Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥ)

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು ಹಿಂದೂ ಶ್ರುತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಸರಿಯಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈದಿಕ ಶಾಖೆಯು ತನ್ನದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಹಾಜನಪದಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಹೋರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಟಸ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು ಪದವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಸಹಮತಿಯಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾರಣ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳ ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಭಾರತೀಯ" ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು
ಶ್ರಾವಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಗಣೇಶ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ  ' ಶ್ರಾವಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ' . ಮಂಜು ಸ್ವರಾಜ್  ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.  ಅಮೂಲ್ಯ ನಾಯಕಿ. ಅನಂತ್‌ನಾಗ್, ತಾರಾ, ಅವಿನಾಶ್, ವಿನಯ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನಾಗಿ ಗಣೇಶ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾವಣಿಯಾಗಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಯಕ ಇಲ್ಲಿ ಅನಾಥ. ಸಂಗೀತಗಾರ ಆಗಬೇಕು ಅಂತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಇರುವ ಹುಡುಗ. ತುಂಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುವ ಪೋರನಾಗಿ, ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಾಯಕಿ ತುಂಬ ಮುಗ್ಧ ಹುಡುಗಿ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ತುಂಟತನವೂ ಇರುತ್ತೆ. ತುಂಬು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವಳು. ಆ ಕುಟುಂಬದ ಏಕೈಕ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಈಕೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹುಡುಗಿಯಾದರೂ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂಥ ಪರಸ್ಪರ ತದ್ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವದ ಯುವಜೋಡಿ ಭೇಟಿಯಾದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಎಂಬುದು ಚಿತ್ರಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕತೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯಾರ ಹಿಂದೆಯೂ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಅಂಗಲಾಚುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ತುಂಬ ಗಾಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಧುರ ತುಡಿತಗಳು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೇ 'ಮ್ಯಾಡ್ ಫಾರ್ ಈಚ್ ಅದರ್' ಎಂಬ ಅಡಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ

ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿದೆ.

ಸಂಗೀತ 
ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ಹಿರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಾಡಿರುವ ಹಾಡಿದೆ..ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳಿವೆ.

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಶಿರಸಂಗಿ

ಶಿರಸಂಗಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಶಕ್ತಿ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಾತನ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಕುಲದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಕಾಳಿಕಾ ಮಾತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾಮಂತರು ಶಿರಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಂಗಿಯ ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಶಿರಸಂಗಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. 

ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಠಿ ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಾಗ ಮುಖ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಯಾಗಿ ಶಿರಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದ ವಿಭಾಂಡಕ ಮುನಿಯ ಮಗನಾದ ಶೃಂಗ ಋಷಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.
 
ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಕ್ರಿ.ಶ 1148ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅರಸು ಇಮ್ಮಡಿ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ನೆಟ್ಟ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿರಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞ ಯಾಗಗಳಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಆಗಾಗ ಭಂಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದವರ ಕುಲದೇವತೆ. ದೇವಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜದ ಜನರೂ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಾವು ಬೆಳೆದ ಹೊಸ ಗೋಧಿ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಾಳಿಕಾ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.

ಪ್ರತಿ ಯುಗಾದಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುಗಾದಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಅಭಿಷೇಕದೊಂದಿಗೆ ಜಾತ್ರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. 

ಧ್ವಜಾರೋಹಣ, ದೇವಿಗೆ ಹೊಸ ಗೋಧಿಯ (ನಿಧಿ) ಅರ್ಪಣೆ, ನಂತರ ಚೈತ್ರಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿಪದೆಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 5 ಘಂಟೆಗೆ ಬುತ್ತಿ ಹಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿಕಾದೇವಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
 
ಅನ್ನವನ್ನು ರುಂಡದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬುತ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೋ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಬುತ್ತಿ ಸಿಕ್ಕವರಿಗೆ ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾರತಿ ಹೊಂಡವಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಕಾಳಿಕಾದೇವಿ ತನ್ನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಈ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ತೊಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಖಡ್ಗತೀರ್ಥವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೊಂಡದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.   
    
ಸಾಕಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಶಿರಸಂಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸವದತ್ತಿಯ ರೇಣುಕಾದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿರಸಿಂಗಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಆಗ್ರಹ. ಶಿರಸಂಗಿಗೆ ಬರಲು ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿದೆ. 

ಶಿರಸಂಗಿ ರಾಮದುರ್ಗದಿಂದ 18 ಕಿ.ಮೀ, ಸವದತ್ತಿಯಿಂದ 20 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವವರು ಯರಗಟ್ಟಿ, ಮುನವಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶಿರಸಂಗಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
 
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ, ಉಪನಯನ, ಜಾವಳ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. 

ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ 4 ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಆರತಿ, ಪಂಚಾರತಿಗಳ ಸೇವೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಶುಕ್ರವಾರ, ಮಂಗಳವಾರ, ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು, ವಿವಿಧ ಅರ್ಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ದೇವಿಗೆ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ಮಹಾಭಿಷೇಕ, ಸಂಕಲ್ಪ, ಸಹಸ್ರನಾಮಾರ್ಚನೆ, ನೈವೇದ್ಯ, ಅಲಂಕಾರ, ತೊಟ್ಟಿಲುಸೇವೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇವೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಹಾಗು ಕರಕುಶಲಿಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಥಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ವಿಕಸಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಸ್ಥಳ, ಸಭಾಂಗಣ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊರಕೋಣೆ ಹಾಗು ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹವು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಗೋಪುರದಂತಿರುವ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ವೇದಾಂಗ

ವೇದಾಂಗಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರು ಪೂರಕ ವಿಭಾಗಗಳು. ಇವು ಶಿಕ್ಷಾ (ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ), ಕಲ್ಪ (ಧರ್ಮಾಚರಣೆ), ವ್ಯಾಕರಣ, ನಿರುಕ್ತ (ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ), ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೆ, ಪ್ರತಿ ವೇದವು ತನ್ನದೇ ಶಿಕ್ಷಾ, ಛಂದಸ್ಸು, ಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ದಿ ಮಿಸಿಂಗ್ ಪಿಕ್ಚರ್ (ಸಿನೆಮಾ)

೬ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಶಿಕ್ಷಾ

ಶಿಕ್ಷಾ ಆರು ವೇದಾಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಾಷಾಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದು ಅದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಉಚ್ಚಾರ ಹಾಗು ಉಚ್ಚಾರಣಾ ವಿಧಾನ, ಜೊತೆಗೆ ವೇದಗಳ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸಂಧಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಾತಿಶಾಖ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ನಿರುಕ್ತ

ನಿರುಕ್ತ ("ವಿವರಣೆ, ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿವಿಷಯಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ") ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಬ್ದಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳ, ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆರು ವೇದಾಂಗ ಶಾಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞ ಯಾಸ್ಕನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಯಾಸ್ಕನ ಸಂಬಂಧ ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ನಿರುಕ್ತಕಾರ ಅಥವಾ ನಿರುಕ್ತಕೃತ, ಜೊತೆಗೆ ನಿರುಕ್ತಾವತ್ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿರುಕ್ತ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರುಕ್ತ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಪುರಾತನ, ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಹೇಗೆಂದರೆ ೨ ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ ಯುಗದ ಸಂಯೋಜನೆ ವೇದದ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರು ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟು ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Niruktam sememes  
The Nighantu and the Nirukta 1967 bilingual Sanskrit-English critical edition by Lakshman Sarup, at the Internet Archive
Full text

ಸಂಸ್ಕೃತ
ಜ್ಯೋತಿಷ

ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು<(ಕೊಂಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ)
ಜ್ಯೋತಿಷ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಹಿಂದೂ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ, ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಹಿಂದೂ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪದವಾಗಿದೆ, ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ.

ವೇದಾಂಗಗಳು
ರಾಜ್ ಕಮಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್

ರಾಜ್ ಕಮಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಾ ಪರ್ವ (1981) ರಾಜ್ ಕಮಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅದನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾನರ್ "ಹಸನ್ ಸಹೋದರರು" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಜನರು ಕಮಲ್ ಅವರ ಸಹೋದರರು ಚಾರುಹಾಸನ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಹಾಸನ್ ಸೇರಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
1. http://www.imdb.com/company/co0097741/

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
Official Website 

 ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಕರು
 ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಗಳು
 ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್
ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಅಪ್ಸರೆಯರು

ಅಪ್ಸರೆಯರು ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕದ ದೇವತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು. ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಅಪ್ಸರೆಯರಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಚಿರ ತರುಣಿಯರು. ಮುಪ್ಪು ಇವರನ್ನು ಆವರಿಸಲಾರದು. ಇವರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ವೇಶೈಯರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರನ ಅಡಿಯಾಳುಗಳಾಗಿ ಅವನು ಹೇಳಿದವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸುವುದೇ ಇವರ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಕಶ್ಯಪನ ಹೆಂಡತಿ ತಿಲೋತ್ತಮೆ ರಂಭೆ, ಊರ್ವಶಿ, ಮೇನಕೆ, ಮನೋರಮಾ ಮುಂತಾದ ಹದಿಮೂರು ಮಂದಿ ಅಪ್ಸರೆಯರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಕ್ಷೀರಾಬ್ದಿ ಮಥನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಉದ್ಬವಿಸಿದವರು. ಇಂದ್ರನ ಆಸ್ಥಾನದ ನರ್ತಕಿಯರು. ಅಥರ್ವಣವೇದದಲ್ಲಿ 
ಅಪ್ಸರೆಯರಿಗೆ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಭೂಮಿವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇವರು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಂಜೂರದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಝಲ್ಲರಿ ಮತ್ತು ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ವರಿಸಲು ಸುರಾಸುರರು ನಿರಾಕರಿಸಿದುದರಿಂದ ಇವರು ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಗಳಾದರು. ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವೀರರಿಗೆ ಇವರನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪ್ಸರೆಯರ ರೂಪ, ಲಾವಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರು ಮುನಿಗಳ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೆಡಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಭೂಲೋಕದ ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ಸಂಸರ್ಗಗೊಂಡ ಕಥೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಉದಾ:-ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಮೇನಕೆ ಪ್ರಸಂಗ.

ಪುರಾಣ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು
ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವಾದ 'ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರು ತಮ್ಮ ಒಡೆಯನಾದ ಇಂದ್ರನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ತಮಗಿಷ್ಟ ಬಂದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ನಪುಂಸಕನಾಗಲೂ ಊರ್ವಶಿ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪವೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜುನ ಉತ್ತರನನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಅಪ್ಸರೆಯರು ನಿನ್ನ ತೊತ್ತಾಗುವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಲೇಖನ ನೆರವು
ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸಂಪುಟ-೧

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅಪ್ಸರೆಯರು
ಕಣಜ (ಜಾಲತಾಣ)

ಕಣಜ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಂತರಜಾಲಾಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಕೋಶ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರವು ೨೦೦೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್  ೫ ರಂದು ಕಣಜ ಎಂಬ ಅಂತರಜಾಲ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಕೋಶ ಎಂಬ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು. ಕಣಜ ಜಾಲತಾಣ ವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗವು ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ  ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಿ, ರೂಪಿಸಿದ್ದು ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಬೆಂಗಳೂರು (ಐಐಐಟಿ-ಬಿ) ಇವರು.
ಕಣಜ ಎಂಬ ಅಂತರಜಾಲ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಕೋಶದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ತಿದ್ದಪಡಿ ಮಾಡುವುದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಉದ್ದೇಶ 
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಕರವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಜ್ಞಾನಸಮಾಜ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಣಜ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಕೋಶವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಕರಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ತುಣುಕಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೂರಣ 
ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಹಳೆಯ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತನಕ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಕೃಷಿ, ರೈತರ ಅನುಭವ, ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತನಾಮರು, ಸಾಧಕರು, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂಲಕ ವೂ ಕಣಜವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ 
ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡು ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ  ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಬರೆದ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು.
ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ  ಲೇಖನಗಳಲ್ಲದೆ ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ – ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ  ಎಲ್ಲ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು.
ಜಗತ್ತಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತರಿಂದ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು

ಕಣಜದ ಸಂಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯ 
ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೆ `ಕಣಜ’ದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ಬರಹಗಾರರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.ಕಣಜ’ಕ್ಕೆ ಬರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕಣಜದ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶಿಷ್ಟತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ನೀವು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಇಷ್ಟ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಬರೆದು ಕಳಿಸಬಹುದೆ 
ಬರಹವು ಆದಷ್ಟೂ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠರಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರ-ವಿರೋಧವಾಗಿ ಮಂಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಯ ರೀತಿ ಇರಬಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಮತ – ಜಾತಿ – ಪಂಥ – ಲಿಂಗಗಳ ಕುರಿತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರಹವು ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ;  ಆಲಿಪ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ವೈಚಾರಿಕ ಬರೆಹಗಳಿಷ್ಟೇ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಸ್ತಾಂತರ 
ಜೂನ್ ೨೦೧೫ರಿಂದ ಕಣಜ ಜಾಲತಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ,

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ 
ಕಣಜ ಜಾಲತಾಣದ ವಿಳಾಸ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಶಿವ ಪುರಾಣ

ಶಿವ ಪುರಾಣ ಅಥವಾ ಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಪುರಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಈ ಪಠ್ಯದ ವಾಯವೀಯ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ಪಠ್ಯವು ಶೈವ ಪುರಾಣ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಿವ ಪುರಾಣವನ್ನು ವೇದವ್ಯಾಸರು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಶಿವ ಪುರಾಣವು ಹಿಂದುಗಳ ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಪುರಾಣವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಿವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಹಿತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯-೨೦ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವ ಪುರಾಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆನಂತರ ಈ ಪುರಾಣಗಳೆರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಮಹಾ ಪುರಾಣ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಉಪ ಪುರಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ನೋಡಿ
ಶಿವ - ಬ್ರಹ್ಮ - ವಿಷ್ಣು
ಪುರಾಣಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Shiva Purana in Sanskrit, Hindi, English and Telugu
 Stories from the Shiva Purana in English

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ಮೂಲತಃ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅನೇಕ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರೂಪವು ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಬಹಳ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೃತಿಗಳ ಆದ್ಯತೆಯ ರೂಪವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ)

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ರಾಜ್ಯತಂತ್ರ, ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ಇದರ ಲೇಖಕ ಕೌಟಿಲ್ಯ. ಈತನಿಗೆ ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ, ಚಾಣಕ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಗುರು ಹಾಗೂ ಪೋಷಕನಾಗಿದ್ದ. ಮೊದಲಿನದು ಲೇಖಕನ ಗೋತ್ರ, ಮತ್ತು ನಂತರದ್ದು ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರು ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ, ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ, ಸೇನಾ ವ್ಯೂಹ ರಚನೆಯ ಕುರಿತ ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ. ಶೀರ್ಷಿಕೆ "ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ" ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ" ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ಮಿನರಾಲಜಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಗಳ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಔಷಧ, ಅರಣ್ಯ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಭಾರತೀಯ ಹೆಬ್ಬಾವು

ಪೈಥಾನ್ ಮೊಲ್ಯುರಸ್ ಅಥವಾ 'ಭಾರತೀಯ ಹೆಬ್ಬಾವು'' ಒಂದು ಅತಿದೊಡ್ಡ, ಹೆಬ್ಬಾವು ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಾವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರ್ಮಾ ಹೆಬ್ಬಾವಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೩ ಮೀಟರ್ಗಳವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ನೋಡಿ
ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ- ಮೇಕೆ ನುಂಗಿದ ಹೆಬ್ಬಾವು ಸುಸ್ತೋ ಸುಸ್ತು...;ಏಜೆನ್ಸಿಸ್‌;17 Jun, 2017;ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೊಟ್ಟೆ ಊದಿಕೊಂಡು ಚಲಿಸಲಾಗದೇ ನರಳಾಡುತಿತ್ತು. ಹಾವು ಹತ್ತಿರದ ಕಾಡಿನಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮೇಕೆಯೊಂದನ್ನು ನುಂಗಿದೆ...

ಉಲ್ಲೇಖ
ಧನ್ನರ್ಗಿ

ಧನ್ನರ್ಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ

ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಹವಾಮಾನ

ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

 ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - 35°C - 42°C

 ಮಳೆಗಾಲ -  18°C - 32°C

 ಚಳಿಗಾಲ - 15°C - 28°C

 ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿತ್ತದೆ

ಆಹಾರ

ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಲೆ

ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾಷೆ

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.

ದೇವಾಲಯ

  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ

ಮಸೀದಿ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

ಹಬ್ಬ

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೃಷಿ

ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ನೀರಾವರಿ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆ

ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸಸ್ಯ

ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಪ್ರಾಣಿ

ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

ಸಾಕ್ಷರತೆ

ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ  85% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 68% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ

ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠ

ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಯಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅದು ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನಿಗೆ ಅವನು ಒಂದು ಖಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಒಂದು ಪ್ರವಚನವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಸೂತ್ರ

ಸೂತ್ರವು ಒಂದು ಸಾರೋಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೈಪಿಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಾರೋಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಠ್ಯ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಅದರ ಅರ್ಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಒಂದು ದಾರ ಅಥವಾ ರೇಖೆ ಮತ್ತು ಶಾಬ್ದಿಕ ಮೂಲ ಸಿವ್- ಅಂದರೆ ಹೊಲಿಯುವುದುದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸೂತ್ರ ಶಬ್ದವು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಕ್ಷರಶಃ ಈ ಪಠ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ್ನು ದಾರದಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಲಿಯಲಾದ ತಾಳೆಗರಿಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ಸ್ತೋತ್ರ

ಸ್ತೋತ್ರ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ, ಇದರರ್ಥ ದೈವತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ತುತಿಗೀತೆ. ಅದು ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಒಂದು ವಿವರಣೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು ದೇವಿ, ಶಿವ, ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತಹ ದೈವಿಕದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ತಂತ್ರಗಳು

ತಂತ್ರಗಳು ಹಿಂದೂ ಹಾಗು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಲವಿರುವ ಹಲವಾರು ರಹಸ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕಾದರೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ತಂತ್ರ ಅನೇಕ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅವು ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ತಂತ್ರ ಶಬ್ದ ಎರಡು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳಾದ ತನೋತಿ (ವಿಸ್ತರಣೆ) ಮತ್ತು ತ್ರಯಾತಿಯ (ವಿಮೋಚನೆ) ಸಂಧಿಯಿಂದಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಅದರ ಸಮಗ್ರ ರೂಪದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳು

ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳು ಯೋಗದ ಮೂಲಭೂತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ೧೯೬ ಭಾರತೀಯ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.ಪತಂಜಲಿ ಮುನಿಯು ೪೦೦ ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅರಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ, ಯೋಗವನ್ನು ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸ್ತಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ಯೋಗತತ್ವ ಉಪನಿಷತ್ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಗವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — ಮಂತ್ರಯೋಗ, ಲಯಯೋಗ, ಹಠಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಯೋಗ – ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಆಚರಣೆ.
ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯ, ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ  ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.ಪಠ್ಯ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಸುಕಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು ಅಂದರೆ ೧೨ರಿಂದ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ;ಮತ್ತೇ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿತು.ಇದು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುನರಾಗಮನದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಯೋಗ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಇರದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪತಂಜಲಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯೋಗ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಅಡಿಪಾಯ  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಷ್ಠೆಯ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವು ಬಹುಶಃ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಪದವಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಆರಾಧನೆ
ಪೂಜೆ

ಪೂಜೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಲು, ಗೌರವಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರಾಧಿಸಲು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲು ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ. ಅದು ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯ(ಗಳ) ಹಾಜರಿ, ಅಥವಾ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಆಚರಿಸಬಹುದು. ಪೂಜೆ ಶಬ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರರ್ಥ ಪೂಜ್ಯಭಾವ, ಗೌರವ, ಗೌರವಾರ್ಪಣೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆ.

ಆರಾಧನೆಗಳು
ಹೋಮ

ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದವಾದ ಹೋಮ (ಹವನ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಅದರ ಆಚರಣೆಯು ವೈದಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ, ಹೋಮ-ಹವನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡಬಹುದು. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕುಣಿ ಮಾಡಿ ಹೋಮಕುಂಡವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಮಕುಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ತಾಮ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಜ್ಞ
ವಿಜಯವಾಣಿ

ವಿಜಯವಾಣಿ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ. 'ಕನ್ನಡಿಗರ ದ್ವನಿ 'ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ವಿಜಯಾನಂದ ರೋಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಬಳಗದ ಪತ್ರಿಕೆ.ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ,ಮಂಗಳೂರು,ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ,ಮೈಸೂರು ,ವಿಜಯಪುರ,ಗಂಗಾವತಿ,ಚಿತ್ರದುರ್ಗ,ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯವಾಣಿ ಪ್ರಸಾರ
ಸದ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಇರುವ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ (ಜನವರಿ ೨೦೧೬ರ ಮಾಹಿತಿ)

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ವಿಜಯವಾಣಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
 ವಿಜಯವಾಣಿ ಇ-ಪೇಪರ್ ಆವೃತ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ನೈವೇದ್ಯ

ದೈನ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆ ಅರ್ಥದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದವಾದ ನೈವೇದ್ಯವು ಪೂಜಾಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲು ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಆಹಾರ. ತಯಾರಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರುಚಿ ನೋಡುವುದು ಅಥವಾ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ಪೂಜೆ
ಮೂರ್ತಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ತಿ (ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹ, ಪ್ರತಿಮೆ) ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಆತ್ಮವನ್ನು (ಮೂರ್ತ) ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಸಾಕಾರರೂಪ ಅರ್ಥದ ಮೂರ್ತಿಯು ದೈವತ್ವದ ಒಂದು ಚಿತ್ರಣ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲು, ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಅಥವಾ ಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೈವತ್ವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ದೈವಿಕವನ್ನು ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಲಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ದೈವಿಕ ಆರಾಧನೆಯ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಸೇವೆಗೊಳಪಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ತಪ್ಪುಕಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹಿಂದೂ ಪದ ಮತ್ತು, ವ್ಯವಹಾರ (ಕಾನೂನು ವಿಧಾನ) ಹಾಗು ಆಚಾರದ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾನೂನು) ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಾಪಗಳಿಗೆ ದಂಡ ತೆರುವ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಶಬ್ದ. ಅದು ಪಾಪದ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಭಜರಂಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)



ಪಾತ್ರಗಳು
ಶಿವರಾಜ್  ಕುಮಾರ್  ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ  'ಭಜರಂಗಿ'.  ಹರ್ಷ  ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರಿತ ರಾಯ್ ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ ,ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ,ರುಕ್ಮಿಣಿ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿದೆ.'ಭಜರಂಗಿ' ಚಲನಚಿತ್ರವು 'ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ' ಮತ್ತು 'ಸೆಂಚ್ಯುರಿ ಸ್ಟಾರ್' ಎಂದೇ ಚಂದನವನದಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ರವರು ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರ.ಶಿವಣ್ಣನಿಗೆ ಇದು ಚಂದವನದಲ್ಲಿ೧೦೫ನೇ ಚಿತ್ರ.ಮೈಲಾರಿ ಚಿತ್ರದ ನಂತರದ ಗೆಲುವಿನ ಲಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಶಿವಣ್ಣನಿಗೆ 'ಭಜರಂಗಿ' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.
'ಭಜರಂಗಿ' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು,ದಿನನಿತ್ಯ ಕಠಿಣ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸಿ 'ಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್' ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ಅವರ ಈ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಿ ಚಿತ್ರರಂಗವೇ ಅಭಿನಂದಿಸಿತು.೫೦ರ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಥಮ ನಾಯಕನಟ
ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದರು.

ನಿರೀಕ್ಷಣೆ
ಶಿವಣ್ಣನ ಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ ನೋಡಲು ಕೂತುಹಲಸದಿಂದ ಕಾಯುತಿದ್ದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಶಿವಣ್ಣನವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩ ೨೦೧೩ರಂದು
'ಭಜರಂಗಿ' ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಜೀವ ಮತ್ತು ಭಜರಂಗಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವಣ್ಣ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಚಂದನವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಎ.ಹರ್ಷ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ.ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದವರು ಅವರೇ.ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ನಟರಾಜ್ ಗೌಡ ಮತ್ತು ಮಂಜುನಾಥ್ ಗೌಡ. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ನಟರಾಜ್ ಗೌಡ ಮತ್ತು ಮಂಜುನಾಥ್ ಗೌಡ.ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ ಅವರು ನಾಯಕನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಸಿರುವ ೨೨ನೇ ಚಿತ್ರ ಭಜರಂಗಿ.

ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಚಿತ್ರದ  ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಳಿಕೆ
ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ನ ಎ.ಆರ್. ರಹಮಾನ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಗಿರುವ ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನುನಿರ್ದೆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೫ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದು,ಇವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಂಪು ನೀಡಲಿವೆ.ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಜೈ ಆನಂದ್ ಛಾಯಗ್ರಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.'ಭಜರಂಗಿ' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಒಟ್ಟು ೨೨೧ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಭಜರಂಗಿ ಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ೨೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೨.೫ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಚಂದನವನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ೨೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಬ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆಯಿತು. ಈ ಸಿನಿಮಾ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಗಳಿಂದ ೫೪ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಶಶಾಂಕ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)

'ಶಶಾಂಕ್" ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳ್ಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಭದ್ರಾವತಿ ಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ.ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನೀರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಮಾಡಿದ್ದರೆ. ಯಷ್ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾಪಂಡಿತ್ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಚಿತ್ರಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
	
 ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸು (೨೦೦೮) :ಫ್ಲಿಂಫರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

 ಕೃಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ (೨೦೧೦) :ಉದಯ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣ ಫಿಲಂ ಅವಾರ್ಡ್
ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)

ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ , ನಟರಾಗಿ  ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್  ರೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
{| width="100%"
|- valign="top"
|

ನಟರಾಗಿ
{| width="100%"
|- valign="top"
|

ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ
{| width="100%"
|- valign="top"
|

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

 ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೇ  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 
 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೪ನೇ ಲಂಡನ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ೨೦೧೩ ಲೂಸಿಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು

en:Pawan Kumar (director)
೨೦೧೪

ಇದು  ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗ ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ತಶಕದ ೨೦೧೪ ನೇ ವರ್ಷ. ಇದು ಬುಧವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. ೩ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ  ಮತ್ತು   ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ೧೪ ನೇ ವರ್ಷವೂ, ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೦೧೦ರ ದಶಕದ ಐದನೇ ವರ್ಷವೂ ಆಗಿದೆ.

ವರ್ಷಗಳು
ದಶಕ ೨೦೧೧-೨೦೨೦
ತಪಸ್ಸು

ತಪಸ್ಸು ಅಂದರೆ ಆಳವಾದ ಧ್ಯಾನ, ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕಾಂತತೆ, ವಿರಕ್ತತೆ ಅಥವಾ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಶಬ್ದ ಮೂಲ ತಪ್ ದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇದರರ್ಥ ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಶಾಖ, ಅಥವಾ ಉರಿ, ಸುಡಿತ, ಹೊಳಪು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ, ನೋವು, ನರಳಾಟ, ಪೀಡನೆ. ಯೋಗಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಬಹಳ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಆತ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಏಕಚಿತ್ತತೆ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ಸರಳತೆ, ವಿವೇಕ, ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು, ಸಂನ್ಯಾಸಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಳಗೆ ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿ. ಅದನ್ನು ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು ಹಾಗು ನಡತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಹಾಗು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧ.ಶಾರೀರಿಕ, ವಾಚಿಕ,ಮಾನಸಿಕ.

ದೇವದ್ವಿಜಗುರುಪ್ರಾಜ್ಞ ಪೂಜನಂ ಶೌಚಮಾರ್ಜವಂ.ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಹಿಂಸಾಚ ಶಾರೀರಂ ತಪ ಉಚ್ಯತೇ.
ಪರಮ ಪ್ರಭುವಿನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ, ಗುರುವಿನ, ಪಂಡಿತರ-ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸೇವೆ,ಪೂಜೆ.ಶುಚಿತ್ವ ಸರಳತೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೇಹದ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುದ್ವೇಗಕರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸತ್ಯಂಪ್ರಿಯಹಿತಂ ಚ ಯತ್.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾಭ್ಯಸನಂ ಚೈವ ವಾಙ್ಮಯಂ ತಪ ಉಚ್ಯತೇ.
ಉದ್ವೇಗಗೊಳಿಸದ,ಸತ್ಯವಾದ,ಪ್ರಿಯವಾದ,ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತುಗಳು,ವೇದಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ-ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಲೋಕೋಪಯೋಗವಾದ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾತಿನ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನಃಪ್ರಸಾದ ಸೌಮ್ಯತ್ವಂ ಮೌನಮಾತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ.ಭಾವಸಂಶುದ್ಧಿರಿತ್ಯೇತತ್ತಪೋ ಮಾನಸಮುಚ್ಯತೇ.
ಮನಃಶಾಂತಿ,ತಾಳ್ಮೆ,ಮೌನ,ಆತ್ಮಸಂಯಮ‌ ಮತ್ತು ಅಂತಃಕರಣ ಶುದ್ಧಿ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತಪಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ

`ಬಹುತೇಕ ನಂತರದ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಧ್ಯಾನವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮನನಾಭ್ಯಾಸ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆ. ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ನಂತರ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಮಾಧಿ ಹಾಗು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿತೋರುತ್ತದೆ, ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಮಾಯೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನ ಪದವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪನಿಷತ್ನ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು "ಚಿಂತನೆ, ಧ್ಯಾನ" ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಎಂಡು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತದೆ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪದರಗಳು ಆದರೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 
ಧ್ಯಾನ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠ.

ಯೋಗ
ದಾನ

ದಾನವು ಉದಾರತೆ ಅಥವಾ ನೀಡುವಿಕೆ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೊಡುಗೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅದು ಉದಾರತೆಯನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸುವ ಆಚರಣೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಆಚರಣೆಯು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದಾನ-ಪಾರಮಿತದಲ್ಲಿ (ಕೊಡುಗೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ) ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
==ನೋಡಿ==
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
[ ಹೊಸ ಶ್ರೀಮಂತರ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ಅಚ್ಚರಿ]-  ಗುರುಚರಣ ದಾಸ್
ಬೌದ್ಧ ಪದಗಳುಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಎಸ್.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ



ಡಾ.ಎಸ್.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಪರಿಚಯ
ಡಾ.ಎಸ್.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೦೯-೦೧-೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೋಕಿನ ಗುಡ್ಡೇಕಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ನಾರಾಯಣ ಹೆಗಡೆ, ತಾಯಿ ಗಣಪಮ್ಮ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ, ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರವಾಚಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೨ರಂದು ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೦೧೩-೧೪ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ/ಸಾಧನೆ
ಡಾ.ಎಸ್.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಮೂವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೋಧನಾನುಭವ ಹಾಗೂ ಮೂವತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಅನುಭವ ಇವರಿಗಿದೆ. ಹದಿನೈದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಬಿಗ್ಗರ್ ಈಸ್ ಬೆಟರ್ ಎಂಬ ನಿಯಮವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಪ್ರಕಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಹೊರತಂದ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ೧೩ ಮತ್ತು ೧೪ನೇ ಸಂಪುಟಗಳ ಗೌರವ ಸಮಾಲೋಚಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ೧೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು

ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿ
ಕನ್ನಡ ವಿಷಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ-ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನ - ೨೦೦೬ - ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ಮೈಸೂರು (೧೨೦೦ಪುಟಗಳ ಎ-೪ ಗಾತ್ರದ ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ)

ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರ
 ಪ್ಯಾಲಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ನ ಬೆಸ್ಟ್ ಟೀಚರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಫಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ,
 ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ ಫೇಲೋಶಿಫ್,
 ಸರ್.ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಖಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಜೂವಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಸನ್ಮಾನ

ಕೃತಿ ನೆರವು
ಆಲ್ಪ್ರಡ್ ರಸೆಲ್ ವ್ಯಾಲ್ಲೇಸ್ ;ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ನೆರಳು - ಡಾ.ಎಸ್.ಎನ್.ಹೆಗಡೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

 ಸಂಶೋಧಕರು
ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಮಾರ್ಲೇಶ್ವರ

ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ರತ್ನಾಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಗುಹಾಂತರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಶಿವ ದೇವಾಲಯ

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೧೫೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಹಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಇಳಿದು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸ ಬೇಕು. ನದಿ ತಟದ ಆಹ್ಲಾದಭರಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಲಬದಿಯಿಂದ ಗುಹೆಯೊಳಗಿನಿಂದ ಹೊಕ್ಕಕೂಡಲೇ ತಣ್ಣೀರಿನ ಕುಂಡವೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಮಾರ್ಲೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. 
ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಹಾವುಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ವರೆಗೆ ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗಿಲ್ಲವಂತೆ. 
ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮನಮೋಹನ ತಾಣವೆಂದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಹತ್ತಿರವೇ ಇರುವ ಧಾರೇಶ್ವರ ಜಲಪಾತ. .

ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಗರ್ಭಾಧಾನ

ಗರ್ಭಾಧಾನ (ಅಕ್ಷರಶಃ: ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಇರಿಸುವುದು) ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ೧೬ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.

ಇತಿವೃತ್ತ
ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಆಚರಣೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪತಿಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ಉಪಮೆಗಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಣಗಳಿರುವ ವೈದಿಕ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪುರುಷ ಹಾಗು ಸ್ತ್ರೀ ಬಲಗಳ ಜಂಟಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ರೂಪಕಗಳಿರುವ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಲಿಂಗನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪತಿಯು ತನ್ನ ಫಲೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಉಜ್ಜುತ್ತಾನೆ. ಗರ್ಭಾ ಎಂದರೆ ಬಸಿರು ಹಾಗು ದಾನ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ.ಅಕ್ಷರಶಃ ಗರ್ಭ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಕ್ರಮ
ವೇದಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಧೋರಣೆ ಏನಿದ್ದಿತೋ ತಿಳಿಯದು. ಮಾನವ ಜಾತಿಯ ಆದಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಷಯೋಪಭೋಗದ ಇಚ್ಛೆಯಾದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಕಡೆ ಕೂಡಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾಗಮ ಹೊಂದಿ ಇಂದ್ರಿಯಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
 ಇಂಥ ಸಮಾಗಮದಿಂದ ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವುದೆಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಂಟಾದದ್ದು ಕೇವಲ ಅನಂತರ, ನಿಧಾನವಾಗಿ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದಂತೆ ಆದಿಮಾನವನಿಗೆ ಗರ್ಭಾಧಾನವನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂತು. ಮನೆ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ, ಸಂತಾನಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇವಕ್ಕೆ ದೈವ ಕೃಪೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಅವನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
 ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭದೇವತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಂತ್ರಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವವೇದ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸೂತ್ರ ಪುರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಸಾಧಾರಣ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಪತಿಯಾದವ ಋತುಸ್ನಾತ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಗರ್ಭದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿ ಎಂದು ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಸಮಾಗಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 
 ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿತು. ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿವರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಋತುಸ್ನಾತ ಸ್ತ್ರೀಯ ಐದನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಹದಿನಾರನೆಯ ದಿನದ ಗಡುವಿನ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ತಿಥಿ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಅವುಗಳ ಶುಭಾಶುಭ ಫಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ಮೃತಿಕಾರರೂ ಧರ್ಮಸಿಂಧು, ನಿರ್ಣಯಸಿಂಧುಗಳ ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃಗಳೂ ವಿವೇಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ವಾಸ್ತು
 ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವಾತ ಹೆಂಡತಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನದಿಂದ ೪, ೬, ೮, ೧೦, ೧೨ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವಾತ ೫, ೭, ೯, ೧೧ ನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಗರ್ಭಾದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸತ್ಸಂತತಿಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಸತಿ-ಪತಿಯರ ಹೃದಯಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರತಕ್ಕದ್ದು ಅವಶ್ಯ. ಭಯ, ಕ್ರೋಧ, ದ್ವೇಷ, ಮಾತ್ಸರ್ಯಗಳು ಗರ್ಭವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತವೆ.
 ಪ್ರಥಮ ರಜೋದರ್ಶನ ಕಾಲದ ತಿಥಿನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಗರ್ಭಾಧಾನದ ಶುಭಾಶುಭಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದುಂಟು. ದುಷ್ಟಯೋಗದಲ್ಲಿ ರಜೋದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ದೋಷ ಪರಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಭುವನೇಶ್ವರೀ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೈಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿ, ಸಮಾಗಮ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಹಿತಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗರ್ಭಾದಾನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮದುವೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
 ಗರ್ಭಾದಾನದ ದಿವಸ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಿ ಪತ್ನಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಪತಿಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ನಿಗೆ ಉಡಿ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿರ ಸಮಯಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ದೀಪ ಉರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಫಲಾಹಾರ ತುಂಬಿದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ತಾಂಬೂಲ ಕರಂಡಕವನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಲೌಕಿಕ ವಿಧಿ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗರ್ಭಾಧಾನದ ವಿಧಿಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ವೇದಗಳ ಸ್ತೋತ್ರಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ
ಪುಂಸವನ

ಪುಂಸವನ (ಅಕ್ಷರಶಃ: ಒಂದು ಪುರುಷ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು) ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ೧೬ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡನೆಯದು. ಅದನ್ನು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಗಣಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಯವೆಯ ಒಂದು ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಧಾನ್ಯದ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಜೊತೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠಣವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ

ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ (ಅಕ್ಷರಶಃ: ಕೂದಲನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು) ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ೧೬ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರನೆಯದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಥವಾ ಐದನೇ ತಿಂಗಳು ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ, ಆದರೆ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಜನ್ಮದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಮೊದಲ ಸಲದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಜಾತಕರ್ಮ

ಜಾತಕರ್ಮ (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಜನ್ಮ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಧಿಗಳು) ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಂಡು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಜನನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಕೂಡಲೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾರ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನಿನ ಮಿಶ್ರಣದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ನಾಮಕರಣ

ನಾಮಕರಣ (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಹೆಸರಿಡುವುದು) ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡುವ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಸರಿಡಲು ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ೧೬ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಐದನೆಯದು. ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅದನ್ನು ಜನನದ ನಂತರ ಹತ್ತನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹತ್ತನೇ ದಿನದಿಂದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನದವರೆಗೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕಾರ
ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ

ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಮೊದಲ ವಿಹಾರ) ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ೧೬ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಆರನೆಯದು. ನಿಷ್ಕ್ರಮಣದ ದಿನ, ಸೂರ್ಯ ಕಾಣುವ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಚೌಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಗಣಿಯಿ ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯು ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿಯ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾಳೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ

ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಆಹಾರದ ಶಿಶುವಿನ ಮೊದಲ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ ಪದದ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ ಆಹಾರ ಉಣಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಒಂದು ಮಂಗಳಕರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಏರ್ಪಾಡುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ನಪ್ರಾಶನವು ಷೋಡಶ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ೭ನೇಯದು.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಖೊಖೊ

ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋಗಿ   ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಆಟ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತ೦ಡದಲ್ಲಿ 12 ಜನ ಆಟಗಾರರಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ 9 ಜನ ಆಟಗಾರರು ಆಟದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತ೦ಡದವರು ಮತ್ತೊ೦ದು ತ೦ಡದವರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿರೋದಿ ತ೦ಡದವರಿಂದ ಅವರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. .ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೆ ಇದೊ೦ದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾ೦ಪ್ರದಾಯಕ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋಗುವ ಆಟ. .ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಪಾಕೀಸ್ತಾನ)ಈ ಆಟವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೂ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಟದ ನಿಯಮಗಳು 
 
 ಪ್ರತಿ ತ೦ಡದಲ್ಲೂ 12 ಜನ ಆಟಗಾರರಿರುತ್ತ್ತಾರೆ, 9 ಜನ ಆಟದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. 
ಒಂದು ಪ೦ದ್ಯದಲ್ಲಿ 2 ಸರದಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟಿಸುವp ಮತ್ತೊಂದು - ವಿರುದ್ಧ ತಂಡದವರು ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದಾಗ ಅವರಿಂದ ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಬಗೆಗೆಗಳು. ಪ್ರತಿ ಸರದಿಯು 9 ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ. 
ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತ೦ಡ ಅ೦ಕಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು/ಮ೦ಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವರು.  
 ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋಗುವವರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿ ತ೦ಡದವರನ್ನು (೯ ಓಟಗಾರರನ್ನು ) ಮುಟ್ಟಿಸುವರು.   
ಯಾವ ತ೦ಡ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೋದಿ ತ೦ಡದ ಹೆಚ್ಚು ಆಟಗಾರರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸುವುದೋ ಆ ತ‌೦ಡ ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು.

ಅ೦ಕಣ  
 
 
ಆಯತಾಕಾರದ ಖೋ-ಖೋ ಅ೦ಕಣದ .  ಉದ್ದ 29 ಮೀಟರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಅಗಲ 16ಮೀಟರ್ ಗಳು. ಅ೦ಕಣದ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಯತಾಕಾರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಯತಾಕಾರದ  ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಂದು ಬದಿ 16 ಮೀಟರ್ ಗಳು ಮತ್ತೊ೦ದು ಬದಿ  2.75ಮೀಟರ್ ಗಳು. ಈ ಎರಡೂ ಆಯತಾಕಾರದ  ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ  ಎರಡು ಮರದ ಕ೦ಬಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದದಲ್ಲಿ   907.5 cm ಉದ್ದ ಮತ್ತು 30 cm x 30 cm ಅಗಲ ಓಣಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 8ಅಡ್ಡ ಓಣಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಚೌಕಾಕಾರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮುಂದೆ ಮಧ್ಯ ಓಣಿಗೆ ಲ೦ಬವಾಗಿ ತಲಾ 500 cm ಉದ್ದ ಮತ್ತು 70 cm ಅಗಲದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಓಣಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ 7.30 cm ಅಗಲದ ಎರಡು ಸಮಭಾಗಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದ ಓಣಿಯ ತುದಿಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕ೦ಬಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ನೆಲದಿ೦ದ ಮೇಲೆ 120 cm ಇರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಳತೆ 30 cm ಗಿ೦ತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು 40 cm ಗಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚಿರಬಾರದು. ಈ ಕ೦ಬಗಳು ಮರದಿ೦ದ ಆಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೂ  ನುಣುಪಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಕ೦ಬಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿರ್ಬ೦ಧ ರಹಿತ ಅವರಣದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕ೦ಬದ ಸಾಲಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ 120 cm ರಿಂದ 125 cm ಎತ್ತರವಿರುವ೦ತೆ ನೆಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉಪಕರಣಗಳು  
ಖೊ-ಖೊ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳೆ೦ದರೆ ಕ೦ಬಗಳು, ದಾರಗಳು, ಲೋಹದ ಅಳತೆ ಪಟ್ಟಿ , ಸುಣ್ಣದ ಪುಡಿ, ತ೦ತಿ ಮೊಳೆಗಳು, ಎರಡು ಗಡಿಯಾರಗಳು, ಒಳ ಪರಿಧಿ 30 cm ಮತ್ತು 40 cm ಇರುವ೦ತಹ ಎರಡು ವಿದಧ ಉ೦ಗುರಗಳು. ಅ೦ಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಹಾಳೆ, ಸೀಟಿ ಹೊಡೆಯಲು ಪೀಪಿ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾ೦ಶ ದಾಖಲಿಸಲು ಕಾಗದ  ಇತ್ಯಾದಿ.

ತ೦ತ್ರಗಾರಿಕೆ, ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ 
ಖೊ-ಖೊ ಒಂದು ತು೦ಬಾ ಸ೦ಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆಯ ಆಟ. ಇದು ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ  ತ೦ತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನೋಡಿ
ಪ್ರೊ ಕಬಡ್ಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ

ಭಾಹ್ಯ ಕೊ೦ಡಿಗಳು.
http://library.thinkquest.org/11372/data/kho-kho1.htm  
http://khokho.org/  
http://mkkasso.com/Technical.htm 

Team sports
Traditional sports of India
Traditional sports of Pakistan
Sports originating in South Asia
ಯಾರೇ ಕೂಗಾಡಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಯಾರೇ ಕೂಗಾಡಲಿ ನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್, ಯೋಗೇಶ್ ಮತ್ತು ಭಾವನ ಅಭಿನಯದ  ಸಮುದ್ರಖಣಿ  ಬರೆದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಒಂದು ೨೦೧೨ ಕನ್ನಡ  ಚಿತ್ರ.  ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಧರೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ
ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್
ಯೋಗೇಶ್
ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ
ಭಾವನ 
ರವಿಶಂಕರ್

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೨ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು-ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ  ನಟ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ = ಯೋಗೇಶ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಚೂಡಾಕರಣ

ಚೂಡಾಕರಣ (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೇಶ ಶಿಖೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ) ಅಥವಾ ಮುಂಡನ ಮಗುವು ಅವನ/ಅವಳ ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹದಿನಾರು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೆಯದು. ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಏಳನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ ಶಿಖೆ ಅಥವಾ ಚೂಡಾವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಕರ್ಣವೇಧ

ಕರ್ಣವೇಧ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾದ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದು ಹಿಂದೂ ಪೋಷಕರ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ಐದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಕಿವಿ ಚುಚ್ಚುವಿಕೆ ಸಮಾರಂಭ. ಇದನ್ನು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು

ಕರ್ಣವೇಧ (ಸಂಸ್ಕೃತ: कर्णवेध, Karṇavedha) ಅಥವಾ ಕರ್ಣವೇಧಂ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ "ಷೋಡಶ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹದಿನಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಿವಿ ಚುಚ್ಚುವ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಐದನೇ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಬಹುದು.[1]

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹುಡುಗನ ಕರ್ಣವೇದಮ್ (ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳು ಚುಚ್ಚಿದವು)
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರು, ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಣವೇದ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕರ್ಣವೇದದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಉಪನಯನ (ಪವಿತ್ರ ಥ್ರೆಡ್ ಸಮಾರಂಭ - ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕಾರ) ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆಯೇ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣವೇದವು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ಣವೇದವನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕಾರದ ವೈದಿಕ ವಿಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಒಳಗಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ, "ಕರ್ಣವೇದ" ಧಾರ್ಮಿಕ ವೇಷಭೂಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು.
ವಿದ್ಯಾರಂಭ

ವಿದ್ಯಾರಂಭ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ದಶಮಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಭಾಷೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಮಾತ್ರಾಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಕ್ರಮಣ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಜಯದಶಮಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಉಪನಯನ

ಉಪನಯನವು ಉಪಕ್ರಮಣ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ಉಪಕ್ರಮಿಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ತೊಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ(ಜನಿವಾರವು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ ಮಾಡಲು ಕೊಟ್ಟ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ತೊಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹತ್ತಿಯ ಎಳೆಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಹುರಿ. ಧರಿಸುವವನಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ತೊಡಿಸುವ ಉಪನಯನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ವಿಧಿಯೆಂದು (ಸಂಸ್ಕಾರ) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪನಯನ ವಿಧಿ
ಉಪನಯನವೆಂದರೆ ಆಚಾರ್ಯರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಉಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸುವುದು (ಇನಿಷಿಯೇಷನ್). ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತ ದೀಕ್ಷೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರೆಂಬ ತ್ರಿವರ್ಣದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವುಂಟು. ವಟುವಿನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಣದವರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಯಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟು. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಟುವಿಗೆ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ ಆತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸಬೇಕು. ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನಾಚರಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ವೇದಾಧ್ಯ ಯನವೇ ವಟುವಿನ ಪ್ರಥಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ಗುರುಕುಲವಾಸ, ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆ, ಗುರುಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ-ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರದ್ವಾಜರು 75 ವರ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮುಗಿಸಿದ್ದರಂತೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೇ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಟುವನ್ನು ಗುರುಕುಲವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಉದ್ದಾಲಕ ಆರುಣಿ ತಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಶ್ವೇತಕೇತುವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗುರುವಿನಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕಥೆ ಇದೆ.

ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಪಸ್ತಂಬ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಧರ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಮೃತಿಚಂದ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಉಪನಯನವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉಪನಯನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರಂಭ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆದಿರಬೇಕು. ಉಪನಯನದಿಂದ ಪ್ರೌಢ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಉಪನಯನದಂತೆಯೇ ದೀಕ್ಷಾಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಆಗ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪನಯನದ ಅನಂತರ ಅತಿ ಕಠಿಣವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಸುಗಮವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ರಮ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದರು. ಮಾನವಜೀವನ, ಪ್ರಾಣಿಜೀವನದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯದಿರಬೇಕಾದರೆ ಮಾನವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯೇ ಕಾರಣ. ಮಾನಸಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಬಲ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕಬಲಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅಷ್ಟೇ ಗಮನಕೊಟ್ಟು ಗುರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ತರಬೇತು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನೂ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಮಹತ್ತರವಾದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲೇಬೇಕು. ಉಪನಯನದಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಜನ್ಮ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದೆಂಬ, ಅಂದರೆ ಬಾಲಕ ದ್ವಿಜನಾಗುವನೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಶಿಷ್ಯನ ಶೀಲವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಗುರು ಶೀಲವಂತನಾಗಿರಬೇಕು; ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಷ್ಟು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರಬೇಕು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ವರ್ಷ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಅವರ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ ಗುಣಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಉಪನಯನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿಯಮವಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶಮದಮಗಳಿಂದ ತೇಜೋವಂತನಾಗಿ ಬಾಳಬೇಕೆಂಬುದು ಒಟ್ಟು ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು
ವೇದಾರಂಭ

ವೇದಾರಂಭ ಗುರುಕುಲ ಅಥವಾ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಕಲಿಯುವಿಕೆ. ಪ್ರತಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪಾಕರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಸಮಾರಂಭವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸರ್ಜನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಾರಂಭವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಕೇಶಾಂತ

ಕೇಶಾಂತ (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು) ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹದಿನಾರು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಹದಿಮೂರನೇಯದು. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಅವನ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು ೧೬ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಗಡ್ಡದ ಮೊದಲ ವಪನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರದ ವಿಧಾನ ಬಹುತೇಕ ಚೂಡಾಕರಣದಂತೆಯೇ ಇದೆ.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಋತುಶುದ್ಧಿ

ಋತುಶುದ್ಧಿ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯ ಮೊದಲ ಮುಟ್ಟಾಗುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರ.
ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಸಮಾವರ್ತನ

ಸಮಾವರ್ತನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಅವಧಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ, ಈ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲವನ್ನು ಬಿಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಧರಿಸಲು ಎರಡನೇ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಅಂತ್ಯೇಷ್ಟಿ

ಅಂತ್ಯೇಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ; ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕಾರ. ಅಂತಹ ವಿಧಿಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಅಸಂಗತತೆಯಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರಕರ್ಮ: ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮ. ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆ, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಅಂತ್ಯೇಷ್ಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಂತನಾಗಿರುವಾಗ ಮಾಡತಕ್ಕ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಪೂರ್ವಕ್ರಿಯೆಗಳಾದರೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಶರೀರದಹನ ಅಸ್ಥಿಸಂಚಯನ, ಪಿಂಡದಾನ, ಉದಕದಾನ, ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧ. ಸಪಿಂಡೀಕರಣಶ್ರಾದ್ಧ ಮೊದಲಾದವು ಅಪರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಕರ್ಮಗಳು. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ಆಶೌಚವಿರುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾಗ ಮಾಡಿದವ ಸತ್ತರೆ ಅವನಿಗೆ ಮಾಡುವ ಉತ್ತರಕರ್ಮ ವಿಧಿಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಆತ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಧಾರಾಗ್ನಿ, ಹೋಮ ಸಾಧನ ಪದಾರ್ಥಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಅವನೊಡನೆಯೇ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಾಣ ಹೋದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಜೀವವಾದ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು, ಹೋಮಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವ ವರ್ಗ ಒಂದು. ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವ ವರ್ಗ ಮತ್ತೊಂದು. ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಸತ್ತರೆ ಅವರ ಶರೀರವನ್ನು ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಗದವರೇ ಆಗಲಿ ಹೆಣವನ್ನು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಟ್ಟದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಹೊತ್ತು ಊರಿನ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಶವವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಶವದ ಮುಖ ಊರನ್ನು ನೋಡುವಂತಿರಬಾರದು.
ಸುಡುವ ಅಥವಾ ಹೂಳುವ ನಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಶ್ಮಶಾನವೆಂದು ಹೆಸರು. ಊರ ಹೊರಗಿನ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿವೇಶನ ಈ ಉತ್ತರಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದ ಜಾಗ. ಸತ್ತ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಅಥವಾ ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಸುಟ್ಟ ಅಥವಾ ಹೂಳಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ಸತ್ತ ಆ ಚೇತನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹಾಲು ತುಪ್ಪ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಚೇತನ ಪ್ರೇತವಾಗುತ್ತದೆಯೆಂಬುದು ವೈದಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಆ ಪ್ರೇತತ್ವವನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಪಿತೃತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆ.
ಶರೀರವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಅಸ್ಥಿಸಂಚಯನ ಎಂದರೆ ಮೂಳೆ ಮೊದಲಾದ ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ತೀರ್ಥ ಅಥವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು. ಅಂದೇ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭ. ಸತ್ತ ಪ್ರೇತರೂಪಿಯಾದ ಚೇತನವನ್ನು ಪಾಷಾಣದಲ್ಲಿ (ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ) ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಗುಳಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯವೂ ಪಿಂಡ (ಅನ್ನದ ಉಂಡೆ), ತಿಲೋದಕಗಳನ್ನು (ಎಳ್ಳು ನೀರು) ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ಬಿಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಭೂತ ಬಲಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕಲ್ಲನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪಿತೃತ್ವ ಪ್ರಾಪ್ತಿ. ಆ ಬಳಿಕ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ದಿನ ಆ ಚೇತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆ ಚೇತನವನ್ನು ಪಿತೃಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ (ಗುಂಪಿಗೆ) ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ನಿಯಮದಂತೆ ಗೊತ್ತಾದ ದಿನದಲ್ಲಾಗಲೀ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ, ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರೇತತ್ವವನ್ನು ನೀಗಿಸಿ ಪಿತೃವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವವರೆಗಿನ ಕರ್ಮವೇ ಉತ್ತರಕರ್ಮ. ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾತ ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು. ಇದು ನಡೆಯುವವರೆಗೂ ಸಪಿಂಡ ಬಂಧುವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶುಭಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಉತ್ತರಕ್ತಿಯೆ ನಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಹಕ್ಕು ಹಿರಿಯ ಮಗನದು. ಅವನು ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಹಿರಿಯನ ಕರ್ತವ್ಯ ತಪ್ಪುವಂತಿಲ್ಲ. ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸ್ಮೃತಿಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ಕ್ರಮದಂತೆ ಇತರ ಬಂಧುವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಯಾರಾದರೂ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ನೋಡಿ
ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ
ಶ್ರಾದ್ಧ

ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು
ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಎಚ್.ಡಿ.ರೇವಣ್ಣ

ಎಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ ಪುತ್ರ ಹಾಗು ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಶಾಸಕ. ಇವರು ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರು. ಇವರು 9 ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟದ ಅದ್ಯಕ್ಷರು ಹೌದು .
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು