಸೀದಾಸರು,' 'ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ' ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು. ಮುಂದೆ 'ಲಖ್ನೋ' 'ಅವಧ್' ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಯಿತು. ಪ್ರಸಕ್ತ 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಇರುವುದು, 'ಫೈಜಾಬಾದ್' ಜಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ. 'ಅವಧ್' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, 'ಲಖ್ನೋ', 'ಅಲಹಾಬಾದ್', 'ರಾಯ್ ಬರೇಲಿ,' 'ಕಾನ್ಪುರ್', ಮುಂತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ.

’ಅವಧ್ ಪ್ರದೇಶ’ದ ವರ್ಣನೆ

'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚರಿತ್ರಾಕಾರರನ್ನು' ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ’ಅವಧ್ ಪ್ರದೇಶ’ವನ್ನು ತಾವು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಔಧ್, ಔಂಧ್, ಅಥವಾ ಔಡ್, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ’ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಔಧ್ ಅಂಡ್ ಆಗ್ರ’, ಪುರಾತನ ಔಧ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಲಖ್ನೊ ಆಗಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ,             ಯೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಔಧ್ ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, 'ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರ', 'ಬಹ್ರೈಚ್', 'ಬಾಲ್ ರಾಮ್ ಪುರ್', 'ಬಾರಾಬಂಕಿ', 'ಫೈಝಬಾದ್', 'ಗೋಂಡ', 'ಹರ್ಡೋಯಿ', 'ಲಖಿಮ್ ಪುರ್ ಖೇರಿ', 'ಲಖ್ನೊ,' 'ಪ್ರತಾಪ್ ಘರ್', 'ಅಲಹಾಬಾದ್', 'ರಾಯ್ ಬರೇಲಿ', 'ಶ್ರವಸ್ತಿ', 'ಸೀತಾಪುರ್', 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್', 'ಉನ್ನಾವ್' ಮತ್ತು 'ಕಾನ್ ಪುರ್'. ಈಗ ನೇಪಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆ 'ಅವಧಿ', 'ಅವಧೀಯರು ಮಾತಾಡುವ ಭಾಷೆ'.

ಇತಿಹಾಸ
’ಪುರಾತನ ಔಧ್’ ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪುರಾತಹ ಹಿಂದೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೋಸಲಕ್ಕೆ, ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಅಯೋಧ್ಯ ಅದರ ರಾಜಧಾನೆ. ೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅತಿ ಪುರಾತನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಮರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೫ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
೧. ’ಉತ್ತರ ಕೋಸಲ,’ ಅಥಾವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಘಾಗ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ’ಭಹ್ರೈಚ್’, ’ಘೊನ್ದ’, ’ಭಸ್ತಿ’ ಮತ್ತು, 'ಗೋರಖ್ ಪುರ್'.
೨. 'ಸಿಲ್ಲಿಯಾನ ಗುಡ್ಡದ ಬುಡ'ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಕೋಸಲರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ.
೩. 'ಪಚ್ಚಿಮ್ ರಾಥ್', 'ಘಾಗ್ರ' ಮತ್ತು 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶ, 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಯಿಂದ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್' ದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ.
೪. ಈ ತರಹದ ವಿಭಾಜನೆಯಿಂದ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು 'ಫೈಸಲಾಬಾದ್' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ' 'ಬಾರಾಬಂಕಿ' ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಲಖ್ನೋ ಹಾಗೂ 'ಸೀತಾಪುರ್' ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ನಿಗದಿಯಾದ ಜಾಗಗಳು.
೫. 'ಪುರಬ್ರಾತ್,' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, 'ಘೋಗ್ರಾ' ಹಾಗೂ 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು 'ಫೈಸಾಬಾದ್' ನ, ಮೂರನೆಯ ಎರಡುಭಾಗ ಭೂ-ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.(ಅಂಬೇಡ್ ಕರ್ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ) 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ'ದ 'ನೈರುತ್ಯಭಾಗ', ಮತ್ತು 'ಅಝಮ್ ಘರ್' ನಿಂದ 'ಸಾಯಿನದಿ'ಯವರೆವಿಗೆ, ಹಬ್ಬಿವೆ.

ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
’ಪುರಬ್ರಥ್’, 'ಘಾಗ್ರ' ಮತ್ತು 'ಗೋಮತಿ' ನದಿಗಳ ಪೂರ್ವದ 'ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಯಿಂದ 'ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್' ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ವಿಭಾಗ, ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗ, ಈಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ, 'ಫೈಸಲಾಬಾದ್' ಸೇರಿದಂತೆ, 
ಮುಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಅಕ್ಬರ್, ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಗೋಮತಿ ನದಿಯಿಂದ ಸಾಯಿ ನದಿಯ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ 'ಅಕ್ಬರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ'ಯ ಕಾಲದವರೆವಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಡಿ, ಹಾಗೂ ಒಳ ಸ್ಥಳಗಳ ಜಾಗದ ವಿಂಗಡಣೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅದೇ ತರಹ ಔಧ್, ಅಥವಾ ಅವಧ್, ಯೆಂಬ ಹೆಸರು, ಹಿಂದೆ ನಮೂದಿಸಿದ ವಿಭಾಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರ್ ಗಳು, ಮತ್ತು ಔಧ್ ಹೆಸರು, 'ಪಚ್ಚಿಮ್ ರಥ್' ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 'ಅವಧ್ ನ ಸುಬೇದಾರ್' ಎಂಬ ಪದವಿ, ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೧೨೮೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆಯೇ ನೇಮಕಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವಧ್ ನ ಅಕ್ಬರ್ ೧೨ ಅಥವಾ '೧೫ ಸುಬಾಗಳ ಅಧಿಪತಿ', 'ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ', ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೧೫೯೦ ರಲ್ಲಿ, (೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದಂತೆ)ಒಂದು ಸುಬಾದಲ್ಲಿ ೫ ಸರ್ಕಾರ್ ಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದಂತಿವೆ.
 'ಅವಧ್',
 'ಲಖ್ನೋ',
 'ಬಹ್ ರೈಛ್',
 'ಖಇರಾ ಬಾದ್',
 'ಗೋರಖ್ ಪುರ್',
ಇತಿಹಾಸ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಪಾಯಿಜಾಮ

ಪಾಯಿಜಾಮ ಪದವು ಹಲವಾರು ಸಂಬಂಧಿತ ಉಡುಪಿನ ಬಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಮೂಲ ಪಾಯಿಜಾಮಗಳು, ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಡಿಲ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಷರಾಯಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಜಾತಿ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಯಿಜಾಮಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಹೊಂದುವ, ಮೂಲ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ಭಾಗದ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಗಲು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಜಾತಿ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಡುಪುಗಳು
ಮಾದೇಶ್ವರ

"ಕುರುಬರ ದೇವರು, ಬಡವರ ದೇವರು ಮಾದಪ್ಪ"  ಎಂಬುದು ಪ್ರಚಲಿಥದಲಿರುವ ನಾಣ್ನುಡಿ. ಮಾದೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಪ್ರತಿ ರೂಪ , ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಈ ದೇವರು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಾರಾದ ಕಾಡು ಕುರುಬರು , ಜೇನು ಕುರುಬರು , ಸೋಲಿಗರು ಹಾಗು ಕುರುಬ ಗೌಡರ ಕುಲದೈವ. ಮಾದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಅವರಿಗೆ ಹುಲಿಯೆ ವಾಹನವಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಮಾದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಅವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಹುಕಾರನಾದ ಕುರುಬ ಗೌಡ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜುಂಜೆ ಗೌಡ ಎಂಬ ಯಜುಮನ ಮಾದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.

ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು

ಪಾರಚಿೇನ ಶೆೈವ್ ಮಠ್ದೆೇಗುಲಗಳ ಗುರುಗಳಳ ಮಾಟ ಮದುಾತ್ಾಂತ್ರ ಯೊೇಗಗಳಲ್ಲಲಪ್ರಿಣತ್ರಿರುತಿಾದಾರು. ಈ
ಪ್ರಾಂಪ್ರೆಯ ಈಗಿನ ಮಠ್ಗಳಲ್ಲಲಮಾಟಮದುಾನಿೇಡುವ್ ಪ್ದಧತಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೂಲಹಳಿುಯ ಹಿರೆೇಮಠ್ದ
ಬ್ೆೇಡ ಕುಲದ ಧಮಷಕತ್ಷರು ಗೊೇಣಿ ಬಸ್ಕವ್ನಿಾಂದ ಬಾಂದ ಮದುಾಮಾಟಗಳಲ್ಲಲಚದುರರು. ಮಾದೆೇಶ್ವರರು ಮಾಟ ಮದುಾ
ಪ್ವಾಡಗಳಿಾಂದಲೆ ಜನರನುು ಒಕಕಲನಾುಗಿ ಮಾಡಿಕೊಾಂಡಿದಾನುು ಮ ಖಿಕ ಕಾವ್ಯ ರಾಂಜಕವಾಗಿ ವ್ಣಿಷಸ್ಕುತ್ಾದೆ. 
ಶಿರ್ುಕೃತಿಗಳೂ ಹಿಾಂದೆ ಬಿದಿಾಲಲ. ‘ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಸ್ತಾಂಹಾಸ್ಕನದ ಗುರುಪ್ರಾಂಪ್ರೆ’ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಲಸ್ಕಾಂಗಪ್ಪಶಾಸ್ತರ ಬರೆದ ಕೃತಿ. 
ಇದರಲ್ಲಲಯ ಕಥೆ ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಶಿವಾಚಾಯಷರ ಮಹಿಮಯನುು ಕೆೇಳಿ ಕಲಾಯಣದ ಕೆಲವ್ು ಶ್ರಣರು ಶಿರೇಶೆೈಲದ ಬಳಿ ಬಾಂದು
ದಾರಿ ಕೆೇಳಿದರು. ಪ್ರಶಿವ್ನ ಅಾಂಶ್ವಾದ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಬ್ಾಲಕನಾಗಿ ಅವ್ರನುು ಸ್ಕುತ್ೂಾರಿಗೆ ಕರೆತ್ಾಂದ. 
ರೆೇಣುಕಾಚಾಯಷರ ರಥೊೇತ್ಸವ್ ನಡೆಯುತಿಾತ್ುಾ. ಹಾವ್ು ಕಚಿು ಸ್ಕತ್ಾಯಾತಿರಕನನುು ಗುರುಗಳ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ
ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಬದುಕಿಸ್ತದ. ಎಳೆಯಲಾಗದಿದಾರರ್ ಸ್ಕರಾಗವಾಗಿ ಎಳೆಯಿತ್ು. ಜಾತ್ೆರಯ ದನಗಳಿಗೆ ಬಾಂದ ಸಾಾಂಕಾರಮಿಕ
ರೊೇಗವ್ನುು ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಗುರು ಪಾದೊೇದಕ ಪ್ರರೇಕ್ಷಿಸ್ತ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿದ. ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರಿಗೆ ಮಾದೆೇಶ್ವರರು
ಪ್ರಶಿವ್ರೂಪಿ ಎಾಂದು ತಿಳಿಯಿತ್ು. ಒಾಂದು ರಾತಿರ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಯಾರಿಗೂ ಹೆೇಳದೆ ಸ್ತದಧಗಿರಿಗೆ ಹೊರಟ. ಅಲ್ಲಲ
ಪ್ರರ್ುವಿನಿಾಂದ ಮಾಂತ್ೊರೇದಕ ಪ್ಡೆದು ಕೊಳೆುಗಾಲದ ಮರಡಿಗುಡಡದಲ್ಲಲತ್ಪ್ಸ್ತಸಗೆ ಕುಳಿತ್ರು. ಗುರು, ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು
ಎರ್ುು ಹುಡುಕಿಸ್ತದರೂ ಸ್ತಗಲ್ಲಲಲ. ಕಪಿಪನ ನಾಂಜುಾಂಡೆೇಶ್ವರರಿಗೆ ಪ್ಟು ಕಟಿು ಗುರು ಶಿರ್ಯನನುು ಹುಡುಕುತ್ಾಸಾಲೂರು ಮಠ್ಕೆಕ
ಬಾಂದು ಲ್ಲಾಂಗರೂಪಿ ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು ಕಾಂಡ. ಹುಲ್ಲವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕಾಡೆಲಾಲಸ್ಕುತಿಾಏಳನೆಯ ಬ್ೆಟುದ ನಡುವೆ ರಹಸ್ಕಯ
ಸಾೆನದಲ್ಲಲಲ್ಲಾಂಗಾಕಾರದಲ್ಲಲದೆಾೇನೆ ಎಾಂದು ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಗುರುವಿನ ಕನಸ್ತನಲ್ಲಲಬಾಂದು ಹೆೇಳಳತ್ಾಾರೆ.
ಈ ಕತ್ೆಯಿಾಂದ ಸ್ಕುತ್ೂಾರು ಮಠ್ದ ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರು ತ್ಮಮ ಪಿೇಠ್ಕೆಕ ಮಾದೆೇಶ್ವರರನುು ಕೂರಿಸ್ಕುವ್
ಯತ್ುದಲ್ಲಲದಾರೆಾಂದೂ ಆದರೆ ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಹೆೇಳದೆ ಕೆೇಳದೆ ಹೊರಟುಬಿಟುರೆಾಂದು ಊಹಿಸ್ಕಲು ಅವ್ಕಾಶ್ವಿದೆ. ಜನಪ್ದ
ಕಾವ್ಯವ್ೂ ಶಿರ್ಯನನುು ಹುಡುಕಿಸ್ಕುವ್ ವಿಫಲಯತ್ುದ ಬಗೆೆನಾನಾಪ್ರಿಯಾಗಿ ವಿವ್ರಿಸ್ಕುತ್ಾದೆ. ಇಷಿುದಾರೂ ಮಾದೆೇಶ್ವರ
ಪಿೇಠ್ದ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಕೆಲದಿನ ನೆಲೆ ನಿಾಂತಿರುವ್ ಸಾಧಯತ್ೆ ಇದೆ. ಇಲಲದಿದಾರೆ ಸ್ತದಧಲ್ಲಾಂಗಯತಿಯ ಗುರುಪ್ರಾಂಪ್ರೆಯಲ್ಲಲ
ನಿಮಾಷಯ ಗಣೆೇಶ್ವರರ ಪ್ರಸಾಾಪ್ವಾಗುತಿಾರಲ್ಲಲಲ. ಸ್ತದಧನಾಂಜದೆೇಸ್ತಕರ ಕಾಲ ಸ್ತ.ಚ. ನಾಂದಿಮಠ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಕಿರ.ಶ್. 
೧೧೭೦-೧೨೪೦ರ ನಡುವೆ. ಇದೂ ನಮಮ ಊಹೆಗೆ ಬ್ೆಾಂಬಲವಾಗುವ್ ಸ್ಕಾಂಗತಿ. ಟಿ.ವಿ. ಮಾದಯಯ (ಶಿರೇ ಮಲೆ
ಮಾದೆೇಶ್ವರ ಚರಿತ್ೆರ) ಶ್ರವ್ಣನೆಾಂಬ ಜೆೈನ ಕಾಂಬದಹಳಿು ಬ್ೆಟುದಲ್ಲಲಕಿರ.ಶ್. ೧೧೨೦ರಲ್ಲಲದಾನೆಾಂದು
ಪತ್ನಿ

ಪತ್ನಿಯು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಸಹಭಾಗಿ. ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗಿದೆ. "ಪತ್ನಿ" ಪದವು ವಧು ಪದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ವಧುವು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಸಹಭಾಗಿಯಾದರೆ, ಮದುವೆಯ ನಂತರ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯು ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

ಕುಟುಂಬ
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತುಳಜಾಪುರ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯ ಮಂದಿರವಿರುವ ಊರು. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದೇಶದ  ೫೧ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಂದಿರವೂ ಒಂದು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಎರಡನೆಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠ ಸಹ. ಮೂಲತಃ ಭೋಂಸಲೆ ರಾಜರ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯ ದೇವಾಲಯ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇಂದಿಗೂ ಭೋಂಸಲೆ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರೇ ಮಂದಿರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತುಳಜಾಪುರ ಹೋಬಳಿ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ೪೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ. ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ್‍ನಿಂದ ೧೯೮ ಕಿ.ಮೀ. ಬಿಜಾಪುರದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಉಪಶ್ರೇಣಿಯೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಮುನಾಚಲ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದಲೂ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ  ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರವನ್ನು ಕೋಟೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆ, ಸರೋವರವನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಶಹಾಜಿ ಮತ್ತು ಜೀಜಾಜಿಯೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರ
ಇದರ ಮೂಲಕ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನೂರಾರು ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ವಿಗ್ರಹ ಮಂದಿರವಿದೆ. ತುಳಜಾ ಭವಾನಿಯು ೮ ಕೈಗಳಿಂದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ತಾಯಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನೋಡಲು ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಭವಾನಿಯು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಅಪರಾವತಾರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಆರಾಧ್ಯದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಸ್ವತಃ ಅವರಿಗೆ ಖಡ್ಗ ನೀಡಿದ್ದಳು ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಶಿವಾಜಿಯವರಿಗೆ ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಸ್ವತಃ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಆತನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಂದಿರದ ಸುತ್ತಲೂ ಆಳದ ಕಂದಕ, ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಂದಿರವಿರುವ ಸುಳಿವೂ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಕಟ್ಟಿದ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮಂದಿರದ ಹೊರಗೆ ಎರಡು ಹೊಂಡಗಳಿವೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಗೋಮುಖ ತೀರ್ಥ, ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲೋಲ್ ತೀರ್ಥಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಮಂದಿರದ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿಯೇ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಲು
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರೆ, ಮಕ್ಕಳಾಗುವುದೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ತೊಟ್ಟಿಲು, ಯಾರನ್ನೂ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿದಂತಿಲ್ಲ.

ಹರಕೆ ಉರುಳುಕಲ್ಲು
ತುಳಜಾ ಭವಾನಿ ಮಂದಿರದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಉರುಳುಕಲ್ಲಿನ ಜಾಗವಿದ್ದು ಆ ಉರುಳುಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೈಇಟ್ಟು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಆಗುವುದಾದರೆ ಕಲ್ಲು ಬಲಗಡೆಗೂ, ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೂ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆನ್ನಲಾಗದ ಈ ಆಚರಣೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ

'ಮರಾಠಿಗರು,'  ಅನ್ನಕ್ಕಿಂತಾ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ 'ಚಪಾತಿ' ಯನ್ನು  ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.  'ವಡಾ ಪಾವ್' (ಬೋಂಡಾ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್,  ಅಥವಾ ಪಾವ್)'  ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಿಂಡಿ. 'ಜುಣ್ಕಾ ಭಾಕರ್ ತಿಂಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು'  ಮುಂಬೈನಗರದ  ಬಹಳ ಕಡೆ ಇವೆ.
  'ಕಾಳವಠಾಣ' 
  'ಉಸಳ್,'
  'ಮಿಸಳ್', 
 'ಅಕ್ಕಿ ವಡೆ',
  'ಥಾಲೀ ಪೀಟ್,'
  'ವರಣ್ ಬಾತ್ ' (ತೋವೆ),  ಹೀಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ತಿಂಡಿ-ತಿನಸುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

'ಉಪವಾಸಾಚರಣೆಗಳು'  ಮರಾಠಿಗರ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು
ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅನೇಕ ತಿಂಡಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಕೆಲವು ಖಾನಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
 'ಸಾಬುದಾಣ ವಡ', ಮತ್ತು  'ಸಾಬುದಾಣ ಕಿಚಡಿ',
 'ಶೇಂಗ್ ದಾಣೆ',
 'ರಾಜ್ ಗಿರಾ',
 'ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ',
 'ಸುವರ್ಣ ಗೆಡ್ಡೆ',
 'ಗೆಣಸು', ಇತ್ಯಾದಿ

'ಉಪವಾಸದ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳು'
'ಧಾನ್ಯ',  'ತರಕಾರಿ'ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, 'ಉಪವಾಸ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳನ್ನೂ 'ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ' ಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳಲ್ಲದವರಿಗೆ, (ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ) ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಉಪವಾಸದ ಬಿರ್ಯಾನಿ' ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

'ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ'
 'ಹೋಳಿಗೆ', (ಪೂರಣ್ ಪೋಳಿ)
 'ಆಳೂ ವಡೆ', (ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ತಿಂಡಿ)
 'ಕರಂಜಿ' (ದೀಪಾವಳಿಗೆ)
 'ಉಕ್ಕುಡಿ ಚೆ ಮೋದಕ್'  (ಅಕ್ಕಿ ಮೋದಕ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ)
 'ಶ್ರೀಖಂಡ್'  (ಗುಡಿಪಾಡ್ವ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ)
 'ಬೂಂದಿ', (ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ)

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಬತ್ತೀಸ್ ಶಿರಾಲಾ'

'ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬ'

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ,  'ಬತ್ತೀಸ್ ಶಿರಾಲಾ', 'ಪುಣೆನಗರ' ದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ  'ಸಾಂಗ್ಲಿ'  ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು. ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ  ಹಿಡಿದು ತಂದು, ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ಬಳಿಕ,  'ದೇವಿ ಮಂದಿರ' ದಿಂದ ನಾಗರ ಹಾವುಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.  ಕೊನೆಗೆ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಂದಿದ್ದರೋ  ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು   'ಬಿ. ಬಿ.ಸಿ ಟೆಲಿವಿಶನ್'  ನಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಿ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ  ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಹಾಗಾಗಿ  ನಾಗರ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ 'ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಛಾಪು'  ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಹಬ್ಬಗಳು
ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್

ಮುಂಬಯಿ-ಅಹ್ಮೆದ್ ನಗರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ,  'ಮುಂಬಯಿ'ನಿಂದ ೧೫೪ ಕಿ. ಮೀ. 'ಅಹ್ಮೆದ್ ನಗರ್' ನಿಂದ  ೧೦೧ ಕಿ. ಮೀ. ಹಾಗೂ 'ಪುಣೆ'ಯಿಂದ  ೧೬೪ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ  ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್ ಇದೆ.  ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ', ಹಾಗೂ ಅನೇಕ 'ಜಲಪಾತಗಳ ಭವ್ಯ ದೃಷ್ಯ'. ೭೦೦ ಮೀ ಎತ್ತರದ  'ಹಸಿರು ಘಾಟ್'. ಪುಣೆ-ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಮಾಲ್ ಸೆಜ್ ಘಾಟ್ 'ನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು 'ಖಂಡಾಲ' ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೋಗಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ,  ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಕಾಗಿನೆಲೆ

ಕಾಗಿನೆಲೆ  ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ಯಾಡಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಇದ್ದು , ಹಾವೇರಿಯಿಂದ 9 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.   ಇದು ಕನಕದಾಸರ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಆದಿಕೇಶವನ ನೆಲೆಬೀಡು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪರಗಣೆಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಂಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 15 ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ 10 ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರ ಆಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬನವಾಸಿಯು  ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಇದೂ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲಕಾಲ ಇದು ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಭುವನೈಕಮಲ್ಲ ದತ್ತಿ-ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರು ಬೆಟ್ಟೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನವಿತ್ತರು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಮನೀ ಸುಲ್ತಾನರು ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆ ಬುಕ್ಕನಿಂದ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಇದು ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಒಂದು ಪರಗಣೆಯಾಗಿ ಸುಭೆಯಾಗಿ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಕ ಇದರ ಢಣಾಯಕನಾಗಿ ವಿಜಯನಗರದ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿದ್ದ.  ವಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನ ಇದನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಆಗ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಬಂಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದನೆಂದು (1573) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಾಪುರದ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಮುಸ್ತಫಾಖಾನನ ದಾಳಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ಕೋಟೆಕೊತ್ತಳಗಳು ನಾಶವಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಂದೆ ಇದು ಸವಣೂರ ನವಾಬರ, ಅನಂತರ ಮೊಗಲರ, ವಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರ, ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಅಂಕಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ 
ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅನೇಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಆಂಡಯ್ಯ ಮತ್ತು ಕನಕದಾಸರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಣ್ಣನೆಯನ್ನು ಚಾಳುಕ್ಯರ ಮತ್ತು ಯಾದವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ 
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಜೈನ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ, ವೀರಶೈವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮ ಇದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ-ಇಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಗುಡಿ, ಗೋಪುರಗಳು. ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ, ಆದಿಕೇಶವ, ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರ, ವೀರಭದ್ರ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ, ಬಸವಣ್ಣ, ಆದಿಶಕ್ತಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಆದಿಶಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನಳಿದು ಮಿಕ್ಕವೆಲ್ಲ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಆದಿಕೇಶವ, ನರಸಿಂಹ. ಮಣ್ಣುಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಕಾರದೊಳಗೆ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ ಗೋಚರಿಸುವುದು ನರಸಿಂಹ ಮಂದಿರ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕನಕದಾಸಬಾಡ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನಂತೆ. ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿ 1 1/2 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಹೊರಟ ಶರಣರ ಗುಂಪು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಂಗಮನಾಥ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕನಕದಾಸನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಸುಮಾರು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಅನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ನಿಂತುಹೋದುವು.

ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ "ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ" ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಪ್ರಾಧಿಕಾರ

ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ವಿಶ್ವದ ವಿಶೇಷ ದಾಖಲೆಯಾದ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ (ತೂಗು ದೀಪ)

ಸನ್, ೨೦೦೯ ರವರೆವಿಗೂ ’ಒಮಾನ್ ದೇಶದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಬೂಸ್ ಮಸೀದಿ’ಯ ತೂಗುದೀಪ, ವಿದ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಈಗ ’ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ತೂಗುದೀಪ’ ಆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ ದೀಪಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಶೃಂಗಾರದಿಂದ ಅಪ್ರತಿಮವಾಗಿದೆ. ’ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದೇಶ’ದಿಂದ ತರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಲಕ್ಷ ’ಸ್ವರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಹರಳುಗಳು’ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ’ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ಗಳು’ ಸ್ವಪ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹರಳುಗಳು ಬೆಳಕನ್ನು ವಕ್ರೀಭವಿಸುವುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತ, ’ಝಗಮಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ’. ದೀಪದ ಚೌಕಟ್ಟು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತುತಾಮ್ರದ ಲೇಪನ ಹೊಂದಿವೆ. ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುವ ಇಟಲಿಯ ಗಾಜಿನ ಫಲಕ, ಹಾಗೂ ಕೊಳವೆಗಳು ದೀಪದ ಮೆರುಗಿನ ವೈಭವವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೂಗುಬಿಟ್ಟಿರುವ ದೀಪ, ಸುಮಾರು ೧೦ ಮೀ. ವ್ಯಾಸ, ೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಹಾಗೂ ೯ ಮೀ. ಟನ್ ತೂಕವಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ’ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ಗಳು’, ಸುಮಾರು ೬ ಮೀ. ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ೧೦ ಮೀ. ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ’ಅಭುಧಾಬಿಯ ಮಸೀದಿ’ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೂಗುದೀಪದೊಳಗೆ ಇಳಿದು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಏಣಿಯೊಂದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ದಾಖಲೆಗೆ ಅಣಿಯಾಗಿದೆ
ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶದ ಕೈರೋದಲ್ಲಿರುವ ’ಹಸನ್ ಆಲ್ ಶರ್ಬತ್ಲೀ ಮಸೀದಿ’ ಯೊಳಗೆ ೧೭.೭ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ೧೭.೬ ಮೀ.ವ್ಯಾಸದ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್ ನ್ನು ತೂಗುಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಸನ್, ’೨೦೧೧ ರ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ’ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ತೂಗುದೀಪ ’ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗೆ ಚುನಾಯಿತವಾದರೆ’, ’ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಶ್ಯಾಂಡ್ಲಿಯರ್’ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದ್ವಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ

ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯು ಅಬು ಧಾಬಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವ,  'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದ್ವಾರ',  ೧೨.೨ ಮೀ ಎತ್ತರ, ೭ ಮೀ. ಅಗಲ, ಹಾಗೂ ೨.೨ ಟನ್, ತೂಕವಿದ್ದು ದೂರದಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಗಾಜುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಸೂತಿಯ ಕೆಲಸವಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಹರಳುಗಳು ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಗಾಜಿನೊಳಗೆ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಿಮಾಡಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಲೆಬಾಗಬೇಕು. ಎರಡುಪದರಗಳ ಗಾಜಿನ ಹಲಗೆಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ 'ಲೇಸರ್ ಕಿರಣ'ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಪದರದಲ್ಲಿ 'ಮನಮೋಹಕ  ಕುಸುರಿಕೆಲಸ'  ನಡೆದಿದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊರೆದು ರಂಧ್ರಮಾಡಿದನಂತರ ಅದರೊಳಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ 'ಗೋಂದಿನ ಉಪಯೋಗ' ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಮುಗಿದಬಳಿಕ ಅ ಎರಡೂ  ಪದರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಆಂಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಗೋಂದಿನ ಪದರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನವಿಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ಕೋನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಎರಡು ಪದರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

'ಇಜ್ನಿಕ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್'

'ಮಸೀದಿ'ಯ ಒಳ ಭಾಗದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ 'ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ' ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ 'ಇಜ್ನಿಕ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು.ಟರ್ಕಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವನ್ನು, ಒಟ್ಟು  ೮೦ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 'ಇಜ್ನಿಕ್' ಎಂಬ ಟರ್ಕಿದೇಶದ ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನಲ್ಲಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಅನತೋಲಿಯ)ದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಈ ಅಧ್ಬುತ ಕಲೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಇತರ ಬಣ್ಣಗಳ 'ಟೈಲ್ಸ್' ಜೊತೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ಜಾಣ್ಮೆಯೇ  ಇದರ ಮರ್ಮ. ಈ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ  ಬಣ್ಣಗಳ ಟೈಲ್ ಗಳ  ಬಳಕೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕಲೆ ಮೆಚ್ಚುವಂತಹದು. ಇಂತಹ 'ಭವ್ಯ ಪಾಟರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್' ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ 'ಇಸ್ಟಾನ್ಬುಲ್' ನಗರದ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 The Official Sheikh Zayed Grand Mosque Center Website
 The Shaikh Zayed Grand Mosque 
 The Official Abu Dhabi Tourism Authority Website
ಸದಲಗಾ

ಸದಲಗಾ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ.

ಸದಲಗಾದಲ್ಲಿನ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳು
ಸದಲಗಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು  ೬ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ.

1) 1008 ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಕಲ್ಲಿನ ಬಸದಿ)

2)  1008 ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರಪ್ರಭು ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಗುಂಪಾ ಬಸದಿ).

3)  1008 ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ದೊಡ್ಡ ಬಸದಿ).

4)1008 ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಆಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ).

5)1008 ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಶಿಖರ ಬಸದಿ).

6)1008 ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಂದಿರ(ಕುಪ್ಪಾನಟ್ಟೆ ತೋಟ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ತಾಲೂಕು
ಎಮ್. ಎ. ಎನ್. ಪ್ರಸಾದ್

ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಸಾದ್, ಎನ್ನುವ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರುಳ್ಳ, ಎಮ್.ಎ.ಎನ್.ಪ್ರಸಾದ್ ರವರು, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತರು. ’ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ,ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ’ಯಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿ,ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ, ಕೆ.ಮಂಜುನಾಥಯ್ಯ, ವಸಂತ್, ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಮಂಜುನಾಥ್, ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಮುಂತಾದವರು, ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಯೋಗದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ' ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು 'ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ,' 'ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಂಗಮಂಚ'ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನಾಟ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಂದರ್ಶನ, ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ವರಮಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಸ್ವಯಂನಿರ್ಭರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಾಗಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ,ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ್.ಪ್ರಸಾದ್ [೧] ’ಫಾರ್ಮಸಿ ವಿಜ್ಞಾನ’ದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಜೆಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಔಷಧಿಗಳ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಅವರು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ’ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತಿ ಪ್ರಸಾದ್
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಸಾದರ ಪತ್ನಿ, ಭಾರತಿ ಪ್ರಸಾದ್, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ ಮಹಿಳಾ ವಲಯದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ
ಪ್ರಸಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ' ಹಾಗೂ 'ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ'ಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ’ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್’ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ’ನೇಸರು ಪತ್ರಿಕೆ’ ಯ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
"ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜೆ", ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ೨೦೧೧ ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ,

ವಿಠಲ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವಿಠಲ ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಮುಂಬಯಿಯ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರು.

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ
ಎಮ್.ಎ.ನಾರಾಯಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ ವಿರಚಿತ, 'ಸುಮ ಸಂಚಯ'ವೆಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ೨೮,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೫ ರಂದು, ಮುಂಬಯಿನ ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು.

೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ
ನೇಸರು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಬರಹಗಳು
 ನೇಸರು,ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೦೧೭,  
 ನೇಸರು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೧೭, 
 ನೇಸರು, ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆ. ಪು.೬,೭,೮,

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಮುಂಬಯಿ
ದಿನಾಂಕ

ಒಂದು ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿನ ದಿನಾಂಕವು ಒಂದು ಪಂಚಾಂಗ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದ ಉಲ್ಲೇಖ. ದಿನಾಂಕವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಪದನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ದಿನಾಂಕಗಳ ನಡುವಿನ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಬಹುದು.

ಪಂಚಾಂಗಗಳು
ದಿನಗಳು ಕನಕದಾಸರು
ಸೋನು ನಿಗಮ್

ಸೋನು ನಿಗಮ್ (೩೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೩) ಪಂಜಾಬಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. ಹಲವಾರು ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಆಧುನಿಕ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ' ಎಂಬ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ಸೋನು, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಜೀವನದಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.

ಜನನ ಮತ್ತು ಮದುವೆ 
ಸೊನು ನಿಗಮ ಅವರು, ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದ ಅಗಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಿಗಮ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ನಿಗಮ್‍ ಇವರಿಗೆ  30 ಜುಲೈ 1973 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ನಿಗಮ್  ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫, ೨೦೦೨ರಂದು  ಒಂದು ಬಂಗಾಳಿ ಕುಟುಂಬದ ಮಧು ರೀಮಾ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ಒಂದು

ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ೧ (1)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಎರಡು

ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆ ೨ (2)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಮೂರು

ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆ ೩ (3)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ನಾಲ್ಕು

ನಾಲ್ಕು ಸಂಖ್ಯೆ ೪ (4)

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Marijn.Org on Why is everything four?
 A few thoughts on the number four , by Penelope Merritt at samuel-beckett.net
 The Number 4
 The Positive Integer 4
 Prime curiosities: 4

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಐದು

ಐದು ಸಂಖ್ಯೆ ೫ (5)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಆರು

ಆರು ಸಂಖ್ಯೆ ೬ (6).ಇದು ೫ ಮತ್ತು ೭ ರ ನಡುವಿನ ಅಂಕೆ.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಏಳು

ಏಳು ಸಂಖ್ಯೆ ೭ (7)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಎಂಟು

ಎಂಟು ಸಂಖ್ಯೆ ೮ (8)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಒಂಬತ್ತು

ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ೯ (9)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ನೂರು

ನೂರು ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೦ (100)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಐನೂರು

ಐನೂರು ಸಂಖ್ಯೆ ೫೦೦ (500)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಸಾವಿರ

ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೦೦ (1000)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಲಕ್ಷ

ಲಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೦೦೦೦ (100000)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಕೋಟಿ

ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೦೦೦೦೦೦ (10000000)

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್

'ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್' ರವರು, 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ', ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ದಶಕದಿಂದ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ’ಪ್ರಯೋಗ ರಂಗ ತಂಡ’ದ ಮೂಲಕ ಅವರು ೮೦ ರದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕ'ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ, 'ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿ, 'ಪದಾಧಿಕಾರಿ'ಯಾಗಿ, ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಓಂದಾಸರು', ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಘಕ್ಕೆ, 'ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಲಭಿಸಿತು.  ತನ್ನ ’ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವವ’ನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘವು, ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನಗರಗಳ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದೆ.

'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಪತ್ರಿಕೆ', ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಪತ್ರಿಕೆ', ಸಂಘದ ಮುಖಪತ್ರಿಕೆ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಿನೆಮಾ ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು  ಲಭಿಸಿವೆ. ಉದಯವಾಣಿಯ ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ’ದಂಗೆ’ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿಕಾಸರಗೋಡಿನ  ಕರಾವಳಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಂಘಟನೆಗಾಗಿ, 'ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ'ಯ,'ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ, ’ಜ್ಞಾನ ಮಂದಾರ’ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಕಾಡಮಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ' ರಾಗಿ 'ಸಮಾಜ ಸೇವೆ'ಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಓಂದಾಸರ ಸಿದ್ಧಿ-ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದಂತಿವೆ.
 'ಕಲಾರಂಗ ಬೆಳಗಾಂವಿ'
 'ಕಣ್ಣಂಗಾರ್ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ ಸಭಾ, ಮುಂಬಯಿ'
 'ತುಳು ವೆಲ್ಫೇರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್,ಡೊಂಬಿವಲಿ'
 'ಮೊಗವೀರ ಯುವಕ ಸಂಘ' ಮುಂಬಯಿ,
 'ಯಕ್ಷ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗ,ಮುಂಬಯಿ'
 'ಚಾರ್ಕೋಪ್ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಳಗ', ಮುಂಬಯಿ,
 'ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಮೊದಲಾದ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.
 'ಹೆಜಮಾಡಿಯ ವೀರ ಮಾರುತಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ'ಯ, 'ಮುಂಬಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
'ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ  ಲಭ್ಯವಾದ, 'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'
'ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕತೆಗಾರ', 'ಸಂಘಟಕ','ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್' ರವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ’ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಲಭಿಸಿದೆ. 'ಸಿಂಗಪುರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ',  ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ’ಹೃದಯವಾಹಿನಿ ಪತ್ರಿಕೆ', ಹಾಗೂ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ'ಯ  ಜಂಟಿ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ  ನವೆಂಬರ್, ೨೭ ಮತ್ತು ೨೮ ರಂದು ಎರಡುದಿನಗಳ ಕಾಲ ’ಸಿಂಗಪುರದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಭಾಗೃಹ’ದಲ್ಲಿ ’೭ನೇ, ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮ್ಮೇಳನ’ ನಡೆಯಿತು. ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನುಗುರುತಿಸಿ,ಮುಂಬಯಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, 'ಓಂದಾಸ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್'  ರವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ’ಡಾ.ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ'ನವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವ, 'ಗೋವಿಂದ ಎಮ್.ಕಾರಜೋಳ,' ಸಿಂಗಪುರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಡಾ. ವಿಜಯಕುಮಾರ್,' ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದೃ', ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ವಾಹಿನಿಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ, 'ಕೆ.ಪಿ.ಮಂಜುನಾಥಸಾಗರ್', ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಹಾಜರಿದ್ದರು.
 ನವೆಂಬರ್,೨,೨೦೧೪ ರಂದು, 'ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ್' ನ, 'ಗಿರಿಜಾ ಪಯ್ಯಡೆ ಸಭಾಗೃಹ'ದಲ್ಲಿ 'ಓಂದಾಸ್ ಕಣ್ಣಂಗಾರ್' ರವರಿಗೆ ಶಾಲು,ಸ್ಮರಣಿಕೆ,ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳನ್ನಿತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಗಣ್ಯರು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'
ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್

ಜನನ -೧೮೩೩-ಮರಣ -೧೮೯೬ 
 
ಇಂದು ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ರ ಹೆಸರನ್ನು ಅರಿಯದವರು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಹೆಸರು ಅಷ್ಟು ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇಷ್ಟು ಸುಪರಿಚಿತನಾಗಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಮಾನವಕುಲದ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವರಿಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟದ್ದು. ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದವರು. ಅವರು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು.
೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ನೈಟ್ರೊಗ್ಲಿಸರಿನ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತು ಸಿಡಿದು ನಾಶವಾದಾಗ ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ದುಂದು ವೆಚ್ಚಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬೇಕೆಂದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಬದುಕೂ ಅವರ ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಇಂಬಾಗಿತ್ತು.
ಪಟ್ಟು ಬಿಡದೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಕೊನೆಗೂ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲನೆಯ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತು ಡೈನಾಮೈಟ್ ಅನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾದರು. ತಾವು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಡೈನಾಮೈಟ್ ಗೆ ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲೂ, ೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ ಸಂ. ರಾ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಪೇಟೆಂಟ್ (ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಪಡೆದರು. ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲನೆಯ ಹೊಗೆರಹಿತ ನೈಟ್ರೊಗ್ಲಿಸರಿನ್ ಪೌಡರ್ ಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಬಾಲಿಸ್ಟೈಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರು. ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ರಶಿಯದ ಬಕು ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾದ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಅವರು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸಿದರು.
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅಂತಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾನವಕುಲದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ, ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕ ನೀಡಲು ಕೊಡಮಾಡಿದರು. ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.
ವಿಜ್ಞಾನ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರ), ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಶಾಂತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರಿಗೋಸ್ಕರ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನೀಡಲಾಗುವ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ರ ಕೊಡುಗೆ.
ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನೋಬೆಲ್ ಏಕಿಲ್ಲ?
ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಗಣಿತ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕನಾದ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೋಬೆಲ್ ಅವರ ಪ್ರೇಯಸಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಬ್ಬ ಗಣಿತಜ್ಞನ ಜೊತೆ ಹೋಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣವಿದೆ. (ಅನೇಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮೆಚ್ಚಿದ ಗಣಿತಜ್ಞ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಮೂಲದ ಗೋಸ್ಟಾ ಮಿಟ್ಟ್ಯಾಗ್ ಲೆಫ್ಟ್ಲರ್). ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗಣಿತಜ್ಞರ ಮೇಲಿನ ಕೋಪದಿಂದ ನೋಬೆಲ್ ಅವರು ಗಣಿತ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ನೀಡಕೂಡದೆಂದು ತಮ್ಮ ಉಯಿಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಅವರ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವವು ಸಹ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.

ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ

ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ ಎಂಬುದು  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಈ ಬಡಾವಣೆ ನಗರದ ಹೊರವಲೆಯದ ಹೊರವರ್ತುಲರಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮಹಾವಿಧ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹತ್ತಿರದ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ, ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ, ನಾಗರಭಾವಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ

ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ ಎಂಬುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಈ ಬಡಾವಣೆ ನಗರದ ಹೊರವಲೆಯದ ಹೊರವರ್ತುಲರಸ್ತೆಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿಧ್ಯಾನಿಲಯ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹತ್ತಿರದ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ, ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ, ನಾಗರಭಾವಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶಕಲ್ಯಾಣಮಂಟಪವಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ

ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ ಎಂಬುದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಈ ಬಡಾವಣೆ ನಗರದ ಹೊರವಲೆಯದ ಹೊರವರ್ತುಲರಸ್ತೆಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿಧ್ಯಾನಿಲಯ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹತ್ತಿರದ ಬಡಾವಣೆಗಳು , ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ, ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿನಗರ, ನಾಗರಭಾವಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ವೈಜನಾಥ್ ಬಿರಾದಾರ್

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರನಟ. ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ. 'ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಅಕ್ಕ', 'ಹುಲಿಯಾ', 'ಮಠ', 'ಲವ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಸೇರಿದಂತೆ 360ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಲಂಬಾಣಿ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯ 'ಹ್ಯಾಂಗ್ ಟು ಡೆತ್' ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಳು ಮುಂದಲೆ, ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆದರಿದ ಕೂದಲು, ಬಡಕಲು ದೇಹ, ಕೀರಲು ದನಿ - ಇದು ಬಿರಾದಾರರ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಚಹರೆ

ಜೀವನ

ಜನನ 
ವೈಜನಾಥ ಬಿರಾದಾರ ಅವರು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೇಂಪುರದಲ್ಲಿ ಬಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ನಾಗಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟರು.

ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು 
ನಂತರ ನಾಟಕದ ಗೀಳು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು.

ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕದ ಅಪ್ಪಾಸಾಬ್ ಅವರ ನಾಟಕ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ 
ಎಂ.ಎಸ್. ಸತ್ಯು ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಬರ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. 'ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ', 'ಅಕ್ಕ', 'ಹುಲಿಯಾ', 'ಮಠ', 'ಲವ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್' ಸೇರಿದಂತೆ 360ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಲಂಬಾಣಿ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯ 'ಹ್ಯಾಂಗ್ ಟು ಡೆತ್' ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುಡುಕ, ಭಿಕ್ಷುಕ ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟದ್ದು ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ 'ಕನಸೆಂಬೋ ಕುದುರೆಯನೇರಿ' ಸಿನಿಮಾ. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸ್ಪೇನ್‍ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ವೈಜನಾಥ ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. ಅವರು ಜಯಭೇರಿ (1989) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಏಕಲವ್ಯ (1990), ಅಜಗಜಾಂತರ (1991), ಸೂಪರ್ ನನ್ನ ಮಗ (1992), ಶಿವಣ್ಣ (1993), ಶ್ (1993), ದೊರೆ (1995), ಓ ಮಲ್ಲಿಗೆ (1997) ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ), ಎಲ್ಲರಂತಲ್ಲ ನನ್ನ ಗಂಡ (1997), ಎ: ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಚಿತ್ರ (1998), ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ (1999), ತವರಿಗೆ ಬಾ ತಂಗಿ (2002), ನಂದಿ (2002), ಅಭಿ (2003), ಕಿಚ್ಚ (2003), ಸುಂಟರಗಾಳಿ (2005), ಮಾತಾ (2006), ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ (2006), ಮಠದ ಮಠದ ಮಲ್ಲಿಗೆ (2007), ಉಪ್ಪಿ 2 (2015) ಮತ್ತು ದನ ಕಾಯೋನು (2016). ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಇಂಡಿಯಾ ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ ಕನಸೆಂಬ ಕುದುರೆಯನೇರಿ (2010) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
2023ರಲ್ಲಿ "90 ಬಿಡಿ ಮನೆಗೆ ನಡಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಟರಾಗಿ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವ 
ಸ್ಪೇನ್‍ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೧ರ ಸಾಲಿನ “ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ 'ಕನಸೆಂಬೋ ಕುದುರೆಯನೇರಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
ಬಿರಾದಾರ್ ಅವರಿಗೆ 2014ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಕರ 
 
 http://www.imagineindia.net/eng/News/News.php?id=4372258745143051847  

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಸುಮನ್ ನಗರ್‍ಕರ್

ಸುಮನ್ ನಗರ್ಕರ್ ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು:

 ನಮ್ಮೂರ_ಮಂದಾರ_ಹೂವೆ_(ಚಲನಚಿತ್ರ)
 ಹೂಮಳೆ
 ಮುಂಗಾರಿನ ಮಿಂಚು

ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ನಟಿಯರು
ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಲಿಂಗ

ಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎಂದು ಭೇದ ಮಾಡುವದು. ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಿ xx ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಜೀವಿ xy ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂತನಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಅವಶ್ಯಕ.

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾನವರು ಲೈಂಗಿಕವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು ಅದು ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಲ್ಲದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುವರು ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ಲೈಂಗಿಕದಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮೊಕದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ದೇಹದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಬಹುದು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪಡೆಯಿರಿ. ರಿಸರ್ಚ್ ಬೈ ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ, ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸಲು ಅವ್ರು ಹೆದರುತ್ತಾರಂತೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಕೊಬ್ಬಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೆಕ್ಸ್ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವ್ರ ದಡೂತಿ ಆಕೃತಿ ಸಂಭೋಗದ ವೇಳೆ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ ೫೦% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗದ ವೇಳೆ ಇದು ನಾಚಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸಂಗಾತಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಎಂಬ ಭಯ ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೆ ಎನಾಗುತ್ತೆ ?

ಶೇಕಡಾ 29ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 23ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸೆಕ್ಸ್ ನಿಂದ ದೂರವಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಬ್ಬು‌, ಮಹಿಳೆಯರು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್

ಕರ್ನಲ್ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್   (1970 ರ ಜನವರಿ 29 ರಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಸಲ್ಮಾರ್  ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.) ಅವರು ಅಥೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2004 ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಶೂಟರ್(ಗುರಿಕಾರ) ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ವೈಯಕ್ತಿಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಿಚರ್ಡ್ರವರ ನಂತರ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾರ್ಮನ್ ರವರು 1900 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ 

2004 ರ ಅಥೆನ್ಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾದ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್ ಮಕ್ಟುಮ್ ರವರ 144 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳ ಎದುರು  135 ಪಾಯಿಂಟ್(ಅಂಕ) ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಐದನೇಯದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.   ಹ್ಯಾಕನ್ ಡಾಲ್ಬಿ (138) ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಗ್ ಜೆಂಗ್ (137) ರವರಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲ್ಡ್ಮರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಜ್ ರವರು ಗಳಿಸಿದ್ದ 135 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳು ರಾಥೋಡ್ ರವರ ಪಾಯಿಂಟ್, ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದವು. ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 46, 43 ಮತ್ತು 46 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ಫೈನಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ  ಅಲ್ ಮಾಕ್ಟುಮ್ ರವರ 45 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಾಥೋಡ್ ರವರು 44 ನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಅವರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶೂಟಿಂಗ್  ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೈಫೋಟಿಯುತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಥೋಡ್ ರವರು 2008 ರ ಬೀಜಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 15 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ಈಗ ಅವರು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪುಣೆಯ ಖಡಕ್ವಾಸ್ಲಾದಲ್ಲಿರುವ  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಕಾಡಮಿ (N.D.A) ಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆಗಳು 
 2003-2004 - ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 2004-2005 - ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ  (ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ).
 ರಾಥೋಡ್ ರವರಿಗೆ ಪದ್ಮ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
 ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಮೆಡಲ್  (AVSM), ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.  
 ರಾಥೋಡ್,ಚೀನಾದ  ಬೀಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ  2008 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವಜ ಹೊತ್ತವರಾಗಿದ್ದರು.

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 
ರಜಪೂತರ ಪಟ್ಟಿ
ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ದರ್ಜೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದು AVSM ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ರಾಥೋಡ್ ರವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಸುಬೇದಾರ್ ದರ್ಜೆಯ JCO  ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಗೈದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ AVSM ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಮಾಡಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 "ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ " , ನಂ 55 ಆನ್ ಟೈಮ್ ’ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ "100 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಥ್ಲೇಟಿಕ್ ಟು ವಾಚ್"
 ವೆಬ್ ಲಾಗ್ ಮ್ಯೇನ್ ಟೇನ್ಡ್ ಬೈ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ ಫಾರ್ ದಿ 2008 ಬೀಜಿಂಗ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
 ರಾಜ್ಯವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್ ಇಮೇಜಸ್ ಅಂಡ ವಿಡಿಯೋಸ್ 

1970ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು
ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ಭಾರತದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟವರು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು
2006 ರ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
2004ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
2008 ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಸ್ವೀಕೃತರು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ರಾಥೋಡ್
ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶೂಟರ್ ಗಳು
ಅರ್ಜುನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು
ಜೈಸಲ್ಮಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಚೇತರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಚೇತರಿಕೆ ಪದವು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಿಗಳು ರೋಗ, ಗಾಯ, ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಗುಣಹೊಂದುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ದೈಹಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ

ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್

ಕಣ್ಣಿನ 'ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯತೆ'ಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್ ರವರು, 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿಯೆಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನೇ ಜರಿಯುತ್ತಾ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ದುಃಖಮಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅನೇಕರಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಧಿಯ ಶಾಪವೆಂದು,ಗೊಣಗದೆ, ಆ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು, ಅವರಂತೆ ದುಃಕ ತಪ್ತರಾದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಜೀವನ ಸಂಘಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ 'ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್' ರನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯಬೇಕಾದದ್ದು  ಬಹಳವಿದೆ. ಮೊದಲು ಅವರು, 'ಬಿ.ಎ.ಪದವಿ'ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. "The Best All Rounder Student" ಉಪಾಧಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸನ್, ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಯಾಣದ, ರೋಹ್ತಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ, ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ, 'ವೈಶ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ, ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು, 'ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ'ದಲ್ಲಿ 'ಎಮ್.ಎ. ಪದವಿ'ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಮವಾಗಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ, 'ಅಂಧರ ಅನೇಕ ತರಪೇತಿ ಕಮ್ಮಟ' ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಸನ್. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರಂತೆಯೇ ಅಂಧತ್ವದ ಅಭಿಶಾಪದಿಂದ ನೊಂದ ೮ ಜನ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ಸೇರೆ, 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ 'ಮಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ ಸಂಸ್ಥೆ'  ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮತ್ತು 'ಮಧು ಸಿಂಘಾಲ್' ರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬರತೊಡಗಿದವು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು
 ಸನ್. ೨೦೦೮ ರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, 'ಅಪಂಗರಿಗೆ ಸಹಾಯ,' ಮತ್ತು 'ಆತ್ಮ ನಿರ್ಭರತೆ'ಯನ್ನು ತುಂಬಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ನೆರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',ಯನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಜನ