Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ

ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ
ದಕ್ಷಿಣಾಯನದ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಎಳ್ಳು ಬೆಳೆ ಬರುವ ದಿನವನ್ನು ಎಳ್ಳಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನವು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

ಐತಿಹ್ಯ
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಹಾಗೂ ಕೌರವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದಂತಹ ಅವರ ಬಂಧುಮಿತ್ರರಿಗಾಗಿ ಪಿಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಿರುವ ಈ ದಿನವನ್ನು ಎಳ್ಳಮವಾಸ್ಯೆ (ಎಳ್ಳು ಅಮವಾಸ್ಯೆ) ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈತರ ಆಚರಣೆ
ಇದೊಂದು ದಿನ ರೈತರ ಹಬ್ಬ. ರೈತರು ಅವರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಎರೆಹುಳಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆಯೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಚಿಮ್ಮಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹಿಂಗಾರು ಪೈರುಗಳ ನಡುವೆ ಬನ್ನಿಮರವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿತಾಯಿಗೆ ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಪಾಂಡವರ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಐದು ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನವಿರುವಾಗಲೇ ರೈತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಚಟ್ನಿ, ಕಾಳು, ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ, ಎಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಸೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ, ಎಳ್ಳು ಹಚ್ಚಿದ ಸಜ್ಜೆ, ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಚಿಕ್ಕಿ, ಬರ್ತಾ, ಪಾಲಕ್ ಮೆಂತ್ಯೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ತಿಂಡಿ, ಭಜ್ಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ನಂತರ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗದವರು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ಸಹಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣ
ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಪೈರುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಳ ಮತ್ತು ಕಡಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಜೋಳದ ಮಧ್ಯೆ ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಗೆ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಹುಳುವು ಬಿದ್ದು ಬೆಳೆಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಹುಳಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾಯಿಕೊರಕದ ಹುಳುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಲಂಕಾರ
ಈ ದಿನ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಝೂಲ ಹಾಕಿ ಕೋಡಣಸು, ಗೊಂಡೆ, ಹಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಕೊರಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಣೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಗೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತ ಹೊಲಗಳ ಕಡೆಗೆ ಬಂಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುವ ರೀತಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಎತ್ತಿನಗಾಡಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರುಗಳಿಗೆ ರಿಬ್ಬನ್, ಬಲೂನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಸಿಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಈ ದಿನ ರೈತರು ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶನಿ ದೋಷ ಇರುವವರು, ಸಾಡೇಸಾತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವವರು ಶನಿ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಮುದ್ರ ಸ್ನಾನ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನವೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ತರ್ಪಣ ಬಿಡುವ ಮೊದಲು ಜನರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವುಕಡೆಯ ಜನರು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಚರ್ಮ ರೋಗ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಡಭಾಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ವಡಭಾಂಡೇಶ್ವರ ಬಲರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಉಡುಪಿಯಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರನಾದ ಬಲರಾಮ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿನ ಮಲ್ಪೆಯ ವಡಭಾಂಡೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧ
ಈ ದಿನ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಅವರ ಬಂಧಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ದಿನ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ದಿನ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ತರ್ಪಣ ಬಿಟ್ಟು, ಬಡವರಿಗೆ ಊಟ ಹಾಕಿ, ದಾನ ನೀಡಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಇರುತ್ತದೆಯೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎಳ್ಳಿಗೆ ಪಾಪ ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಇತಿಹಾಸ
ಹಬ್ಬಗಳು
ಕೃಷಿ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾ

ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಆಸ್ಟಿಯೋಗ್ಲೋಸಮ್ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಮೂಳೆ ಮೀನು ಆಗಿದ್ದು, ಆಸ್ಟಯೋಗೋಸಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ವೇರಿಯಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೀನಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು ಆಸ್ಟಿಯೋಗ್ಲೋಸಮ್ ಅಂದರೆ ಮೂಳೆ-ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೆಸರು ಬೈಸಿಹೋರ್ಸಮ್ ಎಂದರೆ ಟು ಬಾರ್ಬೆಲ್ಸ್(ಇದು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ).

ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ
ಈ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಭೇದವು ಅಮೆಜಾನ್‍ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಎಸ್ಸೆಕಿಬೋ ಮತ್ತು ಓಯಾಪಾಕ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಬ್ರಾಂಕೋ ನದಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರಿಯೊ ನೀಗ್ರೋ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.ಇಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಅರೋವಾನಾಗಳು ವಾಸಿಸುತ‍್ತವೆ. ಸಿಲ್ವರ್  ಅರೋವಾನಾವು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ನೀರಿನ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ
ಈ ಮೀನು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ, ಉದ್ದವಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮೊನಚಾದ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಡಾರ್ಸಲ್ ಮತ್ತು ಗುದದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಕಾಡಲ್ ಫಿನ್‌ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಬಹುತೇಕ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೦.೯ ಮೀ (೩.೦ ಅಡಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ೧.೨ ಮೀ (೩.೯ ಅಡಿ) ವರೆಗಿನ ಮೀನುಗಳ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಕಪ್ಪು ಅರೋವಾನಾಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಜಾತಿಗಳ ವಯಸ್ಕ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಿದೆ, ಆದರೆ ಮೆರಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು.

ಅರೋವಾನಾಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ವಾರಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಮೀನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಹೊಳೆಯುವ, ರಕ್ಷಾಕವಚದಂತಹ ಮಾಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಬಾರ್ಬೆಲ್‌ಗಳು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ಗಳವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ನಡವಳಿಕೆ
ನೀರಿನಿಂದ ಜಿಗಿಯುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ವಾಟರ್ ಮಂಕಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾವಲಿಗಳು, ಇಲಿಗಳು ಮತ್ತು  ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾದರಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಳಿ ಈಜುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವು ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಡ್ರಾಬ್ರಿಡ್ಜ್ ತರಹದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ‍್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ
ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಸೈಟ್ಸ್ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ೨೦೦೪ರ ಐಯುವ್‍ಸಿಎನ್ ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಸರ್ವಿಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯು ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಎಳೆಯ ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾಗಳನ್ನು ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಅಮೆಜೋನಿಯಾದ ಜನರು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಯಸ್ಕ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅರೋವಾನಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವು ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರ ನಡುವೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೊಲಂಬಿಯನ್ನರು ನವೆಂಬರ್ ೧ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ ರ ನಡುವೆ ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಿಲ್ವರ್ ಅರೋವಾನಾವನ್ನು ಅನುಭವಿ ಅಕ್ವಾರಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಏಷ್ಯನ್ ಅರೋವಾನಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸೈಟ್ಸ್ ಅನುಬಂಧ ಐನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ
 ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಏಷ್ಯನ್ ಅರೋವಾನಾ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜೀವಿಗಳು
ಮೀನುಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅನುಪಮ ಭಾಗವತ

Articles with short description
Short description is different from Wikidata
Articles with hCards
ಅನುಪಮಾ ಭಾಗವತ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಿತಾರ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ .

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಭಾರತದ ಭಿಲಾಯಿಯಲ್ಲಿ <b id="mwDA">ಅನುಪಮಾ ಭಾಗವತ್</b> ರವರು ಜನಿಸಿದರು,  ಭಾಗವತ್ ಅವರಿಗೆ ೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿತಾರ್ ನುಡಿಸಲು ಶ್ರೀ. ಆರ್ ಎನ್ ವರ್ಮಾ ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಮ್ದಾದ್ಖಾನಿ ಘರಾನಾದ ಡೋಯೆನ್ ಬಿಮಲೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅವರು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಭಾಗವತ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.  ಮತ್ತು ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗುರುಗಳು 
ಇಮ್ದಾದ್ಖಾನಿ ಘರಾನಾದ ಡೋಯೆನ್, ಆಚಾರ್ಯ ಬಿಮಲೇಂದು ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೂ ಅವರು ರುದ್ರವೀಣೆ, ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ, ಸುರ್ಬಹಾರ್, ಸುರ್ಸಿಂಗಾರ್, ಮಂದ್ರಾಬಹಾರ್, ದಿಲ್ರುಬಾ, ಎಸ್ರಾಜ್, ತಾರ್ ಶೆಹನಾಯ್, ಸಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಖ್ವಾಜ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದರು. ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 
ಸೌತ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟರ್ (ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ), ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (ಬಾಸೆಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್), ಎಂಐಟಿ ಫಾಲ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಸರಣಿ (ಬೋಸ್ಟನ್, ಯುಎಸ್‌ಎ), ಯು ಪೆನ್, ಬರ್ಕ್ಲಿ, ಓಲೆ ಮಿಸ್ (ಯುಎಸ್‌ಎ) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕರೆದೊಯ್ದವು. ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ (ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ), ಯು ಆಫ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ, ಮ್ಯೂಸಿ ಗೈಮೆಟ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಮ್ಯೂಸಿ ಡೆಸ್ ಬ್ಯೂಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಆಂಗರ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್.

ಅನುಪಮಾ ಅವರು ಗಾಯಕಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಾನವ ಧ್ವನಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನುಪಮಾ ಅವರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಭಿಜ್ಞರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನುಪಮಾ ಅವರಿಗೆ "ಸೂರ್ಮಣಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 

 ಅಖಿಲ ಭಾರತ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ (೧೯೯೪) ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
 ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ) ೧೯೯೩ - ೧೯೯೬ರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ
 ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಸುರ್ ಶೃಂಗಾರ್ ಸಂಸದ್ ಅವರಿಂದ 'ಸೂರ್ಮಣಿ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು
 ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿದಮ್ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಂತಹ ವಿಶ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
 ೨೦೦೦,೨೦೦೨, ೨೦೦೪ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಓಹಿಯೋ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (USA) ನಿಂದ ಅನುದಾನಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ಧಾರೆ.
 ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿನ್ಸೆಂಜೊ ಸಿಲ್ವಾನೊ ಕ್ಯಾಸುಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ೧೮೫೩೨೫ ಅನುಪಭಾಗವತ್ ಅನ್ನು ಅವಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು 
ಅನುಪಮಾ ಅವರು ಸಂಗಮ, ಈಥರ್, ಎಪಿಫ್ಯಾನಿ, ಕಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸನ್‌ಸೆಟ್, ಸಂಜ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೭೪ ಜನನ
ಜಿ.ಕೆ. ಅನಂತಸುರೇಶ್

ಜಿ.ಕೆ. ಅನಂತಸುರೇಶ್ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಗೊಂಡಿ ಕೊಂಡಯ್ಯ ಅನಂತಸುರೇಶ್ ಎಂದಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿನ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಟೋಪೋಲಜಿ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್, ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (ಎಮ್.ಇ.ಎಮ್.ಎಸ್) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಮ್.ಇ) ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಬಯೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಬಿ.ಎಸ್.ಎಸ್.ಇ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಅನಂತಸುರೇಶ್ ಅವರು ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೯ ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಟೊಲೆಡೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಇವರು  ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ರವರೆಗೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಡಿಸಿಪ್ಲಿನರಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಕೇಲ್ ಡಿವೈಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೈನ್ ಲ್ಯಾಬ್  ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಿ.ಕೆ.ಅನಂತಸುರೇಶ್‍ರವರು ಇದುವರೆಗೆ ೧೮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ೩೦ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ
ಟೋಪೋಲಜಿ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್
ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋಪಿನಾಥ್ ಕರ್ತಾ

ಗೋಪಿನಾಥ್ ಕರ್ತಾ (೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೨೭ - ೧೮ ಜೂನ್ ೧೯೮೪) ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರೈಬೋನ್ಯೂಕ್ಲೀಸ್ ಕಿಣ್ವದ ಆಣ್ವಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರೋಟೀನ್ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

ಗೋಪಿನಾಥ್ ಕರ್ತಾ ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಆಲಪ್ಪುಳ ಬಳಿಯ ಚೆರ್ತಲಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಲಪ್ಪುಳದ ಸನಾತನಧರ್ಮ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಿರುವನಂತಪುರಂ  ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ಗಣಿತ, ಬೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ.ಅನ್ನು ಪದೆದರು. ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ.ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಮತ್ತು ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕಾಲಜನ್ ಅಣುವಿನ ಟ್ರಿಪಲ್ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ವೃತ್ತಿ

೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಡಾ.ಡೇವಿಡ್ ಹಾರ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಡಾ.ಜೆಕ್ ಬೆಲ್ಲೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಪಾಲಿಟ್‌ಕ್ನಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಇಡೀ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಪಾಲಿಟ್‌ಕ್ನಿ‌ಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುಂಪು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿರುವ ರೋಸ್ವೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಮಗ್ರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ರೋಸ್ವೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಎಂಟು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವಿಜಯ ಘಾಟೆ

ವಿಜಯ್ ಘಾಟೆ (ಜನನ ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ತಬಲಾ ವಾದಕ. ಇವರಿಗೆ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ "ಪದ್ಮಶ್ರೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಘಾಟೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಜಬಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಅವರು ಜಬಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂರನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ತಾಳಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ್ ಸುರೇಶ್ ತಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲಿತರು.

ವೃತ್ತಿ 
ಸುರೇಶ್ ತಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ರವರು ವಿಜಯ್ ಘಾಟೆರವರನ್ನು  ತಮ್ಮ  ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಬಲ ನುಡಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ,  ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್, ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್, ಕೌಶಿಕಿ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ, ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಶಾಹಿದ್ ಪರ್ವೇಜ್, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಮೋಹನ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಜು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ನಂದಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಥಕ್ ನರ್ತಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಘಾಟೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಘಾಟೆ ಅವರು ಜಾಝ್ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಲ್ಯಾರಿ ಕೊರಿಯೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ವಾದಕ ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಾಳಚಕ್ರ 
ತಾಳಚಕ್ರವು ವಿಜಯ್ ಘಾಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಯುವ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಪಂ. ವಿಜಯ್ ಘಾಟೆಯವರ ತಾಳಚಕ್ರ ಉತ್ಸವ

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೬೪ ಜನನ
ಕಲಾವಿದರು
ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ
ವಸುಂಧರಾ ಕೊಮ್ಕಲಿ

ವಸುಂಧರಾ ಕೊಮ್ಕಾಲಿ(೧೯೩೧ - ೨೦೧೫), ವಸುಂಧರಾ ತೈ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಹಳೆಯ ಖ್ಯಾಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರ, ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಪತ್ನಿ  ಮತ್ತು ೨೦೦೯ ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು .  ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ವಸುಂಧರಾ ಕೋಮಕಲಿ, ನೀ ವಸುಂಧರಾ ಶ್ರೀಖಂಡೆ, ೨೩ ಮೇ ೧೯೩೧ ರಂದು ಭಾರತದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾದ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಇವರು ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೨ ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಗೀತಗಾರನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.  ಗಂಧರ್ವ ಅವರನ್ನು ಮುಂಬೈಗೆ ಬರಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡನು ಆದರೆ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅದು ಅವರನ್ನು ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಿತು.  ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು, ಅವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಅವರು ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವ ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಸಮಯ ಸಿಗದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಬಿಆರ್ ದೇವಧರ್ ಅವರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ನಂತರ, ಅವರು ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೨ ಸಂಗೀತಗಾರನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ವಸುಂಧರಾ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರಿಗೆ ಗಾಯನದ ಜೊತೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು  ಮತ್ತು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರವೇ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು   . ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾದ ಖ್ಯಾಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಅವರ ಗುರು, ದಿಯೋಧರ್ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೮ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೦೬ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ವಸುಂಧರಾ ಕೊಮ್ಕಾಲಿ ಅವರು ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೫ ರಂದು ತಮ್ಮ ೮೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದ ನಂತರ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ  ದೇವಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ದೇವಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.   ಅವರ ಮಗಳು, ಕಲಾಪಿನಿ ಕೋಮ್ಕಾಲಿ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 

೧೯೩೧ ಜನನ
ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಅಗ್ನಿಕುಮಾರ್ ಜಿ.ವೇದೇಶ್ವರ್

ಅಗ್ನಿಕುಮಾರ್ ಜಿ.ವೇದೇಶ್ವರ್

ಅಗ್ನಿಕುಮಾರ್ ಜಿ.ವೇದೇಶ್ವರ್
ಅಗ್ನಿಕುಮಾರ್ ಜಿ. ವೇದೇಶ್ವರ್ (ಜನನ ಜುಲೈ, ೧೯೫೯) ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ದ್ರವ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಘನ-ಸ್ಥಿತಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸೂಪರ್ ಕಂಡಕ್ಟಿವಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿವರ್ತನ, ಎಸ್ಇಎಂ, ಟಿಇಎಂ, ಇಎಸ್ಸಿಎ, ಡಿಟಿಎ, ಇಪಿಆರ್ ಮತ್ತು ಘನವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ, ಘನವಸ್ತುಗಳ ಯುವಿ / ವಿಐಎಸ್ ರೋಹಿತದರ್ಶಕ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ವೇದೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ಬಿ.ಎಸ್ ಸಿ (೧೯೮೧), ಎಮ್.ಎಸ್ ಸಿ (೧೯೮೩), ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ(೧೯೮೮) ಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೮-೧೯೯೦ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಪರ್ ಕಂಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ವೇದೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ದ್ರವ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಾರಿಗೆ (ಹಾಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್, ಥರ್ಮೋಪವರ್ ಮತ್ತು ರೆಸಿಸ್ಟಿವಿಟಿ) ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಫಿಲ್ಮ್ ರೂಪಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದ ಸೂಪರ್ ಕಂಡಕ್ಟಿವಿಟಿ, ತೆಳುವಾದ ಫಿಲ್ಮ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಷನ್, ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಫೋಟೋಲಿಥೊಗ್ರಫಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬೀಮ್ ಗನ್, ಆರ್ಎಫ್ ಸ್ಪುಟರಿಂಗ್, ಸಾಧನ ತಯಾರಿಕೆ. ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿವರ್ತನೆ, ಎಸ್ಇಎಂ, ಟಿಇಎಂ, ಇಎಸ್ಸಿಎ, ಡಿಟಿಎ, ಇಪಿಆರ್ ಮತ್ತು ಘನವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ, ಘನವಸ್ತುಗಳ ಯುವಿ / ವಿಐಎಸ್ ರೋಹಿತದರ್ಶಕ, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ತೆಳುವಾದ ಫಿಲ್ಮ್ಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈಗಳು, ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ಗಳು, ನ್ಯಾನೊಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ನ್ಯಾನೊಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಚುಕ್ಕೆಗಳು, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರಚನೆಯ ಡಿಎಫ್ಟಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಘನವಸ್ತುಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು.

ವೇದೇಶ್ವರ್ ಅವರು ೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅವು ೧೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ದ್ರವ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿದ್ವಾಂಸ ಲೇಖನಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದಿನಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹರಡಿವೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತೆಳುವಾದ ಫಿಲ್ಮ್ ಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಆರ್ಗಾನ್ ಅಯಾನ್ ವಿಕಿರಣದ ಪರಿಣಾಮ, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ಯಾಪ್ ಸುಸಂಬದ್ಧತೆ-ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಹಿಸುಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಚುಕ್ಕೆಯಂತಹ ವರ್ತನೆ ಪಿಬಿಐ ೨ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಉಳಿಕೆ ಒತ್ತಡದ ಪರಿಣಾಮ, ೧ಡಿ ನ್ಯಾನೊವೈರ್ಗಳು ಮತ್ತು ೨ ಡಿ ನ್ಯಾನೊಫೇಸ್ಗಳ ರಚನೆ, ಅಲ್ಟ್ರಾ ಥಿನ್ ಪಿಬಿಐ ೨ ಫಿಲ್ಮ್ ಗಳ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಚುಕ್ಕೆಯಂತಹ ವರ್ತನೆ, ಅಸ್ಫಟಿಕ ಇನ್ ಎಸ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖ

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ

ವಿಜಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ ರಾಜಮನೆತನಕೇ ಸೇರಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ 10 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗರ ನಂತರ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡ ನಿರಂತರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು   ನಾರಾಯಣನ (ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು ) ಸ್ವರೂಪವಾದ ವಿಜಯನಾರಾಯಣ ದೇವರ ಪೂಜೆ  ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ದೇವಾಲಯಗಳು
ಅಯತೊಲ್ಲಾ ರೆಜಾ ಹೊಸೆನಿ ನಸ್ಸಾಬ್

ಅಯತೊಲ್ಲಾ ರೆಜಾ ಹೊಸೆನಿ ನಸ್ಸಾಬ್ (ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಾಂಕ: ೧೯೬೦) ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕೇಂದ್ರದ ಇಮಾಮ್ ಆಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೩ ರಿಂದ, ಅವರು ಕೆನಡಾ ಶಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಕಲನಗಳು 
ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತು ೨೧೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಶಿಯಾ ಐಡಿಯಾಲಜಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ತರ್ಕ 
ಅವರ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
 ಷರಿಯಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
 ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನು
 ಪ್ರವಾದಿತ್ವ
 ಇಮಾಮ್ ಹುಸೇನ್
 ಆಧುನಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ
 ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ
 ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ
 ತರ್ಕದ ತತ್ವಗಳು
 ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
 ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ
 ಯುವಕರು

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 
ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಹುಸೇನಿ ನಸ್ಸಾಬ್ ಕೆನಡಾ, ಜರ್ಮನಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕನ್ವಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್

ಕನ್ವಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಹರಿಯಾಣದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ. ಇವರು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮಂಡಳಿಯು 2010ರ ಎನ್. ಜಿ. ರಂಗ ಫಾರ್ಮರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಜೀವನ
ಕನ್ವಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಹರಿಯಾಣದ ಸೋನಿಪತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಟೆರ್ನಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯವರು. ಇವರು ತಮ್ಮ 15ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವು ಥಾಯ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಕೆಜಿಗೆ 4000 ನೀಡಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭವಾದ 1997ರಲ್ಲಿ ಬೇಬಿ ಕಾರ್ನ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬೇಬಿ ಕಾರ್ನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಪ್ತುಮಾಡುವಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಉದ್ಯಮವು 2019ರ ವೇಳೆಗೆ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಣಬೆ, ಬೇಬಿ ಕಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಟೊಮೇಟೊ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಸಿಗುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು 2001ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬ್ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವನ್ನು ಸೋನಿಪತ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಘವು  ಬೇಬಿ ಕಾರ್ನ್ ಸ್ವೀಟ್ ಕಾರ್ನ್, ಹಣಬೆ ಮತ್ತು ಕೋಸು, ಗಡ್ಡೆಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವೈವಿದ್ಯತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವು ವಿವಿಧ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. 2012ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘವು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಚೌಹಾಣ್ ಹಣಬೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಹಣಬೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.  

2020-2021ರಲ್ಲಿ ತಂದ ರೈತ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ರೈತರು ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತರಿಂದ ಅನೇಕ ಬೆದರಿಕೆ ಕರೆಗಳು ಬಂದವು. ಇವರು ಸೋನಿಪತ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತರ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 

೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ (ಐಸಿಎಆರ್) ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎನ್.ಜಿ. ರಂಗ ರೈತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಹೀಂದ್ರಾ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ಸ್ನ ಮಹಿಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ್ನನು ಪಡೆದರು
೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (ಎಐಎಫ್ಎ) ಎಐಎಫ್ಎ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಸಹ ನೋಡಿ

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕ್ರತರ ಪಟ್ಟಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2010-2019)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಧರ್ಮಪಾಲ ಸೈನಿ

೨೦೨೧೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಧರ್ಮಪಾಲ ಸೈನಿ .   ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ,  ೨೦೨೧ ರ ಸುಕ್ಮಾ-ಬಿಜಾಪುರ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ನಕ್ಸಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಕೋಬ್ರಾ ಕಮಾಂಡೋ ರಾಕೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಮನ್ಹಾಸ್‌ರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸೈನಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.  ಸೈನಿ ಮಾತಾ ರುಕ್ಮಣಿ ದೇವಿ ಆಶ್ರಮದ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

೧೯೩೦ ಜನನ
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ದುಲಾರಿ ದೇವಿ

ದುಲಾರಿ ದೇವಿ (ಜನನ ೧೯೬೮) ಮಿಥಿಲಾ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವರು ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಜೀವನ, ಶಿಕ್ಷಣ 
ದೇವಿಯು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ರಾಂತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ದಲಿತ ಮಲ್ಲಹ್ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಮಗುವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಮರಳಿದರು. ದುಲಾರಿ ದೇವಿಯವರು ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಮಧುಬನಿ ಕಲಾವಿದೆ ಮಹಾಸುಂದರಿ ದೇವಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆಲಸದವಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರು ಮಧುಬನಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವರಿಸಲು ಕಲಿತರು. ಮಹಾಸುಂದರಿ ದೇವಿಯು ಇವರನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದೆ ಕರ್ಪುರಿ ದೇವಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅವರು ದುಲಾರಿ ದೇವಿಗೆ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ದುಲಾರಿಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮಧುಬನಿ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಿಥಿಲಾ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ  ಅವರ ಕಲಾಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.  ದೇವಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಿಹಾರದ ಮಧುಬನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧುಬನಿ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ಪದ್ಮಶ್ರೀ (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ) - ೨೦೨೦
 ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೨೦೧೨-೧೩

ಮೂಲಗಳು 

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೬೮ ಜನನ
ಬೌವಾ ದೇವಿ

ಬೌವಾ ದೇವಿ ಬಿಹಾರದ ಮಧುಬನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿತ್ವಾರ್‌ಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮಿಥಿಲಾ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಕಲಾವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಮಿಥಿಲಾ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕುರುಹು ಮನೆಯ ಒಳ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜಾಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ರೇಖೀಯ ಮಾದರಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸರಣಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.  ಬೌವಾ ದೇವಿ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪಡೆದರು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಬೌವಾ ದೇವಿ ಅವರು ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಿಥಿಲಾ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ೧೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದ ಇವರಿಗೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರ ಅತ್ತೆಯು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ, ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕರಕುಶಲ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಪುಪುಲ್ ಜಯಕರ್ ಅವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮುಂಬೈ ಕಲಾವಿದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರನ್ನು ಮಧುಬನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಬೌವಾ ದೇವಿಯು ಕುಲಕರ್ಣಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಹದಿಹರೆಯದವಳಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ಕಲೆಯನ್ನು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮ್ಯೂರಲ್ ಕಲೆಯಾಗಿ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವಳು. ಭಾಸ್ಕರ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ನಂತರ ಬೌವಾ ದೇವಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಕುಲಕರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿ ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ರೂ.೧.೫೦ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದಳು.  ಆಕೆಯ ಕೆಲಸವು ಸ್ಪೇನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ವರೆಗೂ ತಲುಪಿದೆ.  ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಒಂದು ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಮೇಯರ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಸ್ಕೋಸ್‌ಸ್ಟಾಕ್ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.

ಶೈಲಿ 
ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಬೌವಾ ದೇವಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಪಿಡೌ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಮ್ಯಾಜಿಶಿಯನ್ಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟರ‍್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯ ಕೆಲಸವು ಸಣ್ಣ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯಿಂದ ೨೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗಿನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೀತೆಯ ಕಥೆಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬೌವಾ ದೇವಿ ತನ್ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ಯಾಲೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು, ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ೨೦೧೭
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೮೪

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಂತೋಷ್ ಯಾದವ್

ಸಂತೋಷ್ ಯಾದವ್ (ಜನನ ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೭) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹತ್ತಿದ  ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ  ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್‌ಶುಂಗ್ ಮುಖಭಾಗದಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹತ್ತಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮೇ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಾರಿ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದರು  ನಂತರ ಮೇ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ನೇಪಾಲಿಸ್ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದರು.

೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಸೌತ್ ಕೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ಅವರು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ರೇವಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೋನಿಯಾವಾಸ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಐದು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಮಗುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ  ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರು ನಂತರ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ ಅವರು ಜೈಪುರದ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹತ್ತುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಿಂದ  ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. . ಇದು ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರಕಾಶಿಯ ನೆಹರೂ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೌಂಟೇನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಅವರು ನೋಯ್ಡಾದ ಅಮಿಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಒದಗಿಸಿದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ  ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (IAS) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ 
೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಯಾದವ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಿದ್ದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ೧೩ ವರ್ಷದ ಮಾಲವತ ಪೂರ್ಣ ಅವರು ಸರಿಗಟ್ಟಿದರು. ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳನಂತರ ಅವರು ಇಂಡೋ-ನೇಪಾಳಿ ಮಹಿಳಾ ಆರೋಹಣದ ಸದಸ್ಯರಾದರು ಮತ್ತು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಏರಿದರು, ಹೀಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹತ್ತಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಪೋಲಿಸ್‌ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯಾನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ  ಒಂಬತ್ತು-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಂಪ್-ಕಮ್-ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಡಿಶನ್‌ನ ನನ್ ಕುನ್‌ ಆರೋಹಣದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಪರಿಸರವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ೫೦೦ ಕೆಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು

ಪರ್ವತರೋಹಣಗಳು 
 ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಸಂತೋಷ್ ಯಾದವ್ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ನ ಕಾಂಗ್‌ಶುಂಗ್ ಫೇಸ್‌ಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. 
 ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈಸ್ಟ್ ಫೇಸ್, ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಶಿವಾನಂದ (ಯೋಗ ಗುರು)

ಶಿವಾನಂದ ( ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೮, ೧೮೯೬ ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೧, ೨೦೨೨ ರಂದು ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೮, ೧೮೯೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ವಿಭಾಗ ) ಜನಿಸಿದರು.

ಅವರ ಪೋಷಕರು ಭಿಕ್ಷುಕರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವನು ಕೇವಲ ಆರು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಸಹೋದರಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಕಾಶಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗುರು ಓಂಕಾರಾನಂದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. 

ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ವಾರಣಾಸಿಯ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ೪೦೦-೬೦೦ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಆಹಾರ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಚಳಿಗಾಲದ ಉಡುಪುಗಳು, ಹೊದಿಕೆಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಆಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವರು ಕೊವಿಡ್-೧೯  ಲಸಿಕೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ಶಿವಾನಂದ ಅವರು ಯೋಗರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಸುಂಧರ ರತನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೯) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೮೯೬ ಜನನ
ಭರತ್ ಭೂಷಣ್ ತ್ಯಾಗಿ

ಭರತ್ ಭೂಷಣ್ ತ್ಯಾಗಿ ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಲಂದ್‌ಶಹರ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ರೈತ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.   ಅವರು ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.   ಅವರು ಬುಲಂದ್‌ಶಹರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 80,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಂದ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

ಅವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತ್ಯಾಗಿ ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಪಿಟೆನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ (ಐಸಿಸಿಒಎ), ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ), ಎಎಫ್ಸಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫಾರ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ರೂರಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ನಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ 
 ಪದ್ಮಶ್ರೀ,೨೦೧೯  
 ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
೧೯೫೪ ಜನನ
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಲಾಲ್ಬಿಯಕ್ತಂಗ ಪಚುವು

ಲಾಲ್ಬಿಯಕ್ತಂಗ ಮಿಜೋರಾಂನ ಪತ್ರಕರ್ತ. ಮಿಜೋರಾಂ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.   ಇವರು ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ 
ಲಾಲ್ಬಿಯಕ್ತಂಗ ಪಚುವು ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಸ್ಸಾಂ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ಪಡೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು.  ಅವರು ೧೯೫೩  ಜೋರಾಮ್ ಥುಪುವಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು 1970 ರಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ 'ಝೋರಾಮ್  ' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ಪದ್ಮಶ್ರೀ (೨೦೨೧) 
 ಬರ್ಮಾ ಸ್ಟಾರ್ 
 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪದಕ 
 ಜೆ ಮತ್ತು ಕೆ ಪದಕ
 ಸೈನ್ಯ ಸೇವಾ ಪದಕ

ವೈಯಕ್ತಿಕ 
ಲಾಲ್ಬಿಯಕ್ತಂಗ ಪಚುವು ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೨೭ ರಂದು ಸೈಚಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು.  ಐಜ್ವಾಲ್‌ ಮಿಜೋರಾಂನಿಂದ ೮೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಅವರ ಪೋಷಕರು ಪು ಸತ್ಕುಂಗ ಮತ್ತು ಪೈ ಡೊಕುಂಗಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಗೋಸ್ತ ಬಿಹಾರಿ ಪಾಲ್

ಗೋಸ್ತ ಬಿಹಾರಿ ಪಾಲ್ (೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೯೬ - ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ . ಅವರು ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ಮೊದಲ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು,  ೧೯೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಪಾಲ್ ಅವರು ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಫರೀದ್‌ಪೋರ್‌ನ ಭೋಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು (ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ). ಅವರು ಶಿಶುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಸರ್ ದುಖಿರಾಮ್ ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ಪಿತಾಮಹರಾಗಿದ್ದರು, ಗೋಸ್ತ ಪಾಲ್,  ಶಿಬ್ದಾಸ್ ಭಾದುರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

"ಚಿನರ್ ಪ್ರಚೀರ್" (ದ ಗ್ರೇಟ್ ವಾಲ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ) ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರು   ಹೊಂದಿದ್ದ ಪಾಲ್  ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ೧೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ತುಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. 1921 ರಲ್ಲಿ ಗೋಸ್ತೊ ಪಾಲ್ ಅವರು ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮುಂದಿನ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಲಬ್ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.  ಅವರು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಪರಂಪರೆ 

೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೋಸ್ತ ಪಾಲ್ ಸರನಿ  ನಲ್ಲಿ ಗೋಸ್ತೋ ಪಾಲ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.  
 ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ಎಸಿ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ರತ್ನವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಇದನ್ನು ಆ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮಾಜಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಕೊರತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ರತ್ನವನ್ನು ಗೋಸ್ತ ಪಾಲ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 Live Indian Football: Legends' Corner
 123india.com
 Kokatafootball.com
 Mohunbaganclub.com
 Cricinfo article on Pal's resistance

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

೧೯೭೬ ನಿಧನ
೧೮೯೬ ಜನನ
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಶಾಂತಿ ದೇವಿ (ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ)

ಶಾಂತಿ ದೇವಿ (೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೪ – ೧೬ ಜನವರಿ೨೦೨೨) ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ.  ಒಡಿಶಾದ ಮಾವೋವಾದಿ ಪೀಡಿತ ರಾಯಗಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಗರಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಸಮಾರಂಭ- IV ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರಿಂದ ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ರಂದು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು  ದೇವಿ ರಾಧಾನತ್ ರಥ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ನಾಲಾಲ್ ಬಜಾಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ದೇವಿಯವರು ೧೯೩೪ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ ರಂದು ಬಾಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮೀನುದಾರರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನುಯಾಯಿ ರತನ್ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸ 

ದೇವಿಯವರು ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯ ವಿನೋಭಾ ಭಾವೆಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾವೆಯವರ ಭೂದಾನ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.  ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಮಾಜಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಳರು. ದೇವಿಯವರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.  ಅವರು ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಬರಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು  ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಗುಣಪುರದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಸಮಾಜವನ್ನು ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು   . ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಬರಗುಡದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳರು.  ಒಡಿಶಾದ ಮಾವೋವಾದಿ ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ   ] ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವ್ಸ್ ರೋಗವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಂಖಲಪದರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು. ವಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ರೋಗ  ಹೊಂದಿರುವ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ದೇವಿ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ರೋಗವು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಯಿತು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ದೇವಿ ಅವರು ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೪ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೧೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದ ರತನ್ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.  ಅವರು ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು ರಾಯಗಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.  ಆಕೆಗೆ ೮೮ ವರ್ಷ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
೧೯೩೪ ಜನನ
ಶೇಖರ್ ನಾಯಕ್

ಶೇಖರ್ ನಾಯಕ್ (ಜನನ ೭  ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಂಧ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ. ಅವರು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಟಿ 20 ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಜಯಗೊಳಿಸಿದರು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ದೇಶದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ನಾಯಕ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬಂಜಾರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ರೈತನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬದ ೧೫ ಸದಸ್ಯರು ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಾಯಕ್ ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ತಲೆಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಅವರ ಬಲಗಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಲಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ೬೦% ದೃಷ್ಟಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

 
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಅವರ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ದೇವಿ ಅಂಧ ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೨ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಡದೇ ಇರುವಾಗ, ಅವರು ಸಮರ್ಥನಂ ಎಂಬ ಎನ್‌.ಜಿ.ಒ ಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಧರಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.  

೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ೪೬ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೧೩೬ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಕರೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಪ್ರತಿ ತಂಡವು ೪ ಬಿ೧ ಆಟಗಾರರು (ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುರುಡರು), ೩ ಬಿ೨ ಆಟಗಾರರು (ಭಾಗಶಃ ಕುರುಡರು) ಮತ್ತು ೪ ಬಿ೩ ಆಟಗಾರರು (ಭಾಗಶಃ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುವವರು) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನಾಯಕ್ ಬಿ೨ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೦೬ ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ೫೮ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೧೩೪ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಚೊಚ್ಚಲ ಟಿ 20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೪ ರ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂಡವನ್ನು ಗೆಲುವಿನತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಸುನಿಲ್ ದಬಾಸ್

ಸುನಿಲ್ ದಬಾಸ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಬಡ್ಡಿ ತಂಡದ ಕೋಚ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.  ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೦ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕಪ್-೨೦೧೨ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ತಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಆಕೆಗೆ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಸುನಿಲ್ ದಾಬಾಸ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣದ ಜಜ್ಜರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆರಿ ತೆಹಸಿಲ್‌ನ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ಪುರ ಮಜ್ರಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ  ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನುಅವರ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ರೋಹ್ಟಕ್‌ನ ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ (ಎಂ.ಎ) ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ (ಎಂ.ಪಿಎಚ್.ಇಡಿ) ಪಡೆದರು. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ. ಫಿಲ್ ಮತ್ತು  ಆಗ್ರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ..

ವೃತ್ತಿ 
ಸುನಿಲ್ ದಬಾಸ್ ಅವರು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಬಡ್ಡಿ ತಂಡದ ಕೋಚ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ೨೦೦೬ರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ೨ ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, 2009 ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ೨೦೧೦ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ೨೦೧೨ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ  ಮಹಿಳಾ ಕಪ್ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಇವರು ಗುರ್ಗಾಂವ್‌ನ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹರಿಯಾಣದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕೋಚ್ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೆಯವರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು    ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೨೦೧೪ ರ ಕ್ರೀಡಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು  ಸಂಪಾದನೆ :

 ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
 ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ
 ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಿಪಾಯ
 ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
 ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ
 ಶಾರೀರಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಕೇ ಸಿಧಂತತಾತ ಮುಲಾಧರ್ (ಹಿಂದಿ)
 ಶಾರೀರಿಕ್ ಗತಿವಿಧಿಯುರ್ ಸ್ವಸ್ಥಯ (ಹಿಂದಿ)
 ಸ್ವಸ್ತೇವಂ ಯೋಗ (ಹಿಂದಿ)
 ಶಾರಿಕ್ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಯೋಗ (ಹಿಂದಿ)
 ಶಾರೀರಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಾಕಿ ಪ್ರಯೋಗಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ (ಹಿಂದಿ)
 ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುಸ್ತಕ
 ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
 ಕ್ರೀಡೆ ಬಯೋಮೆಕಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಿನಿಸಿಯಾಲಜಿ (ಹಿಂದಿ)
 ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ (ಹಿಂದಿ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ತರುಣ್ ದೀಪ್ ರೈ

ತರುಣದೀಪ್ ರೈ ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದ ನಾಮ್ಚಿಯಲ್ಲಿ  ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು .   ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಖೇಲ್ ರತನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ವೃತ್ತಿ 
 ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಯಾಂಗೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಚರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ೨೦೦೩ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದಾಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ರೈ ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಚೀನಾದ ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೬ ನೇ ಏಷ್ಯನ್  ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್  ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ದೋಹಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೪ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ಪುರುಷರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ೭೨ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೬೪೭ -ಬಾಣದ ಸ್ಕೋರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ೩೨ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮೊದಲ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊಸ್ ಕರಾಗೊರ್ಗಿಯೊ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು, ೧೪೭-೧೪೩ ರಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಈ ಅಂಕವು ರೈಗೆ ೪೩ ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೦೦೪ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೧ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ -  ಭುಜದ ಗಾಯವನ್ನು  ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ಮಿತಿಮೀರಿದ  ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಬಲ ಭುಜದ ಗಾಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ಆಟದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದರು. ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ರೈ ೨೦೧೦ ರ ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಆ ಸ್ವರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ೨೦೧೨ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ರಿಕರ್ವ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ತರುಣದೀಪ್ ರೈ ಅವರು 2012 USನ ಆಗ್ಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ೪ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.  2005 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂಡ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಚರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕದ ಪ್ಲೇ-ಆಫ್‌ಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ವಾನ್ ಜೊಂಗ್ ಚೋಯ್ ವಿರುದ್ಧ ೧೦೬-೧೧೨ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ರೈ ಗುವಾಹಟಿ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತರುಣ್ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ಅವರು ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (೨೦೦೫) ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು .

ಟೋಕಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 
ತರುಣ್‌ದೀಪ್ ರೈ ಅವರು ಅತಾನು ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವೀಣ್ ಜಾಧವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಅವರು ಎಎಸ್‌ಐ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.   ಆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ  ೬ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ೧೪ ಕೆಜಿ ತೂಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೮೪ ಜನನ
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಮುರಳಿಕಾಂತ್ ಪೆಟ್ಕರ್

ಮುರಳಿಕಾಂತ್ ಪೇಟ್ಕರ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಹೈಡೆಲ್ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ೧೯೭೨ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ೫೦ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಈಜು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು, ೩೭.೩೩ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ. ಅದೆ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಾವೆಲಿನ್, ನಿಖರವಾದ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಲೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು .ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಎಂಇ) ನಲ್ಲಿ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಜವಾನ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ೧೯೬೫ ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗವಿಕಲರಾಗಿದ್ದರು, ತೀವ್ರವಾದ ಗುಂಡಿನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.  ಪೇಟ್ಕರ್ ಮೂಲತಃ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌ನ ಇಎಂಇ ನಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಈಜು ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.  ಅವರು ೧೯೬೮ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸುತ್ತನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಈಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪುಣೆಯ ಟೆಲ್ಕೊ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಸಹ ನೋಡಿ 
 EME ನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಕರ್
 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ
 ೧೯೬೮ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ
 ೧೯೭೨ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್

ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್ (ಜನನ ೧೯೪೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾದ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ.  ಹೊಜಗಿರಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಜನವರಿ ೨೦೨೧   ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.     ತಂಗಾ ಡಾರ್ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೆನಿಚಂದ್ರ ಜಮಾತಿಯಾ ನಂತರ, ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್ ಅವರು ತ್ರಿಪುರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ತ್ರಿಪುರಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ರಿಯಾಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೬  ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಯಿತು.

 ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, (೧೯೮೬)
 ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ, (೨೦೨೧)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೪೩ ಜನನ
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಂಜಿದಾ ಖಾತುನ್

Articles with hCards
ಸಂಜಿದಾ ಖಾತುನ್ (ಜನನ ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೩) ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.   ಅವರು ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಖಾತುನ್ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ಅವರು ೧೯೫೭  ವಿಶ್ವ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಂಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಖಾತುನ್ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಸೇರಿದರು.  ೧೯೭೧ ರ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಿ ಶಿಲ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾನಾತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಖತುನ್ ಒಬ್ಬರು.   ಅವರು ಛಾಯನತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

ಖಾತುನ್ ವಹಿದುಲ್ ಹುಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ೩ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ- ಅಪಾಲಾ ಫರ್ಹತ್ ನಾವೇದ್ (ದಿವಂಗತ), ಪಾರ್ಥ ತನ್ವೀರ್ ನಾವೇದ್, ರುಚಿರಾ ತಬಸ್ಸುಮ್ ನಾವೇದ್.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 

 ೨೦೨೧ - ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 
 ೨೦೧೨ - ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ದೇಶಿಕೋಟ್ಟೋಮ 
 ೨೦೧೦ - ರವೀಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
 ೨೦೧೦ - 5ನೇ ಸಿಟಿಸೆಲ್-ಚಾನೆಲ್ I ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
 ೧೯೯೮ - ಬಾಂಗ್ಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ೧೯೯೧ - ಎಕುಶೆ ಪದಕ್
 ಕಬಿ ಜಾಸಿಮುದ್ದೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೩೩ ಜನನ
ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ

ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಜೈನ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಬರಹಗಾರ, ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕ  ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರೂಪಕ.   ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರಂಜನಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮದನ್ ಕುನ್ವರ್‌ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ  ಜನಿಸಿದ ಅವರು, ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ್ರಂ ಸೆಕ್ಸಾರಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ (SGSITS) ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು  ಮತ್ತು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ನಡುವಿನ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ  ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳು, ೮೫ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏಕದಿನ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳು, ಹಲವಾರು ಟ್ವೆಂಟಿ  ಟ್ವೆಂಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.  ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾಮೆಂಟರಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.   ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಖೇಲ್ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ  ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾ ಮಹಾಭಾರತ್

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು 
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ  ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ.  ಇಂದೋರ್‌ನ ಹೋಲ್ಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌ಗಳ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಹೋಳ್ಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
 ಮುನೀರ್ ಹುಸೇನ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಸಬಾ ಅಂಜುಮ್

}}

ಸಬಾ ಅಂಜುಮ್ (ಜನನ ೧೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೫)ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ದುರ್ಗದ ಕೆಲಬಾಡಿ ಮೂಲದವರು.

ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸ
ಅವರು  ೨೦೦೦ ನೇ  ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ಬಾರಿ  ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ  ೧೮ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ AHF ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದರು. ೨೦೦೧ ಮೇ  ನಲ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ [ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್]] ,೨೦೦೪ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್  ದೆಹಲಿ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೨ ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್,  ಬ್ಯೂನಸ್ ಐರಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರವಾಸದಂತಹ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಅವರಿಗೆ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಉನ್ನತ ಗುಂಡಧೂರ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ ತಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ರೂ ೧ ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರವು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (ಡಿಎಸ್‌ಪಿ) ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. @ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ದುರ್ಗ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೀಡುವ  ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು  .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು