Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಉಲ್ಲೇಖ

ಬರಹ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.

ಉಲ್ಲೇಖವು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಭ ಸೂಚನೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ, ಉಲ್ಲೇಖವು ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳಸೇರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅಕ್ಷರಸಂಖ್ಯಾಯುಕ್ತ ಪದವಿನ್ಯಾಸ. ಇದು ಕೃತಿಯ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಮೂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉಲ್ಲೇಖವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇತರರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಯ ನಮೂದು ಎರಡರ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಯಾವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದೋ ಅದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ (ಸ್ವತಃ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ನಮೂದುಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲ).

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು (ಅಥವಾ ಕೃತಿಚೌರ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು), ಮುಂಚಿನ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುವುದು, ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಸಾಧಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನ ವಾದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಓದುಗನಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಲೇಖಕನು ಬಳಸಿದ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಸತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಓದುಗನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು. ರೋರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಎಮರ್‌ಸನ್ ವಾದಿಸಿದಂತೆ, ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳ, ಸಾರ, ಹಾಗೂ ಶಬ್ದಗಳ ನೈತಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಅನೇಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಾರ್ಥ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ತಾರತಮ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ಆಯ್ದ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ರೂಪಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಕ್ಸ್‌ಫ಼ರ್ಡ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಎಮ್ಎಲ್ಎ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೋಶಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಮತ್ತು ಇತರ ಉಲ್ಲೇಖ ಪದ್ಧತಿಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಇವುಗಳ ಪದಜೋಡಣಾ ರೂಢಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಒದುಗರು ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಲ್ಲೇಖ ಪದ್ದತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪುಸ್ತಕ ವಿನ್ಯಾಸ
ಎಚ್ಚರ

ಎಚ್ಚರ ಒಂದು ದೈನಂದಿನ ಆವರ್ತಕ ಮಿದುಳು ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜಾಗೃತವಾಗಿದ್ದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸುಸಂಬದ್ಧ ಅರಿವು ಸಂಬಂಧಿ ಮತ್ತು ವರ್ತನ ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂವಹನ, ನಡೆದಾಟ, ತಿನ್ನುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಭೋಗ. ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವುದು ಮಲಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮಲಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿದುಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಬಹುತೇಕ ಆದಾನಗಳು ನರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಮಿದುಳು ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಷ್ಟು, ಮುಮ್ಮಿದುಳು ಕವಚದ ನರಕೋಶಗಳ ಸಮಕಾಲಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಭವ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ನಿರಂತರ ನಿದ್ರೆಯ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ನರಕೋಶಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಭವ ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲಿಕತೆ ಎರಡೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ನರಕೋಶಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ಆ್ಯಸ್ಟ್ರೋಸೈಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಈ ಗ್ಲೈಕೋಜನ್ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತುಂಬುವುದು ನಿದ್ದೆಯ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.

ಮಿದುಳುಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ನಡುಮಿದುಳು, ಮಸ್ತಿಷ್ಕನಿಮ್ನಾಂಗ, ಥ್ಯಾಲಮಸ್ ಮತ್ತು ತಳ ಮುಮ್ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಮೂಲಕ ಏರುವ ಅನೇಕ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಸ್ತಿಷ್ಕನಿಮ್ನಾಂಗದ ಹಿಂಭಾಗವು ಎಚ್ಚರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕವಚದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿದ್ದೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಟ್ಯೂಬರೊಮ್ಯಾಮಿಲರಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಮಸ್ತಿಷ್ಕನಿಮ್ನಾಂಗದ ಹಿಂಭಾಗದ ಹತ್ತಿರದ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್ ನರಕೋಶಗಳು ಇಡೀ ಮಿದುಳಿಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈವರೆಗೆ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರ ಆಯ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿವೆ. ಆರೆಕ್ಸಿನ್‍ ಚಾಚು ನರಕೋಶಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಹಿಸ್ಟಮೀನ್ ನರಕೋಶಗಳ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಮಿದುಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಆರೆಕ್ಸಿನ್‍ನ ಕೊರತೆಯು ವಿಚ್ಛಿದ್ರ ನಿದ್ದೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಚೊಕ್ಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೊಮ್ಮಲೂರು ಶಿಲಾಶಾಸನ

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೊಮ್ಮಲೂರು ಜೊಕ್ಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಕಲ್ಲು. ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 4’ 6” x 2”. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಭಾಷೆ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಶಾಸನದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೪೪೦. ಚೊಕ್ಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೂ ಐದು ತಮಿಳು ಶಾಸನಗಳಿವೆ.

ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕದ ಒಂಭತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದ ೮ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.  

1	ಸ್ವಸ್ತಿಶ್ರೀಶಖವರು 
2	ಷ೧೩೬೦ ರ ಉದ್ರಿಸಂವತ್ಸ 
3	ರದಭಾದ್ರಪದ ಬ ೭ ಸೋ | ರಾಜಾ 
4	ಧಿರಾಜರಾಜಪರಮೇಶ್ವರಶ್ರೀವೀ 
5	ರದೇವರಾಯಮಹಾರಾಯರು 
6	ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿಯಿ 
7	ರಬೇಕೆಂದುಪಟ್ಟಣದರಾಯಂ 
8	ಣಂಗಳುಕಳಿಹಿದನೊಂಡೆಯಕೊ
9	ಪ್ಪದವೇಂಟೆಯದೆಹೆಜ್ಜುಂಕದ
10	ಅಧಿಕಾರಿಮಲ್ಲರಸರುಡೊಂಬ
11	ಲೂರಚೊಕ್ಕನಾಥದೇವರಿಗೆಕೊ
12	ಟ್ಟದಾನಧಾರೆಯಕ್ರಮವೆಂತೆಂ
13	ದಡೆಪ್ರಾಕಿನಲ್ಲಿಸೊಂಡೆಯಕೊಪ್ಪ
14	ದವೆಂಟೆಯಕ್ಕೆಆರುಬಂದಆ
15	ಸುಂಕದವರೂಆಡೊಂಬಲೂ
16	ರಚೊಕ್ಕನಾಥದೇವರಿಗೆಸಲು
17	ವಂತಾಚತುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿಉಳ್ಳಂ
18	ತಾಆವಾವಾಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆಬಹಂ
19	ತಾಹೆಜ್ಜುಂಕದವರ್ತನೆಯುಡು
20	ಗರೆಯನುಪೂವ್ರ್ವಮರಿಯ್ಯ
21	ಯಾದೆಯಾಚಂದ್ರಾಕ್ರ್ಕಸ್ತಾ
22	ಯಿಯಾಗಿನಂಮ್ಮರಾಯಂಣ
23	ಯೊಡೆಯ್ರ್ಯಗೆಸಕಳಸಾಂಬ್ರಾಜ್ಯ
24	ವಾಗಿಯೆರಬೇಕೆಂದುನಂ

ಆಕರಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ನಿನಲ್ಲಿ ದೊಮ್ಮಲೂರಿನ ಶಾಸನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ ವರದಿ, ಜನವರಿ ೧೯,೨೦೧೭
 "ದಿ ಹಿಂದು" ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ದೊಮ್ಮಲೂರಿನ ಶಾಸನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವರದಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬, ೨೦೧೭

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ಬಳೆ ಆಟ

ಬಳೆ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು- ಬಳೆ ಚೂರುಗಳು ಒಂದು ಮುಷ್ಠಿಯಷ್ಟು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು.

ಆಟದ ವಿವರಣೆ- 

ಬಳೆಗಳು ಎಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ  ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಒಡೆದ ಮೇಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳು ಆ ಬಳೆ ಚೂರುಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಆಡುವ ಆಟವೇ ಈ ಬಳೆ ಆಟ. ಮನೆಯೊಳಗಡೆ ಹೊರಗಡೆ ಎಲ್ಲೂ ಆಡಬಹುದಾದ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಲು ಮಳೆ ಎನ್ನದೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಈ ಆಡಬಹುದಾದ ಈ ಆಟ ಮಕ್ಕಳ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚು.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಎರಡು ಹಾಗೂ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ಆಡುವ ಆಟವಾಗಿದೆ ಇದು . ಕನಿಷ್ಟ 2 ಮಂದಿಯಾದರೂ ಈ ಆಟವಾಡಲು ಬೇಕು.

·        ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲರೂ ಮೊದಲಿಗೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

·        ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.

·        ಆಟಗಾರನು ಬಳೆ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿರಿಸಿ ಮೇಲಕ್ಕೆಸೆದು ಕೈಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಮುಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

·        ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರು ಮುಂಗೈ ಮೇಲಿನ ಬಳೆ ಚೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೈ ಮಾಡಬೇಕು.

·        ಆಟಗಾರನು ಆ ಬಳೆ ಚೂರನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಬಳೆ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಬೇಕು, ಆ ಬಳೆ ಚೂರನ್ನು ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರಿಸಬಹುದು.

·        ನಂತರ ಆ ಬಳೆ ಚೂರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕೆಳಗಿರುವ ಬಳೆ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು. ಎತ್ತಿರುವ ಬಳೆ ಚೂರುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

·        ಒಂದುವೇಳೆ ಆ ಬಳೆ ಚೂರು ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸರದಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಆಟಗಾರನು ಆಡುತ್ತಾನೆ.

·        ಅಚ್ಚನ್ಕಲ್ಲು ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ 

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ-   ಯಲ್ಲಮ್ಮ

                     ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು
ಬುಗುರಿ ಆಟ

ಬುಗುರಿ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ), ಬಂಬಾರಂ (ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ), ಪಂಬರಾಮ್ (ಕೇರಳದಲ್ಲಿ),  ಲ್ಯಾಟು ಲಿಟ್ವೊ (ಉರ್ದುದಲ್ಲಿ), ಬೊಂಗರಾಮ್ ಬಾಂಗಾಮ್ (ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ), ಲತೀಮ್ ಲೋಟಿಮ್ (ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ.] ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಹೆಸರು "ಬೊಂಗರಲು ಆಟಾ " ಆಗಿದೆ. ಈ ಆಟವನ್ನು ಕೂಡ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ವಯಸ್ಕರು ಆಡುತ್ತಾರೆ 

ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟವಾಗಿದೆ ಬುಗುರಿ ಆಟ. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದವರೆನ್ನದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಯಸ್ಸಿಗರು ತಮ್ಮ ವಯಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಂದು ಆಡುವ ಆಟ. ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಆಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಈಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಪಸರಿಸಿದೆ.ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಬುಗುರಿ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೊಂದು ನೂಲು ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು ಆಡಲು. ಈಗ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬುಗುರಿಗಳಿದ್ದರೂ ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ ಮರದ ಬುಗುರಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೇಕಾಗುವ ಸಲಕರಣಗಳು
 ಬುಗುರಿ .
 ಉದ್ದನೆಯ ದಾರ .

ಘಟಕಗಳು
ಮರದ ಕಟ್ಟಿಗೆ 
ಮೊಳೆ  ತುದಿ
ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ (ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುವಂತೆ, ಆಟಗಾರನು ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ)

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

ಈ ಆಟವನ್ನಾಡಲು ಕನಿಷ್ಟ 5 ಮಂದಿಯಾದರೂ ಬೇಕು.

ಆಟಗಾರರು ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತವನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು

ಆನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಗಳಿಗೆ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬುಗುರಿಯನ್ನು ವೃತ್ತದ ಒಳಗದೆ ಆಡಿಸಬೇಕು.

ನಂತರ ಚಾಟಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಬೇಕು, ಇದನ್ನು ಅಂತರ್ಚಾಟಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಉಳಿದವನ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಟಗಾರರು ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಹೊರ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೆಕು, ಇದನ್ನು ಗುನ್ನಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ

ಆಟಗಾರರಿಗೆ 3 ಅವಕಾಶಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಈ ಮೂರು ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲೂ ಆತನ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹೊರತರಲಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಟವನ್ನು ಮೊದಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಆಟಗಳು
ದೇಶಗಳಾಟ

ದೇಶಗಳ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ಕೋಲು 

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಇದೊಂದು ಹಳೆ ಆಟ. ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳವ ವಿಷಯವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಂತಹ ಆಟ ದೇಶಗಳ ಆಟ

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಚೌಕವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ 4 ಚೌಕಗಳು ಬರುವಂತೆ ಅಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಕು.

·        ಈ ಆಟವನ್ನಾಡಲು 4 ಜನರು ಬೇಕು, ಈ 4 ಜನರು ಒಂದೊಂದು ಚೌಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು, ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಗ ಒಂದಒಂದು ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

·        ಆ 4 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಒಂದು ಕೋಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಮೂರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಬೇಕು.ಆಗ ಹೆಸರನ್ನುಕರೆಸಿಕೊಂಡವನನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವರು ಓಡಬೇಕು.ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವನು ಸ್ಟೋಪ್ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

·        ಓಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಇದ್ದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

·        ಸ್ಟೋಪ್ ಎಂದಾತನು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಕೋಲನ್ನು ಎಸೆಯಬೇಕು. ಆ ಕೋಲು ಆತನಿಗೆ ತಾಗಿದಲ್ಲಿ ಆತನ ದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

·        ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೋಲು ತಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆತನು ಯಾರಿಗೆ ಕೋಲನ್ನೆಸಿದಿದ್ದಾನೊ ಆತನು ಕೋಲೆಸೆದವನ ದೇಶವನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳೆದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೊ ಅವರು ಜಯಶೀಲರಾಗುತ್ತಾರೆ

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ನಾಗಮಣಿ ಆರ್

           ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಆಟಗಳು
ಕಣ್ಣಾ ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಟ

ಕಣ್ಣಾ ಮುಚ್ಚಾಲೆ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ

ಆಟದ ವಿವರಣೆ – 

ಅಡಗುವ ಮತ್ತು ಅಡಗಿರುವವರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಆಟವೇ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಟ. ಈ ಆಟವನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಟವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟವಾಗಿದೆ.ಆಡಲು ಕೆಲವರು “ಕಣ್ಣಾ ಮುಚ್ಚೆ “ ಹಾಡನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಈ ಆಟವನ್ನಾಡಲು ಕನಿಷ್ಟ ೩ ಜನರು ಬೇಕು ಆಟಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆದಂತೆ ಆಟ ಮಜವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

·        ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಆತನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬಾತ ಮುಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದು “ಕಣ್ಣಾ ಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೆ ಗೂಡೆ ಉದ್ದಿನ ಮೂಟೆ ಉರುಳೆ ಹೋಯ್ತು ನಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಬಿಟ್ಟೆ ಬಿಟ್ಟೆ ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಕೂ ನಾ” ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. 

·        ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ  ಆಟಗಾರರು ಅಡಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

·        ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಾತ ಅಡಗಿದವರನ್ನುಹುಡುಕಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು.

·        ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದವರು ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

·        ಹಾಡನ್ನು ಹೇಳದೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವಾತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಆಟಗಳು
ಖೊ ಖೋ ಆಟ

ಖೊ ಖೋ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು-  ೨ ಕೋಲುಗಳು ಅಂಕಣದ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು

ಆಟದವ ವಿವರಣೆ

ಖೋಖೋ ಆಟ ಮೊದಲು ಜಮೈಕಯಲ್ಲಿನ ಬರೋಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ  1924 ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 1960 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಖಿಲ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಶಾರೀರಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಲ್.ಈಗ ಈ ಆಟವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 24 ಜನ  ಇರುತ್ತಾರೆ.

·        ಅದರಲ್ಲಿ 12,12 ಜನರಂತೆ 2 ತಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು.

·        ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನ 12 ಜನರಲ್ಲಿ 9 ಜನ ಆಟಗಾರರು ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಆಟಗಾರರು ವಿರುಧ್ದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ

·        ವಿರುದ್ಧ ಗುಂಪಿನ ಮೂರು ಜನ ಆಟಗಾರರು ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

·        ಉಳಿದ 3 ಜನರಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿನ ಓಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಈ ಮೂರು ಜನರನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟಬೇಕು.

·        ಗುಂಪಿಗೆ 2 ಸರದಿಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿ ಸರದಿ 9 ನಿಮಿಷಗಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

·        ವಿರುದ್ಧ ಗುಂಪಿನ ಜನರು ಸಾಲಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಓಡಬಹುದು.

·        ಓಡಿಸುವ ಆಟಗಾರ ಸಾಲಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕುಳಿತವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಖೋ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುಟ್ಟಬಹುದು.ಹಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಾತ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಮುಟ್ಟಿದಾತ ಆತನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

·        ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವೆಯುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸರದಿಯ ನಂತರ ಆಟಗಾರರ ಪಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಅನುಷ ಎನ್

                   ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು.

ಆಟಗಳು
ಕುಂಟೆ ಬಿಲ್ಲೆ

ಕುಂಟೆಬಿಲ್ಲೆ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ಬಿಲ್ಲೆ

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಟವಾಗಿದೆ ಕುಂಟೆಬಿಲ್ಲೆ.ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಆಡಲ್ಪಡುವಂತಹ ಈ ಆಟವು ಕುಂಟೆಬಿಲ್ಲೆ , ತೊಕ್ಕುಡು ಬಿಲ್ಲ,ಪಾಂಡಿ,ಚಿರ್ಪಿ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವ ಆಟವಿದು, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ,ಲಿಂಗ ಭೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟವಾಗಿದೆ ಇದು.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ 

ಈ ಆಟವು ಒಂದು ಹಾಗೂ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟವಾಗಿದೆ.

ಆಟವನ್ನಾಡಲು ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.ಅಂಕಣವು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದಾದರೂ ಸಾದಾರಣವಾಗಿ ಇದು ಆಯತಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಯತದೊಳಗೆ ಒಂದು ಲಂಬ ರೇಖೆ ಹಾಗೂ 3 ಅಡ್ಡ ರೇಖೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.                                 ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ.ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯೆರಡು ಆಯತಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಿಸು ಚಿಹ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗುಣಿಸು ಚಿಹ್ನೆಯಿರುವ ಬದಿಯು ಕೊನೆಯಾಗಿದ್ದು ಆಟವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಬಲಗಡೆಯ ಆಯತದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಎಡಗಡೆಯ ಆಯತದಿಂದ ಒಂಟಿಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಟುತ್ತಾ ಮುಂದಿನ ಆಯತಗಳಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು.

ಕೊನೆಯೆರಡು ಆಯತಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳನ್ನೂ ಊರಬಹುದು.

ಆಟಗಾರನು ಮತ್ತೆ ಬಿಲ್ಲೆ ಹಾಕಿರುವ ಆಯತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಕಾಲಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಒದೆಯಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಬಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಬೇಕು.

ಹೀಗೇ ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಯತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಬಿಲ್ಲೆಯು ಬೀಳಬೇಕಾದ ಆಯತದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಂಕಣದ ಗೆರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹೊರಗಡೆ ಬಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆಟಗಾರ ಮೆಟ್ಟದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನು ಕುಂಟಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದಲ್ಲಿ ಆಟದ ಸರದಿ ಮುಂದಿನ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕುಂದಾಟ ಈ ಆಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ಇನ್ನೊಂದು ಆಟವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಕುಂಟುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟುಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಾತನು ಮತ್ತೆ ಕುಂಟುತ್ತಾ ಉಳಿದವರನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಆಟಗಳು
ಮರಕೋತಿ ಆಟ

ಮರಕೋತಿ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು – ಕೋಲು , ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಜಾಗ

ಆಟದವಿವರಣೆ

ಮರಕೋತಿ ಆಟವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾಗು ಇಷ್ಟವಾದ ಆಟ ಕೋತಿಗಳಂತೆ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವುದು ಮರದಿಂದ ಜಿಗಿಯುವುದು ಈ ಆಟದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಾಗು ಮಜ ಅದಕ್ಕೇ ಏನೋ ಇದನ್ನು ಮರಕೋತಿ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಕರೆದಿದ್ದು. ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಜಾ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರದಲ್ಲಿನ ಕೋತಿಗಳಾಗುವುದಂತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಖುಷಿಯೋ ಖುಷಿ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10 ರಿಂದ 15 ಆಟಗಾರರು ಇರುತ್ತಾರೆ.

·        ಈ ಆಟವನ್ನು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

·        ಅದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

·        ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬೇಕು.

·        ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾತ ಕೋಲನ್ನು ಆದಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಬೇಕು

·        ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಆ ಕೋಲನ್ನು ತಂದು ಬಿಡಿಸಿರುವ ವೃತ್ತದ ಒಳಗಡೆ ಇರಿಸಿ ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಆಟಗಾರರನ್ನು  ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

·        ಆದರೆ ಹಿಡಿಯುವುದರ ಮೊದಲೆ ಮರದ ಮೇಲಿನ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಇಳಿದು ಬಂದು ಕೋಲನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೋಲನ್ನು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರಿಸಿದ ಆಟಗಾರನೇ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.

·        ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಾರನು ಮುಂದಿನ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಲನ್ನು ವೃತ್ತದ ಒಳಗಿರಿಸಬೇಕು.

·        ಕೋಲನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಆಟಗಾರರು ಒಬ್ಬರ ನಂತರ ಇನ್ನೋಬ್ಬರಂತೆ ಸರದಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಟಗಾರರಿಗೂ ಕೋಲೆಸೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ- ಅಸ್ಫಿಯಾ ಎಸ್. ಎಮ್ 

                       ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ಸೆಟ್ ಆಟ

ಸೆಟ್ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು- ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕರಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಚೀಟಿಗಳು, ಅಂಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡಲು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನು.

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಮನೆ ಒಳಗಡೆ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೂ, ಬಿಸಿಲು ಮಳೆ ಎನ್ನದೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಆಡಬಹುದಾದ ಸರಳ ಆಟವಾಗಿದೆ ಸೆಟ್ ಆಟ.ಸೆಟ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಂಗ್ಲ ಪದವಾಗಿದ್ದು ಜೊತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಈ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಟಗಾರರಿದ್ದಾರೊ ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

·        ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ತರಕಾರಿ ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಧವಿರುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು.

·        ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲರೂ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

·        ನಂತರ ಚೀಟಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ  ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ / ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಲುಕಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ 4 ಚೀಟಿಯಂತೆ ಹಂಚಬೇಕು.

·        ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಾಲಕೂ ಚೀಟಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ  ಸೆಟ್ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೈಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಡಬೇಕು.

·        ಚೀಟಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಬೇಡದ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಲಗಡೆಯಿಂದ ದಾಟಿಸಬೇಕು(ಪಾಸ್ )

·        ಹೀಗೇ ಎಲ್ಲರೂ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಚೀಟಿಗಳು ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಬೇಡದ ಚೀಟಿಯನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.

·        ನಾಲ್ಕೂ ಚೀಟಿಗಳು ಒಂದೇ ಆದಾಗ ಸೆಟ್ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೈಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.

·        ಮೊದಲು ಸೆಟ್ ಹೇಳಿದಾತನಿಗೆ 1000 ಅಂಕ, ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದವರಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಕಿ 500,250,100,50 ಅಂಕಗಳು.

·        ಅಂಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಹಲವುಬಾರಿ ಆಡಿದ ನಂತರ ಅಂಕಗಳನ್ನೊಂದುಗೂಡಿಸಿ ವಿಜೇತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಡಿ ಎಮ್

                         ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಆಟಗಳು
ಟೋಪಿ ಬೇಕಾ ಆಟ

ಟೋಪಿ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ಬಟ್ಟೆ/ವಸ್ತು

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಈ ಆಟವು ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲೂ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲೂ ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟ. ಓಡಾಡಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಆಟವನ್ನಾಡಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಆಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ

·        ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ದ ಒಬ್ಬಾತ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತಾ “ಟೋಪಿ ಬೇಕಾ ಟೋಪಿ “ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಅದಕ್ಕೆ ಆಟಗಾರರೆಲ್ಲ “ಎಂಥಾ ಟೋಪಿ “ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವಾಗ ಆತ “ಚಿನ್ನದ ಟೋಪಿ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಎಷ್ಟು ರುಪಾಯಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ “ನೂರು ರುಪಾಯಿ “ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಮೇಲೆ ಆಟಗಾರರು ಅತೀಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರೆಗೂ “ಬೇಡ ಬೇಡ “ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

·        ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತ  ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

·        ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ಆಟಗಾರರು “ಬೇಕು ಬೇಕು “ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

·        ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತ  ಟೋಪಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಬೇಕು, ಇದನ್ನರಿತ ಆಟಗಾರ ಟೋಪಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಆತನನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಬೇಕು.

·        ಓಡಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಹಿಡಿದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಅದೇ ಆಟಗಾರ ಟೋಪಿ ಮಾರುವವನಾಗಬೇಕು.ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹಿಂದೆ ಟೋಪಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೊ ಆತ ಟೋಪಿ ಮಾರುವಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

·        ಹೀಗೇ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಕೌಸಲ್ಯ ಕೆ ಎನ್ 

                      ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಆಟಗಳು
ಗೋಲಿ ಆಟ

ಗೋಲಿ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು-ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನಿಗೆ 2 ಗೋಲಿಗಳಂತೆ ಗೋಲಿಗಳು 

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವಿದೆಯೊ ಅಲ್ಲಿ ಆಡಬಹುದು ಗೋಲಿ ಆಟ. ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಾಗಿದಾಗ ಪಳ ಪಳ ಎಂದು ಗೋಲಿಗಳು ಮಾಡುವ ಶಬ್ದ ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಗೋಲಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಆಡುವಾಟವೇ ಗೋಲಿ ಆಟ. ಕೆಲವೆಡೆ ಗೋಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಈ ಆಟ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಈ ಆಟ ಆಡಲು ಕನಿಷ್ಟ 2 ಮಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇರಬೇಕು.

·        ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.

·        ವೃತ್ತದಿಂದ 5 ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆರೆಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು

·        ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಗೋಲಿಯನ್ನು ವೃತ್ತದೊಳಗಡೆ ಹಾಕಬೇಕು ಹಾಗೂ 5 ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರದ ಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆಯ ಬೇಕು.

·        ಹಾಗೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಹೊಡೆದ ಗೋಲಿಯು ಇತರ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ತಾಗದೆ ವೃತ್ತದಿಂದ ಹೊರಹೋದರೆ ಆ ಗೋಲಿ ಆತನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

·        ಗೋಲಿಯು ಬೇರೆ ಗೋಲಿಗಳಿಗೆ ತಾಗಿದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಆಟಗಾರನ ಸರದಿ.

·        ಡವ್ ಆಟವು ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಆಟಗಳು
ಮರಕಂಬ ಆಟ

ಮರಕಂಬ ಆಟ

ಆಡಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು – ಕಂಬ, ಎಣ್ಣೆ 

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಈ ಆಟವನ್ನು ಹಳ್ಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರು ಮರದ ಆಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸವರಿರುವ ಜಾರುವ ಕಂಬವನ್ನೇರುವುದೆ ಈ ಆಟ.ಮಲ್ಲ ಕಂಬ, ಮಲ್ಲರ್ ಕಂಬಮ್ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಆಟ ಗರಡಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೃಷ್ಣ ಆಷ್ಟಮಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಕಂಬವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧೃಡೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

·        ಕಂಬದ ತುದಿಯಲ್ಲೊಂದು ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಹಲವಾರು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

·        ಆಟಗಾರರು ಕಂಬವನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಉಳಿದ ತಂಡದವರು ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಡಿತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

·        ನೀರು, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಎರಚುತ್ತಾರೆ.

·        ಯಾವ ತಂಡ ಕಂಬವನ್ನೇರಿ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೆಲಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಾರೊ ಅವರು ವಿಜಯಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಪ್ರತಾಪ್ . ಪಿ

                     ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಆಟಗಳು
ಉಪ್ಯಾರಪೇಟೆ ಆಟ

ಉಪ್ಪರಪ್ಯಾಟೆ

ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು – ನೀರು, ಸುಣ್ಣ

ಆಟದ ವಿವರಣೆ

ಮಳೆ ಬರದೇ ಇದ್ದಾಗ ಮಳೆ ರಾಯನನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಡುವ ಆಟವಾಗಿದೆ ಉಪ್ಪರಪ್ಯಾಟೆ. ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಳೆರಾಯನ ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಊರಿನ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ  ಬಿಟ್ಟುಬಂದು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟ

ಆಡುವ ವಿಧಾನ

·        ಆಟದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುಣ್ಣವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ 4 ಮೂಲೆಗಳಿರುವಂತೆ ಗೆರೆ ಎಳೆಯಬೇಕು

·        ಈ ಆಟವನ್ನಾಡಲು 5 ಮಂದಿ ಬೇಕು.

·        ನಾಲಕ್ಕು ಮಂದಿ ಆಟಗಾರರು 4 ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.

·        ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಟಗಾರನು ಮಧ್ಯದ ಗೆರೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಎರೆಯುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ

·        ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಉಪ್ಪು ಉಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತಿರಬೇಕು.

·        ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೀರೆರೆಯುತ್ತಾನೆ . ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

·        ನೀರು ಕಟ್ಟುವ ಆಟ ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 4 ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕದಿಯಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.ಅವರನ್ನು ಆತನು ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಾತ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ- ಪುಷ್ಪ ವಿ

                  ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು

ಆಟಗಳು
ಕುಡಚಿ

ಕುಡಚಿ ಗ್ರಾಮವು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಯಭಾಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳು

ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಸೀದಿಗಳು

ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ  ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

ನೀರಾವರಿ

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರತಿಶತ  ೪೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು , ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹಬ್ಬಗಳು

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ 
ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ

ಭೌಗೋಳಿಕ

ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ

 ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು  ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು  ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ) , ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

 ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್

 ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು 

 ಮಳೆಗಾಲ -  ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್.

 ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

 ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ  ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ  ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು ೨೨,೫೦೦ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೩೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೨೦೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾಷೆಗಳು

ಗ್ರಾಮದ  ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಲುವೆಗಳು

ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆಗಳು

ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ,  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸಾಕ್ಷರತೆ

ಗ್ರಾಮದ  ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ  ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ

ಗ್ರಾಮವು ಕುಡಚಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. 

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸುರಪುರ

ಶೋರಾಪುರ (ಸುರಪುರ) ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಸುರಪುರ. ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ.ಈ ತಾಲೂಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ರಾಜವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕ ಸಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೆ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು.

ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುರಪುರ 51398 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 25,770 ಪುರುಷರು  ಮತ್ತು 25,628 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಸುರಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕೊಡೇಕಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ : ಕೊಡೇಕಲ್ ತಾಲೂಕ್ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಸುರಪುರದಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ೪೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರೂಢ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೊಡೇಕಲ್ ಬಸವಣ್ಣ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ರಚಿಸಿ, ಹಿಂದೂ – ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ದುಡಿದು ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಮರ ಕಲ್ಯಾಣವೆಂದೂ ಕರೆಯುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ.ಕೊಡೇಕಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನ ಎರಡು ಗುಡಿಗಳಿದ್ದು, ಪೇಟೆ ಬಸವಣ್ಣನ ಗುಡಿಯು ಕೊಡೇಕಲ ಬಸವಣ್ಣ ಕುಳಿತು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಬರೆದಂತಹ ಸ್ಥಳವಾದರೆ, ಊರ ಬಸವಣ್ಣನ ಗುಡಿಯು ಇವನು ಐಕ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗುಡಿಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಯ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾಗಿವೆ
ದೇವರ ಗೋನಾಳ : ದೇವರ ಗೋನಾಳ ತಾಲೂಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಸುರಪೂರದಿಂದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪವಾಡ ಪುರುಷ ತಿಂಥಿಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಹುಟ್ಟೂರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಛೇರಿ ಮುಂದಿರುವ ಎರಡು ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಈ ಊರಿನ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೧ -೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೧೦೬ ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನವು ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯ ಅರಸ ಆರನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಮಹಾಮಂಡಳೇಶ್ವರ ದೇವರಸ, ಭೋಗರಸ, ದಂಡನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ರಾಣಿ ಧಾರಲ ದೇವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ಹಾಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ಲಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತಿಂಥಿಣಿ ಶ್ರೀ ಮೌನೇಶ್ವರ : ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಎಡ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಂದೂ – ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಸಂತ ಮೌನಪ್ಪಯ್ಯನ ಗದ್ದುಗೆ ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಹಿಂದೂಗಳು ಇವರನ್ನು ಮೌನೇಶ್ವರ ನೆಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಮಿಮರು ಮೌನುದ್ದೀನ್ ರೆಂದೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಟೈಲರ್ಸ್ ಬಂಗ್ಲಾ: ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಪೂರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿ ೧೮೪೦ ರಿಂದ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದ ಮೇಡೋಸ್ ಟೈಲರನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಬಂಗಲೆಯು ಭವ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇಂದು ಇದು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಗೃಹವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಗುಲಬರ್ಗಾದ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಮೆಡೋಸ್ ಟೈಲರನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ

ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.

ಭೌಗೋಳಿಕ
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೋಲಾರ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಮುಳಬಾಗಲು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಯಲದೂರು, ನೆಲವಂಕಿ, ರೋಣೂರು, ರಾಯಲಪಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ 5 ಹೋಬಳಿಗಳಿದ್ದು 347 ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 855.6 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,84,612.

ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಹುಭಾಗ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೆಡೆ ಚಪ್ಪಟೆ ಆಕಾರದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು ವ್ಯವಸಾಯ. ಸಣ್ಣಕಲ್ಲು ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಗಡಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾವು, ಹುಣಿಸೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಗಳು. ಸಜ್ಜೆ, ರಾಗಿ, ಬತ್ತ, ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯಗಳು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ-ಇವು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ನದಿ, ತೊರೆ, ನಾಲೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾವಿ, ಕೆರೆಗಳ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 660.13 ಮಿಮೀ.

ಬೆಂಗಳೂರು-ಕಡಪ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾರ-ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಮುಖಾಂತರ ಹಾದುಹೋಗುವುದು. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗರ ದೊರೆ ಮಾರಸಿಂಹನ ಕಾಲದ (10ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಯಂತ್ರದ ಕಲ್ಲು (ಗೋಕಲ್ಲು) ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಔಷಧವಾಗಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣ. ಕೋಲಾರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ 24 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22,926. ಪಾಪನಪಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು. ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಮಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರವೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಊರಿನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸು. 3 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಳುಕೋಟೆ ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣವಿತ್ತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಬಾಣರಸ, ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವ-ಇವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಕೋಲಾರ (ಲೋಕ ಸಭೆ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭೂಗೋಳ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಮಾಯಕೊಂಡ

ಮಾಯಕೊಂಡ - ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಊರು ಮತ್ತು ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ.

ಭೌಗೋಳಿಕ

ದಾವಣಗೆರೆ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 23 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು-ಪುಣೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 4,642 (1981). ಈ ಊರು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಚೆ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ, ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಪುರಸಭಾಡಳಿತವಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಓಬಳ ನರಸಿಂಹ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿಯ ನವರಂಗಕ್ಕೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಘನಾಕೃತಿಯ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶ, ಹನುಮಂತ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ಪುರುಷಾಮೃಗ, ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರು, ದರ್ಪಣಮೋಹಿನಿ, ಕಾಳಿಂಗ ಮೊದಲಾದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪದ ರಚನೆಗಳೂ ಇವೆ.

ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಎಪಾರ್

ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಎಪಾರ್ (ಜೂನ್ 7, 1909 - ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1974) ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಸೂತಿಯ ಅರಿವಳಿಕೆ ತಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅರಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು  ನವಜಾತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸೂತಿಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ  ಅವರು ಎಪಿಗರ್ ಸ್ಕೋರ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತರು. ಎಪಿಗರ್ ಸ್ಕೋರ್  ಜನನದ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಎಪಿಗರ್ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ವೆಸ್ಟ್ಫೀಲ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು , ಅವರ ಕುಟುಂಬ  ಸಂಗೀತ ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನಲೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆ ವಿಮಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು ಇದು ಎಪಿಗರ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಅವಳರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದಳು, ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಔಷಧ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು 1925 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅವರು ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದು  ಬಯಸಿದ್ದರು.  ಅವರು 1929 ರಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಹೋಲಿಯೋಕ್ ಕಾಲೇಜ್ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಜ್ಯೂಲಾಜಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.  1933 ರಲ್ಲಿ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಶಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜನ್ಸ್ (ಪಿ & ಎಸ್) ಯಿಂದ ತನ್ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.  ಅವರು 1937 ರಲ್ಲಿ ಪಿ & ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಅಮೆರಿಕನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕರು
ಅಜಾಗರೂಕತೆ

ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಪಾಯಗಳ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಔದಾಸೀನ್ಯ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಲು ತಡೆಯದೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಅಂತಹ ದುಡುಕುತನವನ್ನು ಒಂದು ನಿರಂತತೆಯ ಒಂದು ಕೊನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು, ಈ ನಿರಂತತೆಯಲ್ಲಿ, ಧೈರ್ಯವು ಮಧ್ಯಮ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೇಡಿತನವು ಕೊರತೆಯ ದುರ್ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಸಮಾಜವಿರೋಧಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಜಾಗರೂಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದರ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾಳಜಿಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವನು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವೀರೋಚಿತವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು—ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತವಾಗಿ ದಾಳಿಮಾಡುವುದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದುರ್ಗುಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದೇ ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಸಾವನ್ನು ತಾನೇ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು – ಮತ್ತು ಮರಣೇಚ್ಛೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ವಿಧಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಿರಬಹುದು - ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ. ಅಥವಾ ಇದು ಆತಂಕದ ಅನಿಸಿಕೆಯ ನಷ್ಟದಿಂದ, ಅದರ ಇರುವಿಕೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ ದುಸ್ಸಾಹಸಿಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಿತ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು, ಹಾಗೇ ಆತ್ಮಾಸಕ್ತರು ತಮಗೇ ಏನೂ ಆಗಲಾರದು ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಇದು ಏನನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹುಚ್ಚನೆಂದು ಕರೆದನು ಅದನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಶೌರ್ಯವೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವೆರಡೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದಾದರೂ, ಶೌರ್ಯ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೇ ಇರುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿಷ್ಠ ಅಪಾಯದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾದ ಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಮೇಲಿನವನು

ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿ ಅಥವಾ ವೃಕ್ಷ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನವನು ಎಂದರೆ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗಿಂತ ("ಅಧೀನದವನು" ಅಥವಾ "ಕೆಳಗಿನವನು") ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನವರು ಎಂದರೆ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನವರು ಎಂದರೆ ಆದೇಶದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು). ಮೇಲಿನವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರರ ಮೇಲೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಮ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾದಾಗ, ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಬಹುದು.

ಚರ್ಚು ಶಾಸನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರನೆಂದರೆ ಯಾರ ಕೆಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಆ್ಯಬಟ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ (ಅಥವಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿನಿಗಳಿಗೆ ಆ್ಯಬೆಸ್); ಫ಼್ರಾಯರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಾಯರ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಥವಾ ಫ಼್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್‍ಗಳಿಗೆ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ಮಿನಿಮ್‍ಗಳಿಗೆ, ಕರೆಕ್ಟರ್; ಡಾಯಾಸಿಸನ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಷಪ್ ಮೇಲಿನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆ್ಯಬಟ್, ಪ್ರಾಯರ್, ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನಾಧಿಕಾರಿಣಿ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರರು ಕೂಡ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸುಯೈ ಯೂರಿಸ್ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳುಳ್ಳ) ಪ್ರಚಾರಕ ತಂಡದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾದ್ರಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿನ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿ
ಪರಜೀವಿಕೆ

ವಿಕಸನೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪರಜೀವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೋಪಜೀವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಜೀವಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಈ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಇ. ಒ. ವಿಲ್ಸನ್ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು "ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ಪರಭಕ್ಷಕರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ, ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಮೀಬಿಕ್ ಭೇದಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಪ್ರೋಟೊಜ಼ೋವನ್‍ಗಳು; ಕೊಕ್ಕೆಹುಳುಗಳು, ಹೇನುಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಬಾವಲಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು; ಜೇನಣಬೆ ಹಾಗೂ ಹುಳುಕಡ್ಡಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು; ಮತ್ತು ಮಿಸಲ್‍ಟೋ, ಡಾಡರ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರೂಮ್‍ರೇಪ್‍ಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಪರಾವಲಂಬಿ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವೆಂದರೆ ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಬಂಧ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ), ತಿನ್ನುವಿಕೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ), ವಾಹಕದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ, ಪರಜೀವಿ ಸಾಮ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪರಭಕ್ಷಣೆ.

ಪರಭಕ್ಷಣೆಯಂತೆ, ಪರಜೀವಿಕೆಯು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಂತೆ, ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು (ಭಾಗಶಃ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಅವಧಿವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಶೇರುಕ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಡಿಹುಳುಗಳು, ಫ಼್ಲೂಕ್‍ಗಳು, ಮಲೇರಿಯಾ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಾಡುಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಭಂಧದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಶ್ರಯದಾತದ ವರ್ತನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿನವರೆಗೆ, ಆಶ್ರಯದಾತದ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆಶ್ರಯದಾತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ
ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 8 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ(2018)ದಲ್ಲಿ 1,07,407 ಪುರುಷರು, 99,773 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 2,07,180 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ

ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಗ್ರಾಮ ವಿಜಯಪುರ - ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರೋ ಈ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೆಸರು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಮುಂಚೆ ಹೂವಿನಹಿಪ್ಪರಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಿಡಗುಂದಿ ಹೋಬಳಿ ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಹೋಬಳಿಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ನಡಹಳ್ಳಿ) ಸತತ 2013 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಒಟ್ಟು 6 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 4 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನಾ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ 5 ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 3 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. 1978ರಿಂದ 2004ವರೆಗೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) 1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹಾಗೂ 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ 1986ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದು ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ, ಮಾವ ಸಾಸನೂರ ಅವರ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ 1989ರಲ್ಲಿ ಮಾವ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15395 ಮತಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮಾವನನ್ನು 12427 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯನನ್ನು ಪರಾಭಗೊಳಿಸಿದರೆ, 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಯಿಗೆ ಮುಯ್ಯಿ ಎಂಬಂತೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮಾವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.

ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ

 ಬಸವನ ಬಾಗೇವಡಿ, ಸಿಂದಗಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರೋ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.
 ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನಾ ನಿಗಮ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
 ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಒಟ್ಟು 6 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 4 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
 ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಒಟ್ಟು 5 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 3 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 1978 - 2008ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 3 ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.
 ಎ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ನಡಹಳ್ಳಿ) ಸತತ 2008 ಮತ್ತು 2013ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿವರ

ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ಶಾಸಕ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಜನನ

1932ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಾಸನೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು ಮೂಲತಃ ಒಕ್ಕಲುತನ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು ತಂದೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಾ ಬೋರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ಬಿ.ಎಸ್. ಪಾಟೀಲರು ಆ ನಂತರ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಏಳು ಬೀಳು ಸಾಗಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದರು.

ರಾಜಕೀಯ

1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟು 4 ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿದರು.

ಸಚಿವರು

1994ರಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣರವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಏಳುಬೀಳಿನ ಕಥೆ

1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಖಾಡಕ್ಕಿಳಿದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ವಿರುದ್ಧ ಪರಾಜಯಗೊಂಡರು. ಬಳಿಕ 1989 ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕೊಡವಿಕೊಂಡು ಎದ್ದ ಪಾಟೀಲರು ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15,395 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜನತಾ ದಳದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಸನಗೌಡ ಲಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ್ದು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು.

ಅಳಿಯ ಮಾವನ ಕಾಳಗ 1994ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಜನತಾ ದಳದಿಂದಲೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಸಾಯಿ 12,427 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಕುಂಬಾರ (6080 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಾಟೀಲರು 17,596 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆ ಸಲ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆಡಿಯುನಿಂದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ರಾಯಣ್ಣಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (6510 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ ಅಳಿಯ ಮಾವರ ನಡುವೆ ತುರುಸಿನ ಕಾಳಗ ನಡೆದು 6299 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಪಾಟೀಲರು ಅವರು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದಲೇ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು. ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ಮಲಕೇಂದ್ರಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (12774 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು.

2008ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಬಳಿಕ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕವೇ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರ ಮಗ ಸೋಮನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು 2018ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಂದೆ-ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ

ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೊಷಿಸಿದರು.

ನಿಧನ

ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಸಲುತ್ತಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 87ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ. ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೩೬ನೇ ಇಸವಿ. ಈ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 6’ x 1’ 9”. ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಗ್ರಂಥ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ BN110 ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.

ಅದೇ ಹೋಬಳಿ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಹದೇವಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಬಳಿ
ಪ್ರಮಾಣ 6’ x 1’ 9”.

ಸ್ವಸ್ತಿಸಮಸ್ತಭುವನಾಶ್ರಯಂಶ್ರೀ
ಪ್ರಿಥುವೀವಲ್ಲಭಂಮಹಾರಾಜಾಧಿ 
ರಾಜಂರಾಜಪರಮೇಶ್ವರಂಪರಮಭಟ್ಟಾ 
ರಕಂಯಾದವಕುಳಾಂಬರದ್ಯುಮಣಿಸ 
ಬ್ರ್ಬಜ್ಞಚೂಡಾಮಣಿಮಲೆರಾಜಮ 
ಲವರೊಳುಗಂಡಗಂಡಭೇರು 
ಂಡಕದನಪ್ರಚಂಡಸಹಾಯಸೂರ
ಏಕಾಂಗಿವೀರಸನಿವಾರಸಿದ್ಧಿ ಗಿರಿದುಗ್ರ್ಗಮೆಲ್ಲ
ಚಲದಂಕರಾಮಲೋಕಯಿಕನಾಧವಗೆವ 
ಗಂಡಕೌಸೂಲನಾಥಸ್ಯಯಂಭೂಧ್ಯಾರಾ 
ವತೀಪುರವರಾಧೀಶ್ವರಂ ಮಾಳವರಾಯನು
ಸ್ತಕಶೂಲಗೂಜ್ರ್ಜರರಾಯವಜೀರಾಬಯಿರವ
ರಹೆಂಮೀರರಾಯಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಂಆಡವ 
ರಾಯಬಂಜನಾಮೂತ್ರ್ತಿಚೋಳರಾಯಸ್ತಾ
ವನಾಚಾರ್ಯಪಾಂಡ್ಯರಾಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಚಾಯ್ರ್ಯ
ಮಗರರಾಯನಿಮ್ರ್ಮೂಲಕಾಡವರಾಯದಿಸಿದೆ 

ಹಿಂಭಾಗ
ವೈರೀಭಕಂಠೀರವಂದಕ್ಷಿಣಮೂಲಿನಿ
ಸ್ಸಂಕಪ್ರತಾಪಚಕ್ರವರ್ತಿವೊಯಿಸಳಶ್ರೀವೀರ
ನಾರಸಿಂಗದೇವಕುಮಾರ ಶ್ರೀ ವೀರಬಲ್ಲಾಳದೇವರಸ 
ನೆಯಲಿಯೇನುಹುಟ್ಟ ತನುಚೆಂನೆಯನಾಯಕ 
ನೆ ಕೊಂಬನುಯೂ ... ಗ ತಪ್ಪುತುಡಿನ 
ನೀರುನೇಣುಸಬ್ರ್ಬಮಾನ್ಯಯಾಮರಿಯಾದಿಯ 
ವಿನಾಯಕರ ಮಕ್ಕಳು ಮಕ್ಕಳುಯಂ ..
ನಾಂದರನಡವುದುಯಾಮರಿಯಾದೆಗೆ ಅರುವ
ರುದೋರಸಮುದ್ರದಬೀಡಿನಲಿನಾನಾವಿನೋದಸು 
ಕದಿಂಪ್ರಿತಿವೀರಾಜ್ಯಂಗೆಯ್ಯುತ್ತಂವಿರಲುಸಖವ 
ರುಸಸಂದ1257ಯ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದ 
ಮಾಘಬಂನೋತ್ರಿಮನುಮಹಾಸಾಮಂತಾಧಿಷ
ತಿನರಲೋಕಗಂಡಮೆಯಿಲೆಯನಾಯಕಚಂನೆಯ
ನಾಯಕರುಕುಕ್ಕನಾಡನಾಳುತ್ತಂವಿದ್ರ್ದಲಿಆ
ಶ್ರೀಮನುಮಹಾಕುಕ್ಕಲನಾಡಮಹಾಪ್ರಭು
ನೆಲೆಯಹೊನಗುಡನಮಕ್ಕಳುಚಿಕಂ
ಹೊನಪ್ಪಗಂಪೆಗ ಉಡಮಲೆಯಪಮಂ 
ಚಪಚಿ …. ಹೊನಪಚೊಕ್ಕಣ್ಣಗೋಪಗು
ರಾಮಣ್ಣ ನಿಧಿಯಮಾಡಿಸಿ .. ಹೊಂ
ನವಬೊಮ್ಮಣ್ನಬರಚಿ .. ರೈಯನ .. 
ರಾದನಮಸ್ತಗುಡುಗಳು ......
ಲೆಯನಾಯಕನಚಂನಯ .... ರು 
ಪಹಳಿಯನು ಸಬ್ರ್ಬ ... ಮಾನ್ಯದ 
ಕೊಡೆಗೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾನ್ಯಯಿವೂರಲಿ
ಹುಟದಶಿ .. ದಾಯವೊಒಅವೊಬ್ಬ 
ಯ .... ಯದಂಣ್ಣಾಯಕದೇವಮಯಿಲೆ
ಯನಾಯಕರಹೊದರಕಾಣಿಕೆ ಕಂದಾಯ
... ಡಿದ ಕಾಣಿಕೆಮುಂತಾಗಿಅರಮ 
ತಿಳಿಸಿದವರುಗಂಗೆಯತಡಿಯಲಿತಂಗೇಳು ಕಪಿ
ಲೆಯ ಕೊಂದವಾಪದಲಿಹೋಹರುಯಿಮರಿ
ಯಾದೆಗೆನಾಡವೊಪ್ಪಶ್ರೀಮುಕ್ತನಾಥಬರದ
ಸೇನಬೋವಜಕ್ಕಣ್ಣ ಮಂಗಳ ಮಹಾಶ್ರೀ "

ಅರ್ಥವಿವರಣೆ
Be it well. When, (with usual and other titles, including) a spear for the head of the Malava king, a Bairava to the Gurjjara King’s minister (vajir), a Brahma-rakshasa to Hemmira-Raya, the form of …….to Adava-Raya, the establisher of the Chola king, the setter up of the Pandya king, rooter up of the Magara king, displacer of the Kadava King, - poysala vira-Narasinga_Deva’s son vira Ballala-Devarasa was in the residence of Dorasamudra, ruling the Kingdom of the earth in the enjoyment of all manner of pleasures :- (on the date specified), when the maha-samantadhipati, champion over the world of men, Meyile-Nayaka Chenneya-Nayaka was ruling the Kukkala-nad;- the kukkala-nad maha-prabhu…..Honna-Gauda’s son and others (named) granted the ……..village as a sarvvamanya-kodege, with all rights and taxes (specified). Imprecations.
Written by the senabhova Jakkanna.

ಆಕರಗಳು/ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
Inscription Stone of Bangalore, A physical verification project by Uday Kumar P L
ಕಲ್ಲು ಕತೆಯ ಹೇಳಿದೆ!, ಉದಯವಾಣಿ, ೧೯ಮೇ೨೦೧೮
Inscription stones of city now on Google Maps, K.Sarumathi, The Hindu, 19May2018

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ತುಬಚಿ-ಬಬಲೇಶ್ವರ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ

ವಿಜಯಪುರ, ಬೆಳಗಾವಿ ಹಾಗೂ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ೧.೩೦ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾದಗಿದೆ.

ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಇಂಟೆಕ್ ಕಾಲುವೆ, ಪಂಪ್ ಹೌಸ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ತುಬಚಿ-ಬಬಲೇಶ್ವರ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ೩೫೭೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ೬.೩೦ ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ. ನೀರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨೮, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ೮ ಹಾಗೂ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ೪ ಗ್ರಾಮಗಳ ಒಟ್ಟು ೧,೩೦,೨೨೫ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಫೇಸ್-೧ ಹೆಡ್‍ವರ್ಕ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಡಿ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಇಂಟೆಕ್ ಕಾಲುವೆ, ಪಂಪ್ ಹೌಸ್ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಅದರಂತೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ಡೆಲಿವರಿ ಚೇಂಬರ್ ೧ ಹಾಗೂ ಡೆಲಿವರಿ ಚೇಂಬರ್ ೨ ರ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಏರು ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗ ೨೧.೮೪ ಕಿ.ಮೀ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗ ೧೪.೭೬ ಕಿ.ಮೀ.  ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.  ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗ, ೩೧.೭೭ ಕಿ.ಮೀ. ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ವಜ್ರಮಟ್ಟಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕವಟಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಪಂಪ್ ಹೌಸ್ ಹತ್ತಿರ ೨೨೦ ಕೆವ್ಹಿ ಸ್ಥಾವರದ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ೧೬೫೦೦ ಹೆಚ್‍ ಪಿ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ೫ ಫಂಥ ಹಾಗೂ ಮೋಟಾರ್‍ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡು ಪಂಪ್ ಹಾಗೂ ಮೋಟರ್‍ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. 

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕಾಮಗಾರಿ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶವು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ, ಬಾರಾಮತಿ, ನಾಸಿಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಿಕೋಟಾ ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ  ಏಕೈಕ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು
ಕವಟಗಿ

ಬಾಗಲಕೋಟ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ

ಭೌಗೋಳಿಕ

ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x  ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಹವಾಮಾನ

ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. 

 ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - 35°C - 42°C

 ಮಳೆಗಾಲ -  18°C - 32°C

 ಚಳಿಗಾಲ - 15°C - 28°C

 ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿತ್ತದೆ

ಆಹಾರ

ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ  ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಲೆ

ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾಷೆ

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.

ದೇವಾಲಯ

  ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ
  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ

ಮಸೀದಿ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.

ಹಬ್ಬ

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೃಷಿ

ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ನೀರಾವರಿ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ  ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೆಳೆ

ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು

ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ

ವಾಣಿಜ್ಯ  ಬೆಳೆಗಳು

ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು

ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು  ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸಸ್ಯ

ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಪ್ರಾಣಿ

ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.

ಸಾಕ್ಷರತೆ

ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ  85% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 68% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ

ಗ್ರಾಮವು ಬಾಗಲಕೋಟ ಲೋಕಸಭಾ ಮತ್ತು ಜಮಖಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕಿರುಕುಳ

ಕಿರುಕುಳ ಶಬ್ದವು ಮನ ನೋಯಿಸುವ ಸ್ವರೂಪದ ವರ್ತನೆಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವ ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವ ವರ್ತನೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮನಸ್ಸು ಕಲಕುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಣುವ ವರ್ತನೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಮುಂಚಲನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಅನನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪೋಲೀಸ್ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಸರಿಯಲ್ಲದ ಉಪಚಾರ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಬಲಪ್ರಯೋಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ, ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಒತ್ತಾಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣಸಂಬಂಧಿ, ಜನಾಂಗೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಿ/ಲೈಂಗಿಕ, ವಯಸ್ಸು ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಇತರ ರೂಪಗಳ ತಾರತಮ್ಯ ಸೇರಿವೆ ಆದರೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ.

ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಅವಮಾನಿಸುವ, ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಂದಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆ. ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಬಲಿಪಶು ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ದೂರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅಗಾಧ ಯಾತನೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಬ್ದಿಕ ಟೀಕೆಗಳು, ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಸಂಗಗಳು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸನ್ನೆಗಳ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದ ಕಿರುಕುಳವು ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಜನಾಂಗೀಯ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ಅವನ ಜನಾಂಗ, ಕುಲ ಅಥವಾ ವರ್ಣದ ಕಾರಣ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರಿಮಾಡುವುದು. ಈ ಕಿರುಕುಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವನ ಜನಾಂಗ, ಕುಲ ಅಥವಾ ವರ್ಣದ ಕಾರಣ ಕೀಳೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಶಬ್ದಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಶಾಬ್ದಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕ ಹಾಗೂ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವು ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಹಿತಕರವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಅನಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸನ್ನೆಗಳು, ಸಂಕೇತಗಳು, ಅಥವಾ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಾಧಿತರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಎಲ್‍ಜಿಬಿಟಿಕ್ಯು ಜನರು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ
ದುರಾಚಾರ