Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಮುಕೇಶ್ ಬನ್ಸಾಲ್

ಮುಕೇಶ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ  ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಫ್ಯಾಶನ್ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಮಿಂತ್ರಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.   ಫಾರ್ಚೂನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು  ೪೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೪೦ ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಸಹಾ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಬನ್ಸಾಲ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು .  ಐಐಟಿ-ಕಾನ್ಪುರದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಟೆಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.   ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಡಿಯೋಲಾಯ್ಟ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡಾಟ್ಕಾಮ್ ಉತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಅವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಬೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು..  ಅವರು ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಜಾಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಬನ್ಸಾಲ್ ಇವಾಂಟೆಡ್, ಸೆಂಟ್ರಾಟಾ, ನೆಕ್ಸ್‌ಟ್ಯಾಗ್, ನ್ಯೂ ಸ್ಕೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.  ಈ ಆರಂಭಿಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ವೃತ್ತಿ

ಮಿಂತ್ರಾ 
ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರ ಅನುಭವವು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅಶುತೋಷ್ ಲೊವಾನಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿನೀತ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಂತ್ರಾವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.      ಮಿಂತ್ರಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಉಡುಗೊರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.   ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಮಿಂತ್ರಾವನ್ನು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ $ ೩೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವಾಧೀನವಾಗಿದೆ.   ಬನ್ಸಾಲ್ ಮಿಂತ್ರಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರವರೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ 
ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಮಿಂತ್ರಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಮುಖೇಶ್ ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ವ್ಯವಹಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.   ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಕೇಶ್ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿಭಾ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ೫ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.

ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್ 
ಮುಕೇಶ್  ಅವರು ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್ ಅನ್ನು ಅಂಕಿತ್ ನಾಗೋರಿಯೊಂದಿಗೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.   ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಟ್.ಫಿಟ್, ಕಲ್ಟ್.ಫಿಟ್, ಮೈಂಡ್.ಫಿಟ್ ಮತ್ತು ಕೇರ್.ಫಿಟ್ ಅನ್ನು , ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.    ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ೧೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫, ೨೦೧೯ ರಂದು, ಕ್ಯೂರ್.ಫಿಟ್ ತನ್ನ ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪು ಬ್ರಾಂಡ್ ಕಲ್ಟ್-ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಕಲ್ಟ್-ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್  ಜಿಮ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ 
ಮುಕೇಶ್ ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಕ್ರೀಡಾ ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಲಾಭರಹಿತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಪಪ್ರಿಕಾ

ಪಪ್ರಿಕಾ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥ. ಪಪ್ರಿಕಾಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೆಳು ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಪಪ್ರಿಕಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳವನ್ನು ಬರಿಸಲು ಪಪ್ರಿಕಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಪ್ರಿಕಾ ಸೌಮ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರವಾಗಿ ಇರಬಹುದು - ಪರಿಮಳವು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ - ಆದರೆ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಿಹಿ ವಿಧವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಪ್ರಿಕಾವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ನ, ಸ್ಟ್ಯೂಗಳು ಹಾಗೂ ಗೂಲಾಶ್‍ನಂತಹ ಸೂಪ್ಗಳನ್ನು ರುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಚೋರಿಜೊದಂತಹ ಸಾಸೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ, ಪಪ್ರಿಕಾವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಚ್ಚಾ ಆಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಪುಡಿಗಳು
ಆಮ್ಲತಾ ನಿಯಂತ್ರಕ

ಆಮ್ಲತಾ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಅಥವಾ ಪಿಹೆಚ್ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪಿಹೆಚ್ (ಆಮ್ಲೀಯತೆ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರತೆ) ಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಕಾರ್ಬನಿಕ ಅಥವಾ ಖನಿಜಾಮ್ಲಗಳು, ಕ್ಷಾರಗಳು, ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೋಡಿಯಂ ಲವಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಸೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಬೆಂಜ಼ೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಪಿಯೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ. ಆಮ್ಲತಾ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಇ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇ260 (ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ), ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ "ಆಹಾರಾಮ್ಲ" ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಮ್ಲತಾ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಸಿಡ್ಯೂಲೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹುಳಿ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಉದ್ದೇಶ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಪೂರಕ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿರಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ

ಬೆಂಗಳೂರು,  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ () ಭಾರತದ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಪರ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್. ಈ ಕ್ಲಬ್ ಭಾರತದ ಸುಪರ್ ಲೀಗಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೩‌ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದೇ ವರ್ಷ ೨೨ ದಿನಾಂಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೀಸನ್ ಐ-ಲೀಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅದರ ರಚನೆಯಿಂದ ಇವತ್ತಿಗೂ ಎರಡು ಐ-ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಹಾಗೂ, ಎರಡು ಫೆಡರೆಷನ್ ಕಪ್, ಒಂದು ಭಾರತದ ಸುಪರ್ ಲೀಗ್‌ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸುಪರ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದಿದೆ.

೨೦೧೮–೧೯ ಭಾರತದ ಸುಪರ್ ಲೀಗಿನಲ್ಲಿ ಅವ್ರು, ಎಫ್ ಸಿ ಗೊವಾವನ್ನು ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಮೊದಲನೇಯ ಐ ಎಸ್ ಎಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರು ೧–೦ ಸ್ಕೊರಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು.

ಈ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ಕಾರ್ಯ, ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜಿ ಎಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯು ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಜ್ಜನ್ ಜಿಂದಾಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೪–೧೫ ಸಿಸನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ ತಮ್ಮ ಮ‌ನೆಯ ಪಂದ್ಯಗಳು ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆವಲ ನಾಲ್ಕು ಸಿಸನ್ ಐ–ಲಿಗಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ ಕ್ಲಬ್ ಅಂತ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಂಡದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಅಧೋನಿಕಾ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ ಭಾರತದ ಕಾಲು ಚೆಂಡು ಆಟದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದರು. 
ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್ ಸಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕ್ಲಬ್ 'ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಬ್ಲೂಸ್' ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕ್ಲಬ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩, ಐ-ಲೀಗಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಎಫ್‌ಸಿ ತನ್ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು, ಈ ಪಂದ್ಯ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ೧–೧ ರ ಸಮಬಲದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಅವ್ರು ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಸೀಸನಲ್ಲಿ ಐ-ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಸೀಸನಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೪-೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮತೊಮ್ಮೆ ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದರೂ. ಎರಡು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ೨೦೧೫ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದಿದೆ. ೨೦೧೫ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರ ನಡುವೆ ಕ್ಲಬ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು, ಸತತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಎಫ್‌ಸಿ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು. ೨೦೧೬ ರ ಎಎಫ್‌ಸಿ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿ 1–0ರಿಂದ ಇರಾಕ್‌ನ ಅಲ್-ಕ್ವಾ ಅಲ್-ಜಾವಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು, ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್‌ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಬಿರುದುಗಳು

ಭೂಖಂಡ ಸ್ಪರ್ಧೆ
 ಎ ಎಫ್ ಸಿ ಕಪ್ಪು
 ರನ್ನರ್ಸ್ಅಪ್ (೧): ೨೦೧೬

ಗೃಹಬಳಕೆಯ

ಲೀಗುಗಳು
ಭಾರತದ‌ ಸುಪರ್ ಲೀಗ್
ವಿಜೇತರು (೧): ೨೦೧೮-೧೯

ರನ್ನರ್ಸ್ಅಪ್ (೧): ೨೦೧೭-೧೮
ಐ-ಲೀಗ್
ವಿಜೇತರು (೨): ೨೦೧೩-೧೪, ೨೦೧೫-೧೬

ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ (೧): ೨೦೧೪-೧೫

ಕಪ್ ಗಳು 
 ಫೆಡರೆಷನ್ ಕಪ್ 
 ವಿಜೇತರು (೨): ೨೦೧೪-೧೫, ೨೦೧೬-೧೭

ಭಾರತದ ಸುಪರ್ ಕಪ್
 ವಿಜೇತರು (೧): ೨೦೧೮

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ

ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆಯು ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ತಾಳೆಮರಗಳ ಹಣ್ಣಿನ ಮಧ್ಯದ ಭಾಗ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ತಿರುಳು) ದಿಂದ ಪಡೆದ ತಿನ್ನಲರ್ಹ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಎಣ್ಣೆ. ಈ ತೈಲವನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳ ಎಣ್ಣೆಯು ಸುಮಾರು 33% ನಷ್ಟು ರೂಪಿಸಿತ್ತು.

ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಸರ ಗುಂಪುಗಳು ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ; ತೈಲ-ತಾಳೆ ಏಕಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪೂರಣಗೊಂಡ ಗುಣದ ಕಾರಣ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಘನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಘನ ಕೊಬ್ಬು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಿಸಿದ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅಗ್ಗದ ಬದಲಿ ವಸ್ತುವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೇಕ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಚಿರತಗುಂಡು

ಚಿರತಗುಂಡು - ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಚಿರತಗುಂಡು. ಇದರ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು "ಚಿರತೆಗುಂಡು" ಅದು ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಚಿರತಗುಂಡು ಆಯಿತು.  ಇಲ್ಲಿಯ 'ಶ್ರೀ ಮಾರಿಕಾಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನ'ವು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. 2020 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 3,635 ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು. ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 1845 ಮತ್ತು 1790.

ಇಲ್ಲಿ ಶೇಂಗಾ, ಹತ್ತಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಜೋಳ, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭೂಗೋಳ 
ಚಿರತಗುಂಡು ಗ್ರಾಮವು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಕೂಡ್ಲಿಗಿಯಿಂದ 42 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಹೊಸಪೇಟೆಯಿಂದ 86.9 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 2020 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 12.5 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್.  14°43 ರೇಖಾಂಶ ಮತ್ತು  76°36’ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 533 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿರತಗುಂಡುವಿಗೆ ಸುಮಾರು 15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.

 ಚಿರತಗುಂಡು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಇತರೆ ಗ್ರಾಮಗಳು

 ಜಿ ಬಿ ಹಟ್ಟಿ
 ಕೊಂಬಿಹಳ್ಳಿ

ಶಿಕ್ಷಣ 
ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. 

ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ -

 ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಐಟಿಎ ಕಾಲೇಜು ಮೊಳಕಲ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿವೆ.
 ಸರ್ಕಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.
 ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕಾಲೇಜು ಸಂಡೂರುನಲ್ಲಿದೆ.

ಆಹಾರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ 
ರಾಗಿ ಮುದ್ದೆ, ಜೋಳದ ಮುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನ ಇಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿವೆ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ, ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರೆ 
ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ-ನೀರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. 10 ಕಿ.ಮೀ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲ. 10 ಕಿ.ಮೀ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದೆ. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ, ಆಶಾ, ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
visit: https://villageinfo.in/karnataka/bellary/kudligi/chitrathagundu.html

https://www.onefivenine.com/india/census/village/Bellary/Kudligi-/Chitrathagundu

http://www.onefivenine.com/india/villages/Bellary/Kudligi/Chitrathagundu

https://geoiq.io/places/Chitrathagundu/oVwZSSz2qM
ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು

ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯುಗಳ ವಿಲೀನದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿಲೀನದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಶಾಸನವನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ 2019 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 26 ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದಾದ್ರಾ, ನಗರ ಹವೇಲಿ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯು ದ್ವೀಪ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾರತದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು, ವೆಲ್ಹಾ ಗೋವಾದ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ರಾಜಧಾನಿ ದಮನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾ ದೊಡ್ಡ ನಗರ.

ಉಲ್ಲೇಗಳು
ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (ನಿ.)

ವೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್  ಅಮೆರಿಕದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ . 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಸಿಟಿ ಟವರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ . 

26,000 ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇವೆರಡು ಕಂಪನಿ ಸೇರಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ..

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 

  ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
ಅಡಿಗೆಬೈಲು

ಅಡಿಗೆಬೈಲು      ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ  ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 44 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಪ್ಪದಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ  ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 279 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಅಡಿಗೆಬೈಲು ಗ್ರಾಮವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಡಿಗರೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
 ಕೊಪ್ಪ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 

 http://Chikmagalur.nic.in/%5B%5D
ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ

ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ (ಹುಟ್ಟು: ೧೯೮೦) ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕವಯತ್ರಿ, ವಿಮರ್ಶಕಿ, ಸಂಪಾದಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕಿ. ಕವನಸಂಕಲನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಕ್ಷತಾ, ತಾವೇ ಆರಂಭಿಸಿದ 'ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ'ದ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕಡಿದಾಳು ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ 'ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ 
ಅಕ್ಷತಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ತಾಯಿ ಶೈಲಾ. 
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ 
'ಅಕ್ಷತಾ ಕೆ.' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ" ಎಂಬ ಮೊದಲ ಕವನಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ರೈತ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕಡಿದಾಳ್ ಶಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ "ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು" ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಕಿ. ರಂ. ನಾಗರಾಜ ಅವರ ಬೇಂದ್ರೆ ಕುರಿತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಬರಹ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು "ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆ" ಪುಸ್ತಕ ಹೊರತಂದರು.

ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾನವ ತಲ್ಲಣಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಅಕ್ಷತಾ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಂವೇದನೆಯ ದನಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಕೃತಿಗಳು
ಕಾವ್ಯ
 ರೆಕ್ಕೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಆಕಾಶ ನೆಚ್ಚಿ
 ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ
 ಕಟ್ಟು-ಬಿಚ್ಚು

ಪ್ರಕಾಶಕಿಯಾಗಿ 
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬರಹಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅಕ್ಷತಾ ತಾವೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈವರೆಗೆ ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ಹೊಸಲೇಖಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ, ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.

ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು
 ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು (ಆತ್ಮಕತೆ)
 ನೀರ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ (ಕಾವ್ಯ)
 ನಾಳೀನ ಚಿಂತ್ಯಾಕ (ನಟಿ ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್ ಆತ್ಮಕತೆ)
 ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆ (ಭಾಷಣ ಬರಹ)
 ನಮ್ಮ ಶಾಮಣ್ಣ (ಸಂಪಾದನೆ)
 ಅನುದಿನದ ಅಂತರಗಂಗೆ (ಪ್ರತಿಭಾ ನಂದಕುಮಾರ್ ಅವರ ಆತ್ಮಕತೆ) 
 ಕಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ ನೀರು (ಲೇಖನಗಳು)
 ಚಾಮ್ ಸ್ಕಿ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆ (ಕೆ. ವಿ. ನಾರಾಯಣ)
 ಅಮರ ಸುಳ್ಯದ ರೈತ ಹೋರಾಟ (ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ)
 ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತಾವಾದ (ಎಚ್. ಎಸ್. ಶ್ರೀಮತಿ)
 ''ಗಾಂಧಿ ಬಂದ (ಎಚ್. ನಾಗವೇಣಿ)
ಮುಂತಾದವು

ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು 
೨೦೧೧ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಹುಮಾನ ('ಕಾಡುತೊರೆಯ ಜಾಡು' ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗೆ)
೨೦೧೫ - ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ('ನೀರ ಮೇಲಣ ಚಿತ್ರ' ಕೃತಿಗೆ)

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು 

ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು
೧೯೮೦ ಜನನ
ಲೇಖಕಿಯರು
ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು
ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ (ಸೈನಿಕ)

ಸುಬೇದಾರ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್, ಪಿವಿಸಿ (ಜನನ  ಮಾರ್ಚ್  ೩, ೧೯೭೬  ) ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪರಮ್ ವೀರ್ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದವರು.

ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು 
ಕುಮಾರ್ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೋಲ್ ಬಕೈನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ  ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ 
ಜುಲೈ ೪, ೧೯೯೯ರಂದು, ೧೩ ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರೈಫಲ್ಸ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಡೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಎತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶತ್ರುಪಡೆ ವಶ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾದ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ತಲುಪಲು  ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಏರಿ  ನಂತರ, ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್‌ನತ್ತ  ಮೆಷಿನ್ ಗನನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ  ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಲಾಯ್ತು.

ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಆಗ ಬಹುದಾದ  ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಕುಮಾರ್, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂಡೆಗಳ ಸಾಲಿನುದ್ದಕ್ಕೂ  ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತೆವಳುತ್ತಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಂದೂಕಿನ ಮೂಲಕ ಸತತವಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್ ಕಡೆ ಚಲಿಸಿದರು. ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯಿಂದ  ಅವರ  ಎದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೋಳಿಗೆ ಎರಡು ಗುಂಡುಗಳು ನುಸುಳಿ  ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಯಿತು.ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಬುಲೆಟ್ ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಂಕರ್ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೇ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಪರಸ್ಪರ ನೇರ ಹೊಡೆದಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು. ನಂತರ  ಶತ್ರುವಿನ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಎರಡನೇ ಶತ್ರು ಬಂಕರ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು. ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿಯಿಂದ  ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರು ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರ ಪ್ಲಟೂನ್‍ನ ಇತರ ಸೈನಿಕರೂ  ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ .  ಏರಿಯಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ  ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು.

ವಿವಾದ 
೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಹವಿಲ್ದಾರ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ನಾಯಕ್ ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ  ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲು  ಸೈನ್ಯ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೇ, ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹವಿಲ್ದಾರ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೈನ್ಯವು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸೈನ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಮ-ವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ವಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ  ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ  ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷವೇ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು 
ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ,ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಕೂಡ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. 

೨ ಜುಲೈ ೨೦೧೪ರಂದು, ಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಾಯ್ ಸುಬೇದಾರ್‌ಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಜೂನಿಯರ್ ಕಮಿಷನ್ಡ್ ಆಫೀಸರ್ (ಜೆಸಿಒ) ಆದರು. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಹವಾಲ್ದಾರರ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ನಾಯಕ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯ್ತು. ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಡ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಘಟಕದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಹ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಹಿರಿತನದ ಪ್ರಕಾರ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಯ್ತು.

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 
ಎಲ್ಒಸಿ ಕಾರ್ಗಿಲ್  ಎಂಬ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದೇ ಸಂಘರ್ಷದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್  ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ಸುನಿಲ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ .

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು  

CS1 maint: discouraged parameter
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ತಾರಾದೇವಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ

ಡಿ.ಕೆ.ತಾರದೇವಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ (ಜನನ 1953) ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಹಾಗೂ 8 ಮತ್ತು 10 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಗೌಡರ ಪುತ್ರಿ, ತಾರದೇವಿ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1953 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ 
1978 ರಲ್ಲಿ ತಾರದೇವಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಗರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಪುರಸಭೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.  ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ  ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ತಾರಾದೇವಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದರು. ನಂತರ,ತಾರಾದೇವಿ ಅವರು 1984 ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, 1984 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಐಎನ್‌ಸಿ) ಅವರನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿತು. 8 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ 1990 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ತಾರಾದೇವಿ 1991 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪಿ.ವಿ.ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಅವರ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ  ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದರು.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸೇರಿದಂತೆ ತಾರದೇವಿ ಐಎನ್‌ಸಿ ಆಡಳಿತದೊಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ತಾರದೇವಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐಎನ್‌ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

CS1 maint: discouraged parameter
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಕೆ.ಬಿ.ಶಾಣಪ್ಪ

ಕಮಲಾರ್ ಭೀಮ ಶಾನಪ್ಪ (೧೬ ಮೇ ೧೯೩೮ - ೯ ಮೇ ೨೦೨೧) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕಾರಣಿ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು.  ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.  ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು , ೧೯೯೮ ತನಕ ಜನತಾದಳದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು,ನಂತರ ಲೋಕ ಶಕ್ತಿ .  ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು

ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೧ ರಂದು ೮೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. COVID-19 ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರ 
೧೯೩೮ ಜನನ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳುಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರೋಯ್ಡ್

ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್ (ರೋಜರ್ ಅಕ್ರೋಯ್ಡ್ ನ ಕೊಲೆ)  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಅವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಜೂನ್ 1926 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಸನ್ಸ್  ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾಡ್, ಮೀಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು .  ಹರ್ಕ್ಯುಲ್ ಪೊಯೊರೊಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೂರನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು.

ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.   ಇದು ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ   ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ,    ಇದರ ನವೀನ ತಿರುವು ಅಂತ್ಯವು ಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಪರಾಧ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘವು ಇದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.  21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಯುಕೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯ ಕಿರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಇದನ್ನು ಅವಳ ಮೇರುಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 

 ಅಧಿಕೃತ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್
ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ
Pages with unreviewed translations
ಹರ್ಕ್ಯುಲ್ ಪೊಯ್ರೊಟ್

ಹರ್ಕ್ಯೂಲ್ ಪೈರೋಟ್  ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪತ್ತೇದಾರಿ  ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವಂತಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪತ್ತೇದಾರ.  ಪೈರೋಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಈ ಪಾತ್ರವು 33 ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 2 ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು 1920 ಮತ್ತು 1975 ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಟವಾದ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ 

ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು
ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್

ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಒರ್ವ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. 

ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಆಯ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 
ಮಿಂಚಿನ ಓಟ 

ದೇವರ ಆಟ 

ಬಾಡದ ಹೂವು 

ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ 

ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನ 

ಗಜಪತಿ ಗರ್ವಬಂಘ 

ಆಸೆಗೊಬ್ಬ ಮೀಸೆಗೊಬ್ಬ 

ಅಪೂರ್ವ  ಸಂಸಾರ

ಅಗ್ನಿ ಐಪಿಎಸ್ 

ಪ್ರೀತ್ಸೋದ್ ತಪ್ಪ  

ಅಯ್ಯ 

ಆಪ್ತರಕ್ಷಕ 

ರಾಜಕುಮಾರ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿನಿಮಾ
 ಭಾರತದ ಸಿನಿಮಾ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 

   
 ಚಿಲೋಕಾ.ಕಾಂನಲ್ಲಿ ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
 ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್.ಕಾಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ
 ಬುಕ್‌ಮಿಶೋ.ಕಾಂನಲ್ಲಿ ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
೧೯೪೯ ಜನನ
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಶಶಿಕುಮಾರ್ (ನಟ)

ಶಶಿಕುಮಾರ್. (ಜನನ ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೫) ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಹೀರೋ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆಲವೊಂದು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ

ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ 
ಚಿರಂಜೀವಿ ಸುಧಾಕರ್ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಖಳನಾಯಕನಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಪೂನಂ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಅಭಿನಯದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಳ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಿಬಿಐ ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಪಿ ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ರಾಣಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಮತ್ತು ಬಾರೆ ನನ್ನ ಮುದ್ದಿನ ರಾಣಿ- ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕನಟನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ ಆದವು. ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಸುಧಾರಾಣಿ, ತಾರಾ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀತಾರಾ ಅವರಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಪಘಾತ 
ತನ್ನ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ನಡೆದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮುಖ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನದ ಚಹರೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. 1990 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟರ್ಫ್‌ಕ್ಲಬ್ ಹತ್ತಿರದ ಶಿವಾನಂದ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಹತ್ತಿರ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರು ಅಪಘಾತಕೀಡಾಗಿ ಅವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳಾದವು. ಅಸಲಿಗೆ, ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಕಾರು ಚಲಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಕುಡಿದಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಾರು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ರಸ್ತೆ ವಿಭಾಜಕಕ್ಕೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಮುಖಕ್ಕೆ ಆದ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಶಶಿ ಅವರ ಮುಖದ ಚಹರೆಯೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವಕಾಶ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು.

ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಾಗಿ 
ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಯು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಜನತಾದಳ(ಯು) ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶಶಿಕುಮಾರ್, ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೬ರವರೆಗೆ ಜನತಾದಳ(ಜಾತ್ಯತೀತ) ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ೨೦೦೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೨೦೧೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಜನತಾದಳ(ಜಾತ್ಯತೀತ) ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಹಿಂದೋಳ

ಹಿಂದೋಳ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ). ಇದು ಔಡವ ರಾಗ. ಇದು ಒಂದು  ಜನ್ಯ ರಾಗ ಎಂದರೆ  ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರಾಗವಾಗಿದೆ,. ಹಿಂದೂಳ ರಾಗವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಹಿಂದೋಳ  ಅಲ್ಲ .ಇದರ ಸಮಾನ ರಾಗ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ ಕೌನ್ಸ್  (ಅಥವಾ Malkosh  ).

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಕೇಳಲು ಹಿತವಾದ ಒಂದು ರಾಗ. ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿತೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಹಿಂದೊಲಂ ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಸಮ್ಮಿತಿಯ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿ ಹೊಂದಿದೆ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗ   - ಔಡವ ಎಂದರೆ 'ಆಫ್ 5'). ಚೀನೀ ಸಂಗೀತದಂತಹ ಇತರ ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾದುದರಿಂದ, ಮೋಹನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೋಳ ರಾಗ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಇದರ ಆರೊಹಣ-ಆವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwOA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):</i>

 ಆರೋಹಣ: ಸ ಗ೨ ಮ೧ ದ೧ ನಿ೨ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ :ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಮ೧ ಗ೨ 

ಈ ರಾಗ ಬಳಸುವ ಸ್ವರಗಳು  ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ದೈವತ ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕಿ ನಿಷಾದ. ಹಿಂದೂಳ ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ .

ಹಿಂದೋಳ ರಾಗದ ಜನಕ ರಾಗದ ಬಗ್ಗೆ  ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇದ್ದರೂ ಇದು  20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ, ನಟಭೈರವಿ,ಯ ಜನ್ಯ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವರು 8 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ, ಹನುಮತೋಡಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.   ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ಅನ್ನು ಬಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಎರಡರಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಸಂಗೀತ ಪಿತಾಮಹ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಸಾಮಜವರ ಗಮನ ಹಿಂದೊಳ ರಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಚಾರ್ಯ ಅವರ ಮಾಮವತು ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತಿ'' ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ. ಹಿಂದೋಳ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಪುರಂದರದಾಸ ಅವರಿಂದ ಬಾರಯ್ಯ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಮ ಮಂತ್ರವ ಜಪಿಸೊ 
 ಮನಸುಲೋನಿ ಮರ್ಮಮುಲು, ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಧಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಜವರ ಗಮನ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಕೃತಿಗಳು
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಶಮ್ ಸ್ಮಾರಾಮಿ, ನೀರಜಾಕ್ಷಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ವಿದ್ಯಾವತಿ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ ಪದ್ಮನಾಭ ಪಾಹಿ ಪಾಪನಸಮ್ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ ಮಾ ರಾಮನನ್, ಸಾಮ ಗಾನ ಲೋಲಲೇನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿ ಕೆಟ್ಟಾವರ್
 ಒಥುಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿ ಅವರಿಂದ ಸದಾನಂದಮಯಿ ಚಿನ್ಮಯಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ ಅವರಿಂದ ಮಾಮಾವತು ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತಿ ಚಿಂತಯಾಮಿ ಜಗದಾಂಬ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್
 ದೇವ ದೇವಂ ಭಜೇ, ಕೊಂಡಲಾಲೊ ನೆಲಕೊನ್ನ ಮತ್ತು ಗರುಡ ಗಮನ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ ರ ತೆಲುಗು ಕೃತಿಗಳು
 ಅರುಣಾಚಲ ಕವಿ ಅವರಿಂದ ರಾಮನಕ್ಕು ಮನ್ನನ್ ಮುಡಿ ಮಾಲ್ ಮಾರುಗನ್ (ವರ್ಣಂ) ತಂಜಾವೂರು ಶಂಕರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ
 ತಿಲ್ಲಾನ (ಧಿಮ್ ನ ನ ಥ ಧಿರಾನ)  ಡಾ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಕೃತಿ

ಹಲವಾರು ಭಜನೆಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರ, ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ದಲ್ಲೂ ಹಿಂದೊಳ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

 ಚಲನಚಿತ್ರೇತರ ಹಾಡುಗಳು 

 ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು 

 ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹಭೇದಂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂದೋಳ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ನಾಲ್ಕು ರಾಗಗಳನ್ನು ಮೋಹನ, ಶುದ್ಧ ಸಾವೇರಿ, ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಾವತಿ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. 

 ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಸಾರಮತಿ ಅಸಮಸೂತ್ರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಟಭೈರವಿಯ ಆರೋಹಣ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವರೋಹಣ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಹಿಂದೋಳದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ . ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ'' ರಚನೆಯು ಸ ರಿ2 ಗ2 ಮ1 ಪ ದ1 ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ದ1 ಮ1 ಗ2 ಸ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗ  ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ಅವರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 1998ರ ಕನ್ನಡ  ಚಲನಚಿತ್ರ.  ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು ವರಕವಿ ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕವಿತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ , ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್ , ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ , ಶಿಲ್ಪಾ  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.   ಈ ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ . ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ  ವಿ. ಮನೋಹರ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರೆ.

ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಕಲ್ಲಣ್ಣನ ಪಾತ್ರವು  ಬಿಹಾರದ ದಶರಥ ಮಾಂಜಿಯವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.      ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದಶರಥ ಮಾಂಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಡಿದ ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ  22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿದು , ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ  ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಲ್ಲಣ್ಣನು ಬೆಟ್ಟ ಕಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಭಾರಿ ಸಾಲಗಳಿಂದ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವ ರೈತರ ದುಃಸ್ಥಿತಿ ,  ಬೆಳೆ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆದ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಈ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತು.  ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್  ಹಾಗು ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್  ಅವರ ನೈಜ ನಟನೆಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಛುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಪಾತ್ರವರ್ಗ 

 ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಕರ್ಣನಾಗಿ
 ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಆಗಿ ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್
 ಸಪ್ನಾ ಸಾಗರ್ ಆಗಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ
 ನಿಲಾಂಬಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾ
 ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನಾಗಿ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ
 ಕಲ್ಲಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್
 ಪಾಟೀಲ್ ಆಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು
 ಗಿರಿಜಾ ಲೋಕೇಶ್ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಾಗಿ
 ಗುರುಬಸ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಅಶ್ವತ್
 ಗ್ರಾಮಸ್ಥನಾಗಿ ಕರಿಬಸವಯ್ಯ
 ಎಂ.ಎಸ್.ವಾಸುದೇವ ರಾವ್ ಸಿ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ
 ಜಿ.ಕೆ ಗೋವಿಂದ ರಾವ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ
 ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ

ಸಂಗೀತ 
ವಿ.ಮನೋಹರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 

 1998-99 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

 ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ವಿಶೇಷ ಚಲನಚಿತ್ರ
 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆಗಾರ - ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು
 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರ - ಎಸ್.ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ

ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ, ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ (ಉಬ್ಬಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಕಣಕ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆ ಬರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು. ಇದು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿಸಿ ಮೃದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಪೂರಕವೆಂದರೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ನಾದುವುದು). ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಅನಿಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಣಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದಾಗ, ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೀರು ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಪಿಷ್ಟವು ಜೆಲಟಿನೀಕರಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಅನಿಲ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಜೈವಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಯೀಸ್ಟ್, ಬಿಯರ್, ಶುಂಠಿ ಬಿಯರು, ಕೆಫ಼ರ್, ಹುಳಿಹಿಟ್ಟು

ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಾಖದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‍ನ ಲವಣದ (HCO 3 - ) ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಅವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲವಣವನ್ನು ಹಿಂದೆಬಿಡುತ್ತವೆ. ತ್ವರಿತ ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಕುಕೀಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಜೈವಿಕ ಹುದುಗುವಿಕೆಯು ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಥವಾ ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರ ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಬಿಸಿಮಾಡಿದಾಗ ಅವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಉಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹುಳಿಯಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯ ಹುಳಿಯಿಸುವುದರ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ನೀರನ್ನು ಉಗಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೇಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಉಗಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು.

ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹುಳಿಯಿಸುವಿಕೆ 
ಕ್ರೀಮಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಸಕ್ಕರೆ ಹರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಘನ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆ ) ಮಿಕ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಹರಳುಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿಯ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣದೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುಕೀಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆನೆ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬಿಳಿಭಾಗದಂತಹ ಕೆಲವು ದ್ರವಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಲಕುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಬುರುಗನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿಧಾನ ಇದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ 

 Matz, S (1972). "Bakery Technology and Engineering", AVI Publishing Co.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ವಿಕಿಬುಕ್ಸ್ ಕುಕ್ಬುಕ್ ಲೆವೆನಿಂಗ್ ಏಜೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕವಿಧಾನ / ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್

ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ (21 ಮಾರ್ಚ್ 1939 – 16 ಮಾರ್ಚ್ 2016)  ಶಹನಾಯಿ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ 21 ಮಾರ್ಚ್ 1939 ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಜ್ಜ ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಹನಾಯಿ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅಲಿ ಜಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ನಜೀರ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬೆನಾರಸ್‌ನ ಇಮ್ದಾದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಕೂಡ ಹೆಸರಾಂತ ಶೆಹನಾಯಿ ಪ್ರವೀಣರು.

ವೃತ್ತಿ 
1974 ರಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸಂಗೀತ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೆಹ್ನೈ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1973 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ  ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ  ಅಂಕಿತರಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ..

ಗೋಷ್ಠಿಗಳು 
ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಟಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ರಷ್ಯಾ, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಟಿ  ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ  .

ಮರಣ 
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ 77 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
 ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

೧೯೩೯ ಜನನ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು
ಸಂಗೀತ ಗಾರರು
ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಧವಳಾಂಬರಿ

ಧವಳಾಂಬರಿ ( dhavaḻāmbari ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 49 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ರವರು  ಧವಳಾಂಗಮ್  ಅಥವಾ ಧವಳಾಂಗಿ  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು 9 ನೇ ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ 1 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಪಾ . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನಾ .  ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
 ಅವರೋಹಣ :ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 

(ಈ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿ ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವಥ, ಶುದ್ಧ ನಿಶಾಧ )

ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 13 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ಗಾಯಕಪ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ ಆಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಧವಳಾಂಬರಿಯು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಪಡೆದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ಧವಳಾಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಧವಳಾಂಬರಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಕರ್ವಾಯ ಕಂದ
  ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ರವರ ಶ್ರಿವಾಣಿ ಪುಸ್ತಕ ಪಾಣಿ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ  ಶ್ರೀಂಗಾರಾದಿ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಅಕ್ಕಲಕರೆ

ಅಕ್ಕಲಕರೆ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್, ಮೌಂಟ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಡೈಸಿ ಡೆಯ್ಸಿ ಕುಟುಂಬವಾದ ಆಸ್ಟೆರೇಸಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಇದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯುರೋಪ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ದೇಶೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಿಕೆಯಂಥ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಸ್ಯವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ 
ಆಯುರ್ವೇದ (ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ (ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ) ಈ ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಲ್‍ಕಾರಾ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಲ್‍ಕಾಢಾ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಕರಕಾರಂ (ತಮಿಳು : அக்கரகாரம்) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಣಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ (ತಮಿಳು : குழி எண்ணெய்) ಎಂಬ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಅನಾಸೈಕ್ಲಸ್ ಪೈರೆಥ್ರಮ್‍ನ ಸಾರಗಳು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವರ್ಧಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ನಾಮನಾರಾಯಣಿ

ನಾಮನಾರಾಯಣಿ ( nāmanārāyaṇi ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 50 ನೇ  ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಮಾದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು 9 ನೇ ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ 2 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಶ್ರೀ . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನಿ .  ಇದರ  (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwJA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):</i>

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ್ ಮ್೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ಧೈವಥ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಶಾಧ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ)

ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ಇದು  14 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ .ವಕುಲಾಭರಣಂಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಂ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ನಾಮನಾರಾಯಣಿಯು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮನಾರಾಯಣಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ನಾಮನಾರಾಯಣಿ  ರಾಗಕ್ಕೆ  ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

 ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಂದ ಎನ್ ಮನಾಮೆ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ ನರ್ಮದ ಕಾವೇರಿ
 ಮಹಾದೇವ ಫಾಹಿಮಾ -ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
  ಎನ್.ಸಿ.ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯುಲು ಅವರಿಂದ ನಮನಾರಾಯಣ ಅನನ್ಯಾರ್ಹ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹಭೇದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಾಮನಾರಾಯಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವೂದೇ ಬೇರೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

 Western: C B♭ A♭ G F♯ E D♭ C

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ

ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ (ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ - ಉಮಾನ್ ಮರ್ಮಾನ್ / atic :) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗಂ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 51 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಂತುವರಾಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಆದರೂ ಪರಿಶುದ್ಧರು ಇದನ್ನು ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ "ಆಸೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ".

ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ  ಈ ರಾಗವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿರಾಮಕ್ರಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮವರ್ಧಿನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವು ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್ / ಪುರಿಯಾ ಧನಶ್ರೀ .

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು 9 ನೇ ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ 3 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಗೋ . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಾ ನು .  ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ  ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwLQ">ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):</i>

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ 

(ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತ,ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ)

ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ  ಎಂದರೆ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣಗಳಲ್ಲಿ  ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು (ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರಾಗ. ಈ ರಾಗವು 15 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಮಾಯಮಾಳವಗೌಡ ಕ್ಕಿಂತ , ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ  ಕಲಿಸುವ ರಾಗಕ್ಕಿಂತ  ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಮ ದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ..

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ಇದು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ - ಪುರಂದರದಾಸ
 ರಘುವರ ನನ್ನು, ಶಂಬೋ ಮಹಾದೇವ, ಸಾರಮೇಗನಿ, ಅಪರಾಮ ಭಕ್ತಿ, ಶೋಬಾನೆ, ಸುಂದರ ದರದೇಹಮ್, ನಿನ್ನೇ ನೇರ ನಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶಿವ ಶಿವ ಶಿವ ಎನರಾದ - ತ್ಯಾಗರಾಜ
 ಎಣ್ಣಾ ಗನು ರಾಮ - ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸ್
 ರಾಮನಾಥಮ್ ಭಜೇಹಮ್, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಮ್ ವಿಶ್ವೇಸೀಮ್, ಸೇನಾಪತೇ ಪಾಲಯಾಮಾಮ್ - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ,
 ನಿನ್ನರುಲ್ ಇಯಂಬಲಗುಮೋ - ಪಾಪನಾಶಮ್ ಶಿವನ್
 ಸರಸಾಕ್ಷ ಪರಿಪಾಲಯ ಮಾಮಯಿ, ಪರಿಪಾಲಯ ಸರಸೀರುಹಾ ಮತ್ತು ಸರೋರುಹಾಸನ (ನವರಾತ್ರಿ ಆರನೇ ದಿನದ ಕೃತಿ) - ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಲ್
 ಮಾಗಲಹರಥಿದೆ  ನೇಕು, ಮಹಿತಾತ್ಮ ಸೇವಿತೆ - ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್
 ಎಂಗಮ್ ನಿರೈಂದ ಪರಂಪೋರುಲೆ (ವರ್ಣಂ) - ಮಧುರೈ ಶ್ರೀ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣನ್ 
 ಶರಣಂ ತವಾ - ಮಂಗಳಂಪಲ್ಲಿ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
 ಶಂಕರಿ ನಿನ್ನೆ - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್

ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹಭೇದಂ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ ರಾಗಕ್ಕೆ  ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ  ಒಂದನೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಕನಕಾಂಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

 Western: C B A♭ G F♯ E D♭ C

 

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ರಾಮಪ್ರಿಯ

ರಾಮಪ್ರಿಯ  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೫೨ನೇ  ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮನೋಹರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 

ಇದು 9 ನೇ ಚಕ್ರ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿನ ೪ ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಭೂ . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ ರಾ ಗು ಮಿ ಪಾ ಧಿ ನಿ .  ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ 

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವಥ, ಕೈಶಿಕಿ ನಿಶಾಧ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ)

ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ.ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಿವೆ. ಇದು  ೧೬ ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ .ಚಕ್ರವಾಕಂ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಂ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು 
ರಾಮಪ್ರಿಯ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಮಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ರಾಮಪ್ರಿಯ  ರಾಗದ  ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಸ್ವಾಮೋದಮ್ ಪರಿಪಾಲಯಾ  - ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಕೃತಿ
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಮರಾಹ್ಯಮ್ ಸದಾ ರಹಮ್ ಮತ್ತು ಮಾತಂಗಿ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ
 ಮಹಾದೇವಮಾನಿಶಮ್ಫಾ -ಡಾ ಎಂ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ
  ಕೊರಿನಾ ವಾರ ಮೊಸಗು-ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹಭೇದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಾಮಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಯಾವೂದೇ ಬೇರೆ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 

 Western: C B♭ A♭ G F♯ E D♭ C

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಗಮನಶ್ರಮ

ಗಮನಶ್ರಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೩ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಗಮಕಕ್ರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 'ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು, ಹಂಸನಂದಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುರಚಿಸಿದ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮೇಮುದಮ್ ಮತ್ತು "ಏಕಾಮ್ರನಾಥ ಭಜೇಹಮ್" ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು.ಶ್ರೀ ಚಕ್ರಪುರ ವಾಸಿನಿ- ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರ್ಇದು ನೀಕು ನ್ಯಾಯಮಾ- ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಉಭಯ ಕಾವೇರಿ - ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣಥಾಮೇ ಸುಖಮು - ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯರ್ಎನ್ನಿ ಮಾರುಲು ನೆ ವಿನ್ನ''- ಎಮ್.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಗಮನಶ್ರಮ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಝಂಕಾರವರ್ಧಿನಿ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಂಗಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

 

ಸಂಗೀತ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ

ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೪ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಂಶವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಷಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧು ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 'ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಷಟ್‍ಶ್ರುತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.ವಂಶವತಿ ಶಿವ ಯುವತಿಮತ್ಥು ಭಕ್ತವತ್ಸಲಮ್- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ಪರಮಾನಂದ-ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯರ್ವಿಜಯತಮ್ ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ'' - ಮೈಸೂರು ಜಯಚಾಮರಾಜ ವೊಡೆಯರ್

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಶಾಮಲಾಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾನಮೂರ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ

ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಮಲಾಂಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಶಾಮಲಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಒಂದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.ವೀರ ರಾಘವ- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯ್ಯರ್ವಿನತಿ ಚಕೋನವಯ್ಯ -ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣನಮೋ ನಮಸ್ತೆ ಗೀರ್ವಾಣಿ - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ಮಾತಂಗಿ'' - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ಮತ್ತು ಗಾನಮೂರ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ

ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೬ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚಾಮರಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಷಣ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಶ್ರಿ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೦ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ನಟಭೈರವಿ
ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.ವದ್ದನೆ ವಾರು- ತ್ಯಾಗರಾಜಮರಿವೆರೆ ದಿಕ್ಕೇವರಯ್ಯಾ- ಪಟ್ನಂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯಕನೆ, ಸರವಣಭವ ಎನ್ನುಮ್, ಅಂದಾವನೆ ಉನ್ನೈ- ಪಾಪನಾಶಮ್ ಸಿವನ್ಅಭಿಮಾನಮುತೊ ನನ್ನುಬ್ರೊವರಾಧ- ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯವಲ್ಲಿ ನಾಯಕನೆ - ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರುವಿಲಾಯದ ಇದು ನೇರಮ- ಟಿ.ಎನ್.ಬಾಲಸದಾ ತವ ಪಾದ ಸನ್ನಿಧಿಮ್-  ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವ, ಪದ ವರ್ಣ- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕಮ್'',- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮೂರು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಶೂಲಿನಿ. ಧೇನುಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಬರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ

ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೭ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸುಮದ್ಯುತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಮೂರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಗೊ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೧ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಕೀರ್ವಾಣಿ
ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರ್ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ ರಾಗ ವಿಜಯಸರಸ್ವತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.ನೀದು ಚರಣಮುಲೆ-ತ್ಯಾಗರಾಜ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠ ವಾಸಿನಿ - ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಪಾಮರಜನಪಾಲಿನಿ- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಆಶೈಂಧದಮ್ ಮಾಯಿಲ್ ಒಂಡ್ರು - ಒಟ್ಟುಕ್ಕಾಡು ವೆಂಕಟ ಕವಿನಿನ್ನೇ ನಮ್ಮಿತಿ ನಯ್ಯ - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯಇನ್ನುಂ ಒರುತಾರಮ್- ಮುತ್ತು ತಾಂಡವರ್ಅಯ್ಯಪ್ಪ- ಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್ಉಣ್ಣಯಲ್ಲಾಲ್ ವೀರೇ ಗತಿ- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ರಾಮ ರಾಮ ಗುಣ ಸೀಮ - ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ಮರಕತ ಸಿಂಹಾಸನ''- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ
"ಇಹ ಪರಮ್ ಯೆನ್ನುಂ"- ಮಹಾ ವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಿಂಹೇಂದ್ರಮಧ್ಯಮ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಮಾಯಮಾಳವಗೌಳ ಮತ್ತು ರಸಿಕಪ್ರಯ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಹೇಮಾವತಿ (ರಾಗ)

ಹೇಮಾವತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೮ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾರವಮ್ಅಥವಾ ದೇಸಿ ಸಿಂಹಾರವಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಾಗಸ್ವರ ವಾದನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲವಾದ ರಾಗ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಭೂ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧಿ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೨ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೨ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಖರಹರಪ್ರಿಯ
ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳುಶ್ರೀ ಕಾಂತಿಮತಿಮ್,ಹರಿಯುವತೀಮ್ ಹೈಮವತಿಮ್ ಮತ್ತು ಮಧುರಾಂಬಿಕಾಯಮ್- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತಇಕಾ ತಳನೇನುರ ಇನಾ- ಎಸ್.ರಾಮನಾಥನ್ಎನ್ನೈ ಕಾತರುಲ್‍ವತು,ಪರಿಪಾಲನೈ- ಪಾಪನಾಶಂ ಶಿವನ್ಮಂತ್ರಿಣಿ ಮಾತಂಗ - ಹರಿಕೇಶನಲ್ಲೂರ್ ಮುತ್ತಯ್ಯ ಭಾಗವತರ್ನೀಸರಿಸಾತಿ- ತ್ಯಾಗರಾಜನೀ ಪಾದ ಸರಸ ರಾತುಲಕು''- ನಲ್ಲಚಕ್ರವರ್ತುಲ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯಲು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹೇಮಾವತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮೂರು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಕೀರ್ವಾಣಿ,ಕೋಸಲ ಮತ್ತು ವಕುಲಾಭರಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಧರ್ಮವತಿ

ಧರ್ಮವತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೯ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಧಾಮಾವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಗವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧಿ ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೩ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಗೌರಿಮನೋಹರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ, ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ, ರಂಜನಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳುಪರಂದಾಮವತಿ ಜಯತಿ- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಓಡೋಡಿ ವಂದೆನ್ ಕಣ್ಣ- ಅಂಬುಜಮ್ ಕೃಷ್ಣಭಜನ ಸೇಯದ ರಾದ - ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯವಾಶಮ ನೀ''- ಎಂ.ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ೨ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಚಕ್ರವಾಕ ಮತ್ತು ಕೋಸಲ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೀತಿಮತಿ

ನೀತಿಮತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ 60ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಧಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ..

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಶಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧು ನು     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಷಟ್‍ಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೪ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ವರುಣಪ್ರಿಯಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಸನಾದ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ನೀತಿಮತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳುಅರವಿಂದ ಲೋಚನೆ- ಅಂಬುಜಮ್ ಕೃಷ್ಣವಾಚಾಮಗೋಚರ- ತ್ಯಾಗರಾಜಮೋಹನಕಾರ ಮುತ್ತು- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ಸ್ಮರಣಮ್- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣಶ್ರೀ ತುಳಸಿ ನೀತಿಮತಿ''- ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನೀತಿಮತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಗಾಂಗೇಯಭೂಷಿಣಿ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಂತಾಮಣಿ

ಕಾಂತಾಮಣಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೧ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕುಂತಳಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. .

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೫ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಮಾರರಂಜನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳುಶ್ರೀ ಸುಗಂಧಿ ಕುಂತಳಾಂಬಿಕೆ- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುನಾದಸುಖಮ್- ಕೊಟೀಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಪಾಹಿ- ಎಮ್.ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣಪಾಲಿಂತುವೊ''- ತ್ಯಾಗರಾಜ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮಾನವತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ರಿಷಭಪ್ರಿಯ

ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೨ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರತಿಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. .

ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಶ್ರೀ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನಿ     ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಆರೋಹಣ  ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ  ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾಧ.ಇದು ೨೫ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಚಾರುಕೇಶಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳುಗಾನ ನಯ ದೇಶಿಕ- ಕೋಟೀಶ್ವರ ಐಯ್ಯರ್ಮಾರ ರತಿಪ್ರಿಯಮ್- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುನಂದೀಶಮ್ ವಂದೇ- ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣಇಂತಾ ಶೋಧನಮುಲಕು- ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣಮಾಹಿಮಾ ದಕ್ಕಿಂಚು- ತ್ಯಾಗರಾಜಪನ್ನೀರು ಕೈಯನೆ''- ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ  ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು