Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಅರುಣ ಸಾಯಿರಾಮ್

ಅರುಣ ಸಾಯಿರಾಮ್ (ಅರುಣಾ ಸಾಯಿರಾಮ್ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ನವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಾಯಕಿಯರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಕೊಡಮಾಡುವ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಕಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಅರುಣ ಸಾಯಿರಾಮ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಆಲತ್ತೂರು ಸಹೋದರರ.ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರು ಶಂಕರ ಐಯ್ಯರ್ ರವರ ಶಿಷ್ಯೆ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸೇತುರಾಮನ್ ರವರಿಂದ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮದುರೈ ಸೋಮಸುಂದರಮ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ಬೃಂದಾ ರವರಿಂದ ಪಡೆದರು. ರಾಗ, ತಾನ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಟಿ.ಆರ್.ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ರವರಿಂದ ಪಡೆದರು.

ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ
ಅರುಣ ಸಾಯಿರಾಮ್ ದೇಶ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹವರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರ ಖ್ಯಾತಿಯ ಡೊಮಿನಿಕ್ ವೆಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ಈ ಸಾಧನೆ ಗಮನಿಸಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಇವರಿಗೆ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Thank God! I gave up acting' 
Aruna Sayeeram
Title conferred on Aruna Sayeeram 
Aruna Sairam
Aruna Sairam
Aruna Saiyeeram
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು
ಕನಕಾಂಗಿ

ಕನಕಾಂಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕನಕಾಂಬರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಪ್ರಥಮ ಇಂದು ಚಕ್ರದ ಪ್ರಥಮ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣರವರು ರಚಿಸಿದ ಲವಾಂಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
1 ಕನಕಾಂಬರಿ	.ಸ ರಿ1 ಮ1 ಪ ದ1 ಸ	ಸ ನಿ1 ದ1 ಪ ಮ1 ಗ1 ರಿ1 ಸ 
2 ಕನಕತೋಡಿ.	ಸ ರಿ ಗಮ೧ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
3 ಕರ್ನಾಟಕ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ
ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 ಲತಾಂತಪ್ರಿಯ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
5 ಲವಂಗಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
6 ಮೇಘ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
7 ರಿಶಭವಿಲಾಸ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
8 ಸರ್ವಶ್ರೀ.	ಸ ಮ೧ ಪ ಸ	ಸ ಪ ಮ೧ ಸ 
9 ಶುದ್ಧ ಮುಖಾರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
10 ತಟಿಲ್ಲಟಿಕ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
11 ವಾಗೀಶ್ವರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಮ೧ ಪ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
 ತ್ಯಾಗರಾಜರು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಗಣಾನಾಥಮ್ ಭಜಾಮ್ಯಹಂ, ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುರಚಿಸಿದ ಕನಕಾಂಬರಿ ಕಾರುಣ್ಯಾಮೃತ ಲಹರಿ ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

c ashwath gayanadalli giliyu panjadolilla rama

ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರ

ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರ ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರವು ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೩.೬೨ ಡಿಗಿರಿ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ೭೫.೫೨ ಡಿಗಿರಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಗೊ೦ಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿ೦ದ ೬೪೩ ಮೀಟರ್ (೨೧೦೯ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರಕ್ಕಿದ್ದ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ಯೆಡೆಹಳ್ಳಿ"ಎ೦ಬುದಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಸ೦ಸ್ಥಾನದ  ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದ ನರಸಿ೦ಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರವರು ಸುಮಾರು ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಅವದಿಯಲ್ಲಿ  ಯೆಡೆಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು . ತದನ೦ತರ ಯೆಡೆಹಳ್ಳಿ ಎ೦ಬ ಹೆಸರು ಬದಲಾಗಿ ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರ ಎ೦ದಾಯಿತು. ಈಗ ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರದ ಬದಲಾಗಿ ಎನ್.ಆರ್.ಪುರ ಎ೦ಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರದ ಒಟ್ಟು  ಜನಸ೦ಖ್ಯೆ ೭೪೪೧. ಇದರಲ್ಲಿ ೫೧% ಗ೦ಡಸರು ಹಾಗು ೪೯% ಹೆ೦ಗಸರಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೭%  ಜನರು ವಿಧ್ಯಾವ೦ತರಾಗಿದ್ದರೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸೀಕೇ೦ದ್ರಗಳು
ನರಸಿ೦ಹರಾಜಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಸಿ೦ಹನಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಜೈನ ಧರ್ಮದವರಿಗೆ ಒಂದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ .ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ     ಬಸದಿಗಳೊಲ್ಲೊ೦ದಾಗಿದೆ.ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಜ್ವಲಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ೫೦೦ರ ರಿಂದ ೬೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶ್ರೀ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಅತಿಶಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ಜ್ವಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯು ೮ನೇಯ ತೀರ್ಥ೦ಕರನಾದ, ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಚ೦ದ್ರಪ್ರಭುರವರ ಯಕ್ಷಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ೦ದು ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ನಾವು ತಿಳಿಯಬಹುಬದು. ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಗೆರ್ಸೊಪ್ಪಸೊಡುವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ  ರಾಜ್ಯಧಾನಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊನ್ನಾವರದಿ೦ದ 
೨೭ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನವೀರ ದೇವಿಯು ಸುಮಾರು ೭೦೦ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯ೦ತ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಳು.ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು  ರಾಣಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡಾಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಈಗ ಕೇವಲ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಿ೦ಹನಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇ೦ತಹ ೬ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಹೊಸದಾಗಿ, ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಾವು ಈಗ  ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಹಳೆಯಂಗಡಿ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಮೂಲ್ಕಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಒಂದು ಊರು ಹಳೆಯಂಗಡಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಪರ ಅಂಗಡಿ ಎಂಬ ತುಳುವಿನ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಪರ ಅಂಗಡಿ ಅಂದರೆ ಹಳೆ ಅಂಗಡಿ. ಅದು ಈಗ ಹಳೆಯಂಗಡಿ ಅಗಿದೆ.  ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಹಳೆಯಂಗಡಿಯು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ, ಶೈಕ್ಶಣಿಕ, ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಚಯ
ಹಳೆಯಂಗಡಿಯು ಹಲವಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಹಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯಂಗಡಿಯು ಯಾವ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲವೆಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಅನುದಾನಿತ ಯು.ಬಿ.ಯಮ್.ಸಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಸನಿಲ್ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಸಿ.ಎಸ್.ಐ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖವಾದುವು.

ಹಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ದ  ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
 ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾವಂಜೆ.
 ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾವಂಜೆ.
 ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತೋಕೂರು.
 ಶ್ರೀ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೊಯ್ಗೆಗುಡ್ಡೆ, ಪಡುಪಣಂಬೂರು.
 ಅಮ್ಮನ್ನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ದೇವಾಲಯ
 ಭಗವತೀ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸಸಿಹಿತ್ಲು

ಹಳೆಯಂಗಡಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಊರಿನ ಗ್ರಾಮದೇವರ ಪಾವಂಜೆ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ. ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆಯು ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. 
ಊರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕಿಂತ ಷಷ್ಠಿ ಮಹೋತ್ಸವವು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯಾನ್ನದಾನವೂ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತ ಭಾಗವತರಾದ ಪಟ್ಲ ಸತೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೇಳವೂ ಶುರುವಾಗಿದೆ.
ತೋಕೂರಿನ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಸ್ಥಾನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಷಷ್ಟಿಯ ದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಹಳೆಯಂಗಡಿಯು ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಲಿದೆ. ಯುವಕ ಸಂಘಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಹಳೆಯಂಗಡಿಯು ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲಿದೆ. ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಪಾವಂಜೆಯ ತೇರಿನ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆ ಕ್ರೀಡೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ನೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೀಡೆ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮುಖ ಓಟ ,ಮೂರು ಕಾಲಿನ ಓಟ, ನಿಧಿ ಶೋಧ, ಮಡಕೆ ಒಡೆಯುವುದು, ಹಗ್ಗ ಜಗ್ಗಾಟ , ಜಾನಪದ ಗೀತೆ, ಪಾಡ್ದನ, ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಸರುಗದ್ದೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಡುವುದೇ ಒಂದು ಖುಷಿ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ನೋಡುವವರಿಗೂ ಖುಷಿ.
ಹಳೆಯಂಗಡಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ಕಂಬಳ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದು ಬಂದ ಮುಲ್ಕಿ ಸೀಮೆ ಅರಸು ಕಂಬಳ ಹಳೆಯಂಗಡಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಹಳೆಯಂಗಡಿಯ ಪಡುಪಣಂಬೂರು ಬಳಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅನೇಕ ತಂಡಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಂಬಳವನ್ನು ಹಳೆಯಂಗಡಿಯ ಜನ ಜಾತ್ರೆಯಂತೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಕಂಬಳದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
 ಮುಲ್ಕಿ ಸೀಮೆಯ ಅರಸರಾದ ಶ್ರೀ ದುಗ್ಗಣ ಸಾವಂತರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಲ್ಕಿ ಸೀಮೆ ಅರಸರಾದವರು ಕಂಬಳದ ಗದ್ದೆಗೆ ಇಳಿಯಬಾರದೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಹಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಅಂಕವೂ (ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕೋರಿದಕಟ್ಟ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 
 ಹಳೆಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ : ಇತಿಹಾಸ
ಕಿನ್ನೋ

ಕಿನ್ನೋ (Kinnow) - ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ, ಸಿಹಿ-ಹುಳಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಹಣ್ಣು ಇದು. ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣು ಸಿಟ್ರಸ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. 
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಬಿ. ಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ‘ಕಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ‘ವಿಲ್ಲೊ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಿಟ್ರಸ್ ಜಾತಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡಿ ಪಡೆದ ತಳಿಯೇ ಈ ಕಿನೋ. 
ಇದು ಬಹುತೇಕ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. 
ಈ ಹಣ್ಣು 1949ರಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರ ಅನಿಸಿಕೆ. 
ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್, ಗುಜರಾತ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇದು ಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ೩೫ ಅಡಿಯಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕಿನ್ನೋ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾದುದು. ಒಂದು ಮರದೆಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1000 ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಪಕ್ವವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸುಲಿಯಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಸ ಇರುವ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ.

ಹಣ್ಣುಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ರತ್ನಾಂಗಿ

ರತ್ನಾಂಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಗ.ಇದು ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳ ಪೈಕಿ ೨ನೆಯದು. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಫೆನದ್ಯೂತಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಪ್ರಥಮ ಇಂದು ಚಕ್ರದ ದ್ವಿತೀಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ರೇವತಿ ರಾಗ ಇದರ ಜನ್ಯರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ರಾಗ.
1 ಫೆನಧ್ಯುತಿ	.ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
2 ಗಾನಮುಖಾರಿ	.ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
3 ರತ್ನವರಾಳಿ	.ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 ರೇವತಿ.
ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
6 ಶ್ರೀಮಣಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
7 ಶ್ರೀಮತಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ'''ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
 ಕಳಸವಾರ್ಧಿಜಮ್ - ತ್ಯಾಗರಾಜರು
 ತರುಣಂ ಇದೇ... - ಕೋಟೀಷ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
 ಶ್ರೀ ಗುರುಂ ಚಿಂತಯಾಮ್ಯಹಂ'' -  ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
ಗಾನಮೂರ್ತಿ

ಗಾನಮೂರ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಗಾನಸಾಮವರಾಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಪ್ರಥಮ ಇಂದು ಚಕ್ರದ ತೃತೀಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ. ಸಾಮವರಾಳಿ,ನಾದರಂಜನಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.
1 ಗಾನಸಾಮವರಾಳಿ.	ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
2 ಭಿನ್ನಪಂಚಮ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
3 ನಾದರಂಜನಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 ಪೂರ್ವವರಾಳಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
5 ಸಾಮವರಾಳಿ	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಗ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
 ಗಾನಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ- ತ್ಯಾಗರಾಜರು,
 ಪಾಹಿ ಜಗದೀಶ್ವರ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯು.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಗಾನಮೂರ್ತಿ ರಾಗ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು

ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ದಾವಣೆಗೆರೆಯಿಂದ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ. ಚನ್ನಗಿರಿ, ತಾಲೂಕಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಗಿದ್ದು ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರಿಗೆ ೨೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಊರಿನ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಬಹು ಸುಂದರ ಪುಷ್ಕರಣಿ (Pond) ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ರಾಮತೀರ್ಥ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ.
ಈ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ನೀರು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರು ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತದಾಗಲೂ ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಇದಲ್ಲದೆ ಕೊಳದ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಅರಬ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಐದು ಅಂತಸ್ತಿನ "ವಸಂತ ಮಂಟಪ" ಈ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಅದ್ಬುತವಾದ ಶೋಬೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ 
ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಯುವಕ ಸಂಘದವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ನಾಡಿಗ್ ಎಂಬುವವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈಗ ಆ ಸಂಘವನ್ನು ಶ್ರೀ ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ್'ರವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಸಂತೆಬೆನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮನ ದೇವ್ವಸ್ಥಾನವೂ ಇದೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು

ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗಡ ಹಾಗು ದುರ್ಗ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೋಟೆಗಳಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಹಳೆಯಾದಾದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ, ನಾಡನ್ನಾಳಿದ ಅನೇಕ ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥರು ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೋಟೆಗಳು
ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕೋಟೆ
ಸವದತ್ತಿಕೋಟೆ 
ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆ 
ಬೀದರ್ಕೋಟೆ 
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕೋಟೆ 
ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ 
ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ 
ಜಲದುರ್ಗ 
ಕ್ಯಾದಿಗೆರಾ ಕೋಟೆ
ರವುಡಕುಂದಾ ಕೋಟೆ
ಮುಕ್ಕುಂದ ಕೋಟೆ

ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ 
ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ ಕೋಟೆ 
ಭಾಲ್ಕಿ ಕೋಟೆ 
ಮಾನ್ಯಖೇಟ ಕೋಟೆ
ಭಾತಂಬ್ರಾ ಕೋಟೆ

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆ 
ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆ 
ಪರಸಗಡ 
ಸವದತ್ತಿ ಕೋಟೆ 
ರಾಮದುರ್ಗ 
ಬೈಲಹೊಂಗಲ ಕೋಟೆ 
ಹೂಲಿ ಕೋಟೆ 
ಗೋಕಾಕ್ ಕೋಟೆ 
ಶಿರಸಂಗಿ ಕೋಟೆ 
ಭೀಮಗಡ

ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಬಿಜಾಪುರ ಕೋಟೆ

ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಜೇಂದ್ರಗಡ 
ಕೊರ್ಲಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆ 
ಹಮ್ಮಿಗಿ ಕೋಟೆ 
ಹೇಮಗುಡ್ಡ ಕೋಟೆ 
ಮುಂಡರಗಿ ಕೋಟೆ 
ಸಿಂಗಟಾಲೂರು ಕೋಟೆ 
ತಿಪ್ಪಾಪುರ ಕೋಟೆ 
ನರಗುಂದ ಕೋಟೆ 
ಮಾಗಡಿ ಕೋಟೆ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಜಮಾಲಬಾದ್ ಕೋಟೆ 
ಮಂಗಳೂರು ಕೋಟೆ

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬರ್ಕುರು ಕೋಟೆ 
ಕಾಪು ಕೋಟೆ 
ದರಿಯಾ-ಬಹುದ್ದರ್ಗಡ

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಮಿರ್ಜಾನ್ ಕೋಟೆ
ಬಸವರಾಜ ದುರ್ಗ 
ಅಸನೊತಿ ಕೋಟೆ

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸಂಡೂರು ಕೋಟೆ 
ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆ 
ಕಂಪ್ಲಿ ಕೋಟೆ

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಪ್ಪಳ ಕೋಟೆ 
ಆನೆಗುಂದಿ ಕೋಟೆ 
ಇರಕಲ್ ಗಡ
ಕಮ್ಮಟ ದುರ್ಗ
ಬಹದ್ದೂರ್ ಬಂಡಿ ಕೋಟೆ

ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸೇಡಂ ಕೋಟೆ 
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕೋಟೆ
ಶಪುರ ಕೋಟೆ

ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಐಹೊಳೆ ಕೋಟೆ 
ಬಾದಾಮಿ ಕೋಟೆ 
ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಬಂಕಾಪುರ ಕೋಟೆ 
ಸವಣೂರು ಕೋಟೆ
ಹಾನಗಲ್ಲ ಕೋಟೆ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಕವಲೇದುರ್ಗ 
ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆ 
ಕೊಡಚಾದ್ರಿ 
ನಗರ ಕೋಟೆ 
ಕಾನೂರು ಕೋಟೆ

ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ 
ಸಿರಾ ಕೋಟೆ 
ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ  
ಪಾವಗಡ 
ಮದುಗಿರಿ 
ದೇವರಾಯನ ದುರ್ಗ 
ಚೆನ್ನರಾಯನ ದುರ್ಗ 
ಶಿವಗಂಗೆ ಕೋಟೆ

ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸಾವನದುರ್ಗ 
ಮಾಗಡಿ ಕೋಟೆ 
ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ
ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆ 
ಮಾಕಲಿದುರ್ಗ

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸ್ಕಂದಗಿರಿ ಕೋಟೆ 
ನಂದಿದುರ್ಗ 
ಗುಡಿಬಂಡೆ

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಂಜರಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ 
ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಕೋಟೆ 
ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಉಂಚನಿ ದುರ್ಗ 
ಚೆನ್ನಗಿರಿ ಕೋಟೆ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ  
ಹೊಸದುರ್ಗ

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸುರಪುರ ಕೋಟೆ
ವನದುರ್ಗ ಕೋಟೆ 
ವಾಗಿಣಗೇರಿ ಕೋಟೆ
ಯಾದಗಿರಿ ಕೋಟೆ
ಗುರುಮಠಕಲ್ ಕೋಟೆ
ಚಂಡರಕಿ ಕೋಟೆ
ಕಾಕಲವಾರ ಕೋಟೆ

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಲ್ಲಾಳ ರಾಯನ ದುರ್ಗ

ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೇಲುಕೋಟೆ 
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೋಟೆ

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆ

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಡಿಕೇರಿ ಕೋಟೆ

ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಂಬಾಜಿ ದುರ್ಗ 
ಬೂದಿಕೋಟೆ
ಪಾಳ್ಯಂಕೋಟೆ ಮಾಸ್ತಿ
ರಾಮನಾಯಕನ ಕೋಟೆ, ಚಿಕ್ಕಹಾರೊಮಾಕನಹಳ್ಳ,ದಿನ್ನಹಳ್ಳಿ.ಪಂ, ಮಾಸ್ತಿ

ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ 
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೋಟೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವನಸ್ಪತಿ(ರಾಗ)

ವನಸ್ಪತಿ(ರಾಗ)  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಭಾನುಮತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಪ್ರಥಮ "ಇಂದು" ಚಕ್ರದ ಚತುರ್ಥ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ. ರಸಾಳಿ,ವನಾವಳಿ,ವಿಠಲಪ್ರಿಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.
1 ಭಾನುಮತಿ.	ನಿ೨ ಸ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ 
2 ರಸಾಳಿ	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
3 ವನಾವಳಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 ವಿಠ್ಠಲಪ್ರಿಯ	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
 ಪರಿಯಾಚಕಮ - ತ್ಯಾಗರಾಜರು,
 ಈಶ್ವರೀ ಜಗದೀಶ್ವರೀ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಸುಧಾರಾಣಿಯವರ "ಪರಿಯಾಚಕಮ"ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಮಾನವತಿ

ಮಾನವತಿಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಮನೋರಂಜನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಪ್ರಥಮ "ಇಂದು" ಚಕ್ರದ ಪಂಚಮ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ. ಘನಶ್ಯಾಮಲ,ಕುಂಜರಿ,ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
 ಎವರಿತೋ ನೆ ದೆಲ್ಪುಡು - ತ್ಯಾಗರಾಜರು,
 ನಿಜಭಕ್ತಿಂ - ಕೊಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
 ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತಮ್ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗ ಮಾನವತಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ತಾನರೂಪಿ

ತಾನರೂಪಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ತನುಕೀರ್ತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಪ್ರಥಮ "ಇಂದು" ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೧ ಮ೦ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೧ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗದ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು
 ವಾ ವೇಲವ ವಾ - ಕೊಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್
 ಶ್ರೀ ರಾಮ ಸದಾ ಭಜೇಹಮ್ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
bhakthiya kurithu purandara daasara abhipraya

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಸೇನಾವತಿ

ಸೇನಾವತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಸೇನಾಗ್ರಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಭೋಗಿ,ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಿಣಿ,ನವರಸ ಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಧು ಗೌರಿ.
1 ಸೇನಾಗ್ರಣಿ	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಮ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ನಿ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
2 ಭೋಗಿ	.ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
3 ಚಿತ್ತಾಕರ್ಶಣಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
4 ನವರಸ ಮಾಲ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
5 ಸಿಂಧು ಗೌರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಮ೧ ಗ೨ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು
 ಜ್ಣಾನಾಂಬಿಕಾ ಪಾಲಯಮಾಮ್- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮೀ ದೀಕ್ಷಿತ ರು
 ಜಲಮೇಲ ರಘುಪತೇ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಇಂದಿರಾ ಶಿವಣ್ಣ

ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇಂದಿರಾ ಶಿವಣ್ಣ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದ ಇಂದಿರಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವ ಇವರದು. ನಗರ್ತ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ಬಿ.ಡಾ.ಮ. ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಆದ ಇಂದಿರಾ ಅವರು ಹೊರತಂದಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ೫ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ೩ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, ೨ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು, ೨ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಹಾಗೂ ೩ ಸಂಶೋಧನ ಕೄತಿಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಧಕಿಯರ ಜೀವನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರ ೭೫ ಜನ ಸಾಧಕಿಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ಧಾರೆ. ಇವರನ್ನು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಗೊರೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ ಇವರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿವೆ. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಗೌರವ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಿಳೆ ಕನ್ನಡ ಮಾಸಿಕ "ಮಂತಣಿ" ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಟಿ.ಎಂ. ಬಡಾವಣೆ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಿ.ಟಿ.ಎಂ. ನೈಟೆಂಗೇಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಲೇಖಕಿಯರು
ಕೆ. ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ

ಕೆ. ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ನವರು ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ, ಚಿ0ತಕರಾಗಿ, ನೀನಾಸ0ನ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಸುಪರಿಚಿತರು. 
ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹೆಗ್ಗೋಡು ಎ0ಬ ಪುಟ್ಟ 	ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರ0ಗ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನೆಗಳು,  ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶಿಬಿರಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿವೆ. 
ಲೋಹಿಯಾವಾದದಿ0ದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮು0ದೆ ಅದು 'ಕೆ. ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಆಯ್ದ ಬರಗಳು' ಸ0ಕಲನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು.
ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು 
ಕಾಳಿದಾಸ, ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ,ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಮು0ತಾದವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ರ0ಗ ಕಾಣುವ0ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
ಇವರ 'ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಜಗತ್ತು' ಕೃತಿಗೆ ಕೇ0ದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. 
ಸ0ಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲದೆ ೧೯೯೧ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮ್ಯಾಗಸೇಸೆ ಪುರಸ್ಕಾರವೂ ಇವರಿಗೆ ಸ0ದಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇವರ ಲೇಖನಗಳ ಇ0ಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯು Community and Culture ಎ0ಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಪೊಮ್ಮಾಲೆ, ಪ್ರಸಾರಂಗ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ನಾಟಕಕಾರರು
ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಅಗಳಿ

ಅಗಳಿ ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಮಂಡಲ್) ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕಗಡಿ 
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಾಗೂ ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಹೋಬಳಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾಭಲ್ಯ 
ಅಗಳಿ ಮಂಡಲ್(ಹೋಬಳಿ)ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯವಹಾರ ಕರ್ನಾಟಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ರಾವುಡಿ 
ಮದೂಡಿ ಸಮೀಪ ರಾವುಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಕ್ತ ಸಮೂಹವಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಧೂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಸಹ ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಘುವೀರರೆಡ್ಡಿಯವರ ಕೃಪಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಹನುಮತೋಡಿ

ಹನುಮತೋಡಿ ಅಥವಾ ತೋಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಜನತೋಡಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು,ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ತೋಡಿ ರಾಗವು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ತೋಡಿ (ಥಾಟ್)ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸಮಾನವಾದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗವೆಂದರೆ ಭೈರವಿ ಥಾಟ್. ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯ ತೋಡಿ ರಾಗದ ಸಮಾನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗ ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಅಸಾವರಿ,ಭೂಪಾಲಂ,ಧನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಪುನ್ನಗವರಾಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
1 ಜನತೋಡಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
2 ಅಮೃತ ಧನ್ಯಾಸಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
3 ಅಸಾವೇರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಸ ಪ ದ೧ ಮ೧ ಪ ರಿ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
4 ಭಾನುಚಂದ್ರಿಕ	ಸ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೧ ಸ 
5 ಭದ್ರತೋಡಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಗ೨ ಸ 
6 ಭೂಪಾಳ
ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
7 ಚಂದ್ರಿಕತೋಡಿ	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
8 ದೇಶಿಕತೋಡಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
9 ಧನ್ಯಾಸಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
10 ದಿವ್ಯಮಾಲತಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
11 ಘಂಟ.	ಸ ಗ೨ ರಿ೨ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
12 ಕಲಾಸಾವೇರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
13 ಕನಕಸಾವೇರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
14 ನಾಗವರಾಳಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
1 5 ಪ್ರಭುಪ್ರಿಯ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
16 ಪುನ್ನಾಗತೋಡಿ	.ನಿ೧ ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ	ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ ನಿ೨ ದ೧ 
17 ಪುನ್ನಾಗವರಾಳಿ	.ನಿ೨ , ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨	ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ ನಿ೨ 
18 ಶ್ರವಣಮಲ್ಲಿಕ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
19 ಸೌಜನ್ಯ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
20 ಶುದ್ಧ ಸೀಮಂತಿನಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
22 ಶುದ್ಧ ತೋಡಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
23 ಸ್ವರ್ಣಮಲ್ಲಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು  ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳಿದ್ದು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತೆರೆಡೆ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ತಾಯೇ ಯಶೋದಾ, ಪುರಂದರದಾಸ ಏನು ಧನ್ಯಳೋ ಲಕುಮಿ, ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಭಜ ಮಾನಸ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ನೀ ವಂಟಿ ಧೈವಮು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ತೋಡಿರಾಗ,ಸುಬ್ಬು ಲಕ್ಶ್ಮಿಯವರ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಧೇನುಕ (ರಾಗ)

ಧೇನುಕ (ರಾಗ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಧುನಿಭಿನ್ನ ಷಡ್ಜಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ಮೂರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ವಸಂತ ತೋಡಿ,ಮೋಹನ ನಾಟ,ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಷಡ್ಜಮ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.1 ಧುನಿಭಿನ್ನಶಡ್ಜ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಪ ಮ೧ ಪ ನಿ೩ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
2 ಭಿನ್ನಶಡ್ಜ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಪ ಮ೧ ಪ ನಿ೩ ಸ	ಸ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
3 ಮೊಹನನಾಟ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಪ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ಪ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
4 ಉದಯ ರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
5 ವಸಂತತೋಡಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು
 ತೆಲಿಯಾಲೇರು ರಾಮ- ತ್ಯಾಗರಾಜ ರು
 ರಾವಯ್ಯಾ ರಾಮ - ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಧೇನುಕ ರಾಗದ ತೆಲಿಯಾ ಲೇರು ರಾಮ, ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣರವರ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ನಾಟಕಪ್ರಿಯ

ನಾಟಕಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ನಾಟಾಭರಣಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗ ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ.
1 ನಟಾಭರಣ 
	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
2 ಅಲಂಕಾರಪ್ರಿಯ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
3 ಭಾಗ್ಯಶಬರಿ	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
4 ದೀಪರಮು.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
5 ಗುಣಾವತಿ	.ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
6 ಹಿಂದೊಳದೇಶಿಕ.	ಸ ಮ೧ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ಪ ನಿ೨ ದ೨ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
7 ಕನಕಾದ್ರಿ	.ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
8 ಮಾತಂಗಕಾಮಿನಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
9 ನಾಟ್ಯಧಾರಣ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
10 ನಿರಂಜನ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
11 ಶಾಂತಭಾಶಿಣಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಸ 
12 ಶಿವಶಕ್ತಿ.	ಸ ಗ೨ ಮ೧ ದ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಮ೧ ಗ೨ ಸ 
13 ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ.
ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೧ ಗ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ ನಿ೨ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ

ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಕೋಕಿಲಾರವಂ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಚಿತ್ರಾಮಣಿ, ಕೌಮಾರಿ. ಭೀಮಸೇನ್

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕೋಕಿಲ ಪ್ರಿಯ ರಾಗದ ನಿರೂಪಣೆ

ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ದಶರಥೇ ದಯಶಾರದೇ ಕೃತಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಕುಪ್ಪೆಪದವು

ಕುಪ್ಪೆಪದವು ಒಂದು ಸ್ಥಳನಾಮ.ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಿ೦ದ ಮಂಗಳೂರು-ಮೂಡಬಿದಿರೆ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಎಡಪದವಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಗ್ರಾಮವೇ ಕುಪ್ಪೆಪದವು. ಜೇರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಕುಪ್ಪೆ(ರಾಶಿ) ಪದದಿ೦ದಾಗಿ ಕುಪ್ಪೆಪದವು ಎ೦ಬ ಹೆಸರು ಬ೦ದಿದೆ. ಕುಳವೂರು ಹಾಗು ಮುತ್ತೂರು ಆಸು ಪಾಸಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು.

ಸಮಾಜ
ಕುಪ್ಪೆಪದವು ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಬೀಡು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಭಾತೃತ್ವತೆಯನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನತೆ ಜಾತಿ,ಮತದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಹಾಗು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ,ವಿಶ್ವಾಸದಿ೦ದ ಬಾಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿ೦ದು, ಮುಸ್ಲಿ೦, ಕ್ರೈಸ್ತ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ವರ್ಗದವರು ಸ೦ತೋಷದಿ೦ದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ದುರ್ಗೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ, ಇಮಾಕ್ಯುಲೇಟ್ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ಼್ ಮೇರಿ ಚರ್ಚ್ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಆರಾಧನಾ ಕೇ೦ದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಜನರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಕ೦ಗು ತೆ೦ಗುಗಳ ತೋಟಗಳಿವೆ.

ಸೌಕರ್ಯ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವ್ಯಾಸ೦ಗ ಮಾಡಲು ಕಿಲೆ೦ಜಾರು ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಕಿಲೆ೦ಜಾರು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ಕಾವೇರಿ ಆ೦ಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಮೆರೈನ್ ಇ೦ಜಿನಿಯರಿ೦ಗ್ ಕಾಲೇಜೂ ಸಹ ಕುಪ್ಪೆಪದವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಗ್ರ೦ಥಾಲಯ, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮರಿಯ ಗಿರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇ೦ದ್ರಗಳಿವೆ ಕುಪ್ಪೆಪದವುನಲ್ಲಿದೆ.

ವ್ಯವಹಾರ
ವ್ಯವಹರಿಸಲು ವಿಜಯ ಬ್ಯಾ೦ಕ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾ೦ಕ್, ಕಾರ್ಪರೇಶನ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್, ಕ್ಯಾಥೆಲಿಕ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ಗಳಿವೆ. ಅ೦ಚೆ ಕಚೇರಿಯೂ ಇದೆ. ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಇ೦ಧನ ಲಭಿಸುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪ೦ಪು ಇದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕುಪ್ಪೆಪದವುನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ನವಿಲಚಂದ್ರ ಎಸ್ಟೇಟ್

ನವಿಲಚಂದ್ರ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ಮುಖ್ಯ ಪೇಟೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈಎಸ್ಟೇಟ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕನ ಮನೆ ಇದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮಳೆ ಬೆಳೆ,: ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿವರಣೆ
ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಗುಡುಗು ಸಿಡಿಲಂತೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಭಟಿತ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣಬಹುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೊಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಗಿಡಗಳು ಒಣಗಿ ಸೊರಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಗೆ ಕೊಳೆ ರೋಗ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫೀ, ಮೆಣಸು, ಸಿಲ್ವರ್ ಇಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಬಾಳೆ, ಕಿತ್ತಳೆ, ದಾಳಿಂಬೆ, ತೊಂಡೆಕಾಯಿ, ಬಸಳೆ, ನುಗ್ಗೆ, ನಿಂಬೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಬೆಳೆಗಳು. ಸೀಬೆ, ಗೇರಣ್ಣು, ಹಲಸು, ನೇರಳೆ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಮರಗಳೂ ಇದೆ. ಬೀಟೆ, ಸಾಗುವಾನೆ, ಉಪ್ಪಳ, ನಂದಿ, ಆಲದ ಮರ ಮುಂತಾದ ಕಾಡು ಮರಗಳಿವೆ.
ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ ಒಂದು ಬದಿಗೆ ೭೦೦ ಎಕರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇದೆ..ಇನ್ನು ಮೂರು ಕಡೆ ಕಾಡೆ ಇರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಟ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ. ನವಿಲುಗಳ ಹಿಂಡೇ ಇದೆ ಗಿಳಿ, ಆಡ್ಲಕ್ಕಿ, ಮರಕುಟುಕ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಕಡ, ಕುರ್ಕ, ಜಿಂಕೆ, ಮೊಲ, ಹಂದಿ, ಮುಳ್ಳು ಹಂದಿ, ಕಾಡುಕೋಣ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ
ಇಲ್ಲಿನ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದ ಒಂದು ದ್ರುಶ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಂತೂ ಇನ್ನೂ ಚಂದ. ಮಂಜಿನ ಮಧ್ಯಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಆರು ಏಳು ಗುಡ್ಡಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೊಪ್ಪ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಪೇಟೆ ಕೂಡ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಗುಣವಂತಿ, ಕೂಸುಗೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದ ಜನರ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಹೊಲ ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಹಸಿರು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಗೋಪುರಗಳು ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ನವಿಲಚಂದ್ರ ವಾಸಿಗರಿ ಗಂತೂ ಸ್ವರ್ಗದ ಸವಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ...!!

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ರೂಪವತಿ

ರೂಪವತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರೂ ಇದನ್ನು ರೂಪವತಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ದ್ವಿತೀಯ "ನೇತ್ರ" ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಶ್ಯಾಮಕಲ್ಯಾಣಿ, ರೌಪ್ಯನಖ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಗಾಯಕಪ್ರಿಯ

ಗಾಯಕಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಗೇಯಹೆಜ್ಜಜ್ಜಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ತೃತೀಯ "ಅಗ್ನಿ" ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಹೆಜ್ಜಜ್ಜಿ, ಕಲಾಕಾಂತಿ, ಕಾಲಗಡ,ಕಲ್ಪನಾಧಾರಿಣಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲಗಡ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
1 ಗೇಯ ಹೆಜ್ಜಜ್ಜಿ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
2 ಹೆಜ್ಜಜ್ಜಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
3 ಕಲಾಕಾಂತಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
4 ಕಲ್ಕಡ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ 
ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
5 ಕಲ್ಪನಧಾರಿಣಿ.	ಸ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಶಿವ ಟ್ರೈಲೋಜಿ

ಶಿವನ ಮನುಷ್ಯ ..ಆದರೆ ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ ಕಾರಣ ಅವರು ಇಂದು ದೇವರು!!! ಹೌದು ಅಮಿಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ shiva triology ಶಿವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ,ಆಲ್ಲಿ ಶಿವ ಒಂದು ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ ಕಾರಣ ಅವರು ದೇವರೆಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಆಗುತ್ತರೆ..ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಆದ ಈ ಪುಸ್ತಕ, the immotals of meluha, the secret of nagas ಮತ್ತು The Oath of the Vayuputras ಎಂಭ 3 ಪುಸ್ತಕಗಳಗಿ ಹೊರಬoಧಿರುತದೆ.
ಶಿವ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ,ನಂತರ 	ಮೇಲುಹಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೂರ್ಯವಂಶದವರ ಸೇರಿ, ಅವರಕ ಅಗತ್ಯಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತ ದೇವರು ಆಗಿ ಮುಂದೆ ದುಷ್ಟರನ್ನ ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾಗಿ ದೇವರು ಆಗುತ್ತರೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಹಿಚ್ಕಾಕ್

ಸರ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಹಿಚ್ಕಾಕ್, ಕೆ.ಬಿ.ಇ (13 ಆಗಸ್ಟ್ 1899 - 1980 29 ಏಪ್ರಿಲ್)  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.  ಇವನು ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ. ಪತ್ತೇದಾರಿ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಈತ ಚಿತ್ರನಟರಂತೆ, ಆಕರ್ಷಣಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು.

ಬದುಕು 
1899 ಆಗಸ್ಟ್ 13, ರಂದು ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.

ಲಂಡನ್ನಿನ ಕುಕ್ಕುಟ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮಗನಾದ ಈತ, ಸೇಂಟ್ ಇಗ್ನಟಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಜೆಸ್ಯೂಟ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ. ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆದು 1920 ರಿಂದ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕಾ ಫಲಕ ರಚಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. 

1925 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಅನಂತರ 1926ರಲ್ಲಿ “ಲಾಡ್ಜರ್” ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ “ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ಸ್” ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಇವನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೆ ಬ್ಲಾಕ್ಮೇಲ್ (1929). ಮೊದಲ ವಾಕಿ-ಟಾಕಿ ಚಿತ್ರ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಥರ್ಟಿನೈನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ (1935) ಹಾಗೂ ಲೇಡಿ ವ್ಯಾನಿಷಸ್ (1938) ನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅನಂತರ ಈತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಟ್ಟು ಹಾಲಿವುಡ್‍ಗೆ ಬಂದು ರಬೆಕ್ಕಾ (1940) ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ. ಇದು “ದ ಅಕಾಡೆಮಿ” ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಆತನ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು “ಫ್ಲಾಮ್ ಬೊಯಿನಪ್ಲಿ” ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. 1950ರ ಸಿನಿಮಾಗಳಾದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ಸ್ ಆನ್ ಎ ಟ್ರೈನ್ (1951), ರಿಯರ್‍ವಿಂಡೋ (1954) ಹಾಗೂ ವರ್ಟಿಗೋ (1958) ಹೆಸರು ಮಾಡಿದುವು. ಇವನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪತ್ತೇದಾರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯತಃ ಪರಿಣತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅನಂತರ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದ(1960). ಇದು ಸೈಕೋ (1960) ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಂಗಸು ಕೊಲೆಯಾದುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಿನಿಮಾದ 1/3 ಭಾಗವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ದ ಬಡ್ರ್ಸ್ (1963) ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಎರಗಲು ಏನು ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂಬ ಬಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಟೋರ್ನ್ ಕರ್ಟೈನ್ (1966) ಹಾಗೂ ಟೋಪಾeóï (1969) ನಲ್ಲಿ ಇವನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಮಾಜ ಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆಂಬುದನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಅವನು ಫ್ರಾಂಜಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1972) ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನೂತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಈತ 1950-60ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಟಿ.ವಿ. ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಧಿಕ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ. ಇವನು ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಚಾರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ನಿಗೂಢ ಕಥಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದ. 

ಇನ್ನಿತರ ಹಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗಿಂತಲೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ಒಡಮೂಡಿದ್ದರೂ ಮನರಂಜನೆಗಿಂತ ಆಚೆ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಇವನ ನಿಲುವು. ಕಿರಿಯ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಮೇಲೆ ಈತನ ಪ್ರಭಾವ ಅಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್‍ಕೋಸ್ ಟ್ರುಫಾಟ್, ಕ್ಲಾಂಡೆ ಜಾಬ್ರೊಲ್ ಹಾಗೂ ಎರ್ರಿಕ್ ರೋಹಮರ್, ಲಿಂಟ್ಸೆ ಆ್ಯಂಡರ್‍ಸನ್, ಅಮೆರಿಕದ ಪೀಟರ್ ಬೊಗ್ಡಾನೊವಿಚ್ ಇವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬರೆದು, ತಮ್ಮ ಶೈಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇವನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವನು 1980 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ಪರ್ಪಲೆ ಗುಡ್ಡೆ- ಕಾರ್ಕಳ

ಪರ್ಪಲೆ ಗುಡ್ಡೆ - ಕಾರ್ಕಳ  PURPLE -ಪರ ಪಾಲೆ ಎಂದರೆ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗಾತ್ರದ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹಾಳೆ ಮರಗಳು ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಪರಪಾಲೆ ಗುಡ್ಡ  ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಕಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ಪಲೆ ಗುಡ್ಡೆಯು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಚಾರಣಕ್ಕೂ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಗ. ದೂರಕ್ಕೆ ನುಣುಪಾಗಿ ಕಾಣುವ ಇದರ ನಿರ್ಮಲ ಬೋಳು ಮೈ, ಗುಡ್ಡದ ಸುತ್ತ ಕಾಣುವ ಹಸಿರು ವನಸಿರಿ, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿತವಾಗಿ ಬೀಸುವ ತಂಗಾಳಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಕಳದ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ, ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ರಾಮ ಸಮುದ್ರ, ಕರಿಯ ಕಲ್ಲು, ಆನೆಕೆರೆ, ಸಿಗಡೀ ಕೆರೆ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ಮಾನಸ್ತಂಭ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಪಲೆ ಗುಡ್ಡವು ಕಾರ್ಕಳದ ಮುಖ್ಯ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕಾರ್ಕಳ ಪೇಟೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಶಿಣಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಈ ಗುಡ್ಡ ಏರಲು ಹೊರಟರೆ, ನಮಗೆ ಮೊದಲು ಸಿಗುವುದು ಹಿರಿಯಂಗಡಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಮಾನಸ್ತಂಭ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.  ಇದು ಒಂದು ಏಕಶಿಲಾ ಸ್ತಂಭ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೫೭ ಅಡಿ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪಡಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಬಾವಿ ಒಳಗೆ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಗವಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗವಿಯ ಒಳಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಟ್ಟೆ. ಅದರ ನಂತರ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಬೋಳು ಮೇಲ್ಭಾಗ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವಾಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಢ ಸಂತ ಲಾರೆನ್ಸರ ಇಗರ್ಜಿ ಇದೆ. ಈ ಅತ್ತೂರು ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ಮಂಗಳವಾರ, ಬುಧವಾರ, ಗುರುವಾರ ಸಾಂತ್ ಮಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.   ಇಗರ್ಜಿಯ ನಂತರ, ಮಿಶನ್ ಕಾಂಪೋಂಡ್ ಇದೆ. ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಜರ್ಮನ್ ಮಿಶನರಿಗಳ ಬಂಗ್ಲೆ ಇದೆ.ಈ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ತುಳುವರ ಅನೇಕ ದೈವ ಸ್ಥಾನಗಳು ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಕಳದ ಏಳು ನಾಡು ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಗುಹೆಯು ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಜೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇವರು ಆರಾಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಶಿವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ 1213 ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಕೃಷ್ಣ ದೇಗುಲವಿದ್ದು ಅದು ಈಗ ಜೀರ್ಣವಸ್ಥೆಗೆ ಜಾರಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾಕವಾಗಿ ಮುಳಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೂರ ದೂರದ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಮುಳಿಹುಲ್ಲು ಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ

ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಟ್ಟಿರುವೆ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ೨೮೫ ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಇರುವೆ, ಒಣ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇರುವೆ ದೇಹವನ್ನು ತಲೆ, ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ೨ ಮಿ.ಮೀ.ನಿಂದ ೬ಮಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ದೇಹ ಗಾತ್ರದ ಇರುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಅಲ್ಕಾಲಾಯ್ಡ್ ವಿಷ ಇದರ ಬಾಯಿಯ ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದಾಗ ದೇಹ ಸೇರಿ ಭಾರಿ ಉರಿ ಊತ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಸುಟ್ಟಂತಹ ಅನುಭವವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತೆ. ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಇರು‍ವೆ ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಕಡಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ಗುಣವಾಗುತ್ತೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆಗಳು ಕಚ್ಚಿದರೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸರಾಸರಿ ೧೫ ಮಂದಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರುಷ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಅಥವಾ ಚಿಗುಳಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ‘ವೀವರ್ ರೆಡ್’ ಎನ್ನುವ ಪುಟ್ಟ ಇರುವೆಗಳು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಚಿಗಳಿ, ಚಿಗುಳಿ, ಚವುಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಎಲೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಅಂಟು ಹಾಕಿ ಇವು ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಕೆಲವರು ಆಹಾರವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಚ್ಚಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಬೆಂಕಿ ಇರುವೆಗಳಂತೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಿದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದದ್ದುಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ ಬೇಗ ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಹುಳಿವಾಸನೆ ರುಚಿ ಇರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ಕಚ್ಚುವ ಕೀಟಗಳು
ಕೀಟಗಳು
ವಕುಲಾಭರಣ

ವಕುಲಾಭರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ದಾತಿವಸಂತ ಭೈರವಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ತೃತೀಯ "ಅಗ್ನಿ" ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ವಸಂತಮುಖಾರಿ, ಶುದ್ಧಕಾಂಭೋಜಿ, ವಸಂತಭೈರವಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಕಾಂಭೋಜಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
1 ವಾತೀ ವಸಂತಭೈರವಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
2 ಆಹಿರಿ.	ಸ ರಿ೧ ಸ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
3 ಅಮುಧಾಸುರಭಿ.	ಸ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 ದೇವಿಪ್ರಿಯ	.ಸ ಗ೩ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
5 ಕಳಿಂದಜ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
6 ಕುವಲಯಾಭರಣ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೧ ಸ	ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
7 ಸಲ್ಲಪ.	ಸ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೩ ಸ 
8 ಸೋಮ.	ಸ ರಿ೧ ಪ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
9 ಸೂರ್ಯಾ	.ಸ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೩ ಸ 
10 ಶುಧ ಕಾಂಭೋಜಿ	.ಸ ಗ೩ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
11 ವಸಂತಭೈರವಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
12 ವಸಂತ ಮುಖಾರಿ.	ಸ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
13 ವಿಜಯೋಲ್ಲಾಸಿನಿ	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ನಲ್ಲಿ ವಕುಲಾಭರಣ ರಾಗ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವಿಶ್ವದ ಬೃಹತ್ ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಮುದ್ರೆ

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುದ್ರೆ ಬೀಳಲಿದೆ.

ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸರಣಿ (ಎಸ್‌ಕೆಎ)ಯ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಜಾಗತಿಕ ತಂಡ ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಖಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ), ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಆರ್‌ಆರ್‌ಐ) ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

'ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ' ಎಂದು ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಎದ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 200 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚದ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎಸ್‌ಕೆಎ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಎಸ್‌ಕೆಎ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವ ಭಾರತ, ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಮೂಲ ಧನ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಎಸ್‌ಕೆಎ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭರಿಸಲಿವೆ.

ನಕ್ಷತ್ರ ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ 1400 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಹೇಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಎಸ್‌ಕೆಎ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಸ್‌ಕೆಎದ ಕೆಲವು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಭಾಗಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಚಂದ್ರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2024ರ ವೇಳೆಗೆ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದು, ಸದ್ಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉಪಕರಣಕ್ಕಿಂತ 50 ಪಟ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರಲಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಇದು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ
ಕೊಣಾಜೆ



ಕೊಣಾಜೆ ಕಲ್ಲು
ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ಎರಡು ವಿಬಾಗಗಳಾಗಿದೆ.ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಈ ಗ್ರಾಮ ಪಡುಕೊಣಾಜೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ.ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಣಾಜೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ. ಕೊಣಾಜೆಕಲ್ಲು ಎಂಬುದು ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹಲವು  ಜನ ಋಷಿಗಳಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಕುರುಹುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳ ಕಾಲದ ಬಾವಿಗಳು, ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ,ಶಾರದೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ಇದು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರದೆಶವನ್ನು ವೀಕ್ಶಿಸಬಹುದು. ಈ ರಮಣೀಯ ಸೊಬಗನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಹೊಸೂರು, ಸಕಲೇಶಪುರ

ಹೊಸೂರು, ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ. ಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಕೃಶಿ ಇಲಾಖೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿದೆ. ಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಣ್ದ ಸುಂದರ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂದಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಹೊಸೂರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ವಿವರ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ     ಜಿಲ್ಲೆಯ    ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ  ಹಾಗೊ ಮುಖ್ಯ  ನಗರ  ಮಂಗಳೂರು .  ಈ   ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖೆ  ೨೦.೮೯.೬೪೯ ಆಗಿದ್ದು  ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು   ೧೦೩೪೭೧೪   ಹಾಗೊ ಮಹಿಳೆಯರು   ೧೦೫೪೯೩೫.    ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ  ೫ ತಾಲೊಕುಗಳಿವೆ.   ಮಂಗಳೊರು ,  ಬಂಟ್ವಾಳ ,ಪುತ್ತೊರು, ಹಾಗು ಸುಳ್ಯಾ,ಮತ್ತು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ.                                             ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳ  ಹಿಂದೆ  ಇನ್ನೊ ೩  ತಾಲೊಕುಗಳೊ  ಈ  ಜಿಲ್ಲೆಗೆ  ಸೆರಿದ್ದವು.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಧ್ಧಿವಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಾತವರಣವನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಸುಬಾಗಿದೆ.ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಣ್ಣದ ತಾರತಮ್ಯ

ಬಣ್ಣದ ತಾರತಮ್ಯ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗದ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು.  ಉದಾ: ಕೂದಲ ರಚನೆ, ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಮುಖಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಸಮಾಜ
ಚಕ್ರವಾಕ (ರಾಗ)

ಚಕ್ರವಾಕ (ರಾಗ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ತೋಜವೇಗವಾಹಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ರಾಗಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ.ಈ ರಾಗ ಕೇಳುಗರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ತೃತೀಯ "ಅಗ್ನಿ" ಚಕ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಬಿಂದುಮಾಲಿನಿ, ಕಲಾವತಿ (ರಾಗ), ಮಲಯಮಾರುತ,ವಾಲಜಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಲಯಮಾರುತ,ವಾಲಜಿ  ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Carnatic musician Charulatha Mani describes Chakravakam (Tamil)
Carnatic violinist Aishu Venkataraman performs Chakravakam

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಸೂರ್ಯಕಾಂತ

ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಛಾಯಾವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ತೃತೀಯ "ಅಗ್ನಿ" ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ವಸಂತ, ಭೈರವಮ್, ರೋಹಿಣಿ,ಶುದ್ಧಗೌಳ ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಸಂತ,ಭೈರವಮ್  ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
1 ಚಾಯವತಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
2 ಭ್ಯೆರವಮ್	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
3 Haridarpa.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
4 Jayasamvardhani.	ಸ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
5 ಜೀವಂತಿಕಾ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
6 ಕುಸುಮಾಮೃತ.	ಸ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಸ 
7 ನಾಗಚೂಡಾಮಣಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ	ಸ ದ೨ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ರಿ೨ ಸ 
8 ರೋಹಿಣಿ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಮ೨ ದ೨ ನಿ೨ ಸ	ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಮ೨ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ 
9 ಸಾಮಕನ್ನಡ.	ಸ ರಿ೨ ಮ೧ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
10 ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ.	ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ಮ೧ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
11 ಶುದ್ಧ ಗೌಳ.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ಪ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
12 Supradeepam.	ಸ ರಿ೧ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ರಿ೧ ಸ 
13 ವಸಂತ.	ಸ ಮ೧ ಗ೩ ಮ೧ ದ೨ ನಿ೩ ಸ	ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣರವರ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ರಾಗಾಲಾಪನೆ,ವಾದ್ಯಮೇಳದೊಂದಿಗೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಹಾಟಕಾಂಬರಿ

ಹಾಟಕಾಂಬರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಜಯಶುದ್ಧಮಾಳವಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ತೃತೀಯ "ಅಗ್ನಿ" ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಹಂಸನಂದಿನಿ, ಕಲ್ಲೋಳ, ಸಿಂಹಳ, ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಾಟಕಾಂಬರಿ ರಾಗ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಝಂಕಾರಧ್ವನಿ

ಝಂಕಾರಧ್ವನಿಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಝಂಕಾರಬ್ರಾಮರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಚತುರ್ಥ "ವೇದ" ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ'
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಪೂರ್ಣ ಲಲಿತ, ಲಲಿತಭೈರವಿ, ಭಾರತಿ, ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಝಂಕಾರಧ್ವನಿ ರಾಗ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಖರಹರಪ್ರಿಯ

ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೨ನೇ ರಾಗ. ಅಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಳ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀರಾಗವು ೨೨ನೇ ಮೇಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು, ಶ್ಯಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿರುವ ಕಾರಣ ಖರಹರಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಇವರ ರಚನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹರಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಕಟಪಯಾದಿ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ  ಖರ ಎಂಬ ಮುಂಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‍ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ವೇದ ಚಕ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರಾಗವಾವಿದೆ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ರಂಜನಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ. 
ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದ ಸ್ವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ' 
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗಗಳಾದ ಅಭೇರಿ, ಅಭೋಗಿ, ಕಾನಡ, ಕಾಪಿ, ಮಧ್ಯಮಾವತಿ, ರೀತಿಗೌಳ, ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ, ಶ್ರೀರಂಜನಿ ಮತ್ತು ಶಿವರಂಜನಿ ಜನ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
1) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ : ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಖರಹರಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜೇಸುದಾಸ್ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಧೀರಶಂಕರಾಭರಣ

ಧೀರಶಂಕರಾಭರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೯ನೇ ರಾಗ. ಈ ರಾಗವು ಶಂಕರಾಭರಣ ಎಂದು ಜನಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಟಪಯಾದಿ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ 'ಧೀರ' ಎಂಬ ಮುಂಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಧೀರಶಂಕರಾಭರಣ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಭರಣ ರಾಗವು ಕರುಣಾ ರಸ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲಾವಲ್ ರಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಜಂಟೀಸ್ವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ದಾಟುಸ್ವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಸರ್ವಕಾಲಿಕರಾಗ, ತ್ರಿಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಹುದು. ಸರ್ವಸ್ವರ ಮೂರ್ಛನಕಾರಕ ರಾಗ. ರಚನೆಗಳನ್ನು ಷಡ್ಜ, ಗಾಂಧಾರ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ತಾರಷಡ್ಜಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
ಈ ರಾಗದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದ ಸ್ವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ' 
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗಗಳಾದ ಆರಭಿ, ಅಠಾಣ,  ಬಿಲಹರಿ, ಹಂಸಧ್ವನಿ, ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ ಮತ್ತು  ದೇವಗಾಂಧಾರಿ ಜನ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
1) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ : ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಭರಣ ರಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತುಕತೆ
 ನೈವೇಲಿ ಸಂತಾನ ಗೋಪಾಲನ್ ರವರ ಶಂಕರಾಭರಣ ರಾಗದ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕಾಂಭೋಜಿ

ಕಾಂಭೋಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೮ನೇ ರಾಗ ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿ ಜನ್ಯ. ಇದು ಷಾಡವ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶುಭಕರವಾದ ರಾಗ ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರಾಗವನ್ನು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವಾಗ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ
ರಂಜನೀಯವಾದ ರಕ್ತಿ ರಾಗ, ವರ್ಜ್ಯ ರಾಗ ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗ. ತ್ರಿಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚಾರವಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಗ. 
ಈ ರಾಗದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದ ಸ್ವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ' 
ಅವರೋಹಣ ಸ' ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ 
ಸ ನಿ ಪ ಎಂಬ ಸಂಚಾರ ಬಂದಾಗ ಕಾಕಲಿನಿಷಾದ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನಿಷಾದ ವರ್ಜ್ಯ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
1) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ : ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ನಟಭೈರವಿ

ನಟಭೈರವಿಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ನಾರಿ ರೀತಿಗೌಳ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಾವರಿ ಥಾಟ್‍ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಚತುರ್ಥ "ವೇದ" ಚಕ್ರದ ದ್ವಿತೀಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
 ಆರೋಹಣ   ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ'
 ಅವರೋಹಣ  ಸ' ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದು ಕೇಳುಗರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿರಸವನ್ನು ಸ್ಪುರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ಭೈರವಿ, ಆನಂದಭೈರವಿ, ಸಾರಮತಿ, ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ನಟಭೈರವಿ ರಾಗ,ವಾಯೊಲಿನ್ ವಾದನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಗೌರಿಮನೋಹರಿ

ಗೌರಿಮನೋಹರಿಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಗೌರಿ ವೇಳಾವಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಯಾವೂದೇ  ಸಮಾನವಾದ ರಾಗಗಳಿಲ್ಲ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಚತುರ್ಥ "ವೇದ" ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
 ಆರೋಹಣ   ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ'
 ಅವರೋಹಣ  ಸ' ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಗಗಳು ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ ವಸಂತಶ್ರೀ, ವೇಳಾವಳಿ, ಲಾವಂತಿಕೆ,  ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ರಾಗ,ಎಮ್.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಶ್ಮಿ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವರುಣಪ್ರಿಯ

ವರುಣಪ್ರಿಯಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ವೀರವಸಂತಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಯಾವೂದೇ  ಸಮಾನವಾದ ರಾಗಗಳಿಲ್ಲ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಚತುರ್ಥ "ವೇದ" ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
 ಆರೋಹಣ   ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೦ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ'
 ಅವರೋಹಣ  ಸ' ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೧ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿಲ್ಲ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ವರುಣಪ್ರಿಯ ರಾಗ ಗಾಯನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಮಾರರಂಜನಿ

ಮಾರರಂಜನಿಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯದು.ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ಶರಾವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ

ಇದು ಐದನೆಯ "ಬನ" ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. 
 ಆರೋಹಣ   ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೦ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ'
 ಅವರೋಹಣ  ಸ' ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ 
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು,ಜನಸಮ್ಮೋಧಿನಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾರರಂಜನಿ ರಾಗ, ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಚಂದರ್ ವಾದನ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು