Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಆರ್ಥರ್ ಹಾರ್ಡೆನ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥರ್ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೮೬೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ರಂದು ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಕಿಣ್ವನದ (sugar fermentation) ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಝೈಮೇಸ್ (zymase) ಎಂಬ ಕಿಣ್ವದ (enzyme) ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅನೇಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುವ ಝೈಮೇಸ್‌ನನ್ನು ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್ರವರು (೧೮೬೦-೧೯೧೭) ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಹಾರ್ಡೆನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು ಝೈಮೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವಗಳ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಉಷ್ಣ-ಸಂವೇದಕ (heat-sensitive) ವಸ್ತುವಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಉಷ್ಣ-ಸ್ಥಿರ (heat-stable) ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ (Harden called it ‘co-ferment’and now known as co-enzyme) ಎಂಬುದಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಥಾಮಸ್ ಗ್ರಹಾಮ್‌ರವರು (೧೮೦೫-೧೮೬೯) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅಪೋಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ಆ ಎರಡೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅದರಿಂದ ಉಷ್ಣ-ಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುವಾದ ಕೊ-ಎನ್ಝೈಮ್ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಕಲಿಲ ವಸ್ತುವಲ್ಲ (non-colloidal) ಎಂಬುದು ದೃಢವಾಯಿತು.
ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಿಣ್ವ (enzyme), ಸಹ-ಎನ್ಝೈಮ್ (co-enzyme), ಅಧಃಸ್ತರ (substrate) ಎಂಬ ಮೂರು ಘಟಕಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನಗತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರಿಗೆ ೧೯೨೯ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು [ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾನ್ಸ್ ವಾನ್ ಯೂಲರ್-ಚೆಪ್ಲಿನ್‌ರವರ (೧೮೭೩-೧೯೬೪) ಜೊತೆ] ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಾರ್ಡೆನ್‌ರವರು ೧೯೪೦ರ ಜೂನ್ ೧೭ರಂದು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಆರ್ಥರ್ ಹೋಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್

ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಆರ್ಥರ್ ಹೋಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ೧೮೯೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ರಂದು ಓಹಿಯೋನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಅಲೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣಗಳ ಫೋಟಾನ್‌ಗಳಂತೆ ಕಣಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಂಘಟ್ಟನೆಯಿಂದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ತರಂಗದೂರಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ‘ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮ’ ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ.ಟಿ.ಆರ್. ವಿಲ್ಸನ್‌ರವರ (೧೮೬೯-೧೯೫೯) ಮೇಘ ಕೋಷ್ಠದ (cloud chamber) ಸಹಾಯದಿಂದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘಟ್ಟನೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮ ದೃಢೀಕೃತವಾಯಿತು. ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರಿಗೆ ೧೯೨೭ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ.ಟಿ.ಆರ್. ವಿಲ್ಷನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ (cosmic rays) (ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಕೆಲವು ಘಟಕಗಳು ಆವೇಶಯುಕ್ತ ಕಣಗಳನ್ನು (charged particles) ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವಿದಳನಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ (fission) ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಮ್‌ನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕಾಂಪ್ಟನ್‌ರವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಎನ್ರಿಕೋ ಫರ್ಮಿಯವರ (೧೯೦೧-೧೯೫೪) ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬೈಜಿಕ ಸರಪಳಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (nuclear chain reaction) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅವರ ಆ ಯಶಸ್ಸು ಕೊನೆಗೆ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ಕಾಂಪ್ಟನ್ ರವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬಕ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೨ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆರ್ಮಾಂಡ್ ಹಿಪ್ಪೊಲೈಟ್ ಲೂಯಿ ಫಿಝೊ

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಮಾಂಡ್ ಹಿಪ್ಪೊಲೈಟ್ ಲೂಯಿ ಫಿಝೋರವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೮೧೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಲಿಯಾನ್ ಫೋಕಲ್ಟ್ (೧೮೧೯-೧೮೬೮) ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿವರವಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಶಾಖದ ಕಿರಣಗಳು ವ್ಯತೀಕರಣಕ್ಕೆ (interference) ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೮೪೭ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಶಾಖದ ಕಿರಣಗಳು ಅಲೆಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ರುಜುವಾತಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಚಲಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಆಕರದ (ಉದಾ: ತಾರೆಗಳು) ಗೋಚರ ಆವೃತ್ತಿ (observed frequency) ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಆ ಬೆಳಕಿನ ಆಕರದ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಫಿಝೋರವರು ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ (೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ) ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಫಿಝೋರವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಹ ಫಿಝೋರವರು ೧೮೫೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಫಿಝೋರವರು ವೆಂಟೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮೯೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಲಿವರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಲಾಡ್ಜ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲಿವರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ೧೮೫೧ರ ಜೂನ್ ೧೨ರಂದು ಸ್ಟೆಫರ್ಡ್‌ಷೈರಿನ ಪೆಂಕ್‌ಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೇನಿಯಲ್‌ರವರು (೧೭೯೦-೧೮೪೫) ೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ‘ಡೇನಿಯಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ’ದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ಚಾಲಕ ಬಲದ (electromotive force) ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಂತರ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದಿಂದ (transmitter) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ‘ಕೊಹೆರರ್’ (coherer) ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆದರೆ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು (೧೮೫೮-೧೯೩೭) ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ‘ಕೊಹೆರರ್’ನಂತಹ ಸಾಧನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಂii ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗದಿದ್ದದು ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾನ್ಲಿಯವರು (೧೮೪೪-೧೯೪೦) ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ‘ಕೊಹೆರರ್’ ಉಪಕರಣ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು!
ಈಥರ್ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ಈಥರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ರುಜುವಾತು ಮಾಡಿದರು. ಲಾಡ್ಜ್‌ರವರು ೧೯೪೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೨ರಂದು ಸಾಲಿಸ್‌ಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ವೆರ್ನೆರ್

ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್ಲೆಂಡಿನ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1866ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಅಲ್ಸೇಸ್ನ ಮುಲ್ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1890ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರು ಆರ್ಥರ್ ಹಂಟ್ಸ್ಝ್ರವರ (1857-1935) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಆಕ್ಸೈಮ್ಸ್ಕಿಗಳ (oximes) ರಚನೆ ಮತ್ತು ನರಾಸಾಯನಿಕ (stereochemical) ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆಕ್ಸೈಮ್ಸ್ಗಳೆಂದರೆ NOH ಗುಂಪಿನ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿವೆ (organic compounds). ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಕಾರ್ಬನ್-ಕಾರ್ಬನ್ ದ್ವಿ-ಬಂಧಗಳಂತೆಯೇ (double bond) ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಸಮಾಂಗತೆಯನ್ನು (geometrical isomerism) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಸಹಯೋಜಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿನ (coordination compounds) ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. [ಸಹಯೋಜಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪರಮಾಣುವೊಂದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಇತರ ಪರಮಾಣುಗಳು ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವಂಥ ಅಥವಾ ಸಹಯೋಜಕವಾಗಿರುವಂಥ (ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಲಿಗ್ಯಾಂಡ್ಕಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.] ಎಲೀನ್ ಡೈಯಾಮಿನ್ (Ethylene diamine) ಸಹಯೋಜಕ ಬಂಧಗಳ (coordinate bonds) ಜೋಡಿಯ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರ ಸಹಯೋಜಕ ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ 1913ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ವೆರ್ನೆರ್ರವರು 1919ರ ನವೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಝೂರಿಚ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಅಲ್ ಅಸ್ಮಾಉಲ್ ಹುಸ್ನಾ

"ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನದ್ದಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ" [ಕುರಾನ್: 7: 180]. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅಲ್ಲಾಹು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಸಾಮಗಳಿವೆ" [ಕುರಾನ್: 20: 8]. "ಹೇಳು, ಅಲ್ಲಾಹನು ಕರೆಯಿರಿ ಅಥವಾ ಅರಹ್ಮಾನ್ ನನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ. ನೀವು ಯಾರನ್ನು ಕರೆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳಿವೆ" [ಕುರಾನ್: 17: 110].
ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನು. ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಅರಹ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅರಹೀಮ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಾಹನು. ಅವನಲ್ಲದೆ ಆರಾಧಿಸಲರ್ಹರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಅಲ್ ಮಲಿಕ್, ಅಲ್ ಕುದ್ದೂಸ್, ಅಸ್ಸಲಾಮ್, ಅಲ್ ಮುಹ್ಮಿನ್, ಅಲ್ ಮುಹೈಮಿನ್, ಅಲ್ ಅಝೀಝ್, ಅಲ್ ಜಬ್ಬಾರ್, ಅಲ್ ಮತಕಬ್ಬಿರ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ನೀವು ಸಹಭಾಗಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪರಮ ಪಾವನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅಲ್ ಖಾಲಿಕ್, ಅಲ್ ಬಾರಿಹ್, ಅಲ್ ಮುಸವ್ವಿರ್. ಅವನಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ನಾಮಗಳಿವೆ. ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭುಮಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಅವನ ಪರಿಪಾವನತೆಯನ್ನುಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅಲ್ ಅಝೀಝ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ ಹಕೀಮ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ".
[ಕುರಾನ್: 59: 22-24]

ಅಲ್ಲಾಹ
ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿ

ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೇರಿಕದ ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು 1893ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 1928ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ರವರ (1861-1947) ಕೈಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರು ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಗಳಿಂದ (ಅಂದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿರುವ ಎರಡೂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಲಾವಿಯಂತಿರುವ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಂಗಳಿಂದ) ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದಕ್ಕೆ ಕಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ (hexuronic acid) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾರಸ್ಯವೆಂದರೆ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಸಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುದ ಕೋಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಲೆಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ಅದೇ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. 1930ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆಯಾದ ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪಪ್ರಿಕಾದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಹರಳುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಹೆಕ್ಸ್ಯುರೇನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕಆಂಟಿಸ್ಕೋರ್ಬ್ಯೂಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ಕಅಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲಕಿ (ascorbic acid) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದೆ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ವಾಲ್ಟರ್ ಹಾವರ್ತ್ (1883-1950) ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕರೆರ್ (1889-1971) ಅವರುಗಳು ಅಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಸಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು (vitamin C) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಹಾವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕರೆರ್ರವರುಗಳಿಗೆ 1937ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ, ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರಿಗೆ ಅದೇ ವರುಷದ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು.
1940ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಮೈಯೋಸಿನ್ನಿಂದ (myosin) ಎರಡು ವಿಧದ ಸ್ನಾಯು-ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು (muscle protein) ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೂ ಆ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಟಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. 1940ರಲ್ಲಿಯೇ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ಜಂಬೀರ ಫಲಗಳ (citrus fruits) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಪಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು (vitamin P) ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಕಿರಣ ರಪಿಯಿಂದ (radiation therapy) ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಲೋಮನಾಳಗಳು (capillaries) ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪಿ-ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
1960ರಲ್ಲಿ ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು ನಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಸೊಂಕು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆ (ಶ್ವೇತರಕ್ತಕಣಗಳ) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ (immunological system) ನೆರವಾಗುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ತೈಮಸ್ನ ಗ್ರಂಯ (Thymus gland) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುವೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತೈಮಸ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಝೆಂಟ್-ಗಿಯೋಗ್ರ್ಯಿಯವರು 1986ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇರ್ವಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್

ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇರ್ವಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ೧೮೮೧ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಬ್ರೂಕ್‌ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಬಿಸಿಯಾದ) ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಅನಿಲಗಳ ಉಷ್ಣ ವಹನ (conduction) ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ (convection) ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ನಿರ್ವಾತ ವಿದ್ಯುತ್ ಬುರುಡೆಯ ಒಳಗಿನ ಗಾಜಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪುಮಸಿಯಂತಹ ಕಲೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಬಾಷ್ಪೀಕರಣವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ಗಾಜಿನ ಬುರುಡೆಯೊಳಗೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಮಸಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪಿತಾದರೂ, ಉಷ್ಣದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುಗಳನ್ನು ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ (coiled coil) ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಆಕಾರದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭವಾಂತರಗಳ ೩/೨ರ ಘಾತಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ‘ಚೈಲ್ಡ್-ಲಾಂಗ್ ಮುಯಿರ್ ಅವಕಾಶ-ಆವೇಶ ಪರಿಣಾಮ’ (Child-Langmuir space-charge effect) ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. (ಅಂದರೆ I=GV3/2 ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. I ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ, V ಅಂದರೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು G ಎಂದರೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ಭೌತಿಕರೂಪದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ನಿಯತಾಂಕ.)
೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ‘ಅಟಾಮಿಕ್ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ಟಾರ್ಚ್’ನನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿ, ಅದರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು. ಆ ಟಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಿಡಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.ಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು ಘನ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಐಯೋಡೈಡ್ ಕಣಗಳನ್ನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಸಿ ಮೋಡಗಳ ರಚನೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದರಿಂದ ಮಳೆ ಬರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅವರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ವಾಹಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯ (thermionic emission) ಬಗೆಗಿನ ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ೧೯೩೨ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಲಾಂಗ್‌ಮುಯಿರ್ರವರು ೧೯೫೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಫಾಲ್‌ಮೌತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇಲ್ಯಾ ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್

ರಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆಲ್ಜಿಯಾದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಲ್ಯಾ ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್ರವರು 1917ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು ಮಾಸ್ಕೋವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಉಷ್ಣಬಲವಿಜ್ಞಾನದ (thermodynamics) ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ (ecology) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ (sociological studies) ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್ರವರು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಉಷ್ಣಬಲವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು (mathematical models) ರೂಪಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಇಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿ ಉಷ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಹ್ರಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಕಿ (dissipative system) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಆವೃತ್ತಿ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ (high frequency circuits) ರೋಧ (resistance), ವಿಕಿರಣ (radiation) ಮತ್ತು ಪರಾವೈದ್ಯುತ (dielectric) ನಷ್ಟಗಳು ಹ್ರಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಉಷ್ಣಹೀರುಗ (heat sink) , ವಾಯು ಇಲ್ಲವೇ ತಂಪುಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿವಾರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಂಡಲದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಉಷ್ಣ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮಬೀರಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮತೋಲನ ಅಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವದ ಮೂಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು (ಅಂದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಾಪಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಾಹನದಟ್ಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ನಿವಾರಣೆಯವರೆಗೂ ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್ರವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್ರವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ 1977ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಿಗೋಜಿನ್ರವರು 2003ರ ಮೇ 28ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇವಾನ್ ಪೆಟ್ರೋವಿಚ್ ಪಾವ್ಲೋವ್

ಇವಾನ್ ಪೆಟ್ರೋವಿಚ್ ಪಾವ್ಲೋವ್‌ರವರು ೧೮೪೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೪ರಂದು ಮಧ್ಯ ರಷಿಯಾದ ರೈಝಾನ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಊರಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಾದ್ರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಾವ್ಲೋವ್‌ರವರು ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದರು. ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಜೊಲ್ಲು (ಸಲೈವಾ) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಆಹಾರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಜೊಲ್ಲು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದರು. ವೃತ್ತಾಕಾರವಾದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಯಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಂಡಾಕಾರವಾದ ಬೆಳಕು ಬೀರಿದಾಗ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ನಾಯಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದೊಡನೆ ಆ ನಾಯಿ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಅಂಡಾಕಾರದ ಬೆಳಕು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗುವಂತೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಆಹಾರ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಾಯಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ನಾಯಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಬೊಗಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು!
ನಾಯಿ ಬೊಗಳಿದಾಗ, ಮಿಂಚು, ಗುಡುಗು, ಸಿಡಿಲು ತಮ್ಮ ಆರ್ಭಟ ತೋರಿದಾಗ, ಕಡಲಿನ ಮೊರೆತ ಕೇಳಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ಬಾಲಕ ಭಯಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ತಂದೆತಾಯಿಯರು ಭಯ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೂ ಭಯದ ಭಾವನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪಾವ್ಲೋವ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪಾವ್ಲೋವ್ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ನರವ್ಯೂಹದ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಾವ್ಲೋವ್‌ರವರು ಅನೇಕ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಪಾವ್ಲೋವ್‌ರವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪಾವ್ಲೋವ್‌ರವರು ೧೯೩೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಇಸಾಮ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಬ್ರುನೆಲ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ (civil engineer) ಇಸಾಮ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ೧೮೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೯ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಇಸಾಮ್‌ಬಾರ್ಡ್ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರ (೧೭೬೯-೧೮೪೯) ಬೃಹತ್ ಕೆಲಸವಾದ ’ಥೇಮ್ಸ್ ಸುರಂಗ’ದ (Thames tunnel) ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರಲು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಸೇತುವೆಗಳು, ಉಗಿ-ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಏವನ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ’ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್ ಸಸ್ಪೆಂಶನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್’ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೫ರಲ್ಲಿ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ (ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ ’ಗ್ರೇಟ್ ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ಸ್ಟೀಮ್‌ಷಿಪ್ ಕಂಪೆನಿ’ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದ ಅಂದರೆ ೨೩೬-ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದ ಉಗಿ-ಹಡಗನ್ನು (steam ship) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೮೩೮ರಿಂದ ೧೮೪೬ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ (ಆ ಅಂತರ-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಉಗಿ-ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಯಾಣದ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ’ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್’ ಮತ್ತು ’ಗ್ರೇಟ್ ಈಸ್ಟ್ರನ್’ ಉಗಿ-ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ’ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಸಮರ’ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಗಾಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರುನೆಲ್‌ರವರು ೧೮೫೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಜುರ್ಡ್ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ೧೮೬೦ರ ಮೇ ೨೦ರಂದು ಮ್ಯುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೮೭ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಜೊತೆ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ (fermentation) ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಸಕ್ಕರೆ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬುಕ್ನರ್ರವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಬರಿಸಿತು. ಆ ಕಿಣ್ವವನ್ನು (ಎನ್‌ಝೈಮ್‌ನನ್ನು) ಅವರು ‘ಝೈಮೇಸ್’ (zymase) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಝೈಮೇಸ್ ಅನೇಕ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ೧೮೮೫ ಮತ್ತು ೧೯೦೫ರ ನಡುವೆ ಪೈರಾಝೋಲ್ (pyrazole) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನೈಟ್ರೋಜನೀಕೃತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ (nitrogenous compounds) ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೪೮ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬುಕ್ನರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಸೈಕ್ಲೋಹೆಪ್ಟೇನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನಡೆಸಿದರು. ಬುಕ್ನರ್ರವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೦೭ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬುಕ್ನರ್ರವರು ೧೯೧೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ರುಮೇನಿಯಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೆನೇಡ್ ಧಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಏಟಿಯನ್ ಲೂಯಿ ಮ್ಯಾಲಸ್

ಏಟಿಯನ್ ಲೂಯಿ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್.

ಜೀವನ 
ಇವರು ೧೭೭೫ರ ಜೂನ್ ೨೩ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವನು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾದ್ದರಿಂದ (1793) ಮೆಜೈರ್ಸಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತ ಖಾಸಗಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಎಕೋಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ಆಮೇಲೆ ಸೈನ್ಯದ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ದಳದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಸೇರಿ 1797ರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ (1798) 1801ರ ತನಕ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಬಳಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ್ಯಂಟ್‌ವರ್ಪ್, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆ್ಯಂಟ್‌ವರ್ಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‍ಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ 1804ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ. ಉದ್ಯೋಗದ ವಿರಾಮವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. 1810 ರಲ್ಲಿ ಈತ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಚುನಾಯಿತನಾದ.

ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಬೆಳಕಿನ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಧ್ರುವೀಕರಣ ವಿಧ್ಯಮಾನವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ. ಹರಳಿನ ಮೂಲಕ ತೂರಿದ ಬೆಳಕು ಹೇಗೆ ದ್ವಿ-ವಕ್ರೀಭವನಕ್ಕೆ (double refraction) ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕು ಕೂಡ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕು ಒಂದು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ (polarization) ಒಳಗಾದರೆ, ಅದೇ (ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ) ಮೇಲ್ಮೈ ಮೂಲಕ ತೂರಿ ವಕ್ರೀಭವನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅದೇ ಬೆಳಕು, ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಸಮತಲಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾದ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಳಕಿನ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಧೂಲದ (polarized beam) ತೀವ್ರತೆಗೂ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಕೋನಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 
ಇದನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1809). ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರ್ಯೂಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಫಟಿಕಗಳ ದ್ಯುತಿವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮ್ಯಾಲಸನ ಪ್ರಬಂಧಗಳಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ದ್ವಿವಕ್ರೀಭವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1810 ಮತ್ತು 1811 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು.

ನಿಧನ 
ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ರವರು ಕೇವಲ ೩೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದರೆ ೧೮೧೨ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೩ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
 English translation of his paper "Optique"

ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಐಲ್ಹಾರ್ಡ್ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್

ಜರ್ಮನಿಯ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಐಲ್ಹಾರ್ಡ್ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1794ರ ಜನವರಿ 17ರಂದು (ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ) ಜೆವೆರ್ನ ನ್ಯೂಯೆಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಲಿಂಕ್ಸ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1818ರಲ್ಲಿ ಹರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಆರ್ಸನೇಟ್ ಎರಡೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ತರಹವಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಬೆರ್ಝೆಲಿಯಸ್ರವರು (1779-1848) ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 27 ಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ತೂಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಗಳು, ಆರ್ಸನೇಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, 1822ರಲ್ಲಿ ಕಸಮರೂಪತೆಕಿ (isomorphism) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.

ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1827ರಲ್ಲಿ ಸೆಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಸೆಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು (selenic acid) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1834ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಝೀನ್ನನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. 1836ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೈಟ್ರೋಬೆಂಝೀನ್ನನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರು ಅಝೋಬೆಂಝೀನ್, ಬೆನ್ಝೋಫಿನೋನ್ (benzophenone) ಮತ್ತು ಬೆಂಝೀನ್ ಸಲ್ಫೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರ ಕೊನೆಯ ಮಗ ಕೂಡ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮರದ ಮೆತು ಪದಾರ್ಥದಿಂದ (wood pulp) ಸೆಲುಲೋಸ್ (cellulose) ತಯಾರಿಸುವ ಕಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಕಿಯನ್ನು (Mitscherlich process) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಮಿಟ್ಶೆಲ್ವಿಚ್ರವರು 1863ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಬರ್ಲಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಮರ್‌ಸನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್

ಅಮೇರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಮರ್‌ಸನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ರವರು ೧೮೫೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ರಂದು ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ನಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶನಿಗ್ರಹದ ಉಂಗುರಗಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆಗ ಆ ಸಂಶೋಧನೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿದರೂ, ನಂತರ ವ್ಯೋಮನೌಕೆ ವಾಯೇಜರ್-೧ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ತಾರೆಗಳ ಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಅನಿಲ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಅವರು ೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದೇ ವರುಷ ಅವರು ಗುರುಗ್ರಹದ ಐದನೆಯ ಚಂದ್ರವಾದ ’ಅಮಾಲ್‌ಥಿಯಾ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಿಲೈ (೧೫೬೪-೧೬೪೨) ೧೬೦೯ರಲ್ಲಿ ಗುರುಗ್ರಹದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಚಂದ್ರರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಗುರುಗ್ರಹದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ರವರು ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಅವರು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವುಲ್ಫ್‌ರವರ (೧೮೬೩-೧೯೩೨) ಜೊತೆಗೂಡಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಕಪ್ಪು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಮೋಡಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ’ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ನಕ್ಷತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮ್ಮ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಆಲ್ಫಾ ಸೆಂಟಾರಿ ನಕ್ಷತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರದ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ರವರು ೧೯೨೩ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ವಿಸ್ಕೋಸಿನ್‌ನ ವಿಲಿಯಂಸ್ ಬೇಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕೆರಿಂಗ್

ಅಮೇರಿಕದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ೧೮೪೬ರ ಜುಲೈ ೧೯ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಕಾರ್ಲ್ ವೋಗೆಲ್‌ರವರ (೧೮೪೧-೧೯೦೭) ಜೊತೆ ಮೊದಲ ರೋಹಿತ-ಯುಗಳ ತಾರೆಗಳನ್ನು (spectroscopic binary stars) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅನ್ನೀ ಜಂಪ್ ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅವರುಗಳು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಲೆವಿಟ್‌ರವರು (೧೮೬೮-೧೯೨೧) ಸಿಫೀಡ್ ಚಂಚಲ ತಾರೆಗಳಿಗೂ (Cepheids-variable stars) ಆವರ್ತ-ಕಾಂತಿಮಾನಗಳಿಗೂ (period-luminosity) ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರುಗಳ (೧೮೫೮-೧೯೩೮) ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ (ಜಂಟಿಯಾಗಿ) ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ (crater) ’ಪಿಕೆರಿಂಗ್’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಮಂಗಳಗ್ರಹದ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ ’ಪಿಕೆರಿಂಗ್’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಒಂದು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಕ್ಕೆ (asteroid) ’೭೮೪ ಪಿಕೆರಿಂಗಿಯಾ’ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪಿಕೆರಿಂಗ್‌ರವರು ೧೯೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಣ್ಣೆ ಮರ

ಎಣ್ಣೆಮರ ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸಿ ಕುಟುಂಬದ (ಫ್ಯಾಮಿಲಿ) ಒಂದು ಮರ.ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಬೇಧವಾಗಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ
ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಹಾರ್ಡ್‍ವಿಕಿಯ ಪಿನ್ನೇಟ.ಕಿಂಗಿಯೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಪಿನ್ನಾಟಂ ಎಂಬುದು ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ವ್ಯಾಪಾರನಾಮ ಪಿನ್ನೆ.

ಲಕ್ಷಣಗಳು
ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿ ಮರ. ಎತ್ತರ 300 ಮೀಟರಷ್ಟು ಆಗಬಹುದು ; ಸುತ್ತಳತೆ 4 ಮೀಟರ್ ಹೊಳಪು ಎಲೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ,  ಕೊಡಗಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಚೌಬೀನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸಲು ಬಿಳುಪಿನ ಬಿಳಿಮರ ಹೆಚ್ಚು. ಕಬ್ಬಿನ ಮರ ಕಂದುಗೆಂಪು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ತೈಲರಾಳ ಇದೆ. ಬಿಳಿಮರ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಕ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಮರದ ಬಾಳಿಕೆ ಏರುತ್ತದೆ; ಕೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಗೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದು.

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಮರ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಡಸು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಮರಗೆಲಸ ಸುಲಭ. ತೊಲೆ, ತೇರು, ಹೆಂಚು ಹಲಗೆ, ನೆಲಹಲಗೆ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು. ಕಡೆತದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಆರಿಸಿದ ಚೌಬೀನೆ ಬೀರು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂದದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 CAMP Workshops on Medicinal Plants, India 1998.  Kingiodendron pinnatum .   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 19 July 2007.
 http://mysoreuniversity.academia.edu/komalkumarj/Papers/1405511/Biochemical_activity_of_endangered_medicinal_plant_Kingiodendron_pinnatum

ಮರಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಆಕ್ರಾ

ಆಕ್ರಾ  ಆಫ್ರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಗಣರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಘಾನದ ರಾಜಧಾನಿ, ರೇವು. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ. 
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.೨೨.೭ ಲಕ್ಷ. . ಹಿಂದೆ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸಾಹತಾಗಿದ್ದ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ, ಫ್ರೆಂಚರ ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರ ಕೋಟೆಗಳು ಇವೆ.

ಸಾರಿಗೆ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲತೆ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ
ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬಹುವಾಗಿ ಕೊಕೊ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 

ರಾಜಧಾನಿಗಳು
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಅಪಲ್‌ಟನ್

ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೮೯೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೯೧೮ರಿಂದ ೧೯೩೯ವರೆಗೆ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಸ್ತರಗೋಳದ (stratosphere) ಮೇಲಿರುವ, ರೇಡಿಯೋತರಂಗಗಳ ಉಚ್ಛಮಟ್ಟದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಅಯಾನುಗೋಳದ (ionosphere) ‘ಅಪಲ್‌ಟನ್ ಪದರ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈಗ ಆ ಪದರವನ್ನು ‘ಎಫ್. ಪದರ’ (F layer) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ೧೯೪೭ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ಅಯಾನುಗೋಳದ ಆ ಆವೇಶಭರಿತ ಪದರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸೌರಕಲೆಯ ಆವರ್ತಗಳು ಆ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಆ ಪದರದ ಪ್ರತಿಫಲನ ಸಹಾಂಕಗಳು, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆ ಪದರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೇಗೆ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ರೇಡಿಯೋ ಸಂವಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಕೊಡುಗೆಯಾದವು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೯೬೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಲೆ

ಅಮೇರಿಕದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಲೆಯವರು ೧೮೩೮ರ ಜನವರಿ ೨೯ರಂದು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ನ್ಯೂಆರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಲೆಯವರು ನಿಖರವಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಅನಿಲಮಾಪಕ’ವನ್ನು (eudiometer) ವಾಯುವಿನ ಶೈತ್ಯತರಂಗಗಳ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ.
ನಂತರ ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮಿಕೇಲ್‌ಸನ್‌ರವರ (೧೮೫೨-೧೯೩೧) ಜೊತೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಮಿಕೇಲ್‌ಸನ್‌ರವರು ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯತಿಕರಣಮಾಪಕವನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಯಾವ ವೀಕ್ಷಕನ ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಗಳ ಸಂಚರಣೆಗೆ ಈಥರ್ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ರುಜುವಾತು ಮಾಡಿದರು. ಆ ಪ್ರಯೋಗ ‘ಮಿಕೇಲ್‌ಸನ್-ಮಾರ್ಲೆ ಪ್ರಯೋಗ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರಯೋಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ರವರು (೧೮೭೯-೧೯೫೫) ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ‘ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ಕ್ಕೆ (special theory of relativity) ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ ಪ್ರಯೋಗವಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಲೆರವರು ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಅವುಗಳ ನಿಷ್ಟತ್ತಿಯನ್ನು ೧:೧೫.೮೭೯ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮಾರ್ಲೆಯವರು ೧೯೨೩ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೪ರಂದು ಕೊನಾಕ್ಟಿಕಟ್‌ನ ವೆಸ್ಟ್ ಹಾರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಡ್ವಿನ್ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್

ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವಿನ್ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೧೮೯೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಡಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದ ‘ಆಡಿಯೋನ್’ ಎಂಬ ಟ್ರಯೋಡ್ ಕವಾಟದ (triode thermionic valve) ಪ್ರವರ್ಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರವರು ಪುನರ್ಭವನ ರೇಡಿಯೋ ಗ್ರಾಹಕ ಮಂಡಲವನ್ನು (regenerative radio receiving circuit) ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಆ ಸಂಶೋಧನೆ ರೇಡಿಯೋ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಯಾವ ವಿಕೃತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ (without distortion) ದುರ್ಬಲ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೩೩ಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರವರು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೈಕೇಲ್ ಪ್ಯೂಪಿನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ, ಎಫ್.ಎಮ್. ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (FM or Frequency Modulation broadcasting system) ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರವರು ೧೯೫೪ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಮಿಲ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ವಾನ್ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಮಿಲ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ವಾನ್ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್‌ರವರು ೧೮೫೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ರಂದು ಹಾನ್ಸ್ ಡೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಹ್ರಿಂಗ್‌ರವರು ರೋಗರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಗಂಟಲಮಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿವಿಷವನ್ನು (diphtheria antitoxin) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ಜಪಾನಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಿಟಸಟೋ ಶಿಬಸಾಬುರೋರವರ (೧೮೫೩-೧೯೩೧) ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಧನುರ್ವಾಯುವಿರುವ (tetanus) ಪ್ರಾಣಿಯ ರಕ್ತಸಾರವನ್ನು (blood serum) ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಗೆ ವರ್ಗಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹ ಆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ರಕ್ತಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಣಿ (ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ) ವರ್ಗಾಂತರಿಸಿದರೆ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಧನುರ್ವಾಯು ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಬೆಹ್ರಿಂಗ್‌ರವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ೧೯೦೧ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬೆಹ್ರಿಂಗ್‌ರವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಎಹ್ರ್‌ಲಿಚ್ (೧೮೫೪-೧೯೧೫) ಎಂಬಿಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕುದುರೆಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ವಿಷವನ್ನು ಚುಚ್ಚುವುದರ ಮೂಲಕ ಗಂಟಲುಮಾರಿ ರಕ್ತಸಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃರಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟಲುಮಾರಿ ರೋಗದ ಸೊಂಕು ಹರಡಿದಾಗ ಆ ರಕ್ತಸಾರವನ್ನು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕಂಪೆನಿ ಆ ರಕ್ತಸಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ಜೊತೆಗೂ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್ ತಾವೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಾಲ್ ಎಹ್ರ್‌ಲಿಚ್‌ರವರಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಬೆಹ್ರಿಂಗ್‌ರವರು ಅಂತಹ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು, ಬೆಹ್ರಿಂಗ್ ರವರು ೧೯೧೭ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ರಂದು ಹೆಸ್ಸೆ-ನಾಸ್ಸಾದ ಮಾರ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಮಿಲ್ ಕೊನ್ರಾಡ್ ಬ್ಲಾಕ್

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಅಮೇರಿಕದ ಜೀವರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ (biochemist) ಎಮಿಲ್ ಕೊನ್ರಾಡ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ರವರು ೧೯೧೨ರ ಜನವರಿ ೨೧ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ನೀಸ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ಲಾಕ್‌ರವರು ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟಿರಾಲ್‌ನನ್ನು (C27 H46 0) ಒಳಗೊಂಡ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇದಸ್ಸುಗಳ ಉಪಾಪಚಯಗಳ (metabolism of fats or lipids) ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಉಪಯುಕ್ತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್‌ಗಳು (steroids) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ ಗುಂಪಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ಟಿರಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (sterols or lipids) ಕೊಲೆಸ್ಟಿರಾಲ್ (cholesterol) ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಊತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಟೀರಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌ನನ್ನು ೧೮೧೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಬ್ಲಾಕ್‌ರವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೬೪ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ಫಿಯೋಡೊರ್ ಲೈನೆನ್‌ರವರ ಜೊತೆಗೆ) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬ್ಲಾಕ್‌ರವರು ೨೦೦೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎಲಿಜ಼ಬೆತ್ ಇಂಚ್ಬಾಲ್ಡ್‌

ಎಲಿಜ಼ಬೆತ್ ಇಂಚ್ಬಾಲ್ಡ್‌ (15 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1753-೧೮೨೧)  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ,ನಟಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರ್ತಿ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜಾನ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಎಂಬ ರೈತನ ಮಗಳು.ಜನನ ಸನ್ನಿಂಗ್‍ಫೀಲ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ. 18ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ತೊರೆದು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಇಂಚ್‍ಬಾಲ್ಡನ ಸಹ ನಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಅನಂತರ ಅವನನ್ನೇ ವರಿಸಿದಳು (1772). ಗಂಡ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. ಅನಂತರ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಳು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಹತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಳು. ಎ ಸಿಂಪಲ್ ಸ್ಟೋರಿ (1791), ನೇಚರ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ (1796) ಇವು ಈಕೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಗೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನುಕ್ಕಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೆಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಇ-ಪಠ್ಯಗಳು
Lovers' Vows . Eds Thomas C. Crochunis and Michael Eberle-Sinatra, with an introduction  by Jonathan Wordsworth [15 January 2000].
Lovers' Vows at Project Gutenberg
The Massacre . Eds. Thomas C. Crochunis and Michael Eberle-Sinatra, with an Introduction  by Danny O'Quinn. British Women Playwrights Around 1800 . 15 April 1999.
Nature and Art at Project Gutenberg
Such Things Are . Eds. Gioia Angeletti and Thomas C. Crochunis, with an introduction by Gioia Angeletti. British Women Playwrights Around 1800 . 15 May 2003.
The Wedding Day . Eds. Thomas C. Crochunis and Susan Hyon. British Women Playwrights Around 1800 . 15 June 2003.
Wives as They Were and Maids as They Are . Gioia Angeletti and Thomas C. Crochunis. British Women Playwrights Around 1800 . 15 May 2003.

Adaptations
'The Massacre' (part of the 'Restoring The Repertoire' series from the Theatre Royal, Bury St Edmunds, UK)
'Wives as they Were, and Maids as they Are' (part of the 'Restoring The Repertoire' series from the Theatre Royal, Bury St Edmunds, UK)

ಜಾಲತಾಣಗಳು
British Women Playwrights Around 1800 
Contents of The British Theatre
Corvey Women Writers on the Web Author's Page
Elizabeth Inchbald , Beatrice S. Scott's site
Elizabeth Inchbald. XII. The Georgian Drama. The Cambridge History of English and American Literature in 18 Volumes. Volume XI. The Period of the French Revolution (1907–21).

ಚಿತ್ರಗಳು
 
Portraits of Elizabeth Inchbald (1753–1821), Actress and writer, National Portrait Gallery
I’ll Tell You What!: satiric print of Elizabeth Inchbald

ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ
ನಾಟಕಕಾರರು
ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಜೀನ್ ಇಂಜೆಲೊ

ಜೀನ್ ಇಂಜೆಲೊ (17 ಮಾರ್ಚ್ 1820 – 20 ಜುಲೈ 1897), ಆಂಗ್ಲ ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಲಿಂಕನ್ ಷೈರಿನ ಬೋಸ್ಟನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈಕೆಯ ಜನನ.ಲೇವಾದೇವಿಗಾರ ವಿಲಿಯಂ ಇಂಜೆಲೋ ತಂದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ 
ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಡುಕಬ್ಬಗಳನ್ನೂ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಕ್ಯಾಲ್‍ವರ್ಲಿ ಎಂಬಾತ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಣಕ ಮಾಡಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಪದ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿದಿವೆ. ಹೈ ಟೈಡ್ ಆನ್ ದಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರ್ (1871) ಎಂಬುದು ಈಕೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಿರುಗವಿತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಡೂಮ್ (1867) ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ವಾಗತ ದೊರಕಿತು. ಡಿವೈಡೆಡ್ ಎಂಬುದೂ ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ಕವಿತೆ.

ಈಕೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಮೋಪ್ಸಾ ದಿ ಫೇರಿ (1867) ಎಂಬುದು ಈಕೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಫೇಟೆಡ್ ಟು ಬಿ ಫ್ರೀ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು (1875). ಆಫ್ ಸ್ಕೆಲ್ಲಿಂಗ್ (1877), ಸರಾ ಡಿ ಬೆರೆಂಜರ್ (1879), ಡಾನ್ ವಾನ್ (1881) ಎಂಬುವು ಆಮೇಲೆ ಬಂದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Jean Ingelow  biography & selected writings at gerald-massey.org.uk
 works at the On-line Books site
Index Entry for Jean Ingelow at Poets' Corner
Sheet Music of selected historical arrangements of her poetry 
 

ಲೇಖಕಿಯರು
ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು
ಇಂಟರ್ಲಾಕೆನ್

ಇಂಟರ್‍ಲಾಕೆನ್- ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍ಲೆಂಡಿನ ಬರ್ನ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಆರೆ ಎಂಬ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಟೂನ್ ಈ ಎರಡೂ ಸರೋವರಗಳ ಮಧ್ಯದ ಬಯಲಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನಗರ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ
ಹದಿಮೂರುವರೆಸಾವಿರ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಯೂಂಗ್‍ಫ್ರೌ ಶಿಖರದ ಭವ್ಯನೋಟ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಊರಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಂದುಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರೇ ಹೆಚ್ಚು. 1130ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಮಂಡಲಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆಶ್ರಮವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರೆಲ್ಲ ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. 1528ರಲ್ಲಿ ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಆಶ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಆರಾಧನಾಮಂದಿರಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಉದ್ಯಮ 
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆ ನೇಯ್ಗೆ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆದಿದೆ.ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯಮ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೫,೬೮೩ (೨೦೧೪). ಇವರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟರೇ ಹೆಚ್ಚು.ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತಖ್ತೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

Official website
Official website of the municipality 
Activities and webcams in the surrounding area

ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಒಂದು ಯೋಜನೆ. ಇದರ ಲಕ್ಶ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.ಇದರ ಅಭಿಯಾನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಉದ್ಯೊಗಪತಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೫ ರಂದು ಇಂಧೋರ್ ನ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು.
ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಿ  (ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ) ಯವರು ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಇವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸು ಆಗಿದೆ.ಇದು ೨೦೧೯ ರ ಒಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿದೆ.ಇದು ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹಾರಡಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುವುದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತಿಲ್ಲ. 
ಇದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲೀಕರಣ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಧೇಶವಾಗಿದೆ.ಇದು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಾನವಶ್ರಮವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಆವೇಗ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಗೊಳಿಸುವುವುದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಭಿವ್ರುದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಬಹುಮುಖ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಉಪಕ್ರಮವು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಆಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Digital India
Digital India Projects 
Chandrokar, Aashish (27 September 2015) Recommended Reading: All You Need To Know About Digital India - Swarajya
ಗಯಸ್ ಆಂಟೋನಿಯಸ್

ಆಂಟೋನಿಯಸ್ ಗಯಸ್ ೧ - ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ಮೊದಲ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಕ್ಪಟುವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದ ಮಾರ್ಕಸ್ ಆಂಟೋನಿಯಸ್‍ನ ಮಗ.
ಗಯಸ್ ಆಂಟೋನಿಯಸ್ ಅವರು ೪೨ ಬಿಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರು.ಇವರ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಟೋನಿ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
ಸಿಸಿರೋನ ಜೊತೆ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 66) ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ರಾಜನ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 62ರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯದ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ, ನ್ಯಾಯವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜನರಿಂದ ಸುಲಿಗೆ ನಡೆಸಿದನೆಂಬ ಆಪಾದನೆ ಹೊರಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿದರು. ಸಿಸಿರೋ ಅವನ ಪರ ವಾದಿಸಿದರೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದರು. ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 42ರಲ್ಲಿ ಆತ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ರೀತಿನೀತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ (ಸೆನ್ಸಾರ್) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಯೋಧರು
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಆಸ್ವಾನ್

ಆಸ್ವಾನ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶದ ಆಸ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮುಖ್ಯಪಟ್ಟಣ. ಉತ್ತರದ ಕೈರೋವಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಐನೂರೈವತ್ತು ಮೈಲಿ (893 ಕಿ.ಮೀ.), ನೈಲ್ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣವಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨,೯೦,೩೨೭ (೨೦೧೨), ಸರಹದ್ದಿನ ಅಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಗಡಿಸೇನೆಯ ಠಾಣೆ, ನೆರೆಯ ಸುಡಾನ್, ಅಬಿಸೀನಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ.

ಸಂಪರ್ಕ 
ಆಸ್ವಾನಿನ ದಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತದ ತಲೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಷೆಲ್ಲಾಲ್‍ವರೆಗೂ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಸೂಡಾನಿನೊಂದಿಗೆ ಜಲಮಾರ್ಗ ಸಂಪರ್ಕ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೂವತ್ತು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು ಕೈರೋ ವಿಭಾಗದ ಕಬ್ಬಿಣ ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ 
ಆಸ್ವಾನ್ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಧಾಮ, ಪ್ರವಾಸಿಕೇಂದ್ರ; ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲೇ ಸುಂದರವಾದ ನಗರ.  ನಗರದ ಎದುರಿಗಿರುವ ಎಲಿಫಾಂಟೈನ್ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಲು ಹಿಂದೆಯೇ ಜನ ವಾಸಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನೈಲ್ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನಳೆಯಲು ಆಗ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ತಂಭವೊಂದು ಈಗಲೂ ಉಂಟು. ಮುಂದೆ ನಗರ ಬೆಳೆಯಿತು. ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದೇವಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಎಬ್ಬಿ ತೆಗೆಯಲಾರಂಬಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಗರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿತು.

ಹವಾಮಾನ
ಇಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮರುಭೂಮಿಯ ಒಣ ಹವೆಯಿದ್ದು ಮಳೆ ಬಹು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ.ಚಳಿಗಾಲವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಬೇಸಗೆಯ ಸಹಿಸಲಸಾದ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ನೈಲ್ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಕಡಿದಾದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲೇ ಕೊರೆದ ಅನೇಕ ಗೋರಿಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ಆಸ್ವಾನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟೆಯಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Ancient Aswan City 
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ಎಮಿಲ್ ಫಿಷರ್

ಜರ್ಮನಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಮಿಲ್ ಫಿಷರ್ರವರು ೧೮೫೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯ರಂದು ಬಾನ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಯೂಸ್ಕಿರ್ ಶೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಫಿಷರ್ರವರು ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ ‘ಫಿನೈಲ್‌ಹೈಡ್ರಾಝಿನ್’ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಫಿನೈಲ್‌ಹೈಡ್ರಾಝಿನ್ ಹೊಳಪಿನ ಹಳದಿಬಣ್ಣದ ಹರಳುಗಂತಹ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವನ್ನು (derivative) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಧಾನಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ‘ಒಸಾಝೊನ್‌ಗಳು’ (osazones) ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪಗಳಾದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್, ಫ್ರುಕ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತು ಮಾನ್ನೋಸ್‌ಗಳಿಂದ (mannose) ಅದೇ ಒಸಾಝೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಫಿಷರ್ ತಯಾರಿಸಿದರು.
೧೮೮೨ರ ನಂತರ ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಫೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ‘ಪ್ಯೂರಿನ್’ಗೆ (purine) ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಫಿಷರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಆರ್ನಿಥೀನ್ (ornithine), ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಸೆರೀನ್ (serine) ಮತ್ತು ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಸಲ್ಫರ್ ಇರುವ ಸಿಸ್ಟೈನ್‌ಗಳು (cystine) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರಿನ್ ಸಂಯುಕ್ತವಸ್ತುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಫಿಷರ್ರವರಿಗೆ ೧೯೦೨ರ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರ ಸಾವಿನ ಮಾನಸಿಕ ವೇದನೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಫಿಷರ್ರವರು ೧೯೧೯ರ ಜುಲೈ ೧೫ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಎರಾಸ್ಮಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ೧೭೩೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨ರಂದು ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರಿನ ಎಲ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಚ್‌ಗಳ ತೂಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (suspension and steering mechanisms) ವಿನ್ಯಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ್ದರು. ಅವು ಯಾವವೂ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ೧೭೭೯ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್-ಆಕ್ಸಿಜನ್ ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ನಿನ ರೇಖಾಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲು ೧೦೦ವರುಷ ಹಿಡಿಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೆ ಅವರು ಜೋಸಯ್ಯ ವೆಡ್ಗ್‌ವುಡ್‌ರವರಿಗೆ ಕ್ಷಿತಿಜೀಯ ಗಾಳಿಗಿರಣಿಯ (horizontal windmill) ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ೧೭೬೬ರಲ್ಲಿ ಪಲ್ಟಿ ಹೊಡೆಯದ ಭಾರವನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ವಾಹನ (carriage), ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಯಂತ್ರ (speaking machine), ಒಂದು ಕೃತಕ ಪಕ್ಷಿ, ೧೭೭೮ರಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ (copying machine), ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಯಂತ್ರಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾಧನಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು.
ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವಂಥಃ ಅನೇಕ ಕವನಗಳನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ರಚಿಸಿದ್ದರು.’ದ ಲೊವ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್’, ’ದ ಬಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್’, ’ದ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್’ ಮತ್ತು ’ದ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸೊಸೈಟಿ’ ಎಂಬ ಕವನಗಳು ಅವರ ವಿಜ್ಞಾನ-ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ೧೭೯೪ ಮತ್ತು ೧೭೯೬ರ ನಡುವೆ ’ಝೂನೋಮಿಯಾ’ (Zoonomia) ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅದು ರೋಗವಿಜ್ಞಾನದ (pathology) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು (೧೮೦೯-೧೮೮೨) ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವೀಡ್ನನಿನ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಕರೋಲಸ್ ಲಿನಾಯನ್‌ರವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ೭ವರುಷ ಹಿಡಿಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ೧೭೮೩ ಮತ್ತು ೧೭೮೫ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ’ಎ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಫ್ ವೆಜಿಟೆಬಲ್ಸ್’ ಮತ್ತು ೧೭೮೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ’ದ ಫ್ಯಾಮಿಲೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್’ ಆ ಆಂಗ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ಬರ್ಮಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ’ಲೂನಾರ್ ಸೊಸೈಟಿ’ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ವಾಟ್, ಜೋಸಯ್ಯ ವೆಡ್ಜ್‌ವುಡ್ ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಲೀ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಲೂನಾರ್ ಸೊಸೈಟಿ ೧೭೬೫ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೮೧೩ರವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಿತು. ಡಾರ್ವಿನ್‌ರವರು ೧೮೦೨ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ರಂದು ಡೆರ್ಬಿಯ ಬ್ರೆಡ್‌ಸಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಿಂಟನ್ ವಾಲ್ಟನ್

ಐರ್‌ಲೆಂಡಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಿಂಟನ್ ವಾಲ್ಟನ್‌ರವರು ೧೯೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ರಂದು ವಾಟರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕೌಂಟಿಯ ಡುಂಗಾರ್ವನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಾಲ್ಟನ್‌ರವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಾನ್ ಡೊಗ್ಲಾಸ್ ಕಾಕ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಯಶಸ್ವೀ ಕಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವನ್ನು (particle accelerator) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ೫೦೦,೦೦೦ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್-ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ಧೂಲವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆ ಕಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಸಲವಾಗಿ ಕೃತಕ ದ್ರವ್ಯಾಂತರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (artificial transmutation) ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ವಾನ್ ಡಿ ಗ್ರಾಫ್‌ರವರು (೧೯೦೭-೧೯೬೭) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜನರೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ರವರು (೧೯೦೧-೧೯೫೮) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸೈಕ್ಲೋಟ್ರಾನ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಲ್ಟನ್-ಕಾಕ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ರವರ ಕಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿತು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಅವರುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಬೈಜಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ೧೯೫೧ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಲ್ಟನ್‌ರವರಿಗೆ ಕಾಕ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ರವರ ಜೊತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ವಾಲ್ಟನ್‌ರವರು ೧೯೯೫ ಜೂನ್ ೨೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಬೋರಿಸ್ ಚೈನ್

ಆರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಜೈವಿಕರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಬೋರಿಸ್ ಚೈನ್‌ರವರು ೧೯೦೬ರ ಜೂನ್ ೧೯ರಂದು ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. sಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡಿನ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌ರವರು (೧೮೮೯-೧೯೫೫) ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ’ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್’ (penicillin) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಚೈನ್‌ರವರು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಫ್ಲೋರಿಯವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸೂಕ್ಷಾಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ (microorganisms) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರತಿ-ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಕಾರಕಗಳ (agents) ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‌ನ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಚೈನ್‌ರವರು ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್‌ನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಮಹಿಳಾ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೊರೋಥಿ ಹಾಡ್ಕಿನ್‌ರವರು (೧೯೧೦-೧೯೯೪) ’ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಪಟಿಕವಿಜ್ಞಾನ’ದ (X-ray crystallography) ವಿಧಾನದಿಂದ ಚೈನ್‌ರವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದರು. ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ೧೯೪೫ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಚೈನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಫ್ಲೋರಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌ರವರುಗಳ ಜೊತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಚೈನ್‌ರವರು ಚೈನ್‌ರವರು ೧೯೭೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೨ರಂದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಎರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎರ್ನ್‌ಸ್ಟ್ ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ರವರು ೧೮೬೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಂ ಮಡ್ಡೋಕ್ ಬೇಲಿಸ್‌ರವರ (೧೮೬೦-೧೯೨೪) ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮೇದೋಜೀರಕಾಂಗ ಹಾಗೂ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಅವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವ ’ಸೆಕ್ರೆಟಿನ್’ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸೆಕ್ರೆಟಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ’ಬೇಲಿಸ್ ಪರಿಣಾಮ’ (Bayliss effect) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಕ್ರಮ ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನ (peristalisis) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಅಂದರೆ ಅನ್ನನಾಳ, ಕರುಳು ಮೊದಲಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥ ಕ್ರಮೇಣ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ ಹೋಗಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ, ವೃತ್ತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತರಂಗಗಳೋಪಾದಿ ತಾನಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು) ಕೂಡ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ರವರು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ದ್ರವ ಪಲ್ಲಟಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ’ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಸಮೀಕರಣ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಮೂತ್ರಪಿಂಢ ನೀರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೀರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ರವರು ೧೯೨೭ರ ಮೇ ೨ರಂದು ಜಮೈಕಾದ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ (೨೦೧೬ ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್, ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ 'ಅಮೆರಿಕನ್ ಫ್ಯಾಂಟೆಸಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ ರವರ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಜಾನ್ ಫಾವೆರೂ,  ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬ್ರಿಘಮ್ ಟೇಲರ್ ಚಿತ್ರಕತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಸಿದರು.  ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ನಿರ್ಮಾಣ. ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್, ರವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬರೆದಕಥೆಗಳ  ಪುಸ್ತಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ, ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿಕಂಪೆನಿಯವರೇ ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ  ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿರುವ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್, ಒಂದು ನೈಜ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಸಿಜಿಐ (CGI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಥೆ. ಮೋಗ್ಲಿ ಎಂಬ ಅನಾಥ ಶಿಶುವಿನ ಕಥೆ. ಅಡವಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆಗೊಂಡು ಬೆಳೆದ ಬಾಲಕ. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ,ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಾಜ ಶೇರ್ಖಾನ್ ಮೋಗ್ಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧ. ಆ ಭಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಪಾರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಲ್ ಸೇಥಿ, ಮೋಗ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಂಠದಾನಮಾಡಿದವರು, ಬಿಲ್ ಮುರ್ರೆ, ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಲಿ,ಇದ್ರಿಸ್  ಎಲ್ಬಾ, ಲ್ಯೂಪಿತ ನ್ಯಾಂಗೊ, ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜೊಹಾನ್ಸನ್, ಜಿಯಾನ್ ಕಾರ್ಲೊ ಎಸ್ಪೊಸಿಟೊ, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ವಾಕೆನ್, ಯವರ  ಹಿಂದೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಆನಿಮೇಟೆಡ್ ಅವೃತ್ತಿ, ಕಿಪಿಂಗ್ ರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲ ಕಥೆಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ ವಿಶೇಷ  ಕಾಳಜಿವಹಿಸಿ ಎರಡನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಫೋಟೋತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಲ್ಲೇ ಬಹುಪಾಲು ಚಿತ್ರೀಕರಣವಾಯಿತು. ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಿಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಅರಣ್ಯ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನಿಜವೆಂಬಂತೆ ತೋರಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ  ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ 'ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್', ಚಲನಚಿತ್ರ, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಿಸ್ನಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ೩-ಡಿ  ರಿಯಲ್ ಐಡಿ, ೩ ಡಿ, ಐ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್  ೩ ಡಿ, ಡಿ-ಬಾಕ್ಶ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಲಾರ್ಜ್ ಫಾರ್ಮಾಟ್ಸ್ (Disney Digital 3-D, RealD 3D, IMAX 3D, D-Box, as well as premium large formats) ಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೧೫ ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೫ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಧಾರರು
  ನೀಲ್ ಸೇಥಿ, ಮೋಗ್ಲಿಯಾಗಿ       
  ಕೆಂಡ್ರಿಕ್ ರೇಸ್,ಶಿಶು ಮೋಗ್ಲಿಯಾಗಿ 
  ರಿತೇಶ್ ರಾಜನ್, ಮೋಗ್ಲಿಯ ತಂದೆಯಾಗಿ.

ಕಂಠದಾನ ಮಾಡಿದವರು
 Bill Murray as Baloo
 Ben Kingsley as Bagheera
 Idris Elba as Shere Khan
 Giancarlo Esposito as Akela
 Lupita Nyong'o as Raksha
 Scarlett Johansson as Kaa
 Christopher Walken as King Louie
 Garry Shandling as Ikki[8]
 Brighton Rose as Grey Brother[8]
 Jon Favreau as Pygmy Hog[8]
 Sam Raimi as Indian Giant Squirrel[8]
 Russell Peters as Rocky the Indian Rhinoceros[8]
 Madeleine Favreau as Raquel the Indian Rhinoceros[8]
 Sara Arrington as Neelgai[8]
 Dee Bradley Baker, Artie Esposito, Sean Johnson, and Allan Trautman provide additional animal voices.

ಕೆಲವು ಮಾದರಿ ಚಿತ್ರಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ
 1953 ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'relationship in Shane' 
 1979 ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'shadowy jungle figure in Apocalypse Now' 
 1990 ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'the establishment of rules in a dangerous world from Goodfellas'

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ (೧೯೬೭ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)

ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್ ೧೯೬೭ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಂದು ಆನಿಮೇಟಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ,ಇದನ್ನು ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.ಈ ಚಿತ್ರವು ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾತ್ರದಾರಿಗಳು ಮೊಗ್ಲಿ ಹಾಗು ಕಾಡು ಮಗು,ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಬಬ್ಲೂ. ಈ ಚಿತ್ರವು $೨೦೫.೮ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 
 
 
 
 

ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಒಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಥಿಯೊಡೋರ್ ಏವರಿ

ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಮೇರಿಕದ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಒಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಯೋಡೋರ್ ಏವರಿಯವರು 1877ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ನೋವ ಸ್ಕೋಟಿಯಾದ ಹಾಲಿಫಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಕ್ ಆಮ್ಲವಾದಿದೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಡಿ.ಎನ್.ಎ. (DNA or deoxyribonucleic acid) ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತೋರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಏವರಿಯವರು ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏವರಿಯವರು ತಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡದ ಜೊತೆ ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಯಿಂದ (bacterium) ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಒರಟು ಮೇಲ್ಮೈಯಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರು. ಆಗ ಒರಟು ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ ನಂತರ ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಆಗ ಏವರಿಯ ತಂಡ ಆ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಅದು ಶುದ್ಧ ಡಿ.ಎನ್.ಎ. ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಏವರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು 1944ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ ಕಏವರಿಕಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಏವರಿಯವರು 1955ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರಂದು ಟೆನ್ನಿಸೀಯ ನಾಶ್ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು