ಮಹಾಗಣಪತಿ

ಮಹಾಗಣಪತಿ (ಸಂಸ್ಕೃತ: महागणपति), ಅಕ್ಷರಶಃ "ಗಣೇಶ, ಮಹಾನ್"  ), ಇದನ್ನು ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಹಾಗಣಧಿಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಗಣೇಶನ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಕೇಂದ್ರಿತ ಗಣಪತ್ಯ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆ. ಅವರು ಗಣೇಶನ ಮೂವತ್ತೆರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರಮ ಸತ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಪುರುಷ ರೂಪಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಬಬ್ಯಾಪಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ಗಣೇಶನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳಂತೆ, ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಆನೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವನ ಬಣ್ಣವು ಮುಂಜಾನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.  ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು, ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ,  ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ; ತಾವರೆ, ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು, ಗದಾ (ಗದೆ), ಚಕ್ರ , ಅವನದೇ ಮುರಿದ ದಂತ, ಪಾಶ (ಕುಣಿಕೆ), ರತ್ನಖಚಿತ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಆಭರಣಗಳ ಮಡಕೆ, ನೀಲಿ ಕಮಲ, ಅಕ್ಕಿಯ ಚಿಗುರು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಬಿಲ್ಲು.  

ಪರ್ಯಾಯ ಚಿತ್ರಣವು ದಾಳಿಂಬೆಯನ್ನು ಮಾವಿನಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಶಂಖ (ಶಂಖ) ದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರತ್ನದ ಮಡಕೆಯು ಅಮೃತವನ್ನು (ಅಮೃತ) ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯು ಅವನ ಹತ್ತು ಕೈಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಂಥಾಹ್ನದ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಟ್ರಾನ್ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲು ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವರಾದ ಕಾಮದೇವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಭತ್ತದ ಭತ್ತವು ಭೂಮಿ ದೇವತೆ ಪೃಥ್ವಿಯಿಂದ ದಯಪಾಲಿಸಿದ ಬಾಣದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಫಲವತ್ತತೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು. ಚಕ್ರವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯುಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಗದಾ ಅವನ ವರಾಹ ಅವತಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ರತ್ನಖಚಿತ ಮಡಕೆ- ಇದು ಅವನ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು - ಸಂಪತ್ತಿನ ದೇವರು ಕುಬೇರನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. 

ರಾವ್ ಅವರು ಮಹಾಗಣಪತಿಯನ್ನು ಐದು ಶಕ್ತಿ -ಗಣೇಶ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗಾತಿ.  ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು (ಶುದ್ಧತೆಯ ಸಂಕೇತ) ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.   ಮಥುರಾದ ದಶಬೋಧಿ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಗಣಪತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, "ಮಹಾ" ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅದೃಷ್ಟದ ದೇವತೆ.  ಒಂದು ಪಠ್ಯವು ಅವಳನ್ನು ಪುಷ್ಟಿ ("ಪೋಷಣೆ") ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.  ದೇವರ ಎಡಗೈ ನೀಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ದೇವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪೂಜೆ 
ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ  ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಗಣಪತ್ಯ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆ, ಇದು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ಗಣೇಶನ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೂಪವಾಗಿದೆ.  ಮೂರ್ತಿಯು ಸಂತೋಷ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ವೈಭವವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. 

ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಮಹಾಗಣಪತ್ಯ ಪಂಥದ ಪೋಷಕ, ಗಣಪತ್ಯರ ಆರು ಮುಖ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮಹಾಗಣಪತಿಯನ್ನು ಮಹಾನ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮೊದಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ( ಪ್ರಳಯ ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗಣೇಶನ ಈ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ತಾಂತ್ರಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಅಭಿಚಾರದ ಆರು ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೀಣರು ಗುರಿಯನ್ನು ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಬಹುದು ಅಥವಾ ಗುಲಾಮರಾಗಬಹುದು, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು. 

ಅಷ್ಟವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರಂಜನಗಾಂವ್ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ತನ್ನ ತಂದೆ ಶಿವನಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸ ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದನು. ರಾಕ್ಷಸನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಶಿವನು ಮಹಾಗಣಪತಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮರೆತಿದ್ದನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾಗಣಪತಿಯು ಶಿವನ ರಥವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದನು. ಶಿವನು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 
 
 
 
 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ