Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಬೆಳವಾಡಿ

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳವಾಡಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು. ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜ ಎರಡನೆ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು.

ಐತಿಹ್ಯ

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಏಕಚಕ್ರನಗರ ಎಂದರೇ ಇದೇ ಊರು ಎಂದು ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭೀಮನು ಬಕಾಸುರನ್ನು ಏಕಚಕ್ರನಗರದಲ್ಲಿ ಕೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ

ಬೆಳವಾಡಿಯು ಹಾಸನದಿಂದ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ನಂತರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಎಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. 
ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತ ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೆಬೀಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇವೆ.

ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

ತ್ರಿಕೂಟ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎರಡನೆ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನಿಂದ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೦೦ ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿರುವುದು ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿ. ಅದರಿಂದಲೇ ತ್ರಿಕೂಟ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದುದು. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಲು ತುಂಬ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಬಳಸಿದ್ದು ಬಳಪದ ಶಿಲೆಯನ್ನು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಇತರೆ ಖ್ಯಾತ ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ಮತ್ತು ಹಳೆಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕಟ್ಟದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೇಲೂರು ಹಳೇಬೀಡುಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೀರನಾರಾಯಣ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಮತ್ತು ಯೋಗನರಸಿಂಹ ದೇವರುಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಜಾಲತಾಣ 
 ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಾಟದ ವೀಡಿಯೋ 
 ಸುಭಾಷ್ ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಇತಿಹಾಸ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ತವನಿಧಿ ಹರಿಹರಪುರ

ಹರಿಹರಪುರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ: 
ವಿಜಯ ನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡನೇ ಹರಿಹರಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಬಹಳ ಗೌರವ. ಮಹಾರಾಜನು ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ  ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೇ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ೧೩೯೬ ಜನವರಿ ೧೬ ಯುವ ನಾಮ ನಾಮಸಂವತ್ಸರದ ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ [ರಥ ಸಪ್ತಮಿ] ಸೋಮವಾರ ದಂದು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಕೃಪೆ ಗಳಿಸಲು ಹರಿಹರಮಹಾರಾಜನು ತುಂಗಾನದಿಯ ತೀರದ ಹಂಪೆಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ  ನಾರಸಿಂಹ ಪುರ ಸೀಮೆಗೆ ಸೇರಿದ [ಈಗಿನ ಹೊಳೇ ನರಸೀಪುರ] ತವನಿಧಿ [ಈಗಿನ ತವನಂದಿ] ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹರಿಹರಪುರವೆಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಆತ್ರೇಯಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಲ್ಲುಮಾಳಿಗೆ ಕೇಶವರ  ಮಗ ಮಾಧವಾಧ್ವರಿ ಎಂಬ   ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ  ಅವನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನೆಂದು ಶಾಸನವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. 
ಬಹುಷ: ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮಾಧವಾಧ್ವರಿಯ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ  ಮಾಧವ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮಾಧವ ಕೃಷ್ಣನ  ಭವ್ಯವಾದ ಆಳೆತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು. ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರಾಜಬೀದಿ. ರಾಜಬೀದಿಯ ಕೊನೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೂ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಕಾಣುವಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಉಡುಸಲಮ್ಮನಿಗೆ ಏಳೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲೂ ಭಕ್ತರಿದ್ದಾರೆ. ಉಡುಸಲಮ್ಮನ ಉದ್ಭವಮೂರ್ತಿಯ ಫೋಟೊಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜಿಸುವ ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತರು ಹೊರ ಊರುಗಳಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹರಿಹರಪುರದ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ಅಂದು ಅವರಿರುವ ಊರುಗಳಲ್ಲೇ ಉಡುಸಲಮ್ಮನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹತ್ತಾರು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಕೊಟ್ಟು ಕೃತಾರ್ಥರಾದೆವು ಎನ್ನುವ ಭಕ್ತರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹರಿಹರಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತುಂದು ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ.ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಪುಟಕ್ಕಾಗಿ"ನಮ್ಮೂರು ನಮ್ maneಮನೆ ನಮ್  ಜನ " ಬ್ಲಾಗಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡಿ.

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ನೂತನ್

ನೂತನ್ (ಜೂನ್ ೪, ೧೯೩೬ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೧. ೧೯೯೧)   ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.  ಅವರ ಹೆಸರು ನೂತನ್ ಬೆಹ್ಲ್ ಎಂದಾದರೂ ಅವರು ನೂತನ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು.

ಜೀವನ
ನೂತನ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಜೂನ್ ೪, ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ.  ತಂದೆ ಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಸಮರ್ಥರು ಕವಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಭನಾ ಸಮರ್ಥ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅಭಿನೇತ್ರಿ.

ಚಿತ್ರ ಜೀವನ
ತಮ್ಮ  ತಾಯಿ ಶೋಭನ ಸಮರ್ಥ ಅವರು  ೧೯೫೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ಹಮಾರಿ ಭೇಟಿ’  ನೂತನ್ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.  ಆಗ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಹದಿನಾಲ್ಕು.

೧೯೫೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೂತನ್ ಅವರು  ನಗೀನಾ, ಹಮ್ ಲೋಗ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.   ೧೯೫೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಭಾರತ ಸುಂದರಿ’ ಗೌರವ ಗಳಿಸಿದರು.   ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ‘ಸೀಮಾ’ ಚಿತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನೇತ್ರಿ ಎಂಬ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.  ಮುಂದೆ ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೭೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರು  ೧೯೫೯ರ ‘ಸುಜಾತ’, ೧೯೬೩ರ ‘ಬಂಧಿನಿ’, ೧೯೬೭ರ ‘ಮಿಲನ್’ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ರ ವರ್ಷದ ‘ಮೇ ತುಳಸಿ ತೇರೇ ಆಂಗನ್ ಕಿ’  - ಈ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದ ಅವರ ಇತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ‘ಸೋನೆ ಕಿ ಚಿಡಿಯಾ’ (೧೯೫೮), ‘ಅನಾರಿ’ (೧೯೫೯), ‘ಚಾಲಿಯಾ’ (೧೯೬೦), ‘ತೇರೇ ಘರ್ ಕಿ ಸಾಮನೇ’ (೧೯೬೩), ‘ಸರಸ್ವತಿ ಚಂದ್ರ (೧೯೬೮), ‘ಅನುರಾಗ್’ (೧೯೭೨) ಮತ್ತು ‘ಸೌಧಾಗರ್’ (೧೯೭೩) ಸೇರಿವೆ.  ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟರಾದ ದೇವಾನಂದ್, ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್, ರಾಜ್ ಕಫೂರ್ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಮಿತಾಬ್, ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ಪಖ್ಯಾತರೊಡನೆ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು.

೧೯೮೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಮಹಾನ್ ನಟಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಜನ್ ಕಿ ಸಹೇಲಿ (೧೯೮೧), ಮೇರಿ ಜುಂಗ್ (೧೯೮೫), ನಾಮ್ (೧೯೮೬) ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಂತೆ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು.

ನೂತನ್ ಅವರು  ಮುಜಿರಿಮ್ ಹಾಜಿರ್ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲೂ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
೧೯೫೯ರ ‘ಸುಜಾತ’, ೧೯೬೩ರ ‘ಬಂಧಿನಿ’, ೧೯೬೭ರ ‘ಮಿಲನ್’ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ರ ವರ್ಷದ ‘ಮೇ ತುಳಸಿ ತೇರೇ ಆಂಗನ್ ಕಿ’  - ಈ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನೂತನ್. ‘ಮೇರಿ ಜುಂಗ್’ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ  ತಮ್ಮ ಐದನೆಯ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು.  ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವರ ತಂಗಿ ತನುಜಾ ಅವರ ಮಗಳಾದ  ಕಾಜೋಲ್ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಿಗಟ್ಟಿದರು.  ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರು ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ನೂತನ್ ಮತ್ತು ಜಯಾ ಬಚ್ಚನ್ ಸರಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ೧೯೭೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೂತನ್ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿತು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನ
೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ನೂತನ್ ರಜನೀಶ್ ಬೆಹ್ಲ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಮಗ ಮೊಹನೀಶ್ ಬೆಹ್ಲ್ ಅವರು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯ ನಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ನಟಿ ನೂತನ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೧, ೧೯೯೧ರಂದು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ೫೪ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರಿನಿಂದಾಗಿ , ತಮ್ಮ ಇಹಲೋಕದ ಜೀವನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದರು.

ನೂತನ್ ತಮ್ಮ ಸೌಂಧರ್ಯ, ಅಭಿನಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಷ್ಟೇ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಸರಳ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಸೌಮ್ಯ ಗುಣಗಳಿಗೂ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.   ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ‘ಅಸೇನ್ ಮಿ ನಸೇನ್ ಮಿ’  ಯನ್ನು ಮರಾಠಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಲಲಿತಾ ತಮ್ಹಾನೆ ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಶಂಕರಲಿಂಗಪ್ಪ.ಎಂ.ಎಲ್.



ಇವರ ಕೃತಿಗಳು
೧)ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು : ಒಂದು ಸಮಾಜೋ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ .    ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ  ಮಂಡಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಿ ಹೆಚ್.ಡಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

೨)    ಕ.ಸಾ.ಪ. ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ನಿಣ೯ಯಗಳು. ಸುಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನ  ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. 
ಡಾ.ಎಂ.ಎಲ್.ಶಂಕರಲಿಂಗಪ್ಪ. ಅವರು , ಬಿ.ಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ, ಕೆ.ಬಿದರೆ (ಅಂಚೆ) ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೋಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ - ಇಲ್ಲಿ ೧೭.೦೧.೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ  ಲಿಂಗಪ್ಪ , ತಾಯಿ ಮರುಳಮ್ಮ. ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಕಾ೯ರಿ  ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ . ಹೈಸ್ಕೂಲು ಚಿತ್ರದುಗ೯. ಎಂ.ಎ., ಬಿ.ಆರ್.ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್-ಈಗಿನ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ. ಪಿ ಹೆಚ್.ಡಿ  ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ.
ಅನೇಕ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟ.
ಮಾದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧ

ವೃತ್ತಿ:

೧) ೧೯೭೯ -೮೦ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ.

೨) ೧೯೮೦ ರಿಂದ  ಆಕಾಶವಾಣಿ , ದೂರದಶ೯ನ,  ಬೆಂಗಳೂರು - ಇಲ್ಲಿಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಾತಾ೯ ವಾಚಕ ಸುದ್ದಿ ಸಹಾಯಕ.

೩) ೧೯೮೩-೮೪ ರಲ್ಲಿ  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲೇಜು, ಮೋಂಟ್ ಕಾಮೆ೯ಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ  ಸೇವೆ.

೪) ೧೯೮೪-೮೫ ಮಂಗಳೂರಿನ  ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯ ಸಕಾ೯ರಿ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕ.

೫) ೧೯೮೫ ಮಂಗಳೂರಿನ  ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯೂಟಿ ಆಫಿಸರ್ ಆಗಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು .

೬) ೧೯೮೫ , ಜುಲ್ಯೆ ೨೦ ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಯಿಂದ ಸಕಾ೯ರಿ ಪದವಿ ಪೂವ೯ಕಾಲೇಜ, ಕಾಡುಗುಡಿ,ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ನೇಮಕ.

೭) ೧೯೯೦ -೧೯೯೧ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್ . ಬಂಗಾರಪ್ಪ  ಅವರ ಬಳಿ ಮಾದ್ಯಮದ ಅಧಿಕಾರಿ. (ನಿಯೋಜನೆ)

೮)೧೯೯೫-೨೦೦೦ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜೆ.ಎಚ್.ಪಟೇಲ್  ಅವರ ಬಳಿ ಮಾದ್ಯಮದ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಿ(ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ)(ನಿಯೋಜನೆ)

೯) ೨೦೦೦- ೨೦೦೭ ಮಾದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಂತರಾಧಿಕಾರಿ.(ನಿಯೋಜನೆ)

೧೦) ೨೦೦೭ -೨೦೦೮ ಸಹಾಯಕ ನಿದೇ೯ಶಕ, ಪದವಿ ಪೂವ೯ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ, (ನಿಯೋಜನೆ)

೧೧) ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಕಾ೯ರಿ ಪದವಿ ಪೂವ೯ಕಾಲೇಜು, ಹೆಸರಘಟ್ಟ, ಬೆಂಗಳೂರು -೫೬೦೦೮೯ - ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ

೧೨) ೨೦೧೩-೧೪ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ರಚನಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ .

ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಹೆಗ್ಗುರುತು

ಹೆಗ್ಗುರುತು ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಅಭಿಜ್ಞೇಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನವಕೃತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಮೂಲತಃ, ಹೆಗ್ಗುರುತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖಾಂತರ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅನ್ವೇಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತು, ಸ್ಮಾರಕ, ಕಟ್ಟಡ, ಅಥವಾ ಇತರ ರಚನೆಯಂತಹ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಏನನ್ನಾದರೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಭಾಷೆ
ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್

ಅತುಲ್ ಚಿಟ್ನಿಸ್ 
ಜನನ: ೧೯೬೨ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೨೦, ಜರ್ಮನಿ
ನಿಧನ: ೨೦೧೩ ಜೂನ್ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು
ಓದು: ಬೆಳಗಾವಿಯ ಬಿ. ಎಂ. ಗೋಗ್ಟೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ.
ಕೆಲಸ: ಮುಂಬಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 
೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ನೆಟ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ರಚಿಸಿ, ಸಿ ಐ. ಎ‌ಕ್ಸ ಎಂಬ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬಿ.ಬಿ. ಎಸ್ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಸಿದ್ದು.
೧೯೯೩-೯೭ ವರೆಗೆ ಪಿ ಸಿ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂ ವರ್ಸೇಷನ್ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆಶಿಷ್ ಗುಲಾಟಿ, ಕಿಶೋರ್ ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಸುಚಿತ್ ನಂದಾರೊಡಗೂಡಿ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
೨೦೦೧ ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಲಿನಕ್ಸ್ ಬಳಗ ಮತ್ತು ಫ಼ಾಸ್ಸ್.ಇನ್ ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಚಿಟ್ನಿಸ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಲತಾಣ

೧೯೬೨ ಜನನ
೨೦೧೩ ನಿಧನ
ಮರಾಠಿ ಜನರು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರು
ಸಂಸ್ಕರಣ

ಸಂಸ್ಕರಣ ಪದವು ಏನಾದರು ತಪ್ಪು, ದೋಷಯುಕ್ತ, ಅತೃಪ್ತಿಕರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಣ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಪದದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಾಂತಿ ಪದವು ಮೂಲಭೂತ ಅಥವಾ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಸಂಸ್ಕರಣ ಪದವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರತತ್ವಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸದೆಯೇ ಗಂಭೀರ ತಪ್ಪುಗಳ ಪರಿಹಾರವಿರಬಹುದು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಡಿನರ್

ಡಿನರ್(ಊಟ,ಭೋಜನ,ಇರುಳೂಟ,ಭೋಜನಕೂಟ,ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆಯ ಊಟ) ವಿವಿಧ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪದ; ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ, ಅದು ಹಲವುವೇಳೆ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ, ಅಥವಾ ಕೆಲವುವೇಳೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ, ಆರಂಭಿಕ ಅಪರಾಹ್ನ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಊಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಹೆಸರು. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಡಿನರ್ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ದಿನದ ಮೊದಲ, ಎರಡನೆ, ಮೂರನೆಯ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಉಟವಾಗಿರಬಹುದು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಅದು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸುಮಾರು ತಿನ್ನಲಾದ, ದಿನದ ಮೊದಲ ಊಟವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಊಟವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯ ಊಟವೆಂಬ ಅರ್ಥವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 "Dinner" definition  from Cambridge.org
 Wikibooks Cookbook
 BBC article on history of dinner
ಊಟಗಳು
ಆಹಾರ
ವಿಜಯಮ್ಮ

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಾರ್ತಿ. ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಿ. ಸುರೇಶ ಅವರ ತಾಯಿ.

ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಎಸ್. ಎಸ್. ಕುಕ್ಕೆ

ಎಸ್. ಎಸ್. ಕುಕ್ಕೆ'' (ಜೂನ್ ೮, ೧೯೮೧ - ಜನವರಿ ೧, ೧೯೯೧) ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ ಕುಕ್ಕೆಯವರು''' ಈ ನಾಡಿನ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನ
ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ ಕುಕ್ಕೆ ಅವರು ಜೂನ್ 8, 1918ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ತಂದೆ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು.  ತಾಯಿ ಸಂಕಮ್ಮನವರು.  ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಕುಕ್ಕೆಯವರಿಗೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವ ಗೀಳು.  ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಪಾಠ ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸುವ ಗೀಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.  ಒಮ್ಮೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಪಾಠಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಕುಕ್ಕೆಯವರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದೇ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.  ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ನಾಗರಬೆತ್ತದ ಏಟುಕೊಟ್ಟರೆ, ಸಿಟ್ಟಿನ ಭರದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ ಕುಕ್ಕೆಯವರೂ ಬೆತ್ತ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೇ ತಿರುಗೇಟುಕೊಟ್ಟರಂತೆ.  ಸರಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಉಚ್ಛಾಟನೆಗೊಂಡರು.

ಕಲಾವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ
ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಮದರಾಸಿನ ಲೋಯರ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೈಯರ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.  ಮುಂದೆ ಕುಕ್ಕೆಯವರು ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್ ಮನ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅದ್ಯಾಕೋ ಸರಿ ಎನಿಸದೆ ಅದನ್ನು ತೊರೆದು ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ತೆರೆದರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು  ಕುಕ್ಕೆ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ತೆರೆದರು.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾನಿರ್ದೇಶನ
ಮುಂದೆ ಕುಕ್ಕೆಯವರು  ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮಹಾಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಮತ್ತು ಕು. ರಾ. ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕೈವಾರ ಮಹಾತ್ಮೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು.

ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭೆ
ಕುಕ್ಕೆಯವರದು ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭೆ.  ಚಿತ್ರಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ  ತೇಗ, ಬೀಟೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮುಂತಾದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲೂ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಆಶಯದಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಕಲಾತ್ಮಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಕಲಾವಿದರ ಸಂಸ್ಥೆ ತೆರೆಯಲು ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಲಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅ.ನ. ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಕುಕ್ಕೆಯವರು ಬಸವನಗುಡಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌, ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಕಲಾ ಭವನ, ಮೈಸೂರಿನ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಭವನ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಮುಲ್ಲರ್‌ ಭವನ, ರಾಮ್‌ನೀಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಮುಂತಾದೆಡೆ ಅನೇಕ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಕುಕ್ಕೆಯವರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಏಳು ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಸಂದಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಬಹುಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಸನ್ಮಾನ, ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ ಕುಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂದವು.

ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹನೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಜನವರಿ 1, 1991ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.

 ಕಲಾವಿದರು
ವಿ. ಎಂ. ಇನಾಂದಾರ್ ವಿಮರ್ಶಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ವಿ. ಎಂ. ಇನಾಂದಾರ್ ವಿಮರ್ಶ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರ ವಿವರ:-

 ೧೯೮೭ ಟಿ. ಪಿ. ಅಶೋಕ್ - 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ'
 ೧೯೮೮ ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ - 'ಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸ'
 ೧೯೮೯ ಜಿ. ಹೆಚ್ ನಾಯಕ್ - 'ನಿಜ ದನಿ'
 ೧೯೯೦ ಹೆಚ್. ಎಸ್. ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ - ' ನಿಲುವು'
 ೧೯೯೧ ಜಿ. ಎಸ್. ಅಮೂರ್ - ' ಭುವನದ ಭಾಗ್ಯ'
 ೧೯೯೨ ಗಿರಡ್ಡಿ ಗೋವಿಂದರಾಜು - 'ಸಾಹಿತ್ಯ'
 ೧೯೯೩ ಬಿ. ದಾಮೋದರ ರಾವ್ - 'ಆಯಾಮಗಳು'
 ೧೯೯೪ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ - ' ಮುಚ್ಚು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖನಗಳು
 ೧೯೯೫ ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ - 'ವಿಮರ್ಶೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ'
 ೧೯೯೬ ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ - 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗಾತಿ'
 ೧೯೯೭ ಎಲ್.ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್ - 'ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ'
 ೧೯೯೮ ಕೆ. ವಿ. ಅಕ್ಷರ - 'ಮಾವಿನ ಮರದಲಿ ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣು'
 ೧೯೯೯ ಡಾ. ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ - 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿ'
 ೨೦೦೦ ಪ್ರೊ. ಮಲ್ಲೇಪುರಂ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ - 'ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಭಾಷೆ'
 ೨೦೦೧ ಡಾ. ಮಹೇಶ್ವರಿ ಯು. - ' ಇದು ಮಾನುಷಿಯ ಓದು'
 ೨೦೦೨ ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಪಡಿಕ್ಕಲ್ - 'ನಾಡುನುಡಿಯ ರೂಪಕ'
೨೦೦೩ ಡಾ. ಟಿ. ಸಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾ - 'ಅಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ದಿ'
 ೨೦೦೪ ಡಾ. ನಟರಾಜ ಹುಳಿಯಾರ್ - ' ಅಧುನಿಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ'
 ೨೦೦೫ ಕರೀಗೌಡ ಬೀಚನಹಳ್ಳಿ - 'ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ'
 ೨೦೦೬ ಡಾ. ಕೇಶವ ಶರ್ಮಾ - 'ಬಹುಮುಖಿ'
 ೨೦೦೭ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಕವಿತಾ ರೈ - ಅರಿವಿನ ನಡೆ'
 ೨೦೦೮ ಎಸ್. ಆರ್. ವಿಜಯ ಶಂಕರ್ -
 ೨೦೦೯ ಪ್ರೊ. ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ - 'ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ'
 ೨೦೧೦ ಡಾ.ಎನ್. ಮನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ - 'ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ'
 ೨೦೧೧ ಎಂ. ಎಸ್. ಆಶಾದೇವಿ - 'ನಡುವೆ ಸುಳಿವಾತ್ಮ'
 ೨೦೧೨ ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ - 'ಎದೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಅಕ್ಷರ'

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕು.ಶಿ. ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಕು. ಶಿ. ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ :- ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ  ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟರ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೇ ಕು.ಶಿ.ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರ ವಿವರಗಳು:-
 ೧೯೯೨ ಅಂಬಲಿಕೆ ಹಿರಿಯಣ್ಣ - 'ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಜಾನಪದ'
 ೧೯೯೩ ಚಿ. ಗೋವಿಂದರಾಜು - 'ಚೆನ್ನಾದೇವಿ ಅಗ್ರಹಾರ'
 ೧೯೯೪ ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್ - 'ತುಳು ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಗಳು'
 ೧೯೯೫ ಎಸ್. ಸಿ. ಪಾಟೀಲ - 'ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ'
 ೧೯೯೬ ಎಂ.ಜಿ. ಈಶ್ವರಪ್ಪ - ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯವಸಾಯ ಜಾನಪದ'
 ೧೯೯೭ ಡಾ.ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ - 'ಕೂಡುಕಟ್ಟು'
 ೧೯೯೮ ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ - 'ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಸಂಪುಟ'
 ೧೯೯೯ ಪ್ರೊ. ಎ. ವಿ. ನಾವಡ - 'ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ನೂರು ಸೊರ'
 ೨೦೦೦ ಡಾ. ವೀರಣ್ಣ ದಂಡೆ - ಜನಪದ ಹಾಲುಮತ ಮಹಾಕಾವ್ಯ'
 ೨೦೦೧ ಡಾ. ತೀ ನಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ - ' ಜಾನಪದ ಸಮೀಕ್ಷೆ - ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ'
 ೨೦೦೨ ಡಾ. ಸಿ. ಎನ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ - ' ಮಲೆಮಾದೇಶ್ವರ' (ಆಂಗ್ಲ ಅನುವಾದ ಕೃತಿ)
 ೨೦೦೩ ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ - 'ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿ ಸಿರಿ'  - ಪ್ರೊ. ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ - 'ಕು. ಶಿ. ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'
 ೨೦೦೪ ಭಾಸ್ಕರ ಕೊಗ್ಗ ಕಾಮತ್  (ಎನ್.ಎಫ್.ಎಸ್.ಸಿ) n
 ೨೦೦೫ ಡಾ. ಎ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಹನೂರು - ' ಸಾವಿರದ ಸಿರಿ ಬೆಳಕು'
 ೨೦೦೭ ಮುದೇನೂರು ಸಂಗಣ್ಣ (ಎನ್.ಎಫ್.ಎಸ್.ಸಿ) n
 ೨೦೦೮ 
  ಚೇರ್ಕಾಡಿ ಮಾಧವ ನಾಯ್ಕ್ (ಎನ್.ಎಫ್.ಎಸ್.ಸಿ) n
 ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಟ್
 ಸದಿಯ ಪಾಣಾರ 
 ೨೦೧೦-೧೧ ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಮಲಶೆಟ್ಟಿ (ಎನ್.ಎಫ್.ಎಸ್.ಸಿ) n
 ೨೦೧೧-೧೨ ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ
 ೨೦೧೩ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಜಾನಪದ
ಮಕರ ತೋರಣ

ಹೊಯ್ಸಳರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಯಾಗಿ ಮಕರ ತೋರಣವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 
ಮಕರ ಎಂದರೆ ಮೊಸಳೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವಿದ್ದರೂ ಸಹ  ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು  ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.  
ಮಕರ ಪ್ರಾಣಿಯು ಏಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸಿಂಹದ ಕಾಲು, ಮೊಸಳೆಯ ಬಾಯಿ, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು, 
ಹಂದಿಯ ದೇಹ, ಹಸುವಿನ ಕಿವಿ, ಕೋತಿಯ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಪುಕ್ಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 
ನೀರಿನ ದೇವತೆಯಾದ ವರುಣ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ವಾರುಣಿಗೆ ಮಕರವು ವಾಹನವಾಗಿದೆ.
ಮಕರತೋರಣವು ಕೇವಲ ಮಕರ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಒಳಗೊಂಡಿರದೆ ಆಯಾ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವರ ಅವತಾರವನ್ನು ಅಥವಾ ರೂಪವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ
ವಿಶೇಷ ಕೆತ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಕರತೋರಣದ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವಾದರೆ ಶಿವನ ರೂಪಗಳಾದ ತಾಂಡವ, ನಟರಾಜ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿರುವುದನ್ನು
ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೀಗೆ ವಿಮರ್ಷಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಿಂಹದ ಕಾಲುಗಳು ವೇಗದ ಓಟಕ್ಕೆ, ಹಂದಿಯ ದೇಹವು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಗೆ, ಕೋತಿಯ ಕಣ್ಣು ತೀಷ್ಣ ನೋಟಕ್ಕೆ, ಹಸುವಿನ ಕಿವಿಯು ಚುರುಕಾದ ಕೇಳುವಿಕೆಗೆ, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವುದಕ್ಕೆ, ಮೊಸಳೆಯ ಬಾಯಿಯು ಬಿಗಿಯಾದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಪುಕ್ಕವು ಅಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬ ವೀರ ಯೋಧನು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದೂ ವಿಮರ್ಷಕರ ಅಭಿಮತವಾಗಿದೆ.
ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಹಳೇಬೀಡು
ಪ್ರೇರಣೆ

ಪ್ರೇರಣೆಯು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗುರಿಯತ್ತ ಒಂದು ಜೀವಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ, ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ, ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣ. ಅದನ್ನು ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು; ಒಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗುರಿಯತ್ತ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಸಿವು ತಿನ್ನುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆ.

ಮಾನವ ವರ್ತನೆ
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಲತೋಚಿಯಾ

ಲತೋಚಿಯಾ ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಟ್ರಾಪ್‌ಡೋರ್ ಸ್ಪೈಡರ್(trapdoor  spider)ಕುಟುಂಬ 'ಆರ್ತೋಫೋಡ್ಸ್ '(arthropods). ಈ ಜೇಡ ಮೂಲತಃ ಓಕಿನಾವಾ ದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ದ್ವೀಪಗಳು ಅನಂತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ..ಇದು ನೆಲದೊಲಗೆ ಬಿಲಮಾಡಿ,ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಎರ್ಪಡುಸುತ್ತದೆ.ಅದಕ್ಕೆಈಜೇಡುಗಳನ್ನು ಟ್ರಾಪ್‌ಡೋರ್(Trapdoor)ಜೇಡುಗಳಂತಾರೆ.

ವಿವರಣೆ
ಇತರ ಟ್ರಾಪ್‌ಡೋರ್ ಜೇಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ,  ಬಣ್ಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಪ್ಪು, ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರೌಢ ಮಾಹಿತಿ, ತಮ್ಮ ದಟ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಫೇಡ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ದವಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ದಿಬ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳ ಜೋಡಿ, ಮತ್ತು ಎಂಟು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಹೆಣ್ಣುಜೇಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡುಜೇಡುಗಳಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಗಂಡು ದೊಡ್ಡ ಮನ್ದಿಬ್ಲೆಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ..ಈ ಜೇದಗಳು ದೊಡ್ದದೇಹಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಂಗುಲ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳಯುತ್ತವೆ.ಕಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಜೇಡುಗಳು ಉಳಿತಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವು.ಉಳಿದ ಜೇಡುಗಳು ಒಂದು ಅಂಗುಲ ದಷ್ಟ್ಸ್ಟು ಬೆಳಯಬಹುದು.ಆಫ್ರಿಕಾ ಟ್ರಾಪ್‌ಡೋರ್ ಜೇಡಗಳು ಒಂದುವರೆ ಅಂಗುಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಜೇಡುಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಸಕೇಶಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಇದರ ದೇಹ/ಮೈ ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು

ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್

ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್ (ಜೂನ್ ೧೦) ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಜೀವನ
ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ ಜೂನ್ 10.  ತಂದೆ ಡಾ. ಎಂ. ಎನ್. ರಮಣ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಜಿ. ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು.  ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರೆಯಾದ ಮಂಜುಳಾ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಂಸಲೇಖ ಅವರ ಅಣ್ಣ ಬಾಲರಾಜ್ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, ಗಾನಶಾರದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ತಂಡದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮಂಜುಳಾ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯು ಮೂರು ದಶಕಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲವೆಡೆ ಅವರ ಸಾಧನಾ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯ ಶಾಖೆಗಳಿದ್ದು, ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. 

ಸೌಂಡ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ತಂಡದ ಗುರುರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಮಂಜುಳಾ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು, ಅವರೂ ಸಹ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿನಿಮಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ರೌಡಿ ರಾಜ ಎಂಬ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ, ಮಂಜುಳಾ ಹಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಂಜುಳಾ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು.

ನಂಜುಂಡಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಿತ್ರದ 'ಒಳಗೆ ಸೇರಿದರೆ ಗುಂಡು' ಹಾಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತಂದಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ನೂರಾರು.

ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್ ಮುಂತಾದ ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉಪೇಂದ್ರಕುಮಾರ್, ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ, ಇಳಯರಾಜ, ಹಂಸಲೇಖ ಮುಂತಾದ ಸಂಯೋಜಕರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುವ ಮಂಜುಳಾ, ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು 
 ಒಳಗೆ ಸೇರಿದರೆ ಗುಂಡು (ನಂಜುಂಡಿ ಕಲ್ಯಾಣ)
 ಮಧುವಾದೆ ನೀನು ನನ್ನ ಬಾಳಿಗೆ (ಪುರುಷೋತ್ತಮ)
 ಒಂದೇ ಜೀವ ಒಂದೇ ಭಾವ (ನಾಗಿಣಿ)
 ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರೋ ಸುಖ (ಅಂಜದ ಗಂಡು)
 ಚೆಲುವೆ ನೀನು ನಕ್ಕರೆ (ನೀನು ನಕ್ಕರೆ ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆ)
 ಒಂದು ಮುತ್ತಿನಂಥ ಮುತ್ತು (ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನ)
 ಗಿರಿನವಿಲು ಎಲ್ಲೋ (ಹೃದಯ ಹಾಡಿತು)
 ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ತಂದೋನು ನೀನೇ (ಹೃದಯ ಹಾಡಿತು)
 ದೀಪಾವಳಿ ದೀಪಾವಳಿ (ಮುದ್ದಿನ ಮಾವ)
 ಅನುರಾಗದ ಹೊಸ ಆನಂದವು (ಅದೇ ರಾಗ ಅದೇ ಹಾಡು)
 ಆಗುಂಬೆಯ ಪ್ರೇಮಸಂಜೆಯ (ಆಕಸ್ಮಿಕ)
 ಹೃದಯದಲಿ ಇದೇನಿದು ನದಿಯೊಂದು ಓಡಿದೆ (ದೇವತಾ ಮನುಷ್ಯ)
 ಯಾರಮ್ಮ ಇವನು ನಶೆಯ ಹುಡುಗ (ಮೋಜುಗಾರ ಸೊಗಸುಗಾರ)
 ಇವನ್ಯಾರ ಮಗನೋ ಹಿಂಗವ್ನಲ್ಲ (ಜನುಮದ ಜೋಡಿ)
 ತುಂಟಕಣ್ಣಲಿ ಏನೋ ತಳಮಳ (ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ವಿಕ್ರಂ)
 ನನ್ನ ನಿನ್ನ ಆಸೆ (ಮಿಡಿದ ಶೃತಿ)
 ಮನದಾಸೆ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿ (ನಮ್ಮೂರ ಮಂದಾರ ಹೂವೆ)
 ಅಯ್ಯೋ ಸುಮ್ಮನಿರ್ರಿ ಸುಮ್ಮನಿರ್ರಿ (ಶಬ್ದವೇದಿ)
ಮುಂತಾದವು

ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿಯರು
ಗಾಯಕಿಯರು
ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹೆಗ್ಡೆ

ಕೊರ್ಗಿ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹೆಗ್ಡೆ - ( ಜನನ - 1952ರ ಅಗಸ್ಟ್ 16 ) ಇವರು ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೨೦೧೨ರ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸಂಸತ್ಸದಸ್ಯರು. 

ಇವರು  ಮೂಲತಃ  ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊರ್ಗಿ ಗ್ರಾಮದವರು. ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು  ನಿವೃತ್ತ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕೆ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಪುತ್ರರು. 

೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

೨೦೦೪ ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಕಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದರು.

೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು.  ಆಗ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಾನಂದಗೌಡರು  ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ತೆರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ  ಗೆದ್ದುಬಂದರು. 

www.jayaprakashhegde.com  ಇವರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಶಾಸಕರುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸಮಷ್ಟಿ

ಸಮಷ್ಟಿ ತಂಡವು ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ರಂಗತಂಡ. ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು  ಹುಡುಕಿ ಅವರಲ್ಲಿ ರಂಗಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ರಂಗಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಾನುವಾರದ ರಂಗಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಇದುವರೆಗೆ ನಡೆಸಿದೆ.ಈವರೆಗೆ ಇದು 'ಆಷಾಡದ ಒಂದು ದಿನ', 'ಸಾಂಬಶಿವ ಪ್ರಹಸನ', 'ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ', 'ಹದ್ದು ಮೀರಿದ ಹಾದಿ', 'ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ ಹಂಸಗಳು', 'ಹರಿಣಾಭಿಸರಣ', 'ಕಥನ', 'ಮಿಸ್ ಸದಾರಮೆ', 'ಕಥೆ ಹೇಳತೀವಿ', 'ಅವಾಂತರ', 'ನಾಯಿಕಥೆ', 'ಪ್ರಮೀಳಾರ್ಜುನೀಯಮಂ', 'ಚಿರಕುಮಾರ ಸಭಾ', ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ನೀನಾಸಂನ 'ಪ್ರಯಣ', ತಂಡದ 'ಕರ್ಣಾದರ್ಶ', ಮತ್ತು 'ಕೊಳಲು ಭೂಮಿಗೀತ' ಹಾಗೂ 'ಜನಮನದಾಟ' ತಂಡದ 'ರಹಸ್ಯ ವಿಶ್ವ ' ಮತ್ತು 'ತಬರನ ಕಥೆ' ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಲಾಗ್ ಅನ್ ಅಗಿ www.samashti.com

ರಂಗಭೂಮಿ
ಚಿದಂಬರ ಬೈಕಂಪಾಡಿ

ಕರಾವಳಿ ಮೂಲದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಚಿದಂಬರ ಬೈಕಂಪಾಡಿ. ಮುಂಗಾರು, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿಯಾಗಿ ಬೇಗುದಿ, ವಾಸ್ತವದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗ ಮೂರು ಕನವ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತುಳು ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳು ಇವರ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳುಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಇದು ಮುಂಗಾರು’ ಕೃತಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆಗಿನ ಪುಸ್ತಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂಕಿತ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊರತಂದಿದೆ

ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಠಾನವು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೂವಿನಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಡಗಲಿಯಿಂದ ಹರಪನಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೊಮಾರನಹಳ್ಳಿ ತಾಂಡ ದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪ ಕಿ.ಮೀ ಸಾಗಿದರೆ  ಶ್ರೀ ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸು‍‍ಕ್ಶೇತ್ರ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

ದಟ್ಟ ಕಾನನದ ನಡುವೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಈ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ  ಶಿಖರವು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೩ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಿಖರವೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ರಾಯದುರ್ಗದ ಸುಂದರವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಶಿಸಬಹುದು. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡುವ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  
ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ೩೦ ಅಡಿ ಆಳದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಮುದಿಮಲ್ಲಪ್ಪ ದೇವರ ಪ್ರತಿಮೆ  ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಭಾಗದ ಜನ "ಮ್ಯಾಗಳ ಮಲ್ಲಣ್ಣ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಈ  ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಎರಡು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮುಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ  ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲಣ್ಣನಿಗೆ ಹೋಳಿಗೆ ಎಡೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
   
ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರನ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯ ಪಾಳೇಗಾರ ರಾಜಾ ಸೋಮಶೇಖರ ನಾಯಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತಿದೆ.  ಶ್ರೀ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ರಚಿಸಿದ 'ಶ್ರೀ ಬೆಟ್ಟದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಶತಕ' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಚರಿತ್ರೆ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಅಜ್ಜಾವರ

ಸುಳ್ಯ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಜೀವನದಿ ಪಯಸ್ಸಿನಿಯ ಆಚೆದಡದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ.
ಗ್ರಾಮದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ : ೨೪೪೦.೭೪ ಹೆ.
 
ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು:
 ಕರ್ಲಪ್ಪಾಡಿ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತಾವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ 
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
 ಸರಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ ಅಜ್ಜಾವರ.
 ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಅಜ್ಜಾವರ.
 ವಿವೇಕ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಅಡ್ಪಂಗಾಯ.
 ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಅಡ್ಪಂಗಾಯ.
ತುಂಬೆಗಿಡ



ಪರಿಚಯ
ತುಂಬೆಯು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗಿಡ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣದ ತುಂಬೆ ಹೂಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರ ರೆಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡವು ತುಂಬ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು  ಸಲೀಸಾಗಿ ಬಾಗುವಂತಹ ರಚನೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು  ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. 
ಇದು ಸದಾಕಾಲದಲ್ಲಿಯು ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿನ ಒರತೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಾನಾಗೇ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಜಾವಾ, ಮಾರಿಷಸ್, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಶ್ರೀಲಂಕ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ತುಂಬೆಯ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು
 ಸಂಸ್ಕೃತ - ದ್ರೋಣ ಪುಷ್ಪ, ಚಿತ್ರಪತ್ರಿಕಾ, ಚಿತ್ರ ಕ್ಷುಪ
 ಪಂಜಾಬಿ - ಗುಲ್ಡೋರ್
 ಬೆಂಗಾಲಿ - ದರುಣಫುಲಾ, ಹಲ್ಕಷ್
 ಗುಜರಾತಿ - ಕುಲನ್ ಫೂಲ್
 ಹಿಂದಿ - ಗೋಮ ಮಧುಪತಿ
 ಸಿಂಧಿ - ಕುಬೊ
 ಮರಾಠಿ - ಬಹುಫೂಲ್
 ಮುಂಬಯಿ - ತುಂಬಾ
 ತೆಲುಗು - ತುಮ್ಮಿಚಿಟ್ಟು

ವಿವರಣೆ
ತುಂಬೆಗಿಡವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ leucas aspera ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೀಟನಾಶಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜ್ವರ ನಿವಾರಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತುಂಬೆಯು ಸದಾಕಾಲ ಇರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ೧೫ ರಿಂದ ೬೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ವರೆಗೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. 
ಇದರ ಎಲೆಗಳು ನೀಳವಾಗಿದ್ದು  ೮ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧.೨೫ ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂವುಗಳು ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ರೇಖೆಯಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಎಲೆ
ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು ಅಭಿಮುಖ, ರೇಖಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಚೂಪು ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೂ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 8 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 1.25ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲವಾಗಿರಬಹುದು. ತೊಟ್ಟುಗಳ ಉದ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2.5 ಮಿ.ಮೀ  ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು  ದಪ್ಪ ಮೇಣದ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಕಾಂಡ
ಕಾಂಡವು ಚತುರ್ಭುಜ, ಹೆಚ್ಚು ಕವಲೊಡೆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್ ಮೇಣದ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಕೆಲವು ಅಡ್ಡ ಹಾಯುವ ಸ್ಟೊಮಾಟಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಿರಿಯ ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಸೈಲಂಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡ ಬಹಳ ಕಿರಿದಾಗಿದೆ. ಕಾಂಡದ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಅಂಗಾಂಶವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. 

ಬೇರು
ಈ ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳು ಎಪಿಡರ್ಮಲ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಮತ್ತು  ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೀವಕೋಶದ ಗೋಡೆಗಳು ತುಂಬಾ ತೆಳು, ಚಪ್ಪಟೆ ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಹೂ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು
ಹೂಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ನೇರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವು  ಕಂದು  ಬಣ್ಣದ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಭಯಲಿಂಗಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಹಣ್ಣುಗಳು 2.5 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿವೆ. ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.  ಆಂತರಿಕ ಭಾಗ ಕೋನೀಯವಾಗಿದ್ದು ಹಣ್ಣಿನ ಹೊರಭಾಗವು ದುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬಳಕೆಗಳು
 ಇದರ ಎಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಕೀಟನಾಶಕ ಮತ್ತು ಜ್ವರನಿವಾರಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
 ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕವಾಗಿ ಆಯುರ್ವೇದ ದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ.
ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಾವು ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸುವುದೂ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು
 ಸಂಧಿವಾತ, ಚರ್ಮರೋಗ, ಕೆಮ್ಮು, ಗಂಟಲುಬೇನೆ, ನೆಗಡಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಮನೆಮದ್ದಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಾಡಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಆಯುರ್ವೇದ
ಹೇರೂರು

ಉಡುಪಿ ರಾ.ಹೆ. ೫೬ ಮುಖಾಂತರ ಬೈಂದೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಅರೆಹೊಳೆ ಕ್ರಾಸ್ ನಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ೫ ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದರೆ ಸಿಗುವ ಗ್ರಾಮವೇ ಹೇರೂರು  ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಂದೂರು ತಾಲುಕಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮವಗಿದ್ದು, ಭತ್ತ ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಸೌಪರ್ಣೀಕ ನದಿಯು ಈ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಿ, ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಗೇರಿ ಹೈಗುಳಿ, ಕೆಳ ಹೇರೂರು, ಮೇಕೋಡು, ಚಿತ್ತಾಡಿ ದುರ್ಗಾಪರಮೆಶ್ವರಿ, ಹುತ್ತನಗೋಳಿ ಅಮ್ಮನವರು ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳದ ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್ ೬೦೮೬೭೫. ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮ ಕುಂದಾಪುರ ತೆಹಸಿಲ್ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೬೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಮತ್ತು ಉಪ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೯ ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೇರೂರು ಹಳ್ಳಿಯು ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಆಗಿದೆ.

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
‍ಮಂಡ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮಗಳು

ಮಂಡ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮಗಳೆ0ದರೆ  ,ಮಲ್ಲಿಗೆರೆ, ಕೀಲಾರ  ಹನಕೆರೆ, ಗೆಜ್ಜಲಗೆರೆ ,ಶೀನಿವಾಸಪುರ ,ಮಂಗ್ಲ,  ಸಂತೆಕಸಲ್ಗರೆ, ಕೊತ್ತತಿ, ಬುತನಾಹೊಸೂರು ,ಕೊತ್ತತ್ತಿ ,ಶಿವಳ್ಳಿ, ತಗ್ಗಳ್ಳಿ, ದುದ್ದ, ಹೊಳಲು, ಮು೦ತಾದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಮ೦ಡ್ಯ  ತಾಲ್ಲೂಕು ಒಳಗೊ೦ಡಿದೆ.Bennahatti

ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮಂಡ್ಯ

ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ,ಮಂಡ್ಯ , ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜು.   ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೪೯ ಯು.ಜಿ.ಸಿ. ಮಾನ್ಯತೆ ಪದೆದಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ  ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ,ಮೊದಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಪದೆದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು ಇದಾಗಿದೆ.  ಇದು ಮಂಡ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಯ್ಸೊರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ೩೦ ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಬ್ರುಹತ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಎ, ಬಿಎಸ್ಸಿ, ಬಿಕಂ, ಬಿಸಿಎ, ಬಿಬಿಎಂ, ಯುಜಿಸಿ ಕೊರ್ಸುಗಳು. ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಬವ್ತಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಹಾರಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಿಜಿ ಕೊರ್ಸುಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ೨೫೦೦ ವಿದ್ಯಾರದಕರು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಬೆಟಗೇರಿ

'ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಬೆಟಗೇರಿ', ಯವರ ರೂಪ ಪರಂಗಿಯವರ ತರಹ. ಅಜಾನುಬಾಹು. ನೂರಾರು ಅಧಿಕ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಲಾ ರಸಿಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಹದಲ್ಲ. ಕಿರುಪಾತ್ರಗಳು. ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ ನೇಪಥ್ಯದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರೀತಿ. ಜನಶ್ರೀ ವಾಹಿನಿಯ 'ಇದು ನಮ್ಮ ಊರು 'ಎಂಬ 'ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋ ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ'ನಾಗಿ  ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾತು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ 
ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಸ್ಥಳೀಯ ರೌಡಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸರ ಕಿರುಕುಳ ಗಳನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಏರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ. ಸೃಜನ ಶೀಲತೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 
ಗುಜರಾತಿ, ಕನ್ನಡ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ  ಓದಲು-ಬರೆಯಲು  ಬಲ್ಲರು. ಲಂಬಾಣಿ ಪಟ್ಟೆಗಾರ್, ಚೆಂಚು, ಕಂಜರಭಾಟ್, ರಬಾರಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಬಲ್ಲರು. ಭಿನ್ನ ಪರಿಸರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಒಡನಾಟ, ಭಿನ್ನ ಪರಿಸರಗಳ  ಜೊತೆ  ಕೆಲಸ ಸಂಭಾಳಿಸುವ ಕೆಲಸ. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನವ ದೆಹಲಿ ರಾಜಾಸ್ತಾನ, ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್, ಮೌಂಟ್ ಅಬು, ಪಾಳಿ, ಅಂಬಾಜಿ, ಮೊದಲಾದ ಕಡೆ ಅವರು ಕೆಲ ಸಮಯ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಕಲಿತರು.

ಪರಿವಾರ 
ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಬೆಟಗೇರಿಯವರ ಪತ್ನಿ,, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಂಗದವರು. 'ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಹ್ಲಾದ್,  ಕೊಪ್ಪಳದ ಭಾಗ್ಯನಗರದ ನೇಕಾರ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ  ಸೇರಿದವರು. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಪಟ್ಟೇಗಾರರು ಬಂಧುಗಳ ತರಹ. ಈ ತರಹದ ಒಡನಾಟಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹಲವು ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಂತು.

ನಟನ ಕಲೆ  ಒಲಿದದ್ದು 
ಗುಡಗೇರಿ ಬಸವರಾಜ್ ಜೊತೆ ಅವರ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಸಿನಿಮಾ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಒದಗಿ ಬಂತು. ' ಈಶ್ವರ ಅಲ್ಲಾ ನೀನೆ ಎಲ್ಲಾ ,' 'ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರ ಕುರಿತ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿ' ಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರದ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.

ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖಕ 
ಗುಲಾಬಿ, ಜೋಗಿತಿ, ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಸಮಕಾಲೀನ ಗುಜರಾತಿ ಕಥೆಗಳು' ಅನುವಾದ ಸಂಸ ದೀಯ ಪಟು 'ಬಸವರಾಜೇಶ್ವರಿ' ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ, 'ಅಡವಿ ಚೆಂಚರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ' ಮಗ ಅಂಕುರ್ ಬೆಟಗೇರಿ  ಕವಿ. ಹಾಗು ವಿಮರ್ಶಕ . 'ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಜರ್ನಲ್' ಗೆ 'ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕ',ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಕೃಪೆ :ನಾಗು, ೨೦, ಜೂನ್, ೨೦೧೩, ಸುಧಾಪತ್ರಿಕೆ, ಪುಟ.೪೯

ಕನ್ನಡ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ
ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ

ಕವಿ: ಪುಲಿಗೆರೆ ಸೋಮನಾಥ

ಕವಿ - ಕಾಲ 
ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ ಬರೆದ ಕವಿ ಪುಲಿಕೆರೆ (ಪುಲಿಗೆರೆ) ಸೋಮ ನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ .  ಕೆಲವರು ಪಾಲ್ಕುರಕೆ ಸೋಮ ನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ ಕವಿಚರಿತೆ ಬರೆದ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ‍್ಯರು ಭಾಷೆ , ವಿದ್ವತ್ತುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಪಾಲ್ಕುರಕೆ ಸೋಮ ನ ದಲ್ಲವೆಂದೂ, ಭಾಷೆ ಸಡಿಲತೆ, ತಪ್ಪು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಪುಲಿಕೆರೆಯ ಸೋಮನ ಕೃತಿ ಯೆಂದೂ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಪುಲಿಕೆರೆಯ ಸೋಮ ಕವಿಯ  ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರತೆ ಇಲ್ಲ.  ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೨೦೦ -೧೩೦೦ ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕವು ನೀತಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ . ಅವು ಮತ್ತೇ«ಭವಿ ಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿವೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹಳಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾವ್ಯ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ೧೦೦ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗ ಕೊಟ್ಟಿದೆ : ಇವನನ್ನು ನಡುಗನ್ನಡ ದ  ವೀರಶೈವ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ .ವೀರಕೇಸರಿ ಎಂದು ಈಗ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ

ಪದ್ಯಗಳು

ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗುವ ಬಗೆ : 
ಕೆಲವಂ ಬಲ್ಲವರಿಂದೆ ಕಲ್ತು ಕೆಲವಂ ಶಾಸ್ರಂಗಳಂ ಕೇಳುತಂ |
ಕೆಲವಂ ಮಾಳ್ಪವರಿಂದ ಕಂಡು, ಕೆಲವಂ ಸುಜ್ಞಾನದಿಂ ನೋಡುತಂ || 
ಕೆಲವಂ ಸಜ್ಜನ ಸಂಗದಿಂದಲರಿಯಲ್ ಸರ್ವಜ್ಞನಪ್ಪಂ ನರಂ ||  
ಪಲವುಂ ಪಳ್ಳ  ಸಮುದ್ರವೈ  ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೧||

ಉನ್ನತ ವಸ್ತು : 
ಮುಕುರಂಕೈಯೊಳಿರಲ್ಕೆ ನೀರ ನೆಳಲೇಕೈ ಕಾಮಧೇನಿರ್ದುಮೂ
ಟಕೆ ಗೊಡ್ಡಾಕಳನಾಯ್ವರೇ ಗುಣಯುತರ್ ಪಾಲುಂಡು ಮೇಲುಂಬರೇ
ಶುಕನೋದಿಂಗುರೆ ಚೆಲ್ವೆ ಕಾಕರವ ರಂಭಾನತ್ಯಕಂ ಡೊಂಬರೇ 
ಸಖರಿಂದುನ್ನತ ವಸ್ತುವೇ  ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೨||

ಬಡವ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗ ಬಹುದು : 
ಉಡುರಾಜಂ ಕಳೆಗುಂದಿ ಪೆರ್ಚದಿಹನೇ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಬೀಜಂ ಕೆಲಂ-
ಸಿಡಿದುಂ ಪೆರ್ಮರನಾಗದೇ ಎಳೆಗರೇನೆತ್ತಾಗದೇ ಲೋಕದೋಳ್ 
ಮಿಡಿ ಪಣ್ಣಾಗದೆ ದೈವದೊಲ್ಮೆಯಿರೆ ತಾಂ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೇಳ್
ಬಡವಂ ಬಲ್ಲಿದನಾಗನೇ ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೩||

ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಇದ್ದರೆ ಚಂದ 
ರವಿಯಾಕಾಶಕೆ ಭೂಷಣಂ ರಜನಿಗಾಚಂದ್ರಂ ಮಹಾಭೂಷಣಂ 
ಕುವರಂ ವಂಶಕೆ ಭೂಷಣಂ ಸರಸಿಗಂಭೋಜಾತಗಳ್ ಭೂಷಣಂ |
ಹವಿಯಜ್ಞಾಳಿಗೆ ಭೂಷಣಂ ಸತಿಗೆ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವೇ ಭೂಷಣಂ 
ಕವಿಯಾಸ್ಥಾನಕೆ ಭೂಷಣಂ ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೪||

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಕೊಳ ಗಿಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಂಡರೆ ಒಳಿತು 

ಕೊಳನಂ ತಾವರೆಯಂ ತಳಿರ್ತ ವನಮಂ ಪೂದೋಟಮಂ ವಾಜಿಯಂ 
ಗಿಳಿಯಂ ಬಾಲಮರಾಳನಂ ಬಸವನಂ ಬೆಳ್ವಕ್ಕಿಯಂ ಛತ್ರಮಂ |
ತಳಿರಂ ಪೂರ್ಣ ತಟಾಕಮಂ ಕುಮುದಮಂ ದೇವರ್ಕಳಂ ತುಂಬಿಯಂ 
ತಿಳಿಯಲ್ ಸ್ವಪ್ನದಿ ಲೇಸಲೈ ? ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೫||

ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು 

ಮತಿಯಂ ಬುದ್ಧಿಯ ಜಾಣ್ಮೆಯಂ ಗಮಕಮಂ ಗಾಂಭೀರ್ಯಮಂ ನೀತಿಯಾ - 
ಯತಮಂ ನಿಶ್ಚಲ ಚಿತ್ತಮಂ ನೃಪವರಾಸ್ಥಾನೋಚಿತಾರ್ಥಂಗಳಂ |
ಅತಿಮಾಧುರ್ಯ ಸುಭಾಷಿತಂಗಳ ಮಹಾಸತ್ಕೀರ್ತಿಯಂ ಬಾಳ್ಕೆಯಂ 
ಶತಕಾರ್ಥ ಕೊಡದಿರ್ಪುದೇ ? ಹರಹರಾ ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರಾ ||೬||

ಶಬ್ದಾರ್ಥ
ಮುಕುರ =ಕನ್ನಡಿ ; ಶುಕ =ಗಿಳಿ ; ಕಾಕ =ಕಾಗೆ ; ರವ =ಸ್ವರ ; ಉಡುರಾಜ ಚಂದ್ರ (ಉಡು=ನಕ್ಷತ್ರ) ; ಪೆರ್ಚದೆ =ಹೆಚ್ಚಾಗದೆ ; ನ್ಯಗ್ರೋಧ = ಆಲದ ಮರ ; ಬಲ್ಲಿದ =ಬಲಶಾಲಿ ; ತೊತ್ತು = ದಾಸಿ ; ರಜನಿ = ಕತ್ತಲೆ ; ಸರಸಿ =ಸರೋವರ ; ಅಂಭೋಜಾತ =ತಾವರೆ ಹೂ ; ತಳಿರ್ತ = ಚಿಗುರಿದ ; ಮರಾಳ = ಹಂಸ ಪಕ್ಷಿ ; ಬೆಳ್ವಕ್ಕಿ = ಬಿಳಿಯ ಹಕ್ಕಿ  ಕೊಕ್ಕರೆ ; ಪೂರ್ಣ ತಟಾಕ = ತುಂಬಿದ ಕೆರೆ ; ಕುಮುದ = ಬಿಳಿಯ ನೈದಿಲೆ , ತಾವರೆ ಹೂ ; ಗಮಕ = ಓದುವ ಸೊಬಗು ; ನೀತಿಯಾಯತ = ವಿಸಾರವಾದ ನೀತಿ ; ನೃಪವರಾಸ್ಥಾನೋಚಿತಾರ್ಥ ರಾಜ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಸಭೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಷಾನ (ನೃಪ +ವರ+ ಆಸ್ಥಾನ+ಉಚಿತ + ಅರ್ಥ) ; ಸುಭಾಷಿತ =ನಲ್ನುಡಿ ; ಬಾಳ್ಕೆ =ಜೀವನ.

ನೋಡಿ;   
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು 
ರತ್ನಾಕರ ವರ್ಣಿ
ಪುಲಿಗೆರೆ ಸೋಮನಾಥ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ನಡುಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಲೆನಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ

ಮಲೆನಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ  ಹಾಸನ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ, ಮಲೆನಾಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೊಸೈಟಿ, ಹಾಸನ ಹಾಗು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಜಂಟಿ, ಒಪ್ಪಂದದ ಫಲವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಎರಡನೇ 5 ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1960 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಈಗ ಸ್ವಾಯುತ್ತತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಲೇಟ್  ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ್, ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (ಐಎಎಸ್) ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ಹಾಸನ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು . ಈ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳೀಯ  ಸುಮಾರು ಕಾಫಿ ಪ್ಲಾಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರರು. ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ್ ಗೆ ವಿನಮ್ರ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ್ ತರಲು ಹೋರಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೆರೆಯಲು ಭಾರತದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ರಾಷ್ತ್ರಪತಿ , ಶ್ರೀ ಜತ್ತಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. 

ಸದ್ಯ ಈ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೪೮೦ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ೯ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್

ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್ -ಡಾನ್ (Ростов-на-Дону) - ದಕ್ಷಿಣ ರಶಿಯಾ, ರಾಸ್ಟೊವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಫೆಡರಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 1749 ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ಳ ಆಧಾರಿತ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ.
ಡಾನ್ ನದಿಯ, ಇದು 1100 ಕಿಲೋಮೀಟರು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಅಜೊವ್ ಸಮುದ್ರ, ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲಿ 46 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರಂದು, ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಬಯಲುಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮೇ 13, 2000 ದಕ್ಷಿಣ ಫೆಡರಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ರಾಸ್ಟೊವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1.109.800 ಜನರು, ರಶಿಯಾ ಹತ್ತನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ನಗರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಫೆಡರಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ (ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್ ಡಾನ್, ವೊಲ್ಗೊಗ್ರಾಡ್ ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್, ಆಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್, ಸೋಚಿ) ಪೈಕಿ 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು 2.160.000 ಜನರ ಒಂದು ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಳಗೆ.
ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಶಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ರಾಸ್ಟೊವ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ "ಕಕೇಷಸ್ನ ಗೇಟ್ಸ್" ಮತ್ತು "ರಶಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಬಂಡವಾಳ" (ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್ ಮತ್ತು ಸೋಚಿ ಜೊತೆಗೆ), ಡಾನ್, ಕೊಯ್ಲು "ರಾಜಧಾನಿ", ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ "ರಾಜಧಾನಿ" ಒಗ್ಗೂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ". ರಾಸ್ಟೊವ್-ತಂದೆ"
ಮೇ 5, 2008 ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್ ಡಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 556 ಮೂಲಕ ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು "ಮಿಲಿಟರಿ ಗ್ಲೋರಿ ಆಫ್ ಸಿಟಿ."
2018 ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್ ಡಾನ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಇರುತ್ತದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

 ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ 
 ರಾಸ್ಟೊವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೈಟ್ ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್ ಡಾನ್ 

ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್
ಮಲ್ಲನಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ

ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲ(ಮಲ್ಲನಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ)ರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಬಲೇಶ್ವರ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರು. ಇವರು ಮಾಜಿ ಸಂಸದರು, ಬಿ.ಎಲ್.ಡಿ.ಈ.ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರು.

ಜನನ

ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲರು 7ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ 1964ರಂದು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತೊರವಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ

 ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಜಯಪುರದ ದರಬಾರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

 ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ

 1991ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ.ಪಾಟೀಲರು ನಿಧನರಾದಾಗ, ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 27ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಕೋಟಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.

 1994 ಮತ್ತು 1999ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಿಕೋಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾನಂದ ಪಾಟೀಲರ ವಿರುದ್ದ ಸೋಲು.

 ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 1998ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.

 2004ರಲ್ಲಿ ತಿಕೋಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.

 2008, 2013ಮತ್ತು 2018ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಬಲೇಶ್ವರ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

 2013ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

 2018ರಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

 ಎಐಸಿಸಿ, ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

 25 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ ಬಿ.ಎಲ್.ಡಿ.ಈ.ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಸಚಿವರು

 2013ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.
 2018ರಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಶ್ರೀಯುತರು ಆಶಾ ಪಾಟೀಲಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಸನಗೌಡ ಹಾಗೂ ಧ್ರುವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಝಳಕಿ, ಇಂಡಿ, ವಿಜಾಪುರ

ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಝಳಕಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು

 ವಾಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.  ಮತ್ತು  ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಾಪುರ

ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು

 ವಾಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.  ಮತ್ತು  ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಾಪುರ

ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬಿಜಾಪುರ  ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು

 ವಾಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.  ಮತ್ತು  ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಎಸ್.ಪಿ.ವಿ.ವಿ.ಸಂಘದ ನ್ಯೂ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಿಂದಗಿ, ವಿಜಾಪುರ

ಎಸ್.ಪಿ.ವಿ.ವಿ.ಸಂಘದ ನ್ಯೂ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು  ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ, ನವದೆಹಲಿಯು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
 
ಕಾಲೇಜು ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅದ್ದೂರಿ ಮೂಲಭೂತ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಸಜ್ಜಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೆಂಟರ್, ಆಡಿಟೋರಿಯಂ, ಕ್ಯಾಂಟೀನ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೆಲ್, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸ ಹಾಲ್, ವಸತಿಗೃಹಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಆಟದ ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ವಿಭಾಗಗಳು

 ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
 ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ವಿದುನ್ಮಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

ಆವರಣ

ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು  ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯ

ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೇಶ

ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.  ಮತ್ತು  ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಂಗನಬಸವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸತಿ ಶಾಲೆ, ಕವಲಗಿ, ವಿಜಾಪುರ

ಸಂಗನಬಸವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸತಿ ಶಾಲೆ, ಕವಲಗಿ, ವಿಜಾಪುರ

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಬಿ.ಎಸ್.ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ, ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ, ವಿಜಾಪುರ

ಬಿ.ಎಸ್.ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆ, ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ, ವಿಜಾಪುರ

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮಹಾಲಿಂಗಪುರ

ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆ ರಬಕವಿ ಬನಹಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಹಾಲಿಂಗಪುರವು ಕಲೆ,ಸಾಹಿತ್ಯ,ಅಧ್ಯಾತ್ಮ,ಶಿಕ್ಷಣ,ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೇಕಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ಉದ್ಯೋಗ. ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ರಬಕವಿ-ಬನಹಟ್ಟಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆಕ್ಕೆ 10ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೆಂದ್ರ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಿಂದ 80 ಕೀ.ಮೀ.

ಇಲ್ಲಿನ ಪವಾಡ ಪುರುಷ, ನಗರದ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಕೆ.ಇ.ಬಿ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಎದುರಿಗೆ ಇದೆ.ಊರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಸ್ವತಂತ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಧೋಳ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು.ಮಹಾಲಿಂಗಪೂರದ ಮೂಲ ಹೆಸರು "ನರಗಟ್ಟಿ", ಶ್ರೀ. ಮಹಾಲಿಂಗಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿ "ಮಹಾಲಿಂಗಪೂರ"ವಾಯಿತು.
ಮಹಾಲಿಂಗಪುರ ಚನ್ನಪ್ಪ ಹುದ್ದಾರ ಇವರು ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ಜೀ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ಸಿಜನ್ 11 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಜನಜೀವನ
ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 56865

ಮಹಾಲಿಂಗಪುರವು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಾಮರಸ್ಯದ ನೇಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ.ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬೆಲ್ಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾಲಿಂಗಪುರ ನಾಡಿನಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಲ್ಲದ ಸೊಬಗಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಬಸ್ : ವಾ.ಕ.ರಾ.ರ.ಸಾ.ನಿ. ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿವೆ.

ರೈಲು : ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಕುಡಚಿ - 45 ಕೀ.ಮೀ ದೂರ

ವಿಮಾನ : ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು - ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಬೆಳಗಾಂವ  - ಸುಮಾರು 130 ಕೀ.ಮೀ ದೂರ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References>

ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪರಿವರ್ತಕಗಳು

ಒಂದು ಪರಿವರ್ತಕ ಅದರ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಮಂಡಲಗಳ ನಡುವೆ ಚೋದನೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಒಂದು ಬದಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ  ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಎರಡನೆಯ ಸುರುಳಿಯನ್ನು  ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ವಿವಿಧ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್  ಒಂದು ಬದಲಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ (ಇಎಮ್ಎಫ್) ಅಥವಾ ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತಕಗಳು ಒಂದು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಗಾತ್ತ್ರದಿಂದ ನೂರಾರು ಕೆ.ಜೆ. ತೂಕದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಆದರ್ಶ ಪರಿವರ್ತಕ
ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳು ಹಾಗು ಎರಡನೆಯ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆದರ್ಶ ರಿಂದ ರಿಯಲ್ ಪರಿವರ್ತಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.
ಆದರ್ಶ ಮಾದರಿ ನೈಜ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರ್ಶ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳನ್ನು
1) ಕಬ್ಬಿಣದ ನಷ್ಟಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
2) ತಾಮ್ರದ ನಷ್ಟಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾನೂನು
ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ ಎರಡು ತತ್ವಗಳಾಗಿವೆ:
1) ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವೊಂದು ಒಂದು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು
2) ತಂತಿಯ ಸುರುಳಿ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದು ಸುರುಳಿ ತುದಿಗಳನ್ನು (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಇಂಡಕ್ಶನ್) ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ನ್ನು  ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೋಲ್ಟೇಜ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರುಳಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಂದು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಂತೀಯ ಫ್ಲಕ್ಸ್  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಲೋಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ದ್ವಿತೀಯ ಸುರಳೀಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ಗೆ  ಸಂದರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಸುರಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ನೈಜ ಪರಿವರ್ತಕ
ಕೋರ್ ನಷ್ಟವು ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧) ಒದಗಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹಿಸ್ಟೆರಿಸಿಸ್ ನಷ್ಟ ವುಂಟಗುತ್ತದೆ.
೨) ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಡ್ಡಿ  ವಿದ್ಯುತ್ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ
ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿನಿ ಎಂಬ ಈ ಹೆಣ್ಣು  ಮೀನಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳು. ಮುಂದೆ ಪರಾಶರಮುನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿ ಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಪರಾಶರ ಮುನಿಯು ನಿನಗೆ "ಮುನ್ನಿನ ಕನ್ನ್ಯೆತನ ಕೆಡದಿರಲಿ" ಎಂಬ ವರದೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಆಕೆಗೆ ಕನ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿಯೋಜನಾ ಗಂಧಿ, ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಆಕೆಗಿವೆ. 

ಆಕೆ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ  ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನ್ನು  ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವಳ ತಂದೆ ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಕೆಲವು ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗಂಗೆಯ ಮಗ ದೇವವ್ರತ ಅಥವಾ ಭೀಷ್ಮ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾಗಂದಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿಗೆ ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯರೆಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಚಿತ್ರಾಂಗದ (ಕಲ್ಕಿಯ ಆಗಮನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋಗಿ) ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಗಂಧರ್ವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ.ಚಿತ್ರಾಂಗಧನೆಂಬ ಗಂಧರ್ವನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕಂಡಿರವುದರಿಂದ ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡು ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿಕೊಖೊಳ್ಳಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ; ಒಪ್ಪದಿದಾಗ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.  . ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸತ್ಯವತಿ ತನ್ನ ಮಗ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ನಿಯೋಗದಿಂದ ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆಯರ  ಮೂಲಕ ಸಂತಾನ ಕೊಡಲು ಕೋರುತ್ತಾಳೆ; ಅವರಿಂದ ದೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ; ಹೀಗೆ ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.

ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ :- ಮತ್ಸಗಂಧಿ ಮತ್ತು ಪರಾಶರ ಮಹರ್ಷಿ ಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವರು -  ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿ.ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ -ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣ ; ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನ
 
ಯೋಜನಾಗಂಧಿ -(ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ)-ಸತ್ಯವತಿ ಮತ್ತು ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜರ ಮಕ್ಕಳು;(ಹುಟ್ಟಿದವರು) -   ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ
(ಪರಾಶರಮುನಿಯನ್ನು ಕೂಡುವ ಮೊದಲು ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ-ಮೈ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಪರಾಶರರು ಇನ್ನು ಯೋಜನಗಂಧಿಯಾಗೆಂದು ಹರಸಿದರು ; ನಂತರ ಅವಳು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳವಳಾದಳು; ಶಂತನುವನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ಅವಳ ಹೆಸರು ಸತ್ಯವತಿಯೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣಮಾಡಲಾಯಿತು .
ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್

ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ  ನಿರ್ದೇಶಿತ, ಮತ್ತು ಗೌರಿ ಖಾನ್ ಅವರ ರೆಡ್ ಚಿಲೀಸ್ ಎಂಟರ್ಟೇನ್‍ಮಂಟ್ ಹಾಗು ಯು.ಟಿ.ವಿ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿತ,೨೦೧೩ರ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಸಮಯ , ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪಡುಕೋಣೆ ನಡುವಣ, ೨೦೦೭ ರ ಬ್ಲಾಕ್‍ಬಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಓಂ ಶಾಂತಿ ಓಂ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ, ಎರಡನೆ ಸಹಯೋಗ, ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಹಾಗು ಶೆಟ್ಟಿ ನಡುವಣ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ

ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ (ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೨೬ - ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭, ೨೦೧೦) ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.   ಇವರಲ್ಲಿ  ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಗ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಪೆ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಸಾಮಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರೆಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಅವರ ತಮ್ಮ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ. ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಗರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನಿತ್ತು ಯಕ್ಷರಂಗವನ್ನು ಸುಮಾರು 4 ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿ ಹೋದವರು.  ಸ್ವತಃ ಶೇಣೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರೂ ಕೂಡಾ ಅವರನ್ನು ‘ಗುರು’ ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರೋ ಶೇಣಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ತಾಳಮದ್ದಲೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಜೊತೆ.  ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಾಮಗ ಸಹೋದರರ ತಂದೆ ಮಲ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸಾಮಗರು,   ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಮ್ಮನವರು.

ಜೀವನ
ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರಾದ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರು ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೨೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಓದಿದ್ದು ಮಲ್ಪೆ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ, ಕೊಡವೂರು ಹಾಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆ. ಉಡುಪಿಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು  ನಂತರದಲ್ಲಿ  ಉಡುಪಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆ.

ಸಾಮಗವೆಂಬ ಅನ್ವರ್ಥ ಬದುಕು
ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರನ್ನು ಹರಿದಾಸ ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹಾಗೇ ನೋಡಿದರೆ, ಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿನ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಂಡ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇತ್ತ ಬಿರುದು ‘ಸಾಮಗ ‘.  ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡವರು ಈ ಈರ್ವರು ಸಹೋದರರು.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ಯಕ್ಷಗಾನ, ಹರಿಕಥೆ, ತಾಳಮದ್ದಳೆ, ಬಯಲಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದಾರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಿಂಚಿ, ಅಪ್ರತಿಮ ಮಾತುಗಾರರಾಗಿ, ಅಪೂರ್ವ ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ ಮೆರೆದವರು ಸಣ್ಣ ಸಾಮಗರು. ಅವರು ಚಲಿಸುವ ಜ್ಞಾನಕೋಶ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ತೆಂಕು-ಬಡಗು ತಿಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸುವ ಅರಿವು ಅವರದ್ದು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕವನ್ನು ಸುಮಾರು ೨ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದವರು. ಅವರ ಕಾಂತು ಪೂಂಜನ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಮರೆಯಲಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದು.  

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿರಿ-ಕಿರಿಯ ಅದೆಷ್ಟೋ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿ ಅವರು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರೂ ಹೌದು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳ ವಿದ್ವತ್ ಹೊಂದಿದ ಸಾಮಗರು, ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ವಾಗ್ವೈರಿಯ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ.

ಸಂದ ಗೌರವ
ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರು ಉಡುಪಿಯ ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂಬಂತೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ‘ಯಕ್ಷದಂಪತಿಗಳು’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಸಾಮಗರು ಮತ್ತು ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಒಲಿದಿತ್ತು.

ವಿದಾಯ
ಈ ಹಿರಿಯರು  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭, ೨೦೧೦ರಂದು ತಮ್ಮ   84ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.  ಅವರು ಉಳಿಸಿ ಹೋದ ಕಲಾಪರಂಪರೆ, ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾದದ್ದು.

ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ನೂಪುರ ಭ್ರಮರಿ.

 ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು
ಶೀತಕಯಂತ್ರ

ಶೀತಕಯಂತ್ರವು (ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಫ಼್ರಿಜ್) ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಜ್‍ನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಕೋಣೆಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ತಂಪಾಗಿಸಲು ಫ್ರಿಜ್‍ನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅದರ ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ (ಯಾಂತ್ರಿಕ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ, ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ) ಶಾಖದ ಪಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತು. ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹ ತಂತ್ರ. ಸೀಮಿತ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಶೀತಕಯಂತ್ರವು ಹಾಳಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು