Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ವೃದ್ಧಿಮಾನ್ ಸಹಾ

ವೃದ್ಧಿಮಾನ್ ಸಹಾ (ಜನನ ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಸಹಾ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ XI ಪಂಜಾಬ್ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಕೂಡಾ.

೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಸಹಾ ಮನೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಹೊರಗೆ ಶತಕಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ವೃದ್ಧಿಮಾನ್ ಸಹಾ ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ.

ಸಹಾ ೨೦೧೦ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಟೆಸ್ಟ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದರು - ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ವಿಶೇಷ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಆಗಿ. ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ XI ನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಾಗ, ಫಸ್ಟ್-ಕ್ಲಾಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿ ೪೪.೪೮ ರ ನಡುವೆಯೂ ಅವರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಟೆಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಹಾರವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಎಂಎಸ್ ಧೋನಿ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು, ಅವರು ಸುಮಾರು ೪೦ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೫೦೦೦ ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳದ ಕೀಪರ್ ತಾನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಸಹ. ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಹಾ ೧೩ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಪ್ರವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ), ಅವರ ಒಟ್ಟು ೬೧೫ ರನ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ; ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ, ಚೇತೇಶ್ವರ ಪೂಜಾರ ಮತ್ತು ಅಜಿಂಕ್ಯ ರಹಾನೆ ಮಾತ್ರ ೧೩ ಟೆಸ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಹಾ ಆ ರನ್ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಏಳನೇ ಅಥವಾ ಎಂಟು.

ಈ ಗೃಹ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ಗಳಾದ ಕೋಹ್ಲಿ (೫) ಮತ್ತು ಪೂಜಾರಾ (೪) ಮಾತ್ರ ಸಹಾಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಹಾರ ಮೂರು ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಹಾ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು; ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಭಾರತ, ಪೆವಿಲಿಯನ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಬ್ಯಾಕ್ನ ಕ್ರೀಂನೊಂದಿಗೆ ೧೨೬-೫ರಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಸಹಾ ಅಶ್ವಿನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಭಾರತ ತಂಡವು ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಭಾರತವು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಗೆದ್ದಿತು. ೩೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಿಟ್ಟಿಗೆ ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿರುದ್ಧದ ಕೆಲವು ಅಸಾಧಾರಣ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ಗಳು ಮೆರ್ರಿ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಾಗ ಸಹಾರವರ ಎರಡನೇ ನೂರು ಪಂದ್ಯಗಳು ಬಂದವು; ಸಹಾರವರು ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ-ನೋಡುವ ೧೦೬ ಅನ್ನು ಮಾಡಿದರು - ಆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶತಕಗಳನ್ನಾಡಿದರು.

ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸಹಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ನೂರು ಪಂದ್ಯವು ಪಂದ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೪೫೧ ರನ್ ಗಳಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಆರು ವಿಕೆಟ್ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ೧೨೩ ರನ್ ಗಳಿಸಿತು. ಸಹಾ ಪೂಜಾರಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ; ಈ ಜೋಡಿ ೧೯೯ ರನ್ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಕೋರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸಹಾ, ಕೀಪರ್ ಸಹಾರವರು ೨೩ ಟೆಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವಿಕೇಟ್ ಕೀಪರ್ ಎಂದು ಆಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಫ್ರಾಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಹಿಂದಿನ ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿದೆ. ರನ್ಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಫರೋಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಓದಿದವರು), ಎಂಎಸ್ ಧೋನಿ ಮತ್ತು ನಯಾನ್ ಮೋಂಗಿಯಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಡೆದರು.

೧೯೮೪ ಜನನ
ರಾಜರಾಮ್

ಛತ್ರಪತಿ ರಾಜರಾಮ್ (ಜನನ: ೧೬೭೦: ೧೭೦೦ ಮರಣ) ಮರಾಠಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ವಂಶಸ್ಥರು. ಮೊಘಲ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಂದು-ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಚಿಹ್ನೆಯಾದ ಶಿವಜಿಯ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರ ರಾಜರಾಮ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ. ಅವರ ಸಣ್ಣ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಅವರ ಅದ್ಭುತ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಂತ್ ಮತ್ತು ಪಹುಲಾದ್ ನಿರಾಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಜನರಲ್ಗಳು, ಸಂತಾಜಿ ಘೋರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಧನಜಿ ಜಾಧವ್ರಿಂದ ಭೇಟಿಯಾದವು. ಔರಂಗಜೇಬ್ನ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಅವರು ರಾಜರಾದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮರಾಠರು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೦೦ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಸಂಭಜಿಯ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಶಿವಾಜಿಯ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ, ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜರಾಮ್ ಅನ್ನು ಛತ್ರಪತಿ (೧೬೮೦) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು; ಆದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಸಂಭಾಜಿಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಭಾಜಿಯ ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಲೆರೈಸ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು (ಫೆಬ್ರವರಿ ೯, ೧೬೮೯) ಸಿಂಹಾಸನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ರಾಯ್ಗಡ್ನಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಪಡೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದ ನಂತರ ಪನ್ಹಾಲಾಗೆ ಹೋದರು; ಮತ್ತು ಪನ್ಹಾಲಾದಿಂದ ಜಿಂಜಿ (೧೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೬೮೯). ಜಿಂಜಿಯ ಪತನದ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ (೧೬೯೭) ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಮೊಘಲ್ ಸೇನೆಯು ಮರಾಠ ಸೇನೆಯ ನಿರಂತರ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರಾಮ್ ನಿಧನರಾದರು (೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೦೦). ರಾಜರಾಮ್ ಮೂರು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಾರಾಮ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ತರಾಬಾಯ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಮುಘಲರೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಮಹಾರಾಜ ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್

ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ (ಪಂಜಾಬಿ: ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್) (೧೭೮೦-೧೮೩೯) ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶೇರ್-ಇ-ಪಂಜಾಬ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಟ್ ಸಿಖ್ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜೀತ್ ಅವರು ಇಂತಹ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬಲವಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಉಳಿದಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷರು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸುತ್ತಾಡದಂತೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೧೭೮೦ ರಲ್ಲಿ ಗುಜ್ರಾನ್ವಾಲಾ (ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಜಟ್ ಸಿಖ್ ಮಹಾರಾಜ ಮಹಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿಖ್ಖರು ಮತ್ತು ಆಫ್ಘನ್ನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅವರು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಲವಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದರು. ರಂಜಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಸುಕಾರ್ಕಿಯ ಮಿಸ್ಸಾಲ್ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಗುಜ್ರಾನ್ವಾಲಾದಲ್ಲಿದೆ. ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಿಡುಬು ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕು ಹೋಯಿತು. ತಂದೆ ಬಂದಾಗ ಕೇವಲ ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹೊರೆ ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಬಂತು. ೧೮೦೧ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨ ರಂದು, ರಣಜಿತ್ ಮಹಾರಾಜರ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಗುರು ನಾನಕ್ನ ವಂಶಸ್ಥರು ಅವನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಲಾಹೋರ್ ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ೧೮೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅಮೃತಸರ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದರು.
 ಜಾಟ್ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಅವರು ಆಫ್ಘನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿನ ಕಡೆಗೆ ಅವನನ್ನು ತಳ್ಳಿದರು. ಈಗ ಅವರು ಪೇಷಾವರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಶ್ತೂನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲದವರು ಪಶ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದು. ಅದರ ನಂತರ ಅವರು ಪೇಷಾವರ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಆನಂದಪುರ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ರಚನೆಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ - "ಸಿಖ್ ಖಲ್ಸಾ ಆರ್ಮಿ" ಸಹ ಅವರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಡಯೋಸೀಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸೈನ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್ನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಿಟೀಷರು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರದ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯವಾದ ಪಂಜಾಬ್ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಬಂದಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೆ.ಟಿ. ವೀಲರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಇಡೀ ಭಾರತವನ್ನು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಅವರು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು.
ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಡಯಾಸಿಸ್ ಜಾತ್ಯತೀತರಾಗಿದ್ದರು, ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರಿಂದ ಜಿಜಾಯಾವನ್ನು ಸಹ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಅವರು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರಾದರೂ ಯಾರನ್ನೂ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹರ್ಮಂದಿರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಮಾಡಿದರು, ಅಂದಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಜ್ರದ ಕೊಹಿನೂರ್ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನಿಧಿಯ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ೧೮೩೯ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಲಾಹೋರ್ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿದೆ. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಂಜಾಬ್ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಂಗ್ಲೋ-ಸಿಖ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ೧೮೪೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ ರಂದು, ಪಂಜಾಬ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಕೊಹಿನೂರ್ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಹುಜೂರ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜ

ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜವನ್ನು  ಆತ್ಮಾರಾಂ ಪಾಂಡುರಂಗರವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಈ ಸಮಾಜವು ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನಿಡುವ ಸಮಾಜವಗಿತ್ತು.ಮಾನವನ ಸೇವೆಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೇವೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ನೆಲೆಗಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಡೆಕ್ಕನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ, ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹ, ಸಹಭೋಜನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೊರ್ತ್ಸಾಹಿಸಿತು
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ, ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ ಪರ್ಧಾಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳು
ಸತ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕೆಂದರು. ಭಾರತದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಚಳುವಳಿಯ
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಾಥಾಲಯಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧವಾಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಎಂ.ಜಿ. ರಾನಡೆ
ಎಂ.ಜಿ. ರಾನಡೆಯವರು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಮಾಜವನ್ನು
ಸುಧಾರಿಸದೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದರು.
ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಏಕತೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ರಾನಡೆಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನಲ್ಲಿ
ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ 1884 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಸಾಹಿತ್ಯ 

  Suresh K. Sharma and Usha Sharma, Cultural and Religious Heritage of India, vol. VIII:   Cultural and Religious Reform Movements, New Delhi, Mittal, (2004)  .

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮುಂಬಯಿ
ಮಹಾನಂದಿನ್

ಮಹಾನಂದಿನ್ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಶಿಶುನಾಗ ರಾಜವಂಶದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು (ಆಧುನಿಕ ಪಟ್ನಾ, ಬಿಹಾರ್).

ಜೀವನ
ಪುರಾಣಗಳು ನಂದಿವರ್ಧನನನ್ನು ಒಂಭತ್ತನೇ ಶಿಶುನಾಗ ಅರಸನೆಂದು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಮಹಾನಂದಿನ್‍ನನ್ನು ಹತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಅರಸನೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಹಾನಂದಿನ್‍ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವನ ಹಾದರದ ಮಗ ಮಹಾಪದ್ಮ ನಂದನು ಕೊಂದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು
 
 

ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ರಾಜರು
1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಶಾಸನ

1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಶಾಸನ (1773 ರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾಯಿದೆಯು) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯ ಆಡಳಿತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಕಾಯಿದೆ.  ರಾರ್ಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ದ್ವಿಮುಖ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲನೆಯ ಗರ್ವನರ್ ಜನರಲ್ ಆದನು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪೆನಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಗೆ ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿಟ್ನ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು 1784 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲಭೂತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕಾನೂನು
ಇತಿಹಾಸ
ಹೆರೊಡೋಟಸ್

ಹೆರೊಡೋಟಸ್ (ಹೆರೊಡೋಟೋಸ್) (ಸಾ.ಶ.ಪು 484-424) 5 ನೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (ಆಧುನಿಕ-ದಿನ ಬೋಡ್ರಮ್, ಟರ್ಕಿ) ಹಾಲಿಕಾರ್ನಾಸ್ಸಸ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಐದನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. (ಸಿ. 484-ಸಿ. 425 ಕ್ರಿ.ಪೂ.),   ಇವರು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗಣನಿಯವಾದ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಎಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿದ ಹೆರೊಡೋಟಸ್ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾರ್ಸ್’(ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕದನಗಳ ಇತಿಹಾಸ) ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.ಅದು ಗ್ರಿಕರು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕದನಗಳ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ.ಇದು ಇತಿಹಾಸ ಅರಂಭಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.ಇವರು ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಿಸದವರು.ಇವರು ಥಕ್ಸೈಡೈಡ್ಸ್, ಸಾಕ್ರಟೀಸ್, ಮತ್ತು ಯೂರಿಪೈಡ್ಸ್ನ ಸಮಕಾಲೀನವರು.

ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರೋಸಸ್, ಸೈರಸ್, ಕ್ಯಾಂಬಿಸೆಸ್, ಸ್ಮೆರ್ಡಿಸ್, ಡೇರಿಯಸ್, ಮತ್ತು ಕ್ಸೆರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್, ಥರ್ಮೋಪೈಲೇ, ಆರ್ಟೆಮಿಸಿಯಮ್, ಸಲಾಮಿಸ್, ಪ್ಲಾಟೈ ಮತ್ತು ಮೈಕೇಲ್ನ ಯುದ್ಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಜನಾಂಗೀಯ, ಭೌಗೋಳಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕುಸಿತಗಳು ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ನ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಹೆರೊಡೋಟಸ್ನ ಪ್ರಕಾರ:- “ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಮಹಾನ್ ವೀರರ ಅಥವಾ ಮಹತ್ವಪುರ್ಣವಾದ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆಯೇ ಇತಿಹಾಸ”. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರೊಡೋಟಸ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ
ತಲೆಮಾರುಗಳು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವಪುರ್ಣ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಹೆರೊಡೋಟಸ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ತಿಳಿದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Herodotus on the Web
 Herodotus of Halicarnassus at Livius.org
 
 
 
 (translation by George Campbell Macaulay, 1852–1915)

 The History of Herodotus, at The Internet Classics Archive (translation by George Rawlinson).
 Parallel Greek and English text of the History of Herodotus at the Internet Sacred Text Archive
 Excerpts of Sélincourt's translation
 Herodotus Histories on Perseus
ಧನ ನಂದ

ಮಹಾಬೋಧಿವಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಧನ ನಂದನು ನಂದ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಮಹಾಪದ್ಮ ನಂದನ ಒಂಭತ್ತು ಜನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿನ ದುಷ್ಟತನ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮೂಲದ ಕೀಳುತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ನಂದನನ್ನು ಅವನ ಪ್ರಜೆಗಳು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ಹೇಳಿದ್ದನು.

ಧನ ನಂದನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾಪದ್ಮ ನಂದನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು. ಧನ ನಂದನ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಜನರು ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಳಗೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಸುಲಿಗೆಯು ಈ ಜನಪ್ರಿಯವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಧನನಂದನು ಪ್ರಾಚ್ಯ (ಪೂರ್ವದ ಜನರು) ಮತ್ತು ಕೆಳ ಗಂಗಾ ಬಯಲನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ರಾಜ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್‍ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಇವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಂತ್ರಿಗಳಿದ್ದರು - ಬಂದು, ಸುಬಂದು, ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ಶಕಟಾಲ. ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಶಕಟಾಲನು ಧನ ನಂದನ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡಿದನು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಆಗ ಅವನನ್ನು ಅವನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಕೈಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಕೊಟ್ಟು ನೆಲದಡಿಯ ಕತ್ತಲಕೋಣೆಗೆ ಹಾಕಿ ದಂಡಿಸಿದನು. ಆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿದುದರಿಂದ, ಶಕಟಾಲನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ತರು. ವಿದೇಶಿ ರಾಜರು ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂದನು ಶಕಟಾಲನ ನೆರವನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದನು ಆದರೆ ಶಕಟಾಲನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಧನ ನಂದನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನ ಸೇಡನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕಟಾಲನಿಗೆ ಚಾಣಕ್ಯನು ಸಿಕ್ಕನು.

ಕಲಿಂಗ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಂದ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಬಧಗಳು ಬಹಳ ಸ್ನೇಹಶೀಲವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಹಿಂದೆ ರಾಜಕುಮಾರ ಶೌರ್ಯನಂದನು ಕಲಿಂಗದ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ನೇಹಶೀಲವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈ ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಆ ಮದುವೆಯಂತೆ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು. ನಂದರು ಶೂದ್ರ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಕಲಿಂಗದ ಜನರು ನಂದರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅಸಂಸ್ಕೃತರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಧನ ನಂದನು ಕಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕುಮಾರ ಖರಸಾಲನ ಬಗ್ಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ತಿರಸ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದನು.

ಧನ ನಂದನ ಸೇನೆಯು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪದಾತಿದಳ, ಅಶ್ವದಳ, ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦,೦೦೦ ಪದಾತಿದಳ, ೨೦,೦೦೦ ಅಶ್ವದಳ, ೨,೦೦೦ ಯುದ್ಧರಥಗಳು ಮತ್ತು ೩,೦೦೦ ಯುದ್ಧಗಜಗಳಿದ್ದವು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ನಂದ ರಾಜವಂಶ
ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಟಾಯ್ನ್‌ಬಿ

ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಟಾಯ್ನ್ಬೀ ಸಿಎಚ್ (14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1889 - 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1975) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಗಿದ್ದರು, ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.1918-1950ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೋನ್ಬೀ ಅವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದವರು.ಅವರು 12 ಸಂಪುಟಗಳ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ (1934-1961) ಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಲೇಖನ, ಭಾಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ.ಟೌನ್ಬೀ 1940 ಮತ್ತು 1950 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು.

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇವನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ‘ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ’ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇವನು ಜಗತ್ತಿನ 26 ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಪ್ರಕಾರ – “ಇತಿಹಾಸವು ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಏಳು ಬೀಳಿನ ಕಥೆ”. ಟಾಯ್ನ್‍ಬಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ– ಇತಿಹಾಸವು ಮಾನವನ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾತ್ರವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟಾಯ್ನ್‍ಬಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಟಾಯ್ನ್ಬೀ 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1889ರಂದು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ತಂದೆ ಹ್ಯಾರಿ ವಾಲ್ಪಿ ಟೋನ್ಬೀ (1861-1941) ಚಾರಿಟಿ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸಾರಾ ಎಡಿತ್ ಮಾರ್ಷಲ್ (1859-1939); ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಜೋಸೆಲಿನ್ ಟೋನ್ಬೀ ಅವರು ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ನ ಬಾಲ್ಲಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳನ್ನು  1907-1911 ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಥೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅವನತಿ ಬಗ್ಗೆ  ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

ವೃತ್ತಿ 
*1912 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಲಿಯೊಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಸೆರಿದರು.

*1915 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಚೇರಿಯ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

1919 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪೀಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೀಕ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

*ಕಾಲೇಜ್ನ ಪ್ರೊಫೆಸೊರಿಯೇಟ್ನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿವಾದದ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಟಾಯ್ನ್ಬೀ ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊರೆಸ್ ಚೇರ್ಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 

*1921 ರಿಂದ 1922 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಗ್ರೆಕೊ-ಟರ್ಕಿಯ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 

*1925 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿನ ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 

 

 Toynbee bibliography

  large bibliography of secondary literature

 Site analysing passages in Toynbee's work

 Arnold Toynbee, The Challenge Hypothesis (1934)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು
ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ
ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆ

ಕದಪ್ಪ ಜಿಲ್ಲೆಯು ರಾಯಲಾಸೀಮಾದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲಾಸೀಮಾದ ೪  ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅದ್ಭುತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ೧೩ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಲಾಸೀಮಾ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕದಪ ನಗರವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ 

ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೫,೯೩೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೬,೧೫೪ ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಪೆನ್ನಾ, ಚಿತ್ರವತಿ, ಕುಂದೆರು, ಪಾಪಾಗ್ನಿ, ಸಾಗಿಲೆರು, ಬಹಡ ಮತ್ತು ಚೆಯೈರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು .

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೨,೮೮೪,೫೨೪ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ, ಹಿಂದೂಗಳು ೮೩.೭%, ಮುಸ್ಲಿಮರು ೧೪% ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ೨.೩%ರಷ್ಟಿದೆ ಇದು ಜಮೈಕಾ ಅಥವಾ ಯು.ಎಸ್. ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ದೇಶಕ್ಕೆ  ಸಮನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೩೨ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ ರಲ್ಲಿ). ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ ೧೮೮ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (೪೯೦ / ಚದರ ಮೈಲಿ). ೨೦೦೧-೨೦೧೧ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ೧೦.೮೭% ಆಗಿತ್ತು. ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ೯೮೪ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ೬೭.೮೮% ನಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

References 

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಭವಪ್ರಿಯ

ಭವಪ್ರಿಯ   (ಭವ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಎಂದು ಅರ್ಥ)  ರಾಗವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ) ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಗ.  ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಲ್ವತ್ತಮೂರನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮೀ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭವಾನಿ   ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು 8 ನೇ ಚಕ್ರ ವಸು ವಿನ  1 ನೇ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ನೆನಪಿನ ಹೆಸರು ವಸು-ಶ್ರೀ  . ನೆನಪಿನ ಪದಗುಚ್ಛವು ಸ ರ ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ  . ಇದರ  ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ) ಕೆಳಗಿನಂತೆ (ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ  ನೋಡಿ):.
 : ಸ  ರಿ1 ಗ2 ಮ2 ಪ ದ1 ನಿ1 ಸ
 : ಸ ನಿ1 ದ1 ಪ ಮ2 ಗ2 ಸ
( ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ದೈವತ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ  )

ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಇದು ಒಂದು  ಸಂಪೂರ್ಣ  ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಲ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 8 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ  ಹನುಮತೋಡಿಗೆ  ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಭವಪ್ರಿಯನು  ಅದರೊಂದಿಗೆ  ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ  ರಾಗವನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ.

ರಚನೆಗಳು
ಭವಪ್ರಿಯದಲ್ಲಿ  ರಚಿಸಲಾದ  ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿದ್ದು ಅವು:

ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ಶ್ರೀಕಾಂತ ನಿಯೆಡಾ 
ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ರಾಮ ವರ್ಮ ಅವರ ಮಾಮ್ ಅವಸ್ರೀತ 
ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ರವರ ಸೆಂಟಿರು ವೇಲಾನ್ 
ಪೆರಿಯಸಾಮಿ ಥೂರನ್ ರವರ ವೆನ್ನೈ  ತಿರುಡಿ
ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣರಿಂದ ಮಾಧವ ಮಮವಭವಾನಿಗೆ  ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಅವರ ಕನಿಕರಂಬುಟೊ''

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭವಪ್ರಿಯರಾಗದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಗೃಹಭೇದವನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ  ವಾಗಧೀಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ನಾಗನಂದಿನಿ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಆಕರಗಳು

ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು
ಚಿಲುವೂರು

ಚಿಲುವೂರು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ತೆನಾಲಿ ರೆವಿನ್ಯೂ ವಿಭಾಗದ ದುಗ್ಗಿರಾಲಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ, ಚಿಲುರುರು ೭,೯೫೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ೩,೯೪೮ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪,೦೦೪ ಮಹಿಳೆಯರು-೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೧೦೧೪ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ. ೭೭೪ ಮಕ್ಕಳು ವಯಸ್ಸಿನ ೦-೬ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೩೯೩ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ೩೮೧ ಮಂದಿ ಬಾಲಕಿಯರು-ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಕ್ಕೆ ೯೭೦ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೫,೦೫೫ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೊಂದಿಗೆ ೭೦.೪೨% ರಷ್ಟಿದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ೬೭.೪೧%.

ಸಾರಿಗೆ 
ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದ ವಿಜಯವಾಡಾ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವ ಹೌರಾ-ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ನವ ದೆಹಲಿ-ಚೆನ್ನೈ ಮಾರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಲೈನ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿಲುವೂರು ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

References
ಶುಭಪಂತುರಾಳಿ

ಶುಭಪಂತುವಾರಾಲಿ  (ಶುಭಚಂದ್ರನ ಎಂದು ಅರ್ಥ  ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಗ ಆಗಿದೆ.  ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಲ್ವತ್ತಮೂರನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಪಂತುರಾವಳಿ  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೋಡಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು 8 ನೇ ಚಕ್ರ ವಸು ವಿನ  1 ನೇ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ನೆನಪಿನ ಹೆಸರು ವಸು-ಗೊ  . ನೆನಪಿನ ಪದಗುಚ್ಛವು ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ  . ಇದರ [8]  ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ) ಕೆಳಗಿನಂತೆ (ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ  ನೋಡಿ):.
 : ಸ  ರಿ1 ಗ2 ಮ2 ಪ ದ1 ನಿ1 ಸ
 : ಸ ನಿ1 ದ1 ಪ ಮ2 ಗ2 ಸ

ಈ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ದೈವತ  ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ  ನಿಶಾಧ.  ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗ ವಾದುದರಿಂದ ಇದು ಒಂದು  ಸಂಪೂರ್ಣ  ರಾಗ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಲ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 9 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗವಾದ  ಧೇನುಕಗೆ  ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಜನ್ಯ  ರಾಗಗಳು 
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ  ರಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜನ್ಯ  ರಾಗ (ಪಡೆದ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ) ಗಳಿವೆ. ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳಿ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ.ನೋಡಿ

ರಚನೆಗಳು
ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ  ಹಾಡಲಾಗುವ  ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ  ರಾಗದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ಎನ್ನಾಲು ಒರಕೆ 
ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಂ  ಮತ್ತು ಪಸುಪತೀಶ್ವರಂ  ಮುತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ
ಕಲ್ಯಾಣಿ  ವರದರಾಜನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಪಹಿಮಾಮ್ ಪಯೋರಾಸಿ  ವರ್ಣಮ್
ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕರುಣಾನು ನಾನು ಕಾಪಾದುಮು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಗ್ಗುಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಹಬೇಧವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ  ಶುಭಪಂತುರಾಳಿ ರಾಗದ'  ಸ್ವರಗಳು ಚಾಲನಾಟ  ಎಂಬ ಮೇಳಕರ್ತ''  ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆಕರಗಳು

ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು
ಜೀನ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಚಾಂಪೋಲಿಯನ್

ಜೀನ್-ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಚಾಂಪೋಲಿಯನ್ (ಚಂಪಾಲಿಯನ್ ಲೆ ಜ್ಯೂನ್; 23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1790 - 4 ಮಾರ್ಚ್ 1832) ಈಜಿಪ್ಟ್ ಚಿತ್ರಲಿಪಿಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್ರರಾಗಿದ್ದರು. , ಅವರು 1806 ರಲ್ಲಿ ಡೆಮೋಟಿಕ್ನ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು  ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಗ್ರೀಕ್,ಹಿಬ್ರೂ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಅವಸ್ತಾನ್, ಪಹ್ಲವಿ, ಅರೇಬಿಕ್, ಸಿರಿಯಾಕ್, ಚಾಲ್ಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಭಾಷಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು (1797-1801) ಉಂಟಾದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಾನಿಯ ಅವಧಿಯುಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಟ್ರೈಲಿಂಗ್ ರೋಸೆಟಾ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿತು.ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಲಿಪಿ ಲಿಪಿಯ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು,

ಉದಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನುಷ್ಯನಾದ ಚಾಂಪೋಲಿಯನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕ್ಷೋಭೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿತು.ನೆಪೋಲಿಯೊನಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು  ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನ್ಯಭರ್ತಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು,ಆದರೆ ಅವನ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಆಡಳಿತವು ಆತನನ್ನು ನಂತರದ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಶಂಕಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ದುಡುಕಿನ ಮತ್ತು ಅಜಾಗರೂಕತೆ  ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.ಜೋಸೆಫ್ ಫೋರಿಯರ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರೆ ಡಿ ಸೇಸ್ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದವು,ಕೆಲವೊಂದು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿದ್ದರು.

1819 ರಲ್ಲಿ, ಚ್ಯಾಂಪಲಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿದರು, 1819 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾಲಿಮಾಥ್ ಥಾಮಸ್ ಯಂಗ್ನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿದರು.

ಚಿತ್ರಲಿಪಿ
1822 ರಲ್ಲಿ, ರೊಂಬೆಟಾ ಚಿತ್ರಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಚಾಂಪೋಲಿಯನ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಫೋನೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ - ಇಂತಹ ಮೊದಲ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ. 

1824 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರೆಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅದರ ಲಿಪಿಗಳ ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಚಿತ್ರಲಿಪಿ ಲಿಪಿಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅವನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

1829 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಜಿಪ್ಟ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಲಿಪಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮನೆಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶಾಸನಗಳ ಹೊಸ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದರು.

ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ
ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ  ಸಮಯ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ,ಅರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿರದ ಕಾರಣ  ಬೋಧನೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 

 

 Giants of Egyptology: Jean-François Champollion, 1790–1832

 Key words: unlocking lost languages

 BBC: Jean-François Champollion

 

ಫ್ರೆಂಚ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ರೋಮನ್ ದೇವಾಲಯ

ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ರೋಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದರು. ಇವತ್ತು ಅವರು "ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆ". ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯ ಕೋಣೆ (ಕೋಶ) ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಪದ್ರವ್ಯ ಅಥವಾ ದ್ರಾವಣಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಬಲಿಪೀಠವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೋಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಶೇಖರಣೆಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಸೇವಕರು ಬಳಸುವ ಕೊಠಡಿ ಅಥವಾ ಕೊಠಡಿಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂಜಾರಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸೆಲ್ಲಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜನಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು ಹೊರಗೆ, ಹೊರಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಯೋಜನೆಯು ಉನ್ನತ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಒಂದು ಆಯತಾಕಾರದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಮುಂಭಾಗದ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಲಂಬಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ತ್ರಿಕೋನ ಪೀಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಹಿಂಬದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೂಡಾ ಇದ್ದವು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಕಾಲಮ್ಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದವು. ರೋಮನ್ ರೂಪದ ದೇವಾಲಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗ್ರೀಕರು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ, ಗ್ರೀಸ್ನಿಂದ ತರುವಾಯದ ಭಾರಿ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.

ಅಧಿಕೃತ ರೋಮನ್ ಧರ್ಮದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗಡೆ ಅಲ್ಲದೇ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಭೇಟಿ, ಭೇಟಿ ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ತರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರ್ಪಣೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತ್ಯಾಗ, ಟೆಂಪ್ಲಮ್ನ ಒಳಗಿನ ತೆರೆದ ಗಾಳಿ ಬಲಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಲಕ್ಷಣ ವಿದೇಶಿ ಭಕ್ತರು ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಧರ್ಮಗಳು. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಕೆಲವರು ಆರಾಧನಾ ಭೂಗತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಇತರರು, ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಂತೆ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ಹಲವಾರು ರೋಮನ್ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳು ರೋಮ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಸಮೀಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳು (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತರುವಾಯ ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ) ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಯ. ರೋಮನ್ ಧರ್ಮದ ಅವನತಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, 415 ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹೊನೊರಿಯಸ್ನ ತೀರ್ಪು ಬರುವವರೆಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ರೋಮನಿ ಫೋರಂನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟಿ ಕಾಸ್ಮಾ ಇ ಡ್ಯಾಮಿಯಾನೊ ಮೂಲತಃ ರೋಮಲಸ್ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು 527 ರವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಮುಂಭಾಗದ ಹಿಂಭಾಗದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭವ್ಯವಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಪಾಂಥೀನ್, ರೋಮ್ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಅತೀವವಾಗಿ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
 ಹಿಂದು ಧರ್ಮ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

ಇಟ
ಪೆಂದುರ್ತಿ

ಪೆಂಡುರ್ತಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಪನಗರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಂಡಲ್ ಆಗಿದೆ. ಪೆಂಡುರ್ತಿ ಗ್ರೇಟರ್ ವಿಶಾಕಾ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪೆಂಡುರ್ತಿ ಮಂಡಲ್ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೬,೫೧೩ ,೨೪,೫೩೪ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ , ೧೫ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರು ೫೩,೮೦೦ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ೫೨,೭೧೩. ಪೆಂಡುರ್ತಿ ಮಂಡಲ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಗರವಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೬,೯೯೮ ಜನರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೭೯,೫೧೫ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ 
ಪೆಂಡುರ್ತಿ ೧೭.೮೩೩೩ ° ಎನ್ ೮೩.೨೦೦೦ ° ಇ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೨೨ ಮೀಟರ್ (೭೫ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ 
 ಪೆಂಡುರ್ತಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೌರಾ-ಚೆನ್ನೈ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.
 ಇದು ವೈಜಾಗ್ ನಗರದ BRTS (ಬಸ್ ರಾಪಿಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ೨೦೦ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಶೃಂಗಾರ

ಒಂದು ರಸವು ಪ್ರಣಯವಾಗಿದೆ. ದೇಹವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚಿನ್ನವು ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಆಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಣಯವಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಆಕೆಯ ಪಾಲುದಾರನಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿರುವ ಮಹಿಳೆ ತುಂಬಾ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಮಹಿಳೆಗೆ ತುಂಬಾ ಮಾದಕ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಣಯ 
ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಹವಾಗಿದೆ. ಸೊಲೊ ರೊಮಾನ್ಸ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಣಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಲೈಂಗಿಕ ಗುಪ್ತಚರ ಹೆಚ್ಚಳ 
ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪ್ರಣಯ ಎಂದು ನೀವು ತಿಳಿದಿರುವಿರಾ? ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕೊಬ್ಬು ಕರಗುತ್ತಿಲ್ಲ! ಮೆದುಳಿನ ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನರಕೋಶಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದೆಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಹಿಪ್ಪೋ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಹೊಸ ನ್ಯಾನೊರೇನ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಿದುಳಿನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಅನ್ನು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕೊಂಕಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಸಹ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳು ಹೊಸದಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ನ್ಯೂರಾನ್ಗಳನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ರಿಟಾರ್ಡೇಷನ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರಸವದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸುವವರು ಸಹ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಯೆಮ್ಮಿಗನೂರು

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಮ್ಮಿಗನೂರ್ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಅಡೋನಿ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಯಮ್ಮಿಗನೂರ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಯಮುನಿಗೂರ್ ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಜಯನಗರ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೫೩ ರಿಂದ ೧೯೫೬ ರ ವರೆಗೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಆಂಧ್ರ ರಾಜ್ಯ. ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಯಮಿಗನೂರ್ನ ಪಂಚಾಯತ್ ನಗರವನ್ನು ಒಂದು ಪುರಸಭೆಗೆ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈಗ ಅದು ಶ್ರೇಣಿ-೧ ರ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂದು ನಗರ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾಸಕ ಬಿ.ವಿ.ಜಯಾ ನಾಗೇಶ್ವರ ರೆಡ್ಡಿ (ಟಿಡಿಪಿ ಪಾರ್ಟಿ).

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣವು ೯೫,೧೪೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.೦-೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೭,೪೫೬ ಪುರುಷರು, ೪೭,೬೯೩ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೧೨,೧೭೭ ಮಕ್ಕಳು. ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೬೨.೨೮% ರಷ್ಟು ೫೨,೨೫೪ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೩% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.

ಸಾರಿಗೆ 
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವು ಯಮಿನಿಂಗೂರ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
ಹುಣಸೂರು

ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಅಸ್ತಿತ್ವ

ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಮಹಾವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಸತ್ತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸತ್ತಾಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪದ, ಜೊತೆಗೆ ಜೀವಿಯ ಮೂಲಭೂತ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಅಧ್ಯಯನ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಸತ್ತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುಂಪು ಮಾಡಬಹುದು, ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಗೆ ಉಪವಿಭಜಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಭೌತವಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮೂಲದ್ರವ್ಯದಿಂದ ರಚನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು, ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು, (ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಭೌತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭೌತವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತದೆ.

ಜೀವನವು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಮಾಡುವ ಒಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ—ಅಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿಂತುಹೋಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ (ಮರಣ), ಅಥವಾ ಅವುಗಳು ಅಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ನಿರ್ಜೀವ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಷಯದ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ಲೇಟೊನ ಫೇಡೊ, ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‍ನ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಆದರೆ ಇವಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ ಅಸಮಗ್ರ ಬರಹ ಇದೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಜೀವಿಯ ಒಂದು ವಿಸ್ತರವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪರಿಮಾಣ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಂತಹ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ ರೀತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‍ನ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳಿವೆ, ಭೌತಿಕ ಕಾರಣ, ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕಾರಣ, ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾರಣ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಯರ್ರಗುಂಟ್ಲ

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಪ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಮಂಡಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವು ಅನೇಕ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಲಾಸೀಮಾ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಡಪದಿಂದ ೩೭ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨೩ ಮೈಲಿ) ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಇದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ 
ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ೧೪.೬೩೩೩ ° ಎನ್ ೭೮.೫೩೩೩ ° ಇ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ೧೫೨ ಮೀಟರ್ (೫೦೧ ಅಡಿ) ಹೊಂದಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕತೆ 
ಯೆರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮನೆಗಳ ನೆಲಹಾಸು ಮತ್ತು ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಚಾಲಿತವಾಗಿದೆ. ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಕಲ್ಲಿನ ಪಾಲಿಷ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇಂಡಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಜುರಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಭಾರತಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ರಾಯಲಾಸೀಮಾ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬಳಿ ಇವೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣವು ೩೨,೫೭೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೦-೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೬,೫೫೮ ಪುರುಷರು, ೧೬,೦೧೬ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೩,೭೫೪ ಮಕ್ಕಳು. ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೦.೫೬% ನಷ್ಟಿತ್ತು, ೨೦,೩೩೪ ಸಾಕ್ಷರತಾರಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೩% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ 
ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲ ಜಂಕ್ಷನ್ ನಂದಲ್-ಯೆರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಗುಂಟಕಲ್-ಚೆನ್ನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಗುಂಟಕಲ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಡಿ'-ವಿಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಎಲ್.ಬಿ.ನಗರ

ಎಲ್.ಬಿ.ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಗರವು ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಮ್ಮೆ ರಂಗ ರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಜಯವಾಡಾ ಹೆದ್ದಾರಿ NH ೬೫ ರಲ್ಲಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತ ಜನಗಣತಿ, ಎಲ್.ಬಿ. ನಗರವು ೨೬೧,೯೮೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೨% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೮% ಮಹಿಳೆಯರು. ಎಲ್.ಬಿ. ನಗರವು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೭೪% ನಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೯.೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೬೪%, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೫೨% ಆಗಿದೆ. ಎಲ್.ಬಿ.ನಲ್ಲಿ ನಾಗರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೨೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ರಾಜಂಪೇಟೆ

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ರಾಜ್ಪೇತ್. ಇದು ರಾಜಂಪೇಟಾ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ರಜಂಪೇಟ್ ಮಂಡಲ್ನಲ್ಲಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ 
ರಾಜಂಪೆಟ್ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ೧೩೯ ಮೀಟರ್ (೪೫೬ ಅಡಿ) ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ 
ರಸ್ತೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಜಂಪೇಟ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಗುಂಟಕಲ್ ರೈಲು ವಿಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಮೈಸೂರು

References
ಸೈನಿಕಪುರಿ

ಸೈನಿಕ್ಪುರಿ ನಗರವು ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ನ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಇದು ಸಹಕಾರ ವಸತಿ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಗ ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲೇಟ್ ಬ್ರಿಗ್ ಎಮ್. ಕೆ. ರಾವ್ ಮತ್ತು ಲೇಟ್ ಬ್ರಿಗ್ ಎಸ್ಎನ್ಡೋಸ್ಕಾ (ಇಎಮ್ಇ ಸ್ಕೂಲ್ನ ಮಾಜಿ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್ (ಎಮ್ಸಿಎಮ್ಇ) ಮತ್ತು ಲೇಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ತಿವಾರಿ ಸಿಂಗ್ ಮೊದಲಾದವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೊದಲ ಕೆಲವರು. ಸೈನ್ಯಪುರಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮೃಗ ಹಸಿರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.ರಸ್ತೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಹು-ಮಹಡಿಗಳ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈಗ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಇದು ಕಪ್ರಾ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ನಂತರ ಅದು ಸೈನಿಕ್ಪುರಿ ಕಾಲೋನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರನ್ನು ಸೈನಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಪುರಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಸ್ಥಳ. ಸೈನಿಕಪುರಿ ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಾಗಿ 1960 ರಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ವಸತಿ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗುತ್ತಿಗೆ

ಗುತ್ತಿಗೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸ್ವತ್ತಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು (ಬಳಕೆದಾರ) ಗೇಣಿದಾತನಿಗೆ ಸಂದಾಯಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರುವ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆಸ್ತಿ, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಗುತ್ತಿಗೆಕೊಡಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಗೇಣಿದಾತ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ. ಗೇಣಿದಾತನು ಸ್ವತ್ತಿನ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಒಡೆಯ; ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ನಿಯಮಿತ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿರಲು ಕೂಡ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕಾರನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ಕಾರನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವನೆಂದು ಸಮ್ಮತಿಸಬಹುದು.

ಯಾವ ಗುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತು ಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರುವುದೊ ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪದವಾದ ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಅಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಗಣಕ ಕ್ರಮವಿಧಿಯ ಬಳಕೆ (ಪರವಾನಗಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ), ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೋ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬಳಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೆಲ್‍ಫ಼ೋನ್ ಒದಗಿಸುವವರೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ).

ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ತಿಂಗಳ-ತಿಂಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ) ವರ್ಣಿಸಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ: ಒಪ್ಪಂದದ ಪಕ್ಷಗಳ ಹೆಸರುಗಳು; ಒಪ್ಪಂದದ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿ; ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ (ರಸ್ತೆ ವಿಳಾಸ, ರಚನೆ/ವಿನ್ಯಾಸ, ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ); ನವೀಕರಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು; ಈ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದಾಯದ ಮಾಹಿತಿ (ಇಡಿಗಂಟು, ಅಥವಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪಾವತಿಗಳು); ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿಗೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಕುರಿತು ನಿಯಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಗಳು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇರಬಹುದು; ಪಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾದ ಇತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳು ಇರಬಹುದು, ಉದಾ. ನಷ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯ, ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಬಳಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಜವಾಬ್ದಾರನಿರುವುದು ಎಂದು; ಮುಕ್ತಾಯದ ಷರತ್ತು (ಒಪ್ಪಂದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯಾದರೆ ಅಥವಾ ರದ್ದಾದರೆ ಏನು ಆಗುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಪಕ್ಷಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ).

ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ (ಉದಾ. ಕಾರುಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು) ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು (ಉದಾ. ಜಮೀನು, ಅಪಾರ್ಟ್‍‌ಮೆಂಟ್‍ಗಳು, ಏಕ ಕುಟುಂಬ ಮನೆಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಆಸ್ತಿ) ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಣಕಾಸು
ಜುಲಾನ

ಜುಲಾನಾ ಭಾರತದ ಹರ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಸಮಿತಿ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹರಿಯಾಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹರಿಯಾಣದ ಹೃದಯ" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜುಹಾನಾ ತೆಹ್ಸಿಲ್ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ರೋಹ್ಟಕ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜಿಂಡ್ಗೆ NH ೭೧ ರಲ್ಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ೩೦ ಗ್ರಾಮಗಳು ತಹಸೀಲ್ 'ಜುಲ್ಲಾನಾ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉದಾ. ನಂದ್ಘರ್, ರಾಜ್ಗಢ್, ಮಾಲ್ವಿ, ದೇಶ್ಖೇರ, ಜಮೊಲಾ, ಕರೇಲಾ, ಬಕ್ತಾ ಖೇರಾ, ಘರ್ವಾಲಿ, ಜೈ ಜೈವಾಂತಿ, ಖ್ರರಥಿತಿ, ಶಡಿಪುರ್, ಗತೂಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮವಾಸ್, ಕರ್ಸೊಲಾ, ಲಜ್ವಾನಾ, ಬುಧಾ ಖೇರಾ ಲಥರ್, ರಾಮ್ಕಲಿ, ಹತ್ವಾಲಾ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಗೋತ್ರ ಲೆದರ್ಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಥರ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ 9 ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಂದರೆ ರಾಜ್ಗಡ್, ಕರ್ಸೊಲಾ, ಡೆಸ್ಖೇರಾ, ಜುಲ್ಲಾನಾ, ಶಡಿಪುರ್, ಬುಧಾ ಖೇರಾ ಲಥರ್, ಮೋತ್ವಾಲಾ, ಲಜ್ವಾನಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಾಸ್.

ಪಟ್ಟಣವು ೨ ಧಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಧಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಧಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಧಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಅನೇಕ ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ ಮತ್ತು ಖರಿಫ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾಮ್ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಮುಖ್ಯ ಜಿಂಡ್-ರೋಹ್ಟಕ್ ರಸ್ತೆ (NH-೭೧) ನಲ್ಲಿ ೨.೫ ಕಿ.ಮೀ. ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ. ದೆಹಲಿ, ಗುರಗಾಂವ್, ಜಿಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಹರಿಯಾಣ ರಸ್ತೆಗಳು, ಪಿಆರ್ಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯಾನ್ ಅಹಾ ತೋಫನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್, ಜಾಂತಾ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್, ಅಂಡಮಾನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್, ಹಿಮ್ಸಾಗರ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ನವಿಯುಗ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್.

ಶ್ರೀ ಸನತನ್ ಧರಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾವಿಡ್ಡಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಜುಲ್ಲಾನಾದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ. ಬಾಲಕಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಹಿರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೨೦೦೬-೨೦೦೭ರ ಅಧಿವೇಶನದಿಂದ ಹರಿಯಾಣದ ಸಣ್ಣ ಕನಾಲ್ (ಮೈನರ್) ಬಳಿ ಕರ್ಸೊಲಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (ಬಿ.ಸಿ.ಎ) ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ-ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಷ ಸಿಂಗಲಾ ಜುಲ್ಲಾನಾ ಪುರಸಭಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜುಲನಾ ೧೩,೬೪೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೫೩% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೪೭%. ಜುಲೈನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ೬೮% ಆಗಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೭೦% ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೫೨% ಆಗಿದೆ. ಜೂಲನಾದಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೭% ರಷ್ಟು೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಪುರಾತನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಗೋತ್ರ ಸಿಂಘಾಲ್ (ಅಗರ್ವಾಲ್) ನ ಕುಲ್ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ. ೧೩೧ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಹ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೈಥೂರು

ಬಿಥೂರ್ ಅಥವಾ ಬಿಥುರ್ ಕಾನ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರ್ ನಗರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 23.4 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (14.5 ಮೈಲಿ) ರಸ್ತೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಲ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಥೂರ್ ಹಿಂದೂ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಥೂರ್ ರಾಮ್ನ ಪುತ್ರರಾದ ಲವ್ ಮತ್ತು ಕುಶ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 1857 ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಬಿಥೂರ್ ನಾನಾ ಸಾಹಿಬ್ ಆಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ. ನಗರವನ್ನು ಕಾನ್ಪುರ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 

ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೮೫೭ ರ ಭಾರತೀಯ ದಂಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಿಥೂರ್ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ರಾಣಿ ಆಫ್ ಝಾನ್ಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾಯಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಿಥುರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನ್ಪೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಈಗ ಕಾನ್ಪುರ್) ಭಾಗವಾಗಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಪೇಶ್ವಾಸ್ ಕೊನೆಯ ಬಾಜಿ ರಾವ್ II ಅವರನ್ನು ಬಿಥೂರ್ಗೆ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು; ಅವನ ದತ್ತುಪುತ್ರ ನಾನಾ ಸಾಹಿಬ್ ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೫೭ ರ ಜುಲೈ ೧೯ ರಂದು ಜನರಲ್ ಹ್ಯಾವ್ಲಾಕ್ ಅವರು ಬಿಥೂರ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಾನಾ ಸಾಹಿಬ್ನ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆ
ಕ್ಷಯಮಾಸ

ಕ್ಷಯ ಮಾಸ ಎರಡು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣಗಳು ಬರುವ ಚಾಂದ್ರಮಾಸ. 

ಜ್ಯೋತಿಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಸೂರ್ಯನ ಮಂದೋಚ್ಚ ಮಿಥುನರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಾರ್ತಿಕ ಮೊದಲು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಮಾಸಗಳು 
ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಪಾಡ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮುಗಿಯುವ ವರೆಗಿನ ಕಾಲ ಒಂದು ಚಾಂದ್ರಮಾಸ. ಈ ಮಾಸ ಶುದ್ಧ ಅಧಿಕ ಕ್ಷಯ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧ.

ಶುದ್ಧಮಾಸ 
ಚಾಂದ್ರಮಾಸ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಂಕ್ರಮಣವಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧ ಮಾಸ; ಚೈತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಫಾಲ್ಗುನ ಪೂರ್ತಿ ಇರುವ ಹನ್ನೆರಡು ಮಾಸಗಳು ಶುದ್ಧ ಚಾಂದ್ರಮಾಸಗಳು.

ಅಧಿಕಮಾಸ 
ಸೂರ್ಯಸಂಕ್ರಮಣವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಧಿಕಮಾಸ; ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಲ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಬಂದು ವರ್ಷ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಅಧಿಕ ಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಮಾಸ 29 ರಿಂದ 36 ತಿಂಗಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಅಧಿಕಮಾಸಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕ್ಷಯ ಮಾಸ 
ಎರಡು ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣಗಳಿರುವುದು ಕ್ಷಯ ಮಾಸ. ಕ್ಷಯ ಮಾಸ 19ರಿಂದ 141 ವರ್ಷಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. 1963ನೆಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮಾಹೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಶಿರಮಾಸ ಕ್ಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ 141 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಭಾನು ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯ ಮಾಸ ಬಂದಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ 19 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಭವವಿದೆ. 

ಈ ಕ್ಷಯ ಮಾಸ ಬಂದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅಧಿಕ ಮಾಸವೂ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಅಧಿಕ ಮಾಸವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಅಧಿಕ ಮಾಸಗಳೂ ಒಂದೇ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು. ಇಲ್ಲದೆ ಎರಡನೆಯ ಅಧಿಕಮಾಸ ಮುಂದಿನ ಸಂವತ್ಸರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು. ಕ್ಷಯಮಾಸವನ್ನು ದ್ವಿಸಂಕ್ರಾತಿ ಮಾಸ, ಮಲಮಾಸ, ಮಲಿಮ್ಲುಚಮಾಸ, ಅಂಹಸ್ಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಕ್ಷಯಮಾಸ ಸಂಭವವನ್ನು ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿರೋಮಣಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕ್ಷಯಮಾಸ ಒಂದೇ ಚಾಂದ್ರಮಾಸ ಮಾಸವಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಸರಿಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಮಾನಮಾಸಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ಮøತಿಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲೂ ಕಾರಕಗೃಹ್ಯದಲ್ಲೂ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಈ ಕ್ಷಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಕ್ಷಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜನನವಾಗಲೀ ಮರಣವಾಗಲೀ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ತಿಥಿಯ ಮೊದಲನೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದುದನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆಯೂ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆದುದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆಯೂ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ತಿಥಿ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1963ನೆಯ ಶೋಭಕೃತ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸ ಕ್ಷಯವಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಯಮಾಸವನ್ನೇ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದು ಅದರಲ್ಲೇ ಆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಿಥಿಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಪುಷ್ಯ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಈ ಕ್ಷಯಮಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕ್ರೋಧಿ ಸಂವತ್ಸರದ ಚೈತ್ರಮಾಸವೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕ್ಷಯಮಾಸಕ್ಕೆ ಮೊದಲೂ ಅನಂತರವೂ ಅಧಿಕಮಾಸ ಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಅಧಿಕ ಮಾಸಗಳೂ ಒಂದೇ ವರ್ಷಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಮಾಸ ನಿಜವಾದ ಅಧಿಕಮಾಸವಾಗಿ ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಚಾಂದ್ರಮಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದರ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಿರದೆ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಾಸ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ನದೀಮುಖ

ನದೀಮುಖವು ಒಂದು ಭಾಗಶಃ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಕರಾವಳಿ ಕಾಯ. ಇದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ತೊರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ನದೀಮುಖಗಳು ನದಿ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ಪರಿಸರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ವಲಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು (ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು, ಅಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಂತಹ) ಕಡಲ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು (ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಹರಿವಿನಂತಹ) ನದಿ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಎರಡಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರು ಎರಡರ ಒಳಹರಿವುಗಳು ಜಲಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಎರಡರಲ್ಲೂ ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿವೆ.

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ನದೀಮುಖಗಳು ಹೋಲೋಸೀನ್ ಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦-೧೨,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ ಏರಲು ಶುರುವಾದಾಗ ನದಿ ಸವೆತದ ಅಥವಾ ಹಿಮದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಂಡ ಕಣಿವೆಗಳು ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೊಳಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನದೀಮುಖಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಜಲ ಪರಿಚಲನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದರೂ (ಉದಾ. ಕೊಲ್ಲಿಗಳು, ಬಂದರುಗಳು, ಲಗೂನ್‍ಗಳು, ಖಾರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಜಲಸಂಧಿಗಳು), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಲಕಾಯಗಳು ಮೇಲಿನ ನದೀಮುಖದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು.

ಅನೇಕ ನದೀಮುಖಗಳ ತೀರಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇವೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ೬೦ ಶೇಕಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನದೀಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ನದಿಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ, ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗುವ ಶೇಖರಣೆ, ಅತಿ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಳಪೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು; ಅತಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ; ಬರಿದಾಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೌಗುಭೂಮಿಗಳ ತುಂಬಿಸುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅತಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಪ್ರವೇಶ್ಯಗಳಿಂದ ಸೇರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು (ಉದಾ. ಭಾರ ಲೋಹಗಳು, ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‍ಗಳು); ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ನೀರನು ಬೆರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಡ್ಡುಗಳು ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ನದೀಮುಖಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನದೀಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಮೀನಿನ ನರ್ಸರಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾ. ಸ್ಯಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸೀ ಟ್ರೌಟ್.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರ

ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರವು ಪುರಾಣೋಕ್ತವಾದ ಸಪ್ತ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಲವಣ, ಇಕ್ಷು, ಸುರಾ (ಮದ್ಯ) ಸರ್ಪಿಸ್ (ತುಪ್ಪ), ದಧಿ, ಜಲ ಇವೇ ಉಳಿದ ಆರು ಸಮುದ್ರಗಳು. ಕ್ಷೀರ ಸಮುದ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಆರು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಮೃತಮಥನದ ವಿಚಾರ ರಾಮಾಯಣ, ಭಾರತ, ಭಾಗವತ, ಪದ್ಮಪುರಾಣಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಕಥೆ 
ಒಮ್ಮೆ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕಾಣಲು ಅಮರಾವತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಾಗ, ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಇಂದ್ರ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಇದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಮುನಿ ಆತನ ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ನಾಶವಾಗಲೆಂದು ಶಾಪಕೊಟ್ಟ. ಇಂಥ ಸಮಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೈತ್ಯರು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಲು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಕಳೆಗುಂದಿದ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕರು. ಆಗ ವಿಷ್ಣು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರಮಥನ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಶುಭವಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಅದರಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ಉಪಾಯದಿಂದ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾಲ್ಗಡಲನ್ನು ಕಡೆದು ಅಮೃತವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಇಬ್ಬರೂ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅಲ್ಪ ತೃಪ್ತರಾದ ದಾನವರು ದೇವತೆಗಳ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಡೆಗೋಲಾಗಿಯೂ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕೂರ್ಮಾವತಾರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತವನಾಗಿ ಮಂಥನ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಕಡೆತ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ವಾಸುಕಿಯ ವದನದಿಂದ ವಿಷ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ವಿಷಜ್ವಾಲೆಗೆ ಕಂಗೆಟ್ಟ ದೇವದಾನವರು ಶಿವನನ್ನು ಮರೆಹೊಕ್ಕರು. ಶಿವ ಆ ವಿಷವನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಿ ವಿಷಕಂಠನಾದ. ಅನಂತರ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಕಾಮಧೇನು, ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ಸು, ಐರಾವತ, ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿ, ಚಂದ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಅಪ್ಸರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಒಂದು ಕೈಲಿ ಅಮೃತವನ್ನೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಲಿ ಅಳಲೆಕಾಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಬಂದ. ಧನ್ವಂತರಿಯ ಕೈಲಿದ್ದ ಅಮೃತಕಳಶವನ್ನು ದಾನವರು ಅಪಹರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣು ಮೋಹಿನಿ ರೂಪದಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬಡಿಸಿದ. ಅಂದಿನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ವಿವರಗಳು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿವೆ.

ಪುರಾಣ
ಪ್ರದ್ಯೋತ ರಾಜವಂಶ

ಪ್ರದ್ಯೋತ ರಾಜವಂಶವು ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವಂತಿಯನ್ನು ಆಳಿದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ರಾಜವಂಶವು ಮಗಧದಲ್ಲಿನ ಬಾರ್ಹದ್ರಥ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು ಎಂದು ಬಹುತೇಕ ಪುರಾಣಗಳು (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಹೇಳುತ್ತವೆ. ವಾಯು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಂತಿಯ ಪ್ರದ್ಯೋತರು ಮಗಧವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೯೯-೬೮೪ ರವರೆಗೆ ೧೩೮ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವಂತಿಯ ರಾಜ ಪ್ರದ್ಯೋತನ ಮಗ ಪಾಲಕನು ಕೌಶಾಂಬಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಿದನು.

ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ಎರಡೂ ಪಠ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಲು ರಾಜನ ಮಗನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬುದು ಪ್ರದ್ಯೋತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಂಶದ್ವೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಮಗಧದ ಜನ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದು ಹರ್ಯಂಕನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೮೪ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಯಂಕ ರಾಜವಂಶದ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಆದರೆ, ಪ್ರದ್ಯೋತ ರಾಜವಂಶವು ಅವಂತಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಶಿಶುನಾಗನು ಅವಂತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಇವನು ಕೊನೆಯ ಪ್ರದ್ಯೋತ ಅರಸನಾದ ನಂದೀವರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೧೩ರಲ್ಲಿ ಮಗಧದ ಹರ್ಯಂಕ ರಾಜವಂಶವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿದನು.

ಅರಸರು
 ಪ್ರದ್ಯೋತ ಮಹಾಸೇನ 
 ಪಾಲಕ
 ವಿಶಾಖಯೂಪ
 ಅಜಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಯಕ
 ವರ್ತಿವರ್ಧನ ಅಥವಾ ನಂದಿವರ್ಧನ

ಮೇರುತುಂಗನ ವಿಸರಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಲಕನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೨೭ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವನು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಚಂದ ಪ್ರದ್ಯೋತನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉದ್ಧರಣಗಳು

ಮೂಲಗಳು
 

ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು