ಚಮ್ಮಾರ

ಚಮರ್/ಚಮ್ಮಾರ (ಅಥವಾ ಜಾತವ್ ) ಒಂದು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ದೃಢೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ಸಮುದಾಯವು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ , ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

ಇತಿಹಾಸ
ಚಮ್ಮಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮ್ನಾರಾಯಣ ರಾವತ್ ಅವರು ಟ್ಯಾನಿಂಗ್(ಚರ್ಮಸಂಸ್ಕರಣೆ) ಮಾಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಚಾಮರ್ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಚಾಮರರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಚಾಮರ/ ಚಮ್ಮಾರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಲಿತರಿಗೆ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಾತಿವಾದಿ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೮೯ ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲು  ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ೧೮೯೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಮರರ ಸುಮಾರು ೧೧೫೬ ಉಪ-ಜಾತಿಗಳಿವೆ.

ಮೇಲ್ಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಗಾಗಿ ಚಳುವಳಿ
೧೮೩೦ ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ರ ನಡುವೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾನ್ಪುರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಚರ್ಮದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಚಮ್ಮಾರರು ಸಮೃದ್ಧರಾದರು.

೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಚಮ್ಮಾರರು(ಚಾಮರರು) ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಾಗೂ ತಾವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮೂಲದವರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೯೧೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಯು.ಬಿ.ಎಸ್. ರಘುವಂಶಿ ಕಾನ್ಪುರದಿಂದ ಶ್ರೀ ಚನ್ವರ್ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಚಾಮರರು ಮೂಲತಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸಮುದಾಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು . ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಯೊಬ್ಬರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ-ಭಾಷೆಯ ಪಠ್ಯವಾದ ಚನ್ವರ್ ಪುರಾಣದಿಂದ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ . ರಘುವಂಶಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣು ದೇವರು ಒಮ್ಮೆ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ ಚಾಮುಂಡ ರೈಯ ಮುಂದೆ ಶೂದ್ರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು . ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿದನು ಏಕೆಂದರೆ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು  ಶೂದ್ರನಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ದೇವರು ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ವಂಶವನ್ನು ಚಾಮರರಾಗಲು ಶಪಿಸಿದನು.  ಚಮ್ಮಾರರು ಶೂದ್ರರಿಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದಾಗ, ಹೊಸ ಋಷಿ (ರಘುವಂಶಿ ರವಿದಾಸ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಚಾಮರರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೇವರು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಚಾಮರರ/ ಚಮ್ಮಾರರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಜಾತವ್‌ಗಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತವ್ ವೀರ್ ಮಹಾಸಭಾ , ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜಾತವ್ ಪುರುಷರ ಸಂಘವು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸಂಘವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯದ "ಗುಲಿಯಾಸ್" ನಂತಹ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಚಾಮರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು.

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ , ಹಲವಾರು ಚುಹ್ರಾಗಳು ಮತ್ತು ಚಮ್ಮಾರರು ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ನಂತರ, ಆಗ್ರಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಮರ್‌ನ ಔಧ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧಾನವಾದಕ್ಕೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು , ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಇತರ ರೂಪಗಳು. 

೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಚಮ್ಮಾರ ನಾಯಕ ಸ್ವಾಮಿ ಅಚ್ಯುತಾನಂದರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿ ಆದಿ ಹಿಂದೂ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆರ್ಯ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದ ಕೆಳಜಾತಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಏರಿಕೆ
೧೯೪೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಚಮರ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಪಥನರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RPI) ತನ್ನ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಿಪಿ ಮೌರ್ಯರಂತಹ ನಾಯಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಾಮರ/ಜಾತವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಪಿ.ಐ.(RPI) ಯ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ (BSP) ಚಮರ್ ಮತದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಇದು ಚಮರ್ ನಾಯಕರಾದ ಕಾನ್ಶಿ ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಾಯಾವತಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಮಾಯಾವತಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಭಂಗಿಗಳಂತಹ ಇತರ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮೀಸಲಾತಿಯಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಚಮ್ಮಾರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರಿದರು. ಚಾಮರ/ಜಾತವರ ದಲಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಇತರ ದಲಿತ ಜಾತಿಗಳು ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು.

ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ದಲಿತ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ದಲಿತ ವಿರೋಧಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ, ಚಾಮರ್ ಮತ್ತೊಂದು ದಲಿತ ಜಾತಿಯಾದ ಪಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಹಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು . ಈ ಕಹಿ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು. ಪಾಸಿಗಳು ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳಾದ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಲಾಥೈಲ್ ಅಥವಾ ಕೋಲು ಹಿಡಿಯುವವರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು  ಚಮ್ಮಾರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಬಿಎಸ್‌ಪಿಯ ಏಕೀಕರಣದ ಚಾಲನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಜಾತಿಗಳು ಒಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ಛತ್ರಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಐಕ್ಯತೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿದವು.

ದುಸಿಯಾ
ದುಸಿಯಾ ಎಂಬುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಮ್ಮಾರರು, ಘುಸಿಯಾ, ಜುಸಿಯಾ ಅಥವಾ ಜಾತವ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧುಸಿಯಾಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು . ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲುಧಿಯಾನ, ಪಟಿಯಾಲ, ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಜಲಂಧರ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾವ್ [26] ಮತ್ತು ಜಾತವ್ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಉದ್ಯೋಗಗಳು
ನೇಯ್ಗೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಮ್ಮಾರರು(ಚಾಮರರು) ಚರ್ಮಕಾಗದ ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕೌಶಲವನ್ನು ತೊರೆದು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಜುಲಹಾ ಚಮರ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಜುಲಹಾ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರ್‌ಕೆ ಪ್ರುತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇಯ್ಗೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸವು "ಅಧಮಾನ" ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಚಾಮರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್
ಮೊದಲ ಚಮ್ಮಾರ ದಳ(ರೆಜಿಮೆಂಟ್) ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಾತಿಸೈನ್ಯದ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆಗಿತ್ತು . ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ, ಇದನ್ನು 1 ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೩ ರಂದು ೨೭ ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ೨ ನೇ ಪಂಜಾಬ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ೧ ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದಳ/ರೆಜಿಮೆಂಟ್, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಲುಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಮಿಲಿಟರಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಹಾಗೂ ಇದು ಕೊಹಿಮಾ ಕದನದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾರತದ ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ , ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ೧೪ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಚಾಮರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಚಮ್ಮಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯು ಚಮರ್, ಧುಸಿಯಾ, ಜುಸಿಯಾ, ಜಾತವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ೨೨,೪೯೬,೦೪೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಚಾಮರ್ಸ್
ನೇಪಾಳದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮಾದೇಶಿ ದಲಿತರ ವಿಶಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ಚಮ್ಮಾರರನ್ನು ಉಪಗುಂಪು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೧೧ರ ನೇಪಾಳ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ , ೩೩೫,೮೯೩ ಜನರು (ನೇಪಾಳದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧.೩%) ಚಮ್ಮಾರ(ಚಮರ್)ರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಚಾಮರ್‌ಗಳ ಆವರ್ತನವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿತ್ತು:

 ಮಾಧೇಶ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೪.೨%)
 ಲುಂಬಿನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೨.೧%)
 ಕೋಶಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೦.೩%)
 ಬಾಗ್ಮತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೦.೦%)
 ಗಂಡಕಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೦.೦%)
 ಕರ್ನಾಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೦.೦%)
 ಸುದುರ್ಪಶ್ಚಿಮ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (೦.೦%)

ಚಾಮರಗಳ ಆವರ್ತನವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (೧.೩%) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ:

 ಪರಸಿ (೭.೪%)
 ಸಿರಾಹಾ (೫.೭%)
 ಪಾರ್ಸಾ (೪.೭%)
 ಬಾರಾ (೪.೪%)
 ಸಪ್ತರಿ (೪.೩%)
 ಧನುಶಾ (೩.೮%)
 ರೌತಾಹತ್ (೩.೮%)
 ಕಪಿಲವಸ್ತು (೩.೭%)
 ರೂಪಾಂದೇಹಿ (೩.೭%)
 ಮಹೋತ್ತರಿ (೩.೬%)
 ಸರ್ಲಾಹಿ (೩.೬%)
 ಬ್ಯಾಂಕ್ (೧.೯%)

ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
 ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ , ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ.
 ಕಾನ್ಶಿ ರಾಮ್ (೧೯೩೪-೨೦೦೬), ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮಾಯಾವತಿ ಕುಮಾರಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ
 ಮಾಯಾವತಿ , ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. 
 ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಕುರೀಲ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು , ಅವರು ಚಮರ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ
ಸಮುದಾಯ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ