Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಭಾವಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧತೆ



ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ
ಶುದ್ಧ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವಕಾಶ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ರೂಪ ಶತಕ.ಭಕ್ತಿಯ ಸಾಧನೆ ಬೊಧನೆಗಳ ನಿವ೯ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ವಚನಗಳು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ಶತಕಗಳು ವಹಿಸಿವೆ.ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದೋ,ಯಾವುದಾದರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೊಧಿಸುವುದೋ ಶತಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳು.ಕವಿ ತ್ನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿವಿಧ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಕಾವ್ಯಮಯವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶತಕದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವ ಕೀತಿ೯ ಹಂಪೆಯ ಹರಿಹರನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.ಅವನ ಶತಕಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಿದೆ.ಅದು ಅವನ ತುದಿನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲ,ಅದು ಅವನ ಅಂತರಾತ್ಮದ ವಾಣಿ. ಈ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆಗಳು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವು ,ನಲಿವುಗಳ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.

ಹಂಪೆಯ ಹರಿಹರ
ರಗಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂಣ೯ವಾಗಿ ರಗಳೆಯ ಛಂಧಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿವ೯ಹಿಸಿದ ಕವಿ ಹಂಪೆಯ ಹರಿಹರ.ಅನೇಕ ಶಿವಶರಣರ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಹರಿಹರನ ಪ್ರಮುಕವಾದ ಶಕ್ತಿ ಭಕ್ತಿ. ಈ ಸಹಜ ಕವಿಯ ಹೃದಯ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರ ಜೀವನದ ರೋಮಾಂಚಕರವಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪುನರನುಭವವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪಡೆದಿದೆ.ಇವನ ಒಂದೊಂದು ರಗಳೆಯೂ ಭಾವದೀಪ್ತವಾದ ಒಂದೊಂದು ಕಥನ ಕವನ ರೂಪವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.'ಪುಷ್ಪಾರಗಳೆ' ಅವನ ಜೀವನದ ಭಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ರಸಪೂಣ೯ವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಜಾನಪದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಸಮಾನ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಹೃದಯಗಳ ಅನುಭವವಾಗಿ,ಸಹಸ್ರಾರು ಕಂಠಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಂದುರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ.ಸತ್ಯದ ಸಾಧನೆ,ಸೌಂದಯ೯ದ ಅನುಭೂತಿ.ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಷ್ಟಿಯ ಸತ್ಯ ,ಸೌಂದಯ೯ಗಳನ್ನು ,ಹಾಗೇಯೇ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನದ ದೈನಂದಿನ ಅನುಭವಗಳು ನುಡಿಯ ಪರಿಪೂಣ೯ತೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಯೋ ಮುಟ್ಟದಯೋ ಇರಬಹುದಾದ ಕಲೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಕಾವ್ಯರೂಪವನ್ನು ತಳೆದು ಉಳಿದಿದೆ.ಇದನ್ನೇ ನಾವು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು
ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯತನವನ್ನು ಕಿತ್ತೂಗೆಯಲು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾವ್ಯ-ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಬಿ.ಎಂ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು.ಅವರ "ಇಂಗೀಷ್ ಗೀತಗಳು" ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗವ ಸತ್ವವನ್ನು ತೆಳೆದಿರುವ ಕೃತಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References / >

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವಿಕಾಸ್ ಖನ್ನಾ

ಶೆಫ್ ವಿಕಾಸ್ ಖನ್ನ ಅವರು ೧೪ನೇ ನವಂಬರ್ ೧೯೭೧ರಂದು ,ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ದ ಅಮೃತ್ಸ ರ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು . ಆನವರು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಬಾಣಸಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ  ಸ್ಫೂತಿ೯ಯಾಗಿದರು. ಖನ್ನಾ ಅವರು ೧೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವತ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದ್ದರು ಇದನು  ಲಾರೆಸ್ಸ್  ಗಾರ್ಡನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ  ವೆಲ್ ಕಮ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್  ಹೋಟೆಲ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮಣಿಪಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು . ನಂತರ ಅವರು ಕಾರ್ನೆಲ್, ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್  ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾ ಲಯ . ಮತ್ತು 
ಕ್ಯೂಲಿನರೀ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅದ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಖನ್ನಾ  ಅವರನ್ನು "ಅಮೇರಿಕದ ಹಾಟೆಸ್ಟ್   ಶೆಫ್ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವರು ಶೆರೇಟನ್  ಹೊಟೆಲ್ಸ್, ವೆಲ್‌ಕಮ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಹೊಟೆಲ್ಸ್, ತಾಜ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಹೊಟೆಲ್ಸ್, ಒಬೇರೊಇ ಗ್ರೂಪ್, ಲೀಲಾ ಕೆಂಪಿನಸ್ಕೀ ಹೊಟೆಲ್ಸ್, ಕೇಟರ್ ಟು ಕೇಟರ್ ಅಂಡ್ ಎಸೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ವೆಟ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು . ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು 'ಫಾಕ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾವೆಲರ್'  ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ  " ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಟೇಸ್ಟ್ "ಎಂಬ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವರು .

ಹೋಲೀ ಕಿಚನ್

ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯನ್ನು ವಿಕಾಸ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಸ್ಫಾಪಿಸಿದರು . ಈ   ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ  ಆಹಾರ  ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು  ಸಂಪಕ೯ಸುತ್ತದೆ  ಮತ್ತು ಆದ್ಯಾತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದ್ನಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳು ವ ಅನುಭವವನ್ನು  ಪರಿಶೋದಿಸುತ್ತದೆ  .   ಟ್ರೂ  ಬಿಸ್ನೆಸ್ ',ಸಿಖ್ ಧಮ೯ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. 
ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ   ಟ್ರೂ  ಬಿಸ್ನೆಸ್ ' ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ಹೋಲೀ ಕಿಚನ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಆಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. "ಕರ್ಮ ಟು ನಿರ್ವಾಣ","ಮೂನ್ ಟೊ ಈದ್","ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಪ್ಪರ್",ಸೆಲೆಬ್ರೇಟಿಂಗ್ ನೌರಾಜ಼್" , ಇವುಗಳು ಈ ಸರಣಿಯ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳು.

ಸಾಕಿವ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಇನ್ಫಿನಿಟ್ ವಿಷನ್ (ಸಾಕಿವ್). ಇದನು ವಿಕಾಸ್ ಖನ್ನ ಅವರು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ತಾಪಿಸಿದಾರೆ . ಖನ್ನಾ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ  ಕುರುಡು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಈ ಆಧರಾವನ್ನು  ಸ್ತಾಪಿಸಿದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಸಾಲೆ ಅಥವಾ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ರುಚಿಯನ್ನು ಸಿಹಿ ,ಖಾರ, ಬಿಸಿ, ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ, ರಿಫ್ರೆಶ್, ಶೀತ, ಸಾಂತ್ವನ, ವುಡಿ, ಸುಗಂಧ, ಲೈಕೋರೈಸ್, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ .ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಬೆಳೆದ ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನು  "ಆಂಡ್ರ್ಯೂ  ಹೆಇಸ್ಕೆಲ್ಲ್ಬ್ರೈ ಆಂಡ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಬುಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ" ದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ .
"ಕುಕಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್  "ಮತ್ತು"ವಿಷನ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಲೇಟ್ಸ್" ಇವು ಸಾಕಿವ್ ವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕುಕಿಂಗ್
ಆಯುರ್ವೇದ - ದ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಲೈಫ್
ದ ಸ್ಪೈಸ್ ಸ್ಟೋರೀ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
ದ ಕ್ವಿಸೀನ್ ಆಫ್ ಗಾಂಧಿ
ಫ್ಲವೋರ್ಸ್ ಫರ್ಸ್ಟ್
ಮೈ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕುಕ್‌ಬುಕ್
ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ಶೆಫ್ಸ್ ಕುಕಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್ - ಕುಕ್‌ಬುಕ್
ಖನ್ನಾ ಸೂತ್ರ: ಫುಡ್ ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ಲವ್
ಎವೆರಿವನ್ ಕ್ಯಾನ್ ಕುಕ್
ಸವೋರ್ ಮುಂಬಯಿ
ಯಂಗ್ ಶೆಫ್ಸ್
ರಿಟರ್ನ್ ಟು ರಿವರ್ಸ್
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಖನ್ನ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಜುನೂನ್ಗಾಗಿ "ಮಿಶೆಲ್ಫ್ನ್  ಸ್ಟಾರ್ "ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದಾರೆ.
೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು  "ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಶೆಫ್"ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪಡೆದಿದಾರೆ.ಅವರು  ಜೀ ಕ್ಯೂ   "ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಯಿಯರ್ ೨೦೧೨" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದಾರೆ."ಆಕ್ಸೆಸ್ ತೋ ಫ್ರೀಡಮ್ ಅವಾರ್ಡ್"ಹಾಗು "ಶೈನಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅವಾರ್ಡ್"''ಅವರು ಪಡೆದಿದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್

ಏಶಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಗಳಲ್ಲಿ ಈ "ಕಿತಾಬ್ ಅಲ್ಫಅ ಲೈಲಾಹ್ ವಾ- ಲೈಲಾಹ್" ಎನ್ನುವ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ, ೧೭೦೬ ರಲ್ಲಿ "ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್" ಎಂದು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತು. ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯ, ಪರ್ಶಿಯ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹಾಗು ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಷಾಯರ್ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಇದ್ದ. ಇವನು ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸ ವಧು, ನೆಷ್ಟೆಯಿಲ್ಲದವಳು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದಾಗ, ಹೆಣ್ನು ಜಾತಿಯಮೇಲೆಯೇ ಅಸಹ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗಿನಿನ್ದ ಅವನು ಒಂದು ಕನ್ನಿಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಬೆಳಗಾದ ನನ್ತರವೇ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೇ ಅವನು ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಿಕೆ ಹೆಂಗಸಿರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆಡುಕಬೇಕಾದ ವಝೀರನು ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ವಝೀರನ ರಾಜನನ್ಣು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತಳು. ಅವಳ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರಾಜನಿಗೆ ಕಟೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕಟೆಯಿನಲ್ಲಿ ಮನವಾಗಿ ಅವಳ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಶೆಯನ್ನೇ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶೆಹೆರ್ಝಾದೆ ಹೇಳುವ ಈ ಕಥೆಗಲನ್ನು "ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 
 
ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು
ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ

ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್
ಏಶಿಯಾದ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ "ಕಿತಾಬ್ ಅಲ್ಫ಼್ ಲೈಲಾಹ್ ವಾ- ಲೈಲಾಹ್" ಎನ್ನುವ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ, ೧೭೦೬ ರಲ್ಲಿ "ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್" ಎಂದು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿತು. ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯ, ಪರ್ಶಿಯ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹಾಗು ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿಥ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥೆ ಸಂಕಲನದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಷಾಯರ್ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಇದ್ದ. ಇವನು ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸ ವಧು, ನೆಷ್ಟೆಯಿಲ್ಲದವಳು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದಾಗ, ಹೆಣ್ನು ಜಾತಿಯಮೇಲೆಯೇ ಅಸಹ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗಿನಿನ್ದ ಅವನು ಒಂದು ಕನ್ನಿಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಬೆಳಗಾದ ನನ್ತರವೇ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೇ ಅವನು ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಿಕೆ ಹೆಂಗಸಿರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್
ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆಡುಕಬೇಕಾದ ವಜ಼ೀರನು ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ವಜ಼ೀರನ ಮಗಳು ರಾಜನನ್ಣು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತಳು. ಅವಳ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರಾಜನಿಗೆ ಕಟೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕಟೆಯಿನಲ್ಲಿ ಮನವಾಗಿ ಅವಳ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಶೆಯನ್ನೇ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶೆಹೆರ್ಜ಼ಾದೆ ಹೇಳುವ ಈ ಕಥೆಗಲನ್ನು "ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈತ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕಲನದ ಪ್ರಮುಖ ಕಥೆಗಳು:
 ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ
 ಬೆಂದು ಸೈಕಲ್
 ನೂರ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಮತ್ತು ಶಮ್ಸ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಅವರ ಕಥೆಗಳು
 ನೂರ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಮತ್ತು ಶನಿಸ್ ಅಲ್-ಜಲಿಸ್ ಅವರ ಕಥೆ
 ಅಲಿ ಇಬ್ನ್ ಬಕ್ಕರ್ ಶಮ್ಸ್ ನಹರ್ ಅವರ ಕಥೆ.
 
ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಅಮರ್ ಚಿತ್ರ ಕಥ" ಮತ್ತು "ಪಂಚತಂತ್ರ" ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲೆಸಸು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ "ಹಜ಼ಾರ್ ಅಫ಼್ಸಾನ್" ಎನ್ನುವ ಸಂಕಲನವೂ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
_

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಭಾ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಯೋಜನೆ



'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಭಾ ಅನ್ವೆಷಣಾ ಯೋಜನೆ' 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NCERT)ಯು ತನ್ನ  ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷ್ಹಣ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಭಾ ಅನ್ವೆಷಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ೧೨+ನಿಂದ ೧೪ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ೧೬+ನಿಂದ ೧೮ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ದ ಒರೆಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೩೫೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಹಾಗು ಅವರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ೩ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಮೊದಲು ಕೊಡಲಾಗುತಿತ್ತು.
ಮುಂದೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ೯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯ್ತು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ವರೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯ್ತು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು  ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೌಕರಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಯೋಜನೆ ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೌಕರಿಯ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ೧೯೭೨ರಿಂದ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರೀಕ್ಶೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳು :
 ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ  ವಿಶೇಷ ಒಲವುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಶಾಲಾ ಹಂತದ ಕೊನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
 ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂಲಕ ಗುಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ  ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಮೂಲ  ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು.
  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲು  ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಲನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
  ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುಧಾರಣೆ, ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವುದು.
 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.

ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತೆಗಳು :
 ಹಿಂದಿನ ಪರೆಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೫೫% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹರು.
 ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೂರಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಗುವುದು.
 ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಹರು:
 ಉನ್ನತ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷ
 ವಿವಿದೋದ್ದೇಶ ಕೋರ್ಸು
 ಇಂಟರ್ಮೀದಡಿಯೆಟ್ ಮೊದಲ ವರ್ಷ
 ಪಿ. ಯು. ಸಿ. ಅಥವಾ ತತ್ಸಮ
 ಪದವಿ ಪೂರ್ವದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ (ಕೇರಳದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ)
 ಭಾರತೀಯ ಶಾಲಾ ಸರ್ಟಿಫ಼ಿಕೇಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ :
 ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಲವಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಒಂದು
 ಪ್ರಬಂಧ ರೀತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ 
 ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಯೋಜನಾ ವರದಿ
 ಒರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹರಾದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂದರ್ಶನ
ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯ ಕರಾರಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಣತ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[[]] 

ಶಿಕ್ಷಣ
ಕ್ಯಾಂಡಿಯ ದಂತ ದೇವಾಲಯ

ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ 'ದಂತ'ವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕರಿಡಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜೋಪಾನವಾಗೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುತ್ತು, ರತ್ನ ಹಾಗೂ ವಜ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ದಲದಾ ಮಾಲಿಗಾವಾ. ಅಂದರೆ ದಂತ ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಪವಿತ್ರ ದಂತ ಇರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಭಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರಿಲಂಕಾದ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಸರೋವರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೇದು ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಟ್ಟದಗಳಿರುವ ಸಮುಚ್ಛಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯೊಬ್ಬರು ದಿಢೀರನೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ 'ಇದೇ ದಲದ ಮಾಲಿಗಾವಾ' ಎಂದು ಶ್ವೇತ ಭವನವೊಂದರತ್ತ ಕೈ ತೋರಿಸಿದ. ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ತೋಟ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಒಳಗೆ ಹೋದ ಬಳಿಕವೇ ಈ ಬೌದ್ಧ ಮಂದಿರದ ಮಹತ್ವ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ದಂತದ ಕಥೆಯೂ 'ದಂತ ಕಥೆ' ಯಂತೆಯೆ ಇದೆ! ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಕುಸಿನಾರದಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಶಾನಗರ) ತನ್ನ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆತನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಎಡಬದಿಯ ದವಡೆ ಹಲ್ಲನ್ನು ಅಂದಿನ ಕಳಿಂಗ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತಂತೆ. ಅದನ್ನು ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆ ದಂತಕಾಗಿ ಹೊಸದೊಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನಂತೆ. 'ಥಿಘನಿಖಿಯಾ' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಲೇಖದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಶ.೩೦೧-೩೨೮ ಅವದಿಯಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗ ಸಂಸ್ಥಾನವನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗುಹಸೈವನ ಮಗಳು ಹೀಮಾಮಾಲಿ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಪತಿ, ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ದಂತವನ್ನು ಮೋದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಾವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಿ 'ಸೆಂಕಿದಾಗಲ'ಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದೂ ಚಕ್ರವವರ್ತಿ ಕೀರ್ತಿಶ್ರೀ ಮೇಘಗಿರಿ ವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇದು ಸಿಂಹಳೀಯರ ಪವತ್ರ ಪೂಜನೀಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೫೯೫ ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಖದಾಗಲವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಂಹಳ ವಂಶಸ್ಥರ ಕೊನೆಯ ದೊರೆ ವಿಮಲಧರ್ಮ ಸೂರಿಯು ಈ ದಂತದ ಪವಿತ್ರ್ಯ, ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ 'ಸಂಖದಾಗಲ'ದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಮಂದಿರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ದೇವೇಂದ್ರ ಮಾಲಚೂರಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾಕಾರನ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ಮಂದಿರ ಅಮೋಘ ಕಾಲ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಕೋಟೆಯಂತೆಯೇ ಭದ್ರವಾದ ದೇಗುಲವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ದೇಗುಲವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಎರಡು ಬಾರಿ  ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೮೯ಹಾಗೂ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ ಟಿ ಟಿ ಇ  ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಭಗ್ನಗೊಂಡಿತು. ಈಗ ಜೀರ್ಣೊಧ್ಹಾರಗೊಂಡಿದೆ.

ಮನಮೋಹಕ ಕೆತ್ತನೆ

ನಾವು ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ತೆತ್ತು ಪಾವಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಏರಿ ಸೇತುವೆ ಮೇಲೆ ನಡೆದು ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಮಂದಿರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆವು. ದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಜರಾಜನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಮಕರ ತೋರಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳ ಸಾಲು ನಮ್ಮ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕಮಲದ ಹೂವು ಹಾಗೂ ದೇವಗಣಗಳು ಹೂವಿನ ಬುಟ್ಟಿಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡವು. ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿನ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಸಿಂಹ, ಒಂಟೆ ಹಾಗೂ ಕಾಳಾಲುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆದವು . ಪಾವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಏರಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದು ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ ಮಂಟಪ ಪಿಲ್ಲೆ ಮಾಲೀವಾ ತಲುಪಿದೆವು. ಇದನ್ನು ಡಚ್ಚರು  ಕ್ರಿ.ಶ.೧೭೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ತೇಲುವ ಜಾರುವ ಜೀವಿಗಳು

ತೇಲುವ/ಜಾರುವ ಜೀವಿಗಳು   
ಆಕಾಶದ ಒಡೆತನ ಹಕ್ಕಿಗಳದಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಖಗಸಿರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹಕ್ಕಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ  ಎಷ್ಟೊ  ಹಿಂದೆಯೇ ಕೀಟಗಳು ಈ ಒಡೆತನವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವುಲಿ ಹಾರಾಡಬಲ್ಲದು.ನೈಜ ಹಾರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೀಟ,ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಾವುಲಿ ತೋರುತ್ತವೆ.ಈ ಹಾರುವಿಕೆ ಯಂತ್ರ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಏರೋಪ್ಲೇನ್ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂತಿ೯ಯೆನ್ನಬಹುದು.ಈ ಜೀವಿಗಳು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಅನುಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ಯಾರಾಚ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ಲೈಡರ್ ಗಳ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಿಗಳೂ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿವೆ.ಅವೇ ಹಾರುವ ಮೀನು,ಕಪ್ಪೆ,ಹಲ್ಲಿ,ಹಾವು ಮತ್ತು ಅಳಿಲುಗಳು.

ಹಾರುವ ಮೀನು:ಸುಮಾರು ೫೦ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳಿವೆ.ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಲು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ.ತೇಲುವಾಗ ಗ್ಲೈಡರ್ ಗಳ  ರೆಕ್ಕೆಯಂತೆಯೇ ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳೂ ಅನಮ್ಯವಾಗಿವೆ.ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಇವುಗಳ ಹೊಟ್ಟೆ  ಮತ್ತು ಕರುಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದವು. ಬಾಲದ ರೆಕ್ಕೆಯು ಮೀನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇವು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತವೆ.ಸುಮಾರು ೧೮೦-೨೭೦ ಮೀಟರ್ ಗಳವರೆಗೂ ತೇಲುತ್ತಾ ಅವು  ಕ್ರಮಿಸಬಲ್ಲವು.ನಂತರ ಅವು ನೀರಿಗೇ ಬೀಳುವುವು.

ಹಾರುವ ಕಪ್ಪೆ(ರಾಕೋಫೋರಸ್):ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮರವಾಸಿ ಕಪ್ಪ್ಪೆ .ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ಇವುಗಳ ಮುಂಗಾಲಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತೆಗಳಿದ್ದು,ಬೆರಳುಗಳು ತೆಳುವಾದ ಪೊರೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ.ಈ ತೆಳುಪೊರೆಯ ಪಾದಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವಾಗ ಪ್ಯಾರಾಚ್ಯೂಟ್ ನಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ಜಿಗಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಹಾರುವ ಹಲ್ಲಿ(ಡ್ರಾಕೊ):ಭಾರತ ,ಬರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇವು ಮರವಾಸಿಗಳು.ಮುಡದ ಪಾಶ್ವ೯ದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ
ತೊಗಲಹಾಸು ರೆಕ್ಕೆಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು  ಪ್ಯಾರಾಚ್ಯೂಟ್ ನಂತೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಈ ತೊಗಲಿನ ಹಾಸು ಬಳಸದಿದ್ದಾಗ ಛತ್ರಿಯಂತೆ ಮಡಿಚಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗೂ ಛತ್ರಿಯ ಕಡ್ಡಿಯಂತೆಯೇ ಪಕ್ಕೆಲಬುಗಳು ಇದರ ತೊಗಲಿಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಹಾರುವ ಹಲ್ಲಿ-( ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಗೆಕೋ):ಇದರಲ್ಲಿ ಚಮ೯ದ ಮಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ,ಮುಂಗಾಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಗಳೂ ತೆಳುವಾದ ಚಮ೯ದ ಪೊರೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.ಹಾರುವ ಲೆಮುರ್ ಮತ್ತು ಹಾರುವಾ ಅಳಿಲುಗಳು ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ತಂತ್ರದಿಂದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಸ್ತನಿಗಳು. ಹಾರವು ಲೆಮುರ್,ಮಲೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮರವಾಸಿ.ಇದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ.ತೊಗಲ ಮಡಿಕೆ ಕತ್ತಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಮುಂಗೈ,ಪಾಶ್ವ್ಶ೯,ಹಿಂಗಾಲು ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಾರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ;

ಹಾರುವ ಅಳಿಲು:ಹಾರುವ ಅಳಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೈತ್ಯ  ಹಾರುವ ಅಳಿಲುಗಳು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚುದೂರ ತೇಲಬಲ್ಲವು.ನೀಲಗಿರಿ,ಪಳನಿ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಾರುವ ಅಳಿಲು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ್ದು.ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಹಾರುವು ಅಳಿಲುಗಳಿವೆ.ಹಾರುವ ಲೆಮುರ್ ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೊಗಲ ಮಡಿಕೆಪೊರೆ ಹಾರುವ  ಅಳಿಲುಗಳಿಗಿಲ್ಲ.ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಇವೆರಡು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಜೀವಕ್ರಿಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ

ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಂತನಾ ವಾಹಿನಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಒಂದು ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸಿದವು. ಅವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ, ಒತ್ತಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ಅಹಿಂಸಾ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು.

ಹಿಂದುತ್ವ
ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಕಿರುಕುಳ

ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಕಿರುಕುಳ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಾಗು ಇತರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಬಹುಮತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂಗಳೂ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವಿಜಯ ೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಟೀಕೆ

ಹಿಂದೂಗಳು ನಡೆಸುವ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗು ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಗಳನ್ನು, ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಯೇತರರಿಂದ, ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಚಿನ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಕರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತಪ್ಪು ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸುಧಾರಕರು ತಮ್ಮ ಚಳುವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನು
ರಾಜತರಂಗಿಣಿ

ರಾಜತರಂಗಿಣಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕಲ್ಹಣನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜರ, ಒಂದು ಛಂದೋಬದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ. ಈ ಕೃತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯ ೧೨೦ ಪದ್ಯಗಳು ರಾಜ ಅನಂತದೇವನ ಪುತ್ರ ರಾಜ ಕಲಶನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದುರಾಡಳಿತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವು ಮುಂಚಿನ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅದರ ನೆರೆರಾಜ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹಾಗು ಜನಾಂಗ ವರ್ಣನಕಾರರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಹಣ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳು
ದೊಡ್ದರಸಿನಕೆರೆ

ದೊಡ್ಡರಸಿನಕೆರೆ, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಮದ್ದೂರು-ಮಳವಳ್ಳಿ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ೩ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೬ ಮತ್ತು ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಜ 'ದೊಡ್ಡರಸ'ನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ೭೦೦೦ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ತಾಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವ್ಯವಸಾಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ೨ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ದೊಡ್ದರಸಿನಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ'ಯು ಸುತ್ತಲಿನ ಮುಟ್ಟನಹಳ್ಳಿ, ಕುರಿಕೆಂಪನದೊಡ್ಡಿ, ದೇವರಹಳ್ಳಿ, ಗೌಡಯ್ಯನದೊಡ್ಡಿ, ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮರಿಗೌಡನದೊಡ್ಡಿ ಎಂಬ ೫ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ಕಬ್ಬು, ಬತ್ತ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ. ಉಪಕಸುಬುಗಳಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೯೩೯೨ ಹೊಂದಿದ್ದು ೪೮೨೪ ಗಂಡಸರು ಹಾಗೂ ೪೫೬೮ ಹೆಂಗಸರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು
ದೊಡ್ಡರಸಿನಕೆರೆ ಗ್ರಾಮವು ಸುಮಾರು ೨೦ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು, ಏಳೂರಮ್ಮ, ಕಾಳಮ್ಮ, ಕ್ಯಾತಮ್ಮ, ಹಿರಿಯಮ್ಮ, ಸಣ್ಣಕ್ಕಿರಾಯ, ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಪಿಳ್ಳೆ ಜುಟ್ಟುಳ ಹನುಮಂತರಾಯ, ಪೊeತಲಿಂಗೇಶ್ವರ. ಚೋಳರ ಕಾಲದ 'ಮಾಧವರಾಯ' ದೇವಾಲಯ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 'ಸಿಡಿಹಬ್ಬ' ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
 ದೊಡ್ಡರಸಿನಕೆರೆ ತೋಟಶೆಟ್ಟಿ - ನಾಟಕಕಾರ
 ಅಂಬರೀಷ್ - ನಟ, ರಾಜಕಾರಣಿ  
 ಡಿ. ಸಿ. ತಮ್ಮಣ್ಣ - ರಾಜಕಾರಣಿ
 
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು
ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ

ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥವು (ಚೈತನ್ಯ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಮತ್ತು ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಿದೆ) ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುರಿಂದ (೧೪೮೬-೧೫೩೪) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ವೈಷ್ಣವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿ. ಗೌಡೀಯ ಗೌಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಇಂದಿನ ಬಂಗಾಳ/ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದ ಅರ್ಥ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹಾಗು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಪೌರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್, ಗೋಪಾಲ ತಾಪನಿ ಉಪನಿಷತ್, ಮತ್ತು ಕಲಿಸಂತರಣೋಪನಿಷತ್‍ನಂತಹ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಕೂಡ.ಗೌಡಿಯಾ ವೈಷ್ಣವರ ಭಕ್ತಿ ದೇವರು, ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಮಾದರಿಗಳಂತೆ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ, ಮತ್ತು ಅವರ ಅನೇಕ ದೈವಿಕ ಅವತಾರಗಳು ಆಗಿವೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಈ ಪೂಜೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಹರೇ", "ಕೃಷ್ಣ" "ರಾಮ" ಎಂದು ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ಹೆಸರುಗಳು ಹಾಡುವ ರೂಪವನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹರೇಕೃಷ್ಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ,  ಕೀರ್ತನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ರಾಬರ್ಟ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬೇಲರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಬರ್ಟ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
'ರಾಬರ್ಟ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಚೆರ್ರಿ' ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಾಸಕ್ತ ಅಧಿಕಾರಿ  ಬೇಲಾರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು  ಗೌರವಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಮಾಡಿದರು. ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ  ರಾಬರ್ಟ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಚೆರ್ರಿಯವರು  ಎ ಬಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು.  ೧೯೩೨ ಬೆಲರ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಭರ್ತಿಯಾದರು ಮಾರನೆಯ ವರ್ಷವೇ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಾರ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶ ಮಾಡಿದ ಗುರುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬಲು ಪ್ರಿಯರಾದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಂದ ಸುಂದರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅವರು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ  ಆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಅವರು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚೆರ್ರಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬೋಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಂದ ಬೇಲರ್ ನಲ್ಲಿ ಓದುವ ಛಾತ್ರರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಇನಾಗ್ಯುರಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಆರಂಭ ವಾಗಿ ಈಗ ಅದು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ಬೇಲಾರ್ ಒಂದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೫ ಸಾವಿರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟೀಯಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಇಂಟರ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ವಿಪುಲವಾದ ಅವಕಾಶ'ಗಳಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬೋಧಕವರ್ಗ ಬಹಳ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ್ದೆಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಪಿ



ಡಿ.ಜಿ.ಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
 ಹೊಸಳ್ಳಿ ಐ.ಜಿ.ಪಿ.
 ಜಿ.ವಿ.ರಾವ್ - ಐ.ಜಿ.ಪಿ.
 ವೀರಭದ್ರಯ್ಯ - ಡಿ.ಜಿ.ಪಿ.
 ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್
 ಗರುಡಾಚಾರ್
 ಬಾಲಕೃಷ್ಣ
 ಎ.ಎಸ್. ಮರುಳಕರ್
 ಎಫ್.ಟಿ.ಆರ್. ಕೋಲಾಸು
 ಎಂ.ಎಸ್.ರಘುರಾಮನ್
ಎಸ್.ಎನ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ
 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಿ. ಆಲುಬುಕರ್ 
 ಸಿಯಾಲ್
 ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್
 ಕೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ
 ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್
 ಶಂಕರ ಬಿದರಿ
 ಎ.ಆರ್. ಇನ್ಫ್ಯಾಂಟ್
 ಅಚ್ಯುತರಾವ್
 ಎಂ.ಡಿ. ಸಿಂಗ್
 ಎಸ್.ಟಿ. ರಮೇಶ್
 ದಿನಕರ್
 ಶಾಲ್ ರಖುಮ ಪಚಾವ್
 ರಾಮಲಿಂಗಮ್
 ಟಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸಲು
ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತ

ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತ ಒಬ್ಬ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತ ಹಾಗು ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುರವರ (೧೪೮೬-೧೫೩೩) ಜೀವನ ಹಾಗು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದು ಕೃಷ್ಣದಾಸ ಕವಿರಾಜನಿಂದ (ಜ. ೧೪೯೬) ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದರ ಭಕ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುರವರ ಜೀವನದ ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಕ್ತಿ ಯೋಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಸರುಗಳ ಗುಂಪು ಪಠನ ಹಾಗು ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವಿರುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿವೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಚೈತನ್ಯ ಭಾಗವತ

ಚೈತನ್ಯ ಭಾಗವತ ವೃಂದಾವನ ದಾಸ ಠಾಕುರನಿಂದ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೦೭-೧೫೮೯) ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತರಾದ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುರವರ (ಜ.೧೪೮೬) ಒಂದು ಸಂತಚರಿತೆ. ಅದು ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗು ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಠ್ಯವು ಅವರ ನಿಕಟ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಧೆ ಹಾಗು ಕೃಷ್ಣನ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಅವತಾರವಾಗಿ ಚೈತನ್ಯರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
ಮ್ಲೇಚ್ಛ

ಮ್ಲೇಚ್ಛ (ಅಂದರೆ ಅವೈದಿಕ, ಅನಾಗರಿಕ) ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಬಾರ್ಬೆರೊಸ್ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಂತೆ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಪದವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರಿಂದ, ಮೂಲತಃ ವಿದೇಶಿಯರ ಒರಟು ಮತ್ತು ಅಗ್ರಾಹ್ಯ ಮಾತನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಅಪರಿಚಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ ಬರ್ಬರ್ ನ ಅರ್ಥ ಉಗ್ಗು, ದರಿದ್ರ, ವಿದೇಶಿ, ಪಾಪಿ ಜನರು, ಅಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ.

ಅನುಕರಣಶಬ್ದಸೃಷ್ಟಿಗಳು
ಮಾಲೂರು

ಮಾಲೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.

ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೂರಾರು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗು ಹೆಂಚಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೀಲಗಿರಿ ಉರುವಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಂಚು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಹೆಂಚುಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅಲ್ಲದೇ ತಮಿಳುನಾಡು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಗೆ ಮನೆಮಾತಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸ, ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿವೆ. ಮಾಲೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾಲೂರು ಸೊಣ್ಣಪ್ಪ ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದು, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಸ್ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ, ಸಿ.ಎಂ.ಗೋವಿಂದರೆಡ್ಡಿ, ಆರ್ ವಿಜಯರಾಘವನ್, ಸ.ರಘುನಾಥ ಮತ್ತು ಡಾ.ಕೆ.ವೈ.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದವರು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮಾಲೂರು ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಗ್ರಾಮ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನಾಂಗವು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಲೋಹದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ರ್ತಾನುಸಾರವಾಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ, ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ವಿಜಯನಗರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅನುಕರಣೆ ಆಗಿದೆ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರವರು ಹುಂಗೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದು ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.ಮಾಲೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೋಬಳಿಗಳಿವೆ.1.ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿ, 2.ಟೇಕಲ್.
3.ಲಕ್ಕೂರು.
4.ಮಾಸ್ತಿ.

ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು

 ಟೇಕಲ್ ಶಿಲಾವನ :
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೧೮ ಕಿ.ಮೀ
ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೨೦ ಕಿ.ಮೀ

ಮಾಲೂರು ತಾಲೂಕ್ಲಿ ನ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಟೇಕಲ್. ಸುತ್ತಲೂ  ಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಟೇಕಲ್ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಗರಡಿ ಇತ್ತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಟೇಕಲ್ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲಿದ್ದು, ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುಹೆ ಇದೆ. ಅದರ ಅಳತೆ ೧೫೦x೭೦x೫೦ ಅಡಿಗಳು. ಪದರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೃದು ಮಣ್ಣು ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಆ ಮಣ್ಣು ಭತ್ತದ ಹೊಟ್ಟಿನ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಾದ ನೀರು ಕೂಡ ಇದೆ. ಅದೇ ಭೀಮನ ಗರಡಿ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳು ಇವೆ.
ಟೇಕಲ್ನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಭೂತಮ್ಮನ ಗುಡ್ಡ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಅರಸರು ಹಣ ಬಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೊಕ್ಕಗವಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ೧೦೧ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ೧೦೧ ಹೊಂಡಗಳು ಇತ್ತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
 
ಮಾಸ್ತಿ :
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೨೨ ಕಿ.ಮೀ
ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೪೮ ಕಿ.ಮೀ

ವೀರಕಪುತ್ರ ಗ್ರಾಮ : ಇದು ಮಾಲೂರಿನಿಂದ 23 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವೀರಕಪುತ್ರ ಎಂ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಇಲ್ಲಿನವರು.

ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಮಾನೋ ರೈಲ್

'ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಮಾನೋ ರೈಲಿನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ನಗರದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ  ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಮೆಟ್ರೋ ಪಾಲಿಟನ್ ಡೆವೆಲಪ್ ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ  ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ  ಅಭಿಯಾನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಅಂಡ್ ಟುಬ್ರೋ  ಕಂಗ್ಲಾಮ ರೇಟ್, ಮತ್ತು, ಸ್ಕೊಮಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ  ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು  ಒದಗಿಸುವ ಮಲೇಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾನೋರೈಲ್ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಗ್ಥೆ,ಭಾರತದ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರದ  ಮೊತ್ತಮೊದಲ 'ಮಾನೋ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ೨೦೧೪ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ  ೨ ರಂದು, ೯.೯ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ವಡಾಲ, ಚೆಂಬೂರ್ ಮಧ್ಯೆ  ಬೆಳಗಿನ ೭.೦೮ ರಿಂದ  ಸಾಯಂಕಾಲ  ೪-೩೦ ರ ವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಒಟ್ಟು  ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ೧೯, ೬೭೮. ಗಳಿಸಿದ ರೆವಿನ್ಯೂ -೩.೩೦ ಲಕ್ಷ. ಒಂದು ಕೋಚ್ ನಲ್ಲಿ ೫೬೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೋಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ೪ ಕೋಚ್ ಗಳಿವೆ.

ಮಾನೋ ರೈಲ್ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು
'ಕುಂಡಲ ವ್ಯಾಲಿ ರೈಲ್ವೆ' ಮತ್ತು 'ಪಾಟಿಯಾಲ ಸ್ಟೇಟ್ ಮಾನೋ ರೈಲ್ ಟ್ರೈನ್ ವೇಸ್' ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ  ಮಾನೋರೈಲ್ವೆ ಕೆಲಸ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು.  ೨೦೧೪ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ, ೧ ರಂದು  ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್  ಯಾನ ಶುರುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ, ೨ ರಿಂದ ನಾಗರಿಕ ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುವುಮಾಡಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References / >

ಮುಂಬಯಿನ ಮಾನೋರೈಲ್ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸೆಕಂಡ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ರಾಮ ರಾಘೋಬ ರಾಣೆ

ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಿಗ ರಾಮ ರಾಘೋಬ ರಾಣೆ, ಕಾರವಾರದ ಚೆಂಡಿಯಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ  (ನಾಗರಮಡಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ) ೨೬ ಜೂನ್ ೧೯೧೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್  ದಲಕ್ಕೆ ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ರಂದು ನೇಮಕವಾದರು.
೨೧ ವರ್ಷ, ಸೇನೆಯ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ೫ ಬಾರಿ ಎಂ-ಇನ್-ಡಿ(ಸೇನಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಸೈನಿಕ) ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದು, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

೧೯೪೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ರಂದು, ಜಮ್ಮುವಿನ ರಾಜೌರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಫಿರಂಗಿಗಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ನುಗ್ಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಚಿಂಗಾಸ್, ರಾಜೌರಿ ಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ೨ ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ರಾಮ ರಾಣೆಯವರ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಣೆಯವರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಕಾಲದ ಉನ್ನತ ಸೇನಾಪದಕವಾದ ಪರಮ_ವೀರ_ಚಕ್ರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ರಾಣೆ ೧೯೯೪ರ ಜುಲೈ ೧೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

References
Jai Hind Jai Bharat 
 Article in TOI - ಮೇಜರ್ ರಾಮ ರಘೋಬಾ ರಾಣೆಯವರ ಪುತ್ಥಳಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉದ್ಘಾಟನೆ

External links
Indian Army Webpage

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಯೋಧರು

ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಅರುಣ್ ಖೇತ್ರಪಾಲ್

ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಕಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಅರುಣ್ ಖೇತ್ರಪಾಲ್, ೧೯೭೧ರ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ೨೧ರ ಕಿರಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ವೀರಮರಣ ಅಪ್ಪಿದ ಸೇನಾನಿ.
೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ದಳವು ಶಾಕಾರ್‌ಘಡ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವಾಗ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದ ಧೀರ.
ಆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅರುಣ್‌ರಿಗೆ ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ಸೇನೆ ಸೇರಿದ ೬ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೀರತ್ವ ತೋರಿದ ಅರುಣ್‌ರ ಹೆಸರು ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರು ಪುಣೆಯ ಎನ್. ಡಿ. ಏ ದ ಕವಾಯತು ಮೈದಾನ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ ಮತ್ತಿತರ ಎಡೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.

ಸೇನೆ ಸೇರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾದ ಅರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಅವರ ಟ್ಯಾಂಕ್  "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ ಜೆ ಎಕ್ಸ್ ೨೦೨ "ವನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦ರಂದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಎಂ. ಎಲ್.  ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌ರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಅರುಣ್, ಜೂನ್ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಎನ್. ಡಿ. ಏ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.(ಎನ್. ಡಿ. ಏ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೪೯೮/ಎಫ಼್/೩೮)
೩೮ನೆ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ನ ಕಪ್ತಾನನಾಗಿ ಫ಼ಾ಼ಕ್ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
ಇದರ ನಂತರ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.
ಜೂನ್ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. (ಕಮೀಷನ್ ಆಯ್ಕೆ)

೧೯೭೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ಘಟಕವನ್ನು ೪೭ ಪದಾತಿ ದಳದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಎರವಲು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಶಾಕಾರ್‌ಘಡ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೫ರ ದಿನ ಪೂರ್ತಿ, ಬಸಂತರ್ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ನುಗ್ಗಲು ಅನುವು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಈ ದಳದ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೬ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ’ಏ’ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅರುಣ್, ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಹನುತ್ ಸಿಂಗ್‌ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದರು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಫಿರಂಗಿ ದಳದ ಬಲವಾದ ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮತ್ತೆ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ಭಾರತದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ಜಖಂಗೊಂಡಾಗ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ" ಟ್ಯಾಂಕನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.

ಖುದ್ದು ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಸಹಿತ, ಹಿಂಜರೆಯದೆ ತಮ್ಮ ಸಹಚರರ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಅರುಣ್‌ರ ಬಲಹೀನ ಸ್ಠಿತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನ ದುರವಸ್ಥೆ ಅರಿತ ಅವರ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿ, ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆವ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಶತ್ರುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೈಯ್ಯದೆ ಹಿಂದೆಗೆಯಲಾರೆ ಎಂದು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು.

ಕೇವಲ ೧೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹ, ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಶೂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅರುಂ‌ರ ಪರಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನಿಕರು ಕಕ್ಕಾವಿಕಿಯಾದರು. 
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಹಮದ್ ನಾಸಿರ್‌ರ ಟ್ಯಾಂಕನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ನಾಸಿರ್‌ರ ಟ್ಯಾಂಕಿನ ದಾಳಿಗೆ ಅಸು ನೀಗಿದರು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಸಂಬಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ" ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಆ ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ತಾವು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಟ್ರಿವಿಯಾ
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅರುಣ್‌ರ ತಂದೆ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಎಂ. ಎಲ್.  ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸರ್ಘೋಡಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ  ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಹಮದ್ ನಾಸಿರ್‌, ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌‌ರ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿ ಅರುಣ್‌ರ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿ, ಅರುಣ್‌ರ ಪ್ರಾಣ ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದಾಗಿಯೇ ಹೋದದ್ದಾಗಿಯೂ, ಶತ್ರುವಾದರೂ ಸಹಿತ ಗುಣಕ್ಕೆ ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಂಡಾಡಿದರು.
ಸೈನಿಕ ಬದುಕಿನ ಪೌರುಷಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ ಅರುಣ್‌ ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು.
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಾದರೂ, ಸೈನಿಕರ ಮನಸ್ಸು ವೀರತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಉದಾಹರಣೆ.

References
Jai Hind Jai Bharat 
 Indian Army

External links
 *
 A Deathless Hero 2Lt Arun Khetrapal, PVC.. 
 Indian Army webpage

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಯೋಧರು

ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ

ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವು ಮೂರು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಸಂಗಮದ ಬಿಂದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸ್ನಾನ ಒಬ್ಬರ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆಂದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರನ್ನು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹಾಬಾದ್‍ನ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ, ಭಾಗಮಂಡಲ, ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳು
ಸನಾತನಿ

ಸನಾತನಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಪಂಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪದ. 
ಈ ಪದವನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಹಲವುವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ಹಿಂದೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಮಾಜ-ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಕ ಸಂತರ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಪಂಥಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸನಾತನಿ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು

ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಲವಾರು ಸಮಕಾಲೀನ ಗುಂಪುಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಚೀನ, ಸಮಾನತಾವಾದಿ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಹಾಗು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾದ ಭ್ರಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ನವ ವೇದಾಂತ

ಹಿಂದೂ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ, ಜಾಗತಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಹಿಂದೂ ಸರ್ವಮುಕ್ತಿತತ್ವ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನವ ವೇದಾಂತ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಪೌರಸ್ತ್ಯತೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ, ಸಹಿಷ್ಣು ಹಾಗು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಗುರುತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಅದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಏಕರೂಪವಾಗಿಸಿದ ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸ್ನೇಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಸುಳ್ಯ



ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ  
ಸ್ನೇಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸುಳ್ಯ ನಗರದ ಕೆ ಎಸ್ ಆರ್ ಟಿ ಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 1.25 ಕಿ. ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿದ್ದು ಮಾಣಿ-ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಶಿಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಬಳಿಕ 2000ದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಬಾಲವಾಡಿಯಿಂದ 10ನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎರಡು ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೆಸರೇ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ‘ಸ್ನೇಹ’ ಅಂದರೆ ಗೆಳೆತನ. ವಿಭಿನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ಗೆಳೆಯರ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಈ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಇಂಜಿನಿಯರರು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಡಾ| ಚಂದ್ರಶೇಖರ ದಾಮ್ಲೆಯವರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು ವೈದ್ಯ ಡಾ|ವಿದ್ಯಾಶಾಂಭವ ಪಾರೆಯವರು ಇದರ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸೇತು ಬ್ರಹ್ಮ, ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಗಿರೀಶ್ ಭಾರಧ್ವಾಜ್, ಕಾಂಕೂಡ್ ಎಂಬ ಮರಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ವಸ್ತುವಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎಸ್ ಕೆ ಆನಂದ ಕುಮಾರ್, ಉದ್ಯಮಿ ಶ್ರೀಕರ ದಾಮ್ಲೆ ಮೊದಲಾದವರಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಸ್ಥೆಯು ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ 7 ಬಾರಿ ಶೇಕಡಾ 100 ಫಲಿತಾಂಶ ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಪಂ. ಎಂ. ವೆಂಕಟೇಶ ಕುಮಾರ್

ಪಂ. ಎಂ. ವೆಂಕಟೇಶ ಕುಮಾರ್  ರವರು ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕರು.t. ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಧಾರವಾಡ ಬಳಿಯ ಲಕ್ಷೀಪುರ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ದಾಸರ ಪದಗಳು ಹಾಗು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಢರು. ಇವರ ತಂದೆ ಹುಲೆಪ್ಪ ಅವರು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ೧೨ ವರ್ಷದ ವಯಸಿನಲ್ಲಿ ಗದಗ್ ಊರಿಗೆ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಜೊತೆಗೆ ಹೊದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಸ್ವರಶ್ರೀ 
  ಸಂಗೀತ ಸುಧಾಕರ
  ಸಂಗೀತ  ರತ್ನ
 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(1999)
  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2007)
  ವತ್ಸಲ ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ  (2008)
 ಕೃಷ್ಣ  ಹಾನಗಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  (2009)
 ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕತೆ

ನಾಸ್ತಿಕತೆ ಅಥವಾ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆಯು ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನಾಸ್ತಿಕತೆಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಾಸ್ತಿಕನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಠಿಣವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಡ.

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಶಾಕ್ತ ಪಂಥ

ಶಾಕ್ತ ಪಂಥ (ಅಕ್ಷರಶಃ ಶಕ್ತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ದೇವಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ) ಪರಮ, ಅಂತಿಮ ದೇವರಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದೇವಿಯ ಮೇಲೆ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಪಂಥವಾಗಿದೆ. ಅದು ಶೈವ ಪಂಥ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶಾಕ್ತ ಪಂಥವು ದೇವಿಯನ್ನು ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೈವಿಕತೆಯ ಎಲ್ಲ ಇತರ ರೂಪಗಳು, ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಪುರುಷ, ಕೇವಲ ಅವಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ ಯೋಗಿ

ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ ಯೋಗಿ (೧೨ ಜನವರಿ ೧೯೧೮ – ೫ ಫ಼ೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೦೮) ಮಹೇಶ ಪ್ರಸಾದ್ ವರ್ಮಾ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ಹಾಗು ಯೋಗಿ ಎಂಬ ಗೌರವಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅಜ್ಞೇಯ ಧ್ಯಾನ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿ ಹಾಗು ಅಧಾರ್ಮಿಕ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖಂಡ ಹಾಗು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ ಯೋಗಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಗಳ ಶಿಷ್ಯ ಹಾಗು ಸಹಾಯಕರಾದರು.

ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು
ರಜನೀಶ

೧೯೬೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಆಚಾರ್ಯ ರಜನೀಶ ಎಂದು, ೧೯೭೦ರ ದಶಕ ಹಾಗು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ರಜನೀಶ್ ಎಂದು, ಮತ್ತು ೧೯೮೯ರಿಂದ osho'' ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರ ಮೋಹನ್ ಜೈನ್''' (೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೧ – ೧೯ ಜನವರಿ ೧೯೯೦) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅನುಭಾವಿ, ಗುರು ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಸಮಾಜವಾದ, ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ ಟೀಕೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮವಾಗಿಸಿದವು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಓಶೋರ ಕೆಲವು ಪ್ರಖರ ಒಳನೋಟಗಳಿವೆ.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚರ್ಚಾರ್ಹವೂ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವೂ ಆಗಿವೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಟ್ಟು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ತೋತ್ತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರರಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಓಶೋ ಮಂಡಿಸುವ ಕೆಲ ಪ್ರಮೇಯಗಳಾದರೂ ಗಾಂಧಿ ಕುರಿತ ವಾಗ್ವಾದಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಉತ್ಸಾಹವುಳ್ಳವು.ಮಹಾತ್ಮ : ಗಾಂಧೀವಾದದ ಗೊತ್ತುಗುರಿಗಳು;ಲೇಖಕ : ಅನುವಾದ: ಡಾ.ಟಿ.ಎನ್. ವಾಸುದೇವಮೂರ್ತಿ;ವಿ.ಎನ್. ಹೆಗಡೆ;10 Jun, 2017

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು
ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪಂಥ

ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪಂಥವು ತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅದರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶೈವ ಪಂಥದ ಒಂದು ಪರಂಪರೆ. ಅದನ್ನು ವಿವಿಧ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅದ್ವೈತವಾದಿ ಆದರ್ಶವಾದ (ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆದರ್ಶವಾದ, ಆಸ್ತಿಕ ಏಕತತ್ವವಾದ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಆದರ್ಶವಾದ, ಅಜ್ಞೇಯ ಭೌತಿಕವಾದ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತ ಏಕತತ್ವವಾದ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪಂಥವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ದ್ವಂದ್ವವಿಲ್ಲದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ನೋಡಿ 
ಶೈವ ದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಶೈವ ಪಂಥ 
ಶಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತವೀರ ಶೈವ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ ಸಹಾರ

ಪಶ್ಚಿಮ ಸಹಾರ ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಬಿ.ಎಂ. ಗುರುನಾಥ



ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ  	
ಡಾ.ಬಿ.ಎಂ.ಗುರುನಾಥ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳಗಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 	೧೨.೦೭.೧೯೭೫ ಜನಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಳಗಟ್ಟ,ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ 	: 		ಎಂ.ಎ(ಕನ್ನಡ), ೬೫.೫% ಹಾಸನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ, ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ,೧೯೯೯,ಎಂ.ಫಿಲ್ (ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ), ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೨೦೦೨,ಎನ್.ಇ.ಟಿ(ಕನ್ನಡ), ಯುಜಿಸಿ,ನವದೆಹಲಿ,೧೯೯೯,ಪಿಎಚ್.ಡಿ(ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಯಲಾಟದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು),ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,೨೦೦೯ ಇವರು ಸದ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.07 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನಾನುಭವ, 10 ವರ್ಷಗಳ ಭೋಧನಾನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-೦೧,ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ - ೦2, ರಾಜ್ಯ/ಪ್ರಾದೇಶಿಕ-೦೨ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು,೦೨  ರೇಡಿಯೋ ಭಾಷಣಗಳು, ೦೩  ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.೨೩ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-೦೧, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ - ೦೪, ರಾಜ್ಯ/ಪ್ರಾದೇಶಿಕ-21 ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ  ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 03 ಲೇಖನಗಳು, ೦೮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಠ-ಪ್ರವಚನ,ಓದು-ಬರೆಹಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಘನೆ-ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ವಿವಿಧ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನ ಅಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ ೨೦೦೬ ರಿಂದ,ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜಾನಪದೀಯ ಸಂಘ(ಈossiಟs)ದ ಅಜೀವ ಸzಸ್ಯತ್ವ ೨೦೦೧ ರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲಾ ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ೨೦೧೧ ರಿಂದ,ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ೨೦೧೩ ರಿಂದ, 	ಜಿಲ್ಲಾ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಂಘ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ೨೦೧೧ ರಿಂದ
ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿಗಿರುವ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಸ್ಮೃತಿ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸರಿಸಾಟಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಜನಪದಸಿರಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದವರು.

ಜನನ, ಜೀವನ
ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಈರಪ್ಪ-ಕಾಡಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳು ಈಕೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದರೂ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಗಣಿಯಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳ ಒಡತಿಯಾಗಿ ಜನಮನ ಗೆದ್ದವರು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರ ಜನಾಂಗವು ಈ ನಾಡಿನ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ. ಈ ಜನಾಂಗವು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟವನ್ನು ಮೆರೆದಿತ್ತು.
 ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳ ಆಚರಣೆ, ಮದುವೆಯಂತಹ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ -ಹೀಗೆ ವೇದಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುಗರು ಸಿಕ್ಕ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಹಾಡು ಗಂಗೆಯಂತೆ ಅಲೆ ಅಲೆಯಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗ, ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ, ಕಳೆ ಕೀಳುವಾಗ, ಧಾನ್ಯ ಕುಟ್ಟುವಾಗ, ಬೀಸುವಾಗ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನ ಹಾಗೂ ಮದುವೆ- ಮುಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ತಮ್ಮ 'ಸಿರಿಕಂಠ'ದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯೆಂಬಂತೆ ಜೋಪಾನವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದರು. 
ಮದುವೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜುಂಜಪ್ಪ, ಕ್ಯಾತಪ್ಪ, ಎತ್ತಪ್ಪ, ಚಿತ್ತಯ್ಯ, ಕಾಟಯ್ಯ, ಈರಣ್ಣ, ಕದರಿ ನರಸಿಂಹ, ಗೌರಸಮುದ್ರದ ಮಾರಮ್ಮ, ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಕೊಂಡದ ಚಿತ್ತವ್ವ, ಕಾಟವ್ವ, ನಾಗಮ್ಮ ಮುಂತಾದ ಇಷ್ಟದೈವಗಳ ಮೇಲೆ ಪದ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುವ ಕಲೆ, ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಗೆ ದೈವದತ್ತ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕಂಡಂತೆ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ
 ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹದಿಂದಾಗಿ, ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಭಂಡಾರವೇ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. 
 ‘ಮಹಾಸತಿ ಕಾಟವ್ವ’, ‘ಕತ್ತಲೆ ದಾರಿ ದೂರ’ ಎನ್ನುವ ಇವರ ಕಥನಗೀತೆಗಳು ಜನಮನ ಗೆದ್ದವು. 
 ಗೊಲ್ಲ ಜನಾಂಗದ ದೇವರ ಹಾಡುಗಳು ಜನರನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಪರವಶರನ್ನಾಗಿಸಿದವು. 
 ಡಾ. ಎ.ಕೆ.ರಾಮಾನುಜಮ್, ಜೀಶಂಪ, ಡಾ.ಎಚ್.ಎಲ್.ನಾಗೇಗೌಡ, ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಡಾ.ತೀ.ನಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ, ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು, ಡಾ.ಎಂ.ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ, ಡಾ.ಮಲ್ಲೇಪುರಂ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈಕೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿ ಆಕೆಯ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ತಲೆದೂಗಿದ್ದರು. 
 ಜನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು ಅವರು ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಜಾನಪದ ಕಥನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 'ಸಾವಿರ ಸಿರಿ ಬೆಳಗು' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. 
 ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ 'ಬದುಕು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ' (ಲೇಖಕ: ಡಾ.ಮೀರಾಸಾಬಿಹಳ್ಳಿ ಶಿವಣ್ಣ) ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ
 ಗುಂಡೂರಾಯರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಗೆ ‘ಜನಪದ ಸಿರಿ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನಿತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 
 ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದಂತಹ‘ ನಾಡೋಜ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 
 ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ‘ಜಾನಪದಶ್ರೀ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು. 
 ಅನೇಕ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜನಪದ ಮೇಳ, ಮಠ ಮಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ‘ನಡೆದಾಡುವ ಜಾನಪದ ಕೋಶ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.

ನಿಧನ
ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೯೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲೂಕು ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.

ಜಾನಪದ
ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿ

ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿ ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯ಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತ್ರೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಮರುಭೂಮಿ.ಬೋಟ್ಸ್ವಾನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶ,ನಮೀಬಿಯ,ದಕ್ಷ್ಣಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಈ ಮರುಭೂಮಿ ಇದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶ ೨೦ಲಿ - ೨೮ಲಿ ಯ ವರೆಗೂ ಪೂರ್ವರೇಖಾಂಶ ೧೯ಲಿ ಯಿಂದ ೨೪ಲಿ ಯವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೯,೩೦,೦೦೦ ಚ.ಕಿಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಚುವಾನ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಗುಡ್ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರದ ಭಾಗಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಮರುಭೂಮಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಮಳೆಯೂ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ : ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ೫೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಮಳೆಯಿದ್ದರೆ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೩ ಸೆಂಮೀ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಳುಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಲಹರಿಯ ಎತ್ತರ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಸುಮಾರು ೯೦೯ ಮೀ. ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓಕವಾಂಗೊ ನದಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತುಂಬುವ ಉಪ್ಪಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಕರಿಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶವೇ ಅತ್ಯಂತ ತಗ್ಗು. ಅಡಿಯ ಪುರಾತನ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಮ್ಮರಳು ನೆಲವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಿದ್ದ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಬೇಗ ಹೀರುವ ಗುಣ ಇದಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದೆರಡು ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಯುಸ್ಸಿರುವ ತೊರೆಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಬೀಳುವ ಮಳೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿತರಣೆಯಾಗಿದೆ: ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸಣ್ಣ ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳ ವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆನೆಯೇ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವುಂಟು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ. ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಲಹರಿ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಬಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೮,೮೦೦ ಚ.ಕಿಮೀ. ಬಾಂಟು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನ ಕಲಹರಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರುಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪೊದೆ ಜನರೇ (ಬುಷ್ಮೆನ್) ಇಲ್ಲಿಯ ನಿಜವಾದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು. ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಟು ಜನ ಇವರನ್ನು ಮಧ್ಯಕಲಹರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದರು. ಈ ಜನ ಕುಬ್ಜರು, ಮಂಗೋಲಾಯ್ಡ್‌ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳವರು, ಪೀತವರ್ಣೀಯರು. ಬಾಂಟು ಜನರಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲಕ್ಷಣ ಇವರದು. ಇವರು ಅಲೆಮಾರಿಗಳು. ಚತುರ ಬೇಟೆಗಾರರೂ ಮೂಲಿಕಾಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರೂ ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರು ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ; ಆ ಕಠಿಣ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಡೆತನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಡೇವಿಡ್ ಲಿವಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಸಿ. ಆಸ್ಟೆಲ್-ಇವರೇ ಕಲಹರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಗಾಮಿ ಸರೋವರವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಬಿಳಿಯರು. (೧೮೭೮-೭೯)ರಲ್ಲಿ ಬೋಯರ್ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪೊಂದು ಕಲಹರಿ ದಾಟಿತಾದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಮಂದಿಯೂ ೯,೦೦೦ ಜಾನುವಾರುಗಳೂ ನಾಶವಾದವು. ಈಗ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಸೌಕರ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಸಂಚಾರ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಗಾನ್ಜಿ಼ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನುಗಳಿಂದ ಕೇಪ್ಟೌನಿಗೆ ಹಾಲಿನ ಕೆನೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
"Cry of the Kalahari"
Kalahari desert's forgotten influence on carbon levels

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಟಗೋನಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ

ಪಟಗೋನಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಇದು ಅರ್ಜೆಂಟೀನದಲ್ಲಿದ್ದು, ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಅನುಸಾರ ವಿಶ್ವದ ಏಳನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೬,೭೩,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಇದರ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಚಿಲಿದೇಶಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಇದೆ.

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ

ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಂಟನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೬,೪೭,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ,ಮೀ.ಗಳು.ಇದು ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳು,ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು,ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Online natural history of Great Victoria Desert 

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ
ಭೂಗೋಳ
ಸಿರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ

ಸಿರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಿಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.೫,೨೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಸಿರಿಯಾ
ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿ

ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ. ದ ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿಯು ಗೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದೆ. ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ಬಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಭರಿತ ಚಳಿಗಾಲಗಳ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತಾಹ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಚಿಹುಹಾನ್ ಮರುಭೂಮಿ

ಚಿಹುಹಾನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು,ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೧,೭೫,೦೦೦ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Chihuahuan Desert images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)
Pronatura Noreste in the Chihuahuan Desert
Small desert beetle found to engineer ecosystems EurekAlert! March 27, 2008

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಯಾಂಡೀ ಮರುಭೂಮಿ

ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಯಾಂಡೀ ಮರುಭೂಮಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮರುಭೂಮಿ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೨,೮೪,೯೯೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ
ಕಾರಕಮ್ ಮರುಭೂಮಿ

ಕಾರಕಮ್ ಮರುಭೂಮಿಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲುರುವ ಮರುಭೂಮಿ. ಇದು ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದ ಸುಮಾರು ೭೦ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
TravelBlog Darwasa Craters: Entrance to Hell
Gonur Depe site in the Karakum Desert
photos and about the Karakum Desert

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ತಾನ
ಕೊಲೆರಾಡೋ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ

ಕೊಲೆರಾಡೋ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರುವ ಒಂದು ಮರುಭೂಮಿ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಾದರೂ ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮರುಭೂಮಿಯಂತಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮರುಭೂಮಿಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಲಾರಾಡೋ ನದಿ,ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನಿಯನ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇದರೊಳಗೆ ಇವೆ.

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಭೂಗೋಳ
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಸೊನೊರನ್ ಮರುಭೂಮಿ

ಸೊನೊರನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Arizona–Sonora Desert Museum
Sonoran Desert and its subdivisions, with map and photos
 Timeline of the Sonoran desert
 An Overview of the Sonoran Desert, by William G. McGinnies 
 The Sonoran Desert Naturalist
 Very short overview of Sonoran Desert Geology 
 Sonoran Desert images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)
 International Sonoran Desert Alliance
 Sounds of the Sonoran Desert)

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ಕೈಜಿಲ್ ಕಮ್

ಕೈಜಿಲ್ ಕಮ್ ಮರುಭೂಮಿಯು ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್,ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನಮತ್ತು ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ತಾನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೨,೯೮,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಮರುಭೂಮಿಗಳು
ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ತಾನ
ಭೂಗೋಳ
ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಪ್ರಮಾಣಕ ತಂತ್ರದ ಶೈವ ಪಂಥವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಶೈವ ಪಂಥದ ಪ್ರಮಾಣಕ ವಿಧಿಗಳು, ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿರೂಪದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಾದ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಗುರಿ ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿವನಾಗುವುದು (ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ). ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಹಿಂದೂ ತಂತ್ರ
ಕೃಷ್ಣ ಪಂಥ

ಕೃಷ್ಣ ಪಂಥ (ಭಾಗವತ ಪಂಥ ಕೂಡ) ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನ ಇತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದೊಳಗಿನ ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು. ಅದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಭಾಗವತ ಪಂಥವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕೃಷ್ಣನೇ ಭಗವಂತ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೇ ಇತರ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು: ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ, ಪುರುಷ, ಈಶ್ವರ, ಹರಿ, ವಾಸುದೇವ, ಜನಾರ್ದನ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಧೀನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಪಂಥ ಪದವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಪಂಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಪದವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಅತಿಶಯವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಬದಲಾಗಿ ಅವತಾರವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪಂಥಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣ ಪಂಥವನ್ನು ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೈಷ್ಣವ (ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ) ವು ಶೈವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚತುರ ಪಂಥಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ವೈಷ್ಣವರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. 

ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ವೀರ್ಯ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)

ವೀರ್ಯದ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬಲಿಷ್ಠ ಪುರುಷನ ಸ್ಥಿತಿ" ಅಥವಾ "ಗಂಡುಗಾರಿಕೆ." ಹಿಂದೂ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಪದವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ವೀರತನ ಮತ್ತು ಪುರುಷತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೀರ್ಯವು ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜೀವಧಾರಕ ದ್ರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸೋಮ

ಸೋಮ ಪೂರ್ವ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವೈದಿಕ ಹಾಗು ಬೃಹತ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಒಂದು ವೈದಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಪಾನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಸೋಮ ಮಂಡಲ ಸೋಮದ ಚೈತನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವ ಅನೇಕ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಹಿತ ೧೧೪ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯದ ಕಾಂಡಗಳಿಂದ ರಸವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೇಯಗಳು
ಪಶುಪತಿ

ಪಶುಪತಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಶಿವನ ಒಂದು ಅವತಾರ. ಅವನು ಹಿಂದೂ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇವತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ರುದ್ರನ ಗುಣವಾಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಋತ

ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಋತ ("ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದು; ನಿಯಮಬದ್ಧತೆ, ವಿಧಿ; ಸತ್ಯ") ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲದ್ದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಮದ ತತ್ವ. ವೇದಗಳ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಋತವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾದಂಥದ್ದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಅದು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಕರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆ ಕಟ್ಟಲೆಗಳ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಜೊತೆಗೂಡಿದೆ – ಈ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಋತವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಹೀನವಾಗಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗು ನೈತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದವು.

ಋತ ಎಂದರೇನು 
ಋತವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವನಿಯಮ, ವಿಶ್ವಕ್ರಮ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಸತ್ಯ. ವಿಶ್ವದ ಸಕಲ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ಒಂದು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ, ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಜ್ಞಾ ಚಕ್ಷುಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಯಬದ್ಧತೆ, ಒಂದು ಸೌಂದರ್ಯ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಸುಂದರವಾದ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯೂ ಋತವೇ. ಆ ಮೂಲಶಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶವೇ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು. ಹೀಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದ ಈ ಜಗತ್ತು ಋತಶಕ್ತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಷ್ಟೇ. ಋತವೇ ಸತ್ಯ. ಸತ್ಯವೆಂದರೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಅನಂತಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ತತ್ತ್ವವೆಂದರ್ಥ. ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಅನಿತ್ಯಾತ್ಮಕವಾದ ಜಗತ್ತನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನಿತ್ಯಾತ್ಮಕ ತತ್ತ್ವ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಋತದ ಸ್ವರೂಪ 
ಆದುದರಿಂದ ಋತದ ಸ್ವರೂಪ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು-ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಜಗದ್‍ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಸ್ಥಾವರವೂ ನಿತ್ಯನಿಯಾಮಕವೂ ಆಗಿರುವ ಆದಿಶಕ್ತಿ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ-ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಲದೇಶಗಳ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಶಕ್ತಿ. ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯುವುವೋ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಋತದ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆಯೆಂದರ್ಥ.

ಋತದ ಶಕ್ತಿ 
ಋತದ ಸಹಾಯದಿಂದಲೆ ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಆದಿತ್ಯ, ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರ ಮುಂತಾದ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ದೊರಕುವುದು; ಅನಂತವೂ ಗಭೀರವೂ ಆದ ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತøತಿಗೆ ಋತವೇ ಆಧಾರ; ಸಕಲ ಲೋಕಗಳೂ ಅವುಗಳ ಸಕಲ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ಋತಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿ ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಋತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿವೆ; ಋತದ ಶಕ್ತಿ ಅಕ್ಷಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅಕುಂಠಿತವಾದದ್ದು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಋತಶಕ್ತಿಗೂ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ ತತ್ತ್ವವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೂ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು-ಐಕ್ಯವನ್ನು-ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
	
ಋತದ ಪಾಲನೆ ಯಜ್ಞದಿಂದ, ವಿಶ್ವವೆಲ್ಲ ಯಜ್ಞಮಯ. ಈ ವೈಶ್ವೀಯಜ್ಞ ಪಾಲನೆ, ಪೋಷಣೆ ಋತಗೋಪರಾದ ದೈವೀಶಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ. ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಭಾವಯನ್ತಃ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಂ ಅವಾಪ್ಸ್ಯಥ ಎಂದು ಗೀತೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ(ಕೇಯಾಸ್)

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ಯಕ್ಷ

ಯಕ್ಷ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರೋಪಕಾರಿ, ಭೂಮಿ ಹಾಗು ಮರದ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಕಾವಲುಗಾರರಾದ ವಿಶಾಲ ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅತಿಮಾನುಷ ಚೇತನಗಳ ಹೆಸರು. ಅವು ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಯಕ್ಷಿ ಅಥವಾ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಈ ಶಬ್ದದ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪ.

ಭಾರತೀಯ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು