ಡಿ. ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್

ಡಿ. ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್   ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ,  ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಪ್ರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ  ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಸಿಂಗ್, ಬಿ. ವಿಟ್ಠಲಾಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ 1946 ರಲ್ಲಿ "ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್" ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.  ಈ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಿತ್ರ 1947 ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ  . ಅವರ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರ 1951 ರ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ್ (1948), ನಾಗಕನ್ನಿಕಾ (1949), ದಲ್ಲಾಳಿ (1953), ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಾರಾಯ (1954), ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯಾ (1955), ಭಲೇ ಕಿಲಾಡಿ (1970) ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಕಳ್ಳ (1973) .

ವೃತ್ತಿ 
ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಬ್ರೂಕ್ ಬಾಂಡ್ ಟೀ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಿ. ವಿಟ್ಟಲಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ತಂದಿತು. 1942 ರಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಟೂರಿಂಗ್ ಟಾಕೀಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ "ಮಹಾತ್ಮ ಟೂರಿಂಗ್ ಟಾಕೀಸ್" ಮತ್ತು "ಜವಾಹರ್ ಟೂರಿಂಗ್ ಟಾಕೀಸ್" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಟ್ಟಾ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಟೂರಿಂಗ್ ಟಾಕೀಸ್ ಘಟಕಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾಲನೆಯ ನಂತರ, ಜೋಡಿಯು ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 1946 ರಲ್ಲಿ "ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.

1947 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾಹಸವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪರಾಜ್ ಅರಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಶಾರದಮ್ಮ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವರದರಾಜ್ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಿವಿ ರಾಜು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಇದ್ದು, ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಕುಣಿಗಲ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಬರಹಗಾರ ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ   ಅವರುಗಳ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು.  ವರದರಾಜ್ ಅವರ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಮಕರಂದ ಪಾತ್ರವು ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ಎರಡನೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯು 1948 ರಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪರಾಜ್ ಅರಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ್ . 1949 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಟ್ಠಲಾಚಾರ್ಯ ನಾಗಕನ್ನಿಕಾವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಜಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜಯಶ್ರೀ ಅವರ ಮನಮೋಹಕ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರವು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು.

ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು, ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹರಿಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ ನಟಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ 100 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. 1952 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು   ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವಿಟ್ಠಲಾಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದರು, ವಿಮಲಾನಂದ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನಟನೆಯ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಅವರಿಗೆ ಏಳು ಸಪ್ತಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.  1953 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗ್ "ದಲ್ಲಾಳಿ"ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬುವನ್ನು "ಚಂಚಲ ಕುಮಾರಿ" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

1950 ಮತ್ತು 60 ರ ದಶಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಮೈಸೂರಿನ ನವಜ್ಯೋತಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ.

ಪರಂಪರೆ 
ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಯುಗದ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಟ್ಟಾ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು  ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹವು ಅವರನ್ನು ಹೊಟೇಲ್ ಉದ್ಯಮಿ ಬಿ. ವಿಟ್ಟಲಾಚಾರ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ 1940 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈ ) ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ನವಜ್ಯೋತಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.  ಮಹಾತ್ಮಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಟ್ರಿಕ್ ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರವರ್ತಕವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರವು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1962 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಕನ್ನಡ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರತಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮೊದಲಿಗರು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟರಾದ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಲ್ಲದೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ  ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ , ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ, ಟಿಎನ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ .

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ 
ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನಟಿ ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ಮತ್ತು ಮಗಳು ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿಂಗ್ ಇಬ್ಬರೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ನಟ ಆದಿತ್ಯ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ನಟಿ ರಿಷಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು.

ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಾರರು
ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
Pages with unreviewed translations