ಆಧುನಿಕತಾವಾದ

ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ವು ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರ, ನಡತೆ ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಶಬ್ದವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯೂಹ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇದು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ತಲುಪಲು-ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಬ್ದವು ಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನ ಮುಂತಾದವುಗಳ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ವಿಧಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಉದ್ಯಮೀಕರಣ ಜಗತ್ತಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳತಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. 
ಜ್ಞಾನೋದಯ ಆಲೋಚನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋರುವ, ಪ್ರಬಲವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಕೂಡ ಇದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.  ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಚಳುವಳಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಚಿಂತನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಧುನಿಕತವಾದವು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದವರ ಸಿದ್ಧ ನಿಯಮಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 
ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಸ್ವಯಂ-ಜಾಗೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವಿಧದ ಜೊತೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲಸಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ (ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೃವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ). ಕವಿ ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌ನ ದೃಷ್ಟಾಂತಿಕ ನಿಷೇಧಾದೇಶವು "ಮೇಕ್ ಇಟ್ ನ್ಯೂ!" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಒಂದು ಹೊಸ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ "ಹೊಸತನ್ನು ಮಾಡುವ" ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೊರ್ನೊ ನಮಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ:

"ಆಧುನಿಕತೆಯು ಒಂದು ಗುಣಾತ್ಮಕ, ಆದರೆ ಕಾಲಗಣನಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲದ, ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಮನಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಸಂಯೋಜನೆ, ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಳ ಗೋಚರತೆಗಳಿಗೆ ವಾಪಾಸಾಗಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಕ್ರಮವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ." 
ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ತಪ್ಪು ವಿಚಾರಪರತೆ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಚಿಂತನೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಳ ಸಂಯೋಜನಗಳ ತಿರಸ್ಕರಣ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಡೊರ್ನೊ ನಮಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಗತಕಾಲವು ಇದನ್ನು ಜಟಿಲವಾದದ್ದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸತನ್ನು ಮಾಡುವ ಪೌಂಡ್ಸ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಜ್ಞಾರ್ಥಗಳು, ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಸಂಯೋಜನ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಅಡೊರ್ನೋನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಟಿ.ಎಸ್. ಏಲಿಯಟ್‌ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಜೊತೆ ಕಲಾಕಾರನ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಏಲಿಯಟ್ ಹೀಗೆ ಬರೆದನು: 

 "ನಾವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕೇವಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲಸದ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು (ಒಬ್ಬ ಕವಿಯ)ಕೂಡ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಕವಿಯಂತೆ, ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಅವರ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ."
ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಂಡಿತ ಪೀಟರ್ ಚೈಲ್ಡ್ಸ್ ಈ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ: 

"ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸ್ಥಾನಗಳು, ಹೊಸತರ ಬಗೆಗಿನ ಹೆದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ಸಂತೋಷಗಳು, ನಿರಾಕರಣ ವಾದ ಮತ್ತು ಮತಾಂಧ ಉತ್ಸುಕತೆಗಳು, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಗಳ ಕಡೆಗೆ  ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾದ ಆದರೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ."
ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿವೆ: ಇದರ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗತಕಾಲದ ನಿರ್ಧಾರಣವು ಆಧುನಿಕ ಅವಧಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅದರ ಪರಿಗಣನೆಯೇನೆಂದರೆ ಜಗತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ "ಮಹೋನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು" (ದೇವರು, ಸರ್ಕಾರ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳು) ತೀವ್ರವಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 
ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರು ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ನಂತರದ ಅವಧಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚಳುವಳಿಯ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ-ದಿನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ವಿಚಾರಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪೃವೃತ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಮಾನವ ಜೀವಿಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಜೊತೆ ಧೃಡಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 
ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ವಾಣಿಜ್ಯದಿಂದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಗಳವರೆಗಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪುನರ್-ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು, ಯಾವುದು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ’ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು’ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. 
ಇತರರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಒಂದು ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಸ್ವಾವಲೋಕನ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೊದಲನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ಬಳಕೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ನೀಜಶ್ ದಿಂದ ಸಾಮ್ಯುಲ್ ಬೆಕೆಟ್ ಅವಧಿಯವರೆಗಿನ ಕಲಾಕಾರರ ಕಾರ್ಯಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ-ವಿರುದ್ಧದ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅವಲೋಕನಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಇತಿಹಾಸ

ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳು

ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧವು ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಘಟನೆಗಳ ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ "ರೂಪಾಂತರ ಮಾರ್ಗ"ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಲು ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ರಮ್ಯತಾವಾದದ ಕಡೆಗಿನ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು: ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅನುಭವ, ಆದರ್ಶವಾದ, ಕಲೆಯ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ "ನಿಸರ್ಗ"ದ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟತೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಅಮೂಲಾಗ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಒಂದು ಸಮನ್ವಯವು, ಭಾಗಶಃ ರಮ್ಯತಾವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತೀಯ 1848 ರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ವಿಫಲದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ಒಟ್ಟೊ ವೊನ್ ಬಿಸ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ರಿಯಲ್‌ಪೊಲಿಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಾದದಂತಹ "ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ" ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ -ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು "ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಕಾಲಮಾನ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು - ಈ ಸ್ಥಿರೀಕಾರಕ ಸಮನ್ವಯವು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
ಈ ಸಮನ್ವಯಗಳ ಕೇಂದ್ರವು ಸಮಾನವಾದ ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖನಗಳ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿತ್ತು, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ರೂಢಿಯ ಮಟ್ಟಗಳು, ಸಮಕಾಲೀನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಹಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಕ ರೂಢಿಯ ಮಟ್ಟಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಕೇವಲ ಸಂಭಾವ್ಯವಲ್ಲ ಆದರೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಿಕರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಈ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾದ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಶಬ್ದವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಲ್ಲ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಚಾರವಾದಿ, ಭೌತವಾದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿತು. 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಓಟದ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಥೊಟ್‌ಗಳ ನೇರವಾದ ಮುಂದುವರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವಕ ಚಳುವಳಿಗಳಾಗಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಫಿಯಲೈಟ್-ಮೊದಲಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಜಾನ್ ರಸ್ಕಿನ್). ವಿಚಾರವಾದವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರವಾದಿ-ವಿರೋಧಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ನಾಗರೀಕತೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಗೆಲ್‌ನ ತತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ ಅವಲೋಕನಗಳು ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ ನೀತ್‌ಶೆ ಮತ್ತು ಸೊರೆನ್ ಕೈರ್‌ಕಿಗಾಡ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವಿದಾರರಾಗಿದ್ದರು.  ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಾಗರೀಕತೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ತರ್ಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಎಸಗಿತು. 
೧೮೭೦ ರ ದಶಕದ ನಂತರ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಗರೀಕತೆಗಳು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ರಮಣದದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ವ್ಯಾಗ್‌ನರ್ ಮತ್ತು ಇಬ್‌ಸನ್‌ನಂತಹ ಬರಹಗಾರರು ಅವರ ಸ್ವಂತ ವಿಮರ್ಶೆ ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಗರೀಕತೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ "ಯಶಸ್ಸು" ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಾಗಿ ಹೀನಾಮಾನ ಬೈಯ್ಗಳಗಳನ್ನು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕಲಾಕಾರನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಸಮಾಜವು ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತಹ ವಾದವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಆಶಾವಾದವನ್ನು ವಾದವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕರೆದರು. ಶೋಪೆನ್‌ಹೌರ್‌ನ ಕಾರ್ಯಗಳು ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ "ಇಚ್ಛೆಯ ನಿರಾಕರಣೆ"ಗಾಗಿ "ನಿರಾಶಾವಾದ" ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನೀಜಶ್‌ನಂತಹ ನಂತರದ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 
ಈ ಅವಧಿಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಯಾರೆಂದರೆ, ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಇವರುಗಳು. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮುಖಾಂತರದ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ವಿಕಾಸವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಷ್ಠುರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಏಕತೆಯ ಅರಿವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿತು.  ಮಾನವ ಜೀವಿಗಳು "ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ" ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬಂತಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಒಂದು ಉದಾತ್ತಗೊಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಜೊತೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೂವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಬಂಡವಾಳಷಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತವಾದ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿವೆ-ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯರೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ನು ವಾದಿಸಿದನು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಾರಕವಾದ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಚಾರವಾದದ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಈ ಎರಡೂ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಪ್ರಾರಂಭ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ರಿಚರ್ಡ್ ಡಿಡಿಕಿಂಡ್‌ನ ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಾಲಿನ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ೧೮೭೪ ರಲ್ಲಿನ ಬೋಲ್ಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಷ್ಣೋತ್ಪಾದಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ವಿಲಿಯಮ್ ಎವಿರ್ಡೆಲ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಲೆಮಂಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನು ಇಮ್ಯುನಲ್ ಕಾಂಟ್‌ನನ್ನು "ಮೊದಲ ನಿಜವಾದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದನು, ಆದರೆ "ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು- ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೌಡಿಲೇರ್ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇನೆಟ್ ಜೊತೆಗೆ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಗದ್ಯವಚನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೌಬರ್ಟ್‌ನ ಜೊತೆಗೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಲ್ಲದೇ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು)." ಮೊದಲಿಗೆ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು "ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಸೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 
ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೊದಲಿನದು ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವ ನಿರೂಪಣ, ಇದು ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಲ್ಲದೇ, ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ (ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ) ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಬೀರುವ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಒಂದು ಸ್ಕೂಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಮಾನವರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗನಿರತರ ನಡುವಿನ ಆಂತರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಾಧ್ಯತೆ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಾಲೋನ್, ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವ ನಿರೂಪಕರು ೧೮೭೦ ಮತ್ತು ೧೮೮೦ ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಾಲೊನ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡರು.  ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಾಲೋನ್‌ನಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ IIIನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲೊನ್ ದೆಸ್ ರೆಫ್ಯೂಸಸ್ ೧೮೬೩ ರ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಕಲಾಕಾರರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೇನಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ ಇದು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾಷೆಯು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ (ಕೇವಲ) ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳು ಈ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಕವಿ ಸ್ಟೆಫೇನ್ ಮ್ಯಾಲರ್ಮ್ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದನು. 
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಲಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದ್ದವು, ಅವು ಅಮೂಲಾಗ್ರ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಪರತೆಗಾಗಿ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಉಗಿ-ಶಕ್ತಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಎರಕ ಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಗಳಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಸಂಯೋಜನಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಅದು ರೈಲುರಸ್ತೆ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸ್-ಮತ್ತು-ಕಬ್ಬಿಣ ರೈಲ್ವೇ ತಂಗುದಾಣಗಳನ್ನು-ಅಥವಾ ಐಫೆಲ್ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ಅದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು -ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಒಂದು ಜನಜೀವನವನ್ನು ನೀಡಿತು.  
ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರೀಕರಣದ ದುರ್ಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದವು, ಅವು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ನಾಗರೀಕತೆಯು ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬುಡಸಮೇತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿತು. ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ಗಳ ಜೊತೆ, ಬಹುದೂರದವರೆಗೂ ತಕ್ಷಣದ ಸಂವಹನವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆ, ಸಮಯದ ಅನುಭವವೂ ಕೂಡ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 
ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಕಲೆಗಳು) ಅವುಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ವಿಧಗಳನ್ನು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಭಿನ್ನತೆಯು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಶತಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆ 

೧೮೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರವಾದದ ಒಂದು ತಂತುವು ಸತ್ಯವೆಂದು ವಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಹಿಂದಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ರೂಢಿಯ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಬದಿಗಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಚಳುವಳಿಗಳು ಅಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿಸಿದರು; ಆಂತರಿಕ ದಹನ ಎಂಜಿನ್‌ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮನ್ವಯತೆ; ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪಾತ್ರ.  ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಇರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಗ, ಕಲೆಯೂ ಕೂಡ ಅಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರು, ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರರ ಒಂದು ಸಮೂಹವು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡರು.
ಆಧುನಿಕವಾದದ ಈ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳಾಗಿರುವವೆಂದರೆ ಸಿಗ್‌ಮಂಡ್ ಫ್ರ್ಯೂಡ್ ಮತ್ತು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು. ಅವರು ೧೮೮೦ ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅನುಭವವು ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾಗಗಳ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವಾಸ್ತವಗಳು ಫ್ರ್ಯೂಡ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೆಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ, ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೂಲ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು-ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅದು "ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಗತಕಾಲದ ಜೊತೆಗಿನ ಮುರಿದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಳು ಅದನ್ನು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೊನ್ ಲೊಕ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯಂತೆ, ಒಂದು ಟ್ಯಾಬುಲಾ ರಾಸಾದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ವಿಧಿತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಫ್ರ್ಯೂಡ್‍ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನಿರೂಪಣೆಯು, ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮೂಲತತ್ವವು ಅವಶ್ಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಲ್ ಜಂಗ್‌ನಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮನಸ್ಸು ಹೋರಾಡುವ ಅಥವಾ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಾದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಕಾರ್ಯವು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ "ಮನುಷ್ಯ, ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ" ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಜಂಗ್‌ನ ಅವಲೋಕನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವುದರೆಡೆಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯು ಬಾಲಿಶಪೃವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾನವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿತು.
ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ ನೀಟ್‌ಜಶ್ ಇವನು ಒಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದನು, ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ’ಶಕ್ತಿಗೆ ಮನಸ್ಸು’ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು, ಇವುಗಳು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿಷಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್‌ಸನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಾದ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಸ್ಥಿರವಾದ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ’ಜೀವನ ಬಲ’ ಬರಹವು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬರಹಗಾರರು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ರಮ್ಯತಾ ಅಪನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದುಗೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಮರ್ಥರಾದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅಥವಾ, ಫ್ರ್ಯೂಡ್‌ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ವಿಚಾರಪರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಮೂಲಕ ತರ್ಕವಿರೋಧ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಇದು ಸಮಗ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಶತಮಾನದಷ್ಟು-ದೀರ್ಘದ ಧೋರಣೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ, ಅದು ಅತೀಂದ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "ಪರಮೋಚ್ಚ ಬಲ"ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. 
ರಮ್ಯತಾವಾದದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಈ ಘರ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಇದು ಕೆಲಸದ ಮೊದಲ ಸಂಕೇತ ಸೂಚನೆಯಾಯಿತು, ಅದು, ಅದರ ಬರಹಗಾರರು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವರೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೊತೆಗಿನ ಅಂತರ್ಗತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. ಅದನ್ನು ಬರೆದ ಬರಹಗಾರರು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ "ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳ" ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಅರ್ನೊಲ್ಡ್ ಶೊಯೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಶ್ರುತಿರಹಿತ ಕೊನೆಯ ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್, ವಾಸಿಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿನ್‌ಸ್ಕಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು, ಇದು ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಮೊದಲ ಅಮೂರ್ತವಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯು ರೈಡರ್ ಗುಂಪನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೊನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು, ಮತ್ತು ಉಜ್ವಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸ್, ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೋ, ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಬ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳಿಂದ ೧೯೦೦ ಮತ್ತು ೧೯೧೦ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಘನಾಕೃತಿಕಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
ಆಧುನಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳ ಈ ತರಂಗವು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿತು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಮೂಲಾಗ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಲೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಈ ಚಳುವಳಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಭಾಗವನ್ನು (ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು) ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ನಾಯಕರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
 ರಾಫೀಲ್ ಅಲ್‌ಬರ್ಟಿ
 ಗ್ಯಾಬ್ರಿಯಲ್ ಡಿ’ಅನ್ನುಂಜಿಯೋ
 ಗಿಲಾಮ್ ಅಪೊಲ್ಲಿನೈರ್
 ಲೂಯಿಸ್ ಅರಾಗೊನ್
 ಡ್ಜ್ಯೂನಾ ಬಾರ್ನ್ಸ್
 ಬೆರ್ಟೋಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಚ್ಟ್
 ಬ್ಯಾಸಿಲ್ ಬಂಟಿಂಗ್
 ಇವಾನ್ ಕ್ಯಾಂಕರ್
 ಮಾರಿಯೋ ದೆ ಸಾ-ಕಾರ್ನೈರೋ
 ಕೊನ್‌ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ ಪ್. ಕ್ಯಾವಫಿ
 ಬ್ಲೇಸ್‌ ಸೆಂಡ್ರಾರ್ಸ್
 ಜೀನ್ ಕೊಕ್ಟಾವ್
 ಜೊಸೆಫ್ ಕೊನ್ರಾಡ್
 ಟಿ.ಎಸ್. ಏಲಿಯಟ್
 ಪೌಲ್ ಎಲೌರ್ಡ್
 ವಿಲಿಯಮ್ ಫೌಲ್ಕ್‌ನರ್
 ಇ.ಎಮ್. ಫೋರ್ಸ್ಟರ್
 ಎಚ್.ಡಿ
 ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಹೆಮಿಂಗ್‌ವೇ
 ಹ್ಯೂಗೋ ವೋನ್ ಹೊಫ್‌ಮಾನ್‌ಸ್ಥಾಲ್
 ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಜಾಕೋಬ್
 ಜೇಮ್ಸ್ ಜೊಯ್ಸ್
 ಫ್ರಾಂಜ್ ಕಫ್‌ಕಾ
 ಡಿ. ಎಚ್. ಲಾರೆನ್ಸ್
 ವಿಂಧಮ್ ಲೂಯಿಸ್
 ಫೆಡ್ರಿಕೋ ಗ್ಯಾರ್ಶಿಯಾ ಲೋರ್ಕಾ
 ಹ್ಯೂ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡಯರ್ಮಿಡ್‌
 ಮರೈನ್ನೆ ಮೂರ್
 ರೊಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಲ್
 ಅಲ್ಮಡಾ ನೆಗ್ರೇರೋಸ್
 ಲ್ಯೂಗಿ ಪೈರಾಂಡೆಲ್ಲೋ
 ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್
 ಮಾರ್ಕೆಲ್ ಪ್ರೌಸ್ಟ್
 ಪೈರ್ ರೆವೆರ್ಡಿ
 ರೈನರ್ ಮಾರಿಯಾ ರಿಲ್ಕೆ
 ಜೆರ್‌ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟೇನ್
 ವಾಲೇಸ್ ಸ್ಟಿವನ್ಸ್
 ಇಟಾಲೋ ಸ್ವೆವೋ
 ಟ್ರಿಸ್ತಾನ್ ಟ್ಜಾರಾ
 ಜ್ಯುಸೆಫ್ ಯುಂಗಾರೆಟ್
 ಪೌಲ್ ವಾಲೆರಿ
 ರೊಬರ್ಟ್ ವಾಲ್ಸರ್
 ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್
 ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್
 ವಿಲಿಯಮ್ ಬಟ್ಲರ್ ಯೀಟ್ಸ್
ಶೋಯೆನ್‌ಬರ್ಗ್, ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್‌ಸ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಅಂಥೈಲ್‌ರಂತಹ ಸಂಗೀತಕಾರರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಸ್ತಾವ್ ಕ್ಲಿಮ್ಟ್, ಹೆನ್ರಿ ರುಸೋವ್, ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‌ಸ್ಕಿ, ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ, ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸ್, ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಬ್ರಾಕ್, ಮಾರ್ಕೆಲ್ ಡಿಶಾಂಪ್, ಜೊರ್ಜಿಯೋ ದೆ ಚಿರಿಕೋ, ಜೌನ್ ಗ್ರಿಸ್, ಪೈಟ್ ಮೊಂಡ್ರಿಯನ್‌ರಂತಹ ಕಲಾಕಾರರು, ಮತ್ತು ಲೆಸ್ ಫೌಸ್, ಘನಾಕೃತಿ ಕಲೆ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಚಳುವಳಿ ಮುಂತಾದ ಚಳುವಳಿಗಳು ಗೋಚರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ವಿವಿಧ ಪೃವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಕ್ ಲೊಯ್ಡ್ ರೈಟ್, ಲಿ ಕೊರ್ಬ್ಯೂಸರ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಗ್ರೊಪಿಯಸ್, ಮತ್ತು ಮೀಸ್ ವಾನ್ ದೆರ್ ರೊಹೆಯಂತಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ರಚನಾಕಾರರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ನಗರ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಚಳುವಳಿಯ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾನ್ ಮೈನಾರ್ಡ್ ಕೀನ್ಸ್‌ನು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಗುಂಪಿನ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಬರಹಗಾರರ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು.

ಆಸ್ಪೋಟನ (ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಸರಣ), ೧೯೧೦–೧೯೩೦
ಮೊದಲನೆ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 1905 ರ ರಷಿಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "ಅಮೂಲಾಗ್ರ" ಗುಂಪುಗಳ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೊತೆ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅಹಿತಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅದು ಹಿಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಸರಳಗೊಳಿಸಿತು ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.   ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೋ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸ್‌ರಂತಹ ಯುವ ಚಿತ್ರಕಾರ ಸಾಂಪದಾಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವರೂಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಂತೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಅವುಗಳ ತಿರಸ್ಕರಣವು ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು - ಯಾರೊಬ್ಬ ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವ ನಿರೂಪಣಾವಾದಿಯೂ, ಸಿಜಾನ್‌ನೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಪಿಕಾಸೊನು ಡೆಮೊಯ್‌ಸೆಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ’ಅವಿಗೊನ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಸ್ಕರ್ ಕೊಕೊಶ್ಕಾನು ಮೊರ್ಡರ್, ಹೊಫ್‌ನಂಗ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೌನ್ (ಮರ್ಡರರ್, ಹೋಪ್ ಆಫ್ ವುಮನ್ (ಮಹಿಳೆಯ ಆಸೆಗಳ ಕೊಲೆಗಾರ)) ಎಂಬ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದನು (ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಜೊತೆ ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು), ಮತ್ತು ಅರ್ನೊಲ್ಡ್ ಶೊಯೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನು ತನ್ನ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ #೨ ಇನ್ ಎಫ್-ಶಾರ್ಪ್ ಮೈನರ್‌‌ ನ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜನ "ವಿದೌಟ್ ಅ ಟೊನಲ್ ಸೆಂಟರ್" ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿನ್‌ಸ್ಕಿಯು ಬಿಲ್ಡ್ ಮಿಟ್ ಕ್ರೈಸ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು (ಒಂದು ವೃತ್ತದ ಜೊತೆಗಿನ ಚಿತ್ರ ) ಅದನ್ನು ನಂತರ ಅವನು ಮೊದಲ ಅಮೂರ್ತವಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಎಂದು ಕರೆದನು. ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಎಡ್‌ಮಂಡ್ ಹುಸೆರ್ಲ್‌ನ ಯೋಜನೆಗಳು , ನೈಲ್ಸ್ ಹೊಹ್ರ್‌ನ ಕ್ವಾಂಟೈಸ್ದ್ ಆತಮ್, ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆರ್ಮರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರತಿಮಾವಾದದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮತ್ತು, ಸೇಂಟ್ ಪೇಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ "ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಒಪೆರಾ", ಅಲೆಕ್ಸಿ ಕ್ರಂಕೇನಿಕ್, ವೆಲಿಮಿರ್ ಕ್ಲೆಬ್ನಿಕೊವ್ ಮತ್ತು ಕಸಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಕ್ರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಕ್ಟರಿ ಓವರ್ ದ ಸನ್ - ರಷಿಯಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ಐಗೋರ್ ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್‌ಸ್ಕಿಯು, ಸೆರ್ಜೆರಿ ಡೈಘಿಲೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆಟ್ಸ್‌ ರೂಸಸ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಅವನು ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ದ ರೈಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬರೆದನು, ಅದು ವಾಸ್ಲಾವ್ ನಿಜಿನ್‌ಸ್ಕಿಯಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಮಾನವ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. 
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ’ಆಧುನಿಕತಾವಾದ’ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು: ಇದು ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಕೆಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸ್ವರಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಅಥವಾ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಈ ಗುಂಪಿನ ಕಲಾಕಾರರು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಾಕಾರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಕೇವಲ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಂಬುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ (’ಕ್ರಾಂತಿವಾದದ’ ಹೊರತಾಗಿ ’ವಿಕಸವಾದ’ದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು)ಆದರೆ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆಯಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು - ’ಪ್ರಗತಿ’. ಡಿಕೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೊಲ್‌ಸ್ಟೊಯ್‌ರತಹ ಬರಹಗಾರರು, ಟರ್ನರ್‌ನಂತಹ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು, ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಸ್‌ನಂತಹ ಸಂಗೀತಕಾರರು ’ತೀವ್ರಗಾಮಿ’ ಅಥವಾ ’ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಸ್ವಭಾವದವ’ರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಗೌರವವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅದರ ಆಶಾದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ "ಪ್ರಗತಿಶೀಲ" ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಅದು ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಗತಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಲಾಕಾರರನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಬಯಸಿತು. 
ಭವಿಷ್ಯವಾದವು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಶಿಯನ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಲಿ ಫಿಗಾರೋ ಎಫ್.ಟಿ. ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದರ ನಂತರ (ಗೈಕೊಮೊ ಬಲ್ಲಾ, ಅಂಬೆರ್ಟೋ ಬೊಕೊನಿ, ಕಾರ್ಲೋ ಕ್ಯ್ರಾ, ಲ್ಯೂಗಿ ರುಸೊಲೊ, ಮತ್ತು ಗಿನೊ ಸೆವೆರಿನಿ) ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಭವಿಷ್ಯವಾದಿ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ "ಸಮತಾವಾದಿ ದೃಷ್ಟಾಂತ"ದ ಮೇಲೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿಸಿದ ಅಂತಹ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದವು. ಬರ್ಗ್‌ಸನ್ ಮತ್ತು ನೀಟ್‌ಜಶ್‌ರಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ ಭವಿಷ್ಯವಾದವು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ತರ್ಕಬದ್ದವಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೃವೃತ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು.
ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಲಿಮ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಜಾನ್‌ರಂತಹ ಕಲಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಮಾಹ್ಲೆರ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೌಸ್‌ರಂತಹ ರಚನಾಕಾರರು "ಭಯಂಕರ ಆಧುನಿಕ"ರಾಗಿದ್ದರು - ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡೆಯ ನಂತರದ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಮೂರ್ತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಕಲೆಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣೆಯ "ಸಣ್ಣದಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕ"ಗಳಿಗೆ (ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿನ ದ ನ್ಯೂ ಏಜ್‌ ನಂತೆ) ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಆಧುನಿಕತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳ ಪ್ರಾಕ್ತನತಾ ವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಾಶಾವಾದಗಳು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಶಾವಾದದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ವಿಪ್ಲವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಅದರ ಬಗೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಸ್‌ನಂತಹ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಕಲಾಕಾರರು ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡಿಸ್ಟರು ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ವೈಫಲ್ಯವು ಒಂದು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ- ತುಕಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಹೊದೆದಾಡಿ ಸಾಯುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿತು, ಅದರ ವೆಚ್ಚವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಅಂತಹ ಒಮ್ದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ವಾದಿಸಿತು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಯಂತ್ರ ಯುಗದ ಹುಟ್ಟು ಜೀವನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು - ಯಂತ್ರಗಳ ಯುದ್ಧವು ಅಂತಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಒಂದು ಒರೆಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಸಂಘರ್ಷಗೊಂಡ ಮೂಲಭೂತ ಊಹೆಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪ: ವಾಸ್ತವತಾವಾದವು ಕಂದಕ ಯುದ್ಧಗಳ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದು ದಿವಾಳಿಯಾದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅದು ಎರಿಕ್ ಮಾರಿಯಾ ರೆಮಾರ್ಕ್‌ರ ಆಲ್ ಕ್ವೈಟ್ ಒನ್ ದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಫ್ರಂಟ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಾನವಕುಲವು ನಿಧಾನವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ನೈತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸಂಹಾರಗಳ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಹೀನವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. 
ಮೊದಲನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧವು ಬಿರುಸಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿಚಾರಪರತೆಯನ್ನು ದುಃಸ್ವಪ್ನದಂಥ ಸುಳ್ಳಿನ ತರ್ಕವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜನ ಮಾಡಿತು.

ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ೧೯೨೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ ಸಿಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯಂತಹ ಸಂದಿಗ್ಧ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಚಳುವಳಿಯಂತಹ ನಿರ್ಮಾಣಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಗುಂಪು ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಈ "ಆಧುನಿಕತಾವಾದ"ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು, ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದಂತೆ, ಹೊಸ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರತರಲು ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿತು.  ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ , ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವ ನಿರೂಪಣಾ ವಾದವು ಒಂದು ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಯಿತು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳ ಯೋಜನೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಂಡ ಕಲಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಘನಾಕೃತಿ ಕಲೆ, ಬೌಹೌಸ್, ಮತ್ತು ಲೆನಿನ್ ವಾದಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಸ್ವೀಕೃತರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅವರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಹಲ ದೂರವಾದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಳುವಳಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. 
ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳು, ಸಿನೆಮಾ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಕೆಲಸದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರುಗಳು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಪಾದಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೧೯೨೦ರ ದಶಕವು "ಜಾಜ್ ಯುಗ" ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪತ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕಾರುಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ಟೆಲಿಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.
೧೯೩೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವೇ ಸ್ವತಃ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೨೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ೧೯೧೮ಕ್ಕೂ-ಮುಂಚಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿತ್ತು, ಅದು ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೇಳುವಾಗ, ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮಿತಿಮೀರಿದ, ತರ್ಕವಿರುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗತಕಾಲದ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. ಎರಡನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ ನಂತರದ ಅವಧಿಯು, ಮೊದಲಿಗೆ, ಸಕ್ರಮೀಕರಣ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣವಾದ ಯಾವುದರೆಡೆಗೂ ಕೂಡ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಾಂತಿಕ ಚಳುವಳಿ ಡಾಡಾವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದಿತು. 
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರು ನವ್ಯ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಹುಚ್ಚು ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಇತರರು ಇದನ್ನು ಆತ್ಮರಹಿತ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಗೆಗೆ, ವೀಕ್ಷಕರ ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆಯ ಸಂಬಂಧ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಪಾತ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿವಾದಗಳಿದ್ದವು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಇದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಪರತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ೧೮ನೇ-ಶತಮಾನದ ಜ್ಞಾನೋದಯಗಳಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೂಲದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯಂತ್ರ ಯುಗದ ಪ್ರತಿ-ಅಂತರ್ಗತ ಕೆಲಸಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಮೂಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯ ಚಾಲಕಗಳು ಮೂಲಭೂತ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಎರಡು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಧ್ರುವಗಳಿಂದ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಒಂದು ಪೂರ್ಣವಾದ ಜೀವನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅದು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.

ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರು, ೧೯೩೦–೧೯೪೫

೧೯೩೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣದ ಜೊತೆ, ಇದು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗಕರ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಇದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಹತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ವಯಂ-ಜಾಗೃತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ವಂತ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಳಿಂದ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಸಮೂಹ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. ೧೯೩೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ ನ್ಯೂ ಯೊರ್ಕರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಡೊರೊಥಿ ಪಾರ್ಕರ್, ರೊಬರ್ಟ್ ಬೆಂಕ್ಲೇ, ಇ.ಬಿ. ವೈಟ್, ಎಸ್.ಜೆ. ಪೆರೆಲ್‌ಮನ್, ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಥರ್ಬರ್‌ಗಳಂತಹ ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಜೊನ್‌ಸ್ಟೊನ್‌ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನಪ್ರಿಯ ಲಂಡನ್ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಚಿಹ್ನೆಯು ಶುದ್ಧವಾದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಗೋಚರ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೊದಲಿನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 
ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದವು ಈ ಸಮಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿತ್ತು. Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ-ಮೊದಲಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಕ್ತನಾವಾದ/ತರ್ಕವಿರುದ್ಧದ ಸಂಗತಿಗಳ ನಂತರ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೇರಿಕೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದ ನವಕ್ಲಾಸಿಕಲ್‌ವಾದವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಟಿ.ಎಸ್. ಏಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಐಘೊರ್ ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್‌ಸ್ಕಿ ಇವರುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು - ಅದು ಆಧುನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು - ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯ ತತ್ವ, ಮಹಾ ಕುಸಿತ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದೆಡೆಗಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಒಂದು ತಲೆಮಾರ(ಜನಾಂಗವ)ನ್ನು ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು. ರಷಿಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ತೀವ್ರಗಾಮಿತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಮರಾಜ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಹಿರಂಗವಾದ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಧಿಸಿತು. ಬೆರ್ಟೊಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಂಚ್ಟ್, ಡಬ್ಲು.ಎಚ್. ಆಡನ್, ಆಂಡ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್, ಲೂಯಿಸ್ ಅರಾಗೊನ್ ಮತ್ತು ಆಂಟೊನಿಯೋ ಗ್ರಾಮ್ಸ್‌ಕಿ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ರಂತಹ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬಹುಶಃ ಈ ಆಧುನಿಕತಾ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದದ ಜನಪ್ರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.  ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಎಡಬದಿಗೆ ಈ ಚಲನೆಯು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ’ಎಡಪಂಥದ’ ಜೊತೆ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ’ಬಲಪಂಥೀಯ’ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಲೂಯಿಸ್-ಫರ್ಡಿನಂಡ್ ಸೆಲಿನ್, ಸಲ್ವಾಡೊರ್ ಡಾಲಿ, ವಿಂಧಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಬಟ್ಲರ್ ಯೇಟ್ಸ್, ಟಿ.ಎಸ್. ಏಲಿಯಟ್, ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್, ಡಚ್ ಲೇಖಕ ಮೆನ್ನೊ ಟೆರ್ ಬ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಅವಧಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೋಚರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್, ಟೆಲಿಫೋನ್, ಆಟೊಮೊಬೈಲ್ - ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಿಪೇರಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಜೀವನ - ಮುಂತಾದವುಗಳು ಹೊಸ ವಿಧದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ೧೮೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟಿದ್ದ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಚಳುವಳಿಯ ವಿಧವು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಭವಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೮೯೦ ರ ದಶಕದ ಶೇರು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂವಹನ ವೇಗವು ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.  
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಕುಟುಂಬದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡದೇ, ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ನ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಫ್ರ್ಯೂಡಿಯನ್ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವರು ಕಡಿಮೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯವೂ ಕೂಡ ಆಯಿತು.

ದ್ವಿತೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ (ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಅಥವಾ ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಲೆಗಳು)
ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರದ ಚಳವಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೯೩೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲಿನದ್ದೆಂದು ಪರಿಣಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳೆಂದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧೯೪೫ ರ ನಂತರದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾದುದಾಗಿದೆ. 
ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಯುರೋಪಿನ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ವಿಕ್ಷೇಪದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿತು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪುನರ್ ಸಂಘಟನೆ ಹೊಂದಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗತಕಾಲದ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ಗತಕಾಲದ ರಾಜಧಾನಿ) ಕಲೆಗೆ ಕೆಡುಕುಂಟಾಗುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು, ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಲಾಕಾರರು, ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳು ಯುರೋಪಿನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು. ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಕಲಾಕಾರರು ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಕಲಾವಿದರು ನಾಜಿಗಳ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಗಿ ಬಚಾವಾದವರು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದರು. 
ಓಡಿಹೋಗದವರು ಸಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಪಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸ್ಸೋ, ಹೆನ್ರಿ ಮಟಿಸ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪಿಯರ್ರೆ ಬೊನ್ನಾರ್ಡ್ ರಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕಲಾವಿದರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬದುಕಿ ಉಳಿದರು. 
೧೯೪೦ ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಸಂಗತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ವಿಜೃಂಭಿಸಿತು. ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಚಳವಳಿಯು ಹೆನ್ರಿ ಮಟಿಸ್ಸೆ, ಪಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸ್ಸೋ, ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್, ಜಾನ್ ಮಿರೋ, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್, ಫಾವಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಅಧುನಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೊಫ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾನಿ ಡಿ. ಗ್ರಹಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು.   
ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಲಾವಿದರು ಪಿಯೆಟ್ ಮೊಂಡ್ರಿಯನ್, ಫರ್ನಾಂಡ್ ಲೆಗೆರ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅರ್ನಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಗುಂಪು, ಪಿಯರ್ರೆ ಮಟಿಸ್ಸೆ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಪೆಗ್ಗಿ ಗುಗ್ಗೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಗ್ಯಾಲರಿ ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿಸ್ ಸೆಂಚುರಿ ಯ ಇರುವಿಕೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದರು.

ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತದ ಪ್ರಭಾವಗಳು
೧೯೪೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ಸನ್ ಪೊಲಾಕ್ ಅವರ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ವಿಚಾರಸಣಿಯು ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಂಭವನೀಯ ವರ್ತಮಾನದ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಕೆಲವು ಹಂತದವರೆಗೆ ಪೊಲಾಕ್ ಅವರು ಕಲೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಕಲೆಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸ್ಸೋ ಅವರ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿನ ಪುನರ್ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ರಚಿತ ಪ್ರತಿಮೆ ಮೂಲಕ ಶತಮಾನದ ಅಡ್ಡಹಾದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪೊಲಾಕ್ ಅವರು ಕಲೆಯು ಸಂಭವಿಸುವ ರೀತಿ ಕುರಿತು ಪುನರ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.  ಈಸೆಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಮಾಮೂಲಿತನವು ಆತನ ಕಾಲಮಾನದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಬಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೋಚಕ ಸಂಜ್ಞೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಜಾಕ್ಸನ್ ಪೊಲಕ್‌ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಹರಡದ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಲೆಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಆಮೇಲೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವುದು, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಹಳೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿತು ಎಂದು ಕಲಾವಿದರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೂತನ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಹೇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.

ಇತರ ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೂತನ ಭೇದಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೊಲಾಕ್ ಅವರ ಭೇದಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಜಾಕ್ಸನ್ ಪೊಲಾಕ್, ವಿಲ್ಲೆಮ್ ಡಿ ಕೂನಿಂಗ್, ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಲೈನ್, ಮಾರ್ಕ್ ರೊಥ್ಕೊ, ಫಿಲಿಪ್ ಗಸ್ಟನ್, ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೊಫ್‌ಮನ್, ಕ್ಲಿಫೋರ್ಡ್ ಸ್ಟಿಲ್, ಬಾರ್ನೆಟ್ ನ್ಯೂಮನ್, ಎಡ್ ರೇನ್‌ಹಾರ್ಡ್, ರೊಬರ್ಟ್ ಮದರ್ ವೆಲ್, ಪೀಟರ್ ವೊಲ್ಕೊಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧತೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕಲೆಯ ಪರಿಧಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದರು. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಲಿಂಡಾ ನೊಚ್ಲಿನ್,ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡಾ ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಡಿ ಝೆಗರ್ ಅವರಿಂದ ಅಮೂರ್ತ ಕಲೆಯೊಳಗೆ ಪುನರ್ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ವಿಷಮವಾಗಿ ತೋರಿಸಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾಕಾರರು ಆ ಸಮಯದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದಿಂದ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದದ ನಂತರದ ೧೯೬೦ ರ ಸಮಯ

೧೯೫೦ ಹಾಗೂ ೧೯೬೦ ರ ಸಮಯದ ಅಮೂರ್ತ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಚಿನ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಜಾಮಿತಿಯ ಅಮೂರ್ತಗಳ ಅನೇಕ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಕಲಾವಿದರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಪ್ರಗತಿಪರರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದದ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಗ್ರೀನ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ವಿದ್ಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಉತ್ತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಅಮೂರ್ತತೆಯ ಧ್ವನಿಯಾದರು. ಬಣ್ಣದ ಜಾಗದ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಚಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಅಮೂರ್ತವು ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಂತೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.
ಏನೇ ಆದರೂ ೧೯೬೦ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಅಮೂರ್ತತೆ ಹಾಗ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಿನಿಮಲಿಸ್ಟ್ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರದ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯಂತೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಿನಿಮಲಿಸಮ್, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟೆ ಪೊವೆರಾಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕಲೆ ಪೊಲಾಕ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಪದ್ಧತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಸ್ತು, ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ, ಸಮಯದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಾನ್ಸಿ ಗ್ರೇವ್ಸ್, ರೊನಾಲ್ಡ್ ಡೇವಿಸ್, ಹೊವಾರ್ಡ್ ಹೊಡ್ಜ್ ಕಿನ್, ಲಾರ್ರಿ ಪೂನ್ಸ್, ಜಾನ್ನಿಸ್ ಕೌನೆಲ್ಲಿಸ್, ಬ್ರೈಸ್ ಮಾರ್ಡೆನ್, ಬ್ರೂಸ್ ನೌಮನ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಟಟಲ್, ಅಲಾನ್ ಸಾರೆಟ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಡರ್ಬಿ ಬನ್ನಾರ್ಡ್, ಲಿಂಡಾ ಬೆಂಜ್ಲಿಸ್, ಡ್ಯಾನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ ಸೆನ್, ಲಾರ್ರಿ ಝೊಕ್ಸ್, ರೋನ್ನೀ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಇವಾ ಹೆಸ್ಸೆ, ಕೇತ್ ಸೋನಿಯರ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಸೆರ್ರಾ, ಸ್ಯಾಮ್ ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್, ಮಾರಿಯೋ ಮರ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಪೀಟರ್ ರೆಜಿನಾಟೊ ಅವರು ೧೯೬೦ ರ ಕೊನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಕೆಲವು ಯುವ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಪ್ ಕಲೆ

೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯ ಜನಿಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಎಂಬವರು ದಿ ನ್ಯೂ ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಪ್ ಕಲೆಯ ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಅಪಟೌನ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು. ಜನಿಸ್ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ಯಾಲರಿ ಇರುವ ೫೭ ನೇ ಬೀದಿಯ ೧೫ ಇ ಹತ್ತಿರದ ೫೭ ನೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದರು. ಪ್ರದರ್ಶನವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಮೂಲಕ ಶಾಕ್ ನಂತೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಪೊಪ್ ಕಲೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಅಲ್ಲೋವೇ ಅವರಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಗ್ರಾಹಕತ್ವದ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.  ಈ ಚಳವಳಿಯು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಹರ್ಮನ್ಯೂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಂತರಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ವಸ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಾಲದ ಸಮೂಹ ಉತ್ಪಾದನೆ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಡೇವಿಡ್ ಹಾಕ್ನಿ ಅವರ ಈ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಹಾಗೂ ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಎಡುಆರ್ಡೋ ಪಾವೋಲೊಜಿ ಅವರು ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದವು. ಈ ನಡುವೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪುರಸಭೆ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಈಸ್ಟ್ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ನ ೧೦ ನೇ ಬೀದಿಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಪಾಪ್ ಕಲೆಯ ಅಮೇರಿಕದ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ಲಾಸ್ ಓಲ್ಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಬೀದಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದ ಅಂಗಡಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ೫೭ ನೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ವೆಸ್ಸೆಲ್‌ಮನ್ ಹಾಗೂ ಜೇಮ್ಸ್ ರೋಸೆಂಕ್ವಿಸ್ಟ್ ಅವರ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಲಿಯೋ ಕಾಸ್ಟೆಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೇರಿಕದ ಆಂಡಿ ವಾರ್ಹೋಲ್ ಹಾಗೂ ರೊಯ್ ಲಿಚಂನ್‌ಸ್ಟೆನ್ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಇತರ ಕಲಾವಿದರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಹಾಗೂ ಮನ್ ರೇ ಅವರ ತೀವ್ರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿನ ಹಾಸ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಧಂಗೆಕೋರ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಂತ್ರವಾದ ಬೆಂಡೇ ಡಾಟ್ಸ್ ನೋಟವನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿದ ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ಕ್ಲಾಸ್ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬರ್ಗ್, ಆಂಡಿ ವಾರ್ಹೋಲ್ ಹಾಗೂ ರೊಯ್ ಲಿಚೆನ್ ಸ್ಟೇನ್ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.

ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದ

೧೯೬೦ ರ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದವು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೂರ್ತ ಚಳವಳಿಯಂತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು, (ಕಜಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅವರ ರೇಖಾಗಣಿತೀಯ ಅಮೂರ್ತವಾದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾವಾಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಯೆಟ್ ಮೊಂಡ್ರಿಯನ್) ಅದು ಸಂಬಂಧಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು, ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳ ಹೊರನೋಟದ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಉದ್ವೇಗದ ಭಾವಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳ ವಿವಾದವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದವು ಉತ್ಕಟ ಸರಳತೆಯು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಂಭೀರ್ಯತೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು. ಫ್ರಾಂಕ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅವರಂತಹ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರಿರುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದವು, ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತಲ್ಲದೇ, ಆಧುನಿಕ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದವು ಉತ್ತರ ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಚಳವಳಿಗೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವೈವಿಧ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದವು ಮುಂದುವರಿದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು, ಆದರೆ ರೊಬರ್ಟ್ ಮೊರ್ರಿಸ್ ಅವರಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಕಾರ-ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಚಳವಳಿಯು ಭಾಗಶಃ ತ್ಯಜಿಸಿತು.
ಹಾಲ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವಾದ `ದಿ ಕ್ರಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಿನಿಮಲಿಸಮ್ ` ನಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜಡ್ ಹಾಗೂ ರೊಬರ್ಟ್ ಮೊರ್ರಿಸ್ ಇವರಿಬ್ಬರ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಗ್ರೀನ್ ಬರ್ಗೇನ್ ಆಧುನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದವು ಆಧುನಿಕತೆಯ `ಕೊಟ್ಟ ಕೊನೆ` ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ, `ಇಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನವೀಕರಣೋತ್ತರ ಅನುಸರಣೆಯತ್ತ ನಿದರ್ಶನದ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿದೆ` ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ತರ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದ

೧೯೬೦ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರೊಬರ್ಟ್ ಪಿನ್ ಕಸ್-ವಿಟನ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದಿಯಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಭಾಗಶಃ ಹೇಳಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶಬ್ದವು ಪಿಂಕಸ್ ವ್ಹಿಟನ್ ಅವರಿಂದ ಇವಾ ಹೆಸ್ಸೇ, ಕೇತ್ ಸೋನಿಯರ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಸೆರ್ರಾ ಅವರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದಿಗಳಾದ ರೊಬರ್ಟ್ ಸ್ಮಿತ್‌ಸನ್, ರೊಬರ್ಟ್ ಮೊರ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ ಲೆವಿಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರಿ ಲೆ ವಾ ಹಾಗೂ ಇತರರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 
ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜುಡ್, ಡ್ಯಾನ್ ಫ್ಲಾವಿನ್, ಕಾರ್ಲ್ ಆಂಡ್ರೆ, ಎಗ್ನೆಸ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ರಾಕನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರು ಗತಕಾಲದ ಆಧುನಿಕವಾದಿಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.
೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರರ ಗುಂಪು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಲಾ ಮೊಂಟೆ ಯಂಗ್, ಫಿಲಿಪ್ ಗ್ಲಾಸ್, ಸ್ಟೀವ್ ರೀಚ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಿ ರಿಲೇ ಕೂಡ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನವಾದದ್ದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.
ಅಂದಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಕಲಾಕಾರರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರೀತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರ ಆಧುನಿಕತೆ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಕೊಲಾಜ್, ಅಸೆಂಬ್ಲೇಜ್, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗಳು

ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಮಾಮೂಲಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಲು ಕಲಾವಿದರ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಯರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ರೊಬರ್ಟ್ ರಾಸ್ಚೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಇಂತಹ ಒಲವಿಗೆ ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ೧೯೫೦ ರ ಜೋಡುವಿಕೆಗಳು ಪಾಪ್ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ತುರುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದೈಹಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿವೆ. ರಾಸ್ಚೆನ್ ಬರ್ಗ್, ಜಾಸ್ಪರ್ ಜಾನ್ಸ್, ಲಾರ್ರಿ ರಿವರ್ಸ್, ಜಾನ್ ಛೇಂಬರ್ಲೇನ್, ಕ್ಲಾಸ್ ಓಲ್ಡೆನ್ಬರ್ಗ್, ಜಾರ್ಜ್ ಸೇಗಲ್, ಜಿಮ್ ಡಿನ್ ಹಾಗೂ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕಿನ್‌ಹೊಲ್ಜ್ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಹಾಗೂ ಪಾಪ್ ಕಲೆಯ ಕಲೆಗಳೆರಡರ ಪ್ರಮುಖ ಮುಂದಾಳುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಗಂಭೀರ ವರ್ತಮಾನ ಕಲಾ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊಲಾಜ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಂದಾಳು ಎಂದರೆ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾರ್ನೆಲ್, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಮಾಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಉಪಯೋಗ ಎರಡೂ ಅವರ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ಅಳತೆಕಡ್ಡಿಯಂತ ಕೆಲಸ ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕ-ದಾದಾ

೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಅವರು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆ ಮೂತ್ರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಜನರು ಮೂತ್ರಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಅದು ಕಲೆಯ ಕೆಲಸವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕಲೆಯಂತೆಯೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕಲೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದೇ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಯಾರಾದದ್ದು ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಫೌಂಟೈನ್ ಒಂದು ಮೂತ್ರಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು ಆರ್. ಮುಟ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹಾಗೂ ಜಚಾಂಪ್ ಅವರ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ದಾದಾ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಬಿತ್ತು. ಡಚಾಂಪ್ ಅವರು ಕಲ್ಪನಾ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಜಾನ್ ಕೇಜ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷ, ೩೩ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ಕಾಲದಷ್ಟು ನಿಶ್ಯಬ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 4'33" ಹಾಗೂ ರಾಸ್ಚೆನಬರ್ಗ್ ಅವರ ಎರೇಸ್ಡ್ ಡಿ ಕೂನಿಂಗ್ . ಕಲೆಯು ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಕಲೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಕೆಲಸದ ಆಂತರಿಕ ಗುಣಧರ್ಮ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಕಲ್ಪನಾ ಕೆಲಸಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫೌಂಟೇನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದೊಂದು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಜನಪ್ರೀಯರಾಗಿದ್ದರೂ ಕಲೆಯನ್ನು ಚೆಸ್ ನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಆದ್ಯರಾದ ಸಂಗೀತಗಾರ ಡೇವಿಡ್ ಟ್ಯೂಡರ್ ಅವರು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು, ರೀಯೂನಿಯನ್ (೧೯೬೮) ಅವರು ಲೊವೆಲ್ ಕ್ರಾಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ಬರೆದರು. ಒಂದು ಚೆಸ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಡೆಯ ತುಪಾಕಿಯು ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಡಚಾಂಪ್ ಹಾಗೂ ಕೇಜ್ ಅವರು ಕೆಲಸದ ಪ್ರಧಾನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಆಟ ಆಡಿದರು.
ಸ್ಟೀವನ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡಗ್ಲಾಸ್ ಕೆಲನರ್ ಅವರು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಅವರ ಆಧುನಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಆಧುನಿಕತೆಗಳೆರಡರ ನಡುವಿನ ವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ರಾಸ್ಚೆನಬರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ಜಾಸ್ಪರ್ ಜಾನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಧಿಕಾಲದ ಹಂತ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅತಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಅಮೂರ್ತವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಕಾರ ನೀಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು ಅಥವಾ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು.
ನಿಯೋ-ದಾದಾ ಜೊತೆಗೆ ಕಲಾ ಸಂಗಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಒಲವೆಂದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಉಪಯೋಗ. ಆಂತರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಈ ಶಬ್ದವು ಡಿಕ್ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ಅವರಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರರ್ಥ ಹೊಸ ಕಲಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಫ್ಲುಕ್ಸಸ್ ಗೆರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು, ವಾಸ್ತವತೆಯ ಕವಿತೆ, ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು, ಅಭಿನಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಲೆ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ಅವರು ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ಎಲ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇದರ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಒಬ್ಬ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕವಿ, ಕಲಾವಿದೆ ಅಲಿಸನ್ ನೋಲ್ಸ್ ಅವರ ಪತಿ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಯೂ ಹೌದು.

ಅಭಿನಯ ಹಾಗೂ ಘಟನೆಗಳು

೧೯೫೦ ರ ನಂತರ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವರ್ತಮಾನದ ಕಲೆಯ ಅಂಚನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಯ್ವೆನ್ ಕ್ಲೇನ್ ಅವರು ಪ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರೊಲೀ ಸ್ಚ್ನೀಮನ್, ಯಾವೊ ಕುಸಾಮಾ, ಚಾರ್ಲೋಟ್ಟೀ ಮೂರ್ಮನ್ ಹಾಗೂ ಯೊಕೊ ಒನೊ ಅವರು ಅಭಿನಯದ ಆಧಾರದ ಕಲಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರನ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಪ್ಯಾರಾಡೈಸ್ ನೌ ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಜುಲಿಯನ್ ಬೆಕ್ ಹಾಗೂ ಜುಡಿತ್ ಮಾಲಿನಾ ಜೊತೆಗಿನ ಲಿವಿಂಗ್ ಥಿಯೇಟರ್ ರೀತಿಯ ಗುಂಪುಗಳು ಶಿಲ್ಪಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಜಡ್ಸನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಜಡ್ಸನ್ ಡಾನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಹಾಗೂ ಜಡ್ಸನ್ ನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯೋನ್ನೆ ರೇನರ್, ತ್ರಿಶಾ ಬ್ರೌನ್, ಇಲೇನ್ ಸಮ್ಮರ್ಸ್, ಸಾಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಸ್, ಸಿಮೋನ್ನೆ ಫೋರ್ಟಿ, ಡೆವೊರಾ ಹೇ, ಲುಸಿಂಡಾ ಚೈಲ್ಡ್ಸ್, ಸ್ಟೀವ್ ಪಾಕ್ಟ್ಸೊನ್ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಕಲಾವಿದರಾದ ರೊಬರ್ಟ್ ಮೊರ್ರಿಸ್, ರೊಬರ್ಟ್ ವ್ಹಿಟ್ಮನ್, ಜಾನ್ ಕೇಜ್, ರೊಬರ್ಟ್ ರಾಸ್ಚೆನಬರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಂತರರಾದ ಬಿಲ್ಲಿ ಕ್ಲುವರ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಕಾರ ಹೊಂದಿದರು. ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಇದೊಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಸ್ವೀವ್ ರೀಚ್, ಫಿಲಿಪ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಹಾಗೂ ಜೊನ್ ಜೊನಾಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಗೀತ ಅಭಿನಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 
ಈ ಅಭಿನಯಗಳು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಸ್ವರ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಕಲೆಯ ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿ ಕೆಲಸದ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ ರಿಯಾಯಿತಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದದ ತೋರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳಿಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 
ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಗುಂಪಿನ ಕಲಾವಿದರು ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್‌ಗಳು ನಿಗೂಢವಾಗಿದ್ದವು, ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಬರವಣಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರು, ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ವಿವಿಧ ನಿಗಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಘೀಕರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಭಾಸವಾಗಿಸುವುದು, ಭೌತಿಕವಾಗಿಡುವುದು, ವೇಷ ಧರಿಸುವುದು, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಗೊತ್ತು ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲಾನ್ ಕಾಪ್ರೊವ್, ಕ್ಲಾಸ್ ಓಲ್ಡೆನ್ ಬರ್ಗ್, ಜಿಮ್ ಡೈನ್, ರೆಡ್ ಗ್ರೂಮ್ಸ್ ಹಾಗೂ ರೊಬರ್ಟ್ ವ್ಹಿಟಮನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರು ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲಾನ್ ಕಾಪ್ರೊವ್ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಕಲೆಯು ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಜೀವನ, ಕಲೆ, ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮಸುಕಾದರು. ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ದೇಹದ ಚಲನೆ, ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರಗಳು, ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲಾನ್ ಕಾಪ್ರೊವ್ ಅವರ ಮೊದಲಿನ ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸೀನ್ ಇದು ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವಂತೆ ಇತ್ತು.
1958 ರಲ್ಲಿ ಕಾಪ್ರೊವ್ ಅವರು ದಿ ಲೀಗಸಿ ಆಫ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಪೊಲಾಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಕುರ್ಚಿಗಳು, ಆಹಾರಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ನಿಯಾನ್ ದೀಪಗಳು, ಧೂಮಪಾನ, ಹಳೆ ಕಾಲುಚೀಲ, ಒಂದು ನಾಯಿ, ಸಿನಿಮಾಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ "ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ" ಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟರು. ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹ್ಯಾಪನಿಂಗ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಕುಶಲಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯ ಮರೆತುಹೋಗಬೇಕು ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುವ ವಸ್ತುಗಳು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂದರು.

ಆಂತರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ, ಬಹು-ಮಾಧ್ಯಮ

ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿವಿಧ ಅನೇಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಒಲವು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಡಿಕ್ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ಅವರಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಬ್ದ ಆಂತರಿಕ-ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಲಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಫ್ಲುಕ್ಸಸ್, ವಾಸ್ತವ ಕವಿತೆ, ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು, ಅಭಿನಯ ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಲೆ ಸಾಲಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಯಿತು. ಹಿಗ್ಗಿನ್ ಅವರು ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ಎಲ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇದರ ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದರು, ಒಬ್ಬ ವಾಸ್ತವ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಕಲಾವಿದೆ ಅಲಿಸನ್ ನೊಲ್ಸ್ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತುಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡಚಾಂಪ್ ಅವರ ಪ್ರಶಂಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಹಾನ್ ಹಸ್ಸನ್ ಅವರು "ಆಂತರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವು ಪದ್ಧತಿಯ ದ್ರಾವಣವಾಗಿದೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗೊಂದಲವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಕಲೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಾದ "ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಲೆಯು" ವೀಡಿಯೋ ಟೇಪ್ ನ ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿಆರ್ ಟಿ ಮಾನಿಟರ್ ಗೆ ವೀಡಿಯೋ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಯಾವಾಗ ವಿವಿಧ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಕೂಡಿಸುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಳೆಯದಾಯಿತೋ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಸುಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಎಲ್ಲ ನಾಟಕೀಯ ಉಪ ವಿಷಯವು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೋ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಅಮೂರ್ತ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೋ ಅಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರದ ಆವಿರ್ಭಾವವು ಅಭಿನಯದ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

ಫ್ಲಕ್ಸಸ್

ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೇರಿಕದ ಕಲಾವಿದ ಜಾರ್ಜ್ ಮಾಸಿವುನಾಸ್ (೧೯೩೧-೭೮) ಅವರಿಂದ ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲಕ್ಸುಸ್‌ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಫ್ಲಕ್ಸುಸ್‌ ಇದು ತನ್ನ ಆರಂಭದ ಸುಳಿವನ್ನು ೧೯೫೭ ರಿಂದ ೧೯೫೯ ರವರೆಗೆ ಜಾನ್ ಕೇಜ್ ಅವರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಸೋಸಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಕಾಂಪೋಸಿಶನ್ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿತು. ಅಲರ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ಲಕ್ಸುಸ್‌ನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇಜ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೆಂದರೆ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮಾಕ್ ಲೋ, ಆಲ್ ಹನ್ಸೆನ್, ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರೆಂಚ್ ಹಾಗೂ ಡಿಕ್ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್.
ಫ್ಲುಕ್ಸುಸ್ ನೀನೇ ಸ್ವತಃ ಮಾಡು ಎಂಬ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಗಿಂತಲೂ ಸರಳತೆಗೆ ಬೆಲೆ ನೀಡಿತು. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲಿದ್ದ ದಾದಾ ಇದ್ದಂತೆಯೇ, ಫ್ಲುಕ್ಸುಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ವಿರೋಧಿ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ವಿರೋಧಿ ತಿಳಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕಲೆಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಓರ್ವ ಕಲಾವಿದನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಆತನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಲುಕ್ಸುಸ್ ಕಲಾವಿದರ ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಉತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ಹುಸ್ಸೇನ್ ಅವರು "ಆಧುನಿಕೋತ್ತರದ ಅಧೀನ ಗುಪ್ತಲಿಪಿ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸದ ಕಲಾ ಚಳವಳಿ- ಅದು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರದ ಸೌಂದರ್ಯ" ದಂತೆ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರಕ್ಕೆ ಫ್ಲುಕ್ಸುಸ್ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಫ್ಲುಕ್ಸುಸ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನವ-ದಾದಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಗತಿಪರರ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರದಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕೌಶಲ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದಗ್ಯೂ ಇದು "೧೯೫೦ ರ ಆಡಳಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವು, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಮಿತವಾದ, ಗೃಹ್ಯವಾದ ನವೀಕರಣ ಇದೆಯೋ ಅದರಿಂದ ಶೀತಲ ಸಮರಕ್ಕೆ ತಾತ್ವಿಕ ಆಸರೆಯಂತೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ."

ಕೊನೆಯ ಅವಧಿ

ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯು ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಗಾನದ ಅಮೂರ್ತತೆ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಅಮೂರ್ತತೆ, ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದ, ಅಮೂರ್ತ ಭ್ರಮಾವಾದ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕಲೆ, ಪಾಪ್ ಕಲೆ, ಉತ್ತರ ಕನಿಷ್ಠೀಯತಾವಾದ ಮತ್ತು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ನವೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗಳು ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಮ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗಾಮಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. 
೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲಾವಿದರಾದ ಸರ್ ಆಂಟೋನಿ ಕಾರೋ, ಲ್ಯೂಸಿಯನ್ ಫ್ರಾಡ್, ಸಿ ಟುಂಬ್ಲಿ, ರೊಬರ್ಟ್ ರಾಸ್ಚೆನ್ ಬರ್ಗ್, ಜಾಸ್ಪರ್ ಜೊನ್ಸ್, ಅಗ್ನೆಸ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ಅಲ್ ಹೆಲ್ಡ್, ಎಲ್ಸ್‌ವರ್ಥ್ ಕೆಲ್ಲಿ, ಹೆಲೆನ್ ಫ್ರಾಂಕೆಂಥಾಲೆರ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ, ಕೆನೆತ್ ನೊಲಾಂಡ್, ಜುಲ್ಸ್ ಒಲಿಸ್ಕಿ, ಕ್ಸಾಸ್ ಒಲ್ಡೆನ್ ಬರ್ಗ್, ಜಿಮ್ ಡೈನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ರೋಸನಕ್ವಿಸ್ಟ್, ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕಾಟ್ಜ್, ಫಿಲಿಪ್ ಪಿಯರ್ ಸ್ಟೇನ್ ಮತ್ತು ಯುವ ಕಲಾವಿದರಾದ ಬ್ರೈಸ್ ಮಾರ್ಡೆನ್, ಚುಕ್ ಕ್ಲೋಸ್, ಸಾಮ್ ಗಿಲ್ಲಿಯನ್, ಐಸಾಕ್ ವಿಕಿನ್, ಸೀನ್ ಸ್ಕಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್ ನೆಚವಾಟಲ್, ಎಲಿಜಬೆತ್ ಮುರ್ರೇ, ಲ್ಯಾರ್ರಿ ಪೂನ್ಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಸೆರ್ರಾ, ವಾಲ್ಟರ್ ಡರ್ಬಿ ಬನ್ನಾರ್ಡ್, ಲ್ಯಾರ್ರಿ ಝೊಕ್ಸ್, ರೊನ್ನೀ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್, ರೊನಾಲ್ಡ್ ಡೇವಿಸ್, ಡ್ಯಾನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್‌ಸೆನ್, ಜೋಯೆಲ್ ಶಾಪಿರೋ, ಟೊಮ್ ಒಟ್ಟೆರ್‌ನೆಸ್, ಜೊನ್ ಸ್ನಿಂಡರ್, ರೊಸ್ ಬ್ಲೆಕ್ನರ್, ಆರ್ಚೀ ರ್ಯಾಂಡ್, ಸುಸಾನ್ ಕ್ರಿಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹತ್ತಾರು ಜನರು ಅತಿ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
 
ಅಂತೂ ೧೯೮೦ ರ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ನವ್ಯೋತ್ತರ ಚಳವಳಿಯು ಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತುಗಳು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ ಮಾಧ್ಯಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಆಧುನಿಕೋತ್ತರತೆಯು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಹಿಡಿತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 
ಆಧುನಿಕೋತ್ತರವು ನವೀಕರಣದ ಅಂತ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಅರ್ಥಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನೂತನ ನವೀಕರಣವು ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಚಳವಳಿಯ ಗುರಿಗಳು

ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಲೆಗಾಗಿ ತೀವ್ರಗಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆರ್ನೋಲ್ಡ್ ಸ್ಕೊನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೃತಿಯ ಅನುಗುಣ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಕೆಲಸದ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ತಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ 12 ರೀತಿಯ ಸಾಲಿನ ಆಧಾರದ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅಮೂರ್ತ ಕಲಾವಿದರು ಪೌಲ್ ಸೆಜಾನ್ನೆ ಹಾಗೂ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮುಂಚ್ ಅವರಂತೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಭಾವ ನಿರೂಪಣವಾದಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಆಕಾರಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲ, ಕಲೆಯ ಅಗತ್ಯ ಗುಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕ್ಯಾಡಿನ್‌ಸ್ಕಿ, ಪಿಯಟ್ ಮೊಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಜಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಎಲ್ಲರೂ ಕಲೆಯನ್ನು ನೈಜ ಬಣ್ಣಗಳ ಜೋಡಣೆ ಎಂದು ಪುನರ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಳತಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕೆಲಸದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಉಪಯೋಗವು ನವೀಕರಣದ ಮಗ್ಗಲಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಅಂತೂ ಈ ಕಲಾವಿದರು ಭೌತ ಸಂಬಂಧಿತ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭೌತವಾದದಿಂದ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಜಲಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.

ಇತರ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಅಭಿಮತ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷಾಕಾರರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಳೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹೊಸ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಲೀ ಕೊರ್ಬಸಿಯರ್ ಕಟ್ಟಡವು "ವಾಸಿಸುವ ಯಂತ್ರ" ಕಾರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಕುದುರೆಯ ಬದಲು ಕಾರು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳ ನಕ್ಷೆಗಳು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಪಡೆದ ಹಳೆ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಚ್ಯುತಿ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆ ಲಲಿತ ಕಲೆ, ಆಧುನಿಕ ನಕ್ಷಾಕಾರರು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಆಶಯಗಳ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ರೇಖಾಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಲುಡ್‌ವಿಗ್ ಮೀಸ್ ವ್ಯಾನ್‌ ಡರ್‌ಅವರ ರೋಹ್ ನ ಸೀಗ್ರಾಮ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ನಂತೆ (೧೯೫೬-೧೯೫೮) ಗಗನಚುಂಬಿಗಳು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮೂಲರೂಪದ ನವೀಕರಣ ಕಟ್ಟಡಗಳು.  ನವೀಕರಣಗೊಂಡ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಸರಳತೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ, ತೆರೆದ ಯೋಜನೆಯ ಒಳಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಿದವು. ನವೀಕರಣವು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿತು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಾಗಿಗಾ ಕ್ಷಿತಿಜವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಿಗದಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕಾಗಿ ನೇರ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟವು. ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಷಿತಿಜ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಲ್ಪಟ್ಟವು.  ಆಧುನಿಕ ನಕ್ಷೆಯ ಅನೇಕ ಮಜಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ವರ್ತಮಾನದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ಮೊದಲಿನ ಅಂಧವಿಶ್ವಾಸವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಆಟದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಾಸಿಯಲ್ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಇತರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಸಂಬಂಧಿ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಶೋಭಾಯಮಾನವಾಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮದೇ ಫಲವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ತೊಂದರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಲು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣದ ಈ ಮಗ್ಗಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಲಿಕರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತ, ಅತಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಕ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್ ಈ ನವೀಕರಣ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅವಂಟ್-ಗಾರ್ಡೆ ಅಂಡ್ ಕಿಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಗ್ರೀನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಕಿಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ನಕ್ಷೆಯು ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕೇವಲ ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಗ್ರೀನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ, ಹಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತಿನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಗ್ರೀನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ತಿರಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.
ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗ ಎಂದು ತಿಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯೂ ಒಂದು. ಇತರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯವನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವು ರಾಜಕೀಯ ರೂಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದೇ ತಿಳಿದರು. ಟಿ.ಎಸ್. ಈಲಿಯಟ್ ರಂತಹ ಇತರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಾನದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಕೆಲವರು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉತ್ತಮ ಭಾಗದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನವೀಕರಣದ ಟೀಕೆಗಳು

ನವೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಇಗಲೂ ಇರುವ ಮಗ್ಗಲು ಎಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರುವುದು. ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ, ತೀವ್ರಗಾಮಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ರೂಢಿಯಿಂದ ಬಂದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿನೋಡುವುದರತ್ತ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲೆಯ ಅನೇಕ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಾಬರಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಮುಖಗೊಳಿಸುವ ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್‌ನಂತೆ ಅಪರಿಚಿತ ಮತ್ತು ಅಸಂಭಾವ್ಯ ಭಾವಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ಅಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅನ್ವರ್ಥವಾದ ಕಥಾವಸ್ತು ಅಥವಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಧಾನ ಆಶಯವನ್ನು ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಕೊಡುವ ಕವಿತೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಅವರ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಉತ್ತಮಭಾಗದ ಆಪಾದನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದು ಈ ಮೊದಲು ಭವಿಷ್ಯತ್ ವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಧಾಯಕವಾದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ನಾಜಿ ಸರ್ಕಾರವು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಜೀವಿಶ್ ಮತ್ತು ನಿಗ್ರೋ (ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ ಸೆಮಿಟಿಸಮ್ ನೋಡಿ) ಗಳಂತೆ ಸ್ವಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖತನ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಿತು. ನಾಜಿಗಳು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗ ಹೊಂದಿರುವವರ ಕಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜನರೇಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಔಪಚಾರಿಕವಾದದ ಆಪಾದನೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಜನಾಂಗದ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ತಾವು ನಿರಂಕುಶತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು, ಅಂದರೆ "canary in the coal mine" (ಕಪ್ಪು ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನರಿ ಹಕ್ಕಿ), ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಯಾರ ದಮನವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅವರಿಗೆ ತಾವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಲೂಯಿಸ್ ಎ. ಸಾಸ್ ಅವರು ಅವರ ವಿವರಣೆ, ಅಸಂಭಾವ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದುಸ್ಸಂಗತವನ್ನು ಹುಚ್ಚುತನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೆನಿಯಾ, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್  ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದರು.
ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಗ್ರಾಹಕಶಾಹಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರಾದರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಗ್ರಾಹಕ/ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಉನ್ನತ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II ರ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಯುವ ಉಪ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ತಾನು "ಮಾಡರ್ನಿಸ್ಟ್" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಿತು (ಅದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೀಪ್ತವಾಗಿ Mod ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪುಗಳಾದ ದ ಹೂ ಮತ್ತು ದ ಕಿಂಕ್ಸ್ ಇದ್ದವು. ಬಾಬ್ ಡೈಲನ್, ಸರ್ಜ್ ಗೈನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ದ ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ತಂಡದಂತವರು ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬೆಕೆಟ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಥರ್ಬರ್, ಟಿ.ಎಸ್.ಏಲಿಯಟ್, ಗಿಲ್ಲಾಮೆ ಅಪೊಲ್ಲಿನೈಯರ್, ಅಲನ್ ಗಿನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ದ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅನೇಕ ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸಂಗೀತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ ಜಪ್ಪಾ, ಸೈದ್ ಬ್ಯಾರೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಬೀಫ್‌ಹಾರ್ಟ್ ರಂತಹ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಸರಳೀಕೃತ ಹೊಸತನದ ರೀತಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರತೊಡಗಿತು. ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗದ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು.
ಈ ಗ್ರಾಹಕ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವರದಿಯು ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಅರ್ಥದ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೊದಲು ಅದು ಚಳವಳಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತಿರಸ್ಕಾರವು ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಎರಡನೇಯದಾಗಿ ಅದು ನವೀಕರಣದ ಉತ್ತಮ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಉತ್ತರ ಪ್ರಗತಿಪರರ ಗುಂಪು ಎಂದಾಗಿದೆ, ಅದು ತನ್ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಚಳವಳಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅನೇಕರು ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದ ಮಜಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕ ರೊಬರ್ಟ್ ಹ್ಯೂಜಸ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನವೀಕರಣ ವಿರೋಧಿ ಅಥವಾ ಎದುರು ನವೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗಳು ಅನುಬಂಧ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೌಷಧಗಳು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವಾದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಅಂತಹ ಚಳವಳಿಗಳು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು ಕಡಿತವಾದ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಿದವು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಿಸ್ಸಾಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದವು ಪದ್ಧತಿಯನುಸಾರ ಹಾಗೂ ಗೋಚರಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೌಲ್ ಹಿಂಡೆಮಿತ್ ಅವರು ನಂತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಯೋಗದತ್ತ ನೂತನ ತಿರುವು ಪಡೆದರು. ಪೌಲ್ ಎಚ್. ರೇ ಮತ್ತು ಶೆರ್ರಿ ರುತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಟರ್ನರ್ ಅವರು ಅ ಕಲ್ಚರ್ ಆಫ್ ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಟರ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು ಪ್ಲಾನ್ ಬಿ (೨೦೦೦) ರಲ್ಲಿThe Cultural Creatives: How 50 Million People Are Changing the World ಇಂತಹ ಬರಹಗಾರರು ನವೀಕರಣದ ಮೂಲಭೂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿ ಓದಿದರು. ಈ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ನೈಜತೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ.  ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ಪ್ರತಿದಿನದ ಜೀವನವನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. 
ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮವು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದವು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಠ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ದೃಷ್ಟಿ ಸಂಬಂಧಿ ಕಲೆಯು ತನ್ನ ಭೂತಕಾಲದ ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುರಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು ನವೀಕರಣ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತವಾದ ಉತ್ತರ-ಪುನರುತ್ಥಾನ ಕಲೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (circa  ೧,೪೦೦ ರಿಂದ circa  ೧೯೦೦ ವರೆಗೆ). ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮೊಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಟೇಟ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಸೆಂಟರ್ ಪೊಂಪಿಡೊ. ಈ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳು ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ ಮಜಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬೇಧ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡನ್ನೂ ನವೀಕರಣ ಕಲೆಯೊಳಗಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರವಾದಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
ನವೀಕರಣವು ವಿಶಾಲವಾದ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಧುನಿಕೋತ್ತರವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಶಬ್ದವು ಈಗ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪುನರ್ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುವ ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.
 ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನವೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು "ಸತ್ಯದ ನಂತರ" ಸಂಧಿಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಚ್ಛೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸಂಕುಚಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣವಾದಿಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನವೀಕರಣವಾದದ ಅಂತಹ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ಯಾವುದು ವಿಚಾರವಾದದ ಲಾಭವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾರುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ನವೀಕರಣವಾಗಿದೆ.

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ
 [[
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿ (ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ)]]
 ನಂತರದ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ
 ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
 ಆಧುನಿಕ ಪೀಠೋಪಕರಣ
 ಆಧುನಿಕತಾವಾದ (ಸಂಗೀತ)
 ಮಾಡರ್ನಿಸ್ಮೊ
 ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
 ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿನಿಕತಾವಾದಿಗಳ ಕಾವ್ಯ 
 ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಕಲೆ
 ಪುನರಾಧುನಿಕತೆ
 ಕಲೆಯ ಕೆಲಸ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹಾಗು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ

 ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರೊಂಗ್, ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಮತ್ತು ದಿ ಝೆಘರ್, ಕ್ಯಾಥರಿನ್ (ಎಡ್ಸ್.), ಸಹಸ್ರಮಾನದಂತೆ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾಕಾರರು , ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್, ಎಮ್‌ಎ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಎಮ್‌ಐ‌ಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೬. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೦-೨೬೨-೦೧೨೨೬-೩.
 ಆಸ್ಪ್ರೇ, ವಿಲಿಯುಮ್ & ಫಿಲಿಪ್ ಕಿಚರ್, ಎಡ್ಸ್., ಆಧುನಿಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ , ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿನೆಸೊಟಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆವೃತ್ತಿ XI, ಮಿನಿಯಾಪೊಲಿಸ್: ಮಿನೆಸೊಟಾ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೮೮. 
 ಬೇಕರ್, ಹೌಸ್ಟನ್ ಎ., ಜೂನಿಯರ್., ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಲಮ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ , ಚಿಕಾಗೊ: ಚಿಕಾಗೊ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೮೭.
 ಬರ್ಮನ್, ಮಾರ್ಷಲ್, ಯಾವುದು ಘನರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ: ಆಧುನಿಕತೆಯ ಅನುಭವ. ಎರಡನೆಯ ಮುದ್ರಣ. ಲಂಡನ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ೧೯೮೮. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೬೭೪-೪೪೩೦೧-೨ 
 ಬ್ರಾಡ್‌ಬರಿ, ಮಾಲ್‌ಕೊಲ್ಮ್, & ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಫಾರ್ಲೇನ್ (ಎಡ್ಸ್.), ಆಧುನಿಕತಾವಾದ: ಯುರೋಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ೧೮೯೦–೧೯೩೦ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್ "ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ" ಸರಣಿಗಳು, ೧೯೭೮, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೧೪-೦೧೩೮೩೨-೩). 
 ಬ್ರಷ್, ಸ್ಟೆಫನ್ ಜಿ., ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ: ಎರಡನೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ೧೮೦೦–೧೯೫೦, ಏಮ್ಸ್, ಐಎ: ಐವಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೮೮
 ಜಾರ್ಜ್ ಪೊಂಪಿಡೊ ಕೇಂದ್ರ, ಫೇಸ್ ಅ l’ಹಿಸ್ಟೋಯ್‌ರ್, ೧೯೩೩-೧೯೯೬ . ಫ್ಲ್ಯಾಮ್ಮೊರಿಯನ್, ೧೯೯೬. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೩-೮೫೦೫೨-೧೯೭-೪.
 ಕ್ರೌಚ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್, ಕಲೆಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೦ 
 ಎವೆರ್ಡೆಲ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಆರ್., ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು: ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟಗಳು , ಚಿಕಾಗೋ: ಚಿಕಾಗೋ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೯೭
 ಐಸ್ಟೈನ್‌ಸನ್, ಅಸ್ಟ್ರಾಡರ್, ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ , ಇತಾಕಾ, ಎನ್‌ವಾಯ್: ಕೊರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೯೨ 
 ಫ್ರಾಸ್ಕಿನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ (ಎಡ್ಸ್.). ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾವಾದ: ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸಂಕಲನ . ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದ ಜೊತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲಂಡನ್: ಹಾರ್ಪರ್ ಮತ್ತು ರೊ, ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಪುನರ್‌ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಲಂಡನ್: ಪೌಲ್ ಚಾಪ್‌ಮನ್ ಪ್ರಕಟಣಾ, ನಿಯಮಿತ., ೧೯೮೨.
 ಗೇಟ್ಸ್, ಹೆನ್ರಿ ಲೂಯಿಸ್. "ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊರ್ಟೊನ್ ಸಂಕಲನ. ಡಬ್ಲು.ಡಬ್ಲು.ನೊರ್ಟನ್ & ಕಂಪನಿ, ಇಂಕ್., ೨೦೦೪. 
 ಹ್ಯೂಜ್, ರೊಬರ್ಟ್, ಹೊಸತರ ಆಘಾತ: ಕಲೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯ ಶತಮಾನ (ಗಾರ್ಡನರ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ೧೯೯೧, ಐಎಸ್‍ಬಿಎನ್ ೦-೫೦೦-೨೭೫೮೨-೩).
 ಕೆನ್ನೆರ್, ಹ್ಯೂಗ್, ಪೌಂಡ್ ಕಾಲಮಾನ (೧೯೭೧), ಬೆರ್ಕ್ಲೆಯ್, ಸಿಎ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೭೩ 
 ಕೆರ್ನ್, ಸ್ಟಿಫನ್, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ , ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್, ಎಮ್‌ಎ: ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೮೩ 
 ಕೊಲೋಕೊಟ್ರೋನಿ, ವಾಸಿಲಿಕಿ ಎಟ್ ಆಲ್. , ಎಡ್. ಆಧುನಿಕತಾವಾದ: ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕಲನ (ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್: ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೯೮). 
 ಲೆವಿನ್‌ಸನ್, ಮೈಕೆಲ್ (ಎಡ್.), ಆಧುನಿಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್‌ನ ಸಹವಾಸ (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, "ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್‌ನ ಜೊತೆ" ಸರಣಿಗಳು, ೧೯೯೯, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೫೨೧-೪೯೮೬೬-X).
 ಲೆವಿಸ್, ಪೆರಿಕ್ಲೆಸ್. ಆಧುನಿಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್‌ನ ಪರಿಚಯ (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೭).
 ನಿಕೋಲ್ಸ್, ಪೀಟರ್, ಆಧುನಿಕತಾವಾದಗಳು: ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ (ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್: ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್, ೧೯೯೫)
 ಪೆವ್‌ಸ್ನರ್, ನಿಕೊಲೌಸ್, ಆಧುನಿಕ ರಚನೆಯ ಮೊದಲಿಗರು : ವಿಲಿಯಮ್ ಮೊರಿಸ್‍ನಿಂದ ವಾಲ್ಟರ್ ಗ್ರೊಪಿಯವ್‍ವರೆಗೆ (ನ್ಯೂ ಹೆವನ್, ಸಿಟಿ: ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೫, ಐ‌ಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೩೦೦-೧೦೫೭೧-೧). 
 —, ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಚನೆಯ ಮೂಲಗಳು (ಥೇಮ್ಸ್ & ಹಡ್‌ಸನ್, "ಕಲೆಯ ಜಗತ್ತು" ಸರಣಿಗಳು, ೧೯೮೫, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೫೦೦-೨೦೦೭೨-೬).
 ಪೊಲೊಕ್, ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡಾ, ಗೋಚರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು . (ರೌಟ್‌ಲೆಜ್, ಲಂಡನ್, ೧೯೯೬. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೬೭೪-೪೪೩೦೧-೨
 ಪೊಲೊಕ್, ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡಾ, ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್, ಪೆನ್ನಿ, ಭವಿಷ್ಯತ್‌ಗಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ: ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಗ್ರಿಸೆಲ್ಡಾ ಪೊಲೊಕ್‌ನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳು . (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಜಿ&ಬಿ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೧. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೮೨೪೭-೯೭೫೫-೮. 
 ಸಾಸ್, ಲೂಯಿಸ್ ಎ. (೧೯೯೨). ಅವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತಾವಾದ: ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಭ್ರಮಣೆ . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಬೇಸಿಕ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌. ಬೌರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಎಮಿ (೨೦೦೪). ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಸಂಗೀತದ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ , "ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸಂವೇದನೆ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಸಂಯೋಜನಗಳು". ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೫೯೫-೨೦೨೮೪-೫.
 ಶ್ವಾರ್ಟ್ಜ್, ಸ್ಯಾನ್‌ಫೊರ್ಡ್, ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಮಾತೃಕೆ: ಪೌಂಡ್, ಏಲಿಯಟ್, ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯ ವಿಚಾರಗಳು , ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ಎನ್‌ಜೆ: ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೮೫ 
 ವ್ಯಾನ್ ಲೂ, ಸೊಫಿ (ಎಡ್.), ಜಾರ್ಜ್(l) . ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಲೆಗಳ ರಾಯಲ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಆಂಟ್ವೆರ್ಪ್, ೨೦೦೬. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೦-೭೬೯೭೯-೩೫-೯; ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೯೦-೭೬೯೭೯-೩೫-೯.
 ವೆಸ್ಟನ್, ರಿಚರ್ಡ್, ಆಧುನಿಕತಾವಾದ (ಫೈಡೊನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೧, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೭೧೪೮-೪೦೯೯-೮).
 ಡಿ ಜೆಘರ್, ಕ್ಯಾಥರಿನ್, ಗೋಚರತೆಯ ಒಳಗೆ . (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್, ಎಮ್‌ಎ: ಈಮ್‌ಐ‌ಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೧೯೯೬).

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

 ಬಲ್ಲಾರ್ಡ್, ಜೆ.ಜಿ., ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಬಗ್ಗೆ.
 ಡೆಂಜೆರ್, ಅಂಥೊನಿ ಎಸ್., ಪಿಎಚ್.ಡಿ., ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಪ್ರವೀಣರು.
 ಹ್ಯಾಬೆರ್, ಜಾನ್, ಆಧುನಿಕತಾವಾದ: ಇದು ಕೆಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. 
 ಹೋಪ್, ಇ.ಒ., ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ, ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳು. 
ಬರಹದ ವ್ಯಾಧಿ.  ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಒಂದು ವಿನೋದವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಒಂದು ನೇರಪ್ರಸಾರ ರೀಡಿಯೀ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೊಡರ್ನಿಸಮ್ ಯು ಕ್ಯಾನ್ ಡಾನ್ಚ್ಸ್ ಟು 
 ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ 
 ಆಧುನಿಕತಾವಾದ/ಆಧುನಿಕತೆ  , ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಪ್ರಕಟಣೆ.
 ಆಧುನಿಕತಾವಾದ vs. ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ನಂತರದ ಅವಧಿ 
 ಪೋಪ್ ಸೇಂಟ್.ಪೈಸ್ X'ನ ವಿವರವಾದ ಪ್ಯಾಸೆಂಡಿ , ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಧುನಿಕತಾವಾದವನ್ನು "ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು. 

ಆಧುನಿಕತಾವಾದ
ಕಲಾ ಚಳುವಳಿಗಳು
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು
ಅಧುನಿಕ ಕಲೆ
ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ