Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ತರ್ಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾ

ತರ್ಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾ (೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ - ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೭) ಬಿಹಾರದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೨೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಾಟ್ನಾ ಪೂರ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೧ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತರುವಾಯ, ೧೯೫೭, ೧೯೬೨ ಮತ್ತು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಹ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ೧೯೫೮ - ೬೪ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಉಪ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಯುಎನ್ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊಗೆ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಸಹ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು.  ಗುಲ್ಜಾರ್ ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಆಂಧಿಯು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ತಾರಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ತರ್ಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾ ನಳಂದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಂಡಿ ಬಳಿಯ ತುಳಸಿಗಢ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಹಾರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು  ಪಾಟ್ನಾದ ಮಗಧ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಂಕಿಪೋರ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಫೆಡರೇಶನ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬಿಹಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ 
ಇವರು ಬಿಹಾರದ ಬಾರ್ಹ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ನಂತರ ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ನಾ ಪೂರ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಕ, ಅವರು ೧೯೫೭, ೧೯೬೨ ಮತ್ತು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು 

ಸಿನ್ಹಾ ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೭ ರಂದು ಟು ಟೆಲ್ ದಿ ಟ್ರೂತ್ ಎಂಬ ಗೇಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. 

ತರ್ಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾರವರು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿಯವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದರು.  ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಡುವಿನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿದ್ದರು. ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಒಡೆದ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಅವರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ೧೯೭೧ ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಧರ್ಮವೀರ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲಿನ ರುಚಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ನಡೆದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೋತರು ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬೇಗುಸರಾಯ್‌ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತಿದ್ದರಿಂದ ಜನತಾ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಈ ಸೋಲಿನ ನಂತರ, ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸಮಸ್ತಿಪುರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಸೋತರು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಸಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ 
ತರ್ಕೇಶ್ವರಿ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಇವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅವರ ಸಹೋದರ, ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪೈಲಟ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗಿರೀಶ್ ನಂದನ್ ಸಿಂಗ್ ರವರು ತುಳಸಿಗಢದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಬಹುತೇಕ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ನಳಂದದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿ ಮತ್ತು ಹರ್ನಾಟ್ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವರು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಹಾಓಬಾಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ

ಹಾಓಬಾಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ (೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೪ - ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೧೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ. ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಲೈ ಹರೋಬಾ ಮತ್ತು ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.    ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹಾಓಬಾಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 

ಹಾಓಬಾಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ ಅವರು ೧೯೨೪ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ ರಂದು  ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಉರಿಪೋಕ್ ಬಚಸ್ಪತಿ ಲೈಕೈಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ತನ್ ಪಾಲಾ  ಪ್ರದರ್ಶಕರಾದ ಕಿಜಾಮ್ ಬೋಕುಲ್ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರು ಮಣಿಪುರಿ ಸಂಗೀತನ್ ಸಂಘದಿಂದ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಜೈಪೈಗುರಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು, ನಂತರ, ಗುರು ಆಟೋಂಬಾ ಸಿಂಗ್, ಯುಮ್ನಮ್ ಓಜಾ ನತುಮ್ ಸಿಂಗ್, ಗುರು ಎಂ. ಅಮುಬಿ ಸಿಂಗ್,  ಮತ್ತು ನ್ಗಾಂಗೊಮ್ ಓಜಾ ಜುಗೀಂದ್ರೋ ಸಿಂಗ್ ಅವರಂತಹ ಹೆಸರಾಂತ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲೈ ಹರೋಬಾ, ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಜನಾಂಗೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೩೨ ರಿಂದ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ  ಅವರು ಉಸ್ತಾದ್ ಮೈಸ್ನಮ್ ಬಿಧು ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಚಿಂಗಖಮ್ ರಾಧಾಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು.  

ಮಣಿಪುರದ ಮೊದಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರಿಯವರು [   ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಮೈನು ಪೆಮ್ಚಾಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಡಿದರು. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮಣಿಪುರ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ,  ನ್ಗಾಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ ಅವರನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.  ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಅಕಾಡೆಮಿ, ದೇವಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಲಾಯ್ ಹರೋಬಾ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು.  ಅವರು ಲೈ ಹರೋಬಾದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಲಲಿತ ಕಲಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೩೬ ರಿಂದ ೧೯೪೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದ ನಾಟಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ, ರೂಪಮಹಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಯನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ದೇವಿ ಅವರು ಜೆ‌ಎನ್‌ಎಂ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ನೃತ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಉಪ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.  ದೇವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಕ್ರಿಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ನ್ಗಾಂಬಿ ದೇವಿ ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಹಾಬಾಮ್ ಅಮುಬಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದನು.  ಅವರು ೧೧ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ಇಂಫಾಲ್‌ನ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸ ಉರಿಪೋಕ್ ಟೂರಂಗ್‌ಬಾಮ್ ಲೈಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 
ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬೀರಾಂಗನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ನಂಗ್ಬಿ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ತ್ಯಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.   ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಗೌರವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
 ಲೈ ಹರೋಬಾ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಪನಬಾಕಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ

ಡಾ. ಪನಬಾಕಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಜನನ ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೮) ಇವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರು ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆ (೨೦೦೪-೨೦೦೯) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಜವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆ  (೨೦೦೯-೨೦೧೪) ಆಗಿದ್ದರು .ಇವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಬಾಪಟ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಇವರು ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಪಕ್ಷದ (ಟಿಡಿಪಿ)ದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಡಾ. ಪನಬಾಕಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವರು ಕಾವಲಿಯ ನೆಲ್ಲೂರಿ(ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ)ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಡಾ. ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಅವರನ್ನು  ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಮುಗಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ
ಇವರು ನೆಲ್ಲೂರಿನಿಂದ ೧೧, ೧೨, ಮತ್ತು ೧೪ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಪಟ್ಲಾದಿಂದ ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಯು.ಪಿ.ಎ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ (೨೦೦೪-೨೦೦೯), ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯ (೨೦೧೪) ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆಯಾಗಿದ್ದರು . 

ಇವರು ೨೦೧೯ ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವೈ.ಎಸ್‌.ಆರ್‌.ಸಿ.ಪಿ.ಯ ಬಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪ್ರಸಾದ್ ರಾವ್ ವಿರುದ್ಧ ಟಿ.ಡಿ.ಪಿ ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು.  ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿ ಸಂಸದ ಬಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪ್ರಸಾದ್ ರಾವ್ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ತೆರವಾಗಿರುವ ಅದೇ ತಿರುಪತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅವರು ಲೋಕಸಭಾ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ದೀಪಾ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿ

ದೀಪಾ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯಗಂಜ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ ರಿಂದ ಮೇ ೨೦೧೪ ರವರೆಗೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ಪ್ರಿಯಾ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ದೀಪಾ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿಯವರು ೧೫ ಜುಲೈ ೧೯೬೦ ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಬೆನೋಯ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಘೋಷ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ದೀಪಾ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಾಟಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಪಡೆದರುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೪ ರಂದು ಪ್ರಿಯಾ ರಂಜನ್ ದಾಸ್ಮುನ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ 
1. ೨೦೦೬-೨೦೦೯ ಸದಸ್ಯ, ಗೋಲ್‌ಪೋಖರ್‌ಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆ.

2. ೨೦೦೯-೨೦೧೪ ರಾಯಗಂಜ್‌ನಿಂದ ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

3. ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೯ ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿ.

4. ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨,ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ.

ಸಾಧನೆಗಳು 
೧೯೮೪ ರಿಂದ ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶಕ, ದೂರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು)ಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು 
ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್

ಇತರ ಮಾಹಿತಿ 
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ದಾಸ್‌ಮುಂಸಿಯವರು ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಾಟಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ. 

ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಪೋಖರ್ನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ನಿರಾಶ್ರಿತ ಬೀದಿ ಮಕ್ಕಳು, ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆಸಕ್ತಿಗಳು 
ದಾಸ್‌ಮುಂಸಿ‌ಯವರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ತಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ದರ್ಶನ ಜರ್ದೋಶ್

ದರ್ಶನ ಜರ್ದೋಶ್ (ಜನನ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೬೧) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಜವಳಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೂರತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರ. ಇವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು,  ನಂತರ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ೧೬ ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ೧೭ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವಜ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಸೂರತ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.  ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ತುಷಾರ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು ಸೂರತ್‌ಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿ, ಅವರು ಮತ್ತು ನವಸಾರಿ ಸಂಸದ ಸಿಆರ್ ಪಾಟೀಲ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. 

೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೫,೩೩,೧೯೦ ಮತಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಇದು ಶ್ರೀಮತಿ  ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ೨೦೧೪ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೪ ನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮುನ್ನಡೆ  ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳಾ ಸಂಸದರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ೭೬.೬% ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಇದು ೨೦೧೪ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. 

ಅವರು ೨೦೧೯ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ೭,೯೫,೬೫೧ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಪ್ರೊಫೈಲ್
 ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಾ ಜರ್ದೋಶ್
 ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ Darshana Jardosh

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಸೂರ್ಯಕಾಂತಾ ಪಾಟೀಲ್

ಸೂರ್ಯಕಾಂತಾ ಪಾಟೀಲ್ (ಜನನ ೧೫ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೮) ಭಾರತದ ೧೪ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂಗೋಲಿ ಮತ್ತು ನಾಂದೇಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ (ಎನ್.ಸಿ.ಸಿ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಡಾ. ಮಾಧವರಾವ್ ಕಿನ್ಹಾಲ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. 

ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಜನನ
ಇವರು ವೈಫನಾದ, ನಾಂದೇಡ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇವರು ೨ ಜನವರಿ ೧೯೬೬ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು.

ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ 
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು - ೧೯೮೦ ರಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘ (ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ ಪರಿಷತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ).

ಪತ್ರಕರ್ತ - ಸಂಪಾದಕರು

ಸಾಕ್ಷರತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್- ನಾಂದೇಡ್-ವಾಘಾಲಾ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್.
೧೯೭೧: ಅಧ್ಯಕ್ಷರು-ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ (ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗ), ನಾಂದೇಡ್.

೧೯೭೨-೭೪: ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ-ಜಿಲ್ಲಾ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್

೧೯೭೭-೭೮: ಸಂಸ್ಥಾಪಕ- ಸದಸ್ಯ ಡಿ.ಸಿ.ಸಿ (ಭಾರತ) ನಾಂದೇಡ್.

೧೯೮೦: ಸದಸ್ಯ- ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಾಂದೇಡ್.

೧೯೮೦-೮೫: ಸದಸ್ಯ- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆ (ಹಡಗಾಂವ್)

೧೯೮೧-೮೨: ಅಧ್ಯಕ್ಷರು- ಅಧೀನ ಶಾಸನ ಸಮಿತಿ.

೧೯೮೧-೮೫: ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ- ಪ್ರದೇಶ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಐ), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ.

೧೯೯೧-೯೬: ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸದಸ್ಯ-ಸಿಪಿಪಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷ (ಐ)

೧೯೯೭-೯೮: ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ- ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ.

ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ 
೧೯೮೬ - ೯೧: ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಸಂಸದ-(ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಆಯ್ಕೆ. 

೧೯೮೮ - ೮೯: ಸದಸ್ಯ- ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ.

೧೯೮೮ - ೯೦: ಸದಸ್ಯ, ನಿಯಮಗಳ ಸಮಿತಿ.

 ಹಿಂದಿ ಸಲಹಾಕಾರ್ ಸಮಿತಿ, ಉಕ್ಕು ,ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸದಸ್ಯ.
 ಸದಸ್ಯ- ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಮೇಲ್ಮೈ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯ.

೧೯೯೧: ನಾಂದೇಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೧೦ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ.

೧೯೮೮: ೧೨ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆ (೨ನೇ ಅವಧಿ)

೧೯೯೮ - ೯೯: ಸದಸ್ಯರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪ-ಸಮಿತಿ-I ಸದಸ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣದ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಉಪ ಸಮಿತಿ -ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನುಗಳು.

೧೯೯೯ - ೨೦೦೪: ವೈಸ್ ಚೇರ್‌ಪರ್ಸನ್ - ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ (ಎಮ್ ಸಿ ಎ ಇ ಆರ್), ಪುಣೆ

೨೦೦೪ - ೨೦೦೯ – ಎಂಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಕೋಟಾದಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು.

ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ 
ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಡವರು ಮತ್ತು ದೀನದಲಿತರ ಉನ್ನತಿ.

ನೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ ಮನರಂಜನೆ: ಓದುವುದು, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುವುದು.

ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು: ಈಜು, ಶೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್‌ವಾದಿ

ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ದೇಶಗಳು 
ಜಪಾನ್, ಯುಎಸ್ಎ, ಚೀನಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಯುಕೆ, ಜರ್ಮನಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಯುಎಇ, ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ, ನಿಕರಾಗುವಾ.

ಜನತಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಷಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದರು.

 ಸದಸ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ
 ಅಧ್ಯಕ್ಷರು - ನಗರಸಭಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ, ನಾಂದೇಡ್.
 ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ: ೧೯೭೭-೭೮ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗ ವಿಕಾಸ್ ಸಂತೆ.
 ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ, ನಾಂದೇಡ್
 ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಹುತಾತ್ಮ ಜಯವಂತರಾವ್ ಪಾಟೀಲ್ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಸೂರ್ಯನಗರ ತಾ.ಪಂ. ಹಡಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆ. ನಾಂದೇಡ್
 ನಿರ್ದೇಶಕರು - ೧೯೮೮ ರಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ನಾಂದೇಡ್ ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರಾಹಕ ಒಕ್ಕೂಟ;
 ನಿರ್ದೇಶಕರು : ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮುಂಬೈ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ (ರಾಜಕಾರಣಿ)

ರೇಣುಕಾ ಸಿಂಗ್ ಸರುತಾ (ಜನನ ೫ ಜನವರಿ ೧೯೬೪) ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ  ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೩೦ ಮೇ ೨೦೧೯ ರಿಂದ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ರೇಣುಕಾ ಅವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ  ರಾಜ್ಯ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ಸಚಿವರಾದರು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.   ೨೦೧೩ ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಖೇಲ್ಸಾಯಿ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಿದ್ದರು. ೨೦೧೯ ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಖೇಲ್ಸಾಯಿ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ೧,೫೭,೮೭೩ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕುಮುದಾಬೆನ್ ಜೋಶಿ

ಕುಮುದಾಬೆನ್ ಮಣಿಶಂಕರ್ ಜೋಶಿ ಅವರು (೩೧ ಜನವರಿ ೧೯೩೪ - ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಅವರು ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ರಿಂದ, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ  ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಶಾರದಾ ಮುಖರ್ಜಿ ನಂತರ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೦ - ಜನವರಿ ೧೯೮೨)  ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಖಾತೆಯ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯೂ ಆದರು. ಇವರು  ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪ ಮಂತ್ರಿ (ಜನವರಿ ೧೯೮೨ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೪)ಯಾಗಿದ್ದರು. 

ಜೋಶಿ ಅವರು ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೭೩ ರಿಂದ ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೬,  ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೬ ರಿಂದ ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೨ ಮತ್ತು ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೨ ರಿಂದ ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ರವರೆಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಗುಜರಾತ್ ಪಿಸಿಸಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ, ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ೨೩ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ಅವರ ೧೩ ಹಿಂದಿನವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ಮತ್ತು ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೭ ರ ನಡುವೆ ಅವರು ೧೦೮ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆ ೨೨ ಬಾರಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್‌ಟಿ ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಕ್ಷದವರು ಇದನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜೋಶಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.

ವಿವಾದಗಳು 
ಜೋಶಿ ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು "ಕಸ" ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು "ಅಂತಹ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಘನತೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸಾವು 
ಅವರು ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಗಾಂದೇವಿ ಬಳಿಯ ಚಾಂಗಾ ಧನೋರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೮೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎನ್. ಮೆನನ್

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎನ್. ಮೆನನ್ (೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೯೯  – ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೪  ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ  ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ರಾಮವರ್ಮ ಥಂಪನ್ ಮತ್ತು ಮಾಧವಿಕುಟ್ಟಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮಗಳು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ವಿ.ಕೆ. ನಂದನ್ ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ನಂತರ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (೧೯೫೦-1೧೯೫೧)  ಮತ್ತು ಪಾಟ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾದರು. ಜೊತೆಗೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ 

ಅವರು ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೭ ರವರೆಗೆ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ೧೯೫೭ ರಿಂದ ೧೯೬೨ ರವರೆಗೆ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೬೬ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಅವರು, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಪಾಂಪ್ಲೆಟ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬರೆಯುವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.  ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಮಲಯಾಳಿ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು . 

ಮೆನನ್ ರಾಜಕೀಯದ ನಂತರ ತನ್ನ ಸಕ್ರಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನಿಷೇಧ ಮಂಡಳಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಪಿ ಉದಯಭಾನು ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್ ಜೆ. ಎಡಯರನ್ಮುಲ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಡಿಐಸಿ)-ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅನಕ್ಷರತೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೧೯೮೫ ರವರೆಗೆ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೆನನ್ ಅವರು ನೆಹರೂ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಮ್ಯಾಡಿಸ್ ರಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ಸ್ (೨೦೧೬) ಬ್ಲಾಗ್‌ನಿಂದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವಿವರಗಳು
 ದೊಡ್ಡ ಸೊಸೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳು (೨೦೨೧)

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕುಸುಮ್ ಮೆಹದೆಲೆ

ಕುಸುಮ್ ಮೆಹ‌ದೆಲೆ (ಜನನ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೩)  ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಇವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಪನ್ನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಮಹಿಳಾ ಮೋರ್ಚಾ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೪-೮೬ ಮತ್ತು ೧೯೯೫-೯೬ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಬುಲಾಲ್ ಗೌರ್ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್

ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ (ಜನನ ೧೨, ೧೯೪೩)  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆಯಾದ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ೧೯೮೯ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆ, 

ಅವರು ೧೯೯೯ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣದ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ (೦೯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ (೨೦೦೯-೨೦೦೪-೨೦೧೪) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೧೬ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ ನಂತರ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ ಇವರು. ಇವರಿಗೆ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ಚಿತ್ಪಾವನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮರಾಠ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಉಷಾ ಮತ್ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಸಾಠೆ ಅವರಿಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಿಪ್ಲುನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಂದೋರ್‌ನ ಜಯಂತ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ಇಂದೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ (ಈಗ ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಎಂ‌ಎ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿ ಪಡೆದರು. ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಹವ್ಯಾಸಗಳೆಂದರೆ ಓದು, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹ. ಅವರು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಣಿ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನ ಪಯಣ 'ಮಾತೋಶ್ರೀ' ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಉಪ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ  ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಪ್ರಕಾಶ್ ಚಂದ್ರ ಸೇಥಿ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೈ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ 
೬ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಂದು, ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ೧೬ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಈ ಹಿಂದೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಪ್ಯಾನಲ್ ಆಫ್ ಚೇರ್ಮನ್' ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.    ಸದನದಲ್ಲಿ ಅಶಿಸ್ತಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ೨೫ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರನ್ನು ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫) ಸದನದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ವಿವಾದ 
ಇಂದೋರ್ ಮೂಲದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಧಾದ್ವಾಯಿವಾಲೆ ಅವರು ೧೯೯೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ನಡುವೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಆಪಾದಿತ ಹಗರಣ ನಡೆದಾಗ ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೬ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೊತ್ವಾಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಗರಣದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. "ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಪತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹಣ ನೀಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

|-

|-

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಗಿರಿಜಾ ವ್ಯಾಸ್

ಗಿರಿಜಾ ವ್ಯಾಸ್ (ಜನನ ೮ ಜುಲೈ ೧೯೪೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ. ಇವರು ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆ, ಛೀತ್ತೋರಘಡಾದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಗಿರಿಜಾ ವ್ಯಾಸ್ ಅವರು ೮ ಜುಲೈ ೧೯೬೧ ರಂದು ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಜಮುನಾ ದೇವಿ ವ್ಯಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.

ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಉದಯಪುರದ ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್ ಸುಖಡಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಡೆಲವೇರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದರು.

ಅವರು ಎಂಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು  ಕವನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಎಹ್ಸಾಸ್ ಕೆ ಪರ್  ಉರ್ದು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸೀಪ್, ಸಮುಂದರ್ ಔರ್ ಮೋತಿ  ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಕವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಉದಯಪುರದಿಂದ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು 

೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಉದಯಪುರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು .

 ೧೯೯೩ ರಿಂದ : ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್;
 ೧೯೯೩-೯೬ : ಸದಸ್ಯ, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ; ಸದಸ್ಯ, ಗೃಹ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ
 ೧೯೯೬ : ೧೧ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆ (೨ನೇ ಅವಧಿ)
 ೧೯೯೬ ರಿಂದ : ಸದಸ್ಯ, ರಾಜ್ ಭಾಷಾ ಸಮಿತಿ; ಸದಸ್ಯೆ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಸಮಿತಿ; ಸದಸ್ಯ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ;  , ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
 ೧೯೯೯ : ೧೩ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆ (೩ನೇ ಅವಧಿ)
 ೧೯೯೯-೨೦೦೦ : ಸದಸ್ಯರು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಮಿತಿ

೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರವರೆಗೆ ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮಾಧ್ಯಮ ವಿಭಾಗ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯೆ, 

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಐದನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. 

೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಿಯಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮಹಂ ಅಂಗಾ

ಮಹಂ ಅಂಗಾ (ಮರಣ ೧೫೬೨) ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಸಾಕು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸ್ತನ್ಯ ದಾದಿ. ಅವಳು ಹದಿಹರೆಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೫೬೨ ರವರೆಗೆ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
೧೫೫೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಹದಿಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮಹಂ ಅಂಗಾ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ದಾದಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಮಗ ಅದಮ್ ಖಾನ್,  ಅಕ್ಬರನ ಸಾಕು ಸಹೋದರನಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಮಹಾಂ ಅಂಗ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ೧೫೬೦ ರಲ್ಲಿ, ಈ ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಬರ್‌ನನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ ಬೈರಾಮ್ ಖಾನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮೋಸದ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಬರ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಹದಿನೇಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೈರಾಮ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಅಕ್ಬರ್ ತನ್ನ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಮೆಕ್ಕಾಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಬೈರಾಮ್ ಒಬ್ಬ ಅಫಘಾನ್‌ನಿಂದ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಬಹುಪಾಲು ಮಹಂ ಅಂಗಾಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಯಿತು.

ಸಾವು 
ಮೇ ೧೫೬೨ ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಜನರಲ್ ಶಮ್ಸ್-ಉದ್-ದೀನ್ ಅಟಗಾ ಖಾನ್‌ನ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಆದಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಅವಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆಕೆಯೂ ನಿಧನಳಾದಳು.
ಅಧಮ್ ಖಾನ್ ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವಳ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಬರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಭುಲ್-ಬುಲೈಯನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೆಹ್ರೌಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ.

ಖೈರುಲ್ ಮನಜಿಲ್ 
ಅವಳು ೧೫೬೧ ಸಿ‌ಇ ನಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಖೈರುಲ್ ಮನಜಿಲ್ ಎಂಬ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ಇದು ನಂತರ ಮದರ್ಸಾವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ, ದೆಹಲಿಯ ಮಥುರಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಶೇರ್ ಶಾ ಗೇಟ್‌ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.  

ಅಕ್ಬರ್ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ ಅವಳ ಗುಲಾಮನು ಅಕ್ಬರ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಬಾಣವು ಅವನ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸೈನಿಕನಿಗೆ ತಗುಲಿತು. ಆದರೆ ಅವನು ಗಂಭೀರವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗಾಯಗೊಂಡನು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 

 ಇಲಾ ಅರುಣ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್ (೨೦೦೮) ನಲ್ಲಿ ಮಹಾಮ್ ಅಂಗಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
 ಜೀ ಟಿವಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಾಟಕ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ ಮಹಾಮ್ ಅಂಗವನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಕಲ್ಸೇಕರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
 ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನ ೨೦೧೫ ರ ಸಿಟ್‌ಕಾಮ್, ಹಜೀರ್ ಜವಾಬ್ ಬೀರ್ಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಯಾ ಗಂಡ್ವಾನಿ ಮಹಾಮ್ ಅಂಗಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
 ಜಯ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರು ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಭಾರತ್ ಕಾ ವೀರ್ ಪುತ್ರ - ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಾಮ್ ಅಂಗವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ದೆಹಲಿಯ ಮೊಘಲ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ : ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಮಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೋರಿಗಳು (೧೫೫೬-೧೬೨೭AD), ಪ್ರದ್ಯುಮನ್ ಕೆ. ಶರ್ಮಾ ಅವರಿಂದ, ಸಂದೀಪ್, ೨೦೦೧  . ಅಧ್ಯಾಯ ೪
 ಬಿವಿ ಭವನ್ 'ದಿ ಮೊಘಲ್ ಎಂಪೈರ್' (ಬಾಂಬೆ ೧೯೭೪) ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ v.೪ ಅಬು'ಲ್ ಫಜಲ್ ' ಅಕ್ಬರ್ನಾಮಾ ' ಬದೌನಿ.

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕ್ಷೇತ್ರಿಮಯುಂ ಒಂಗ್ಬಿ ತೌರನಿಸಾಬಿ ದೇವಿ

ಕ್ಷೇತ್ರಿಮಯುಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ತೌರಾನಿಸಾಬಿ ದೇವಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ. ಇವರು ಮಣಿಪುರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.   ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಕ್ಷೇತ್ರಿಮಯುಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ತೌರಾನಿಸಾಬಿ ದೇವಿ ಅವರು೩ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೬ ರಂದು ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಂಗ್ಜಮೇಯ್ ಸಪಮ್ ಲೈಕೈ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪೋಲೊ ಆಟಗಾರ ಲೀಶಾಂಗ್ಥೆಮ್ ತಂಫಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೀಶಾಂಗ್ಥೆಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ಇಬೆತೊಂಬಿಮಾಚಾ ದೇವಿ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗಳಾಗಿ  ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರು ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ  ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ೧೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಗೋವಿಂದಜಿ ನರ್ತನಾಲಯದಲ್ಲಿ (ಮಣಿಪುರದ ಸರ್ಕಾರಿ ನೃತ್ಯ ಕಾಲೇಜು) ರಾಸ್ ಲೀಲಾದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಗೊಂಡರು. ಇವರು ವಿಶಾರದ್ ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಮೈಷ್ಣಮ್ ಅಮುಬಿ ಸಿಂಗ್, ಅಮುದೋನ್ ಶರ್ಮಾ, ಎಚ್. ತೊಂಬಾ, ಎ. ತೋಂಬಾ ಮುಂತಾದ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಸಿಂಗ್, ಲೌರೆಂಬಮ್ ಟೊಂಬಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಕೆ ತೋಮಲ್ಸಾನಾ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು,   ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿ, ಲಂಡನ್, ದುಬೈ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ಎಯಂತಹ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲಾ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  

ತೌರಾನಿಸಾಬಿ ದೇವಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮಣಿಪುರ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬ್ಯಾಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಾಧಾ ಸತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ರಾಸ್ಧಾರಿ, ಗುರುಹಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಕಲಿಸಿದರು.  ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ದಿವಾ ರಾಸ್ (೨ ಸಂಪುಟಗಳು-೧೯೯೩) ಮತ್ತು ರಾಸ್ ಮಖಾ ಅಮ್ಸಂಗ್ ನುಂಗಿ ಮಸಾಹ್ಕ್ (೨೦೦೬) ಎಂಬ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಎಂ‌ವಿ ಗಾಗಿ ಆರು ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  

ದೇವಿಯು ಮಹಾರಾಜ ಒಕೇಂದ್ರಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ರಾಯಲ್ ರೋಬ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.   ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು.   ಮಣಿಪುರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ  ಆಕೆಗೆ ನೃತ್ಯ ರತ್ನ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿತು.   ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗೌರವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.    ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಆದರೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ಕ್ಷೇತ್ರಿಮಯುಮ್ ಒಂಗ್ಬಿ ತೌರಾನಿಸಾಬಿ ದೇವಿಯು ಕ್ಷೇತ್ರಿಮಯುಮ್ ನವಾಂಗ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗಳು ಮಣಿಪುರಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಸಂಗೀತಾ ಈಶ್ವರನ್

ಸಂಗೀತಾ ಈಶ್ವರನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸಕಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ.  ಅವರಿಗೆ, ಯುವ ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಈಶ್ವರನ್ ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಮದ್ರಾಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ (ಎಮ್.ಸಿ .ಸಿ) ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.  ಅವರು ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯಾದ ಅಭಿಯಾನ ಸುಧಾರದ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಅವರು ನೃತ್ಯ, ಅಭಿನಯ, ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು, ಕೂಚಿಪುಡಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಟ್ಟುವಂಗಂ ವಾದ್ಯದಂತಹ ಲಲಿತಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ಈಶ್ವರನ ಅವರು ಕತ್ರಾಡಿ ಎನ್‌ಜಿಒ‌ದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಸಂಘರ್ಷ ಪರಿಹಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕತ್ರಾಡಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.   ಈಶ್ವರನ್ ಅವರು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮಕ್ಕಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರು, ಬೀದಿ ಮಕ್ಕಳು, ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.   ಕತ್ರಾಡಿ ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಣಕಾಸು ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಲಿಜ್ ಹೇನ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ವಿಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಕೂತು ಕಲಾವಿದ ತಿಲಗಾವತಿಯವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಈಶ್ವರನ್ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ವೇದಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು "ಚಿಂತನಾ ನರ್ತಕಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಯೂತ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಎಂಬ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಉಪಕ್ರಮದ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಇವರು ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ಯಾಪ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿಷನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‌ಫ್ಯಾಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ಎನ್‌ಜಿಒ) ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ದೇಶ್ ಎಂಬ ಎನ.ಜಿ ಒ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು.  ಎಚ್‌ಐ‌ವಿ/ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ - ೧೯ ವಲಸೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿದ್ದರು.  

ಅವರು ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.   ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ರೂಪಮ್ ಕುರ್ಮಿ

ರೂಪಮ್ ಕುರ್ಮಿ (ಮರಣ ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪) ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ತರುಣ್ ಗೊಗೊಯ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲತೆಯ ಮಾಜಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮರಿಯಾನಿಗಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಾಸಕ ರೂಪ್‌ಜ್ಯೋತಿ ಕುರ್ಮಿ ಅವರ ತಾಯಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ

ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ (ಜನನ ೧೭ ಮೇ ೧೯೩೦) ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ   ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ.  ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕದಂಬ್ ಆಫ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 

ಇವರು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರವರ್ತಕಿ, ಅವರು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಥಕ್‌ನ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಸಮೂಹ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಕಥಕ್ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥಾಹಂದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಂತಹ ಹೊಸತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಲಖಿಯಾ ತಮ್ಮ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿಕಾನೇರ್ ಘರಾನಾದಿಂದ ಸೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಥಕ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಬನಾರಸ್ ಘರಾನಾದ ಆಶಿಕ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ಶಾಲೆಯ ಸುಂದರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಸ್ವತಃ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರ ತಾಯಿ ಲೀಲಾ ಅವರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಅವರನ್ನು ಜೈ ಲಾಲ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ರಾಧೇಲಾಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಅವರು ನೃತ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ವಿದೇಶದ ಜನರೆದುರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸ್ವತಃ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ವಿವಿಧ ಗುರುಗಳಿಂದ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಕಲಿತರು.

ಅವರು ಬಹು-ವ್ಯಕ್ತಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಥಕ್ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಧಾಬ್ಕರ್ (ಪಲ್ಸ್), ಯುಗಲ್ (ದಿ ಡ್ಯುಯೆಟ್) ಮತ್ತು ಅತಾಹ್ ಕಿಮ್ (ಈಗ ಎಲ್ಲಿ?) ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವರು ಗೋಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್ (೧೯೮೧) ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು.  

ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಅದಿತಿ ಮಂಗಲದಾಸ್, ವೈಶಾಲಿ ತ್ರಿವೇದಿ, ಸಂಧ್ಯಾ ದೇಸಾಯಿ, ದಕ್ಷಾ ಶೇಠ್, ಮೌಲಿಕ್ ಶಾ, ಇಶಿರಾ ಪಾರಿಖ್, ಪ್ರಶಾಂತ್ ಶಾ, ಉರ್ಜಾ ಠಾಕೋರ್ ಮತ್ತು ಪಾರುಲ್ ಶಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅವರು ಗುರುವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು ಲಿಂಕನ್ಸ್ ಇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಲಖಿಯಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿ ಮೈತ್ರೇಯಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 "ತುಮ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ" (೧೯೬೯)
 "ವೇಣು ನಾಡ್" (೧೯೭೦)
 "ಭಜನ್" (೧೯೮೫)
 "ಹೋರಿ" (೧೯೭೦)
 "ಕೋಲಾಹಲ್" (೧೯೭೧)
 "ದುವಿಧಾ" (೧೯೭೧)
 "ಧಬ್ಕರ್" (೧೯೭೩)
 "ಯುಗಲ್" (೧೯೭೬)
 "ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್" (೧೯೮೧)
 "ಅತಃ ಕಿಮ್" (೧೯೮೨)
 "ಓಖಾ ಹರನ್" (೧೯೯೦)
 "ಹನ್-ನಾರಿ" (೧೯೯೩)
 "ಗೋಲ್ಡನ್ ಚೈನ್ಸ್" (ನೀನಾ ಗುಪ್ತ್, ಲಂಡನ್‌ಗಾಗಿ)
 "ಸಂ ಸಂವೇದನ್" (೧೯೯೩)
 "ಸಮನ್ವೇ" (೨೦೦೩)
 "ಭಾವ ಕ್ರೀಡಾ" (೧೯೯೯)
 "ಗರಿಗಳಿರುವ ಬಟ್ಟೆ - ಹಗೊರೊಮೊ" (೨೦೦೬)
 "ಮುಷ್ಟಿ" (೨೦೦೫)

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ
 ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ
 ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ೨೦೦೨ - ೦೩ ರ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್
 ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ರತ್ನ
 ಗುರು ಗೋಪಿನಾಥ್ ದೇಸಿಯ ನಾಟ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಂ (೨೦೨೧) ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ಸ್ಟಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಲನೆ: ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ (  ) ರೀನಾ ಶಾ ಅವರಿಂದ
 ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ ಅವರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ, (ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ ಫೆಬ್ರವರಿ 2002)

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಕದಂಬ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
 ಕುಮುದಿನಿ ಲಖಿಯಾ ಸಂದರ್ಶನ nartaki.com

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ರಾಣೀ ನಾರಾಹ್

ರಾಣೀ ನಾರಾಹ್ (ಜಹನಾರಾ ಚೌಧರಿ; ಜನನ : ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೫) ಅಸ್ಸಾಂ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೬ ರಿಂದ ೨೦೨೨ ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೧೦೦೪ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಿಂದ ೨೦೧೪ ರವರೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಲಖಿಂಪುರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ನಾರಾ ಅವರು ೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೪ ರವರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರ ಪತಿ ಭರತ್ ನಾರಾಹ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ನವೋಬೋಚಾದ ಶಾಸಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ .

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ನಾರಾಹ್ ಅವರು ಗುವಾಹಾಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗಾರ್ತಿ  ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ತಂಡದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ಅವಳು ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮಿತಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.   

 ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಖಿಂಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಲಖಿಂಪುರದಿಂದ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ನಾರಾ ಅವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ಇವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಉಪ ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.  ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ನಾರಾ ಅವರು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.  ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ನಾರಾ ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 

ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಆರು ಅವಧಿಯ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಜಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವ ಭರತ್ ನಾರಾಹ್ ಅವರನ್ನು ಇವರು ವಿವಾಹವಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಅಗಾಥಾ ಸಂಗ್ಮಾ

ಅಗಾಥಾ ಕೊಂಗಲ್ ಸಂಗ್ಮಾ (ಜನನ ೨೪ ಜುಲೈ ೧೯೮೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮೇಘಾಲಯದ ತುರಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂದಸ್ಯರಾಗಿ  ೨೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂನ ರೇಣುಕಾ ದೇವಿ ಬರ್ಕಟಕಿ ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ ಸಂಗ್ಮಾ.  ಇವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸದಸ್ಯೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅಗಾಥಾ ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಪಿಎ ಸಂಗ್ಮಾ ಮತ್ತು ಸೊರದಿನಿ ಕೆ. ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಮೇಘಾಲಯದ ವೆಸ್ಟ್ ಗಾರೋ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಇವರ ಸಹೋದರ ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸಂಗ್ಮಾ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅಗಾಥಾ ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಡಾ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ರೊಂಗ್ಮಾ ಮರಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ 
ಇವರು ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ  ಸೇರಿದರು. ಇವರು ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೪ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಪಿಎ ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೫ ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.  ೨೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ . 

ಸಂಗ್ಮಾ ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣಾಬಿವೃದ್ದಿ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ . ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪುನರ್‌ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ಮೇಘಾಲಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಎನ್‌ಪಿ‌ಪಿ) ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.  ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ತುರಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೬,೪೯೯ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.  ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದನದ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಮಾಯಾ ಸಿಂಗ್

ಮಾಯಾ ಸಿಂಗ್ (ಜನನ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೦). ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮಾಜಿ ಸಂಸದೆ. ಅವರು ೨೦೧೬ ರವರೆಗೆ 'ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ 'ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ' ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಜಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಅವರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೯,೮೨೪ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ದರ್ಶನಾ ಝವೇರಿ

ದರ್ಶನಾ ಝವೇರಿ (ಜನನ ೧೯೪೦), ನಾಲ್ಕು ಝವೇರಿ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾದ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ.  ಅವರು ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅವರು ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಣಿಪುರಿ ನರ್ತನಾಲಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ 
ದರ್ಶನಾ ಝವೇರಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು. ಆರನೇ  ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ನಯನಾ ಮತ್ತು ರಂಜನಾ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಸುವರ್ಣರೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.   ನಂತರ ಅವರು ಸೂತ್ರಧಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಿತೊಂಬಿ ದೇವಿಯಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಸ್ಲೀಲಾ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು, ಗುರು ಮೈತೇಯಿ ತೋಂಬಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ನಾಟಾ ಪಂಗ್ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ್ ಮೈಬಿ ಅವರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೈಬಿ ಜಾಗೋಯ್ ಅನ್ನು ಕಲಿತರು.

ವೃತ್ತಿ 
೧೯೫೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಝವೇರಿ ಸಹೋದರಿಯರು – ನಯನಾ, ರಂಜನಾ, ಸುವರ್ಣ, ಮತ್ತು ದರ್ಶನ  ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಇಂಫಾಲ್ ರಾಜಮನೆತನದೊಳಗಿನ ಗೋವಿಂದಜಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಣಿಪುರಿಯೇತರರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಗುರು ಮತ್ತು ಕಲಾವತಿ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಇಂಫಾಲ್   ನಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರಿ ನರ್ತನಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಯಿತು.  ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಾ ಅವರು ನೃತ್ಯದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬೋಧನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

೨೦೦೮ ರ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಸುನಿಲ್ ಕೊಠಾರಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು "ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಗರಗಳಿಗೆ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ". ನಯನಾ ಅವರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣಾ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ರಂಜನಾ ಮತ್ತು ದರ್ಶನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇವರು ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 
ದರ್ಶನ ಝವೇರಿ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರಿಗೆ  ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ

ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ ( ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೮ - ೧೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೪)  ಅವರು ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಹೆಸರಾಂತ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.  ಕಥಕ್ ಎಂಬುದು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕಲೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.  ಅವರು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೇಡಮ್ ಮೇನಕಾ ಅವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿತು. ಅವರು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ಸೀತಾರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರವೀಣ ನರ್ತಕಿಯಾದರು. ನಂತರ ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾದ ಅಚ್ಚನ್ ಮಹಾರಾಜ್, ಲಚ್ಚು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಅವರು ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು.   

ಅವರು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋದ ಯುಪಿ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ 
ಇವರು ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರು ಜನರಲ್ ಡಾ ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಖೆ ಮತ್ತು ಮೇಡಮ್ ಮೇನಕಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲೀಲಾ ಸೋಖೆ (ಜನನ ರಾಯ್) ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಮೇನಕಾ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಗುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಜೋಶಿಯವರನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಜೋಶಿಯವರ ತಾಯಿ ವತ್ಸಲಾ ಜೋಶಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರು ಜಂಟಿ ಪೋಷಕರಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.  ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಮೇನಕಾ ಅವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ಸೀತಾರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತರು. ಅವರು ಮೇನಕಾ ಅವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ೧೫ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಸೋಖೇಯರು ದಮಯಂತಿಯ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಜೋಶಿಯವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.   

ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಭರತ ನಾಟ್ಯ ಕಲಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುರು ಟಿಕೆ ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರಿಂದ ಭರತ ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು.

ವೃತ್ತಿ 
೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ನಂತರ  ದಮಯಂತಿ ಲಕ್ನೋ ಘರಾನಾದ ಪಂಡಿತರು, ಅಚ್ಚನ್ ಮಹಾರಾಜ್, ಲಚ್ಚು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ಘರಾನಾದ ಗುರು ಹೀರಾಲಾಲ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಏಕ್ಕೆಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ  ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ " ಸೀರೆ " ಅನ್ನು ವೇಷಭೂಷಣವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ
ದೆಹಲಿಯ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರದ ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜರ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. 
ಅವರು ಇಂದಿರಾ ಕಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಖೈರಾಘರ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋದ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೬೮) ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ (೧೯೭೦) ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಬೀರೇಶ್ವರ ಗೌತಮನಿಗೆ ಗುರುವೂ ಆಗಿದ್ದರು.

೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಕಥಕ್‌ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹುಕುಮತ್ ಸರಿನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ" ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯, ೨೦೦೪ ರಂದು ಭಾನುವಾರದಂದು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.

ಕೃತಿಗಳು 

 ಮೇನಕಾ ಮೇನಕಾ, ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ೧೯೮೯.
 ರಿಡಿಸ್ಕವರಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಲೈಬ್ರರಿ: ಪ್ರಜೆಶ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ದಮಯಂತಿ ಜೋಶಿ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ. ''ಕಾಸ್ಮೊ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ೧೯೯೦.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ನೃತ್ಯಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಪರ್ಣಾ ಬಿ. ಮಾರಾರ್

ಅಪರ್ಣಾ ಬಿ. ಮಾರಾರ್ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಸಂಘಟಕಿ, ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ , ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ.  ಅವರು ಪಿ‌ಎಸ್‌ಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಯುವ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಲಾತಿಲಕಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್‌ನ ಎಂಪನೆಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಥೆರಪಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಲಾಭಾರತಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್,  ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉತ್ಸವಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.  

ಮಾರಾರ್ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಾ ರಸಗ್ರಹಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿರುವ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕ್ಷೇಮಾವತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ. ಅವರು ಇಸೈಮಣಿ ಆರ್. ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. 

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಾಗಿ ಕಲಾಭಾರತಿ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾರಾರ್ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು  ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಯುವಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
 ೨೦೦೯ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಕಲಾತಿಲಕಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ೨೦೦೯ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಂಟರ್‌ಜೋನ್ ಕಲಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ ಭರತನಾಟ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು
 ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ- ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದರು 
 ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ೨೦೧೦ರ ಅಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರು 
 ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್‌ನ ಎಂಪನೆಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದ 
 ದೂರದರ್ಶನ, ಭಾರತದ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಕಲಾವಿದ 
 ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಥೆರಪಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ೨೦೧೪ ರ ಸಹಾಯಕ ಸದಸ್ಯ
 ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಕೋಶದ ಸದಸ್ಯ
 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ - ಯುನೆಸ್ಕೊ, ೨೦೧೧

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ
ಸೋಹಿನಿ ರೇ

ಸೋಹಿನಿ ರೇ (ಜನನ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೬) ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನೃತ್ಯ-ಸಂಶೋಧಕಿ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ರೇ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಮಣಿಪುರಿ ನರ್ತನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್, ದರ್ಶನ ಝವೇರಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವತಿ ದೇವಿ ಅವರ ಬಳಿ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಹನ್ನೊಂದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ರೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಲಿಜಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಾನವಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಇರ್ವಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಇರ್ವಿನ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾ  ಮತ್ತು ಸಾಂಟಾ ಮೋನಿಕಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನೃತ್ಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಸೋಹಿನಿ ರೇ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಣಿಪುರಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿಷನ್ಸ್ - ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಣಿಪುರಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಹರಾವ್-ಕುಮ್ಮಿ: ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಗೀತಾ-ಗೋವಿಂದ, ಕೃಷ್ಣ-ನಿಂಗ್ಶಿಂಗ್ಬಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
ಇವರಿಗೆ ಜುಬಿಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆಬಿ ಡೊನ್ನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರಾಯಲ್ ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ‌ನಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನೃತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
 ೧೯೮೨-೧೯೮೬ ರಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ,
 ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ, ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ೧೯೮೮
 ಶೃಂಗಾರ್-ಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಲ್-ಕೆ-ಕಲಾಕಾರ್ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಮುಂಬೈ, ೧೯೮೮
 ನರತನ್ ಆಚಾರ್ಯ, ಮಣಿಪುರಿ ನರ್ತನಾಲಯ, ಕೋಲ್ಕತಾ, ೧೯೯೯
 ಎಲೈನ್ ವೈಸ್ಮನ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಟ್ರೆಡಿಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ, ೨೦೦೭
 ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ಲೆಸ್ಟರ್ ಹಾರ್ಟನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೭
 ವಿಜೇತ, ಲೆಸ್ಟರ್ ಹಾರ್ಟನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೮
 ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ಲೆಸ್ಟರ್ ಹಾರ್ಟನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೦

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ