Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಸವಣೂರು ರಾಜ್ಯ

Savanur

ಸವಣೂರು ರಾಜ್ಯ,  ಸವಣೂರಿನ ನವಾಬನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರನು 8 ಮಾರ್ಚ್ 1948 ರಂದು ಭಾರತದ ಡೊಮಿನಿಯನ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡನು, ಬಾಂಬೆ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ನಂತರ 1956 ರಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸ 

ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದ ಒಂದು ಸಾಮಂತ ಮನೆತನ, ಬಂಕಾಪುರದ ನವಾಬರು ಸ್ವಾಮ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬಂಕಾಪುರದಿಂದ ಸವಣೂರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸವಣೂರು ಎಂಬುದಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅಗಡಿ ಗ್ರಾಮದ 1082ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸವಣೂರ ಅಗ್ರಹಾರ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಬಿಜಾಪುರದ ಭಾರತ ಸರದಾರ ಮುಸ್ತಾಖಾನ್ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದು ಬಂಕಾಪುರವನ್ನು ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅನಂತರ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್‌ಖಾನ್ ಎಂಬ ಸರದಾರನನ್ನು ಬಂಕಾಪುರ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಇವನ ಮಗ ಅಬ್ದುಲ್ ರವೂಫಾನ್ ಬಿಜಾಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ಅನಂತರ ಔರಂಗಜೇಬನ ಸರದಾರನಾದ, ರವೂಫಖಾನ್‌ನ ಪೌರಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಔರಂಗಜೇಬ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ದಿಲೇರಜಂಗ್ ಬಹದೂರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿ 20 ಮಹಲುಗಳ ಜಹಗೀರು ಕೊಟ, ಈ ನವಾಬರು ಮೂಲತಃ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬಂದವರು ಇವನ ತಾತ ಬಹಲೋಲಖಾನ್ 2ನೆಯ ಮಹಮದ ಆದಿಲ್‌ಷಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾರು ಬಂದ. ಸವಣೂರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ರವೂಫಖಾನನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಇವನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಲೇಲಪುರ, ಗುರುವಾರ ಪೇಟೆ, ಮಂಗಳವಾರ ಪೇಟೆ, ರಹವಂತ (ಶುಕ್ರವಾರ ಪೇಟೆ), ಕಸಭೆಯ ಭಾಜಿಕಬ್ಬಾ, ಶಹಬಜಾರ, ಕೋರಿಪೇಟೆ, ಬುಧವಾರ ಪೇಟೆ ಎಂದು ಎಂಟು ಪೇಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆಯಿದ್ದು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂದಕ ಇದೆ. ಎಂಟು ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು (ಅಗಸೆ), ಅಗಡಿ ದರವಾಜ, ದಿಲ್ಲಿ ದರವಾಜ, ಲಕ್ಷೇಶ್ವರ ದರವಾಜ, ಫತೆ ದರವಾಜ, ತಲಾಬ ದರವಾಜ, ಹಿರಾಮನ ದಂಡಿ, ಬಂಕಾಪುರ ಬಾಗಿಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. 

ಹಿಂದೆ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿದ್ದ ಸವಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೈನ, ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಇಸ್ಲಾಂಧರ್ಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ, ಹನುಮಂತ, ವೀರಭದ್ರ, ಉಡಚವ್ವ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆಸಾರ ಮಸೀದಿ, ಜಾಮೀ ಮಸೀದಿ, ಗಡೀ ಮಸೀದಿ, ಕಮಾನ ಬಂಗ್ಲಿ ಮಸೀದಿ, ಲಾಲಷಾ ಕಟ್ಟಾ ಮಸೀದಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಗಾಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 1730-1754ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಬೋಧರು ಸವಣೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ ಖಾನ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು ದಿವಾನನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಖಂಡೇರಾಯನು ಸತ್ಯಬೋಧರ ನಿವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಆ ಮಠವೇ ಇಂದು ಸತ್ಯಬೋಧ

ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮಠ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. 1885-92ರ ವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅಬ್ದುಲ್ ತಬೆಜ್‌ ಖಾನನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸತ್ಯ ಬೋಧ ಮಠದ ನೆಲ ಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ-ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯ ತಯಾರಿಸುವ ಟಂಕಸಾಲೆಯಿತ್ತು. ಸವಣೂರಿನ ಚಕ್ರೀ ಮುಖದ ಈದ್ ಮಿಲಾದಿ ಅಸ್ಸಾರ ದರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ಉರುಸು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಣ್ಯಗಳಿದ್ದುವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

15 ಜನ ನವಾಬರು, 25 ಜನ ದಿವಾನರು ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಪೇಶ್ವಗಳ ಆದಿಪತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಈ ಭಾಗವು ಮೊಗಲರಿಂದ ಪೇಷ್ವೆ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬದಲಿಗೆ ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಎಂದಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಇದು ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1818ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಪೇಶ್ವಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕಂಪನಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಕೊನೆಯ ನವಾಬ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದಖಾನ್. 1948 ಮಾರ್ಚ್ 18ರಂದು ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜವಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಪಶ್ತೂನ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ
 ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಏಕೀಕರಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕನ್ನಡ ವಿಷಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ, ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (೨೦೦೯)
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್

ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್           ;  )  ಒಬ್ಬ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಪೆರಿಪಾಟೆಟಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಅವರು ಲೆಸ್ಬೋಸ್‌ನ ಎರೆಸೋಸ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವನ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು  (  ); ಅವನ ಅಡ್ಡಹೆಸರು  (  ) ಅವನ ಶಿಕ್ಷಕನಾದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನಿಂದ ಅವನ "ದೈವಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಶೈಲಿ" ಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ಲೇಟೋನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿದನು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಲೈಸಿಯಂನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೆರಿಪಾಟೆಟಿಕ್ ಶಾಲೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅಥೆನಿಯನ್ನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಲ್ಯಾಂಪ್ಸಾಕಸ್ನ ಸ್ಟ್ರಾಟೋ .

ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ನ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದವು. ಅವರ ಎರಡು ಉಳಿದಿರುವ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೃತಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣೆ (ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್) ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಕಾರಣಗಳ ಕುರಿತು, ನವೋದಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಮೋರಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ಸ್, ಆನ್ ಸೆನ್ಸ್ ಪರ್ಸೆಪ್ಶನ್ ಮತ್ತು ಆನ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ಹಾಗೆಯೇ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ತುಣುಕುಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ದೇಹಗಳ ಕೇವಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸಮಯವನ್ನು ಚಲನೆಯ ಅಪಘಾತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.  ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಕ್ಸೈಡ್

ಆಕ್ಸೈಡ್ ತನ್ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ಇತರ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ.

ಲೋಹಗಳೂ ಅಲೋಹಗಳೂ ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನನುಸರಿಸಿ ಒಂದೇ ಲೋಹದ ಅಥವಾ ಅಲೋಹದ ಹಲವು ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ಇರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (SO2), ಸಲ್ಫರ್ ಟ್ರೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ (SO3). ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಲೋಹಾಲೋಹಗಳ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (SiO2-ಮರಳು). ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Al2O3) ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Fe2O3-ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು), ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ (CO2), ನೀರು (H2O). ಸಾಕಷ್ಟು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ನ ಸಂವರ್ಧ ಇದ್ದರೆ  ಅನೇಕ ಲೋಹಾಲೋಹಗಳು ಆಕ್ಸೆಡುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜಡ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಅನಿಲಗಳು (ನೋಬಲ್ ಗ್ಯಾಸಸ್), ಚಿನ್ನ ಮುಂತಾದುವು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತು. ನೇರವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಕಾರ್ಬೊನೆಟ್, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉಷ್ಣದಿಂದ ವಿಭಜಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
  CaCO3   → CaO + CO2
 ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು    ಸುಣ್ಣ
    2Au(OH)3    →      Au2O3       + 3H2O
 ಚಿನ್ನದ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್     ಚಿನ್ನದ ಆಕ್ಸೈಡ್
ಅಲೋಹಗಳ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದಾಗ ಆಮ್ಲಗಳೂ ಲೋಹಗಳ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದಾಗ ಕ್ಷಾರಗಳೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
     Na2O        + H2O   →  2NaOH
 ಸೋಡಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್         ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್     
       SO3       + H2O  →     H2SO4
 ಸಲ್ಫರ್ ಟ್ರೈ ಆಕ್ಸೈಡ್          ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆನ್ ಕುಕ್

ಬೆಂಜಮಿನ್ ಟೈಲರ್ ಕುಕ್ (ಆಂಗ್ಲ: Benjamin Tyler Cook, ಜನನ: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೧, ೧೯೯೭) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಟ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕುಕ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಶಾಲೆ ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ತಂದೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ಬ್ಲಾಗರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಲಹೆಗಾರ. ಅವರ ತಾಯಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
 30 Rock (೨೦೧೦)
 House of Cards (೨೦೧೩)
 Veep (೨೦೧೪)
 Law & Order: Special Victims Unit (೨೦೧೭)
 Paterno (೨೦೧೮)
 West Side Story (೨೦೨೧)
 The First Lady (೨೦೨೨)
 Pretty Little Liars: Original Sin (೨೦೨೨)

ಆಕರಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ಬೆನ್ ಕುಕ್ - IMDb

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ಎಡ್ಗರ್ ಡಿವಾಲ್

ಎಡ್ಗರ್ ಅಲೆಕ್ಸಿ ರಾಬರ್ಟ್ ವಾನ್ ವಾಲ್ (23 ಆಗಸ್ಟ್ 1867 - 9 ಮಾರ್ಚ್ 1948) ಒಬ್ಬ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಶಿಕ್ಷಕ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭಾಷೆಯಾದ "ಇಂಟರ್ಲಿಂಗ್" (ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ "ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
Edgar von Wahl. Flexion und Begriffsspaltung. – Linguist 1896, nr 10.
Edgar von Wahl. Ausnahmen. – Linguist 1897, nr 3.
Edgar de Wahl. [Idiom neutral reformed]. – Progres 1906, nr 6.
Julian Prorók. Ketzereien: Keimzellen einer Philosophie. Tartu, Leipzig 1906.
Edgar de Wahl. AULI = Auxiliari lingue International. – Discussiones 1909, nr 1-2.
Edgar de Wahl. L leges de derivation en verbes. – Lingua Internationale 1911, nr 1.
Edgar von Wahl. Kaiserlicher Estländischer See-Yacht-Club: historische Übersicht 1888-1913. Tallinn 1913.
Edgar de Wahl. Qual instructiones da nos li historie de lingue universal. – Kosmoglott 1922, nr 1, pp 6–8. 
Edgar de Wahl. Radicarium directiv del lingue international (occidental): in 8 lingues. Tallinn 1925.
Edgar de Wahl. Interlinguistic reminiscenties. – Cosmoglotta 1927, nr 41, pp 54–64.
Edgar de Wahl. Occidental: gemeinverständliche europäische Kultursprache für internationalen Verkehr: Begründung, Grammatik, Wortbildung, vergleichende textproben. Tallinn, Viin 1928.
Edgar de Wahl, Otto Jespersen. Discussiones inter E. de Wahl e O. Jespersen. Chapelle 1935.
Edgar de Wahl. Spiritu de interlingue. Cheseaux/Lausanne, 1953.

೧೯೪೮ ನಿಧನ
ಇಟಕೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ

ಇಟಕೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಒಂದು ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲ. ಅಣುಸೂತ್ರ C5H6O4. ರಚನಾಸೂತ್ರ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ;

ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಮೆಥಿಲೀನ್ ಸಕ್ಸಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು.

ಗುಣಗಳು 
ಇದು ಹರಳುರೂಪದ ಬಿಳಿಯ ಘನವಸ್ತು. ದ್ರವೀಕರಣ ಬಿಂದು 1620-1640 ಸೆ. 100 ಮಿ.ಲೀ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ 200 ಸೆ. ನಲ್ಲಿ 8 ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟೂ 800 ಸೆ. ನಲ್ಲಿ 73 ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟೂ ದ್ರವ್ಯ. ಈಥರ್,ಬೆಂಜೀ಼ನು, ಕ್ಲೋರೋಫಾರಂ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾವಯವ ಲೀನಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪದ್ರವ್ಯ.

ತಯಾರಿಕೆ 
ಸಿಟ್ರಕೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಆನ್‌ಹೈಡ್ರೈಡನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ 1500 ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಇಟಕೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲು ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ವಿಧಾನ ಅನುಕೂಲ. 15-20% ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಕೆಲವು ನಿರವಯವ ಲವಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಮಾಧ್ಯಮದ ಪಿಎಚ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು 1.8-2.0 ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವರು. ಇದು ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಈಗ ಆಸ್ಪರ್ಜಿಲಸ್ ಟರ‍್ರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಬೂಷ್ಟಿನ ಆಯ್ದ ತಳಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಗಾಳಿ ಹಾಯಿಸಲಾಗುವುದು. 280-350 ಸೆ. ಉಷ್ಣತಾ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 2-5 ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಟಕೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಳಿಬಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ನಿರ್ವಾತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ತಣಿಸಿದರೆ ಆಮ್ಲ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸುವುದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಎಸ್ಟರುಗಳು ಬಹ್ವಂಗೀಕರಿಸಿ (ಪಾಲಿಮರೈಸ್) ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುವು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಆಮ್ಲಗಳು
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಭ್ರಕಚೂರ್ಣ

ಅಭ್ರಕಚೂರ್ಣವು ಸಂಯುಕ್ತಜಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ (ತಾಲಕ; ಟ್ಯಾಲ್ಕ್). Mg3Si4O10 ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ CaO, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ Al2O3 ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಹುಶಃ ಇವು ಕಶ್ಮಲಗಳು. ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ರಕ (ಮೈಕ) ಜಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಪದರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಖನಿಜ; ಬಹಳ ಮೃದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಮುಖಕ್ಕೆ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅಂಗರಾಗಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ. ಪಿಂಗಾಣಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು, ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳು, ಸಾಮಾನು ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಇದರ ಬಳಕೆ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಖನಿಜಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉಷ್ಣವಿಭಜನೆ

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ವಿಭಜಿಸಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಧಾತು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉಷ್ಣವಿಭಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆ (ಥರ್ಮಲ್ ಡೀಕಾಂಪೊಸಿಷನ್). ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.

2HgO → 2Hg + O2

NH4NO3 → N2O + 2H2O

(NH4)2Cr2O7 → N2 + Cr2O3 + 4H2O

ಇತ್ಯಾದಿ.

ಉಷ್ಣದ ನೆರವಿನಿಂದ ಆಗುವ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ವಿಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಲ್ಲುದಾದರೆ ಅಂದರೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿ ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವುದಾದರೆ ಆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉಷ್ಣವಿಯೋಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆ (ಥರ್ಮಲ್ ಡಿಸೋಸಿಯೇಷನ್). ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು-

2HI <=>[heat] H2 + I2

PCl5 <=>[heat] PCl3 + Cl2

NH4Cl <=>[heat] NH3 ^ + HCl

ಇತ್ಯಾದಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್

ICC ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ICC) ನಡೆಸುವ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಲೀಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.   ಇದು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಆಗಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಮೂರು ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪಿನಾಕಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ICC ಯ ಗುರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ . 

2013 ರ ICC ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ ಬದಲಿಗೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಜೂನ್ 2017 ಕ್ಕೆ ಮರುಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು   31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ರಂದು ಅಗ್ರ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ತಂಡಗಳು - ICC ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕಟ್-ಆಫ್ ದಿನಾಂಕ - ಮೂರು-ಪಂದ್ಯಗಳ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಆಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ವಿಜೇತರು ಫೈನಲ್‌ ಆಡುತ್ತಾರೆ .  ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ICC ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2017 ICC ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು . 

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ , ICC ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಟೆಸ್ಟ್ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಒಂಬತ್ತು ತಂಡಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡುವ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ , ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ICC ಈವೆಂಟ್ .  WTC ಯ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ICC ಈವೆಂಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಬಳಿಯೇ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ICC ಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲೀಗ್ ಹಂತದ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, WTC ಫೈನಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ICC ಈವೆಂಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ICC ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2019 ರ ಆಶಸ್ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು . ಎರಡನೇ ICC ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 4 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು ಪಟೌಡಿ ಟ್ರೋಫಿ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು .

ಫಲಿತಾಂಶಗಳು

ತಂಡಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 

ಎಲ್ಲಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಅವಲೋಕನ:

ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಇಎಸ್ಪಿಎನ್ ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಥಾಮಸ್ ಆಂಡ್ರೂ

ಥಾಮಸ್ ಆಂಡ್ರೂ (೧೮೧೩-೧೮೮೫) ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಎಡಿನ್‌ಬರೊದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲೇ ೧೮೪೯-೧೮೭೯ರ ವರೆಗೆ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖಭಾಗವಾದ ಅನಿಲದ್ರವೀಕರಣವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಿಸಿದ. ಓಜ಼ೋನ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ದಹನದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಉಷ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ.

ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆದಾರನಾಗಿ ಆಂಡ್ರೂಸ್ ಮೊದಲು ಪರಿಚಿತನಾದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವನಿಗೆ ೧೮೪೪ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಮೆಡಲ್ ನೀಡಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 

 

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯೂಪಟೋರಿಯಮ್

ಯೂಪಟೋರಿಯಮ್ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ  ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಆಸ್ಟರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ (ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಕುಟುಂಬ) ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳು ಯುರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಖಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣದೊರೆಯುವುವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 600 ಬಗೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಏಳು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುವು.  ಬಹುಪಾಲು ಬಗೆಗಳು ಕಾಡುಗಿಡಗಳಾದರೂ ಕೆಲವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತಿತರ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣದೊರೆಯುವ ಯೂಪಟೋರಿಯಮ್ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಬಿನಮ್, ಟ್ರಿಪ್ಲಿನರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಓಡರೇಟಮ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಕ್ರೋಮೊಲೀನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಸುಮಾರು 1-2 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆರೂಪದ ಸಸ್ಯಗಳು. ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಂಚ ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತ. ಹೂಗಳು ಕಾರಿಂಬ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವುವು. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ತಿಳಿನೀಲಿ. ಈ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಇವು ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಿಡಗಳಾಗಿ ಹಬ್ಬಿ ಅಸ್ಸಾಮ್, ಪಶ್ವಿಮಘಟ್ಟ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಕಳೆಗಳಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾನಬಿನಮ್ ಪ್ರಭೇದ ಮೂತ್ರೋತ್ತೇಜಕ, ಕಫಹರ, ವಾಂತಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ವ್ರಣನಿವಾರಕ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಟ್ರಿಪ್ಲಿನರ್ಮ್ ಬಗೆ ಕೂಡ ಉತ್ತೇಜಕ, ಶಕ್ತಿ ವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ವೃಣನಿವಾರಕ ಎನಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ರಸ, ಕಷಾಯ, ಲೇಪ ಮುಂತಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 

  (2004): Encyclopedia of Folk Medicine: Old World and New World Traditions. ABC-CLIO, Inc., Santa Barbara. 
 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ

ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ ನೆಲ್ಲಿ, ಹರಳು, ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ, ರಬ್ಬರ್‌ಮರ, ಮರಗೆಣಸು, ಕ್ರೋಟನ್ ಮುಂತಾದ ಸುಮಾರು 220 ಜಾತಿ ಮತ್ತು 400 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದಗಳು ಶೀತವಲಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಪಂಚದ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುವು. ಕೆಲವು ಮರುಭೂಮಿ ಸಸ್ಯಗಳಾದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜೌಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಇಂಡೋ-ಮಲೇಷ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣದೊರೆಯುವುವು. ಮರಗೆಣಸು (ಮ್ಯಾನಿಹಟ್ ಎಸ್ಕುಲೆಂಟ್), ರಬ್ಬರ್ ಮರ (ಹೀವಿಯ ಬ್ರಸಿಲಿಯೆಸ್ಸಿಸ್), ಹರಳು (ರಿಸಿನಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್), ಸಾಬೂನು ಮರ (ಸೇಪಿಯಮ್ ಇನಸ್ಟೆಗ್ನೆ) ಮುಂತಾದವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕ್ರೋಟನ್ ಮುಂತಾದ ಅಲಂಕಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ತ್ವದವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಥವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿದೆ.

ಈ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮರಗಳ ರೂಪವಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆ ರೂಪದವು. ಸಣ್ಣ ತುರಚಿ ಮುಂತಾದವು (ಟ್ರೇಜಿಯ ಹಿಸ್ಪಿಡ) ಬಳ್ಳಿರೂಪದ ಗಿಡಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗಿಡಗಳು ಕೂಡ ವಿವಿಧ ರೂಪದವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆಲ್ಲಿಜಾತಿಯಲ್ಲಿ (ಫಿಲ್ಯಾಂತಸ್) ಕೆಲವು ಮರಗಳು (ಫಿ.ಅಸಿಡಸ್) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆಗಳು (ಫಿ. ಫ್ರಾಟೆರ್ನಸ್). ಅಂತೆಯೇ ಯೂಫೋರ್ಬಿಯ ಜಾತಿಯ ತಿರುಕಳ್ಳಿ ಪ್ರಭೇದ ಪೊದೆರೂಪದ ಕಳ್ಳಿಗಿಡವಾದರೆ ಹಿರ್ಟ್ ಪ್ರಭೇದ ಪುಟ್ಟಮೂಲಿಕೆ ರೂಪದ್ದು.

ಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಬಾಹ್ಯರೂಪ ಏನೇ ಇರಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹಾಲಿನಂಥ ಲೇಟಕ್ಸ್ ಎಂಬ ರಸ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯ ಗಿಡಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳಾಗಿರುವುದು. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಸರಳರೀತಿಯ ಎಲೆಗಳು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಚಲು ಸಯೇತಿಯಮ್ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯದಾಗಿರುವುದು (ಉದಾ: ಯೂಫೋರ್ಬಿಯ). ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಹೂಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಫಲ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದಾಗಿರಬಹುದು, ಬೀಜಗಳು ಭ್ರೂಣಾಕಾರಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಈ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ವೇದ್ಯ. ಮಹತ್ತ್ವದ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು ಇಂತಿವೆ :  ಕ್ರೋಟನ್ ಟಿಗ್ಲಿಯಮ್ (ಜಾಪಾಳ), ಅಕ್ಯಾಲಿಫಿ ಇಂಡಿಕ (ಕುಪ್ಪಿಗಿಡ), ಮ್ಯಾಲೋಟಸ್ ಫಿಲಿಪೆನ್ಸಿಸ್ (ಕುಂಕುಮದ ಮರ), ಮಕರಂಗ ಇಂಡಿಕ (ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ), ಜಟ್ರೋಫ ಕರ್ಕಾಸ್ (ತುರುಕು ಹರಳು) ಇತ್ಯಾದಿ.

ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕೊಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ವಿಷಪೂರಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಇವುಗಳ ವಿಷವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಬಾಣದ ತುದಿಗೆ ಸವರಿ ಮಾರಕಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 Marc Altenloh collection (photos) .
 International Euphorbia Society
 Cactus and Succulent Society of America
 Data from GRIN Taxonomy
 Euphorbiaceae in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/

ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ ೨

ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ 2: ದಿ ಮಿಸ್ಟೀರಿಯಸ್ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಮಾಯಾವಿ ಆಕಾಶ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ ನಿರ್ದೇಶನದ 2023 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಿಸ್ಟರಿ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ಇದರಲ್ಲಿ ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾ ನಾರಾಯಣ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೇಖಾ ಕೆಎನ್ ಮತ್ತು ಅನುಪ್ ಗೌಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2020 ರ ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಶಿವಾಜಿ ಸುರತ್ಕಲ್ 2 ಅನ್ನು 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು

ಉಲ್ಲೇಖ
ಭಟಲ ಪಿನಾರಿ

ಭಟಲ ಪಿನಾರಿ ಸ್ಟರ್‌ಕ್ಯೂಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಲಂಕಾರ ವೃಕ್ಷ. ಸ್ವರ್‌ಕ್ಯೂಲಿಯ ಫೀಟಿಡ ಇದರ ಸಸ್ಯವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.

ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಆಫ್ರಿಕ, ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಲಕಾ ದ್ವೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ.

ವಿವರ 
ಇದು 7-15 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಫೆಬ್ರುವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲ. ಆಗ ಹೂಗಳಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿ ದೋಣಿಯಾಕಾರದ್ದು. ಭಟಲ ಪಿನಾರಿಯ ವೃದ್ಧಿ ಬೀಜದ ಮೂಲಕ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಕ್ಷಾಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದಿದೆ. ಬೀಜದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯೂ ಒದಗುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಸೆಯುವುದುಂಟು. ಚೌಬೀನೆಯಿಂದ ಹಗುರವಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹಾಲುಮಡ್ಡಿ

ಹಾಲುಮಡ್ಡಿಯು ಸೈಮಾರುಬೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಐಲಾಂತಸ್ ಮಲಬಾರಿಕ ಪ್ರಭೇದದ ಮರ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮಲೆನಾಡಿನ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ತೇವಮಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ. ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಮೂಡಿ, ಕಾಯಿ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇನಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾಗುವುವು.

ವಿವರ 
ಈ ಮರವು ೩೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ವ್ಯಾಸ ೧.೨ ಮಿ. ಇರಬಹುದು. ತೊಗಟೆಯು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಟ್ಟಲು ಮರಳು ಕಾಗದವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರಿಂದ ಬರುವ ರಾಳವೇ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಹಾಲುಮಡ್ಡಿ ಧೂಪ. ಈ ರಾಳವನ್ನು ಧೂಪದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಅಂಟಂಟಾದ ರಾಳ ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಣಗಿದಾಗ ಭಿದುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಳವನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಚೌಬೀನೆಯನ್ನು ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ಲೈವುಡ್ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.

ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹುನಾಲು

ಹುನಾಲು ಕಾಂಬ್ರಿಟೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಟರ್ಮಿನೇಲಿಯ ಪ್ಯಾನಿಕುಲೇಟ ಪ್ರಭೇದದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ.

ವಿವರಗಳು 
ತೊಗಟೆ ಮಂದ, ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣ. ಉದ್ದುದ್ದನೆಯ ಸೀಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡದ ಕೆಳಭಾಗ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆನಿಕೆಗಳಿಂದ (ಬಟ್ರೆಸ್) ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಿಶ್ರ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಂದರಗಳಲ್ಲಿ ಇಳುಕಲಿನಲ್ಲಿ ತೇವಮಯ ಆದರೆ ಜೌಗಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸು.30ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಜಂಬು ಮಣ್ಣು ನೆಲದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಸಮರ್ಪಕ.

ಚೌಬೀನೆಯ ಬಿಳಿಮರ ಬೂದುಬಣ್ಣ. ಕೆಚ್ಚು ಬೂದುಮಿಶ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಚ್ಚ ಕಂದುಬಣ್ಣದವರೆಗೂ ಇರುವುದು. ಹದಮಾಡಲು ಕಷ್ಟ. ಜಾಗ್ರತೆ ಒಣಗಿದರೆ ಬಿರುಕು ಬಿಡುವುದು. ಹಸಿಯದರಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಸಿ ಅರೆವಾಸಿಗಿಟ್ಟರೆ ಉತ್ತಮ. ಕೊಯ್ತಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಯುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಳಿಕೆ ಮಧ್ಯಮ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ರೈಲ್ವೆ ಕೋಚ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಲೀಪರುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ದೋಣಿಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಮರಗೆಲಸಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹುರುಗಲು

ಹುರುಗಲು (ವ್ಯವಹಾರ ನಾಮ : ಸಾಟಿನ್ ವುಡ್) ಮೀಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲೊರೊಕ್ಸೈಲಾನ್ ಸ್ವಿಟೀನಿಯ ಪ್ರಭೇದದ ಕುಳ್ಳ ಕಾಂಡದ, ಹರಡಿದ ತೆಳುವಾದ ಹರವಿನ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ.

ವಿವರ 
ತೊಗಟೆ ಮಂದವಾಗಿಯೂ ಬೆಂಡಾಗಿಯೂ ಹಳದಿಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳಿಗೂ ತೊಗಟೆಗೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆ ಇದೆ. ಶುಷ್ಕತೆ ಇರುವ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ-ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಉದುರುತ್ತವೆ. ಕೆನೆಬಣ್ಣದ ಸಣ್ಣ ಹೂಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ, ಮೇ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಬಲಿಯುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಇವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಾಡಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಾಗುವುದು. ಮರ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿಗುರುವುದು. ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹಾನಿ ಹೆಚ್ಚು. ಮೇಕೆ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಈ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಚೌಬೀನೆಯು ಸ್ಲೇಟುಗಳ ಹಾಗೂ ಪರದೆ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೂ, ಬ್ರಷ್ ಹಿಡಿಗಳಿಗೂ, ಕಡತದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಅಲಂಕಾರದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಅಲಮಾರು ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಿಂಗದೊಂಡೆ

ಲಿಂಗದೊಂಡೆ ಕುಕರ್‌ಬಿಟೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಡಿಪ್ಲೊಸೈಕ್ಲಾಸ್ ಪಾಮಾಟಿಸ್ ಪ್ರಭೇದದ ಸಸ್ಯ.

ವಿವರ 
ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಆಸರೆ ಸುತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಂಗೈಯಂತಿದ್ದು ಬೆರಳುಗಳಂತೆ ಸೀಳಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ರೆಸಿಮ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವುವು; ಅಥವಾ ಎಲೆ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೇ ಹೂವಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು. ಇವನ್ನು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಗಂಡು ಹೂವು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸುರುಳಿಯಂತಿರುವ ಇಬ್ಭಾಗವಾದ ಕುಡಿಬಳ್ಳಿಗಳಿವೆ. ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯ ಎಸಳುಗಳು 5, ದಳಗಳು 5, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಗಂಟೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣ ಹಸುರು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ. ಹಣ್ಣು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ೨-೪ ರ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬಳ್ಳಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಂಚಾನನ ಮಹೇಶ್ವರಿ

ಪಂಚಾನನ ಮಹೇಶ್ವರಿ (1904-66) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ.

ಬಾಲ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ 1904 ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಜನನ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಜೈಪುರದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಿತು. ತರುವಾಯ ಅಲಹಾಬಾದಿನ ಎವಿಂಗ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿ, ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯಟ್ (1923), ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ (1925) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತರುವಾಯ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ (1927), ಡಿ. ಎಸ್ಸಿ (1931) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಎನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಡಡ್‌ಜನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ. ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅರಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಕೆಲವು ಆವೃತಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣ ವಿಜ್ಞಾನ.

ವೃತ್ತಿ 
ತಾವು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಎವಿಂಗ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು (1928). ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ (1930) ಆಗ್ರದ ಆಗ್ರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಯೂರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ (1936) ಸಹಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ತರುವಾಯ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. (1037-39). ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು (ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 1939). ತರುವಾಯ ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ 1939 ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1945ರಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು 1947ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ತರುವಾಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಡೀನ ಆಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು 1939ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ., 1947ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಸರ್‌ಮೌರಿಸ್‌ಗ್ವೈರ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ 1949ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.

ಇವರು ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಶೋಧಕ; ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಆವೃತಬೀಜ, ನಗ್ನಬೀಜ-ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ, ಕ್ರಿಯೆ, ಭ್ರೂಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ವೈಕಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭ್ರೂಣವಿಜ್ಞಾನ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇವರ ಸಂಶೋಧನ ಬರೆಹಗಳೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿವೆ. ಇವರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು, ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋದನೆ ನಡೆಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಇವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ನುರಿತ ಸಂಶೋಧಕರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಇಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗೌರವಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಇವರಿಗೆ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದ ಗೌರವಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅನೇಕ. ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‍ನ ಫೆಲೊ (1934), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಫೆಲೊ (1935). ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಗೌರವ ವಿದೇಶೀ ಫೆಲೊ (1947). ಜರ್ಮನಿಯ ಹಾಲೆಯಲ್ಲಿಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯತ್ವ (1959), ಮಾಂಟ್ರೆಯಲ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪದವಿ (1959) ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ (1965) ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬೀರ್‌ಬಲ್ ಸಾಹ್ನಿ ಪದಕವೂ ದೊರಕಿದೆ.

ನಿಧನ 
1965ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ  ತರುವಾಯ ಇವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಯ (1967) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಇವರು ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶುಶ್ರೂಷೆ ನಡೆದರೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ 1966 ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅನಿರುದ್ಧ ಮಹಾತೇರ

ಅನಿರುದ್ಧ ಮಹಾತೇರ (ಜನನ ಗಜ ರತ್ನ ತುಲಾಧರ ) (೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೫ – ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೩) ನೇಪಾಳದ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣದವರೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಸಂಘ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಥೇರವಾಡ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಲುಂಬಿನಿಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅನಿರುದ್ಧ (ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು: ಅನಿರುದ್ಧ ಮಹಾಸ್ತವೀರ್) ತಂದೆ ದಾಸ್ ರತ್ನ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ದಿಬ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತುಲಾಧರ್‌ಗೆ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ಅಸನ್ ಧಲಾಸಿಕ್ವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಗಜ ರತ್ನ ತುಲಾಧರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಲಾಸಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರ ತಂದೆ ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಧಮ್ಮಲೋಕ್ ಮಹಾಸ್ತವೀರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಗಜ ರತ್ನ ಅವರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆ ದಾಸ್ ರತ್ನ ಅವರನ್ನು ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಲಾಸಾಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅವರು ವಾರಣಾಸಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಿಂದೂ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಗಜ ರತ್ನ ಮತ್ತೆ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಬಂದರು.

ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ಗೆ 
ಗಜ ರತ್ನ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲಂಬೊಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ ಪಿರಿವೇನಾ ಬೌದ್ಧ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅನನುಭವಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದರು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.   ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಸಿಂಹಳ, ಪಾಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದ ಕುಸಿನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಅನಿರುದ್ಧರು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ (ಈಗ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೌಲ್ಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮೌಲ್ಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಹೋರಾಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು.

ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ 
ಅನಿರುದ್ಧ ಅವರು ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ನೇಪಾಳದ ಭಾಸಾದ ಬೌದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಧರ್ಮೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ಇದು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ನಂತರ ಅವರು ಲುಂಬಿನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅದನ್ನು ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಲುಂಬಿನಿಯು ಕಾಡಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಖಾಲಿ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು  ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಮರುಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನಿರುದ್ಧನು ಮಠ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು.  ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ ಅವರು ಲುಂಬಿನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಯು ಥಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದು ಲುಂಬಿನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 

ಅನಿರುದ್ಧರು ೪೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲುಂಬಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಕುಟಿ ವಿಹಾರದ ಮಠಾಧೀಶರಾದರು.  ಅವರು ಬೌದ್ಧರ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಸ್‌ನಿಂದ ನೇಪಾಳ ಭಾಸಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ೨೧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

೨೦೦೩ ನಿಧನ
೧೯೧೫ ಜನನ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೇಸೀ

ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೇಸೀ ಸಂಪಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬ. ಸುಮಾರು 9 ಜಾತಿ 100 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ, ಲಿರಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ, ಲಿರಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್, ಸಂಪಿಗೆ, ಡ್ರೈಮಿಸ್, ಕಾಡ್ಸೂರ್, ಪೈಜಾಂಡ್ರ ಮತ್ತು ಇಲಿಸಿಯಮ್ ಎಂಬವು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಜಾತಿಗಳು.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಈ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರ, ಪೊದರು, ರೂಪದವು; ಕಾಡ್ಸೂರ ಮತ್ತು ಪೈಜಾಂಬ ಎಂಬವು ಹಬ್ಬುವ ಗಿಡಗಳು. ಲಿರಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀ. ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗಿಡಗಳ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ದಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೈಲಗ್ರಂಥಿಗಳುಂಟು. ಕಾಂಡ ನೀಳವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ಇದೆ. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವೃತಪತ್ರ (ಸ್ಟಿಪ್ಯೂಲ್) ಬೆಳೆದು. ಎಲೆ ದೊಡ್ಡದಾಗುವಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಹೂ ದೊಡ್ದಾಗಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿಯೂ ಇವೆ. (ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಗ್ರಾಂಡಿಪ್ಲೋರ), ಡ್ರೈಮಿಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು, ಡ್ರೈಮಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ 9 ಪುಷ್ಪದಳಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸುರುಳಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ದಳಗಳು ಮಂದವಾಗಿಯೂ ತ್ರಿಭುಜಾಕಾರದವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಳಗಳು ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತ. ಪುಷ್ಪಪೀಠ ಶಂಖಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಕೇಸರಗಳು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪುಷ್ಪಪೀಠದ ಮೇಲೆ ದಳ ಮತ್ತು ಅಂಡಾಶಯಗಳು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಸುರುಳಿ ರೀತಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ 1-4 ಅಂಡಕಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಫಲ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಮತ್ತು ಸಂಪಿಗೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರದ ಹೂಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಲಿರಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮರವನ್ನು ಗೊಂಬೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪಿಗೆಯಿಂದ ಸುಂಗಂಧ ತೈಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 

 Cicuzza, D., Newton, A. and Oldfield, S. 2007. The Red List of Magnoliaceae Flora & Fauna International (FFI) and Botanic Gardens Conservation International (BGCI) report. 
 F. Xu, P. J. Rudall. Comparative floral anatomy and ontogeny in Magnoliaceae. Plant Systematics and Evolution April 2006, Volume 258, Issue 1-2, pp 1-15

ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ

ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ
ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ ಎನ್ನುವುದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ
ಈ ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ ಎನ್ನುವ ಪ್ರದೇಶವು ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 
ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ವಿದ್ಯಾಗಿರಿಯ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ ಸಂಖ್ಯೆ
574227

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಶೂನ್ಯ ಛಾಯಾ ದಿನ

ಶೂನ್ಯ ಛಾಯಾ ದಿನವು ದಿನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ನೆರಳು ನೇರ ಇರುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಆಗ ಸೂರ್ಯನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೇರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವುದು. ಶೂನ್ಯ ಛಾಯಾ ದಿನವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ( ಕರ್ಕ ರಾಶಿಯ +23.5 ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ನಡುವೆ -23.5 ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ). ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸ್ಥಳದ ಅಕ್ಷಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದಾಗ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.  ಶೂನ್ಯ ಛಾಯಾ ದಿನದಂದು, ಸೂರ್ಯನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ [ನೆಲ]]ದ ಮೇಲಿನ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಯಾವುದೇ ನೆರಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನೋಡಿ 

 ಸನ್ಡಿಯಲ್
 ಲಹೈನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ
 ನೆರಳುಗಳಿಂದ ಕಿಬ್ಲಾ ವೀಕ್ಷಣೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟ್

ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟ್ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅಂಬೋಲಿಯ ಗಿರಿಧಾಮವು ಈ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ಸಾವಂತವಾಡಿಗೆ ( ಅಂಬೋಲಿ ಮೂಲಕ) ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಘಾಟ್ ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು, ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.  ಈ ಘಾಟ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಸೆಲ್ಫಿ ಸಾವುಗಳು 
31 ಜುಲೈ 2017 ರಂದು, ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು 2,000 ಅಡಿ ಆಳದ ಕಣಿವೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಪರ್ವತ
ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ

ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬಟ್ಟು ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹೋಳಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಬ್ಬ,ಮದುವೆ,ಸಿಮಂತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಬಳಸುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
 ಶೇಂಗಾ
 ಬೆಲ್ಲ
 ಎಳ್ಳು
 ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು

ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಶೇಂಗಾ ಆಥವಾ ನೆಲಗಡಲೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಳು ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಚಪಾತಿ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾಗೇ ನಾದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಶೇಂಗಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಂಡೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ಗುಂಡಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಆಗ ಅದನ್ನು ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ತವೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು

ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ1, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ2, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ6, ನಯಾಸಿನ್, ಫೋಲೆಟ್, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ, ಸೋಡಿಯಂ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶ, ನಾರಿನ ಅಂಶ,ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಅಂಶ, ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪರಸ್. ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ.
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹಸಿ ಕಡಲೆ ಬೀಜ ಅಥವಾ ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಆಗಾಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಜಾಸ್ತಿ.
ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಗುಣ ಕಡಲೇ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಹದ ತುಂಬಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಅಡುಗೆ
ಸಣ್ಣ ಜಾಜಿ

ಸಣ್ಣ ಜಾಜಿ ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ ಬಗೆಯದು. ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಜಾಸ್ಮಿನಮ್ ಅಫಿಸಿನೇಲ್. ಇದು ಕಾಕಸಸ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ.

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೂವುಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪರಿಮಳಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ತೋಟಗಾರರು ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಅಭಿಮುಖ ರೀತಿಯ ಏಕ ಪಿಚ್ಛಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 3-7 ಪತ್ರಕಗಳುಂಟು. ತುದಿಯ ಪತ್ರಕ ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ರೆಂಬೆಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಘು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೂಗಳುಳ್ಳ ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ಮಂಜರಿಗಳು ಮೂಡುವುವು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಹೂವಿರುವುದುಂಟು. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ. ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 4-5 ದಳ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿದಳಗಳಿವೆ. ಹೂ ಅರಳುವ ಕಾಲ ಜುಲೈ-ಅಕ್ಟೋಬರ್, ಪರ್ಷಿಯ ಅಥವಾ ಕಾಶ್ಮೀರ ಇದರ ತವರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಣ್ಣ ಮೊಲ್ಲೆ

ವಸಂತ ಮೊಲ್ಲೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕಾಡರಮಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮೊಲ್ಲೆ ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಇದು ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಭೂತಾನ್ ಮತ್ತು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣದೊರೆಯುವ ಇದನ್ನು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ ಹಾಗೂ ಬಂಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ಬಗೆಯವು; ಬಲು ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮೂರು ಪತ್ರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಗೆಯವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಆಗಲೂ ಮಧ್ಯದ ಪತ್ರವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದವು; ಹಲವಾರು ಹೂಗಳು ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹಳದಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ

ಹಳದಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ (ಯೆಲ್ಲೋ ಜಾಸ್ಮಿನ್, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಜಾಸ್ಮಿನ್, ನೇಪಾಳ ಜಾಸ್ಮಿನ್, ಜಾಸ್ಮಿನಮ್ ಹ್ಯೂಮೈಲ್) ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ನೇಪಾಳದವರೆಗೆ 3000 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಆಬು ಬೆಟ್ಟ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೆಟ್ಟಸೀಮೆಗಳಲ್ಲೂ ಉಂಟು. ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್, ಸಿಸಿಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಯೂಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆ ಜಾತಿ ಇದು. ಹೂಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವು; ರೆಂಬೆಗಳು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಸುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತಿಯದು ಹೆಚ್ಚು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೂ ಬಿಡುವುದಲ್ಲದೆ ಬೀಜಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ 
ಇದನ್ನು ಬೀಜ ಇಲ್ಲವೆ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಬೇರಿನಿಂದ ಹಳದಿ ರಂಗನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಿದೆ. ಬೇರು ಗಜಕರ್ಣದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ತೊಗಟೆಯ ರಸ ಮೊಳೆರೋಗದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನವೀನ ಶಂಕರ್

ನವೀನ ಶಂಕರ್ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗುಲ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ಜನನ
ನವೀನ ಶಂಕರ್ (ಜನನ ಮೇ ೨೫, ೧೯೮೮) ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಲ್ಲೆಯ ಇಳಕಲ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ  ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಜೀವನ
೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ  ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇವರು ೨೦೧೨ (ಯೂಟು) ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ದಲ್ಲಿ ಆಂಕರ್ ಆಗಿ ಸೇವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಮಾರ್ಗ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು 45 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಂಟು ವಿಭಿನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ 200 ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನ್ ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ ಅವರ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಗುಲ್ಟು ಮೂಲಕ ನವೀನ್ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಜನಾರ್ದನ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋನು ಗೌಡ, ಅವಿನಾಶ್ ಮತ್ತು ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹಂಬು ಮಲ್ಲಿಗೆ

ಹಂಬು ಮಲ್ಲಿಗೆ (ಟ್ರೀ ಜಾಸ್ಮಿನ್) ಜಾಸ್ಮಿನಮ್ ಆರ್ಬಾರೆಸೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಸುಮಾರು 1400 ಮೀ. ಎತ್ತರದವರೆಗಿನ ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಇದು ಉಪಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿ, ಬಂಗಾಲ, ಒರಿಸ್ಸ, ಆಂಧ್ರದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ ಜಿಲ್ಲೆ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಎಲೆಗಳು ಸರಳರೀತಿಯವು, ಅಭಿಮುಖ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಮಂಜರಿ ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ಮಾದರಿಯದು, ಒಂದೊಂದು ಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿ 15-20 ಅಚ್ಚಬಿಳಿಯ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ್ಯ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಹೂಗಳಿರುವುವು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಣಸು ಮುಂತಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ವಮನಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಹಾಗೂ ರೋಚಕವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಿತ್ಯಮಲ್ಲಿಗೆ

ನಿತ್ಯಮಲ್ಲಿಗೆ ಜಾಸ್ಮಿನಮ್ ಫ್ಲೆಕ್ಸೈಲ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಅಸ್ಸಾಮಿನ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸು.1500 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಹಂಬಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ರೀತಿಯವು; ಅಭಿಮುಖ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 3 ಪತ್ರಕಗಳಿದ್ದು ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಕ ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ರೀತಿಯ ಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ದಳಗಳು ಚೂಪು ತುದಿಯುಳ್ಳವು. ಇದು ಸಹ ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೂಬಿಡುವುದಾದರೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಂಗುಮಾಲೆ

ರಂಗುಮಾಲೆ ಬಿಕ್ಸೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಬಿಕ್ಸಾ ಓರೆಲ್ಲಾನಾ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಇದನ್ನು ಬ್ರಜಿಲ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಗಯಾನ, ಆಂಟಿಲೀಸ್ ಮುಂತಾದೆಡೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಪಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು 3-4 ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಮರ. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. 14 X 9  ಸೆಂಮೀ ವಿಸ್ತಾರದ ಇವು ಹೃದಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಹೂಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ದಳಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಂಪು. ಫಲ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು, ಕೊಂಚ ಚಪ್ಪಟೆ. ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೀಳುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಹೊರಸಿಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವು.

ಕೃಷಿ 
ರಂಗುಮಾಲೆಯನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಕಾಂಡತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಬೀಜಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತ ಮೇಲೆ, ಇದ್ನನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಜಜ್ಜಿ, ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಡಲಾಗುವುದು. ಆಗ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣ ಹೊರಬಂದು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರವಾಗುವುದು. ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ತರುವಾಯ ಈ ಬಣ್ಣ ಕೊಳೆತು ತಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಇದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಹಲ್ಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ದೊರೆಯುವ ಬಣ್ಣವೇ ರಂಗು ಅಥವಾ ಅನಾಟೊ. ಈ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅನಾಟೊದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ಕೆಂಪುವರ್ಣಕ ಮತ್ತು ಓರೆಲಿನ್ ಎಂಬ ಹಳದಿ ವರ್ಣಕ. ಹಿಂದೆ ಅನಾಟೊವನ್ನು ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಕಟ್ಟಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಗಟ್ಟಿ ಬಣ್ಣವಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ವನಸ್ಪತಿ, ಗಿಣ್ಣು ಮತ್ತು ಚಾಕಲೇಟುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬೂಟ್‌ಪಾಲಿಷ್, ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆ, ಕೇಶತೈಲ, ಸಾಬೂನು ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಕಟ್ಟಲೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ರಂಗಮಾಲೆಯ ಬೇರು ಅಡುಗೆ ಮಸಾಲೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಕಾಮಾಲೆರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಆಳಂದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ಆಳಂದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು (ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ-೪೬) ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ 224 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬೀದರ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ 
ಆಳಂದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ೧೫ ಮಂದಿ ಶಾಸಕರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ೭ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ ೩ ಬಾರಿ ಜನತಾದಳ, ೨ ಬಾರಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ, ಮತ್ತು ಪಿ ಎಸ್ ಪಿ, ಕೆಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ೧ ಬಾರಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವಾಗುವ ಮುನ್ನ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ(೧೯೫೭ ಮತ್ತು ೧೯೬೨) ಆಳಂದ ಎಸ್ ಸಿ ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಆದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.

ಮತದಾರರು

ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸ

ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ 
 1951: ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್

ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ
1957 (ಸೀಟು-1): ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎಸ್ ಪಾಟೀಲ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
1957 (ಸೀಟು-2): ರಾಮಚಂದ್ರ ವೀರಪ್ಪ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್  
1962: ದೇವಪ್ಪ ಶಾಮಣ್ಣ ಹೊದಲ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
1967: ದೇವಪ್ಪ ಶಾಮಣ್ಣ ಹೊಡಲ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
1972: DRB ರಾವ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್

ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು
ಮೂಲ:

ಇವನ್ನೂ ಓದಿ 
 ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಆಳಂದ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಾಲ್ಟ್

ಮಾಲ್ಟ್ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಧಾನ್ಯದಿಂದ, (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಾರ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯವ ಧಾನ್ಯದಿಂದ) ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಪದಾರ್ಥ. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೀರ್ ಮತ್ತು ಏಲ್ ಮದ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಸ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಸಾರಜನಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿವೆ. ಇತರ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ಮಾಲ್ಟ್ ಸಿಹಿರುಚಿಯ ಸಕ್ಕರೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲದು. ಮಾಲ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಶರ್ಕರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಮಾಲ್ಟ್ ಸಿರಪ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚಾಕಲೇಟ್, ಮಿಠಾಯಿ, ಪಾನೀಯ ಪುಡಿಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೊದಲು ಉತ್ತಮ ಬಾರ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು 10o-15.6o ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉನಿಹಾಕಿ (ಸೋಕ್) ಶೇಕಡಾ 45-47 ತೇವವಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಲೂ ನೆನೆದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು 20o-25o ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯಲು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. 5-6 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಗಾಳಿಯಿಂದ 75o-100o ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 5 ತೇವಾಂಶ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದು ಅನಂತರ ಉಜ್ಜುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಳಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿಯುವ ಕಾಳು ಅಥವಾ ಮಾಲ್ಟನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ತನಕ ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಲ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ವಿಲೀನಿಸುವ ಅಮೈಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಸಸಾರಜನಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಪ್ರೋಟಿನೇಸ್ ಕಿಣ್ವಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಬೆಂದ ಪಿಷ್ಟಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉಷ್ಣತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (70o ಸೆ.) ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಆ ಪದಾರ್ಥ ಕರಗಿ ಸಿಹಿರುಚಿಯ ದ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಮಾಲ್ಟ್‌ಪಾಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಬೀರ್ ಪಾನೀಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿಹಿದ್ರವಕ್ಕೆ ಹಾಪ್ಸ್ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಹುದುಗು ಬರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಲ್ಟಿನ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಶರ್ಕರೀಕರಣವಾದ ಬಳಿಕ ಶಾಖದಿಂದ (75o ಸೆ.) ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 

 D. E. Briggs, Malts and Malting, Kluwer Academic / Plenum Publishers (30 September 1998), 
 Clark, Christine, The British Malting Industry Since 1830, Hambledon Continuum (1 July 1998), 

ಧಾನ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರತ್ನಗಂಧಿ

ರತ್ನಗಂಧಿ ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಸಿಸಾಲ್‌ಪಿನೇ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ (ಪೀಕಾಕ್ ಕೋಂಬ್ ಫ್ಲವರ್). ಕೆಂಜಿಗೆಗಿಡ್ಡ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ಸೀಸಾಲ್‌ಪಿನಿಯ ಪಲ್ಚರೈಮ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಇದು ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‍ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಕ ಬೇಸಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದರ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾರತವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಸುಮಾರು ೩.೭ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆರೂಪದ ಮರ. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು; ಒಂದೊಂದು ಎಲೆಯಲ್ಲೂ ೮.೧೬ ಕಿರುಎಲೆಗಳಿರುವುವು. ಹೂಗಳು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರೇಸಿಮೋಸ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ದಳಗಳು ಕೆಂಪು ಇಲ್ಲವೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದವಾಗಿದ್ದು ಹೂಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ 
ರತ್ನಗಂಧಿ ಗಿಡವನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಬಹುದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಔಷಧಿಗಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಸೊಪ್ಪಿನ ಕಷಾಯ ಗರ್ಭಸ್ರಾವಕಾರಕ. ಆಮಶಂಕೆ, ಚರ್ಮರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲೂ ಕಷಾಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಟ್ಯಾನಿನ್ ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಹೂವಿನಿಂದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದುಂಟು.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಾಲ್ವೇಸೀ

ಮಾಲ್ವೇಸೀ ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮಾಲ್‌ವೇಲೀಸ್ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 244 ಜಾತಿಗಳೂ 4225 ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಉಂಟು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಶೀತವಲಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಈ ಕುಟುಂಬದ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯ ಹತ್ತಿ. ಇದು ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ 3 ಜಾತಿಯ ಹತ್ತಿ ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಲ್ವ (ಮ್ಯಾಲೋ), ಆಲ್ತಿಯ (ಮಾರ್ಶ್‌ಮ್ಯಾಲೋ) ಮತ್ತು ಲ್ಯಾವೆಟರ (ಟ್ರೀಮ್ಯಾಲೋ). ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಜಾತಿಯ ಹತ್ತಿಯ ಗಿಡಗಳುಂಟು.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಕುಟುಂಬದ ಬಹುಪಾಲು ಗಿಡಗಳು ಮರಗಳು; ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಮೂಲಿಕೆಗಳು; ಉಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಂಥವು ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳೊ ಮರಗಳೊ ಆಗಿರುವುವು. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ರೀತಿಯವು. ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ವೃಂತಪತ್ರಕಯುಕ್ತ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಸ್ತಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಹಾಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃಂತಪತ್ರಕಗಳು ಬಹುಬೇಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕಾಂಡ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂಥದು. ತೆಳು ಮತ್ತು ಮೃದು, ದಾರುಮಯ. ಬೊಂಬಾಕಾಯ್ಡಿಯೇ ಯ ಕಾಂಡಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ದಪ್ಪನೆಯ ಸಣ್ಣಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಹೂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದುವು; ಪುಷ್ಪವೃಂತಪತ್ರಕಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಎಲೆಯ ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣರೂಪದ ಸೀಮಾಕ್ಷಿ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುವು. ಹೂ ಆರೀಯ ಸಮಾಂಗತೆ ಉಳ್ಳದ್ದು. ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಷ್ಪವೃಂತಪತ್ರಕಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಅಧಿನಿದಳ ಪುಂಜ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 5 ನಿದಳಗಳು, 5 ದಳಗಳು, ಅಸಂಖ್ಯ ಪುಂಕೇಸರಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳು ಕೂಡಿ ಆಗಿರುವ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ದಳಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು, ಆಕರ್ಷಕ ಹಾಗೂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿರುವಂಥವು. ಪುಂಕೇಸರಗಳೂ ಏಕಸಂಲಗ್ನರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪುಂಕೇಸರ ಕೊಳವೆ ಬಹು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಶಲಾಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಪರಾಗಕೋಶ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಾಕಾರದ್ದು. ಕಾರ್ಪೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 5. ಅವು ಸಂಯುಕ್ತ ಬಗೆಯವು. ಎಷ್ಟು ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿವೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಅಂಡಕಗಳು ಅನೇಕ. ಅಂಡಕಧರ ಅಕ್ಷಸ್ಥಮಾದರಿಯದು. ಶಲಾಕೆ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಶಲಾಕಾಗ್ರ ಕಾರ್ಪೆಲ್‌ಗಳೆಷ್ಟಿವೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿದೆ. ಫಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು. ಇಲ್ಲವೆ ಹಲವಾರು ಏಕಬೀಜೀಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಕೀಜೋಕಾರ್ಪ್ ಬಗೆಯದು. ಮಾಲ್ವ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಮಾದರಿಯದಾಗಿದೆ. ಸ್ಕೀಜೋಕಾರ್ಪ್ ರೀತಿಯ ಫಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕೆಯಂಥ ಹೊರಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ರೋಮದಂಥ ರಚನೆಗಳು ಆವರಿಸಿರುವುದುಂಟು. ಬೀಜಪ್ರಸಾರ ನಡೆಯುವುದು ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹತ್ತಿಯ ಬೀಜ.

ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯಗಳು 
ಮಾಲ್ವೇಸೀ ಅನೇಕ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳು: 1 ಪುಂಡಿ ಅಥವಾ ಪುಂಡ್ರಿಕೆ (ಡೆಕನ್ ಹೆಂಪ್)-ಇದನ್ನು ಡೆಕನ್ ಸೆಣಬು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮದ್ರಾಸ್ ಸೆಣಬು (ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ಕ್ಯಾನಬಿನಸ್). 2 ಹತ್ತಿ (ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹರ್ಬೇಸಿಯಮ್, ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್) 3 ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ (ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕುಲೆಂಟಸ್). 4 ಹೂವರಸಿ (ಥೆಸ್‌ಪೆಸಿಯ ಪಾಪುಲ್ನಿಯ). 5 ದಾಸವಾಳ (ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ರೋಸಾ ಸೈನೆನ್‌ಸಿಸ್). 6 ದೊಡ್ಡಬಿಂದಿಗೆ (ಆಲ್ತಿಯ ರೋಸಿಯ), 7 ಸೈಡ ಜಾತಿಯ ಅಕ್ಯೂಟ ಕಾರ್ಡಿಫೋಲಿಯ, ರಾಂಬಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು, 8 ಅಬ್ಯೂಟಿಲಾನ್ ಇಂಡಿಕಮ್, (ತುತ್ತಿ) 9 ಕಾಡುಬೆಂಡೆ (ಕೈಡಿಯ ಕ್ಯಲಿಸಿನ) ಮುಂತಾದವು.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Malvaceae.info: Malvaceae Gallery
 Topwalks.net: Malvaceae
 Tree of Life.org: Core Malvales
 HEAR.org — Malvaceae: plants of Hawaii — image gallery.
 GREIF Flora: Malvaceae of Mongolia 

ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮುಂಡೆವಾಡಿ

ಮುಂಡೆವಾಡಿ ಇದೊಂದು ಗ್ರಾಮ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸೊಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಕ್ಕಲಕೋಟ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಮುಂಡೆವಾಡಿ,

ಗ್ರಾಮ
ಇದನ್ನು ಮುಂಡೋಡಗಿ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತಡವಾಳ ಎನ್ನುವ ಊರು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ದೂರದ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಡವಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮುಂಡೆವಾಡಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಇದು ಹತ್ತಿರವಾದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಖಾನಾಪುರ, ಪಡ್ನೂರ, ಲಚ್ಯಾಣ ಅಳ್ಳಗಿ,ಕೊರ್ಸೆಗಾವ್, ಶಿರಗೂರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಮುಂಡೆವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯ, ಊರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಹನುಮಂತ ದೇವಾಲಯ ಊರಿನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಊರು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ,ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನುನ ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ರೆಡ್‍ವುಡ್

ರೆಡ್‍ವುಡ್ ಶಂಕುಧಾರಿ ಜಾತಿಯ ಕುಪ್ರೆಸೇಸಿಯೈ ಕುಟುಂಬದ (ಟ್ಯಾಕ್ಸೊಡೈಯೇಸೀ) ನಿತ್ಯಹಸುರು ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ವನಾಮ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸರ್ವನಾಮ: ಸೆಕ್ವಿಯಾಯ್ಡಿಯೀ. ದೈತ್ಯಗಾತ್ರದ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ ಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಜೈಜೇಂಟಿಯಮ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ ಸೆಂಪರ್ವಿರೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟು. ಎರಡನೆಯದರ ಪೂರ್ವಜ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೆಟಸಿಕ್ವೊಯಿಯಗ್ಲಿಪ್ಟೊಸ್ಟ್ರೊ ಬಾಯ್ಡಿಸ್ (ಡಾನ್ ರೆಡ್‌ವುಡ್) ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸೋಡಿಯಮ್ ಡಿಸ್ಟಿಶಮ್ (ಬಾಲ್ಡ್ ರೆಡ್‌ವುಡ್) ಇವುಗಳ ಸಮೀಪದ ಬಂಧುಗಳು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಾದ್ಯಂತ ಇದ್ದ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಕ್ಷೀಣಿಸತೊಡಗಿತು. ಕಳೆದ ಹಿಮಾನಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಯುಗಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಉಳಿದದ್ದು ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಾತ್ರ - ದೈತ್ಯ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಕರಾವಳಿ ರೆಡ್‌ವುಡ್ ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯ ಚೀನದ ಡಾನ್ ರೆಡ್‌ವುಡ್. ಅರಿಜೋನದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲುಪ್ತ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಶ್ಮೀಭವಿತ (ಪೆಟ್ರಿಫೈಡ್) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿವೆ (ಫಾಸಿಲ್). ಜುರಾಸಿಕ್ ಅವಧಿಯ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ.

ರೆಡ್‌ವುಡ್‍ಗಳಿಗಿರುವ ಅಪಾಯಗಳೆಂದರೆ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು, ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಕ್ರಮವಾದ ಗಾಂಜಾ ಕೃಷಿ, ಮತ್ತು ಅಂಟುಪುರುಳೆಯನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 
ತಳದಲ್ಲಿ ಆನಿಕೆ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಂತಿರುವ ಕೆಂಪುಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕಂಬದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಾಂಡ, ಕನಿಷ್ಠ  30 ಮೀ ಎತ್ತರ, ಶಂಕುವಿನ ಆಕಾರ, ಸೂಜಿಯಂಥ ಎಲೆಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ಶಂಕುಗಳು ಈ ವೃಕ್ಷಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು.

ದೈತ್ಯ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ 

ಸಿಯೆರ ನೆವಾಡದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 900-2440 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸು. 300 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಕಿರಿದಗಲದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಎತ್ತರ 46 ಮೀ, ಗರಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಸ 9 ಮೀ. ಸಿಕ್ವೊಯಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಲ್ ಶೆರ್ಮನ್ ಹೆಸರಿನ ವೃಕ್ಷ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಇದರ ಎತ್ತರ 84 ಮೀ, ವ್ಯಾಸ 11 ಮೀ, ಅಂದಾಜು ತೂಕ 1950 ಟನ್. ಇಲ್ಲಿ 4000 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವೃಕ್ಷಗಳಿವೆ. ಕೊಂಬೆಗಳ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹುರುಪೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಎಲೆಗಳು;  ಸ್ಪಂಜಿನಂಥ ಅರೆಗೊಳವಿಯಾಕಾರದ ಗಾಡಿಯುಕ್ತ (ಫ್ಲೂಟೆಡ್) ತೊಗಟೆ ಈ ವೃಕ್ಷದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಕೆಲವದರ ತೊಗಟೆ 60 ಸೆಮೀ ದಪ್ಪವಿರುವುದುಂಟು. ಇದರ ದಾರು (ವುಡ್) ಹಗುರ, ಒರಟು ಮತ್ತು ಕೀಟ ಹಾಗೂ ಬೆಂಕಿ ನಿರೋಧಕ.

ಕರಾವಳಿ ರೆಡ್‌ವುಡ್ 

ಇವು ದಕ್ಷಿಣ ಓರೆಗಾನ್‌ನಿಂದ ಮಧ್ಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯವರೆಗಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 30ರಿಂದ 112 ಮೀ ಎತ್ತರ, 7.5 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಇವುಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸುಮಾರು 2500 ವರ್ಷಗಳು. ದೈತ್ಯ ಸಿಕ್ವೊಯಿಯಕ್ಕಿಂತ ಮೊನಚು ಮತ್ತು ನೀಲಿಛಾಯೆ ಯುಕ್ತ ಎಲೆಗಳು, ನಯ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದಾರು ಈ ವೃಕ್ಷಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಚೌಬೀನೆಗಾಗಿ (ಟಿಂಬರ್) ಕಡಿದ ಬಳಿಕ ಉಳಿಯುವ ಬೊಡ್ಡೆ ಪುನಃ ಚಿಗುರಿ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಮರಳಿ ಚೌಬೀನೆ ನೀಡುವಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಡಾನ್ ರೆಡ್‌ವುಡ್ 

ಕರಾವಳಿ ರೆಡ್‌ವುಡ್‌ನ ಪೂರ್ವಜ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಪರ್ಣಪಾತಿ (ಡೆಸಿಡ್ಯುಅಸ್) ವೃಕ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 30 ಮೀ, ವ್ಯಾಸ 1.8 ಮೀ. ತೆಳು ಎದುರುಬದಿರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕೊಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಟೆ ಎಲೆಗಳು ಇವುಗಳ ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 
 
 
 :de:Liste der dicksten Mammutbäume in Deutschland. List of Large Giant Redwoods in Germany
 IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. Downloaded on 10 January 2014.
 
 

ಮರಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ