Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ವೇದಸುಧೆ

ವೇದಸುಧೆ ವೇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು, ಆಡಿಯೋ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಲ ತಾಣ.

ಜಾಲತಾಣ  
ಬ್ಲಾಗ್ 

ಸತ್ಯದ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ "ವೇದಸುಧೆ" ತಾಣದಲ್ಲಿ ನ ಒಂದೆರಡು ತುಣಕುಗಳು ಓದುಗರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಣವನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿ

೧] ಯೂಯಂ ತತ್ ಸತ್ಯಶವಸ ಆವಿಷ್ಕರ್ತ ಮಹಿತ್ವನಾ| ವಿಧ್ಯತಾ ವಿದ್ಯುತಾ ರಕ್ಷ: || 
ಋಕ್-೧.೮೬.೯
ಸತ್ಯಶವಸ = ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಹೊಂದಿರುವ ಧೀರರೇ, ಯೂಯಂ=ನೀವು, ಮಹಿತ್ವನಾ= ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ  ತತ್= ಅದನ್ನು [ಸತ್ಯವನ್ನು] ಆವಿಷ್ಕರ್ತ = ಆವಿಶ್ಕರಿಸಿರಿ.
ವಿಧ್ಯತಾ ವಿದ್ಯುತಾ ರಕ್ಷ: = ದುಶ್ಕಾಮನೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ಸೀಳಿ ಹಾಕಿರಿ

೨] ಮಾ ನೋ ದೀರ್ಘಾ ಅಭಿಶನ್ತಮಿಸ್ರಾ:
[ಋಗ್ವೇದ 2-27-14]
“ದೀರ್ಘವಾದ ಅಂಧಕಾರಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸದಿರಲಿ”

೩] ಸ್ವಯಂ  ವಾಜಿಸ್ತನ್ವಂ  ಕಲ್ಪಯಸ್ವ  ಸ್ವಯಂ ಯಜಸ್ವ|
ಸ್ವಯಂ ಜುಷಸ್ವ ಮಹಿಮಾ ತೇsನ್ಯೇನ  ನ  ಸನ್ನಶೇ|| 
[ಯಜು.23.15]
ಭಾವಾರ್ಥ: 
ತಾನೇ ಸ್ವತ:   ತಿಳಿವಳಿಕೆಬಯಸುವವನೇ, ಶರೀರವನ್ನು  ಸಮರ್ಥ ಗೊಳಿಸಿಕೋ,  ತಾನೇ ಸ್ವತ:  ಸತ್ಕರ್ಮ ಮಾಡು , ತಾನೇ ಸ್ವತ:  ಅನುಭವಿಸು ,  ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು  ನಿನ್ನದೇ,  ಬೇರೆಯವರಿಂದ  ಸಿದ್ಧಿಸದು

ಚುಟುಕು
ಅಂತರ ಜಾಲ ತಾಣಗಳು
ನಿಕೋಲಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್

ನಿಕೋಲಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್'(೧೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೪೭೩-೨೪ ಮೇ ೧೫೪೩) ಒಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಪೋಲೆಂಡಿನ ಇವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎನ್ನುವರು. ಇವರು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಯು ಒಂದು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಹ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಬಾಲ್ಯ 
ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್ ೧೪೭೩ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡಿನ ಥಾರ್ನ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವರ್ತಕನೊಬ್ಬನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.  ಈತನ ಪೂರ್ವಜರು ಪೋಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಜರ್ಮನರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ. 

ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್, ಕ್ರಾಕೋ ವಿಶ‍್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತವನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ, ಅನಂತರ ಇಟಲಿಯ ಬೊಲೋನಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಚರ್ಚಿನ ಕಾನೂನನ್ನೂ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಪಾದುವಾದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ೧೫೦೦ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಗಣಿತವನ್ನೂ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಲಿಸಿ ಪ್ರಷ್ಯಾದ ಫ್ರೌವೆನ್‍ಬರ್ಗ್‍ಗೆ ವಾಪಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕೆಥೀಡ್ರಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ.

ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ 
ಆಗ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಭೂಕೇಂದ್ರವಾದವನ್ನು ಈತ ನಿರಾಕರಿಸಿ ಸೂರ್ಯನೇ  ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು,  ಅದರ ಸುತ್ತು  ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ  ಗ್ರಹಗಳು  ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.  ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಭೂಮಿ ಒಂದೆಂದೂ ಸಾರಿದ.   ಎಂದು  ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ಸೂರ್ಯಕೇಂದ್ರವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಖಗೋಳಜ್ಞನೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.   ಕೋಪರ್ ನಿಕಸ್ . ಭೂಮಿ  ತನ್ನ  ಅಕ್ಷದ  ಸುತ್ತ  ತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದು .  ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ  ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡು  ಹಿಡಿದ.  

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಮ್ಮಿಂದ ಅಗಾಧ ದೂರಗಳಲ್ಲಿವೆಯೆಂದೂ ಈತ ಘೋಷಿಸಿದ. 

ವಿಷುವದ್ಬಿಂದುಗಳ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹೇಗೆ ಋತುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನೂ ಈತ ತನ್ನ ಡಿ ಅರ್ಬಿಯಂ ಸೋಲೆಸ್ಟಿಯಂ ರಿವೊಲ್ಯೂಷನಿಬಸ್ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಗ್ರಹಕಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವೃತ್ತಗಳೆಂದು ನಂಬಿ ಈತ ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಅಧಿವೃತ್ತಗಳ ವಾದವನ್ನೂ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಗ್ರಂಥ 1530ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ 1540ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅದರ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಇವನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು 1543ರಲ್ಲಿ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಮರಣ:ಮೇ.24, 1543). ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಕೂಡಲೇ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮುದ್ರೆ ಹಾಕಿತು. 
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು

(ನೋಡಿ- ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ)
ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್

ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕ. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ತುಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಗೌರಿ ಗಣೇಶ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಗಾಯಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ,ನಟರಾಗಿ, ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಸುವರ್ಣ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ -ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ
 ಉದಯ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ಮ  ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ
 ನಂದಿ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಫಿ

ನಟರಾಗಿರುವ  ಚಿತ್ರಗಳು
 ಗಾಳಿಪಟ  - 2008 ( ಕನ್ನಡ )

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ಮಾಓ ತ್ಸೆ ತುಂಗ್

ಚೇರ್ಮನ್ ಮಾವೊ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಮಾಓ ತ್ಸೆ ತುಂಗ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೬ , ೧೮೯೩ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೭೬), ಚೀನೀ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ಕವಿ, ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿ ಮತ್ತು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು, ಚೀನಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಚೇರ್ಮನ್ ಆಗಿ ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ೧೯೭೬ ಅವರ  ಮರಣದವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು 
ಅವರ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದ-ಲೆನಿನಿಸ್ಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ತಂತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮಾವೋವಾದಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದ-ಲೆನಿನಿಸಮ್-ಮಾವೋಯಿಸಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಶಾವೊಶನ್, ಹುನಾನ್ ನಲ್ಲಿ   ಶ್ರೀಮಂತ ರೈತನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು  ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೧೧ ರ ಸಿನ್ಹೈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ೧೯೧೯ ರ ಮೇ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಚಳುವಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. 

ಮಾವೋ ಪೆಕಿಂಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸಮ್-ಲೆನಿನಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ದಂಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದರು.ಕ್ಯುಮಿಂಟಾಂಗ್ (ಕೆಎಂಟಿ) ಮತ್ತು ಸಿಪಿಸಿ ನಡುವಿನ ಚೀನೀ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾವೊ ಚೀನಾದ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೈತರ ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದನು, ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ಸೋವಿಯತ್ನ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಭೂನೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಪಿಸಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು.
ಎರಡನೇ ಸಿನೋ-ಜಪಾನಿ ಯುದ್ಧ (೧೯೩೭-೪೫) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಸಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕೆ.ಎಂ.ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿದರೂ, ಜಪಾನ್ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾವೊನ ಪಡೆಗಳು ತೈವಾನ್ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ 
 ಏಷ್ಯಾ ಮೂಲ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ChineseMao.com: ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು 
ಪ್ರೊಫೈಲ್
ಮಾವೋವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾವೋ ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು 
ಮಾವೋ ತ್ಸೆ-ತುಂಗ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು (೧೯೧೭-೧೯೪೯)
ಮಾವೋ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
Mao Zedong Reference Archive at marxists.org
ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ವರ್ಲ್ಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್
ಸ್ಪಾರ್ಟಕಸ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಅಧಿಕೃತ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾವೋ ವಿವರ

ಕಾಮೆಂಟರಿ 
Discusses the life, military influence and writings of Chairman Mao ZeDong. 
What Maoism Has Contributed 
China must confront dark past, says Mao confidant
Mao was cruel – but also laid the ground for today's China
Comrade Mao – 44 Chinese posters of the 1950s – 70s
On the Role of Mao Zedong
Propaganda paintings showing Mao as the great leader of China
Remembering Mao's Victims
Mao Tse Tung: Leader, Killer, Icon
Mao's Great Leap to Famine
Finding the Facts About Mao's Victims
Remembering China's Great Helmsman
Did Mao Really Kill Millions in the Great Leap Forward? 

ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರು
ಚೀನಾ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ

ಸೃಷ್ಟಿ ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಪುರಾಣ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಕುರಾನ್
 ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ  ಮಹಾಭಾರತ ದಲ್ಲಿ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ವೇದ ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಋಗ್ವೇದ  ಯಜುರ್ವೇದ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ -- ಅದ್ವೈತ
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್
 ಸೃಷ್ಟಿ  ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ
ಮಹಾ ಸ್ಪೋಟ

ನೋಡಿ 
ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ 
ಮಹಾಭಾರತ 
ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ
ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಪುರಾಣ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಪುರಾಣಗಳು
 ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಖಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವಿಜ್ಞಾನ
ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು
ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನ

ವಿಶ್ವ ಕ್ಯ್ನಾನ್ಸರ್ ದಿನವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ  ೪ ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ

ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ಲೇಡಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಟ್ರ್ಯಾಂಪ್‌

ಲೇಡಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಟ್ರ್ಯಾಂಪ್‌ ೧೯೫೫ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಂದು ಆನಿಮೇಟಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 
 
 
 

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದು  ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ.ಸುಮಾರು ೪೨೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇದನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗಲಾಥಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗಲಾಥಿಯಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು  ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಸಮೀಪವಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.

ಸಸ್ಯ
ಇಲ್ಲಿ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯ ತೇವ ಭರಿತ ಅಗಲ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡು ಇದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು

ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು,ನಿಕೋಬಾರು ಪಾರಿವಾಳ, ದೈತ್ಯ ಏಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಪೋರ್ಟ್‍ಬ್ಲೇರ್ ನಿಂದ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೨೮೧.೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು ೧೫ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಕೊಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.so Mahatma Gandhi is very good man with doing good deeds

ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹವಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 The Mahatma Gandhi Marine National Park 
 11 Status of Coral Reefs of Mahatma Gandhi Marine National Park, Wandoor, Andamans by K Dorairaj and R. Soundararajan

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು ೪೬.೬೨ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಪರ್ವತವಿದೆ.ಇದರ ಎತ್ತರ ೧೨೫೭ ಆಡಿ.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು,ವೈವಿದ್ಯಪೂರ್ನ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ದೈತ್ಯ ಏಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮದ್ಯ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮದ್ಯ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೬೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‍ಗಳು. ಚಿಟ್ಟೆ ಜಿಂಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಉತ್ತರ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಉತ್ತರ  ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೧೧೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಾಗಿದ್ದು,ಡುಗಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಮುಂತಾದ ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿಗಳ ಅವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು,ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ರಾಣಿ ಝಾನ್ಸಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ರಾಣಿ ಝಾನ್ಸಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು ೨೫೬ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತ್ರೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Rani Jhansi Marine National Park ; UNEP-WCMC

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸ್ಯಾಡಲ್ ಪೀಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸ್ಯಾಡಲ್ ಪೀಕ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಕಾಡು ಹಂದಿ,ಆಂಡಮಾನ್ ಪರ್ವತ ಮೈನಾ,ಡಾಲ್ಫಿನ್‍ಗಳು,ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು,ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಮೊಸಳೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು
ಇಲ್ಲಿ ತೇವಭರಿತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅರಣ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು,ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿ ಭಾರತಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ದಕ್ಷಿಣ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗದ ಹ್ಯಾವ್‍ಲಾಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಕೇವಲ ೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಅಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹವಳ ಬಂಡೆಗಳಿವೆ. ಇದು ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆಯು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ೧.೬ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಆಗಿದ್ದು,ನವಿಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮಧ್ಯ ಚಿರನ್ ಅರಮನೆ ಇದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 http://forest.ap.nic.in/WL%20KBRP.htm 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮಹಾವೀರ್ ಹರಿಣ ವನಸ್ಥಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮಹಾವೀರ್ ಹರಿಣ ವನಸ್ಥಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಇದು ಜಿಂಕೆ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೩೭೫೮ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದ ನಡುವಿದ್ದು,ಇಡೀ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು,ಹೈದರಾಬಾದಿನ ರಾಜರಾಗಿದ್ದ ನಿಜಾಮರು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು.

ಛಾಯಾಂಕನ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮೃಗವನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮೃಗವನಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ೩.೬ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು,ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ.ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೩೫೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳಿವೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ
ಇದು ಪೂರ್ವಘಟ್ಟದ ಶೇಷಾಚಲಂ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೫೦ರಿಂದ ೧೧೩೦ ಮೀಟರ್‍ವರೆಗೆ ಎತ್ತರವಿದೆ.

ಸಸ್ಯ
ಈ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮತ್ತು ತೇವಭರಿತ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೭೪ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು

ಸುಮಾರು ೧೭೮ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಳದಿ ಕತ್ತಿನ ಬುಲ್‍ಬುಲ್, ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿರು ಪಾರಿವಾಳ ಇಲ್ಲಿಯ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಬೆನ್ನಿನ ರಣಹದ್ದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಣದಿದ್ದ ಆನೆಗಳು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಈಗ ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನಂದಫಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನಂದಫಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ೧೯೮೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಂದರೆ ೨೭°ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮಳೆಕಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

Official Website of Namdapha National Park 
Website of Namdapha created by the Nature Conservation Foundation 

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮೌಲಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮೌಲಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ,ಇದು ಅಪ್ಪರ್ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು,ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ನಾಮ್ದಫಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಂತರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಎರಡನೇ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ.

ಹೆಸರು 
ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಬಳಿಯಿರುವ ಮೌಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತದಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.ಮೌಲಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಎಂದು ಅರ್ಥ.ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಮರಗಳ ಕೆಂಪು ರಾಳದಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಭೂಗೋಳ
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸುಮಾರು ೪೮೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ದಿಬಂಗ್ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ,ಮೌಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಸೇರಿದೆ. 

ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ (ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2343 ಮಿಮೀ) ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನ ತೀವ್ರ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. 38 o C 15 o C ನಡುವೆ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತವು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಮೌಲಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವವು ಹಲವಾರು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಕರಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸುಮಾರು ೪೦೦ರಿಂದ ೩೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಕಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ದುರ್ಗಮ ರಸ್ತ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮನುಷ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ತನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಚಿರತೆ,ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ,ಹುಲಿ,ಪಾಂಡ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಒರಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಒರಾಂಗ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.ಸುಮಾರು ೭೮.೮೧ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಖಡ್ಗ ಮೃಗ,ಆನೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಖಡ್ಗ ಮೃಗಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಏಕೈಕ ಅವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನಾಮೇರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನಾಮೇರಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಶೋಣಿತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಡಿಬ್ರೂ-ಸೈಖೋವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಡಿಬ್ರೂ-ಸೈಖೋವ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ತೀನ್‍ಸುಕಿಯಾ ದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು ೩೫೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೧೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಜೈವಿಕ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ.ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಹಾಗೂ ಲೋಹಿತ ನದಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಿಬ್ರೂ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Dibru-Saikhowa National Park  - Dibru-Saikhowa Conservation Society
Dibru-Saikhowa National Park  - portal

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ವಾಲ್ಮೀಕಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಂಪಾರಣ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವ್ಯಾಘ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಈಗ ೨೦೦ ಹುಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

{ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು}
ಕಂಗೇರ್ ಘಾಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಂಗೇರ್ ಘಾಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಚತ್ತೀಸ್ಗಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರ ಮೂಲಕ ಕಂಗೇರ್ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕಿ ಈ ಹೆಸರು. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಗದೀಶಪುರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಇದು ದಟ್ಟಾರಣ್ಯಗಳು,ಜಲಪಾತಗಳು,ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು,ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ.ಇದು ಚತ್ತಿಸ್ಗಡ ರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾದ ಬಸ್ತಾರ್ ಮೈನಾ ಹಕ್ಕಿಯ ತವರು ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ.ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯಾನವು ವೈವಿದ್ಯಪೂರ್ಣ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ,ಅರಣ್ಯ, ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳೂ,ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇದ್ದು ಜೀವವೈವಿದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.ಇದರೊಳಗೆ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗದವರೂ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 cave-biology.org Cave biology (biospeleology) in ಭಾರತ
 kvnp.in  Kanger Valley National Park
 National Cave Research and Protection Organization, India

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಇಂದ್ರಾವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಇಂದ್ರಾವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. Iಇದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಇಂದ್ರಾವತಿ ನದಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.ಇದು ಅಪರೂಪ ಸಂತತಿಯಾದ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.೨೭೯೯ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿರುದ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಹಾಗೂ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಭಗವಾನ ಮಹಾವೀರ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಲೆಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಭಗವಾನ ಮಹಾವೀರ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಲೆಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಗೋವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವೇಲಾವದರ್ ಕೃಷ್ಣಮೃಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ವೇಲಾವದರ್ ಕೃಷ್ಣಮೃಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗಿರ್ ಅರಣ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಜುನಾಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಿರ್ ಗಿರಿಶ್ರೇಣಿಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವೂ ವರ್ಣಮಯವೂ ಆಗಿರುವ ಅರಣ್ಯ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವೇ ಅಲ್ಲ; ಅರೆ ಮರುಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ 1412 ಚ.ಕಿಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪ್ರದೇಶ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳು ಪೊದೆಗಳುಂಟು. ಇಲ್ಲಿಯ ಮರಗಳು ಸಾಗುವಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟೇನೂ ಉತ್ತಮವಲ್ಲ. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತೇಗದ ಮರಗಳು ಉಂಟೂ. ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಳಿಯಾದ ನೆಲವೂ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಇವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಸಿಂಹಗಳು ಗಿರ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಇದೊಂದು ಅಭಯಾರಣ್ಯ. ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಹಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. 1950ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 240 ಸಿಂಹಗಳಿದ್ದುವು. 1955ರಲ್ಲಿ 290 ಸಿಂಹಗಳಿದ್ದು ವೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕದಿದ್ದಾಗ ಹಳ್ಳಿಗಳೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಂಹಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಳ್ಳಿಗರು ವಿಷ ಹಾಕಿ ಇವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 200ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಸು. 526 ಸಿಂಹಗಳಿವೆ.

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರಕ್ಕೆ 75 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗಿರ್ ಗಿರಿಸಾಲು ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿ 180 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಂತಿರುವ ಗಿರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಓಜಾತ್ ನದಿಯೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶೆತ್ರುಂಜಿ ನದಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಓಜಾತ್ ನದಿ ಗಿರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೂ ಗಿರ್ನಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೂ ಗಿರ್ನಾರ್ ನಡುವಣ ಗಡಿರೇಖೆಯಂತಿದೆ. ಗಿರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರದ ಎತ್ತರ 643ಮೀ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವನ್ಸ್ದಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ವನ್ಸ್ದಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಗ್ಯಾಲರಿ

 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಾಗರಜೀವಿರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಕಚ್ಛ್ ಕೊಲ್ಲಿ

ಸಾಗರಜೀವಿರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಕಚ್ಛ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರ್   ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಛಾಯಾಂಕಣ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕಾಲೇಸರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಾಲೇಸರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪಿನ್ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಪಿನ್ ಕಣಿವೆ    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವನ ವಿಹಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ವನ ವಿಹಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಾತ್ಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಾತ್ಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಛತ್ತೀಸ್ ಗಢಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ

ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಸೂ: ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪನ್ನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಪನ್ನಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮಾಧವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮಾಧವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕಾನ್ಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಾನ್ಹಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಮನ್ನಣೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕು ಕಾನ್ಹಾ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರೇರಣೆ ಆಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮಂಡಲ ಸಸ್ಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮಂಡಲ ಸಸ್ಯ  ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. 
ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 40 ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 150 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆನಾಡಗಿವೆ. ಮಂಡ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಳು ಗ್ರಾಮಗಳಾದ (ಘುಗ್ವಾ, ಉಮಾರಿಯಾ, ಡಿಯೋರಾಖುದ್, ಬಾರ್ಬಸ್ಪುರ್, ಚಾಂತಿ-ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಚಾರ್ಗನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯೋರಿ ಕೊಹಾನಿ) ಹರಡಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಂಡ್ಲಾ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು 274,100 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಬಂಧ್ವಾಗಢ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಬಂಧ್ವಾಗಢ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಘ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೩೦೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಆಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ
<gallery>
Periyar National Park foxes.jpg|Dholes in the park
Periyar National Park - 3.JPG|Landscape
Periyar National Park - 2.JPG|A boat cruise on Periyare Lake
Entrance to

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮತಿಕೆಟ್ಟನ್ ಷೋಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮತಿಕೆಟ್ಟನ್ ಷೋಲಾ ಬ್ವ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಎರವಿಕುಲಂ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಎರ್ನಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

Gallery

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮುದುಮಲೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮುದುಮಲೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮುಕುರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮುಕುರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮನ್ನಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗಿಂಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗಿಂಡಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು

ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗೋರುಮಾರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗೋರುಮಾರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನೇವ್ರಾ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನೇವ್ರಾ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಿಂಗಲೀಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಿಂಗಲೀಲಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ರಾಜಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ರಾಜಾಜಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಂಚಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನಂದಾ ದೇವಿ ಬಯೋ ಸ್ಫಿಯರ್ ಮೀಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನಂದಾ ದೇವಿ ಬಯೋ ಸ್ಫಿಯರ್ ಮೀಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಂಚಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗೊವಿಂದ್ ಪಶುವಿಹಾರ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ

ಗೊವಿಂದ್ ಪಶುವಿಹಾರ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಂಚಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ . ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು 1936 ರಲ್ಲಿ ಹೇಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಉತ್ತರಾಖಂಡ  ರಾಜ್ಯದ ನೈನಿತಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೌರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಟೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗವಾದಿ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್  ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಹುಲಿ ಯೋಜನೆ ಉಪಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮೊದಲು ಬಂದಿತು.

ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು 520.8 ಕಿಮಿ 2  ಬೆಟ್ಟಗಳು, ನದಿ ಪಾತ್ರ, ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎತ್ತರವು 400 ರಿಂದ 1,220 ಮೀ (1,300 ರಿಂದ 4,000 ಅಡಿ) ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ರಾತ್ರಿಗಳು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹಗಲುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಜುಲೈನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾನವು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನ  ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರಿಸಾರಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಾಲ ಮರ, ಅರಿಸಿನ ತೇಗ, ಅಶ್ವತ್ಥಮರ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅರಣ್ಯವು ಉದ್ಯಾನವನದ ಸುಮಾರು 73% ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, 10% ಪ್ರದೇಶವು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 110 ಮರ ಪ್ರಭೇದಗಳು, 50 ಪ್ರಭೇದದ ಸಸ್ತನಿಗಳು, 580 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು 25 ಸರೀಸೃಪ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಉದ್ಯಾನದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ .

ಚಿತ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ (ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು: ಬೋರಿವಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ,ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

ಪೆಂಚ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಸೂ: ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನವೇಗಾಂವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನವೇಗಾಂವ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗುಗಾಮಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗುಗಾಮಲ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಚಾಂದೋಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಚಾಂದೋಲಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ತಡೋಬಾ

ತಡೋಬಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಲೀಮ್ ಅಲಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು  ಮತ್ತು  ಕಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕಿಶ್ತ್ ವಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಿಶ್ತ್ ವಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು  ಮತ್ತು  ಕಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಹೇಮಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಹೇಮಿಸ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು  ಮತ್ತು  ಕಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ದಾಚಿಗಾಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ದಾಚಿಗಾಮ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು  ಮತ್ತು  ಕಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಿರೋಹಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಿರೋಹಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನೋಕ್ರೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನೋಕ್ರೆಕ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಬಲ್ಫಕ್ರಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಬಲ್ಫಕ್ರಮ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮುರ್ಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮುರ್ಲೆನ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಫ್ವಾಂಗ್ ಪುಯ್ ನೀಲಗಿರಿ

ಫ್ವಾಂಗ್ ಪುಯ್ ನೀಲಗಿರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಿಝೋರಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಇಂಟಂಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಇಂಟಂಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ನಾಗಲ್ಯಂಡ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಭಿಟರ್ ಕನಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಭಿಟರ್ ಕನಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಿಮ್ಲಿಪಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಿಮ್ಲಿಪಾಲ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮೌಂಟ್ ಆಬು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ

ಮೌಂಟ್ ಆಬು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸರಿಸ್ಕಾ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

ಸರಿಸ್ಕಾ  ಹುಲಿ ಮಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ರಣಥಂಬೋರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ರಣಥಂಬೋರ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮರುಭೂಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಮರುಭೂಮಿ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕಾಂಚನ್ ಜುಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಾಂಚನ್ ಜುಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಬೇಟ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಬೇಟ್ಲಾ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಝಾರ್ಕಂಡ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನವಾಬಗಂಜ್ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ

ನವಾಬಗಂಜ್ ಪಕ್ಷಿ ಧಾಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ

ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಇವನ್ನು  ನೋಡಿ 
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಜಾನ್ ಹಂದ್ಸ್

ಜಾನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ (೧೭೮೦-೧೮೬೪) ಒಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಿಷನರಿಯ. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಬೈಬಲ್ ಅನುವಾದ.
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ರೊಆಲ್ಡ್ ಅಮುನ್ಡ್‍ಸನ್

ರೊಆಲ್ಡ್  ಅಮುನ್ಡ್‍ಸನ್(ಜನನ: ೧೬ ಜುಲೈ ೧೮೭೨)  ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ದಕ್ಶಿಣ ಭೂಪಥಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾರ್ವೇ ದೇಶದ ರೊಆಲ್ಡ್,  ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭೂಪಥ ಎರಡನ್ನೂ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಾಹಸಿಗಳು
ಬಿ ಡಿ ಗಣಪತಿಯವರ ಕೃತಿಗಳು

ಕೊಡಗಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿ ಶ್ರೀ ಬಿ ಡಿ ಗಣಪತಿಯವರು ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕವನ, ಪ್ರಬಂಧ, ನಾಟಕ, ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ,   ತಮ್ಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿಯಾದ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೊಡವ, ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು. 

{| class="wikitable"
! ಸಂಖ್ಯೆ !! ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು  !! ಭಾಷೆ !! ವರ್ಗ!! ಪ್ರಕಾಶಕರು!! ಪ್ರಕಟಣೆಯ ವರ್ಷ!! ಬೆಲೆ!!  
|-
| ೧ ||ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ|| ಕನ್ನಡ|| ಕವನ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೫೧||ರೂ ೧.೦೦
|-
| ೨ ||ಪ್ರೇಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ|| ಕನ್ನಡ|| ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೫೭||ರೂ ೧.೫೦
|-
| ೩ ||ಪತ್ರಾವಳಿ|| ಕನ್ನಡ||ಪತ್ರ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೨.೦೦
|-
| ೪ ||ಕುಸುಮಚಯ|| ಕನ್ನಡ||ಕಥಾ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೨.೦೦
|-
| ೫ ||ಪಂಚಾಮೃತ|| ಕನ್ನಡ|| ಪತ್ರ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೧.೦೦
|-
| ೬ ||ತುಂತುರು|| ಕನ್ನಡ||ಕಥಾ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೦.೭೫
|-
| ೭ ||ಮಾನವ|| ಕನ್ನಡ||ವೈಚಾರಿಕ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೨.೦೦
|-
| ೮ ||ಅಮೃತ|| ಕನ್ನಡ|| ವೈಚಾರಿಕ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೨.೫೦
|-
| ೯ ||ಅಂತಃಕಿರಣ|| ಕನ್ನಡ||ಕಥಾ ಸಂಕಲನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೧.೦೦
|-
| ೧೦ ||ಪರಿಮಳ ಪರಾಗ|| ಕನ್ನಡ||ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೬೦||ರೂ ೧.೦೦
|-
| ೧೧ ||ಕನ್ನಿಕಾವೇರಿ|| ಕನ್ನಡ||ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೫೯||ರೂ ೩.೦೦
|-
| ೧೨ ||ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಕೊಡವರು|| ಕನ್ನಡ||ಜನಜೀವನ||ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೬೨||ರೂ ೫.೦೦
|-
| ೧೩ ||ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ|| ಕನ್ನಡ|| ಇತಿಹಾಸ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೫.೦೦
|-
| ೧೪ ||ಕೊಡವರು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|| ಕನ್ನಡ|| ಜನಜೀವನ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೧೦.೦೦
|-
| ೧೫ ||ಜೀವನ ದರ್ಶನ|| ಕನ್ನಡ||ದಾರ್ಶನಿಕ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೪.೦೦
|-
| ೧೬ ||ಓಂಕಾರ|| ಕನ್ನಡ||ಕವನ ಸಂಕಲನ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೩.೦೦
|-
| ೧೭ ||ಸತ್ಯ ಶೋಧನೆ|| ಕನ್ನಡ||ವೈಚಾರಿಕ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೧೫.೦೦
|-
| ೧೮ ||ಕಾವೇರಿ|| ಕನ್ನಡ|| ನಾಟಕ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೭೪||ರೂ ೧೦.೦೦
|-
| ೧೯ ||ಕುತ್ತ್೦ಬೊಳಿಚ||ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್||ಕವನಗಳು||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೬೫||ರೂ ೩.೦೦
|-
| ೨೦ ||ನಂಗ ಕೊಡವ|| ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್|| ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೭೩||ರೂ ೧೦.೦೦
|-
| ೨೧ ||ಸಾಹಿತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಓದುಗ|| ಕನ್ನಡ|| ವೈಚಾರಿಕ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೮೮||ರೂ --
|-
| ೨೨ ||ಅಂತರ್ದರ್ಶನ|| ಕನ್ನಡ|| ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ವಿಚಾರ ಸರಣಿ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೭೬||ರೂ ೧.೦೦
|-
| ೨೩ ||ಕೊಡವತಿ|| ಕನ್ನಡ|| ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೭೬||ರೂ ೧೫.೦೦
|-
| ೨೪ ||ಕೊಡವ|| ಕೊಡವ-ಆಂಗ್ಲ|| ಜನಜೀವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೮೫||ರೂ ೪೦.೦೦
|-
| ೨೫ ||Kodavas, Their Culture and Customs|| ಆಂಗ್ಲ|| ಜನಜೀವನ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೧೦.೦೦
|-
| ೨೬ ||Sidelights on Kodava Culture|| ಆಂಗ್ಲ|| ಜನಜೀವನ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೫.೦೦
|-
| ೨೭ ||Eternal Quest|| ಆಂಗ್ಲ|| ವೈಚಾರಿಕ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||--||ರೂ ೮.೦೦
|-
| ೨೮ ||ಬಿಡುಗಡೆ|| ಕನ್ನಡ|| ಪ್ರಬಂಧಗಳು||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೮೭||ರೂ --
|-
| ೨೯ ||Kodavas|| ಆಂಗ್ಲ|| ಜನಜೀವನ ಪರಿಚಯ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೮೦||ರೂ ೫೫.೦೦
|-
| ೩೦ ||ಧರ್ಮದೀಪ|| ಕನ್ನಡ|| ಆಧ್ಯಾತ್ಮ||ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಡಿಕೇರಿ||೧೯೭೬||ರೂ ೩.೦೦
|-}

ಸಾಹಿತಿಗಳು
 ಕೊಡವರು
ಕೊಡವ ಹಾಕಿ ಹಬ್ಬ

ಕೊಡವ ಜನಾಂಗವು ಹಾಕಿ ಆಟವನ್ನಾಡುವ ಇತಿಹಾಸ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನದು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ಆಟದ ತವರು ಎನ್ನುವದು ಜನಜನಿತವಾದದು. ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಕೊಡವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರಲ್ಲಿ ಎಮ್ ಪಿ ಗಣೇಶ್, ಎಮ್ ಎಮ್ ಸೋಮಯ್ಯ, ಚೆಪ್ಪುಡಿರ ಎಸ್ ಪೂಣಚ್ಚ, ಮೊದಲಾದವರೂ ಸೇರಿ ಏಳು ಮಂದಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಬ್ಬದ ಹುಟ್ಟು 
ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿವೃತ್ತ ಉದ್ಯೋಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಹಾಕಿ ಆಟದ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದ ೬೯ ವರ್ಷದ ಪಾಂಡಂಡ ಕುಟ್ಟಪ್ಪ ಎನ್ನುವವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾಗಿ ಹಾಕಿ ಹಬ್ಬವು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿತು. ಅವರು ಕೊಡವರ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆತನಗಳೂ ಒಂದೆಡೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಂಡರು. ಕೊಡಗಿನ ಯುವ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರ ಶೋಚನೀಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಿಮಿತ್ತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಬಯಸಿದರು.
ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕುಟ್ಟಪ್ಪನವರೇ ಭರಿಸಿದರು. ವಿರಾಜಪೇಟೆಯ ಸಮೀಪದ ಕರಡ ಗ್ರಾಮದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಡಂಡ ಕಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬರೇ ೬೦ ಮನೆತನಗಳು ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.
ಕೊಡವರ ಇನ್ನೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆತನಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಾಟಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬದೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವದು ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಹಾಕಿಯ ಮೇಲಣ ಮಮತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 
ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಹಾಕಿ ಹಬ್ಬವು ಗಿನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗಿನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುವ ಲಿಮ್ಕಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.
ಒಂದು ತಂಡದ ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಬೇಕು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಆಟದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋಷಾಕು ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರಬೇಕು; ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು; ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಾವು ತವರು ಮನೆತನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಗಂಡನ ಮನೆತನವನ್ನೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು; ಎಂಬ   ಕೆಲವು ಸ್ಥೂಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಳಿಕ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ‘ದ ಕೊಡವ ಹಾಕಿ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದೊಂದು ಮನೆತನದವರು ನಡೆಸುವಂತೆಯೂ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮನೆತನದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವದೆಂದೂ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. 
 ಆ ಮನೆತನವು ಹಬ್ಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಕರ್ಚು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಬ್ತುಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರಬೇಕೆಂದೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುವರಲ್ಲದೆ, ಲಾಟರಿ ಟಿಕೆಟುಗಳನ್ನು ಮಾರುವದರ ಮೂಲಕವೂ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮನೆತನಗಳೂ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದೂ ನಿರ್ಣಯವಾಯಿತು.
ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಈ ಹಾಕಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮನೆತನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊರಗಿರುವ ಸದಸ್ಯರೂ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು  ತಮ್ಮ ನೌಕರಿಗೆ ರಜೆಯಿತ್ತು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಮತ್ತು ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಕೊಡವರ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬಹಳ ಆಡಂಬರ ಮತ್ತು ವೈಭವದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತವೆ. 
ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಾಕಿ ಸ್ಟಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಪಾಸ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂಗಡಿ, ಮಳಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರವು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬದ ರಂಗು, ಕಳೆ ಮತ್ತು ಸಡಗರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಪಂದ್ಯಾವಳಿ
{| class="navbox collapsible " style="text-align: left; border: 0px; margin-top: 0.2em;"
|-
! style="background-color: #ffd8a0;" | ಕೊಡವ ಹಾಕಿ ಹಬ್ಬ - ವರ್ಷಾನುಸಾರ
|-
|

ಉಲ್ಲೇಖ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
http://www.bharatiyahockey.org/

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಡವರು
ಕ್ರೀಡೆ
ಹಾಕಿ
ಕೆ ಪಿ ಹೆಗಡೆ

ಕೆ. ಪಿ.ಹೆಗಡೆ ಗೊಳುಗೊಡು ಇವರು ಬಡಗು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ನಾರಣಪ್ಪ ಉಪ್ಪೂರರ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ನಾರಣಪ್ಪ ಉಪ್ಪೂರರ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಪುನರ್ ನೆನಪಿಸುವ ಧಾರೆಶ್ವರರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಭಾಗವತರು. ಈಗ ಮಂದಾರ್ತಿ ಮೆಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರಾಗಿರುವ ಇವರು ಮಂದಾರ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕೋಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 9481754082 ಇವರ ಮೊಬಾಯಿಲ್. ಕೋಟ ಹಂಗಾರಕಟ್ಟೆಯ ಭಾಗವತಿಕೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನೂರಾರು ಯುವ ಭಾಗವತರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು
ಟಿ. ವಿ. ಗುರುಮೂರ್ತಿ

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ ಧಾರಾವಾಹಿಯ 'ಅನಂತಯ್ಯನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ', ಎಲ್ಲರಬಾಯಿನಲ್ಲಿ 'ಗುರುಮಾಮ' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಟಿ.ವಿ.ಗುರುಮೂರ್ತಿಯವರು, ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೌಕರ. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗಿಂತಾ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿರುವ ಆಸಕ್ತಿ ಅಪಾರ. ಸ್ಪಂದನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.
೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಅಜೀವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೌಕರರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸನ್. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕವೂ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿನ ನಂಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಅತಿಕಡಿಮೆಯಗಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ನಿರಂತರವಾಗಿ 'ನವರತ್ನ ರಾಜು ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ', 'ನಾಟಕೋತ್ಸವಗಳು' 'ನಾಟಕಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ', 'ಪ್ರಯೋಗಗಳು' ನದೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. 'ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ' ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ 'ಗುರುಮೂರ್ತಿ'ಯವರ ನಟನೆಗೆ, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಗೆ, ವೇಷ-ಭೂಷಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ.

ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ
'ಗುರುಮೂರ್ತಿ'ಯವರ ತಂದೆ, ತಿಪಟೂರು ವೆಂಕೋಬರಾವ್ ರವರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಾಗಿ 'ಟೆಲಿವಿಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ'ಬಂತು. 'ಟಿ.ವಿ.ಗುರುಮೂರ್ತಿ'ಯವರು ನಟಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು :
 'ಮಿ.ನಿರುದ್ಯೋಗಿ'
 'ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಮುಳ್ಳು'
 'ವೆಂಕಟರಮಣ ಗೋವಿಂದ'
ಮೊದಲಾದ 'ಚಂದನದ ಧಾರಾವಾಹಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗೀ ವ್ಚಾನೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ  'ಸಿಲ್ಲಿಲಲ್ಲಿ', 'ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ', 'ಪಾರ್ವತೀ ಪರಮೇಶ್ವರ', ಮುಂತಾದ ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ 'ಬೋಳುತಲೆಯ ಪಾತ್ರ' ಜನರಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. 'ಚಂದನ ಚಾನೆಲ್' ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, 'ಅಡಚನೆಗಾಗಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ ಧಾರಾವಾಹಿ' ಹೆಚ್ಚು ಶನಿವಾರ, ರವಿವಾರಗಳ ದಿನದಂದು 'ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೋಹನ ರಾಂ', ಶೂಟಿಂಗ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಹಕರಿಸಿದರು. 'ಮುಕ್ತಾಮುಕ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅನಂತಯ್ಯನ ಪಾತ್ರ'ದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಮರಣಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆಯೆಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರದಿಮಾಡಿದ್ದವು.

ವರ್ಗ :ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆ ನಟ
ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ (ಸೂತನಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ)

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ 'ಕುದುರೆ ಮುಖ'. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ  ವನಸಿರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ, ಕಣ್ಮನ ಮುದಗೊಳಿಸುವ ನೂರಾರು ರಮಣೀಯ ಜಲಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ  ಒಂದು. 

ತುಂಗಾ ನದಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತ "ಭದ್ರಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯ" ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ ಎನ್ನುವುದು ಜಲಪಾತದ ಹೆಸರಲ್ಲ. ಅದು ಜಲಪಾತ ಇರುವ ಜಾಗದ ಹೆಸರು. ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು "ಸೂತನಬ್ಬಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಇದು "ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ' ಜಲಪಾತ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುದೂರದವರೆಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಹರಿದು ಈ ಜಲಪಾತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ "ಸೂತನಬ್ಬಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 

ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಕಾಲ್ಪನಿಕಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಹನುಮಂತನು ಈ ದಾರಿಯಾಗಿ ಹಾರಿ ಹೋಗುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದ. ಇದರಿಂದ ಗುಂಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ "ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಹೋಗುವ ದಾರಿ 
ಕಾರ್ಕಳದ ಬಜಗೋಳಿ ಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು (ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾದುದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ) ಕುದುರೆಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಎಸ್‌.ಕೆ ಬಾರ್ಡರ್‌ (ಸೌತ್‌ ಕೆನರಾ ಬಾರ್ಡರ್‌-ಈಗ ಉಡುಪಿ) ಮೂಲಕ ನೇರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಹೀಗೆ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಗುವ ವೇಳೆ ರಸ್ತೆಯ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಯವರ ಟಿಕೆಟ್‌ ಕೌಂಟರ್‌ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿಗೆ ಜಲಪಾತ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನೀರು ಧುಮುಕುವ ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹನುಮಾನ್‌ ಗುಂಡಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಜಿಗಣೆ (ಉಂಬುಳ) ಎನ್ನುವ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಹುಳದ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಳೆ ಜೋರಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳು ಜಾರುತ್ತಿರು ತ್ತವೆ. ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೯ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೫ ಗಂಟೆವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳ ಮೂಲ ಕ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಾಲಿನ ಹೊಳೆಯಂತೆ ೨೨ ಮೀ. ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ನಯನ ಮನೋಹರ ಜಲಪಾತ ಕಾಣಸಿಗುವುದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೭೩೨ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಈ ಜಲಪಾತ."ನಮನ"

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ಜಲಪಾತಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
೨೦೦೮ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್

ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನ ೧೮ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ಆಯಿತು. ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಆದ್ದರಿಂದ, ಉದ್ಘಾಟನೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.  ೪೬ ದಿನಗಳ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು  ೫೯ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಂದ್ಯ ಮಳೆಯ ಕಾರಣ ರದ್ದಾಯಿತು.  ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್ ಲೀಗ್ ಮಾದರಿ ನಡೆಯಿತು.  ಪ್ರತಿ ತಂಡ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ  ತಂಡಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎರೆಡೆರಡು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿತು.  ಓಂದೊಂದು ಪಂದ್ಯ ಒಂದೊಂದು ತಂಡದ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.  ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಅಂಕ ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳು ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು. ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್ಡೆವಿಲ್ಸ್ ನಡುವೆ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ನಡೆದು, ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್  ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.  ಎರಡನೇ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಚೆನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ೧೧ ಪಂಜಾಬ್ ನಡುವೆ ನಡೆದು ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು.  ನವಿ ಮುಂಬಯಿನ ಡಿ.ವೈ. ಪಾಟೀಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ ಬಹಳ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.  ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆ ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್  ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಥಮ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌
ಕ್ರಿಕೆಟ್
ರಾಯಭಾರಿ

ರಾಯಭಾರಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಈಗ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು  ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಎಂಪಿಯರ್

ಎಂಪಿಯರ್ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾನ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ A ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಆಮ್ಮೀಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಆಮ್ಮೀಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅವೆರಡರ ಹೆಸರು ಮಿಲ್ಲಿಆಮ್ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೊಆಮ್ಮೀಟರ್.ಗಾಲ್ವಾನೋಮೀಟರ್ ಎಂಬ ಸಾಧನವು ಸಹ ವಿದ್ಯತ್ತಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.ಗಾಲ್ವಾನೋಮೀಟರ್ ಅನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಳಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಮ್ಮೀಟರ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಳಸಬಹುದು. ಗಾಲ್ವಾನೋಮೀಟರ್ ಅನ್ನು ಆಮ್ಮೀಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಶಂಟ್ ರೆಸಿಸ್ಟೆಂಸ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ವಾನೋಮೀಟರ್ ಅನ್ನು 
ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದಬೇಕು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty
 NIST Definition of ampere and μ0
 Tutorial video explaining amperes and current
ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ತೊಡದೇವು

ತೊಡದೇವು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ. ಇದು ಸಾಗರ, ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ಧಾಪುರ, ಹೊನ್ನಾವರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ , ಶಿವಮೊಗ್ಗಕಡೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ 
ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು  ೩ ತಾಸು ನೆನಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ನೀರು ಬಸಿದು ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ನುಣ್ಣಗೆ ರುಬ್ಬ ಬೇಕು. ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ರುಬ್ಬಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಇಡಬಾರದು..ಹುಳಿ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗಡಿಗೆಗೆ ಹೊರಬದಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಹದ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡು ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಟಾ ಇಡಬೇಕು. ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಚುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಗೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ಕೋಲಿಗೆ  ಅಡ್ಡವಾಗಿ  ತೆಳುವಾದ ಬಿಳಿ  ಬಟ್ಟೆ  ಕಟ್ಟಿ ಕೊಂಡು ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮಿಶ್ರಣದಂತಿರುವ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅದ್ದಿ , ಗಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗೆ + ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಳೆದು ಬಿಡಬೇಕು. ಬೆಂದ ನಂತರ ತುದಿಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ಗಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೊಂದು ಬದಿಯ ಪದರವನ್ನು ಹರಡಿ. ಹಾಗೇ ನಾಲ್ಕು ಪದರವಾಗುತ್ತದೆ.. ಅದನ್ನು ಗರಿಯಾಗಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದಿರಿಸಿದರೆ ತೊಡದೇವು ಸಿದ್ಧ. ಇದನ್ನು ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ  ಕಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟರೆ ತುಂಬಾ ದಿನ ಕೆಡದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತುಪ್ಪ, ಅಥವಾ ಹಾಲು ಹಾಕಿ ತಿಂದರೆ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚು...

ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಹವ್ಯಕರ ಅಡುಗೆಗಳು
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ

ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ (ವಾಟರ್‌ಹಿಸಾಪ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ) ಥೈಮ್-ಎಲೆಗಳ ಗ್ರ್ಯಾಟಿಯೋಲಾ, ವಾಟರ್ ಹೈಸೊಪ್, ಅನುಗ್ರಹದ ಮೂಲಿಕೆ, ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆನ್ನಿವರ್ಟ್  ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಗದ್ದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆವಳುವ ಮೂಲಿಕೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯುರೋಪ್ , ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ.  ಬಿ. ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಮೂಲಿಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಸಾಬೀತಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಪೂರಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು.

ವಿವರಣೆ 

ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ/ಬಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಪರಿಮಳವಿಲ್ಲದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು ರಸವತ್ತಾದ, ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು 4–6 ಮಿಮೀ (0.16–0.24 ಇಂಚು) ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಓಬ್ಲಾನ್ಸೊಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಸಣ್ಣ, ಆಕ್ಟಿನೊಮಾರ್ಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಸಸ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಬಕೊಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಾದ್ಯಂತ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಹವಾಯಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊಳ ಅಥವಾ ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ತೇವದಿಂದ ಕುದಿದ ಯಾ ಒದ್ದೆಯಾದ ಮಣ್ನಿನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.  ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕಲ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿಯನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ medicine ಷಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಬಾಕೋಪಾ ಮಿನ್ನಿಯೇರಿ ಅರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.

ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಬಕೊಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಾಕರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕರುಳಿನ ಚಲನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜಠರಗರುಳಿನ ಅಸಮಾಧಾನ ತೋರಬಹುದು.

ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳು
ಹೊಟ್ಟೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಆಲ್‍ಝಮರ್ ಕಾಯಿಲೆ, ಹೈಪೊಗ್ಲಿಸಿಮಿಯಾ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಆರೋಗ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನಿಯೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಪೂರಕ ತಯಾರಕರಿಗೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಫ್ಡಿಎ ಹೇಳಿದೆ.

ಫೈಟೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ
ಬಾಕೋಪಾ ಮೊನ್ನೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ಗಳು ಬ್ಯಾಕೋಸೈಡ್ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡ್ಯಾಮರೇನ್-ಮಾದರಿಯ ಟ್ರೈಟರ್ಪೆನಾಯ್ಡ್ ಸಪೋನಿನ್ಗಳು, ಜುಜುಬೊಜೆನಿನ್ ಅಥವಾ ಹುಸಿ-ಜುಜುಬೊಜೆನಿನ್ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಗ್ಲೈಕೋನ್ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.  ಬ್ಯಾಕೋಸೈಡ್ಗಳು 12 ತಿಳಿದಿರುವ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.  ಬ್ಯಾಕೊಪಾಸೈಡ್ಸ್ I-XII ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಸಪೋನಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಪಸ್ಟೈನ್ ಅನ್ನು ಡಿ-ಮನ್ನಿಟಾಲ್, ಎಪಿಜೆನಿನ್, ಹರ್ಸಾಪೋನಿನ್, ಮೊನ್ನಿಯರಸೈಡ್ಸ್ I-III, ಕುಕುರ್ಬಿಟಾಸಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟಿನೊಸೈಡ್ ಬಿ.

ನೋಡಿ
ಒಂದೆಲಗ

ಉಲ್ಲೇಖ
ಸಸ್ಯಗಳು
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಾತೃಭಾಷೆ

ಮಾತೃಭಾಷೆ 'ತಾಯಿನುಡಿ' ಎಂದರೆ ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಲಿತ ಭಾಷೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಗುವು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್

ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್'  ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ೨೦೧೦ರ ಗಣತಿಯಂತೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ೩೭,೯೨,೬೨೧.ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವನ್ನು ೧೭೮೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕ್ರೀಡೆ,ಮನರಂಜನೆ,ವಿಜ್ಞಾನ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಲಿವುಡ್ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ "ಮನರಂಜನೆಯ ರಾಜಧಾನಿ "ಎಂದು ಕರಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ನಗರಗಳು
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ



ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ದೃಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ.

ಪೀಠಿಕೆ : 
 ಮಹಾಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ಪರ್ವದ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ  ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಸಂಯೋಜಿತ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂಲ ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ವಕ್ಕೆ  ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಂಖ್ಯವನ್ನೂ ಯೋಗ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಸಂಮಿಲನಗೊಳಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ. ಕಪಿಲನ  ಮೂಲ ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು.  ಮಹಾಭಾರತದ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೂ ಅದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹತ್ತು ಅಥವಾ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ನಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ  ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ  ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣುವುದು.ಮೋಕ್ಷ ಧರ್ಮ ಪರ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯ ೩೦೨, ಶ್ಲೋಕ ೧೮ರಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನ ಉಪದೇಶ.

ವಿದ್ಯಾ ವರ್ಗ-ತತ್ವಗಳು 
  
 ಪರಮೇಶ್ವರ + ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ	 -    ನಿರಾಕಾರ , ಅವ್ಯಕ್ತ,     ಸಗುಣ + ನಿರ್ಗುಣ	(ತತ್ವ ರೂಪದಲ್ಲಿ  ಇರುವುವು)	ಅವಿನಾಶಿ. ಮೂಲ ತತ್ವಗಳು.
 ಅದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ

ಅವಿದ್ಯಾ ವರ್ಗ 

 	ಮಹತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಮಷ್ಠಿ ಬುದ್ಧಿ	ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ, ಅಜ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ   - ಅವಿದ್ಯಾ ತತ್ವಗಳು, ಕ್ಷರ -ನಾಶವಾಗುವ ತತ್ವಗಳು; ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿ . 
(ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ (ವ್ಯಷ್ಠಿ ) ಬುದ್ಧಿ)	
 	ಪ್ರಜಾಪತಿ - ವಿರಾಟ್ ಪುರಷ  (ಸಮಷ್ಠಿಯ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು	ಮಹತ್ ತತ್ವದ  ವಿಕಾರದಿಂದ,  ಅಹಂಕಾರದ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆ

ದೈವಿಕ ಸರ್ಗ 

 ಪಂಚ ಮಹಾ ಭೂತಗಳು + ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರೆ ಗಳು	ಇವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೃಷ್ಠಿಯಾದವು.	
 ಆಕಾಶದಿಂದ ಶಬ್ದ, ಶಬ್ದದಿಂದ ಆಕಾಶ, ಹೀಗೆ :	 ಆಕಾಶ <-> ಶಬ್ದ	 ;   ವಾಯು<->ಸ್ಪರ್ಶ;  	 ತೇಜಸ್ಸು <->ರೂಪ; 	 ಅಪ್ <->ರಸ : ಪ್ರಥವೀ<->ಗಂಧ ; 	ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೃಷ್ಠಿ  (ತೇಜಸ್ಸು=ಅಗ್ನಿ ; ಅಪ್=ನೀರು,;  ಪೃಥ್ವೀ=ಭೂಮಿ)	
 ಮುಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಂತ ->

ವೈಕೃತ ಸರ್ಗಗಳು 
 
 ಸಮಷ್ಟಿ ಅಹಂಕಾರ  ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳು :	
 ಶ್ರೋತೃ (ಕಿವಿ)
 ತ್ವ ಕ್ (ಚರ್ಮ)	
 ಚಕ್ಷು (ಕಣ್ಣು)	
 ಜಿಹ್ವಾ (ನಾಲಿಗೆ)	
 ಘ್ರಾಣ (ಮೂಗು)	
 ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳು 
ಸತ್ವ 	; ರಜ	; ತಮ

ಭೌತಿಕ ವರ್ಗ 

 ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯಷ್ಠಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ
 ವಾಕ್ (ಬಾಯಿ)	
 ಪಾಣಿ (ಕೈ)	
 ಪಾದ (ಕಾಲು)	
 ಪಾಯು (ಗುದ)	
 ಉಪಸ್ಥ (ಜನನೇಂದ್ರಿಯ)	
 ೫. ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು	
 ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತುಯೋಗ ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಅನಾದಿ ಮತ್ತು ಅನಂತ; ಎಂದರೆ ಆದಿ ಇಲ್ಲದ್ದು, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದು

ಸಾಂಖ್ಯದ ವಿವರ 

 ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು  ೫;
 ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು                 ೫;
 ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು         ೫;
 ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು        ೫;  
 ಮಹತ್ತು + ಅಹಂಕಾರ + ಬುದ್ಧಿ+ ಮನಸ್ಸು   -೪;
 ಒಟ್ಟು ತತ್ವಗಳು        ೨೪; 
 ಅವ್ಯಕ್ತ-ಅಕ್ಷರ-ಪರಮೇಶ್ವರ (ಮಹಾವಿಷ್ಣು)  ೧ ತತ್ವ  ಸೇರಿದರೆ  ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ( ೨೫ ತತ್ವಗಳು)	
 ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ +ಮಹತ್ತು = ಪ್ರಕೃತಿ;  ಮಹತ್ತು ಮತ್ತು  ನಂತರದ ಇತರ ತತ್ವಗಳು ಕ್ಷರ (ನಾಶವಗುವ ತತ್ವಗಳು) ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ವ - ಅಕ್ಷರ -ನಾಶವಗದ್ದು.  (ಇದರಲ್ಲಿ , ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದೆ, ಏಕೆ ? )	
 ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು :-	ವ್ಯಾನ; 	ಪ್ರಾಣ; 	ಸಮಾನ; 	ಉದಾನ;	ಅಪಾನ; 	
 ಭೌತಿಕವರ್ಗದ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ೨೫ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರು ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನೋಡಿ 

ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ   
ಪುರಾಣ  
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕುರಾನ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದ- ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಋಗ್ವೇದ ಯಜುರ್ವೇದ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ ಅದ್ವೈತ;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್;
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ;
ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ;ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ
ಹಿಂದೂಧರ್ಮ
ಪುರಾಣ
ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ
ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ
.
ಅನಕೊಂಡ

ಅನಕೊಂಡ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ .ಎನೆಕ್ಟ್‌ಸ್ ಪ್ರಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎರಡು ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳು.ಇವುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳು. ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳು ೯ ಮೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ ಸರಾಸರಿ ಹಾವುಗಳು ೪.೫ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಸು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮೈ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.ಬೇರೆ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳನ್ನಿಡುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಶ್ಟ್ಯ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇದರ ಆಹಾರ. ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಚ್ಚಿದರೂ ವಿಷವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 anacondas.org

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಾವುಗಳು
ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ

ಪಾರಿವಾಳ ದ್ವೀಪ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೇತ್ರಾಣಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಒಂದು ದ್ವೀಪ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುರುಡೇಶ್ವರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಾಡು ಮೇಕೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಗೋವಾ, ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಗಳಿಂದ ದ್ವೀಪವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ನಡೆಸುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ನೇತ್ರಾಣಿಯು ಹವಳದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು ಊದುಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಮತ್ತು ಧುಮುಕುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹವಳಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆ ಮೀನು, ಬಂದೂಕು ಮೀನು, ಗಿಳಿ ಮೀನು, ಹಾವು ಮೀನು ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿ ಮೀನುಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಧುಮುಕುಗಾರರು ಓರ್ಕಾ ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿರುವ ವರದಿ ಇದೆ.

ಚೂಪಾದ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಕಮರಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹತ್ತದೇ, ಧುಮುಕುವ ಮತ್ತು ಊದುಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವೃತ್ತಿನಿರತ ಧುಮುಕುಗಾರರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.

ನೇತ್ರಾಣಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪವು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ನೇತ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೇತ್ರಾಣಿಗೆ ತೆರಳಲು ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೇತ್ರಾಣಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿ. ಸಮುದ್ರವು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧವಾಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಹಾರ ಧಾಮವು ಜೂನ್-ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಊದು ಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಮತ್ತು ಧುಮುಕುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ದ್ವೀಪಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳು