Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಧಾತುವರ್ದಿನಿ

ಧಾತುವರ್ಧಿನಿ (ಧಾತುವರ್ಧನಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ ಧಾತುವರ್ಧನಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೬೯ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಧೌತಪಂಚಮಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಧಾತುವರ್ಧನಿ ೧೨ನೇ ಚಕ್ರ ಆದಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮರಣಾರ್ಥದ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ಯ-ಗೋ . ಸ ರು ಗು ಮಿ ಪ ಧಾ ನು ಎಂಬುದೇ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ಧಾತುವರ್ಧನಿಯ ಅರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಅರೋಹಣ : ಸ ರಿ₃ಗ₃ಮ₂ ಪ ದ₁ನಿ₃ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ದ₁ ಪ ಮ₂ಗ₃ರಿ₃ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಟ್ಸೃತಿ ಋಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವತ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ .

ಧಾತುವರ್ಧನಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwPQ">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಇದು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ೭ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು ೩೩ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ಗಂಗೇಯಭೂಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಧಾತುವರ್ದನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಧಾತುವರ್ಧನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ೭೧ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯ ರಾಗಂಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಧಾತುವರ್ಧನಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಸುಖ ಕಾರ
 ಡಾ.ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಮಹೇಶಂ ಭಾವಯಂ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಧಾತುವರ್ಧನಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಗಾಯಕಪ್ರಿಯ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಾಂತಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಯಕಪ್ರಿಯ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡಿ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿ

ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿ ( nāsikābhūshaṇi ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ೭೦ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಾಸಾಮಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿಯು ೧೨ನೇ ಚಕ್ರ ಆದಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ೪ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮರಣಾರ್ಥದ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ಯ-ಭು . ಸ ರು ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನಿ ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿಯ ಅರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₃ಗ₃ಮ₂ ಪ ದ₂ನಿ₂ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ದ₂ ಪ ಮ₂ಗ₃ರಿ₃ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಟ್ಸೃತಿ ಋಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ದೈವತ, ಕೈಶಿಕಿನಿಷಾದ . ಮೇಲಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwOA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ.

ನಾಸಿಕಭೂಷಣವು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಇದು <i id="mwPQ">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಇದು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು ೩೪ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ವಾಗಧೀಶ್ವರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಆಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿಯು ಒಂದೆರಡು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಪಕಗಳು) ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತಗಳು .

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ಮರವೈರಿ ರಮಣಿ
 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ತಂದರುಳ್ ಅಯ್ಯ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮ ಸರಸ್ವತಿ
 ವಿಜಯದಾಸರ ಅಡಿಗಲಿಗೆ ವಂದಿಪೆ
 ಡಾ.ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಅಂಬಿಕಾಂ ಉಪಸೇಹಂ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಧೈವತಮ್ (D2) ನಿಂದ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಂ ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿಣಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮೇಜರ್ ಸ್ಕೇಲ್‌ಗೆ ನಾಸಿಕಭೂಷಣಿ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕೋಸಲಂ

ಕೋಸಲಂ (ಕೋಸಲಂ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೭೧ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ೩೫ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ಶೂಲಿನಿಯ ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕುಸುಮಾಕರಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಕೋಸಲಂ ೧೨ ನೇ ಚಕ್ರ ಆದಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ೫ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮರಣಾರ್ಥದ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ಯ-ಮಾ . ಸ ರು ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ಅದರ ಅರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwMA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₃ಗ₃ಮ₂ ಪ ದ₂ನಿ₃ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ದ₂ ಪ ಮ₂ಗ₃ರಿ₃ಸ 

ಈ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳು ಷಟ್ಸೃತಿ ಋಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ ,ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ. 

ಕೋಸಲಂ ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು <i id="mwRA">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಇದು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ).

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಕೋಸಲಂ ಒಂದು ಜನ್ಯ ರಾಗವನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪ್ರಮಾಣ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೋಸಲಂ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಕೋಸಲಂ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರಿಂದ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರಪುರ ವಾಸಿನಿ
 ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ ಅವರಿಂದ ಇದು ನೀಕು ನ್ಯಾಯಮಾ
 ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಉಭಯ ಕಾವೇರಿ
 ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಕಾ ಗುಹ ಷಣ್ಮುಖ
 ಓ ಮಾನಸ ಮುಖ್ತಿನಿ ಗಾನುಮು, ಡಾ. ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ

ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಜೊತೆಗೆ ದಳಪತಿ ಚಿತ್ರದ ಸುಂದರಿ ಕನ್ನಾಲ್ ಕೋಸಲಂ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡು.

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಕೋಸಲಂನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೋಸಲಂನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಕೀರವಾಣಿ, ಹೇಮಾವತಿ ಮತ್ತು ವಕುಲಾಭರಣಂ ಎಂಬ ೩ ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ಕೀರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಅನ್ನು ನೋಡಿ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ರಸಿಕಪ್ರಿಯ

ರಸಿಕಪ್ರಿಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ (೭೨ನೇ) ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಸಮಂಜರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು ೧೨ ನೇ ಚಕ್ರ ಆದಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ೬ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮರಣೀಯ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ಯ-ಶಾ . ಸ ರು ಗು ಮಿ ಪ ಧು ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ .  ಅದರ ಅರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwJg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಅರೋಹಣ :ಸ ರಿ₃ ಗ₃ಮ₂ ಪ ದ₃ನಿ₃ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ದ₃ ಪ ಮ₂ಗ₃ರಿ₃ಸ 

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಸ್ವರಗಳು ಷಟ್ಸೃತಿ ಋಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಷಟ್ಸೃತಿ ಧೈವತ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ.

ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwOQ">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು ೩೬ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ಮಾಪಕವಾದ ಚಲನಟಾದ ಕೊನೆಯ ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ ಮೇಳಕರ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಮ್ ಆಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ರಸಿಕಪ್ರಿಯ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಸಿಕಪ್ರಿಯಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಪಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯ ರಾಗಂಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ರಸಿಕಪ್ರಿಯ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಅರುಳ್ ಸೆಯ್ಯ
 ಡಾ.ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಪವನ ತನಯ ಪಳಯಂ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಶೃಂಗಾರ ರಸಮಂಜರಿಂ
 ಕುಟ್ಟಿಕುಂಞಿ ತಂಗಚಿ ಪರಿಪಾಹಿ ಪಾಹಿ
 ಚಂದ್ರಪೋತರ್ (ಬಿ. ಶಶಿಕುಮಾರ್) ಅವರಿಂದ ವೀಣಾ ಗಾನ ಪ್ರಿಯೆ ವರ್ಣಂ
 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರಿಂದ ರಜತ ಸಭಾ ನಾಯಕನೆ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ರಸಿಕಪ್ರಿಯ ರಾಗದ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ೨ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಮಾಯಾಮಾಳವಗೋಲ (ಆರಂಭಿಕರಿಗೆ ಮೊದಲ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ರಾಗವನ್ನು ಬಳಸಿ) ಮತ್ತು ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮಮ್ . ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಾಂತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಯಾಮಾಳವಗೌಡರ ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡಿ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕೃತಿ (ಸಂಗೀತ)

ಕೃತಿ ( Sanskrit       ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೂಪದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಮಪದ ಕೃತಿ ಎಂದರೆ 'ಸೃಷ್ಟಿ' ಅಥವಾ 'ಕೆಲಸ'.

ಕೃತಿಯು ಯಾವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಗೀತೆಯ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ 
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ:

 ಪಲ್ಲವಿ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿಯ ಸಮಾನ
 ಅನುಪಲ್ಲವಿ, ಎರಡನೇ ಪದ್ಯ, ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ
 ಚರಣಂ, ಹಾಡನ್ನು ಅಚ್ಛಾದಿಸುವ ಅಂತಿಮ (ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾದ) ಪದ್ಯ

ಚರಣಂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಪಲ್ಲವಿಯಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚರಣಂನ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಕರ ಸಹಿ ಅಥವಾ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಕರು ತಮ್ಮ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ 
ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಚರಣದನಡುವೆ ಚಿಟ್ಟೆಸ್ಸ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಪದ್ಯವು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪದಗಳಿಲ್ಲ. ಇತರ ಕೃತಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಊತುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಇಲ್ಲದೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವಿಯ ನಂತರದ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿ ಚರಣಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಚರಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ (ಹಾಡಿನೊಳಗಿನ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಉಳಿದವುಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ). 

ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಎಂಡುಕು ನಿರ್ಧಾರದಂತಹ ಕೃತಿಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಚರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಕಲಾವಿದರು ನೆರವಲ್ಗಾಗಿ ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಿ ರೂಪದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಿಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಒಟ್ಟುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿ (1700-1765), ಅವರು ಈ ರೂಪದೊಳಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ವೇಗಗಳು, ನಡಿಗೆಗಳು ( ಗತಿಗಳು ) ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ( ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಗತಿಗಳು ), ವಿಭಾಗೀಯ ವಿಭಜನೆ. ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಏಕವಚನ ಮಿಶ್ರಣ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಕೃತಿ ಸಂಗ್ರಹ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಗೀತಂ

ಗೀತಂ, ( ಸಂಸ್ಕೃತ : गीतम्; ಗೀತಂ) ಅಥವಾ ಗೀತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಸಂಗೀತ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ (ಸಾಹಿತ್ಯ) ದೊಂದಿಗೆ ತಾಳಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪುರಂದರ ದಾಸರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಗೀತಾಂ ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಹಾಡು" ಎಂದರ್ಥ.

ರಚನೆ
ಒಂದು ಗೀತೆಯು ಹಾಡಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರಳ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ "ಅಂಗ" ಬದಲಾವಣೆ, ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಂಗತಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ಗೀತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ೧೦/೧೨ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಗೀತೆಗಳು ಪಲ್ಲವಿ, ಅನುಪಲ್ಲವಿ ಅಥವಾ ಚರಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ (ಪಲ್ಲವಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.  ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಗಳು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಸ್ವರವು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಹರಿವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ (ಸಾಹಿತ್ಯ) ವಿಷಯವು ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸರದಿ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಗೀತೆಯ ವಿಧಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಗೀತೆಗಳಿವೆ:
 ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೀತೆ : ಸರಳವಾದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ಗೀತೆ ಅಥವಾ ಸಂಚಾರಿ ಗೀತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
 ಲಕ್ಷಣ ಗೀತೆ : ಸಾಹಿತ್ಯ (ಸಾಹಿತ್ಯ), ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ರಾಗದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಲವಾರು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇತರ ವಿವರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ವಕ್ರ ಸ್ವರ, ಗ್ರಹ, ನ್ಯಾಸ, ಅಂಶ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಗ ( ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ). ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪುರಂದರ ದಾಸರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
 ಸುಳಾದಿ ಗೀತೆ :

ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು
 ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಲೇಕರ (29 ನೇ ಮೇಳ ಶಂಕರಾಭರಣಂನ ಜನ್ಯ ) - ತಿಸ್ರ ಜಾತಿ ತ್ರಿಪುಟ ತಾಳ
 ಕಲ್ಯಾಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ ಜಡಲ (ತೆಲುಗು) 65ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ)- ತಿಸ್ರ ಜಾತಿ ತ್ರಿಪುಟ ತಾಳ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಗೀತಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು 
 ಪುಲಿಜಾಲಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಮೂಡಲ್ ನೀ ಮುಡಿವುಂ ನೀ

ಮುದಲ್ ನೀ ಮುಡಿವುಂ ನೀ (  ) ಎಂಎನ್‌ಎಂಎನ್ ಎಂಬ ಇನಿಶಿಯಲಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ, ಇದು 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಬರುತ್ತಿರುವ-ವಯಸ್ಸಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ದರ್ಬುಕಾ ಶಿವ ಅವರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮೀರ್ ಭರತ್ ರಾಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹೊಸ ತಾರಾಗಣ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಎರಕಹೊಯ್ದ 

  ವಿನೋತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಶನ್ ದಾಸ್
 ರೇಖಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀತಾ ರಘುನಾಥ್
 ಹರೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಚೈನೀಸ್
 ಸುರೇಂದ್ರ "ಸು" ಆಗಿ ಗೌತಮ್ CSV
 ರಿಚರ್ಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವರುಣ್ ರಾಜನ್
 ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾ ರಘುನಾಥ್
 ಅನು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಮಂಡರಿನೆ
 ಶರೋನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಮೆನನ್
 ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಕಣ್ಣನ್
 ಶರಣ್ ಕುಮಾರ್ ದುರೈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
 ನೌಷಾದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಂಜುನಾಥ್ ನಾಗರಾಜನ್
 ಆನಂದ್ ಆನಂದ್ ಅಣ್ಣನಾಗಿ

ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ದರ್ಬುಕ ಶಿವ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಎನೈ ನೋಕಿ ಪಾಯುಮ್ ತೋಟ (2019) ಚಿತ್ರದ "ತಿರುಡತೆ ತಿರುದಾತೆ" ನಂತರ "ಪುಧಿದಾಯಿ" ಹಾಡು ಶಿವಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೋನಿತಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಿ ಹಿಂದೂಗೆ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ರೆಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ವೈಬ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯಾಂಡಿಪಾಪ್ (ಪ್ರಕಾರ) ದಂತಿದೆ; ಬಹುತೇಕ ಯೌವನದ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಡಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳು 'ಮುಕ್ತ' ಧ್ವನಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು."  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಡಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಮುಕ್ತ' ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು." "ಹಾಡು ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಲು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು."  ಈ ಹಾಡನ್ನು 21 ಜನವರಿ 2021 ರಂದು ಏಕಗೀತೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಕಾಮಿಡಿಯನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಚಾರದ ಕರ್ಟನ್ ರೈಸರ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು.

ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ 
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ದರ್ಬುಕ ಶಿವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಚಾರದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.  ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಂಡವು ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯಿಂದ (14 ನವೆಂಬರ್ 2019) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ..

ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ 
ಜನವರಿ 21, 2022 ರಂದು ಝೀ5 ನಲ್ಲಿ ಮುದಲ್ ನೀ ಮುಡಿವುಂ ನೀ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.  ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಲೋಗೇಶ್ ಬಾಲಚಂದ್ರನ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಫ್ಲಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದರ್ಬುಕ ಶಿವನ ಮುದಲ್ ನೀ ಮುಡಿವುಂ ನೀ ಅಂತಹ ಒಂದು ಚಿತ್ರ [] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ."

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ತಿಲ್ಲಾನ

ತಿಲ್ಲಾನ ಅಥವಾ ತಿಲ್ಲಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಯಬದ್ಧ ತುಣುಕು ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಡಾ. ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ    ತಿಲ್ಲಾನವು ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳದಂತಹ ಪದಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚರಣಂನಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರು (1253-1325 CE ) ಪರಿಚಯಿಸಿದ ತರಾನಾವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.  ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ಕದನಕುತೂಹಲಂ ತಿಲ್ಲಾನ ರಚಿಸಿದ ಡಾ.ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ (ರಾಗಂ: ಕದನಕುತೂಹಲಂ )
 ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ರಚಿಸಿದ ಕದನಕುತೂಹಲಂ ತಿಲ್ಲಾನ (ರಾಗಂ: ಕದನಕುತೂಹಲಂ)
 ಶ್ರೀ ಊತ್ತುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿ ರಚಿಸಿದ ಕಾಳಿಂಗ ನರ್ತನ ತಿಲ್ಲಾನ (ರಾಗಂ: ಗಂಭೀರ ನಟ್ಟ )
 ಮೋಹನಕಲ್ಯಾಣಿ ತಿಲ್ಲಾನವನ್ನು ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ (ರಾಗಂ: ಮೋಹನಕಲ್ಯಾಣಿ )
 ಗರುಡಧ್ವನಿ ತಿಲ್ಲಾನ ರಚಿಸಿದ ಡಾ.ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ (ರಾಗಂ: ಗರುಡಧ್ವನಿ )
 ಮಹಾರಾಜ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ (ರಾಗಂ: ಧನಶ್ರೀ ) ರಚಿಸಿದ ಗೀತಾ ಧುನಿಕು ತಿಲ್ಲಾನ
 ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ (ರಾಗಂ: ಖಾಮಾಸ್ ) ರಚಿಸಿದ ಖಮಾಸ್ ತಿಲ್ಲಾನ
 ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ರಚಿಸಿದ ಖಮಾಸ್ ತಿಲ್ಲಾನ (ರಾಗಂ: ಖಾಮಾಸ್)
 ಜಯ ರಾಗಮಾಲಿಕಾ ತಿಲ್ಲಾನ ರಚಿಸಿದ ಡಾ.ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ (ರಾಗಂ: ಕಲ್ಯಾಣಿ )
 ದ್ವಿಜವಂತಿ ತಿಲ್ಲಾನ, ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ ರವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ (ರಾಗಂ: ದ್ವಿಜವಂತಿ )
 ಬೃಂದಾವನಿ ತಿಲ್ಲಾನ ರಚಿಸಿದ ಡಾ.ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ (ರಾಗಂ: ಬೃಂದಾವನಿ )
 ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ (ರಾಗಂ: ರೇವತಿ ) ರಚಿಸಿರುವ ರೇವತಿ ತಿಲ್ಲಾನ
 ಮಾಂದ್ ತಿಲ್ಲಾನ, ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್ (ರಾಗಂ: ಮಾಂದ್ ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ
 ಕಾಪಿ ತಿಲ್ಲಾನ, ಗಣೇಶ್-ಕುಮಾರೇಶ್ ಜೋಡಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ (ರಾಗಂ: ಕಾಪಿ )

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ನೂರ್ ಜಹಾನ್

ಜಹಾಂಗೀರನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಇವನು ನೂರ್ ಜಹಾನಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದದ್ದು (1611). ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಮಿರ್ಜಾ ಘಯಾಸ್ ಬೇಗನ ಮಗಳಾದ ಮೆಹರುನ್ನೀಸಾ 17ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲಿಕುಲಿ ಬೇಗನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಷೇರ್ ಆಪ್ಘನ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಈತ ಬಂಗಾಲದ ಬದ್ರ್ವಾನನ್ನು ಜಹಾಂಗೀರನಿಂದ ಜಾಗೀರಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವಿಧೇಯನಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ ಈತನನ್ನು ಜಹಾಂಗೀರನ ಆದೇಶದಂತೆ ಬಂಗಾಲದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಎದುರಿಸಿದ. ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನೇ ಕೊಂದ ಷೇರ್ ಆಪ್ಘನನನ್ನು 1607ರಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಕೊಂದರು. ಮೆಹರುನ್ನೀಸಳನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಳಿಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಇವಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಇವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ನೂರ್ ಮಹಲ್ (ಅರಮನೆಯ ಬೆಳಕು) ಎಂದು ಕರೆದ. ನೂರ್ ಜಹಾನ್ (ವಿಶ್ವದ ಬೆಳಕು) ಎಂಬುದ ಅನಂತರ ಇವಳಿಗೆ ಬಂದ ಹೆಸರು. ವ್ಯವಹಾರಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈಕೆ ಸಾಮ್ರಾಟನನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸಿ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸತೊಡಗಿದಳು. ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಆಸಕ್ತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಹಾಂಗೀರನನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಿ ನೂರ್‍ಜಹಾನಳೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಣಿಯಾದಳು. ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಟಂಕಿಸಿದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬಂದುವು.
ಅಭೇರಿ

ಅಭೇರಿ (ಆಭೇರಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ  ಇದರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ (ಪೋಷಕ, ಜನಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಖರಹರಪ್ರಿಯ, ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೨೨ ನೇಯದ್ದು.

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ  ಭೀಮಪಲಾಸಿ (ಅಥವಾ ಭೀಮಪಲಾಸ್ ) ಮತ್ತು ಧನಶ್ರೀ ಅಭೇರಿಯ ಹತ್ತಿರ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಅಭೇರಿಯು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಅದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ :ಸ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₂ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದ.

ಅಭೇರಿಯ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಸ್ಕೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯ ಸ್ವರವಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಮೂಲ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವರ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಖರಹರಪ್ರಿಯ ರಾಗ), ರಾಗದ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಧೈವತ (D1) ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.  ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೆಂದರೆ, ಈ ರಾಗವು ನಟಭೈರವಿಯ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ದ1, ಶುದ್ಧ ಧೈವತಂ, ದ2 ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ), ದ2 ಅನ್ಯ ಸ್ವರ (ಬಾಹ್ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಆಗಿದೆ. 

ಗಾಂಧಾರ ಅನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಹಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ರಾಗವು ಬಾಗೇಶ್ರೀಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಗಾಂಧಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಕೇಳುಗನಿಗೆ ಈ ರಾಗವನ್ನು ಭಾಗ್ಯಶ್ರೀ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಂದ ನಗುಮೋಮು ಗನಲೇನಿ
 ಭಜರೇ ರೇ ಮಾನಸ, ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಗೋಕುಲ ನಿಲಯ ಕೃಪಾಲಯ
 ಮುರಳಿಯ ನಾದವ ಕೇಳಿ, ಕರೆವರು ಬಾ ಮನೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನ ತೀರ್ಥರಿಂದ
 ಅಂಬಿಗ ನಾ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ, ಎಚ್ಚರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಖಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರವಿಟ್ಟನೋ , ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ
 ವಿಜಯ ದಾಸರಿಂದ ಪವಮಾನ ಜಗದ ಪ್ರಾಣ
 ಅಂಗಲದೊಳು ರಾಮನಾಡಿದ - (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೀಮ್ ಪಲಾಸಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕನಕದಾಸರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪುಟ್ಟ ರಾಮನ ಬಯಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
 ಸಂಧಮ್‌ನಿಂದ ವೆರಲ್ ವೆಲಿ : ಕಪಿಲರ್ ಬರೆದ ಸಂಯೋಜಕ ರಾಜನ್ ಅವರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಮಿಳಿನ ಸಿಂಫನಿ ಮೀಟ್ಸ್
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ವಿನಭೇರಿ
 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರಿಂದ ಈಶ್ವರಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ

ಆಲ್ಬಮ್

ಈ ರಾಗನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಲ್ಬಂಗಳು 
ಈ ರಾಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಎಲ್. ಶಂಕರ್ ಆಲ್ಬಮ್ ರಾಗ ಅಭೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಅವರು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭೇರಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, 3 ಇತರ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಮೋಹನಕಲ್ಯಾಣಿ, ಕೇದಾರಗೌಳ ಮತ್ತು ಆರಭಿ (ನಾವು ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ). ಗ್ರಹ ಭೇದವು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಂಭವಿಸುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಹ ಭೇದದ ವಿವರಣೆಗಾಗಿ <i id="mwA2c">ಶಂಕರಾಭರಣಂನಲ್ಲಿ</i> <i id="mwA2Y">ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು</i> ನೋಡಿ. ಅಭೇರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ-ದೇವಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಭೀಮಪಲಾಸಿಗೆ ನಿಕಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 List of Film Songs based on Ragas

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಪ್ರಸ್ತಾರ

ಪ್ರಸ್ತಾರ ಎಂದರೆ ಲಘು ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ. 
ಪ್ರಸ್ತಾರ ಎಂದರೆ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಘು ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವೃತ್ತಗಳು, ಛಂದಸ್ಸು, ರಗಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾವ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾರ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕವೇ ಕಂಡುಹಿಡೀಯಬಹುದು.

ಮೂಲ
ಯಾವುದೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಮಾಡಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅದರ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದಾಗ,

ಮಾತ್ರಾಗಣ
ಮಾತ್ರೆಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಗಣ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುವುದೇ ಮಾತ್ರಾಗಣ.
ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಗಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಗಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು.

ಮಾತ್ರೆ
ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕಾಲವನ್ನು ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಮಾತ್ರಾ ಎಂದು ಅಳೆಯಲಾಗುವುದು.

ಲಘು
ಒಂದು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು ಎನ್ನುವರು. ಪ್ರಸ್ತಾರ ಮಾಡುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಲಘು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ( U) ಎಂಬ ಚಿಹ್ನೆ ಬಳಸಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುರು
ಎರಡು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು ಎನ್ನುವರು. ಪ್ರಸ್ತಾರ ಮಾಡುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಗುರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ( - )ಎಂಬ ಚಿಹ್ನೆ ಬಳಸಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಕ್ಷರವು ಗುರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು

ಅಕ್ಷರವು ಲಘು ಎನಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗುರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ವ್ಯಾಕರಣ
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಆಂದೋಲಿಕಾ

ಆಂದೋಲಿಕಾ ಒಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಂಧೋಲಿಕಾ ಎಂದೂ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗವು ೨೨ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗದ ಖರಹರಪ್ರಿಯದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ .

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ  

ಈ ರಾಗಂ ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಸ್ವರಗಳು).  

 ಆರೋಹಣ :ಸ ರಿ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₂ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಮ₁ರಿ₂ ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ  ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕೈಸಿಕಿ ನಿಷಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ, ಪಂಚಮ (ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ). ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ (೨೨ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ), ಗಾಂಧಾರವನ್ನು ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಅಸಮವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧಾರ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ೨೮ನೇ ಮೇಳ ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು,  ಆದರೆ ೨೨ ಮುಂದೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರು ರಚಿಸಿದ ಆದಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಮಹಿಷಾಶುರ ವರ್ಣಂ
 ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಗ ಸುಧಾ ರಸ
 ಮುತ್ತು ತಾಂಡವರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಕ್ಕ ವೆಂಡುಮಯ್ಯ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸ್ಕೇಲ್ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಮಧ್ಯಮಾವತಿಯು ಆಂದೋಲಿಕಾದ ಆರೋಹಣ ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕವು ಚತುಶೃತಿ ದೈವತ  ಬದಲಿಗೆ ಪಂಚಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದರ  ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು  ಸ ರಿ2 ಮ1 ಪ  ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ಪ ಮ1 ರಿ2 ಸ
 ಕೇದಾರಗೌಳವು ಆಂದೋಲಿಕಾ ಮತ್ತು ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿಯ ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕಗಳಂತೆಯೇ ಇರುವ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ  ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು  ಸ ರಿ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ದ2 ಪ ಮ1 ಗ3 ರಿ2 ಸ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಅರಭಿ

ಆರಭಿ ಅಥವಾ ಆರಭಿ (ಆರಾಭಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ -ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗ  ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ  ಇದರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ( ಇದನ್ನು ಜನಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಶಂಕರಾಭರಣಂ, ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೨೯ ನೇಯದ್ದು. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ (ಅಥವಾ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ) ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಂಕರಾಭರಣಂಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಅರಭಿ ಎಂಬುದು  ಕ್ರಿ.ಶ.೭ನೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ. ಇದನ್ನು ತಮಿಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪಜಂತಕ್ಕಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ವೀರರಸ (ಶೌರ್ಯ) ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ ರಾಗ, ಆರಭಿಯು ಐದು ಘನ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅದು ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಥಾನಮ್ ನುಡಿಸಿದಾಗ ವಿಶೇಷ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದರ  ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಇಂತಿದೆ. (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ: ಸ ರಿ೨ ಮ೧ ಪ ದ೨ ಸ
 ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೧ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ

ಆರಭಿ ರಾಗವು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ ಅಂದರೆ, ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ 5 ಸ್ವರಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ (ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಔದವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳುಸ್ವರಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ (ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ).

ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಗಮಕಗಳು ಮತ್ತು ಆವರ್ತನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಲ್ಲದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬದಲಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸ್ವರ "ಗ" ಯಾವಾಗಲೂ "ಮ" ಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು "ಮ ಗ ರಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ ಅದು "ಮ ಮ ರಿ" ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಸ್ವರ "ನಿ" ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವರ "ಸ" ಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು "ಸ ನಿ ದ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ ಅದು "ಸ ಸ ದ" ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ರಾಗವೆಂದರೆ ದೇವಗಾಂಧಾರಿ . ಅರಭಿಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಸುವ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳಿವೆ (ಆದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ

 ಅರಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ "ಗ" "ಮ" ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
 ಸ್ವರ "ರಿ" ಅರಭಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತವಾಗದೆ ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯಲ್ಲಿ "ಅಸೈವು" ಎಂದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
 "ಪ ಮ ದ ಸಾ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅರಭಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ದೇವಗಾಂಧಾರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ.
 ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಗಮಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿಲಂಬಿತ ಕಲಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ವರ ಬಳಕೆಗಳು) 
 ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಗಾಂಧಾರ (ಉದ್ದವಾದ G3) ನೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ 

ಆರಭಿ ರಾಗವು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗಮಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಿಗಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ವೇಗದ ಗತಿಯ ಸ್ವರ ಬಳಕೆಗಳು) ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಸಂತ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಪಂಚರತ್ನ ಕೃತಿಗಳ (ಐದು ರತ್ನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು), ಸಧಿಂಚನೆ ("ಸಮಯಾನಿಕಿ ತಗು ಮಾತಲದೇನೆ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಆರಭಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ತ್ಯಾಗರಾಜರು ಚರಣಂನಲ್ಲಿ "ಸ ಸ ದ" ದಂತಹ ಪದಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು ಆದರೆ "ಸ ನಿ ದ" ನಂತಹ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಿವೆ.

ಅರಭಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಡಾ.ಪಿ.ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಅವರ ಪುಟ - ಆರಾಭಿ ರಾಗ ಮೂಲಗಳು
 CAC ಸುದ್ದಿಪತ್ರ-ಅರಾಭಿ ಮತ್ತು ದೇವಗಾಂಧಾರಿ ಹೋಲಿಕೆ
 karnatik.com ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಸ್ತ್ರೀವಾದ

ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಲಿಂಗ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.

18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗೆ ಓಟ, ಕೆಲಸ, ಸಮಾನ ವೇತನ, ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು, ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಮದುವೆ, ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆ ರಜೆ . ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಗರ್ಭಪಾತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ತ್ರೀಯರ ಉಡುಪುಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಹ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 

ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ ಭಾಷೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ (ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ. ಮತ್ತು ಗರ್ಭಪಾತ ), ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ .  ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವಕಾಲತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಪುರುಷರ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಅದರ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಿಂಗ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಪುರುಷರು ಕೂಡ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.  ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿವೆ. Traditionally, since the 19th century, first-wave liberal feminism, which sought political and legal equality through reforms within a liberal democratic framework, was contrasted with labour-based proletarian women's movements that over time developed into socialist and Marxist feminism based on class struggle theory. 1960 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಈ ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಎರಡನೇ ತರಂಗ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸ್ತ್ರೀವಾದದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮಾಜದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಮರುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಉದಾರವಾದಿ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ತ್ರೀವಾದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಯ "ದೊಡ್ಡ ಮೂರು" ಶಾಲೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ, ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಅನೇಕ ಹೊಸ ರೂಪಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಬಿಳಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದದಂತಹ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳು ಕೇವಲ ಬಿಳಿ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ, ಕಾಲೇಜು-ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಭಿನ್ನಲಿಂಗೀಯ ಅಥವಾ ಸಿಸ್ಜೆಂಡರ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಟೀಕೆಗಳು ಕಪ್ಪು ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಛೇದಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದದಂತಹ ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.  ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರಾಚಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸ್ಥಾನಗಳು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎತ್ತಿನ ಭುಜ

ಎತ್ತಿನಭುಜ

ಎತ್ತಿನ ಭುಜವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಗೆರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರ್ವತ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು ೪೨೬೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಶಿಖರದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು
ಅಠಾಣ

ಅಠಾಣ ಅಥವಾ ಅಥಾನ (अठाण / अठाणा) ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗ , ಇದರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ (ಪೋಷಕ, ಜನಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಶಂಕರಾಭರಣಂ, ೨೯ನೇ ರಾಗ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಳಕರ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಅಡಾನಾ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡಾಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ರಾಗವಿದೆ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಠಾಣ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ, "ಶಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಋಷಭ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ." 

ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಸವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಂಗೀತಗಾರನಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವೀರ(ಧೈರ್ಯ) ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಅಠಾಣ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದರ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು  ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಅರೋಹಣ :ಸ ರಿ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₃ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₃ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಪ ಗ₃ ರಿ₂ ಸ 

ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ದೈವತ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅಠಾಣವು ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗವಾಗಿದೆ ( ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸದ ರಾಗದ ಪ್ರಕಾರ). ಅಂದರೆ, ಇದು ಎರಡು ಅನ್ಯಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .  ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ (ಗ2) ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದಂ (ನಿ2).

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಅಠಾಣಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 

ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು

ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಸೂರ್ಯನ ತೊಗೈ ಧೀರ್ಗ ಸುಮಂಗಲಿ 2005-2006 ಅಬಿನಯ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ

ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ, ಹಿಂದೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ 38 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಚೆನ್ನೈ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ತಿರುವಳ್ಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

2011 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 4,646,732 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 989 ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1 ನೇ ಶತಮಾನದ CE ಯಲ್ಲಿನ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯ ಯುಗದವರೆಗೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಅಂದಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಚೆನ್ನೈನ ಮೆಗಾಸಿಟಿ, ಇದು ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಚೆನ್ನೈ ಮಹಾನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ, ಚೆನ್ನೈ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಏರಿಯಾ . 2018 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಹೊಸದಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಗ್ರೇಟರ್ ಚೆನ್ನೈ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಕ್ಕದ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿಯ ತಂದೆ ದಾಮರ್ಲಾ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ನಾಯಕರಿಂದ ಚೆನ್ನೈ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆಯು 426 ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಿರುವಳ್ಳೂರು, ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಮತ್ತು ಚೆಂಗಲ್ಪಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದ 12°59' ಮತ್ತು 13°9' ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದ 80°12' ಮತ್ತು 80°19' ನಡುವೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸರಾಸರಿ 6 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಯಾಂಡಿ ಶೆಲ್ವಿಂಗ್ ಬ್ರೇಕರ್ ಸ್ವೀಪ್ಟ್' ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಇಳಿಜಾರು 1:5000 ರಿಂದ 1:10,000 ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. 2 ರಿಂದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ತುಂಬಾ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ ಮೀ ನಿಂದ 10 ಮೀ ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಮೌಂಟ್, ಪಲ್ಲವರಂ ಮತ್ತು ತಾಂಬರಂನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ (ಕರ್ನಾಟಕ)

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಪ ವಿಭಾಗ

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ
 ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

 https://hed.karnataka.gov.in/
ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕು

ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ತಾಲೂಕು . ಕುಂದಾಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ೭೯೩೭೩ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,  ೩೯೮೪೭೧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವರಲ್ಲಿ ೩೫೭೭೯೮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ೪೦೬೭೩ ನಗರದಿಂದ ಬಂದವರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ೨೯೫೬೬೪   ಜನರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ತಾಲೂಕು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೈಂದೂರು ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

ನದಿಗಳು
ಈ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಲವಾರು ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಚಕ್ರ, ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ, ವಾರಾಹಿ, ಕುಬ್ಜಾ ಮತ್ತು ಖೇತಾ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಬೈಂದೂರು ನಡುವೆ ೩೬ಕಿ.ಮೀ ರ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಏಳು  ನದಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಹಾಲಾಡಿ ನದಿ, ಕೊಲ್ಲೂರು ನದಿ, ಚಕ್ರ ನದಿ, ರಾಜಾಡಿ, ನೂಜಾಡಿ, ಯಡಮಾವಿನ ಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುಂದ ಹೊಳೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಭೂಪಾಲಂ

ಭೂಪಾಲಂ ( ಭೂಪಾಲಂ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ( ಔಡವ ರಾಗಂ ಅಥವಾ ಓಡವ ರಾಗಂ). ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿರದ ಕಾರಣ ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗಂ . ಇದನ್ನು ಭೂಪಾಲಂ ಎಂದೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಮಂಗಳಕರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಿನ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ತಮಿಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪುರಾಣಿರ್ಮೈ ಪನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತೇವರಂಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ರಾಗವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದನ್ನು ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕಥಕ್ಕಳಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಮಾಣವು ಭೂಪಾಲ್ ತೋಡಿ ಆಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಭೂಪಾಲಂ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ನಿಷಾದ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ (ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗಂ   - ಔಡವ ಎಂದರೆ '5'). ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₁ ಗ₂ಪ ದ₁ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ: ಸ ದ₁ ಪ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪಂಚಮ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಧೈವತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಸ್ವರಗಳ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ. ಭೂಪಾಲಂ ಅನ್ನು ೪೫ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಶುಭಪಂತುವರಾಳಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಷಾದಂ ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ೫ ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಭೂಪಾಲಂ ರಾಗಂ ಉತ್ತಮ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಪಾಲಂನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

 ಸಾಧು ವಿಭಾತಂ ( ವರ್ಣಂ ) ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃತಿಗಳು, ನಿಜದಾಸನಂ ಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜೇಂದ್ರ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ
 ಅರುಣಾಚಲ ಕವಿಯಿಂದ ಅಣ್ಣೈ ಜಾನಕಿ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಸದಾಚಲೇಶ್ವರಂ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ಭೂಪಾಲಂ ಅವರ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಎರಡು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗಗಳು, ಗಂಭೀರನಾಟ ಮತ್ತು ಹಂಸನಾದಂ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ . ರಾಗ ಭೇದವು ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಷಡ್ಜಮವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಋಷಭಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಹಂಸನಾದಂ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ . ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಗಾಗಿ ಗಂಭೀರನಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಅ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.

ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ರೇವಗುಪ್ತಿ ರಾಗಂ ಭೂಪಾಲಂಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಗಾಂಧಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರದ ಬದಲಿಗೆ ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಗ3 ಪ ದ1 ಸ: ಸ ದ1ಪ ಗ3 ರಿ1 ಸ   ಆಗಿದೆ.
 ಮೇಲಿನ ರೇವಗುಪ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭೌಲಿ ರಾಗಂ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಷಾದ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಗ3 ಪ ದ1 ಸ  :ಸ ನಿ 3 ದ1 ಪ ಗ3 ರಿ1 ಸ  ಆಗಿದೆ.
 ಕರ್ನಾಟಕ ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ ರಾಗಂ ಭೂಪಾಲಂನ ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರದ ಬದಲಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ1 ಮ1 ಪ ದ1 ಸ : ಸ ದ1 ಪ ಮ1 ರಿ1 ಸ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಪಕ

ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಪಕವು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಅಂತರಗಳನ್ನು, ಕೋನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅತಿದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಉಪಕರಣ (ಮೈಕ್ರೊಮೀಟರ್). ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕೂ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೂ ಲಗತ್ತಾಗಿರುವುದು.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಪಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ) ವ್ಯಾಸಮಾಪಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿರುದ್ಧ ತುದಿಗಳು). ಆಸರೆಗಂಬಿಯು ಬಹಳ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ತಿರುಪು ಮೊಳೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಳತೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಸರೆಗಂಬಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಣದ ನಡುವೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಖಗೋಳ ಕಾಯಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಪಕವನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೬೩೮ರಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ವಿಲಿಯಂ ಗ್ಯಾಸಾಯ್ನ್ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನಾ ತೆರೆಷ್ಕೋವಾ

ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನಾ ತೆರೆಷ್ಕೋವಾ (1937-). ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾತ್ರಿ.

ಜೀವನ 
ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯದ ಯರಸ್ಲೊವ್ ಬಳಿಯ ಮಸ್ಲೆನಿಕೊವದಲ್ಲಿ 1937 ಮಾರ್ಚ್ 6ರಂದು ಜನಿಸಿದಳು. 1945ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿ ಮುಂದೆ 1953ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ಓದು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. 18ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜವಳಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈಕೆ ಯಂಗ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಲೀಗ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾದಳು. ವಿಮಾನ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಈಕೆ ಕ್ರೀಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಾಶೂಟ್ ನೆಗೆತವನ್ನು ಕಲಿತುದಲ್ಲದೆ 125ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚುಬಾರಿ ಪ್ಯಾರಾಶೂಟಿನಿಂದ ನೆಗೆದು ಅನುಭವಗಳಿಸಿದಳು. ರಷ್ಯದ ಬಾಹ್ಯಾಂತರಿಕ್ಷಯಾತ್ರಿಗಳ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಗೆ ಈಕೆ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೇರಿದಳು. ಬಾಹ್ಯಾಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಮಹಿಳೆ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೊದಲು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ತರಬೇತು ನೀಡಿದ ಅನಂತರ ಆ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈಕೆ ವಾಸ್ತಾಕ್ 6 ಎಂಬ ಗಗನನೌಕೆಯಲ್ಲಿ 1963 ಜೂನ್ 16 ರಿಂದ 19ರವರೆಗೆ 70 ಗಂಟೆ 50 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು 48 ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದಳು; ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ 88 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಂದಾವರ್ತಿ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು. ಆಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ಈಕೆ ಗಗನನೌಕೆ ಮತ್ತೆ ಭೂವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೂಡಲೆ ಪ್ಯಾರಾಶೂಟ್ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಕಾಜ಼ಕ್‌ಸ್ತಾನದ ಕರಗಂಡ್‌ಗೆ 612 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಭೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಳು. ಇದು ಇವಳ ಜೀವಿತದ ಮಹತ್ಸಾಧನೆ (1963 ಜೂನ್). ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯ ಇವಳಿಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವೀರ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಈಕೆಗೆ ‘ಶಾಂತಿ’ ಬಂಗಾರ ಪದಕ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಆಂಡ್ರಿಯನ್ ಜಿ. ನಿಕೊಲೊಯೆವ್ ಇವಳ ಪತಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ

ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ವಾಯುಮಂಡಲ (ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರ್) ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವ ಸಂಮರ್ದವನ್ನು (ಪ್ರೆಷರ್) ಅಳೆಯುವ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಮಾಪಕ (ಬ್ಯಾರೊಮೀಟರ್). ವಾಯುವಿಗೆ ತೂಕ (ವೇಟ್) ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂಮರ್ದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದಾತ (1643) ಇಟಲಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವ್ಯಾಂಜಲಿಸ್ಟ್ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ (1608-47). ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಟೋ ಫಾನ್ ಗ್ಯುರೆಕ್ (1602-86) ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ (1650) ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ. ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಳಿಕೆಗೆ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ನಳಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಇದೆ.

ಪಾದರಸ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ 

ಇದನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುವುದು. ಸಲಕರಣೆಯ ವಿವರಗಳಿಷ್ಟು: ಸುಮಾರು 1 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, ಸುಮಾರು 1/2 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸ, ಒಂದು ಬದಿ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಗಾಜಿನ ಕೊಳವೆ. ಆಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಾದರಸವನ್ನು ಈ ಕೊಳವೆಯ ತುಂಬ ತುಂಬಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸುವ ಪಾದರಸ ಶುದ್ಧರೂಪದ್ದೂ ಶುಷ್ಕವೂ ಆಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಕೊಳವೆಯ ತೆರೆದ ಬಾಯನ್ನು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಆ ತುದಿಯನ್ನು ಪಿಂಗಾಣಿ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರೆ, ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.

ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬಟ್ಟಲಿನ ಪಾದರಸದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇರುವ ಎತ್ತರ ಅಳೆದಾಗ, ಅದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, 76 ಸೆಂಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆಯ ಹೊರಗಿರುವ ಪಾದರಸದ ಮೇಲೆ ವಾಯು ತನ್ನ ಸಂಮರ್ದ ಬೀರುವುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಂಡಲದ ತೂಕ (ಒತ್ತಡ) ಅತ್ಯಧಿಕ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ-ಅಂದರೆ ಪೀಠಭೂಮಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಪರ್ವತ ಇತ್ಯಾದಿ-ಇದೇ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕದಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಂಡಲದ ತೂಕ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ಥಳದ ಉನ್ನತಿಗೇ ಅಲ್ಲಿಯ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕ ತೋರಿಸುವ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸರಳ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಎಂದೇ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಾಯುಭಾರ ಮಾಪಕ ಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ.

ಮಾಪಕವನ್ನು ಕೊಂಚ ಓರೆಮಾಡಿದರೆ ಪಾದರಸ ಕೊಳವೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತ ಹೋಗಿ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತೆ (ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್). ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪಾದರಸಬಾಷ್ಪ ಇರಬಹುದು. ಈ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತಾಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಟೋರಿಚೆಲ್ಲಿ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯತೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದೊಂದು ಸರಳಪ್ರಕಾರದ, ಪಾದರಸ ವಾಯುಭಾರ ಮಾಪಕ.

ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸ ಊರ್ಧ್ವಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುವ ಅಧೋಮುಖ ಸಂಮರ್ದ ಪಾದರಸದ ಎತ್ತರ, ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮ. ಈ ಸಂಮರ್ದವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅದೇ ಮೊತ್ತದ ಊರ್ಧ್ವಮುಖಸಂಮರ್ದ ಅಗತ್ಯ. ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿಯ ಪಾದರಸದ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಾಯುಮಂಡಲದಿಂದ ಈ ಸಂಮರ್ದ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಮರ್ದ ದ್ರವರೂಪದ ಪಾದರಸದ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವಹಿಸಿ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವಮುಖ ಸಂಮರ್ದವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾದರಸಸ್ತಂಭದ ಆಳವೇ ವಾಯುಸಂಮರ್ದ ಮಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸು. 1.013x10 ಡೈನ್/ಚ. ಸೆಂಮೀ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ 76 ಸೆಂಮೀ ಎತ್ತರದ, ಸಾಂದ್ರತೆ 13.6 ಗ್ರಾಮ್ ಘನಸೆಂಮೀ ಇರುವ, ಪಾದರಸದ ಸ್ತಂಭ ಗುರುತ್ವವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ 981 ಸೆಂಮೀ/ಸೆಕೆಂಡ್2 ಇರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುವ ಸಂಮರ್ದ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಾಯುಭಾರದ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ತಂತಾನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡುಹೋಗುವ ನಿರಾರ್ದ್ರ ವಾಯುಭಾರಲೇಖಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾರೊಗ್ರಾಫ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಅನಿರಾಯ್ಡ್ ವಾಯುಭಾರಮಾಪಕದ ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಏರಿಳಿತಗಳ ಲಿಖಿತದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸ್ಫೀತಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ವ

ಸ್ಫೀತಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ವ ಎಂದರೆ ಮಹಾಬಾಜಣೆವಾದ (ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್) ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಅಸಂಖ್ಯ ವೀಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥವಿಸಲು ಅಲನ್ ಎಚ್. ಗುತ್ 1980ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ವಿನೂತನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (ಇನ್‌ಫ್ಲೇಶನರಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್). ಯಾವುದೇ ಲಭ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಹಣುಕಿದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲೊಂದು ಹೊಸಹಾದಿ ಕವಲೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೂಲಂಕಷ ಶೋಧನೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತು ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನ್ಯೂಟನ್ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ವಿಶ್ವಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಸಿದ್ಧಾಂತ (17-18ನೆಯ ಶತಮಾನ), ಪ್ಲಾಂಕ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಶಕಲಸಿದ್ಧಾಂತ (1900), ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ರೂಪಿಸಿದ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು (1905, 1915) ಎಲ್ಲವೂ ಹೀಗೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸಜನ್ಯಗಳೇ.

ಮಹಾಬಾಜಣೆವಾದವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಶಿಷ್ಟಪ್ರತಿರೂಪ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ (ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮೋಡೆಲ್). ಇಂದಿನ ವಿಸ್ತೃತವಿಶ್ವ ಅಂದು ಅಂಡವಿಶ್ವವೆಂಬ ಏಕಘಟಕವಾಗಿ ಸಿಡಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸ್ವಂತ ಗುರುತ್ವ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಜನಿಸಿದ ಸಂಮರ್ದ ಹಾಗೂ ಅತಿತಾರ ಉಷ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದೇ ಇದು ಹಠಾತ್ತನೆ ಆಸ್ಫೋಟಿಸಿತು. - ಸು. 15 x 109 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಮುಂದೆ ಕ್ರಮಶಃ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸುತ್ತ ವರ್ತಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ - ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕೋಚನಶೀಲ ವಿಶ್ವ (ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ವಾದವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವ ವಾಸ್ತವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದ ಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿರೂಪವೆಂಬ ಹೆಸರು.

ಆದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ವೀಕ್ಷಿತ ವಿವರಗಳು ಸು.1970ರ ಅನಂತರ ಖಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದುವು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆ ಅರಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೊರೆತದ್ದೇ ಸ್ಫೀತಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದ ಆದಿಮ ವಿಶ್ವ ಮೊದಲ 10-30 ಸೆಕೆಂಡಿನಷ್ಟು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ 1050 ಮಡಿ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗಿತು. ಈ ಅತಿ ಹ್ರಸ್ವ ಆದರೆ ಸಂಧಿಸ್ಥ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿಡೀ ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ವಿಭವರಾಶಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಕಣರೂಪ ತಳೆಯಲಾರದವಾಗಿದ್ದುವು. ಏಕೆಂದರೆ ದೇಶ (ಸ್ಪೇಸ್) ಅತಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೊಂದು ಪ್ರಾವಸ್ಥಾವ್ಯತ್ಯಯ ಕ್ಷಣ (ಫೇಸ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್‌ಸ್ಟೆಂಟ್). ಕ್ರಮೇಣ ಅಂದರೆ 10-30 ಸೆಕೆಂಡಿನ ಅನಂತರ ಸ್ಫೀತಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿರೂಪ ಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿರೂಪದೊಡನೆ ಸಂಗಮಿಸಿತೆಂಬುದು ಈ ವಾದದ ಸಾರ.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Was Cosmic Inflation The 'Bang' Of The Big Bang?, by Alan Guth, 1997
 
 update 2004 by Andrew Liddle
 
 
 The Growth of Inflation Symmetry, December 2004
 Guth's logbook showing the original idea
 WMAP Bolsters Case for Cosmic Inflation, March 2006
 NASA March 2006 WMAP press release 
 Max Tegmark's Our Mathematical Universe (2014), "Chapter 5: Inflation"

ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸ್ಪಂದನಾ

ಸ್ಪಂದನಾ
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟಿ, ಇವರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ನ ಖ್ಯಾತ ನಟ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರ ಪತ್ನಿ.

ಜನನ
ಸ್ಪಂದನಾ ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಬಿ.ಕೆ.ಶಿವರಾಂ, ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಶಿಕ್ಷಣ
ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನುಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾರಿಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ,ನಂತರ ಕೇರಳದ ಎಂಇಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಸ್ಪಂದನಾ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಅವರನ್ನು 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಶೌರ್ಯ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ.

ನಟಿಯಾಗಿ
ಅವರು 2016 ರಲ್ಲಿ ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಅಪೂರ್ವ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಅಷ್ಟೇಅಲ್ಲದೇ ಕಿಸ್ಮತ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮರಣ
ಸ್ಪಂದನಾ ಅವರು 7 ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ - ಸೈಡ್ ಎ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಸಪ್ತ ಸಾಗರದಾಚೆ ಎಲ್ಲೋ- ಸೈಡ್ ಎ ಹೇಮಂತ್ ಎಂ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ವಸಂತ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ಗೋಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಥಾವಸ್ತು 
ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಇಬ್ಬರು ದೂರ ಇದ್ದರು ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಂತಹ ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುವುದು ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ 

 ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ: ಮನು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
 ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್
 ರುಕ್ಮಿಣಿ ವಸಂತ್: ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
 ಪವಿತ್ರಾ ಲೋಕೇಶ್: ಪ್ರಿಯಾ ಅಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ
 ಅವಿನಾಶ್
 ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಸ್ವ
 ಸುರಭಿಯಾಗಿ ಚೈತ್ರ ಜೆ.ಆಚಾರ್
 ರಮೇಶ್ ಇಂದಿರಾ
 ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ದೇಶಪಾಂಡೆ

ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ 
ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿಡುಗಡೆ 
ಸೈಡ್ ಎ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೈಡ್ ಬಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಬಿಲಹರಿ

ಬಿಲಹರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು 29 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ  ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣಂ ನ ಜನ್ಯ ರಾಗ. ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಮೋಹನಂ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾದ ಶಂಕರಾಭರಣಂಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಬಿಲಹರಿಯು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ನಿಷಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ (ಅಥವಾ ಓಡವ ರಾಗಂ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ).   ಇದರ  ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ :ಸ ರಿ₂ ಗ₃ ಪ ದ₂ ಸ  ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ

 ಅವರೋಹಣ: ಸ  ನಿ₃ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಗ₃ ರಿ₂ ಸ 

ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪಂಚಮ ಮತ್ತು ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwTQ">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ.

ಈ ರಾಗಂ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದಮ್ (N2) ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಾಗಿ ( ಅನ್ಯಾ ಸ್ವರ ) ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗಂ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪೋಷಕ ಮಾಪಕದಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಬಿಲಹರಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಬಿಲಹರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

 ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ ಶರಣು ಜನಕನ
 ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಬೆಳಗು ಜಾವದಿ ಬಾರೋ
 ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶೋಭಾನೆ . ಇದು 112 ಚರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಯೋಜಕರಿಂದ ತಿಳಿದಿರುವ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
 ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಹನುಮಾನ ಮನೆಯವರು
 ತ್ಯಾಗರಾಜರು ರಚಿಸಿದ ನಾ ಜೀವಧಾರ, ದೊರಕುನ ಇದುವಂತಿ ಮತ್ತು ಕಾನುಕೊಂತಿನಿ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಶ್ರೀ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯ, ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಶ್ರೀ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ
 ಮಹಾರಾಜ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ರಾಮ ವರ್ಮ ಅವರಿಂದ ಸ್ಮರ ಸದಾ, ಆರಾಧಯಾಮಿ, ಗೋಪಾಲಂ ಸೇವಾಹಂ, ಪಾಹಿ ಪದ್ಮನಾಭ, ಜಯ ಸುಗನಾಲಯ, ಪಾಹಿ ಸರಸನಾಭ, ಸಂತತಂ ಭಜಾಮಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಖವ ತವ .
 ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಪರಿತಾನ ಮಿಚಿತೆ
 ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ
 ಅನಾಮಿಲೋ ಮಹಬೂಬ್ ಮಹಾರಾಜ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ರಾಮ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಂದ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಖಯಾಲ್ ಆಗಿದೆ
 ಪುರಯ ಮಮ ಕಾಮಂ ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರ ತರಂಗ
 ಬಿಲಹರಿಯಲ್ಲಿ "ರಾ ರಾ ವೇಣು ಗೋಪಾಲ" ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವರಜತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ
 ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ರಾಗ ಬಿಲಹರಿಯಲ್ಲಿ 'ಅಮಿ ಮಾರೆರ್ ಸಾಗೋರ್ ಪರಿ ದೇಬೋ' ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
 "ಇಂಥ ಚೌಕ" ವೀಣೈ ಕುಪ್ಪಯ್ಯರ್ ರಚಿಸಿದ ವರ್ಣಂ

ಮಜವೈ ಚಿದಂಬರ ಭಾರತಿ ರಚಿಸಿದ ಮಾ ಮಯೂರ ತಮಿಳು ಕೃತಿ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸ್ಕೇಲ್ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಮೋಹನಂ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಿಲಹರಿಯ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆಯೇ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ2 ಗ3 ಪ ದ2 ಸ ಆಗಿದೆ : ಸ ದ2 ಪ  ಗ3 ರಿ2 ಸ
 ಮೋಹನಕಲ್ಯಾಣಿ ಎಂಬುದು ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮದ ಬದಲಿಗೆ ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ( ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ರಿ2 ಗ3 ಪ ದ2 ಸ ಆಗಿದೆ :ಸ ನಿ3 ದ2 ಪ ಮ2 ಗ3 ರಿ2 ದ
 ಗರುಡಧ್ವನಿ ಬಿಲಹರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣವು ಸ ರಿ2 ಗ3 ಮ1 ಪ ದ2 ನಿ3 ಸ : ಸ ದ2 ಪ ಗ3 ರಿ2 ಸ

ದೇಶಾಕ್ಷಿಯು ಬಿಲಹರಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಆರೋಹಣವು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವರೋಹಣವು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು