Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಬಜಗೋಳಿ

ಬಜಗೋಳಿ (Bajagoli) ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಹತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಇರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಊರು. ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಬರುವ ರಸ್ತೆ ಬಜಗೋಳಿಯಲ್ಲಿ ಕವಲೊಡೆದು ಶೃಂಗೇರಿ-ಕುದುರೆಮುಖದತ್ತ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ನಾರಾವಿ-ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ-ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ,ಧರ್ಮಸ್ಥಳದತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಬಜಗೋಳಿ ಒಂದು ಜಂಕ್ಷನ್‌. ಕರಾವಳಿಯ, ಮಲೆನಾಡಿನ ತಪ್ಪಲಿನ ಇತರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಊರುಗಳಂತೆಯೇ ಇದೂ ಕೂಡ. ಹತ್ತಾರು ಅಂಗಡಿಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು, ನಾಲ್ಕೈದು ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು, ಗೂಡಂಗಡಿಗಳು, ಸಲೂನ್‌, ಬಸ್ಸು ತಂಗುದಾಣ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಶಾಖೆ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ,ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಸಂತೆಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅಫ್‌ಕೋರ್ಸ್‌ ಒಂದೆರಡು ವೈನ್‌ಶಾಪ್‌.

ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಾಭಿವ್ರದ್ದಿ ಯೋಜನೆ (ರಿ.)ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಇದರ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ 31 ನೇ  ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ  ಕೃಷಿಮೇಳ  2011 04 -02 -2011 ನೇ ಶುಕ್ರವಾರ 05 -02 -2011  ನೇ ಶನಿವಾರ 06 -02 -2011  ನೇ ಆದಿತ್ಯವಾರ  ಬಜಗೋಳಿ ಯ  ಸರಕಾರಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
                

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳು

ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳು ಭಾರತ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಸಮೀಪ ಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲಿಫೆಂಟಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿವೆ. ಎಲಿಫೆಂಟಾ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲ ಮರಾಠಿ ಹೆಸರು ಘಾರಾಪುರಿ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಎಲಿಫೆಂಟಾಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಂದೂಕಿನ ಗುರಿಸಾಧನೆ ಕಲಿಯಲು ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ೯ ರಿಂದ ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿಲ್ಹರ ಅರಸರ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳು ಮಾನ್ಯಖೇಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದವೆಂದು ಸಹ ಕೆಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮೂರು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಸದಾಶಿವ ವಿಗ್ರಹವು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು ಬಲು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸದಾಶಿವ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ರಾಜಲಾಂಛನವು ಸಹ ಆಗಿತ್ತು. ನಟರಾಜ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಶೈಲಿಯವು.
ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳು ಸುಮಾರು ೬೦೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೊಗಸಾಲೆಗಳು, ಹಜಾರಗಳಿದ್ದು ಹಲವು ಗುಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಶಿವಾಲಯವು ಸಹ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಶಿವನ ಆವಾಸತಾಣವೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ.  

ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಮುಂಬಯಿನ ಗೇಟ್ ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಮೋಟಾರ್ ಲಾಂಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರವು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಮುಂಬಯಿ
ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ತಾಣಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಶೈಲಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ವಿವರ
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳು 
 ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳ ನಕಾಶೆ 

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಚಂಪಾನೇರ್-ಪವಾಗಢ್ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನ

ಚಂಪಾನೇರ್-ಪವಾಗಢ್ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಪಂಚಮಹಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದಿಂದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂಪಾನೇರ್-ಪವಾಗಢ್ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಲಾಗಿಲ್ಲದ ಪುರಾತನ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 UNESCO Fact Sheet
 Photos of Champaner

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದ್ದು ಮೊದಲು ಇದರ ಹೆಸರು ಭರತ್‍‍ಪುರ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ವಲಸೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ದೂರದ ಸೈಬೀರಿಯಾದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಇಂದು ಅತಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಮಾರು ೨೩೦ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾಸನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ 
ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿನೆಲೆಗಳು
ಕೇವಲಾದೇವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ತಾಣ 

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೫ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ.

 ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
 ಗುಜರಾತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಹರ್ಯಾಣಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಹರ್ಯಾಣಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ೪ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂಬಾಲಾ ವಿಭಾಗ
 ಅಂಬಾಲಾ
 ಕೈಥಾಲ್
 ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ
 ಪಂಚಕುಲಾ
 ಯಮುನಾ ನಗರ್

ಹಿಸ್ಸಾರ್ ವಿಭಾಗ
 ಭಿವಾನಿ
 ಫತೇಹಾಬಾದ್
 ಹಿಸ್ಸಾರ್
 ಜೀಂದ್
 ಸೀರ್ಸಾ

ಗುರಗಾವ್ ವಿಭಾಗ
 ಫರಿದಾಬಾದ್
 ಪಲವಲ್
 ಗುರಗಾವ್
 ಮಹೇಂದ್ರಗಢ್
 ಮೇವಾತ್
 ರೇವಾರಿ

ರೋಹಟಕ್ ವಿಭಾಗ
 ಝಜ್ಜಾರ್
 ಕರ್ನಾಲ್
 ಪಾಣಿಪತ್
 ರೋಹಟಕ್
 ಸೋನಿಪತ್

 ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
 ಹರ್ಯಾಣಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೩೫ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ ಅವುಗಳನ್ನು ೬ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು

ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು ( ಮೂಲ ಮರಾಠಿ ಹೆಸರು ವೆರುಳ್ ) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ನಗರದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಅರಸರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ಮಾಡುವ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಮಹಾನ್ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ಸಹ ಇರುವ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೫ ರಿಂದ ೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ೧೨ ಬೌದ್ಧ , ೧೭ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ೫ ಜಿನಾಲಯಗಳು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಇದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. 
ಎಲ್ಲೋರಾದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವಸರೋವರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಗೃಷ್ಣೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವಿದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರ 
ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು
ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ 
ಎಲ್ಲೋರಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು
ಗುಹೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ

ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಐಐಟಿ (Indian Institutes of Technology) ಭಾರತದ ೨೩ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಸಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಐಐಟಿಗಳು, ಐಐಟಿ-ಜೆಇಇ ಎಂಬ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಜಂಟಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯತ್ತಮ ಅಭಿಯಂತ್ರ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೩ ಐಐಟಿಗಳಿವೆ. ಆವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಖರಗ್ಪುರ, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್, ಕಾನ್ಪುರ್, ದೆಹಲಿ, ಧನ್ಬಾದ್, ರೂರ್ಕಿ, ವಾರಾಣಸಿ, ಗೌಹಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಲಿಗುರಿಯಿಂದ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್‌ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಾಸಲಾಗಿರುವ ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಹಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಡಿಗಳಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲೆ ಸಾಗುವ ರೈಲನ್ನು ಆಟಿಗೆ ರೈಲು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ೧೮೭೯ ರಿಂದ ೧೮೮೧ರ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಲಿಗುರಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಈ ಮಾರ್ಗವು ೨೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸಹ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಚೆ ಸಾಗಿಸುವ ರೈಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಈ ಮೂಲ ಘೋಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 
 ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
 ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆಟಿಗೆ ರೈಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ 
 ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲಿನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಮೆಟ್ಟುಪಾಳಯಮ್‌ ಇಂದ ಉದಕಮಂಡಲ ಗಿರಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಾಸಲಾಗಿರುವ ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

The NMR track is  gauge and the railway is isolated from other metre gauge lines.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 Nilgiri Mountain Railway Tour Guide and Photos 
 Indian railways site on the NMR
 Images and info
 Toy train chugs on 
 Ooty train Photographs 
 20 photos between Ooty and Coonoor
 The toy train chugs on 
 International Working Steam  

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು



ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಜಿಲ್ಲೆ (ಜಿಲಾ) ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ 'ತಹಸಿಲ್' ಅಥವಾ 'ತಾಲ್ಲೂಕು'ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟು 736 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ,  2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 640 ಮತ್ತು 2001 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 593 ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು- ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಕೊನೆಯ 'ಎ' ಯಿಂದ 'ಎಚ್ |' ವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಲಿತ ಪ್ದೇಶಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖ
ಭಾರತ
ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು

ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯ್‌ಸೇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತತ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು (ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗುಹೆಗಳು) ಭಾರತದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಜನಜೀವನದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸುಮಾರು ೯೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಭೋಪಾಲದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳ ದಕ್ಷಿಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಾನವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸರವಿದ್ದಿತು.

ಗುಹೆಗಳು 
ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳನ್ನು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಬೌದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಇಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೭೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಪಕಿ ೨೪೩ ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ೧೭೮ ಲಾಖಾ ಜುವಾರ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲಹಾಸುಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 
ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಾನವಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಶಿಶುವಿನ ಜನನ, ಸಮೂಹ ನೃತ್ಯ, ಪಾನಗೋಷ್ಠಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು , ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದಫನಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅನೇಕ.

--

ಚಿತ್ರಗಳು 

ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇಂದು ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಬಣ್ಣವು ಮಾಸದೆ ಉಳಿದಿರುವುದು ಒಂದು ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಲಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಮಣ್ಣುಗಳು, ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ನಾರುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಗಳ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕುಂಚವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು. ಸೂರ್ಯನ ತೀಕ್ಷ್ಣಬೆಳಕು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದು ಸಹ ಇಂದಿಗೂ ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಮಾಸದೆ ಇರುವುದಕ್ಕೊಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಲೆ 
 ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು
 ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣ
 ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಶಿಲಾಚಿತ್ರಕಲೆ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಂದಾದೇವಿ ಪರ್ವತದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದಿಂದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸುಮಾರು ೬೩೦.೩೩ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವ ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ನಂದಾದೇವಿ ಧಾಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಧಾಮವು ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾತಳಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ರಿಷಿ ಗಂಗಾ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ನದಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಪುಷ್ಪಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆನಿಸಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ನಂದಾದೇವಿ ಜೀವಗೋಲ ಮೀಸಲಿನ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೫೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಉದ್ಯಾನಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳೆಂದರೆ : ನಂದಾದೇವಿ (೭೮೧೬ ಮೀ.), ದೇವೀಸ್ತಾನ್-೧ (೬೬೭೮ ಮೀ.), ದೇವೀಸ್ತಾನ್-೨ (೬೫೨೯ ಮೀ.) ಮತ್ತು ರಿಷಿ ಕೋಟ್ (೬೨೩೬ ಮೀ.)

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ನಂದಾದೇವಿ

ಪುಷ್ಪಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯ್‌ಸೇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಭೋಪಾಲದಿಂದ ೪೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಚಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕಾಲವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೆಯ ಶತನಮಾನದವರೆಗೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪಗಳಿಗೆ ಶಿಲಾತೋರಣಗಳಿದ್ದು ಅವು ಪ್ರೇಮ, ಶಾಂತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಂಚಿಯ ಮಹಾಸ್ತೂಪವನ್ನು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. 'ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ತೂಪ' ಸಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಅವರು ೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ‌ನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ

ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹವು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರದಿಂದ ೬೫ ಕಿ.ಮೀ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪಲ್ಲವ ಅರಸರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವುಗಳ ಕಾಲ ೭ರಿಂದ ೮ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಗೆ ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ರಥದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು

ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿವೆ. ಚೋಳ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳಪುರಮ್‍‍ನ ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದಾರಾಸುರಂನ ಐರಾವತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳೆನಿಸಿವೆ. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮುಂದೆ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆರಡನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪರ್ವತ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನ್ಯಾರೋಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಬಯಲುಪ್ರದೇಶದ ಹರ್ಯಾಣಾದ ಕಾಲ್ಕಾದಿಂದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಮ್ಲಾದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ೯೬ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿದಾದ ರೈಲುಹಾದಿಯೆನಿಸಿದೆ. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಈ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ತನ್ನ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 

ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 http://hill-stations-india.com/hill-trains-india/kalka-shimla-railway.html  
 http://www.tribuneindia.com/2003/20031104/himachal.htm#1
 http://www.shimla-travel.com/shimla_railway.shtml
 http://www.indianadventureportal.com/trains/kalka-shimla-toy-train.html 
 http://www.outlooktraveller.com/aspscripts/mag_art.asp?magid=214&page=1 
 http://www.pearcedale.com/c&b/DL.html#indi
 http://mikes.railhistory.railfan.net/r019.html
 Article in The Tribune
 Article on Kalka Shimla Rail 
 International Working Steam   

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ

ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ ಭಾರತದ ದೆಹಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಘಲ್ ಸಮ್ರಾಟ ಹುಮಾಯೂನನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮುಘಲ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಮುಘಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತೀಕವೆನಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಾಧಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ತಾಜ್ ಮಹಲ್‍‍ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
ತಾಜ್ ಮಹಲ್

ದೆಹಲಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು
 ದೆಹಲಿ ಸರಕಾರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ದೆಹಲಿ
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಬಾಮ್ ಜೀಸಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಮತ್ತಿತರ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು

ಗೋವಾದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ಗಳು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅನೇಕ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗೋವಾದ ಚರ್ಚ್‌ ಮತ್ತು ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿತು.

 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಗೋವ
ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್

ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭಾರತದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಗವೆಂದರೆ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಗೋಪುರ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುಲಾಮ ಸಂತತಿಯ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನ ಕುತ್ಬುದ್ದೀನ್ ಐಬಕ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.ಆದರೆ ಗೋಪುರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ತಾಮಿಷ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು ನಂತರ ಅಲ್ತ್‌ಮಷ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾ ಉದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ, ಅಲಾಯ್ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಖುವ್ವತ್‌-ಅಲ್‌-ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮಸೀದಿ. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ದೆಹಲಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
 ಖುವ್ವತ್‌-ಅಲ್‌-ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮಸೀದಿ
 ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ 
 ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು

de:Qutb-Komplex
es:Complejo Qutb
hi:कुतुब इमारत समूह
hu:Kutub épületegyüttes
ja:アショーカ王の柱
sv:Qutb

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದ

ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದ (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲಿನ ಒಪ್ಪಂದ) ೧೯೯೨ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೭ರಂದು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‍ನ ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಯುರೋ ನಾಣ್ಯಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನೇಕ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 
ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ
ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕ

ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕ ಎ೦ದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧಕ, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ತರ೦ಗಗಳು ಒ೦ದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯತತ್ವಗಳು 

 ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕ "MUTUAL INDUCTION" ಎ೦ಬ ತತ್ವದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
 ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಾ೦ತಿಯ ನಿರ್ವಾಹಕಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊ೦ದು ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಹರಿಯಲು ಬಿಡುತ್ತವೆ.
 ಮೊದಲನೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ಒಂದು ಎ.ಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಯ೦ತ್ರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕಗಳಿಗೆ ಜೊಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
 ವಿದ್ಯುತ್ ಮೊದಲನೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿ ಒಂದು ಆಯಸ್ಕಾ೦ತೀಯ ಬಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಯಸ್ಕಾ೦ತಿಕ ಬಲ ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ತನ್ನ ಸ೦ಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊ೦ಡು ಅದರಲ್ಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುವ೦ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧಕಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಬಹುದು.
 ನಿರ್ವಾಹಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಲವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು.

ಇ.ಎಮ್.ಎಫ್ ಸೂತ್ರಗಳು 

 

 

ಇದರಲ್ಲಿ,
  = ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಆಯಸ್ಕಾ೦ತಿಯ ಪ್ರವಾಹಕ ,  ನಲ್ಲಿ 
  = ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾರದರ್ಶಕದ ಸುರುಳಿಗಳು 
 = ದ್ವಿತೀಯ ಪಾರದರ್ಶಕದ ಸುರುಳಿಗಳು 
 = ವಿದ್ಯುತ್ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರವಾಹದ ಆವರ್ತನ ಸಂಖ್ಯೆ  ,  ನಲ್ಲಿ 
  = ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾರದರ್ಶಕದ ಇ.ಎಮ್.ಎಫ್ , ನಲ್ಲಿ 
   = ದ್ವಿತೀಯ ಪಾರದರ್ಶಕದ ಇ.ಎಮ್.ಎಫ್ , ನಲ್ಲಿ 
  
ಎ.ಎಮ್.ಎಫ್ ಅ೦ದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣ ಬಲ

ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು:-

>>ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣ ಬಲ ಪ್ರಮಾಣ
 =  = 

ಇಲ್ಲಿ,  = ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ

>>ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಮಾಣ 
 =  =

ಆದರ್ಶ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕದ ಲಕ್ಷಣಗಳು 

೧)ನಷ್ಟಗಳು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

೨)ಪಾರದರ್ಶಕದ ಸುರುಳಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

೩)ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

೪)ಆಯಸ್ಕಾ೦ತಿಯ ಪ್ರವಾಹಕವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಜಾಗದಿ೦ದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅ೦ದರೆ ಎಲ್ಲ ಆಯಸ್ಕಾ೦ತಿಯ ಪ್ರವಾಹಕವು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕದ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 

ಇದರಲ್ಲಿ ೨ ಬಗೆಯ ನಷ್ಟಗಳು ಇರುತ್ತವೆ-

ಕಬ್ಬಿಣದ ನಷ್ಟಗಳು

ಕಬ್ಬಿಣದ ನಷ್ಟಗಳು = ಹಿಸ್ಟೆರಿಸಿಸ್ ನಷ್ಟ + ಎಡ್ಡಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಷ್ಟ

     ನಲ್ಲಿ 
= ಹಿಸ್ಟೆರಿಸಿಸ್ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ 
 = ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಸ್ಕಾ೦ತಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ಒತ್ತಡ 
= ವಿದ್ಯುತ್ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರವಾಹದ ಆವರ್ತನ ಸಂಖ್ಯೆ 
 = ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕ ಕೋರ್ ನ ಘನಪರಿಮಾಣ 
 = ಎಡ್ಡಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ 
 = ಕಬ್ಬಿಣದ ದಪ್ಪ

ತಾಮ್ರದ ನಷ್ಟಗಳು

         ನಲ್ಲಿ 
= ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್,  ನಲ್ಲಿ 
= ದ್ವಿತೀಯ ಪಾರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್,  ನಲ್ಲಿ  
= ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾರದರ್ಶಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿರೋಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿ,  ನಲ್ಲಿ 
= ದ್ವಿತಿಯ ಪಾರದರ್ಶಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿರೋಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿ,   ನಲ್ಲಿ

ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತಕದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಹೊರಗೆ ಬರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ = ಒಳಗೆ ಹೊಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ - ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟಗಳು

ಒಳಗೆ ಹೊಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ = ಹೊರಗೆ ಹೊಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ + ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟಗಳು

ಈಗ, ಒಳಗೆ ಹೊಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ =  
ಹೊರಗೆ ಹೊಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ =  
ತಾಮ್ರದ ನಷ್ಟಗಳು =  
ಕಬ್ಬಿಣದ ನಷ್ಟಗಳು =  
ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟಗಳು=  +  

ಆದ್ದರಿ೦ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 

ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಡಯಾಟಮ್

ಡಯಾಟಮ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯುಕಾರ್ಯೊಟ (ಕೋಶಬೀಜ ಇರುವ ಜೀವ) ಶೈವಲ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ಲವಕ ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಡಯಾಟಮ್‍ಗಳು ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ತಾಮ್ಡೆಯಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಾಮ್ಡಯ ಆಕಾರವು ಎಳೆ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿ (ಉ.ಹ. Fragillaria), ಬೀಸಣಿಗೆ (Meridion), ವಕ್ರವಾದ (Tabellaria), ಅಥವಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ (Asterionella) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಡಯಾಟಮ್ ಕೋಶಬಿತ್ತಿಯು ಎರಡು ಕವಾಟಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕವಾಟಗಳು ಸಿಲಿಕಾದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಡಬ್ಬಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಈ ಕವಾಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊಸ್ಥುಲ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಡಯಾಟಮ್ ಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ವ್ಯೆವಸ್ಥೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ.
ಡಯಾಟಮ್ ಗಳು ಜಲ ಆಹಾರ ಸರಪಣಿಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು.

ನೋಡಿ 

ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ

ಯುಕರಯೋಟ್ ವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳು
ಜೀವ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ - ಎನ್.ಐ.ಟಿ.ಕೆ ) ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುರತ್ಕಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾಲಯ. ಇದು ಮುಂಚೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರೀಜನಲ್ ಎಂಜಿನೀರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಕೆ.ಆರ್.ಇ.ಸಿ.) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ಥಾಪನೆ 
೧೯೬೦ ಜುಲೈ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದುಗೂಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು‏‎
ತಾವರಗೇರಾ

ತಾವರಗೇರಾ ( ಅಥವಾ ತಾವರಗೇರಿ) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಊರು. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಕೊಪ್ಪಳ ಯಿಂದ ಸುಮಾರು 65 ಕಿ. ಮೀ. ಇದೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಕೇಂದ್ರ ಕುಷ್ಟಗಿಯಿಂದ 24 ಕಿ. ಮೀ. ಇದೆ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಮ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ 

ತಾವರಗೇರಾ ದಲ್ಲಿ  ಪುರಾತನ ಓಂ  ನಾಥ  ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ರಜಾಕರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿದೆ

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉರುಸು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ

ಇದೆ     ತಾವರಗೇರಾ        ದಿಂದ ಸುಮಾರು 11ಕಿ. ಮೀ  ದೂರದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪುರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಎಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು  ಅದರಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳು ಇದ್ದು 7 ಬಾವಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರತಿತಿ ಏನಂದರೆ ಏಳು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಾರದು ನೋಡಿದ ಮರುದಿನವೇ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಿರಿಯರ ಪ್ರತಿತಿಯಿದೆ..

ಶಿಕ್ಷಣ
ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ

ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು , ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು , ಪದವೀಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದೆ..

ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ,
 ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕು  ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಲಿಂಗಸಗೂರು ತಾಲೂಕು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕು  ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಣವೂ ಸುಮಾರು 5 ಪಥಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದೆ ಸಿಂಧನೂರು ,  ಕಲಬುರಗಿ , ಮುದೇನೂರು, ಕುಷ್ಟಗಿ ,   ಗಂಗಾವತಿ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳ ಪಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ

ಹಲವಾರು ಸೌಕರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತ್, ನಾಢಕಚೇರಿ, ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, SBI BANK , ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, APMC YARD, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ

ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ತಾವರಗೇರಾ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಾಯನ ಕೆರೆ ಅಂತ ಒಂದು ಕೆರೆ ಇದೆ ಈ ಕೆರೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ 2ನೇ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ಧನಂತೆ ಮತ್ತು ಆವಾಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತಾವರೆ ಹುವು (ಕಮಲದ ಹೂವು) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಾದ ಶ್ರೀ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ತಾವರೆ ಹೂಗಳನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ವಿಷಯವೇನಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ತಿಂತಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ಅದರ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹಂಪಿಗೆ ದಾರಿಯಿದೆಯೆಂದು ಹಿರಿಯರ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಮೂಲಕವೇ ಆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವರಿಗೆ ತಾವರೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆಂದು ಹಿರಿಯರ ಒಂದು ಮಾತಿನಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ... ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾನೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಮುಂಚೆ ತಾವರೆಕೆರೆ ಅಂತ ಇದ್ದ ಹೆಸರನ್ನು ಜನರ ರೂಢಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಾವರಗೇರಾ ಅಂತ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ
ತಿರುಮಕೂಡಲು ಚೌಡಯ್ಯ

ಮೈಸೂರ್ ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯ, (ಜನವರಿ ೧.೧೮೯೫ - ಜನವರಿ ೧೯, ೧೯೬೭)  ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಪಿಟೀಲ್ ವಾದಕರು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಸರಾದವರು. ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಿಟೀಲಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಹೆಸರೆಂದರೆ ಚೌಡಯ್ಯನವರದ್ದೇ.'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೈಯಾಲಿಕಾವಲ್‌'ನಲ್ಲಿರುವ ಚೌಡಯ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನ “ಪಿಟೀಲಿನ’ ಆಕಾರದಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ
'ತಿರುಮಕೂಡಲು ಚೌಡಯ್ಯ' ಆಗತ್ಸ್ಯ ಗೌಡ, ಹಾಗೂ  ಸುಂದರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ  ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬಾಲಕ ಚೌಡಯ್ಯನಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು.ಬಿಡಾರಮ್  ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಸಂಗೀತಾಬ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಚೌಡಯ್ಯನವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದರು. ತಿರುಚಿ ಗೋವಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಹಿನ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು.ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಪಿಟೀಲು ಟಿ.ಚೌಡಯ್ಯನವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು “ವಾಣಿ”. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ನಾಯಕ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೂ ಅದೇ.

ವಾಣಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು
ಇಂಥ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. 'ನಟ  ಅಂಬರೀಷನ ತಾತ'ನವರಾದ ಚೌಡಯ್ಯನವರು  ೧೯೪೩  ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ “ವಾಣಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು, ಅದರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ಟೈಟಲ್ “violinist’. ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಾಡಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹಾಯಕನೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ಚೌಡಯ್ಯನವರು, ೧೯೫೨-೧೯೫೮ ರವರೆಗೆ 'ವಿದಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
 ಚೌಡಯ್ಯನವರಿಗೆ ನಾಲ್ವಡಿ  ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನೀಡಿದ "ಸಂಗೀತ ರತ್ನ'(೧೯೪೧)
 ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡಿದ "ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿದಿ"
 ಮೈಸೂರ್  ಸಂಗೀತ ಪರಿಷತ್ ನೀಡಿದ  "ಗಾನ ಕಲಾ ಸಿಂಧು" ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

ಚೌಡಯ್ಯ
ವೇಲುಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್

ವೇಲುಪಿಳ್ಳೈ ಪ್ರಭಾಕರನ್ (ತಮಿಳು: வேலுப்பிள்ளை பிரபாகரன்; ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ ನವೆಂಬರ್  ೨೬, ೧೯೫೪)ಶ್ರೀ ಲಂಕಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಜನರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಲಿಬರೇಶನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಫ್ ತಮಿಳ್ ಇಳಮ್ (ಎಲ್ ಟಿ ಟಿ ಇ)ವಿಮುಕ್ತ ಹುಲಿಗಳು ಭಯೊತ್ಪಾದಕ ಸೈನ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 

ಪ್ರಭಾಕರನ್
ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ
೧೯೫೪ ಜನನ
೨೦೦೯ ನಿಧನ
ತುಂಗನಾಥ

ತುಂಗನಾಥ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ತುಂಗನಾಥ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೬೮೦ ಮೀಟರ್‌ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಮಾಲಯದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಶಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಸಹ ಆಗಿದೆ. ತುಂಗನಾಥ ಶಿಖರದಿಂದ ಉಗಮಿಸುವ ಮೂರು ಝರಿಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಮುಂದೆ ಆಕಾಶಕಾಮಿನಿ ನದಿಯಾಗುವುದು. ಚೋಪ್ಟಾ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಪರ್ವತದ ಏರುದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲುನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ತುಂಗನಾಥವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಶಿಖರದ ಕೊಂಚ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಕರಿಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತೀಕವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರಮಾಲೆಗಳ ಸುಂದರ ನೋಟ ಲಭ್ಯ. ತುಂಗನಾಥಕ್ಕೆ ೨೩೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ ೨೧೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ರಿಷಿಕೇಶ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ

ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ರಿಷಿಕೇಶ ದಿಂದ ಬದರಿನಾಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಲಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೧ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಏರುದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಒಂದು ರಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ

ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರ. ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ದರ್ಶನವೀಯಲೊಲ್ಲದ ಶಿವನು ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಿಂದ ಭೂಗತನಾದ ತರುವಾಯ ಇಲ್ಲಿ ಆ ಎತ್ತಿನ ನಾಭಿಯ ಭಾಗವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು. ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಕೇದಾರನಾಥಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಕಾಶಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೊನೆಯ ೨೪ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸವೆಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಚೌಖಂಬಾ, ನೀಲಕಂಠ ಮತ್ತು ಕೇದಾರನಾಥ ಶಿಖರಗಳ ಭವ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Madhyamaheshwar 
Panch Kedar, trek map, page 78

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪಂಚ ಕೇದಾರ

ಪಂಚ ಕೇದಾರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಅತಿ ಪಾವನ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.  ಈ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ :
 ಕೇದಾರನಾಥ
 ರುದ್ರನಾಥ
 ತುಂಗನಾಥ
 ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ
 ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ

ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಮ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಐದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಪರ್ವತದ ಏರುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಶಿವನು ಇವರಿಗೆ ದರ್ಶನವೀಯಲು ಇಚ್ಛಿಸದೆ ಎತ್ತಿನ ರೂಪ ತಳೆದು ನೆಲದೊಳಗೆ ಮರೆಯಾದನು. ನಂತರ ಹಿಮಾಲಯದ ಈ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಎತ್ತಿನ ಐದು ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2680 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚೋಪ್ಟಾ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮ. ಇಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು "ಬುಗ್ಯಾಲ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಗಿರಿಧಾಮವನ್ನು 'ಮಿನಿ ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್' ಎಂದೂ ಸಹ ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೋಪ್ಟಾ ಗಿರಿಧಾಮವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ಚೌಖಂಬಾ, ತ್ರಿಶೂಲ್ ಮತ್ತು ನಂದಾ ದೇವಿ ಪರ್ವತಗಳ ಭವ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಆನಂದವನ್ನೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 3680 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ತುಂಗ್ನಾಥ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗ್ನಾಥ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದ  ರಾವಣನು, ತನ್ನ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಿದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತುಂಗ್ನಾಥ್  ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಚೋಪ್ಟಾದಿಂದ 3.5 ಕಿ.ಮೀ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೇದಾರನಾಥ ಮಂದಿರ. ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಶಿವ ಲಿಂಗವು12 ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸುಮಾರು 200 ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಮಧ್ಯಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಕಂಛುಲಾ ಕೊರಕ್ ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ,ಇವು ಇಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಚೋಪ್ಟಾವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಪಂಚ ಕೇದಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ, ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಚೋಪ್ಟಾವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಲಿ ಗ್ರಾಂಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು  ಚೋಪ್ಟಾದ ಹತ್ತಿರದ ವಾಯುನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗಿರಿಧಾಮದಿಂದ 226 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ದೆಹಲಿಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.  ರಿಷಿಕೇಶ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವು ಚೋಪ್ಟಾದ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹರಿದ್ವಾರ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಮತ್ತು ರಿಷಿಕೇಶ ಗಳಿಂದ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ  ಚೋಪ್ಟಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಬಹುದು.
ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲಗಳು ಈ ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಲು ಉತ್ತಮ ಕಾಲಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಹಿಮಪಾತವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಕಾಲವು ಚೋಪ್ಟಾ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಹಿತಕರವಲ್ಲ.
 
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ

ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ರುದ್ರ ಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಕೇದಾರನಾಥಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೋನ ಪ್ರಯಾಗ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗವಾಗಿ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಕಾಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ ಧಾಮವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರ ವಿವಾಹ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಸಹ ನಂಬಿಕೆ. ವಿಷ್ಣು ಮಂದಿರದ ಎದುರಿಗೆ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿದ್ದು ಇದೇ ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದನೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಗ್ನಿಯು ಎಂದೂ ಆರದೆ ಚಿರಂತನವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಯುಗಿ ನಾರಾಯಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ೨೧೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಿಷಿಕೇಶ.ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಿಕರು ಆ ಅಗ್ನಿ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡುವರು.ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ತೊರೆಯು ಸಹ ಹರಿಯುವುದು.

 ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಬಿಡ ಜನವಸತಿಯುಳ್ಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ಮತ್ತವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಪನದಿಗಳು ಈ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಸಾಲಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಯವಾಗಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲುಮಣ್ಣಿಗೆ ಆಕರವಾಗಿವೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸಾತ್ಪುರ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ್ ಪೀಠಭೂಮಿಗಳಿವೆ. ಬಯಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಪೀಠಭೂಮಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೯೦ ಕೋಟಿ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಏಳನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಲೂಧಿಯಾನಾ, ದೆಹಲಿ, ಕಾನ್ಪುರ, ಪಾಟ್ನಾ, ಕೋಲ್ಕಾಟಾ, ಢಾಕಾ, ಲಾಹೋರ್‍‍, ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭೂಗೋಳ
ತುಕ್ಕು

ತುಕ್ಕು ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಲವು ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ. ಕಬ್ಬಿಣವು ನೀರು ಅಥವಾ ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವುದರ ಫಲಸ್ವರೂಪವೇ ತುಕ್ಕು. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ತುಕ್ಕು Fe2O3·nH2O ಮತ್ತು (FeO(OH), Fe(OH)3. ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ( ಉದಾ. ಉಕ್ಕು) ಈ ರಾಸಾಯನಿಕೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇತರ ಕೆಲ ಲೋಹಗಳು ಸಹ ಇಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ತುಕ್ಕು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಿರುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯಾವ ರಾಶಿಯಾದರೂ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವಿದ್ದರೆ (ಉದಾ. ಸಮುದ್ರದ ನೀರು) ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿತಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಉಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಟೈನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಒಂದು ಉಪಾಯ. ಉಳಿದಂತೆ ಸತುವಿನ ಲೇಪನ ( ಗ್ಯಾಲ್ವನೈಸೇಷನ್ ) ಕೂಡ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗೋಪಾಯವಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 Corrosion Cost ತುಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ
 corrosion case studies ತುಕ್ಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
 Corrosion Doctors ತುಕ್ಕು
 Metal Corrosion Rust  ತುಕ್ಕು ಎಂದರೇನು?

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸೋಮಚಾಪ

ಸೋಮಚಾಪ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಮಂದವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸೋಮಚಾಪದ ಹೊಳಪು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ತುಸು ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಕೂಡ. ಸೋಮಚಾಪವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮಚಾಪದ ಹೊಳಪು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರ. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೋಮಚಾಪ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು. 

ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪವನ್ನು ಕಾಣುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು. ಚಂದ್ರನು ಕೆಳ ಆಗಸದಲ್ಲಿದ್ದು ರಾತ್ರಿಯ ಆಗಸವು ಕಪ್ಪಾಗಿರುವಾಗ ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮಚಾಪದ ಘಟಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇಷ್ಟು ಬಗೆಯ ಪೂರ್ವಾವಶ್ಯಕತೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜಲಪಾತಗಳ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಂಜುಮುಸುಕಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತಲೂ ಸೋಮಚಾಪ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಘಟಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ ತಾಣಗಳು ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಲಪಾತ, ಹವಾಯ್‌ನ ವೈಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರಗಳು 
 ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಲಪಾತ ರಾಷ್ಟ್ರೋದ್ಯಾನ 
 ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ
 ಕೆಳಗಣ ಯೋಸೆಮೈಟ್ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರ 

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಣಿಕರಣ್

ಮಣಿಕರಣ್ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ಇದು ವ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಪಾರ್ವತಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಣಿಕರಣ್ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಪ್ರಳಯದ ನಂತರ ಮನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭಿಸಿದನೆಂದು ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಮಣಿಕರಣ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗುರುದ್ವಾರ ಇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಣಿಕರಣ್ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಮಣಿಕರಣ್  
 ಮಣಿಕರಣ್ ನ ಐತಿಹ್ಯಗಳು 
 ಪ್ರಶಾಂತ ತಾಣ ಮಣಿಕರಣ್  

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಜೋಷಿಮಠ

ಜೋಷಿಮಠ ಅಥವಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಜೋಷಿಮಠವು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಶೃಂಗೇರಿ, ಪುರಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ ಉಳಿದ ಮೂರು ಪೀಠಗಳು. ಜೋಷಿಮಠವು ಉತ್ತರಾಮ್ನಾಯ ಪೀಠವೆನಿಸಿದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಅಥರ್ವ ವೇದದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬದರಿನಾಥಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಷಿಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಉತ್ತರಾಮ್ನಾಯ ಮಠವು ಬದರಿಕಾಶ್ರಮವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತ ಮಾಹಿತಿ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಮಠವು ಜೋಷಿಮಠದಲ್ಲಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು 
ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪರಂಪರೆ 
ಚತುರಾಮ್ನಾಯ ಮಠಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶುಂಠಿ

ಶುಂಠಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಂಬಾರ ವಸ್ತು. ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಳಸುವರು. ಶುಂಠಿಯ ಗಿಡದ ನೆಲದೊಳಗಿನ ಭಾಗದ ಕಾಂಡವು ಶುಂಠಿಯೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶುಂಠಿಯ ಕೃಷಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಏಷ್ಯಾ ಮೂಲದ ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಭಾರತ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಶುಂಠಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಘಾಟು ಮತ್ತು ರುಚಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿನ ಜಿಂಜೆರೋಲ್‌, ಶೊಗಾಲ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಂಜೆರೋನ್‌ಗಳೆಂಬ ಸಸ್ಯತೈಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೈಲಗಳು ತಾಜಾ ಶುಂಠಿಯ ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ೧ ರಿಂದ ೩ ಶೇಕಡಾದಷ್ಟು ಇರುತ್ತವೆ. ಸುಗಂಧ ಬೀರುವ ಜಿಂಜರಾಲ್ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಎಣ್ಣೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಂಫೀನೆ, ಫೆಲ್ಲಾಂಡ್ರಮ್, ಜಿಂಜಿಬೆನೈನ್, ಸೈನಿಯಾಲ್, ಬೊರ್ನಿಯಾಲ್ ಎಂಬ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ವಿವಿಧ ರೆಸಿನ್‌ಗಳು, ಪಿಷ್ಟಪದಾರ್ಥ, ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಆಕ್ಸಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆವಶ್ಯಕ ತೈಲಗಳೂ ಇರುವುವು.

ಹಸಿ ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಒಣಶುಂಠಿಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ 
ಸುಮಾರು ೩ ರಿಂದ ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಶುಂಠಿಯ ಗಿಡವು ತೆಳ್ಳಗೆ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಿಡದ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ರೋಜಾ ಬಣ್ಣದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಕೃಷಿ 
ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದರ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿತೋಷ್ಣ ತಂಪು ಹವಾಮಾನವಿರುವ ಸ್ಥಳ ಶುಂಠಿ ಕೃಷಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು. ಮೊಳಕೆಗಳಿರುವ ಬೇರು, ಕಾಂಡ ಅಥವಾ ರೈಜೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮೆದುಮಣ್ಣಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಾಟಿಮಾಡಿ ಇದರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಗುರೊಡೆದು ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದ ಸಸ್ಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ದೊಡ್ಡ ಎಲೆಗಳು ಬೇರುಕಾಂಡದಿಂದ ಚಿಗುರಿ ನೆಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಶುಂಠಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬೇರುಕಾಂಡವೇ ಉಪಯೋಗ ಭಾಗ.

ಶುಂಠಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ 
ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಶುಂಠಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೩೦% ಪಾಲನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಶುಂಠಿ ಹಸಿವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಬೇನೆ ಸಹ ಹೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೂಲಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಂಠಿಯಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಎ, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ, ವಿಟಮಿನ್ ಇ ಮತ್ತು ಬಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಇದೆ. ಇದು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್, ಫಾಸ್ಪರಸ್, ಸಿಲಿಕಾನ್, ಸೋಡಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಸತು, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಬೀಟಾ-ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ ನಂತಹ ಖನಿಜಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

 ಶುಂಠಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಂಜೆರೋಲ್‌ಗಳು ನೋವುನಿವಾರಕ, ಉದ್ವೇಗಶಾಮಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಿರೋಧಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇವು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಗುಣವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ.
 ಶುಂಠಿಯು ಕೆಲ ಬಗೆಯ ಅತಿಸಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧಿಯೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
 ಸಮುದ್ರಯಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತಲೆಸುತ್ತುವಿಕೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ತೊಳಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಮನವೆಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
 ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ
 ಮುಟ್ಟಿನ ನೋವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.
 ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
 ನರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೇನುತುಪ್ಪ, ತುಳಸಿ ರಸವನ್ನು ಶುಂಠಿರಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಕಫ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಂಬಾರವಸ್ತುಗಳ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಶುಂಠಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಲಾಭ
 ಔಷಧವಾಗಿ ಶುಂಠಿಯ ಬಳಕೆ 

 Zingiber officinale List of Chemicals (Dr. Duke's) (archived 14 November 2004)

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥ
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶಿವಾನಂದ

ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರು(೧೮೫೪ - ೧೯೩೪), ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಹಾಸಂಘದ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಮಹಾಪುರುಷ ಮಹಾರಾಜ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು.

ಜೀವನ
೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ತಾರಕನಾಥ ಘೋಷಾಲ. ಇವರ ತಂದೆ ರಾಮಕನೈ ಘೋಷಾಲ ಪ್ರಖ್ಯಾತ  ವಕೀಲರು ಮತ್ತು  ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಕ್ತರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಾರಕನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಆಲೋಚನಾಪರ-ಅಂತರ್ಮುಖಿ. ತಾರಕನು ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು  ಕಲಕತ್ತೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನು. ಅಲ್ಲಿ  ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರೆಂಬುವರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವರನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೋದನು. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ರಾಮಕನೈ ಘೋಷಾಲರ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಬಳಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ತಾರಕನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರ ದೊರಕಿತು.

ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತಾರಕನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಮಕನೈ ಘೋಷಾಲನು ತಾರಕನ ತಂಗಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರ ಮನೆಗೆ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೋ, ಅವರ ಮನೆಯಿಂದ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ತಾರಕನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. ತಾರಕನ ಇಚ್ಛಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವನ ಮದುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ತಾರಕನಿಗೆ "ನಿನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆವರಿಸು" ಎಂದು ಅಭಯ ನೀಡಿದರು. ವಿಧಿವಿಲಾಸದಂತೆ ತಾರಕನಾಥನ ಹೆಂಡತಿ ತೀರಿಹೋದಳು. ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತಾರಕನು  ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಬಳಿ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ.

ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸಮಾಧಿಯ ನಂತರ ವರಾಹನಗರದ ಮಠವನ್ನು ಸೇರಿದವರಲ್ಲಿ ತಾರಕನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಾರಕನು  ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನಂತರ ಪಡೆದನು.  ವಿವೇಕಾನಂದರು ಪಶ್ಚಿಮದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ವೇದಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಿವಾನಂದರು ವೇದಾಂತವನ್ನು  ಶ್ರೀಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ಲೇಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ  ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೧೮೯೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾನಂದರಿದ್ದರು.  ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಶಿವಾನಂದರೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

 ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದರ ಸಮಾಧಿಯ ನಂತರ ೧೯೨೨ ರಿಂದ ೧೯೩೪ರ ವರೆಗೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶಿವಾನಂದರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರಿಗೆ  ಮಂತ್ರದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಅನೇಕರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಬಹುಕಾಲ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲಿ ಇವರು ೧೯೩೪ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦ರಂದು ಬ್ರಹ್ಮಲೀನರಾದರು.

ಬೋಧನೆಗಳು
 ಹೋರಾಟ ಎಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಜೀವನವಿಲ್ಲ.
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜಪದಿಂದ ಬಹಳವೇನೂ ಫಲವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ಕುರಿತಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿರಬೇಕು. ಆದರೂ ಭಗವಂತನ ನಾಮವನ್ನು ನೀನು ಪುನಃಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವದರಿಂದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜಪವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
 ಕೀಳು ವಿಚಾರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ-ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿಂತಿಸದಿರು. ಭಗವಂತನ ದಯೆಯಿಂದ, ನಿರಂತರವಾದ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ನಿನಗೆ ಶಕ್ತಿಯುಂಟಾಗುವುದು. ಆ ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವುದೋ ಹಾಗೆ ಹಾಗೆ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊ.
 ಶಕ್ತಿ, ಜ್ಙಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಗಳಿಗಾಗಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊ. ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊ. ಕಠಿಣವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು - ಆದರೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಆಧಾರ
 ಗುರುವಿನಿಂದ ದೇವರಡಿಗೆ - ಕುವೆಂಪು
 ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಶಿಷ್ಯಕೋಟಿ - ಸ್ವಾಮಿ ಸೋಮನಾಥಾನಂದ

ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು

pt:Shivananda
ಅಖಂಡಾನಂದ

ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ಅಖಂಡಾನಂದರು, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಹಾಸಂಘದ ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಜೀವನ
ಸ್ವಾಮಿ ಅಖಂಡಾನಂದರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦ ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಗಂಗಾಧರ ಘಟಕ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಗಂಗಾಧರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣ-ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಹರಿನಾಥನೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರನನ್ನು ನೋಡಲು ಗಂಗಾಧರ ಬಂದನು - ಅಂದಿನಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣದೊಡನೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ ಗಂಗಾಧರನಿಗಾಯಿತು.
ಗಂಗಾಧರನ ಅತಿ ಆಚಾರವನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ’ನೀನು ಪೂರ್ವಕಾಲದವನು’ ಎಂದು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು!! ಇದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು, ನರೇಂದ್ರನ (ಮುಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ) ಪರಿಚಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಗಂಗಾಧರ-ನರೇಂದ್ರರ ಆಜೀವನ ಗೆಳೆತನ ಉಂಟಾಯಿತು.
ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸಮಾಧಿಯ ನಂತರ ಗಂಗಾಧರನು ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ’ಸ್ವಾಮಿ ಅಖಂಡಾನಂದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅಖಂಡಾನಂದರು ಕಠಿಣವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಪರಿವ್ರಾಜಕ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಟಿಬೇಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರು. ಅವರ ಈ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವದಿಂದಾಗಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅಖಂಡಾನಂದರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಬಡವರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಮಾತಿನಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಪಡೆದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಖೇತರಿ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಅಖಂಡಾನಂದರು ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ವಿವೇಕಾನಂದರಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಬರ-ಪರಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂಗಾಲದ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದಿನ ಸರ್ಗಾಚಿ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಅವರು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟ-ಬಟ್ಟೆ ಓದುವದು ಭಜನೆಮಾಡುವದು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಆಶ್ರಮದ ಪರವಾಗಿ ಎರಡು ರಾತ್ರಿಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಒಂದು ವೃತ್ತಿಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನೇಯ್ಗೆ, ಹೊಲಿಗೆ, ಬಡಗಿ ಕೆಲಸ ಕಲಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸೇವಾಭಾವವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು. ಗೋಘಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಜನ ಪೀಡಿತರಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಕಾಲರಾ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಭೂಕಂಪವಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.
ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರ ಸಮಾಧಿಯ ನಂತರ ಇವರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಇವರ ಕಠಿಣವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಂಡಿತ್ಯ ಇತರರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೭ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೭ರಂದು ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೀನರಾದರು.

ಬೋಧನೆಗಳು
 ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ, ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಮನ್ವಯ. ಜ್ಞಾನ ಸಮನ್ವಯ - ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮ. ನಾವು ಜ್ಞಾನವಂತರಾಗಿರುಬೇಕು, ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಿಗಳಾಗಿರ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಾಗಿರಬೇಕು. ಕೇವಲ ಒಂದರಿಂದ ಈಗ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯದು.
 ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಕೀಳೆಂದು ಕಡೆಗಣಿಸದಿರಿ. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳು ಭಗವದರ್ಪಿತ. ವಿವೇಕಾನಂದರು ಸ್ವತಃ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಸ ಗುಡಿಸುವಾಗ, ತರಕಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವಾಗ - ಇವೆಲ್ಲ ಭಗವಂತನ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮಾಡಿ.

ಆಸಕ್ತಿಕರ ಮಾಹಿತಿ
 "ನನಗೆ ಕಾಮ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಜನರ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಶಮನಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಅದು ಅವರ ಜೀವನಾದರ್ಶವೂ ಆಗಿತ್ತು.
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಗುರೂಜಿ ಮಾಧವ ಗೋಳ್ವಲಕರ್‍ ಅವರು ಸ್ವಾಮಿ ಅಖಂಡಾನಂದರಿಂದ ಮಂತ್ರದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು, ಅವರು ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು
ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳು

ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳು ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವಾಗಿವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಎಕ್ಸೋಕೋಟಿಡೇ ಎಂದು ಹೆಸರು. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳು ಈ ಸಾಗರಗಳ ನೀರು ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ)ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತಹ ರಚನೆಯಿದ್ದು ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಬಲ್ಲವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವ ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳು ಉಬ್ಬುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಳಸಿ ೪೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತೇಲಿಕೊಂಡು ಸಾಗಬಲ್ಲವು. ೨೦೦೮ರ ಮೇ ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಸಾಗರತೀರದಾಚೆ ಒಂದು ಹಾರುವ ಮೀನು ೪೫ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಕೊಂಡು ಸಾಗಿದುದನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೀನುಗಳಂತೆ ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಹ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಾನವನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವನು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ ೪೫ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿದ ಹಾರುವ ಮೀನು
 ಸಾಗರದ ಹಾರುವ ಮೀನು 
 ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಹಾರುವ ಮೀನುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಹಾರುವ ಮೀನು

ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೀನುಗಳು
ಯಮುನೋತ್ರಿ

ಯಮುನೋತ್ರಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾದ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ  ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಾದ ಹರಿದ್ವಾರ, ರಿಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍‍ಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಯಮುನೋತ್ರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಾರಿಯ ಕೊನೆಯ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಯಾ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು. ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದ ಮಹಾರಾಣಿ ಗುಲಾರಿಯಾರಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಮುನೋತ್ರಿ ದೇವಾಲಯವು ವಿಪರೀತ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಯಮನ ಸಹೋದರಿ ಯಮುನೆಯ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಕುಂಡಗಳಿವೆ. ಈ ಕುಂಡದೊಳಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಇಳಿಬಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂದ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೨೩೫ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಮಾವೃತ ಬಂದರ್‌ಪೂಂಛ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿರುವ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೇದಾರನಾಥ, ಬದರಿನಾಥ ಮತ್ತು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತೆ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಧಾಮವು ಸಹ ಚಳಿಗಾಲದ ೬ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮೂಲವು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೨೦೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ 
www.yamunotri.org ಯಮುನೋತ್ರಿ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಚತುರ್ಧಾಮ
 ಉತ್ತರಾಖಂಡ
 ಕೇದಾರನಾಥ
 ಬದರಿನಾಥ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಯಮುನೋತ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಯಮುನೋತ್ರಿ
ಯಮುನಾ ನದಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳು

ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳು ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯದಲ್ಲಿ ೧೯೯೧ರಿಂದ ೨೦೦೧ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಕದನಗಳು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸೆರ್ಬ್ ಜನರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೆರ್ಬಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡಿಸಲು ಈ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು.

ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯ
ಯುರೋಪ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ
ಯುದ್ಧ
ಗಂಗೋತ್ರಿ

ಗಂಗೋತ್ರಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ. ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩,೦೪೨ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಾದ ಹರಿದ್ವಾರ, ರಿಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾ ಡೂನ್‍‍ಗಳಿಂದ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಗಂಗೋತ್ರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಯಮುನೋತ್ರಿಯಿಂದಾದರೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಪ್ರಯಾಣ. ಗಂಗೋತ್ರಿಯವರೆಗೆ ವಾಹನಗಳು ಸಾಗಬಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಮುನೋತ್ರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು. ಜೊತೆಗೆ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಯಮುನೋತ್ರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವನವೆಂದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ.

ಗಂಗೋತ್ರಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಭಾಗೀರಥಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಳು. ಮುಂದೆ ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ನದಿಗೆ ಗಂಗಾ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯ. ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ದೇವಿಯ ಆಲಯವು ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಗೀರಥ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನೆನ್ನಲಾಗುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಗಾನದಿಯ ಮೂಲ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ಮುಂದೆ ಉನ್ನತ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೋಮುಖ. ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅತಿ ಕಠಿಣ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಹಾದಿ ಇದೆ. ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಗಂಗಾ ಆರತಿ ಬಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಚಳಿಗಾಲದ ೬ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ದಿನದಂದು ಗಂಗೋತ್ರಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಗಂಗೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹಾರ್ಸಿಲ್‌ ಬಳಿಯ ಮುಖ್ಬಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗಂಗೋತ್ರಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮತ್ತು ಆಸುಪಾಸಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಚತುರ್ಧಾಮ
 ಯಮುನೋತ್ರಿ
 ಕೇದಾರನಾಥ
 ಬದರಿನಾಥ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಗಂಗೋತ್ರಿ - ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 
 ಗಂಗೋತ್ರಿ ಪ್ರವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
 ಚಾರ್‌ಧಾಮ್- ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮಾಹಿತಿತಾಣ 
 ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣದಲ್ಲಿ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ 
 ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮತ್ತು ಗೋಮುಖ ಚಾರಣದ ಚಿತ್ರಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ

ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಮನದಿ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೂಲವಾದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯು ಹಿಮಾಲಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮ ೨೭ ಘನ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯು ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ೨ ರಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಮನದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹಿಮಾಲಯ ಶಿಖರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ, ಥಲಯ್ ಸಾಗರ್, ಮೇರು ಮತ್ತು ಭಾಗೀರಥಿ-೩ ಶಿಖರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈ ಸರಣಿಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಚೌಖಂಬಾದ ತಳದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಈ ಹಿಮನದಿಯು ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯುತ್ತದೆ (ಹರಿಯುತ್ತದೆ). ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯ ಕೊನೆಯು ಹಸುವಿನ ಮುಖದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಗೋಮುಖ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಯು ನೀರಾಗಿ ಹರಿಯಲಾರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಂಗಾ ಮೂಲವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಮುಖ ಹಿಂದೂ ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅತಿ ಪಾವನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಮುಖವು ಶಿವಲಿಂಗ ಪರ್ವತದ ಬುಡದಲ್ಲಿದೆ. ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಮುಖವನ್ನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣಹಾದಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಗಮ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಾದ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾದ ತಪೋವನವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಶಿವಲಿಂಗ ಪರ್ವತವು ಗಂಗಾಮಾತೆಯ ನಿಜಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ೨೨ ಕಿ.ಮಿ.ಗಳಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಗಂಗೋತ್ರಿ>ಚಿರಬಾಸ>ಭೊಜವಾಸ>ಗೋಮುಖ>ತಪೋವನ.

ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯು ತೀವ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರಿದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಕೆಲ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುವ ಭೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಹಿಮನದಿ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ 
 ಗೋಮುಖ ಮತ್ತು ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು
 ಗಂಗೋತ್ರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿರಿ 

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಾಣು

'Bold text'

ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಾಣು ಮಾನವರ ಯಕೃತ್ತಿನ ರೋಗವಾದ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಜಾತಿ.

ವೈರಾಣುಗಳು

ar:التهاب الكبد ب
ವಸಂತ ಮಲ್ಲಿಕಾ

ವಸಂತಮಲ್ಲಿಕಾ
ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಬರೆದ ೯ ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಿ.ಡಿ ವಸಂತಮಲ್ಲಿಕಾ. ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜಸಿ೯ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಎಂಜನಿಯರ್ ಶ್ರೀಮತಿ ವಸಂತ ಶಶಿ ಈ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದು, ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ ಸಂಗೀತ್ ನಿದೇ೯ಶಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
 
ಈ ಸಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕಗೊಂಡಿರುವ ಸುಂದರ ಕವನಗಳು 

೧.ಕರುನಾಡ ತಾಯೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿ -ವಸಂತ ಶಶಿ ಮತ್ತು ಎಲ್.ಎನ್.ಶಾಸ್ತ್ರಿ
೨.ದೀಪ ನಿನ್ನ ತಾಪಕಾಗಿ ಬತ್ತಿ ಉರಿಯತೊಡಗಿದೆ-ವಸಂತ ಶಶಿ
೩.ಪ್ರೀತಿ ಜಗಳ ಮಾತು ಕಲಹ-ವಸಂತ ಶಶಿ 
೪.ಮನದಿ ಮೂಡಿಹ ರೂಪ-ವಸಂತ ಶಶಿ 
೫.ಬಾನೆತ್ತರ ಮಾಮರದಲಿ-ಎಲ್.ಎನ್.ಶಾಸ್ತ್ರಿ
೬.ಮುಂಜಾನೆಯ ಹೊಂಬಣ್ಣದ-ವಸಂತ ಶಶಿ 
೭.ನಿಲ್ಲದೆ ಚಲಿಸುತಿರು ಓ ನನ್ನ ಭಾವ-ವಸಂತ ಶಶಿ 
೮.ನನ್ನ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲ ಇನಿತು ಅಂತರ-ವಸಂತ ಶಶಿ 
೯.ನೋಡಲ್ಫ್ಲಿ ಬಾನು-ವಸಂತ ಶಶಿ

ಸಾಹಿತ್ಯ