Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿ ಯು (ಅಥವಾ ೧೮೫೮ರಿಂದ  ೧೯೪೭ರವರೆಗೆ, ಭಾರತದ ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌  ಮತ್ತು ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು ) ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಭಾರತಮತ್ತು  ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಎಲ್ಲಾ  ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು  ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇಬ್ಬರು  ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಕ್ಕೂಟ(ಡಾಮಿನಿಯನ್‌)ದ ನಾಲ್ವರು  ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ  ಹೆಸರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಫೋರ್ಟ್‌ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಟೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ  ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿ ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ  ೧೭೭೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ  ಭಾರತಮತ್ತು  ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳು ತಮ್ಮ  ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಾಗ  ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ ಎಂಬ ಪದವಿಸೂಚಕವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು  ಆದರೆ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಯ ಕಚೇರಿಯು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೫೬ನೆಯ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣತಂತ್ರವಾದಿ ಸಂವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಎರಡೂ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.

ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಫೋರ್ಟ್‌ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಟೆ (ಬಂಗಾಳ)ಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು/ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು , ೧೭೭೪–೧೮೩೩

ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು    ೧೮೩೩–೧೮೫೮

ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು  ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು, ೧೮೫೮–೧೯೪೭

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ  ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು, ೧೯೪೭–೧೯೫೦

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ  ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು, ೧೯೪೭–೧೯೫೦

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು, ೧೯೪೭–೧೯೫೬

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌
 ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿ
 ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕ, ಭಾರತ
 ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
 ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ
 ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ
 ಭಾರತದ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿ(ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ)
 ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‌)
 ಭಾರತದ ಸಂಪುಟ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
 ಭಾರತದ ಕಚೇರಿ
 ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ/ಸಿವಿಲ್‌ ಸೇವೆಗಳು
 ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ
 ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ
 ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
 ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತಿಹಾಸ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌

ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳು
ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಗೊಂದಿ

ಗೋಂದಿ ಭಾಷೆಯು ಗೋಂದಿ ಜನರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ .  ಇದು ಗೋಂದಿ ಜನರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಇನ್ನೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಗೋಂದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಹೇರಳವಾದ ಮದುವೆಯ ಹಾಡು, ಕಥೆಗಳಂತಹ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ.

ಗೋಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಲಿಪಿಯ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
 Chenevix Trench, Charles. Grammar of Gondi: As Spoken in the Betul District, Central Provinces, India ; with Vocabulary, Folk-Tales, Stories and Songs of the Gonds / Volume 1 - Grammar. Madras: Government Press, 1919.
 Hivale, Shamrao, and Verrier Elwin. Songs of the Forest; The Folk Poetry of the Gonds. London: G. Allen & Unwin, ltd, 1935.
 Moss, Clement F. An Introduction to the Grammar of the Gondi Language. [Jubbalpore?]: Literature Committee of the Evangelical National Missionary Society of Sweden, 1950.
 Pagdi, Setumadhava Rao. A Grammar of the Gondi Language. [Hyderabad-Dn: s.n, 1954.
 Subrahmanyam, P. S. Descriptive Grammar of GondiAnnamalainagar: Annamalai University, 1968.
 [Gondi-Telugu-English-Hindi Dictionary and Phrasebook]http://www.gondwana.in/ap/index.htm  by New Zealanders - Mark and Joanna Penny

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Parable of the prodigal son in Gondi language, (Audio recording dated 1917) 
 Specimen of the languages of the Gond tribes

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾಷೆಗಳು
ಬಿದರಹಳ್ಳಿ ನರಸಿಂಹ ಮೊರ್ತಿ

ಬಿದರಹಳ್ಳಿ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ( ಜನನ: ೦೫. ೦೨. ೧೯೫೦.) ಕವಿ,ಕತೆಗಾರ,ಕಾದಂಬರಿಕಾರ,ನಾಟಕಕಾರ,ವಿಮರ್ಶಕ,ಸಂಪಾದಕ,ಅನುವಾದಕ.

ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಇವರು ಹೊಳೆಹೊನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಮುಂದೆ ಹೊನ್ನಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಎಮ್.ಎ.ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಪಿ.ಜಿ.ಡಿ.ಇ.ಎಸ್.ಪದವಿಯನ್ನು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂಡ್ ಫಾರಿನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್,ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪಡೆದರು.ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಇವರು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.ಇವರು ಲೇಖಕರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಹಲವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು
ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನಗಳು
 ಕಾಡಿನೊಳಗಿದೆ ಜೀವ (೧೯೭೯)
 ಸೂರ್ಯದಂಡೆ (೧೯೯೬)
 ಅಕ್ಕಿಕಾಳು ನಕ್ಕಿತಮ್ಮಾ (೨೦೦೧)
 ಭಾವಕ್ಷೀರ (೨೦೦೬)
ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು:
 ಶಿಶು ಕಂಡ ಕನಸು (೧೯೯೩) (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ಪ'''ಡೆದ ಕೃತಿ)
 ಹಂಸೆ ಹಾರಿತ್ತು  (೨೦೦೦) (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಕೃತಿ)
ಕಾದಂಬರಿ: ಹೊಳೆಮಕ್ಕಳು (೨೦೧೧)
ನಾಟಕ: ಮಹಾಗಾರುಡಿ (೨೦೦೯)
ವಿಮರ್ಶೆ:
 ಕಡಲಂತೆ ಕಾರಂತ (೧೯೯೭)
 ಅರಿವಲಗು (೨೦೦೨)
 ಶಿವಶಕ್ತಿ ಸಂಪುಟ (೨೦೧೧)
 ವಿಸ್ತರಿಸುವ ವರ್ತುಲ (೨೦೧೧)
ಸಂಪಾದನೆ: 
 ಹೊನ್ನೇರು (೧೯೯೫)(ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕವನ ಸಂಕಲನ)
 ಬಾಲಲೀಲಾ ಮಹಾಂತ (೧೯೯೬)(ತತ್ವಪದಗಳು)
 ಜಾಂಬವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ (೧೯೯೭)(ಯಕ್ಷಗಾನ)
 ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ವಾಚಿಕೆ (೧೯೯೭)(ನೊಬೆಲ್ ವಿಜೇತ ಸಾಹಿತಿ ಮಾಲಿಕೆ)
 ಅನುಭವಾಮೃತ (೨೦೦೪)(ಮಹಲಿಂಗರಂಗನ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ ಕಾವ್ಯ)
 ನ್ಯಾಮತಿ ಪಂಡಿತ ಪ್ರಭಣ್ಣನವರ ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು (೨೦೧೧)(ಜಂಟಿ ಸಂಪಾದನೆ)
ಅನುವಾದ: ಗಾಲಿಬ್: ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಯುಗಾಂತ (೨೦೧೧)
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ: ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ (೧೯೯೪)(ನವಸಾಕ್ಷರ ಮಾಲಿಕೆ)

ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
 ಮಹಲಿಂಗರಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ಶಿವಾನಂದ ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಲೇಖಕರು
ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ

ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿ ()  () ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರ. ಇದು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಗುರು ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ಅವರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳ.

ಇಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Tours & Travels 
Puttaparthi
Information about Puttaparthi
Popular Places To Visit in Puttaparthi with Photos
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಪಥ್ಯಾಹಾರ

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಪಥ್ಯ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಪಥ್ಯಾಹಾರ  (ಅಥವಾ ಡಯೆಟಿಕ್ ಫುಡ್ ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ದೇಹದ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಆಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಾದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ದೇಹದ ಭಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ದೇಹದ ಸ್ನಾಯು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ ದೇಹವರ್ಧನೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಭಾಷೆ
ಪಥ್ಯ (diet)  ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಇತರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪದಸಮುಚ್ಛಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಟ್  (ಅಥವಾ lite ), ಲೀನ್ (lean) , ನೊ ಕ್ಯಾಲೊರಿ , ಲೋ ಕ್ಯಾಲೊರಿ , ಲೋ ಫ್ಯಾಟ್ , ನೊ ಫ್ಯಾಟ್ , ಫ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೀ , ನೊ ಶುಗರ್ , ಶುಗರ್ ಫ್ರೀ , ಮತ್ತು ಝೀರೊ ಕ್ಯಾಲೊರಿ  ಎಂಬುವವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ೦}ಲೋ ಫ್ಯಾಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವು ಒಂದು ಬಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ೩ ಗ್ರಾಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೀ  ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಹಾಕುವುದಾದರೆ ಒಂದು ಬಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೦.೫ ಗ್ರಾಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಿಲ್ಲ.

ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಪಥ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು  ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಲೊರಿಯಿರುವ ಆಹಾರ ಘಟಕಾಂಶದ ಬದಲು ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾದ ಕನಿಷ್ಟ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಬದಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಹಾರದ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಪರ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸುವಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಥ್ಯದ ಪಾನಿಯವಾದ ಕೊಕಾ-ಕೊಲಾದಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸಿದಂತೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಥ್ಯ ಕೋಕ್). ಕೆಲವು ಲಘು ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಕರಿಯುವ ಬದಲು ಬೇಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಟ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕಾಳಿನ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಫೈಬರ್ ಇದ್ದು, ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಷ್ಟವಿರುವ ಹಿಟ್ಟಿನ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಫೈಬರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟದ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಅದು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲರಿ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಇತರೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೊರಿ-ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ ಆಹಾರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಬದಲಾಗಿ ನಿರೋಧಕ ಪಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಡಯೆಟರಿ ಫೈಬರ್ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲರಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು.

ವಿವಾದ
ಶರ್ಕರ ಪದಾರ್ಥದ ಬದಲು  ಕನಿಷ್ಟ-ಕ್ಯಾಲೊರಿಯುಳ್ಳ ಪರ್ಯಾಯ ಆಹಾರವಿರುವ ಪಥ್ಯಾಹಾರಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಇರುವ ವಿವಾದವೆಂದರೆ ಶರ್ಕರ ಪದಾರ್ಥದ ಬದಲು ಬಳಸುವ ಶರ್ಕರ ಪರ್ಯಾಯವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು. ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ (ಈಗ ಅದು ಉಳಿದಿಲ್ಲ), ಕ್ಯಾಲೋರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಸಂಭವನೀಯ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದುದ್ದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ.

ಅನೇಕ ಕನಿಷ್ಟ-ಮೇದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೇದಸ್ಸು-ಮುಕ್ತ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇದಸ್ಸಿನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು, ಹಿಟ್ಟನ್ನು, ಅಥವಾ ಇತರೆ ಪೂರ್ಣ-ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊರಿಯ ಕಡಿತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀರ್ಣವಾಗಬಲ್ಲ ಸಕ್ಕರೆಯು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಯಾವುದೇ ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್ ಸಹಾ) ಮೇದಸ್ಸಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌
ಪಥ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದು‌
ಕ್ಯಾಲೊರಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪಥ್ಯ
ಕನಿಷ್ಟ-ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಇರುವ ಪಥ್ಯ
ಕನಿಷ್ಟ ಜಿಐ ಪಥ್ಯ
ಒಲೆಸ್ಟ್ರಾ
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಭಾರ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಉಪಾಯಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌

ಪೋಷಣೆ
ರೇಂಜರ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್

ರೇಂಜರ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‍ನ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗ ವಹಿಸುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ, ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನೆಲ ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ರಲ್ಲಿ ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಆಗಿದೆ. 1872 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಹತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು 2011-12 ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.
2012 ರಲ್ಲಿ, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಪಿಎಲ್ಸಿ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಒಪ್ಪಂದದ ತನ್ನ ಸಾಲಗಾರರು ತಲುಪಿತು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ದಿವಾಳಿಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಂಜರ್ಸ್ FC ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ನ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ 2012-13 ಆರಂಭಿಸಲು ರೇಂಜರ್ಸ್ ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಇದು ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಗೆ, ಒಂದು ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.
ದೇಶೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ರಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 55 ಬಾರಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ 33 ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲೀಗ್ ಕಪ್ 27 ಬಾರಿ ಗೆದ್ದು, ಮತ್ತು ಅದೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ತ್ರಿವಳಿ ಸಾಧಿಸುವ, ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಬ್ ಹೆಚ್ಚು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಟ್ರಿಬಲ್ಸ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಏಳು ಬಾರಿ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಒಂದು ಯುಇಎಫ್ಎ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕ್ಲಬ್. ಅವರು 1961 ಮತ್ತು 1967 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ನಂತರ 1972 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಯುರೋಪ್ ಲ್ಲಿ ಫಿನಿಷ್ ಮೂರನೇ ರನ್ನರ್ 2008 UEFA ಕಪ್ ಬಂದಿತು.
ರೇಂಜರ್ಸ್ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 19 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ತಿಳಿದಿರುವ ಹಳೆ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಲಬ್.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳು
ರೇಂಜರ್ಸ್ ನಾಲ್ಕು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು - ಸಹೋದರರು ಮೋಸಸ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಮ್ಯಾಕ್ನೀಲ್, ಪೀಟರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ McBeath - 1872 ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆ ವರ್ಷದ ಮೇ ರಲ್ಲಿ ರೇಂಜರ್ಸ್ 'ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ Callander 0-0 ಸ್ನೇಹಿ ಡ್ರಾ ಆಗಿತ್ತು. 1873 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ನಡೆಯಿತು. 1876 ​​ಮೂಲಕ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಮೋಸೆಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ನೀಲ್ ವೇಲ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. 1877 ರಲ್ಲಿ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ ತಲುಪಿತು; ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ನಂತರ ರಿಪ್ಲೇ ಅಪ್ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಕಪ್ ಲೆವೆನ್ ಕಣಿವೆಯು ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ರೇಂಜರ್ಸ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು 'ಚಾರಿಟಿ ಕಪ್ ಲೆವೆನ್ 2-1, ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಪ್ ವೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ಓಲ್ಡ್ ಫರ್ಮ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, 1888 ರ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ರೇಂಜರ್ಸ್ ಹೈಬರ್ನಿಯನ್ ನಿಂದ ಅತಿಥಿ ಆಟಗಾರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ನೇಹ 5-2 ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.
1890-91 ಋತುವಿನ ನಂತರ ಮೊದಲ ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆಡುವ ಮೂಲಕ, ಹತ್ತು ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರು ಒಂದಾಗಿದೆ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್, ಮತ್ತು ರೇಂಜರ್ಸ್ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಕಂಡಿತು. 16 ಆಗಸ್ಟ್ 1890 ರಂದು ಕ್ಲಬ್ ನ ಮೊದಲ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲೋಥಿಯನ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧ 5-2 ಗೆಲುವು. ಡಂಬರ್ಟನ್ ಸಮಾನವಾದ ಟಾಪ್ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, Cathkin ಪಾರ್ಕ್ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ 2-2 ಮುಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದ ಏಕೈಕ ಬಾರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ರೇಂಜರ್ಸ್ 'ಮೊದಲ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ ಗೆಲುವು ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ 3-1 ವಿಜಯದ ನಂತರ 1894 ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎರಡು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.

ಕ್ರೀಡೆ
ಫುಟ್‌ಬಾಲ್
ಡಿ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ

ಡಿ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು (ಜನನ: ೧೯೦೪; ಮರಣ: ೧೯೭೩) ಕೊಡಗಿನ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು. ಕೊಡಗಿನವರಾದ ಇವರು ಕೊಡಗನ್ನು ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಯೂ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥ ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಕೊಡಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನನಿಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿರುವ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರಪೇಟೆ(ವಿರಾಜಪೇಟೆ)ಯ ಬಳಿಯ ಮಗ್ಗುಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೂರ್ನಾಡು, ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಗಿಸಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರಕಾರೀ ಕಾಲೆಜಿನಿಂದ ಬಿ ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ತದನಂತರ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೆಜಿನಿಂದ ಬಿ ಟಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಮ್ ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ವ್ಯಾಸಂಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಉದ್ಯೋಗ
ಬಿ ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾದರು. ಅವರು ಕೊಡಗಿನ ಬಹುತೇಕ ಸರಕಾರೀ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದು ಅತಿ ದಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಶಿಸ್ತಿನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೆಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಕೃತಿರಚನೆ
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ತಮ್ಮ ಮನದಾಸೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಗಿನ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರಿಂದ ಮೌಕಿಕವಾಗಿಯೂ ಅವರ ಬಳಿಯಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಾಗಾರ, ಕೊಲ್ಕತ್ತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರದ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಕಚೇರಿ, ಮಡಿಕೇರಿಯ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಶನರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಗು ರಾಜರ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶರ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಮೊದಲಾದ ಆಕರಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಷಯಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಹೀಗೆ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆಧಾರಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ- ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಬಿ ಎಸ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನವರು ಮುಖ್ಯರಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ರಚಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಂತೆಯೇ ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸವು ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾನುವಾರದ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೧ರಿಂದ  ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೯೭೧ರವರೆಗೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.

ತದನಂತರ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರೂ ಕೊಡಗಿನ ಅಂದಿನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಕೆ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ದೈನಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಗ್ರಂಥರೂಪಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ರೀತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ಅಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಶಂಕರರ ಆದೇಶದಂತೆ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.

ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ೧೯೭೩ರ ನವೆಂಬರ್  ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ದೈವಾಧೀನರಾದರು.

ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
ವೀರರಾಜ ವಿಜಯ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ಸುಂದರನಾಡು ಕೊಡಗು ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ಕೊಡಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಧಾರ
ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಶ್ರೀ ಡಿ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೭೪.

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ಲೇಖಕರು
೧೯೦೪ ಜನನ
೧೯೭೩ ನಿಧನ
ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್

ಮಾರ್ಟಿನ್, ಲೂಥರ್  1483-1546. ಜರ್ಮನಿಯ ಧರ್ಮಪ್ರವರ್ತಕ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಕರಣ ಪಿತಾಮಹ.

ಬದುಕು 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಐಸೆಲ್‍ಬೆನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಸಾಕ್ವನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಾನ್ಸ್‍ಫೀಲ್ಸ್ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ತಂದೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮ್ಯಾಗ್ಡಬರ್ಗ್ ಐಸನಾಕ್ ಮತ್ತು ಏರ್‍ಫರ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು 8 ವರ್ಷದವನಾದಾಗ ಏರಫಟ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಗಸ್ಟಿನ್ನರ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮಠ ಸೇರಿದ. ಈತ 1507ರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಹೊಂದಿ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷವೇ ವಿಟನ್‍ಬರ್ಗ್ ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾಶಾಲೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. 1511ರಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ಟಿನರ ಹನ್ನೊಂದು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮಠಗಳ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾದ. 1525ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ ವೋನ್‍ಬೇರಾ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ.

ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ 
ಲೂಥರ್ ಬೋಧನೆ ಕೆಥೋಲಿಕರ ಬೋಧನೆಯಂಥಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಜನರ ಅಮಿತ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿ ದಿನನಿತ್ಯ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾದ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರುತ್ಸಾಹ ಕೋರಿದ. ಕೆಲವು ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಅವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ. ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದಲೇ ನೀತಿವಂತನೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುವನೇ ವಿನಾ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೋಧಿಸತೊಡಗಿದ. ಇದೇ ಸುವಾರ್ತೆಯ ತಿರುಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಗಸ್ಟಿನ್ನರ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಕಂಡುಬಂದು ಅವನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಸಾಧಿಸಿ ತನ್ನ ಬೋದನೆಯ ಮೂಲಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ದೇವರಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಚಕರು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ. ಇದೇವೇಳೆಗೆ ಟಿಡ್‍ಸಲ್ ಎಂಬ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಹತ್ತನೆಯ ಲಿಯೋ ಎಂಬ ಪೋಪನಿಂದ ಇನ್‍ಡಲ್‍ಜನ್ಸ್‍ಸ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ರೋಮ್ ನಗರದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಹಣವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ 95 ನಿಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದು ವಿಟನ್‍ಬರ್ಗನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕದಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಸಿದ. ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಜನರ ಆದರಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಪಾಷಂಡ ಬೋಧನೆ ಹರಡಿಸುವ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ರೋಮ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಪೋಪನ ಅಗ್ರಹದಿಂದ ಸ್ಯಾಕ್ಸ್‍ನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಮೂರನೆಯ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ಕನ ಆಶ್ರಯ ಸೇರಿದ. 1520ರಲ್ಲಿ ಲೂಥರ್ ತನ್ನ ಮೂಲಸಭೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ. ಅನಂತರ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಭೆಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ. ಬೈಬಲಿನ ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‍ನಿಂದ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ. ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ. ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ.

ಜರ್ಮನಿ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಎ

ಎ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎಂಟನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರ. ಸಂಸ್ಕøತದಲ್ಲಿ ಹ್ರಸ್ವ ಎಕಾರವಿಲ್ಲವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರದ ರೂಪ ದೊರೆಯದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಎ ಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲು ಏ ಕಾರವನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಸಂಸ್ಕøತ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆಗಿರಬಹುದು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹ್ರಸ್ವವಾಗಿಯೊ ದೀರ್ಘವಾಗಿಯೊ ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಾಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಲಿಪಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಹ್ರಸ್ವ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ರೂಪಗಳಿಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಯಾವಾಗ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕ್ರಿ.ಶ.15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಎ ವರ್ಣದ ರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪೂರ್ವ ಅಗೋಲ ಅರ್ಧ ಸಂವೃತ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ,  ೡ. ಎ, ಒ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
{| class="wikitable"
|-
! ಹೃಸ್ವಸ್ವರ !! ದೀರ್ಘಸ್ವರ 
|-
| ಅ || ಆ 
|-
| ಇ || ಈ 
|-
| ಉ || ಊ
|-
| ಎ || ಏ 
|-
| ಒ || ಓ
|-

'ಎ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಎ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಎಮ್ಮೆ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಎಲ್ಲಪ್ಪ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಎಲೆ

ಎ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಎಂಟು, ಎಂಬತ್ತು, ಎಪ್ಪತ್ತು

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಆ

ಆ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.  ಇದು ಕನ್ನಡದ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುತಿಸಬಹುದಾದ ದೀರ್ಘಸ್ವರ.  ಎರಡು ಅ ಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಆ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಎಂದರೆ ಅ+ಅ=ಆ ಇದನ್ನು ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಅ ಮತ್ತು ಆ ಈ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನಾಮಿಸ್ವರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ಷರವಾದ ಆಕಾರ ಕ್ರಿ,ಪೂ. ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳದೆ, ಆಕಾರಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರೇಖೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೂಪವೇ ಶಾತವಾಹನ, ಕದಂಬ, ಗಂಗ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಈ ಕಾಲದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಸೂಚಕ ರೇಖೆ ಡೊಂಕಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಂಡಿಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಂಡಿ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೂಪವೇ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಈಗಿನ ಆಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಈ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ಷರ ವಿವೃತ ಮಧ್ಯ ಅಗೋಲ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ, ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ. 
ಌ = ಲುೃ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಉಚ್ಚಾರ
ೡ = ಲೂೃ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಉಚ್ಚಾರ

ದೀರ್ಘಸ್ವರ 
ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಆ, ಈ, ಊ, ೠ, ೡ.  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಆ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಎರಡಕ್ಷರದ ಪದಗಳು :
ಆಟ
ಆಡು
ಆನೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ಮೂರಕ್ಷರದ ಪದಗಳು :
ಆಕಳು

ಆ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಆರು  
ಆರುನೂರು
ಆರು ಸಾವಿರ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಚುಟುಕು
ಇ

'ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.
ಇ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೂರನೆಯ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.  ಇ ಕನ್ನಡದ ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರ.  ನಾಮಿಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಇ ಮತ್ತು ಈ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಸವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಇ ಅಕ್ಷರದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆ. 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪೂರ್ವ-ಸಂವೃತ ಅಗೋಳ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೂರನೆಯ ಅಕ್ಷರವಾದ ಇ ಕಾರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರದ ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ಎರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗದಿದ್ದರೂ ಬಿಂದುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾದುವು. ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಂದು ಮಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಖಂಡ ವೃತ್ತಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಖಂಡ ವೃತ್ತಗಳು ಅಗಲವಾದವು. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಭಾಗದ ಖಂಡವೃತ್ತ ಕೆಳಗಿನವರೆಗೂ ಹರಿದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ರೂಪವೇ ಬಂತು. ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಾಗೆಯೆ ಮುಂದುವರಿದುವು. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳೂ ಬಲಭಾಗದ ಖಂಡವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಕೆಳಭಾಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದುವು. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಆಕಾರ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿತು. ಬಲಭಾಗದ ಕೊಂಡಿಯತುದಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಾಗಿತು. ಅನಂತರ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇದೇ ರೂಪ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪೂರ್ವ-ಸಂವೃತ ಅಗೋಳ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ,  ಲುೃ. ಎ, ಒ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆ ವಿಧಾನ

ಇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಇಲಿ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂ
ಬಂಧಿ ಪದ :

ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ :

ಇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಇಪ್ಪತ್ತು.  ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೦ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಈ

ಈ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಒಂದು ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಕ್ಷರ.  ಈ ಅಕ್ಷರವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಮಾ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಬಳಕೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀರೂಪ ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ. ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಇದರ ರೂಪ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಡುವಿದ್ದ ನೀಳಗೆರೆ ವೃತ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ರ್ವದ ಬಿಂದುಗಳು ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡು ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಾದುವು. ಇದೇ ರೂಪ ಸೇವಣ ಮತ್ತು ಕಳಚೂರಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ವೃತ್ತದ ತಲೆಕಟ್ಟು ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡಗರೆ ವೃತ್ತದ ನಟ್ಟ ನಡುವೆ ಹಾಯುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪ ಬಂದಿತಾದರೂ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡಗೆರೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಂಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪಬಂತು.

ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವರಣೆ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪೂರ್ವ-ಸಂವೃತ ಅಗೋಳ ದೀರ್ಘಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಆ, ಈ, ಊ, ೠ, ೡ.  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಈ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : 
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಈರಮ್ಮ, ಈಶ್ವರ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಈಚಲು ಮರ, ಈರುಳ್ಳಿ

ಈ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಈರೇಳು

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಉ

ಉ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಐದನೇ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.  ಉ ಕನ್ನಡದ ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರ.  ನಾಮಿಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಉ ಮತ್ತು ಊ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಸವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಉ ಅಕ್ಷರದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಇದು ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಐದನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿನ ಇದರ ರೂಪ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಎರಡು ನೇರಗೆರೆಗಳು ಸುಮಾರು 120 ಡಿಗ್ರಿ  ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ರೂಪ ಸು. 300 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಗಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಭಾಗ ಅಗಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರ.ಶ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೆಳಭಾಗ ಎರಡು ಕೊಂಡಿಗಳಂತೆ ಆಗಿ, ಅದೇ ರೂಪ ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರ.ಶ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳುಂಟಾಗಿ ಪ್ರ.ಶ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಈಗಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೇಲಿರುವ ತಲೆಕಟ್ಟಿನ ಮಾದರಿಯ ರೇಖೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅದು ಮಾಯವಾಗಿ, ಈಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವರ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪಶ್ಚ ಸಂವೃತ ಗೋಲ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ,  ಌ. ಎ, ಒ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆ ವಿಧಾನ

ಉ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಉರಗಪಕ್ಷಿ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಉದಯ ಶಂಕರ್
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ :ಅರಿಸಿನ

ಉಲ್ಲೇಖ 

 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಊ

ಊ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಆರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಸ್ವರ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದು ಬಹು ವಿರಳ. ಆದುದರಿಂದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ವ್ಯಂಜನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಎರಡು ಸಣ್ಣರೇಖೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಂಜನದ ಕೆಳಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಇದು ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ರೂಢಿಸಿತು.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪಶ್ಚಸಂವೃತ ಗೋಲ ದೀರ್ಘಸ್ವರಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ದೀರ್ಘಸ್ವರ 
ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಆ, ಈ, ಊ, ೠ, ೡ.  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಊ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಊದಾ ಕಾಡು ಕೋಳಿ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಊರ್ಮಿಳಾ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಊಸರವಳ್ಳಿ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಋ

ಋ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಏಳನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಏಳನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ಇದರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯ ಸ್ವರೂಪ ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಬಳಕೆ ಬಹು ಕಡಿಮೆ. ಋಷಿ, ಋಣ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಬ್ದಗಳು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಉಪಯೋಗ.  ಅಲ್ಲೂ ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳಾದ ರಿಸಿ, ರಿಣ ಮುಂತಾದುವು ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ವ್ಯಂಜನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂದಾಗ ಮಾತೃಕೆ, ಗೃಹ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಯೋಗ ಉಂಟು. ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎಂಟನೆಯ ಅಕ್ಷರವಾದ ಋಕಾರದ ಬಳಕೆಯಂತೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ, ಋ ಕಾರದ ರೂಪವೇ ಬಹಶಃ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಕದಂಬ ಕಾಲದ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಸ್ವರೂಪ, ಅದೇ ಕಾಲದ ಮ ಎನ್ನುವ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಅಕ್ಷರ ಭು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪ ಮುಂದುವರಿದು ಕ್ರಿ.ಶ. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬಹು ಸಮೀಪವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವರ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಏಳು ಎಂಟನೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ಹ್ರಸ್ವ ದೀರ್ಘ ಋ,Iೂ,  ವ್ಯಂಜನ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ ಸ್ವರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮೃದು ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  : ಅ, ಇ, ಉ, ಋ,  ಲುೃ. ಎ, ಒ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಋ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಋ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಋ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಋಷಭ 
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಋಷ್ಯಶೃಂಗ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ :

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ೠ

ೠ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎಂಟನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ೠ ಸ್ವರವನ್ನು ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಿಂದ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿತು.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಏ

ಏ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು  ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಒಂದು ತ್ರಿಕೋಣದಂತೆ ಇದ್ದು ಪ್ರ.ಶ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತ್ರಿಕೋಣದ ಮೂಲೆಗಳು ದುಂಡಗಾದುವು. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಒಳಭಾಗ ವೃತ್ತಾಕಾರದಂತಾಗಿ ಚೌಕತಲೆಯ ತಲೆಕಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರ.ಶ. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳುಂಟಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಈಗಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿದು ಈಗಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಎಕಾರ ಏಕಾರಗಳ ಚಾಕ್ಷುಷರೂಪ ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಪೂರ್ವ ಅಗೋಲ ಅರ್ಧ ಸಂವೃತ ದೀರ್ಘಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಂಜನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಎ ವರ್ಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೂಪಾದಿ ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ- ಎ).

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ದೀರ್ಘಸ್ವರ 
ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಆ, ಈ, ಊ, ಋೂ, ಌ, ಏ, ಓ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಏ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಏಡಿ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಏಲಕ್ಕಿ

ಏ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಏಳು

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಐ

ಐ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹತ್ತನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.  ಐ ಕನ್ನಡದ  ಸ್ವರಾಕ್ಷ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಂಧ್ಯಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.   ಅ+ಏ=ಐ, ಅ+ಐ=ಐ ಹೀಗೆ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳು ಸಂಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಧ್ಯಕ್ಷರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಕ್ಷರ. ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೊರಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ವ್ಯಂಜನಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನದ ಬಲಗಡೆ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಗೆರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಎರಡೂ ರೇಖೆಗಳು ಕೊಂಡಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ, ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಕ್ರಮ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಯಿದು ಎಂದೂ ಐವತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಯವತ್ತು ಎಂದೂ ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ವೈವಿಧ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರ.

ಐ ಅಕ್ಷರ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಇತಿಹಾಸ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಅಕ್ಷರ ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ.

ಸಂಧಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಐ ಕಾರ 
ಅ’ಕಾರಗಳಿಗೆ ‘ಏ ಐ’ಕಾರಗಳು ಪರವಾದರೆ ಅವೆರಡರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಐ’ಕಾರವೂ, ‘ಓ ಔ’ಕಾರಗಳು ಪರವಾದರೆ ಅವೆಡರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಔ’ಕಾರವೂ ಆದೇಶಗಳಾಗಿ ಬಂದರೆ ‘ವೃದ್ಧಿಸಂಧಿ’ ಯೆಂದು ಕರೆಯುವರು.   ಪೂರ್ವಪದ+ಉತ್ತರಪದ = ವೃದ್ಧಿಸಂಧಿ ಪದ.  (ಅ+ಏ=ಐ, ಅ+ಐ=ಐ; ಅ+ಓ=ಔ; ಆ+ಔ=ಔ)
 ಏಕೈಕ=ಏಕ+ಏಕ=ಏಕ್+ಐಕ  – ಅ+ಏ=ಐ – ‘ಅ’ಕಾರಕ್ಕೆ ‘ಏ’ಕಾರ ಪರವಾಗಿ ‘ಐ’ಕಾರಾದೇಶ.
 ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯ=ಅಷ್ಟ+ಐಶ್ವರ್ಯ=ಅಷ್ಟ್+ಐಶ್ವರ್ಯ – ಅ+ಐ=ಐ – ‘ಅ’ಕಾರಕ್ಕೆ ‘ಐ’ಕಾರ ಪರವಾಗಿ ‘ಐ’ಕಾರಾದೇಶ.
 ಲೋಕೈಕವೀರ=ಲೋಕ+ಏಕವೀರ, ಜನೈಕ್ಯ=ಜನ+ಐಕ್ಯ, ವಿದ್ಯೈಶ್ವರ್ಯ=ವಿದ್ಯಾ+ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ‘ಅ’ ಅಥವಾ ‘ಆ’ ಸ್ವರಗಳಿವೆ.  ಉತ್ತರಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಏ’, ‘ಐ’, ‘ಔ’ಕಾರಗಳು ಪರವಾಗಿವೆ.  ‘ಏ’ ಅಥವಾ ‘ಐ’ ಪರವಾದಾಗ ಒಂದು ‘ಐ’ಕಾರವೂ ಆದೇಶಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಐ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರದ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆ ವಿಧಾನ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಒ

ಒ ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.   ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.   ಇ ಕನ್ನಡದ ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರ.  ನಾಮಿಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಇ ಮತ್ತು ಈ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.  ಹಾಗಾಗಿ ಸವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒ ಅಕ್ಷರದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯದು. ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರಾಕ್ಷರ. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಒಂದು ಲಂಬರೇಖೆಯ ಮೇಲ್ತುದಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳತುದಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡರೇಖೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದರ ಮೂಲೆಗಳು ಗುಂಡಗಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ದೊರಕುವುದು ಕಷ್ಟವಾದುದರಿಂದ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಇದರ ರೂಪ ಹೇಗಿದ್ದಿತೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗಿರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬಹುಸಮೀಪವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪ ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದು ಅಕ್ಷರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಈ ಅಕ್ಷರದ ಹ್ರಸ್ವ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ರೂಪಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ದೀರ್ಘವನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಕನ್ನಡ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಹ್ರಸ್ವ ದೀರ್ಘಗಳ ರೂಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ. ಲಿಪಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಪಶ್ಚ ಅರ್ಧಸಂವೃತ ಗೋಲ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ಹೃಸ್ವಸ್ವರ 
ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ,  ಌ, ಎ, ಒ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಒ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಉಚ್ಛರಿಸುವ ಕ್ರಮ

ಒ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಒಂಟೆ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಒಬೇರಾಯ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಒಲ್ಲೆ ಸೊಪ್ಪು,

ಒ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಒಂದು, ಒಂಬತ್ತು, ಒಬ್ಬ, ಒರ್ಮೆ,

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಓ

ಓ ಇದು  ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೆಯದು, ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಕ್ಷರ, ಲಿಪಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒ  ಮತ್ತು ಓಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ.  ಬಹುಶಃ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಾಂತರ ಬೆಳೆದುಬಂದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಖಚಿತವಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಪ್ರ.ಶ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಹ್ರಸ್ವ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪಗಳಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಡಬಲ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ಗೀಟುಗಳಿದ್ದುವು. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಅಡ್ಡಗೀಟುಗಳು ಡೊಂಕಾದುವು. ಗಂಗರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲಭಾಗದ ರೇಖೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಾಗಿತು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಡದ ರೇಖೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೋಗಿ ಬಲಗಡೆಯ ರೇಖೆ ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಮದಕರಿನಾಯಕನ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೆ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಓತ್ವ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಗಳು ಈಗಿನಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿದುವು.

ದ್ವನಿಮಾ ವಿಧಾನ 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಪಶ್ಚ-ಅರ್ಧ-ಸಂವೃತ-ಗೋಲ-ದೀರ್ಘ-ಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ? 
 ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
 ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ, 
ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ೠ , ಌ, ೡ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

ದೀರ್ಘಸ್ವರ 
ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು  ೫ - ಆ, ಈ, ಊ, ಋೂ, ೡ, ಏ, ಓ -  ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓ ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ನಾವಿ ಸ್ವರಗಳು 
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಓ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ವಿಧಾನ

ಓ ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳು 
ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಓತಿ
ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಓಡ್ಯಪ್ಪ
ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದ : ಓಮ

ಓ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯಾವಚಿ ಪದಗಳು 
ಓರ್ವ = ಒಬ್ಬ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಔ

ಔ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ  ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ 14ಯದು. ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. ವ್ಯಂಜನಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೊರಕುವುದು ಅಪುರ್ವ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಪ್ರ.ಶ. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಈಗಿರುವಂತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ಪ್ರ.ಶ. 12ನೆಯ
ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿ ಯಿಂದ ವಿಕಾಸವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರ.ಶ. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈ ಅಕ್ಷರದ ರೂಪ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು ಬದಲಾವಣಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಶಾಸ್ರ್ರೀಯ ವಿವರ 
ಐ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಅಯ್ ಎಂಬ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಬರುವಂತೆ ಔಗೆ ಅವ್ ಎಂಬ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯೂ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಯುಕ್ತಸ್ವರ.

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಅಂ

ಅಂ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲನೇ ಯೋಗವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ಇದರ ನಂತರ ಬರುವ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಅಃ

ಅಃ ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎರಡನೇ ಯೋಗವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಸರ್ಗ ಎಂದು ಹೆಸರು.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಕ

ಕ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ-ವರ್ಗದ ಮೊದಲನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ,  ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಈ ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿನ  ಕ್ ಮತ್ತು ಅ ಸೇರಿ ಆಗಿದೆ. ಲಂಬರೇಖೆ ಮತ್ತು ಸಮತಲರೇಖೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಈ ಅಕ್ಷರದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರೂಪ ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲಂಬರೇಖೆ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮತಲರೇಖೆ ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕೋಣಾಕೃತಿಯ ತಲೆಕಟ್ಟು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೌಕ ತಲೆಯ ತಲೆಕಟ್ಟಿನ ಜೊತೆಗೆ ಲಂಬರೇಖೆ ಇನ್ನೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರ.ಶ. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಂಬರೇಖೆಯ ಕೆಳಭಾಗ ವೃತ್ತವಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ತಲೆಕಟ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರ. ಶ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರದ ಆಕಾರ ಗುಂಡಾಗಿ ಅದೇ ರೂಪ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿವರ 
ಕ ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು.

ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳು

ಕ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ

ಉಲ್ಲೇಖ 
3. http://www.ಕ.com/ 
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ
ಪ

ಪ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಪ-ವರ್ಗದ ಮೊದಲನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ.
ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ. ಉಭಯೋಷ್ಠ್ಯ ಅಘೋಪ ಸ್ಪರ್ಶ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಪಕಾರಕ್ಕೂ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ ಮುಂದೆ ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಕಾರದ ಹೊಕ್ಕಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲೆಕಟ್ಟು ನಿಕರವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗುತ್ತದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಲಿಪಿಗೆ ಇಂದಿನ ರೂಪ ಬರಹತ್ತಿ ಅದು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಚೂರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ವಿಜಯನಗರ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ತ

ತ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ  ತ-ವರ್ಗದ ಮೊದಲನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಅಕ್ಷರ ಕ್ರಿ. ಶ. ಎರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ದುಂಡಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಕದಂಬ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಭಾಗದ ರೇಖೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಡಗಡೆಗೆ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಈ ಬಾಗಿದ ರೇಖೆ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದವಾಗಿ ದುಂಡಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ರೂಪ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರದಂತ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟ

ಟ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಟ-ವರ್ಗದ ಮೊದಲನೇ ಅಕ್ಷರ, ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಈ ಅಕ್ಷರ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಮೂರ್ಧನ್ಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಹೊಕ್ಕಳು ಮೂಡಿದ್ದು ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಅದು ಖಚಿತವಾದದ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪ ಸಿದ್ದಿಸತೊಡಗಿದ್ದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದೆ. ಮೈಸೂರರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪ ಖಚಿತವಾಯಿತು. 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಚ

ಚ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಚ-ವರ್ಗದ ಮೊದಲನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಇದಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪದ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಹೋಲಿಕೆ ಕಂಡುಬರುವುದು ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ರೂಪ ಇನ್ನೂ ಸ್ಫುಟವಾಗುವುದು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ. ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಎಡತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಡಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬ ಮತ್ತು ಭ ಕಾರಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇದರ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ಸೇರಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು.
ಇದೇ ರೂಪವೇ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿದು ಈಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ ಈ ಅಕ್ಷರ ತಾಲವ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅನುಘರ್ಷವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಖ

ಖ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ-ವರ್ಗದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ.   ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯಂತಿತ್ತು. ಅನಂತರದ ಶಾತವಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಬಿಂದುವಿನ ಬದಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಡ್ಡರೇಖೆ ಬಂದು ಸೇರಿತು. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಕೊಂಡಿ ಸಣ್ಣದಾದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೇಟಿಕಾಶಿರದ ತಲೆಕಟ್ಟು ಪ್ರಮುಖವಾಯಿತು. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಅಕ್ಷರ ಅಗಲವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪ ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅದೇ ರೂಪ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಅಕ್ಷರ ಇನ್ನೂ ದುಂಡಗಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತರದ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರ 
ಖ ಅಕ್ಷರವು ಕಂಠ್ಯ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳು 
ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರವನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಬಹುದು.
 ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ 
 ಮಹಾಪ್ರಾಣ
 ಅನುನಾಸಿಕ

ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಗಳು

ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಗಳು

ಅನುನಾಸಿಕ ಅಕ್ಷರಗಳು

ಖ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ

ಉಲ್ಲೇಕ 

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಛ

ಛ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಚ-ವರ್ಗದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಅಘೋಷ ತಾಲವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನುಳ್ಳುದ್ದು.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ಒಂದು ಲಂಬರೇಖೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ರೂಪವೇ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಅರ್ಧವೃತ್ತಗಳು ಸಣ್ಣ ಎರಡು ವೃತ್ತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇದೇ ರೂಪವೇ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಉದ್ದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಅಗಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವೃತ್ತಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಸ್ಫುಟಗೊಂಡು ಈಗಿರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಮೀಪವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪವೇ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ವಕಾರಕ್ಕೂ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಲು ಇದರ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳಿರಬೇಕು. ಅಂತೂ ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆ. 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಠ

ಠ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಟ-ವರ್ಗದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ, ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಿಂದ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೊನ್ನೆಯಂತಿದ್ದ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ತಲೆಗಟ್ಟು ಬಂದುದು ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಆಗಲೇ ಹೊಟ್ಟೆಯ ನಡುವಣ ಚುಕ್ಕೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅದೇ ರೂಪ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಮೂಧ್ರ್ವನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
en:ಠ
ಥ

ಥ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ತ-ವರ್ಗದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಮಹಾಪ್ರಾಣ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದು ಒಂದು ವೃತ್ತವಾಗಿ ನಡುಬಿಂದುವಿನೊಡನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಯಾಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಗರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಯಾಕಾರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿದ ತಲೆಕಟ್ಟು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅಂದಿಗೆ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ರೂಪ ಸಿದ್ಧಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ರೂಪ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ. 

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಫ

ಫ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಪ-ವರ್ಗದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 

ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಪಕಾರದಂತೆಯೆ ಇರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಮಹಾಪ್ರಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇದರ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಳಿಯಂತಿರುವ ಕೊಂಡಿಯಿದೆ. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಐದಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಂಡಿಯ ಬದಲು ಒಂದು ರೇಖೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಈ ರೇಖೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. 

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗ

ಗ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ-ವರ್ಗದ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ ಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಧ್ವನಿ.  ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 

ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಳಭಾಗದ ರೇಖೆಯಿಲ್ಲದಿರುವ ಸಮಭುಜ ತ್ರಿಕೋನದಂತೆ ಕಾಣುವ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಸ್ವರೂಪ ಶಾತವಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದುಂಡಗಾಗಿ ಹಿಡಿ ಮತ್ತು ನಾಲೆ ಇಲ್ಲದ ಘಂಟಾಕೃತಿಯನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ಕದಂಬರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪೇಟಿಕಾಶಿರದ ತಲೆಕಟ್ಟು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಈ ಅಕ್ಷರ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿದು ಈಗಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ ಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.   

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಜ

ಜ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಚ-ವರ್ಗದ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಈ ಅಕ್ಷರ ತಾಲವ್ಯ ಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅನುಘರ್ಷವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯ ಈ ಅಕ್ಷರರೂಪ ಸುಮಾರು ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಸಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಡ್ಡರೇಖೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಲಂಬರೇಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮೇಲಿನ ಅಡ್ಡರೇಖೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ರೇಖೆಗಳು ಉದ್ದವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರದ ಅಗಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿರುವ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಡ

ಡ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಟ-ವರ್ಗದ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಈ ಅಕ್ಷರ ಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶಮೂರ್ಧನ್ಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟದ ಮೆಟ್ಟಲಿನಂತಿದ್ದ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಬಾಗು ಬಂದದ್ದು ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಆ ಬಾಗಿಗೆ ಹೊಕ್ಕಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡುದು ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೆ ಮೂಡಿದ ತಲೆಕಟ್ಟು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪ ಬರಹತ್ತಿದ್ದು ವಿಜಯನಗರದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಈಗ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದ

ದ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ತ-ವರ್ಗದ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿರುವಂತೆ ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಅಕ್ಷರದ ಬಲಗಡೆಯ ಬಾಗು ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಡಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಾಗಿನಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ತಲಕಟ್ಟೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಏಳು ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ರೂಪ ಖಚಿತವಾಗುವುದು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬ

ಬ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಪ-ವರ್ಗದ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ , ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ .

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಆಕಾರ ಚೌಕನಾದ್ದು. ಇದೇ ರೂಪವೆ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಮೂಲೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಗುಂಡಗಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಖೆ ಕೊಂಡಿಯಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದ ಈ ಕೊಂಡಿ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಹವಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ವಿಕಾಸಹೊಂದಿ ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ರೇಖೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ತಳದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪವೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಘ

ಘ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ, ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ. ಇದು ಕಂಠ್ಯ ಘೋಷಸ್ಪರ್ಶ.

ರೂಪಾಂತರಗಳು
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಿಂದ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದವರೆಗಿನ ಬರೆಹಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಈ ಅಕ್ಷರದ ರೂಪ ಅದೆಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆಯೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾದ ಕೊಂಡಿಯೊಂದು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೇ ರೂಪ ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದುಬಂತು. ಆನಂತರ, ಇದೇ ರೂಪದ ಷ ಮತ್ತು ಹ ಕಾರಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇದರ ಹೊಕ್ಕಳನ್ನು ಸೀಳಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಖಚಿತಗೊಂಡ ಈ ರೂಪವೇ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.									

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಝ

ಝ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಚ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಮಹಾಪ್ರಾಣ, ಕ್ವಚಿತ್ತಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತಾದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಈಗಿನ ಅಕ್ಷರದ ಹೋಲಿಕೆ ಬರುವುದು ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲೆಕಟ್ಟು ಭದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳಿರುವುದನ್ನು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.  

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಢ

ಢ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಟ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಮತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ. 
ಈ ಅಕ್ಷರ ಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಮೂರ್ಧನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆನೆ ಸೊಂಡಿಲಂತಿದ್ದ ಈ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಳೂ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಲೆಕಟ್ಟೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ ಡ ದಿಂದ ಇದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಇದರ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳಿದ್ದು ವಿಜಯನಗರದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದ ರೂಪವೇ ಈಗ ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ. 
 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಧ

ಧ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ತ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಮಹಾಪ್ರಾಣ

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ಹೊರಭಾಗವನ್ನುಳ್ಳ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಅರ್ಧವೃತ್ತದಂತೆ ಇದ್ದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಅಕ್ಷರ ಸಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ನಯವಾದ ಮೂಲೆಗಳುಳ್ಳದ್ದಾಗಿ ಕದಂಬರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲೆಕಟ್ಟೂ ಹೊಕ್ಕಳೂ ಕಾಣುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲೆಕಟ್ಟು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರ ದ ದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇದರ ಹೊಕ್ಕಳನ್ನು ಸೀಳಿರುವುದು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಹೊಸಗನ್ನಡ ರೂಪ ಸಿದ್ದಿಸಿತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.  

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭ

ಭ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.ಭ ಘೋಷ-ಓಷ್ಠ್ಯ-ಸ್ಟರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಸಂಸ್ಕೃತದ ತ ಎನ್ನುವ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುವ ರೂಪವೇ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದು ಸುಮಾರಾಗಿ ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದ ತನಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬದಲಾವಣಿಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಅಕ್ಷರ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ತನಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳೂ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಮಹಾಪ್ರಾಣದ ಸಂಕೇತವಾದ ಹೊಕ್ಕಳು ಸೀಳಿಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಲೆಕಟ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಙ

ಙ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ-ವರ್ಗದ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಞ

ಞ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಚ-ವರ್ಗದ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಣ

ಣ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಟ-ವರ್ಗದ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ.

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ನ

ನ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ತ-ವರ್ಗದ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ, ಅನುನಾಸಿಕ.ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸರಳರೇಖೆ ಸುಮಾರು ಸಮಕೋನವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದೇ

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಈ ಅಕ್ಷರದ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ರೂಪ. ಸಾತವಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರಾಗಿ ಇದೇ ರೂಪವೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕದಂಬ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ರೇಖೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಈ ಅಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕøತದ `ತ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸ್ವರೂಪವೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಅಕ್ಷರ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಗಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದ ಪಾಶ್ರ್ವಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರವೇರ್ಪಟ್ಟು ಅಕ್ಷರ ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ಅದೇ ರೂಪ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. 

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮ

ಮ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಪ-ವರ್ಗದ ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ. ಓಷ್ಠ್ಯ ಅನುಸಾನಿಕ ಧ್ವನಿ

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಕನ್ನಡದ ನಾಲ್ಕು ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾತವಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿತು. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯಾಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಆಕಾರ ಕೆಳಗೆ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ಡೊಂಕಾದ ರೇಖೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡು ಕೆಳಗಿನ ಆಯಾಕಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ದುಂಡಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಈಗಿನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪ ಹೊಯ್ಸಳ, ಸೇವುಣ ಮತ್ತು ಕಳಚೂರಿ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯಾಕಾರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮೊಟಕಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ) ಒಂದು ಸಣ್ಣಕೊಂಡಿ ಸೇರಿ ಇದೇ ರೂಪ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 
ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯ

ಯ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲನೇ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನವಾಗಿದೆ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪವನ್ನು ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಉದ್ದವಾದ ರೇಖೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಈ ಅಕ್ಷರ ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅರ್ಧವೃತ್ತ ಅಗಲಗೊಂಡು ಖಂಡವೃತ್ತವಾಗುವ ಅಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೌಕತಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ಖಂಡವೃತ್ತದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳೂ ಒಳಕ್ಕೆ ಬಾಗಿ ಮೇಲಿನವರೆಗೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಂಡವೃತ್ತದ ಎಡಭಾಗ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ತುಂಬ ಅಗಲಗೊಂಡು ಕೊಂಡಿಯು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿ ಈಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೂಪವೇ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡು ಮುಂದೆಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರ ತಾಲವ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಮೂಲೀಯ ಅರ್ಧಸ್ವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ
ರ

ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರ, ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಎರಡನೇ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನವಾಗಿದೆ.  ರೇಫ. ವರ್ತ್ಸ್ಯ (ದಂತ್ಯ) ಕಂಪಿನ ಘೋಷ ಧ್ವನಿ.

ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಅಕ್ಷರ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಡೊಂಕಾದ ಗೆರೆಯನ್ನುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಾತವಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೌಕತಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಬಗ್ಗಿದ ರೇಖೆಯು ಮೇಲೆ ಬರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಲೆಕಟ್ಟು ಕಂಡುಬಂದು ಕೆಳಗಿನ ರೇಖೆಯ ತಲೆಕಟ್ಟಿನ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತೇವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೇಖೆಯು ತಲೆಕಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿ ಈಗಿನ 'ಈ' ಅಕ್ಷರದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದೆ ತಲೆ ಕಟ್ಟು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ