ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಂತ

ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಂತ (೧೩ ಜನವರಿ ೧೯೨೬ - ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಆನಂದ್ ಆಶ್ರಮ್ (೧೯೭೭), ಅನುಸಂಧನ್ / ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್ (೧೯೮೧) ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅನಯ್ ಅಭಿಚಾರ್ (೧೯೮೨) , ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ (೧೯೫೮), ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉಥಾ (೧೯೫೯), ಚೈನಾ ಟೌನ್ (೧೯೬೨), ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ (೧೯೬೪), ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೧೯೬೭), ಆರಾಧನಾ (೧೯೬೯), ಕಟಿ ಪತಂಗ್ (೧೯೭೧), ಮತ್ತು ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ (೧೯೭೨), ಅಮಾನುಷ್ . . 

ಅವರು ಆರಾಧನಾ (೧೯೬೯), ಅನುರಾಗ್ (೧೯೭೩) ಮತ್ತು ಅಮಾನುಷ್ ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಜಂಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಪುರ್ಬಾ ಬರ್ಧಮಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೊಕ್ರಾ (ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್: ರೈನಾ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು, ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದಾಪೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅಭಿನಯದ ಸನ್ಹೇರೆ ದಿನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತೀಶ್ ನಿಗಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜ್ಞಾನ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಫಣಿ ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರಂತಹ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್, ತಮಾಶಾ, ಬಾದ್ಬಾನ್ ಮತ್ತು ಧೋಬಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಕರಣ್ ದಿವಾನ್, ಉಷಾ ಕಿರಣ್, ಶಶಿಕಲಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ್  ನಟಿಸಿದ ಸಾಮಂತ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.  ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ (೧೯೫೬), ಶೆರೂ . (೧೯೫೬), ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ (೧೯೫೭) ಮತ್ತು ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (೧೯೫೭). ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ, ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ಯಾನರ್‌ನ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೊಲೆ-ಮಿಸ್ಟರಿ ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ, ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಮಧುಬಾಲಾ. ಓ ಪಿ ನಯ್ಯರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ 'ಐಯೆ ಮೆಹರ್ಬಾನ್' ಎಂಬ ಕ್ರೂನಿಂಗ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗೀತಾ ದತ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಧುಬಾಲಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು; ಇದು ಒಂದು ತಿರುವು.   ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಮತ್ತು ಮಧುಬಾಲಾ ಅಭಿನಯದ ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉತಾ (೧೯೫೯) ದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮರಳಿದರು,ಆರಾಧನಾ (1969) )ದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು,  

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಮಂತ ಅವರು ೩೭ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ೬ ಬಂಗಾಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೪೩ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಚೈನಾ ಟೌನ್, ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ, ಸಾವನ್ ಕಿ ಘಾಟಾ ಮತ್ತು ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳು. ಅವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಅಮಾನುಷ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ ಶಮ್ಮಿ ಕಪೂರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತ ಒಬ್ಬರು. ನಂತರ ಶರ್ಮಿಳಾ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧನಾ, ಕಟಿ ಪತಂಗ್, ಅನುರೋಧ್ ಮತ್ತು ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 

ಅವರ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಗ ಅಶಿಮ್ ಸಾಮಂತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. <ref>Great Gambler Screen.</ref> ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ 'ಆರಾಧನಾ ಸೌಂಡ್ ಸರ್ವೀಸ್' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೊ ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಬಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಸರಿಸುಮಾರು ಸಂಜೆ ೫ ಗಂಟೆಗೆ, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಾಮಂತ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಪನಗರದ ಸಾಂಟಾ ಕ್ರೂಜ್ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.  ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು. 

 ಪರಂಪರೆ 
ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ರಾಖೀ ಅಭಿನಯದ ಅವರ ಮೂರು ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ಗಳಾದ ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಆರಾಧನಾ ಮತ್ತು ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್, ' ಪ್ರಿತೀಶ್ ನಂದಿ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್' ಮೂಲಕ ಅನಿಮೇಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ  .

 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಆರಾಧನಾ, ಅನುರಾಗ್ ಮತ್ತು ಅಮಾನುಷ್ ಗಾಗಿ ಸಾಮಂತ " ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ " ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು .  ಅವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಝೀ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಝೀ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬರ್ಲಿನ್, ತಾಷ್ಕೆಂಟ್, ಮಾಸ್ಕೋ, ಕೈರೋ ಮತ್ತು ಬೈರುತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ.

ಸಮಂತಾ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.   ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ( ಸಿಬಿಎಫ್‌ಸಿ ) ಅಲ್ಲಿ ೭ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು 2 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

 ಚಿತ್ರಕಥೆ 

 ನಿರ್ದೇಶಕ

 ಬಹು (೧೯೫೫)
 ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ (೧೯೫೬)
 ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (೧೯೫೭)
 ಶೆರೂ (೧೯೫೭)
 ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ (೧೯೫೮)
 ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ (೧೯೫೮)
 ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉತಾ (೧೯೫೯)
 ಜಾಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ (೧೯೬೦)
 ಸಿಂಗಾಪುರ (೧೯೬೦)
 ಇಸಿ ಕಾ ನಾಮ್ ದುನಿಯಾ ಹೈ (೧೯೬೨)
 ನಾಟಿ ಬಾಯ್ (೧೯೬೨)
 ಚೈನಾ ಟೌನ್ (೧೯೬೨)
 ಏಕ್ ರಾಜ್ (೧೯೬೩)
 ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಿ ಕಲಿ (೧೯೬೪)
 ಸಾವನ್ ಕಿ ಘಾಟಾ (೧೯೬೬)
 ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೧೯೬೭)
 ಆರಾಧನಾ (೧೯೬೯)
 ಕಟಿ ಪತಂಗ್ (೧೯೭೦)
 ಪಾಗ್ಲಾ ಕಹಿಂ ಕಾ (೧೯೭೦)
 ಜಾನೆ-ಅಂಜಾನೆ (೧೯೭೧)
 ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ (೧೯೭೧)
 ಅನುರಾಗ್ (೧೯೭೨)
 ಚಾರಿತ್ರಹೀನ್ (೧೯೭೪)
 ಅಜನಾಬೀ (೧೯೭೪)
 ಅಮಾನುಷ್ (೧೯೭೫)
 ಮೆಹಬೂಬ (೧೯೭೬)
 ಅನುರೋಧ್ (೧೯೭೭)
 ಆನಂದ ಆಶ್ರಮ (೧೯೭೭)
 ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲರ್ (೧೯೭೯)
 ಖ್ವಾಬ್ (೧೯೮೦)
 ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್ (೧೯೮೧)
 ಆಯಾಶ್ (೧೯೮೨)
 ಆವಾಜ್ (೧೯೮೪)
 ಅಲಗ್ ಅಲಗ್ (೧೯೮೫)
 ಆರ್ ಪಾರ್ (೧೯೮೫)
 ಅನ್ಯ ಅಬಿಚಾರ್ (೧೯೮೫)
 ಅಂಧ ಬಿಚಾರ್ (೧೯೯೦)
 ದುಶ್ಮನ್ (೧೯೯೦)
 ಗೀತಾಂಜಲಿ (೧೯೯೩)
 ದೇವದಾಸ್ (೨೦೦೨)

 ನಿರ್ಮಾಪಕ

 ಬಾಲಿಕಾ ಬಾಧು (೧೯೭೬)
 ಅಚೇನಾ ಅತಿಥಿ'' (೧೯೯೭)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

[[ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೨೬ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ