Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಇಂಡಿಗೋ ಪೇಂಟ್ಸ್

ಇಂಡಿಗೊ ಪೇಂಟ್ಸ್ ನಿಯಮಿತ ವಿವಿಧ ಬಳಕೆಯ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ, ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ, ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೋಧಪುರ, ಕೊಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ಪುದುಕೊಟ್ಟೈನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   ಕಂಪನಿಯು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು, ಎಮಲ್ಷನ್‌ಗಳು, ಎನಾಮೆಲ್‌ಗಳು, ಮರದ ಲೇಪನಗಳು, ಡಿಸ್ಟೆಂಪರ್, ಪ್ರೈಮರ್‌ಗಳು, ಪುಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. 

ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಸುವ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಡಿಗೋ ಪೇಂಟ್ಸ್ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೇಮಂತ್ ಜಲಾನ್ ಇಂಡಿಗೊ ಪೇಂಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ. ೨೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ರೂ. ೧ ಲಕ್ಷದ ಮೂಲ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪಾಟ್ನಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕ ಮತ್ತು ಜೋಧಪುರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪೇಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಡಿಯಿಟ್ಟಿತು. ೨೦೨೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪೇಂಟ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.   ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ೨೭ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೭ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿತರಣಾ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು Law, Abhishek (June 24, 2019). </ref>   ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿಯವರನ್ನು ತನ್ನ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು.  

೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಹೂಡಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೆಕೋಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್, ಇಂಡಿಗೋ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ₹೫೫ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬಂತು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಡಿಗೋ ಪೇಂಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ₹೯೫ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿತು.  ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಗೋ ತಾನು ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೂಲಕ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ,  ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಸರ್ಕಾರ, ಫಿಡೆಲಿಟಿ, ಗೋಲ್ಡ್‌ಮನ್ ಸ್ಯಾಕ್ಸ್, ನೋಮುರಾ, ಎಚ್ಎಸ್‌ಬಿಸಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಾರಿಜಾನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಎಸ್‌ಬಿಐ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್, ಐಸಿಐಸಿಐ ಪ್ರುಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶೀ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ₹ ೩೪೮ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ .

ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆ 
ಜನವರಿ 20, 2021 ರಂದು, ಇಂಡಿಗೊ ಪೇಂಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 1170 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು; ಬೆಲೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ₹ 1,488-1,490 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು 117 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.   ಫೆಬ್ರವರಿ, 2 2021 ರಂದು, ಇಂಡಿಗೊ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ NSE ಮತ್ತು BSE ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ₹ 2,607.5 ದರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಅದರ ವಿತರಣೆಯ ಬೆಲೆ ₹ 1,490 ಗಿಂತ 75 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರೀಮಿಯಂ.    ಪಟ್ಟಿಯ ದಿನದಂದು, ಸ್ಟಾಕ್ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಲೆಗಿಂತ 20% ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ circuit 3,129 ರಂತೆ ಮೇಲಿನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಉದ್ಯಮ
ಕಕ್ಕಚಾಲ್

ಕಕ್ಕಚಾಲ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂದಡ್ಕ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಕೋಲು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗಳು 
 ಅರೆಭಾಷೆ
 ಕನ್ನಡ
 ಮಲೆಯಾಳಂ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು 

 ಕಟ್ಟಕೋಡಿ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದೈವದ ದೈವಸ್ಥಾನ
 ಮಕ್ಕಟ್ಟಿ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದೈವದ ದೈವಸ್ಥಾನ

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ಕಕ್ಕಚಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾರಿಗೆ 
ಕೇರಳದ ಮಲೆನಾಡ ಹೆದ್ದಾರಿ (SH-59) ರ ಬಂದಡ್ಕ - ಕೋಳಿಚ್ಚಾಲ್ ರಸ್ತೆಯು ಈ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಗಳು 
 ಬಂದಡ್ಕ
 ಚೂರಿತ್ತೋಡ್
 ಮಾನಡ್ಕ
 ಮಾಣಿಮೂಲೆ
 ಬಿಲ್ಲಾರಮಜಲು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಅಂಗಾರ ಎಸ್

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದವರಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನವರಾದ ಎಸ್. ಅಂಗಾರ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಜನವರಿ 2021 ರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಿಂದ ಆರು ಬಾರಿ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ.ಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ೨೦೨೧೦ನೇ ಆಗಷ್ಟ್‌ ೦೪ ರಂದು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಅಂಗಾರ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಅಮರಮುಡ್ನೂರು ಗ್ರಾಮದ ದಾಸನಕಜೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಮರಮೂಡ್ನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂಟಿಕಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಚೊಕ್ಕಾಡಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವರ 
ಪತ್ನಿ-ವೇದಾವತಿ, ಮಗ-ಗೌತಮ್(ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಧರ), ಮಗಳು-ಪೂಜಾಶ್ರೀ

ಕ್ಷೇತ್ರ 
ಸುಳ್ಯ ವಿಧಾನ ಸಭಾ(ಮೀಸಲು) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅಂಗಾರ ಎಸ್ ಅವರು ೧೯೯೪ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಆರು ಬಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಸಕರಾಗಿ ಗೆದ್ದ ವರ್ಷಗಳು 
೧೯೯೪, ೧೯೯೯, ೨೦೦೪, ೨೦೦೮, ೨೦೧೩, ೨೦೧೮, ಸತತ ಆರು ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಸುಳ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ 
 ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು.
 ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು.

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ 
ಅಂಗಾರ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದವರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ
 ಪುತ್ತೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
 ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, ೨೦೧೮

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರು
೧೯೬೪ ಜನನ
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಶಾಸಕರು
ಸುಳ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗದಗ

ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು   ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ದಿಂದ  ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೫೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಗದಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ,   ಇಲ್ಲಿ  ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ದೇಗುಲವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅಮರ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರವರ್ತಕರು. ಐಹೊಳೆ, ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಅವರ ಕಲಾಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಆಳಿದರು .

ದೇವಾಲಯವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕೃತ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹವು ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಲ್ಲಿನ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತ್ರಿಕುಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ದೇಗುಲವಿದೆ, ಸೊಗಸಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ.

ಬಾಲ್ಕನಿ ಆಸನಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇಳಿಜಾರಾದ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರಾದ ಸೂರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಸಭಾಂಗಣದ ಒಳಗೆ, ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ; ದಕ್ಷಿಣದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸರಸ್ವತಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಾರದ ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ . ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ; ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಳೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿದೆ.

ದೇವಾಲಯವು  ಸುಮಾರು 1050 ರಿಂದ 1200 CE ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ  ಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆ , ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇಯೇ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

ನಗರದಲ್ಲಿನ  11-12ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಹಲವಾರು ಚಾಲುಕ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗದಗಿನ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ವೀರ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.  ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಈಗ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಭಾಂಗಣದ ದ್ವಾರಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಕೆತ್ತಿದ ಆಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರಗಳು

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 

 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ
 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
 ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇಟಗಿ)
 ಡಂಬಳ
 ಲಕ್ಕುಂಡಿ
 ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ
 ಸೂಡಿ
 ಗದಗ
 ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು
 http://www.indiantemples.com/Karnataka/trikgada.html

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಅನಂತಶಯನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅನಂತಶಯನಗುಡಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ  ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ 
ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನಂತಶಯನಗುಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತಶಯನ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರಿಂದ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1524) ತನ್ನ ಮೃತ ಮಗ ತಿರುಮಲರಾಯನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
1175 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದೇಗುಲದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ 147*85 ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸುತ್ತುಗೋಡೆ ಇದೆ. ಹೊರಗೋಡೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು ಬೃಹದಾಕಾರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳು, ಚಿಕ್ಕ   ಆಕಾರವಿನ್ಯಾಸ, ಬಾಗಿಲ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬಿನ್ನಾಣದಿಂದ ನಿಂತು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಿಲಾಸುಂದರಿಯರು ಇದ್ದು ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಜಯನಗರ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗೆ ಮಾದರಿ ಆಗಿದೆ. 

ಬೃಹತ್ತಾದ ಆವರಣ, 46 ಕಂಬಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ಮಂಟಪ. ಮೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಆಯತಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಕಮಾನಿನಾಕಾರದ ಛಾವಣಿ  ಇಲ್ಲಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಮೂರು ಬಾಗಿಲು ಇವೆ. ಪೀಠದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1524ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಗತಿಸಿದ ತನ್ನ ಮಗ ತಿರುಮಲರಾಯನಿಗಾಗಿ ಶಾಲ,ತಿರುಮಲ ಮಹರಾಯಪುರ ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನಂತಶಯನಗುಡಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವೈಖಾನಸ ಅಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಅರ್ಚಕರ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ವೈಖಾಸದ ಪೂಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಜನು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಶಾಸನ ಸಾರುತ್ತದೆ. 

ಈ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಬಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಕಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮರು ಜೋಡಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಅದರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದೆ.

ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
೧.   ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತು ರಾಜೇಶ್ ನಾಯ್ಕ್   ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್ ಲೇಖನ

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ರವಿ ಕುಮಾರ್ ದಹಿಯಾ

ರವಿ ಕುಮಾರ್ ದಹಿಯಾ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು, 2020 ರ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 57 ಕೆಜಿ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ವಿಜೇತರು ಹಾಗೂ 2019 ರ ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ರಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ  ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರವಿ ಕುಮಾರ್ ದಹಿಯಾರವರು 1997 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹರಿಯಾಣದ ಸೋನಿಪತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಹ್ರಿ ಗ್ರಾಮ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ, ದಹಿಯಾ ಉತ್ತರ ದೆಹಲಿಯ ಛತ್ರಸಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸತ್ಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ತಂದೆ ರಾಕೇಶ್ ದಹಿಯಾ, ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿಕರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕ್ರೀಡೆ
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್

ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಪಟು. ಅವರು 2020 ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ (ವೆಲ್ಟರ್‌ವೈಟ್) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಲವ್ಲಿನಾ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್ ರವರು 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1997 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಗೋಲಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಟಿಕೆನ್ ಮತ್ತು ಮಾಮೋನಿ ಬೊರ್ಗೊಹೈನ್.

ಸಾಧನೆಗಳು

2020 ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಅವರು ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ (ವೆಲ್ಟರ್‌ವೈಟ್) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಕ್ಸರ್ ನಡಿನ್ ಅಪೆಟ್ಜ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 30 ಜುಲೈ 2021 ರಂದು ಅವರು ತೈವಾನ್‌ನ ಚೆನ್ ನಿಯೆನ್-ಚಿನ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ನಂ ೧ ಬುಸೆನಾಜ್ ಸುರ್ಮೆನೆಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕ್ರೀಡೆ
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಬಜರಂಗ್ ಪುನಿಯಾ

ಬಜರಂಗ್ ಪುನಿಯಾ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು, 2020 ರ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೬೫ ಕೆಜಿ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ವಿಜೇತರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಪುನಿಯಾ ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಝಜ್ಜರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖುದಾನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹನೆ ಸಿಕಿತು.

ಸಾಧನೆಗಳು

೨೦೨೦ ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌
6 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು, ಪುನಿಯಾರವರು ಎರ್ನಾಜರ್ ಅಕ್ಮತಲೀವ್ ವಿರುದ್ಧ 2020 ಟೋಕಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ 65 ಕೆಜಿ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಹಾಗೂ ಮೊರ್ಟೆಜಾ ಘಿಯಾಸಿ ಚೆಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಜಿ ಅಲಿಯೆವ್ ಅವರ ವಿರುದ್ದ ಸೋತರು. ಕಂಚಿನ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು 8-0 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕ್ರೀಡೆ
ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್

ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು.

ಜೀವನ
ಸ್ಯಾಂಗರ್ ರವರು ಜುಲೈ 16, 1968 ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಬೆಲ್ಲೆವ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸ್ಯಾಂಗರ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ರೀಡ್‌ನಿಂದ ಫಿಲಾಸಫಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, 1995 ರಲ್ಲಿ ಓಹಿಯೋ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು 2000 ರಲ್ಲಿ ಓಹಿಯೋ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಪಡೆದರು. 

2001 ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾರಿ ಸ್ಯಾಂಗರ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ, ಜಿಮ್ಮಿ ವೇಲ್ಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು

ಸ್ಯಾಂಗರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಿಟಿಸೆಂಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, 2010 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿದರು ಮತ್ತು 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿಟಿಸೆಂಡಿಯಂ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ
ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ

ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ(ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಡ್: MAQ) ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೇ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ 1907 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. 1929-1930ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪೇಶಾವರದ ನಡುವೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಮಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾದ ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ತಿರುವನಂತಪುರಂ, ಮುಂಬೈ, ಥಾಣೆ, ದೆಹಲಿ, ಅಜ್ಮೀರ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ
ಮಂಗಳೂರು

ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
MAQ/Mangalore Central (Mangalore)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡು ಪಾರಿವಾಳ

ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡು ಪಾರಿವಾಳ(ಕೊಲಂಬಾ ಎಲ್ಫಿನ್ಸ್ಟೋನಿ) ದೊಡ್ಡ  ಗಾತ್ರದ ಪಾರಿವಾಳವಾಗಿದ್ದು, ನೈರುತ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶೋಲಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳ ಮೇಲಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ನೀಲಗಿರಿ ಮರದ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೇವು. ಅವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರ, ಗಾಡ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚೆಕರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರುಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣ 
೪೨ ಸೆಂ.ಮೀ. - ಈ ಪಾರಿವಾಳವು ಕಡು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ತುದಿಯಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮಾದರಿಯ ಪ್ಯಾಚ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ತೆಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಕಡು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಮಸುಕಾದ ಗಂಟಲಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ನ ತಳವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷೀಯು ವಿಕಸನೀಯವಾಗಿ ಸಿಲೋನ್ ವುಡ್‌ಪಿಜನ್ ಕೊಲಂಬಾ ಟೊರಿಂಗ್ಟೋನಿ ಮತ್ತು ಬೂದಿ ಮರದ ಪಾರಿವಾಳ ಕೊಲಂಬ ಪುಲ್ಚ್ರಿಕೊಲ್ಲಿಸ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕುಲವಾದ ಕೊಲಂಬದಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ದ್ವಿಪದವು ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿದೆ

ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ 
ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡು ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಬಹುತೇಕ ಮರಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಣ್ಣು ಇವುಗಳ  ಆಹಾರ.ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿದ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳೇ ಇವುಗಳ ಆಹಾರವಾದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಬಸವನ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಕಾಲವು ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಕೊಂಬೆಗಳ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳ ಬೀಜಗಳ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ನೆಲ್ಥರೆ ಕುಟುಂಬದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಈ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ನೀಲಗಿರಿ ಮರದ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಖನಿಜ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಕೂಡ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಾಗ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಹಣ್ಣು ಬಿಡುವ ಸಮಯದ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಮರಗೋಳ

ಅಮರಗೋಳದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು  ಬನಶಂಕರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳ 
ಅಮರಗೋಳವು ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಇದೆ,  ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು  ನವನಗರಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. 

ಅಮರಗೋಳ ನಲ್ಲಿರುವ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ  ವು  ಉಣಕಲ್ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಅಮರಗೋಳದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 

ಅಮರಗೋಳದಲ್ಲಿರುವ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹತ್ತಿರ ಜಕ್ಕಣಾಚಾರ್ಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶಂಕರಲಿಂಗನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲು-ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಚಚ್ಚೌಕ ಯೋಜನೆ ಇರುವ  ನಾಗರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮೆಟ್ಟಿಲು-ವಜ್ರ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ  ಹಾನಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಮರಗೋಳದ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇದು ಒಂದು ದ್ರಾವಿಡ ದೇಗುಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಾಗರ ದೇಗುಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ), ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇಟಗಿ) ಯ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇಗುಲ ಇವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ )

ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
 ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಕುಂದಗೋಳ
 ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ
 ಗದಗ
 ಲಕ್ಕುಂಡಿ
 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ
 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಆರ್.ಎ.ಜಹಗೀರ್ದಾರ್

ಜಹಗೀರ್‍ದಾರ್, ಆರ್ ಎ (1889-1963). ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಕುಲಪತಿಗಳು. 

ಮುಂಬಯಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರದಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯನಿಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಇವರದಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗುವ ಮೊದಲು ಕೂಡ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಕೀಲರೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಉತ್ಕಟ ದೇಶಾಭಿಮಾನಿಗಳಾದ ಇವರು ಅಪ್ಪಟ ಗಾಂಧೀಭಕ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡರಿಗೆ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಇವರು ಸದಾ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ 
ಆಗಸ್ಟ್ 1949ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಶಾಸನ ಸಭೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ ತರುವಾಯ ಕೆಲವೇಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿ 1951ರ ಜುಲೈವರೆಗೆ ಅದೇ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ದುಡಿದರು.

1949ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪ್ರಥಮ ವಾರದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಕೋಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಛೋಟ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರದ ವಿಶಾಲ ನೆಲ ದೊರೆತದ್ದು ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. 1950ರಲ್ಲಿ ಕುಲಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಎಸ್.ಎಸ್.ಒಡೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಇವರು ಒಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುಂದಿನ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ದುಡಿದರು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು, ಕಟ್ಟಳೆ ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದು ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಲ್ಲಿ ಜಹಗೀರದಾರರ ಕುಶಾಗ್ರ ಬುದ್ಧಿ, ಕಾಯದೆ ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದೀ ಧೋರಣೆ-ಇವು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾದವು.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೊಸ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸೌಧದ ಅಡಿಗಲ್ಲನ್ನಿಡುವ ಸಮಾರಂಭ ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರಿಂದ 1951ರ ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ನೆರವೇರಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದವರಲ್ಲಿ ಜಹಗೀರದಾರರು ಮುಖ್ಯರು.

ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ನೆಹರು ತಾರಾಲಯಗಳು

ನೆಹರು ತಾರಾಲಯಗಳು ಭಾರತದ ಐದು ತಾರಾಲಯಗಳುಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಮುಂಬೈ, ನವದೆಹಲಿ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ನೆಹರೂ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಯಾಗರಾಜದಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ್ ತಾರಾಲಯವಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯವು ತೀನ್ ಮೂರ್ತಿ ಭವನದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ' ನೆಹರು ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಲೈಬ್ರರಿ ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮೊದಲು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಈಗ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ  ಆಗಿದೆ. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿಯನ್ನು ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು . ಈ ನಿಧಿಯು ಖಗೋಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉತ್ತೇಜನದ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ತಾರಾಲಯವು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ತಾರಾಲಯದಂತೆಯೇ ಶ್ರೀಮತಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ  ಅವರಿಂದ 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 1984 ರಂದು  ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು..  ಈ ಸ್ಥಳದ  ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು  ಜೊತೆಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದ ಸೊಯುಜ್ ಟಿ -10  ಮತ್ತು ಅವರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೂಟ್ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಜರ್ನಲ್ .

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಕೈ ಥಿಯೇಟರ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 200,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕೈ ಥಿಯೇಟರ್ ಒಂದು ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರದ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು, ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗಳು, ವೀಡಿಯೋ ಕ್ಲಿಪ್ಪಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳಂತಹ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಕೈ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

11 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ನವೀಕರಣದ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ,ಇದು  2010 ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿದ್ದು  ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಈಗ 'ಡೆಫಿನಿಟಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ "ಮೆಗಾಸ್ಟಾರ್" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು 2 ಮಿಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲದು.  ಇದು ಹಳೆಯ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ಗಳು, ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೌರ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ, ನವದೆಹಲಿ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ತಾರಾಲಯ, ಮಂಗಳೂರು
 ತಾರಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು
 ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ, ಮುಂಬೈ
 ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ, ನವದೆಹಲಿ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ,ಬೆಂಗಳೂರು - ಇದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಿ ತಲುಪಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ತಾರಾಲಯವಾಗಿದೆ. 

1989ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅನಂತರ 1992ರಲ್ಲಿ ಹೊಸತಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ `ಬೆಂಗಳೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಎಂಬ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ತಾರಾಲಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹೈಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‍ನ ಚೌಡಯ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರುವ `ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ಯಾನವೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಷ ಕಳೆದಂತೆ ತಾರಾಲಯ ಅದರ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು 
ತಾರಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ 210 ಆಸನವುಳ್ಳ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮಂದಿರ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ 15 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದ ಗುಮ್ಮಟ. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾರ್ಲ್‍ಜೀóಸ್, ಜೇನ್ ವತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ `ಸ್ಪೇಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ(ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್). ಇರುಳ ಬಾನಪಟವನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಸವಿಯುವ ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ. ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಬಿಂಬಿಸಬಲ್ಲದು. ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಷ್ಟೇ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಖಗೋಳಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪರಿಕರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಲೈಡುಗಳು, ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆಯೆಂದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ 2 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಖಗೋಳದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶವಿದೇಶಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ-ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ಹೆಣೆದು, ಜನಮನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿವೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಆಯಾ ದೃಶ್ಯಗಳ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿವೆ, ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಮುಂದಿಡಲು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ, ಪೇಂಟಿಂಗ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮ ತರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆಂದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದೆ. ನೀಹಾರಿಕೆ, ಸೂಪರ್‍ನೋವಾ ಉಳಿಕೆ, ಸೌರವ್ಯೂಹ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಪಟಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ, ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಉಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅನ್ಯ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೂಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ತೂಕದ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ. `ಬೆಂಗಳೂರು ಅಮೆಚೂರ್ ಅಸ್ಟ್ರಾನಮರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ "ತಾರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಿರಿ" ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿರುವ ಆಕಾಶನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸಿರುವರಿಗೆ ನೀಡಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು, ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಇಲ್ಲಿ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಆಕಾಶದ ಅಪರೂಪ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಉದಾ : ಧೂಮಕೇತು ದರ್ಶನ, ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ, ಗ್ರಹ ಸಂಕ್ರಮಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣಪ್ರದೇಶದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಲಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿರುವುದು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯಕ್ಕೆ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು/ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು:
 ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣೆ (ರಾತ್ರಿ ೧೦.೦೦ ಗಂಟೆಯಿಂದ ನಸುಕಿನ ೪.೩೦ ರವರೆಗೆ)
 ವಿಶೇಷ ಚೇತನರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಮ್ಮಟ.
  ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ (ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ)
 ತಿಂಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೂಟ.
ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ.
 ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸ.
ಮುಂತಾದವುಗಳು...

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ 

 ನೆಹರು ತಾರಾಲಯಗಳು
ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್

ಜಾಯ್ಸ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಆಗಸ್ಟೈನ್ ಅಲೊಯಿಷಿಯಸ್ (1882-1941). ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಕವಿಯೂ ಹೌದು.

ಬದುಕು  
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಡಬ್ಲಿನಿನಲ್ಲಿ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬೆಲ್‍ವಿಡೀರ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಕೆಲಕಾಲ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿದ. 1904ರಲ್ಲಿ ನೋರಬಾರ್ನಕಲಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ತೊರೆದು ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್‍ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೋಧಕನಾಗಿದ್ದ. 

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಬಹುವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಸಾವನ್ನು ಅಪ್ಪಿದ.

ಬರಹ 
1907ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಚೇಂಬರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಇವನ ಇನ್ನೊಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ ಪೆನಿ ಈಚ್ (1927) ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಡಬ್ಲಿನರ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಈತನಿಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖೇನ ಜನತೆ ಈತನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. 1916ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಆ್ಯಸ್ ಎ ಯಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್ ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥಾ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. 1918ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸೈಲ್ಸ್ ಎಂಬ ನಾಟಕವೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈತನ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ 1922ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಯೂಲಿಸಿಸ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುದ್ರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಯ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನೂ ತಿದ್ದಿ ತಿದ್ದಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಮುದ್ರಕ ಜೋಡಿಸಿದ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಆರು ಸಾರಿ ಕೆಡಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಯಿತಂತೆ. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ನಲವತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಯ್ಸ್ ಇದರ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು ಡಬ್ಲಿನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ದಿನದ ಜೀವನಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಕರೆದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಸಹ್ಯಕರವಾದ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮುಂದಿನ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಫಿನಿಗನ್ಸ್‍ವೇಕ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದ. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಈತ ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಕನಸಿನ ವಿಚಾರ ಧಾರೆಯೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು. ಇದರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು 1928ರಲ್ಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು 1931ರಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 1939ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿದು ಹೊರಬಂದಿತು.

ಈತನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ 
ಈತ ತನ್ನ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೂ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯತ್ತ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈತನ ಕೃತಿಗಳು ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದಪ್ರಯೋಗ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಆಳಕ್ಕಿಳಿದು ಆತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳುವುದೇ ಈತನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಯವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ

ಜಯವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1727). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿರುವ ದಂಡಕ ಹಾಗೂ ಭಟ್ಟಂಗಿಗಳ ಕರ್ತೃ. ಒಂದು ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಲ್ಲ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ತನ್ನದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನಾದರೂ ಈಗ ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಈತನ ಒಂದು ದಂಡಕ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಭಟ್ಟಂಗಿಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಬದುಕು 
ಕವಿಯ ಸ್ಥಳ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನಕಗಿರಿ. ಕನಕಗಿರಿ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಂದಿಗೆ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಂಗಪ್ಪನಾಯಕ ಕವಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಜಯವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯನ ಗುರು ಹಾಗೂ ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿಧಿ ಆಚಾರ್ಯ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲಚಿತ್ತನಾದ ಜಯವೆಂಕಟ ಸಂಜೀವ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನ ವರದಿಂದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸಿದನೆಂದು ಜನಜನಿತ ಕಥೆ. ಈತನ ವಂಶದವರಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣರಾಯ ಧರಣೀಪತಿ ಬಿಟ್ಟ ದತ್ತಿಯನ್ನು ಕವಿ ನೆನೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅರಳಿಹಳ್ಳಿ, ನರಸಾಪುರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಜಾಗೀರುಗಳಾಗಿ ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯ ವರೆಗೆ ಈ ವಂಶದವರ ಅನುಭವದಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಜಯವೇಂಕಟಾಚಾರ್ಯ ವೀರವೈಷ್ಣವ ಆಗಿರಬಹುದು. 

ಈತ ವಿಪುಲವಾಗಿ ದೇಶಾಟನೆಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಈತನ ಒಂದು ಭಟ್ಟಂಗಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ರಸಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿದ್ದುದು, ಕನಕಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ಆದ ದಾಳಿ, ತನಗೆ ಕೊನೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಷ್ಟಗಳು-ಇವನ್ನು ಕವಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಈತ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿರುವನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆದರೆ ಈತನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಒಂದೆರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಹೊರತು ಯಾವ ಗ್ರಂಥವೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.

ಕವಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿಗಳು 

 ಜಯವೇಂಕಟಾಚಾರ್ಯನು ಅದ್ವೈತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ವಾದವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಕೈ ಹತ್ತಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನೆದುರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತಂತೆ. ಸಮಯಸ್ಛೂರ್ತಿಯಿಂದ ದ್ವೈತ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಈತ ಸಾರಿದ ರೀತಿ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿದೆ.

ಅಲ್ಲಾ-ದೇವೋ, ದೇವಪ್ರಜಾ-ನಮಾಜಾ |

ಖಾಜೀ-ವಿದ್ವಾನ್, ಪಂಡಿತಃ-ತತ್ರ ಮುಲ್ಲಃ ||

ಪುರಾಣಃ-ಕುರಾನಃ ಕಿತಾಬಂ-ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಂ |

ಭಾಷಾಭೇದೋ ನೈವ ಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಭೇದಃ ||

 ಈತನ ಭಟ್ಟಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕವಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ `ಮದನನು ಮತ್ತೆ ಜೈಭೇರಿಯ ಹೊಯ್ಸುತಾ | ಕದನದಿ ಮೂರು ಲೋಕವ ಗೆದ್ದಮೇಲೆ ಫಲವಿಲ್ಲದ ಭೇರಿಯ ಡಬ್ಬುಹಾಕಿ ತನ್ನ ಹಸನದಿ ತೋರ್ಪ ಕುಜಕುಂಭಗಳೋಳ್ ಸಮಸ್ತ ಸೌಂದರೀ ಅಮಿತಗುಣಾಭಿರಾಮ ಕನಕಾಚಲರಂಗನ ಪಟ್ಟದೊಲ್ಲಭೆ'ಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಈತನಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ `ಅಂಬೇ ದಯಾಕದಂಬೇ ನೆರೆನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ಪದಾಂಬುಜ ದ್ವಯಾ'| ಮುಂತಾದ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
 ಈ ಪಡೆದ ದರ್ಶನ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಮೇರೂ ಪೀಠವಾಗಿ ಇನಚಂದ್ರರು ತಾವು ಸೂರ್ಯಪಾನಗಳಾಗಿ |

ತಾರಕೆಯು ದಿವ್ಯಪುಷ್ಪಗಳಾಗಿ ಧ್ರುವಮಂಡಳವು ದೀಪ್ತಕಿರೀಟವಾಗಿ ||

ಧಾರುಣಿಯು ರಾಣಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯು ಭೂಷಣವಾಗಿ |

ಪಾರ್ವತಿಯು ದಿವಾಣಕಾಯ್ದ ವಿಭವ ರಕ್ಷಿಸೋ ವೆಂಕಟಶೈಲವಲ್ಲಭಾ ||

 ಈತನ ದಂಡಕದ ಶೈಲಿ ಇನ್ನೂ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ.

ಶುಭಗುಣಮಯ ವಿಗ್ರಹೋಲ್ಲಾಸ | ಲಕ್ಷ್ಮೀಮನೋನಾಥ | ನಾಭೀ ಸರೋಜಾತ | ಜಾತಾಂಡ ಮಧ್ಯೋಲ್ಲ | ಸದ್ದೇಶ ಕರ್ನಾಟ | ವೆಂಬಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಂಥ | ಪಂಪಾಸರೋವಾಮ | ಷಟ್ಕೋಶದೂರ್ದಲ್ಲಿ | ಸರ್ವರ್ ನೆರೇಗೊಂಡು | ಮೆರೆವಂಥ ಹೇಮಾದ್ರಿ | ಎಂಬೋ ಪೆಸರ್ನಿಂದ | ವಿಖ್ಯಾತಮಾದಂಥ | ಭೂ ಪಟ್ಟಣಂ ಸರ್ವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದಾಳಿ ಬಾಳ್ವಂಥ ಶ್ರೀ ಮನ್ನ | ಹಾನಾಯಕಾ ಚಾರ್ಯ | ನಾಯಕ ಶಿರೋರತ್ನ | ಗುಜ್ಜಲಮಹಾವಂಶ | ವಾರಾನಿಧೀಚಂದ್ರ | ಧೀಸಾಂದ್ರರಂಗಾಖ್ಯ | ಭೂಮೀಂದ್ರನಂ ಪೊಂದಿ | ವಿಖ್ಯಾತಪಾಂಡಿತ್ಯ | ಧೀರೋನ್ನತ ಶ್ರೀನಿಧಿ, ಶ್ರೀನಿಧೀ | ಎಂಬೋಗುರ್ವಂಘ್ರಿ...............
ಹೀಗೆ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಕವಿಯ ಶೈಲಿ. 

ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್

ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಅಂಗಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂಚಿನ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಹೈಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಿಂತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಅದಾಗ್ಯಾ U.S. ನ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ “ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ” ಎಂಬುದು ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗೆ ಸಮನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ, ,ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಇತರ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ .

ಸೂಪರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸ, ತಾಜಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಸರಕುಗಳುಮತ್ತು ಅಡಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳು, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಕ್ಲೀನರ್‌ಗಳು, ಔಷಧಾಲಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಇಟಿ ಸರಬರಾಜುಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಆಹಾರೇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಈ ಹಿಂದೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೌಂಟರ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಕಪಾಟಿನಿಂದ ಸಹಾಯಕರು ತರುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಕೌಂಟರ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ- ಅವಶ್ಯಕ ಗಾತ್ರದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಹಾಯಕನು ಗ್ರಾಹಕರು ಬಯಸಿದ ನಿಖರವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು: ಅನೇಕರು ಈ ಶೈಲಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು "ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ "ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮ ನೀಡುವಿಕೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ

1990 ರ ದಶಕದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ವಲಯವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ: ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ವಲಯವು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಲವರ್ಧನೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.  ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಒದಗಿಸಿದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹಲವಾರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿವೆ. ಈಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಸಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ.

ಲೇ ಔಟ್ ತಂತ್ರಗಳು

ಸೂಪರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗೆ ಬರುವಾಗಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಐಟಂ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಜಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಜಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ  ನಿರಂತರ ಕೋಲ್ಡ್ ಚೈನ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರು ತಾಪಮಾನ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಡಿಸ್ ಪ್ಲೇ ಕೇಸ್ ನಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತ	

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ರಿಟೇಲ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ವಿತರಣಾ ಮಾದರಿಗಳು ಅನನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮಾಮ್-ಅಂಡ್-ಪಾಪ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳವರೆಗೆ,  ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಚಾನಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಿನಸಿ ವ್ಯಾಪಾರವು  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ಜಯಾದಿತ್ಯ

ಜಯಾದಿತ್ಯ - ಕ್ರಿ.ಶ ಸು. 650. ಪಾಣಿನಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯಾದ ಕಾಶಿಕಾವೃತ್ತಿಯ ಕರ್ತೃ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ವೃತ್ತಿಪಾಣಿನಿಯ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಶಿಕಾವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲಿನ ಐದು ಅಧ್ಯಾಯನಗಳನ್ನು ಜಯಾದಿತ್ಯನೂ ಮಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ವಾಮನನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಣಿನಿಯ ಸೂತ್ರ ಕ್ರಮವನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇದರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೊದಲ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಚೀನೀಯರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ (ಕ್ರಿ.ಶ. 672) ಚೀನೀಯಾತ್ರಿಕ ಇ-ತ್ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೂಲಕವೇ ಆತನೂ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕಾಶಿಕಾವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಸವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಾಶಿಕಾವಿವರಣ ಪಂಜಿಕಾ ಎಂಬ ವಿವರಣ ಗ್ರಂಥ ಜಿನೇಂದ್ರಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಪದಮಂಜರಿ ಎಂಬ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗ್ರಂಥ ಹರದತ್ತನಿಂದಲೂ ರಚಿತವಾಗಿವೆ

ಸಂಸ್ಕೃತದ ಲೇಖಕರು.
.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಲಾಲಾಬಾದ್

ಜಲಾಲಾಬಾದ್  ನಗರವು  ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ನಾಂಗರ್‍ಹಾರ್ (ಪೂರ್ವ) ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮುಖ್ಯಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾಬೂಲಿನಿಂದ 134 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಪೆಷಾವರದಿಂದ 122 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಬೂಲ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ 1950' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಾಲಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಪೆಷಾವರಗಳ ನಡುವೆ ಖೈಬರ ಕಣಿವೆಯೂ ಜಲಾಲಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕಾಬೂಲ್‍ಗಳ ನಡುವೆ ಜಗದಾಲಕ್, ಖುರ್ದ್ ಕಾಬೂಲ್ ಕಣಿವೆಗಳುಂಟು. ಇದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನ. 48,919 (1969) ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವುಂಟು. ಇದು ಸೇನಾಕೇಂದ್ರ ಕೂಡ.
ಹಳೆಯ ನಗರದ ಪೇಟೆ ಬೀದಿಗಳೂ ಗೋಡೆಗಳೂ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಪಟ್ಟಣ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 

ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಣದ 5 ಮೈ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಹಡ್ಡ ಎಂಬುದು ಗಾಂಧಾರ ಕಲೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಲವು ಸುಂದರ ಬುದ್ಧಶಿಲ್ಪಗಳು ದೊರೆತವು. ಸುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪಗಳಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವನು ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಬಾಬರ್. ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಬರ್ 1560ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. 
ಹಿಂದಿನ ಆಫ್ಘನ್ ದೊರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದುಂಟು. 1841-42ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಆಫ್ಘನ್ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೇಲ್ ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಘಟನೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯುಂಟು.

ಇತರ ಮಾಹಿತಿ
ಆಫ್ಘನ್ ಶ್ರೀಮಂತರು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಾಯುಗುಣ ಹಿತಕರ. ಸುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶ ಫಲವತ್ತಾದ್ದು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಜಲಾಲಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿದೆ. ಕುರಿಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆಯೂ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬುಗಳು. ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳೊಡನೆ ಜಲಾಲಾಬಾದಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧವುಂಟು. 1963ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಇದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಾಬೂಲ್ ನಗರದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಪಟ್ಟಣದ ಬೀದಿಗಳು ಬಲು ಇಕ್ಕಟ್ಟು.
ಜಾಲಾಲಾಬಾದಿನವರು ಶುಷ್ಕ ವಾಯುಗುಣ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿಗಳು. ಅವರು ಆಡುವ ಭಾಷೆ ಪುಷ್ಟು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ನೆರವಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಪಟ್ಟಣ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಲಂಧರ

ಜಲಂಧರ - ಈ ಹೆಸರಿನ ಮೂವರು ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇರುವರಾದರೂ ರಾಕ್ಷಸ ಜಲಂಧರನ ಕಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತ.

ಜಲಂಧರ ರಾಕ್ಷಸ  
ಜಲಂಧರನು ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ ವೃತ್ರಾಸುರನ ಮಗನೆಂದೂ ಶಿವನ ಕೋಪವೇ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಘನೀಭೂತವಾಗಿ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಈತ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದೂ ದೇವೇಂದ್ರ ತನಗೊಬ್ಬ ವೈರಿ ಬೇಕೆಂದು ಶಿವನನ್ನು ಬೇಡಿದ್ದರಿಂದ ಜನಿಸಿದನೆಂದೂ ಪುರಾಣಗಳು ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ಹೇಳಿವೆ. ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಒಡೆಯುವಂತಾಗಿ ನೋಡಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರಿಳಿಯಿತಂತೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜಲಂಧರನೆಂದು ಈತನಿಗೆ ಹೆಸರಾಯಿತಂತೆ.

ಜಲಂಧರ ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿ, ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಾಯದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ಸತಿಯಾದ ಬೃಂದೆಯೊಡನೆ ಹರಿವಿರಿಂಚಿಗಳಿಂದಲೂ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನಲ್ಲದೆ ಸುರಲೋಕಕ್ಕೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಓಡಿಸಿದ್ದ. ಇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದ ವಿಷ್ಣುವೂ ಜಲಂಧರನ ಬಂಧಿಯಾದನಂತೆ. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಶಿವನ ಮೊರೆಹೋಗಲು ಆತ ಜಲಂಧರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಬೃಂದೆಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಭಂಗವೊಂದೇ ದಾರಿಯೆಂದಾಗ ವಿಷ್ಣು ಜಲಂಧರನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಭೋಗಿಸಿದನಂತೆ. ಅತ್ತ ಶಿವ ಜಲಂಧರನನ್ನು ಕೊಂದ. ನಿಜವರಿತ ಬೃಂದೆ ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಲು ಆಕೆಯ ಚಿತಾಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬುದ್ಧಿಭ್ರಮಣೆಗೊಳಗಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತುಳಸಿಯ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಭ್ರಮೆಯಿಳಿಯಿತಂತೆ. ಈ ಕಥೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಭೈರವೇಶ್ವರ ಕಥಾಸೂತ್ರರತ್ನಾಕರ, ಕಥಾಸಾಗರ ಮುಂತಾದ ಶಿವಶರಣರ ಕಥಾಕೋಶಗಳಲೆಲ್ಲ ಬರುತ್ತವೆ.

ನವನಾಥಸಿದ್ಧ ಜಲಂಧರ 

ನವನಾಥಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಜಲಂಧರನಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಹೆಸರೇ ಪಂಜಾಬಿನ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಋಷಿ ಜಲಂಧರ 
ಮರೀಚಿ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಗೋತ್ರ ಪ್ರವರ್ತಕ ಋಷಿಗೂ ಜಲಂಧರನೆಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೆಡೋಸ್ ಟೇಲರ್

ಮೆಡೋಸ್ ಟೇಲರ್,  (1808-1876)- ಭಾರತಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞ.

ಬದುಕು 
ಲಿವರ್‍ಪೂಲಿನ ವರ್ತಕನೊಬ್ಬನ ಮಗನಾಗಿ 1808ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಫಿಲಿಪ್ ಮೆಡೋಸ್ ಟೇಲರ್ ಎಂಬುದು ಇವನ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು. ಇವನ ತನ್ನ 16ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ. ಸುಮಾರು 1840ರಿಂದ ಸುರಪುರ (ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ) ನಾಯಕರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜಿಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿ ದಕ್ಷನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ. 

ಇವನು ಬರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿ ಈಶ್ವರಮ್ಮ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನ ಮಗ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಳಜಗಳಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಟೇಲರ್ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಲೂ ಚತುರತೆಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ದುಡಿದ. 10ವರ್ಷದ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ನೆರವೇರಿಸಿದ. ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಿದ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಕಂದಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾóಮ ಸುರಪುರದ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಏರಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಪ್ಪೆಂದು ತೋರಿಸಿ ಅವನಿಂದಲೇ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ 11 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಬರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. ಇವನ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಜೋನಾಳ, ಕಚಕನೂರು ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ. ಕೆರೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ರಾಜ್ಯದ ಖರ್ಚನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಟೇಲರ್‍ನಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ರಾಜ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾತಂತ್ರಯಪ್ರಿಯತೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡ. 1853ರ ಜೂನ್ 2ರಂದು ಟೇಲರ್ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಬೀರಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ಹುದ್ದೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. 

ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಟೇಲರನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮಕಾರ್ಯಗಳ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅವನು ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಗ್ಲೆಯನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ 20.000 ರೂಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡ. ಅದನ್ನು ಟೇಲರ್ಸ್ ಮಂಜಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಖೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಟೇಲರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಠಕ್ಕರನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ್ದು ಅವನ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆ.

ಕರ್ಣಾಟಕದ ಪ್ರಾಗಿತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಟೇಲರನ ಪಾತ್ರ 

ಕರ್ಣಾಟಕದ ಪ್ರಾಗಿತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಟೇಲರನ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಈತ 1851-62 ರಲ್ಲಿ ಸುರಪುರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಗರಟಗಿ, ರಾಜನ್-ಕೋಳೂರು ಮತ್ತು ಚಿಕನ್ ಹಳ್ಳಿ, ಶಹಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಹಾಪುರ, ವಿಭೂತಿಹಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಗೋಗಿ, ಜೇವರಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜೇವರಿಗಿ, ಅಂಡೋಳ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ. ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಲ್ಗೋರಿಗಳ ನೆಲೆಗಳನ್ನೂ ಶೋಧಿಸಿದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದ. ಈ ಉತ್ಖನನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ, ಆಗಿನ ಸಂಶೋಧನ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆನ್ನಬಹುದಾದ, ವಿಮರ್ಶಾಕತ್ಮಕವಾದ, ವಿವರಣೆಗಳಿಂದಲೂ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ಮೂರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೆಂಗಾಲ್ ರಾಯಲ್ ಏಷ್ಯಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲೂ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಯಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಾಯಲ್ ಐರಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸರ್ಕಾರ ಮೆಗಾಲಿತಿಕ್ ರಿಮೇನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಗಿತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಟೇಲರನದು. ಇವನು ಬ್ರಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿ.ಎಸ್.ಐ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ.

ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಆತ್ಮಕಥೆ 
ಟೇಲರ್ ಭಾರತದ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕನ್ಫೆಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ತಗ್ (1839), ತಾರಾ (1863), ಎ ನೋಬಲ್ ಕ್ವೀನ್ (1878) ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೃತಿಗಳು. ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಮೈ ಲೈಫ್ ಎಂಬುದು ಈತನ ಆತ್ಮಕಥೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್

ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ ೧೬೪೨-೧೭೨೯ ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ.

ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾವೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ತ್ಯಜಿಸಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ. 1671ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ವೆಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಡ್‍ನ ಒಂದು ಗಡಿಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾದ. ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಪ್ರಕಟಿಸಕೂಡದು ಎಂಬುದು ಇವನ ಇಚ್ಛೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದ್ದು 1939ರಲ್ಲಿ.

ಕಾವ್ಯ
ಟೇಲರ್‍ನ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎರಡು ಬಗೆಯವು. ಗಾಡ್ಸ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೇಷನ್ಸ್ ಟಚಿಂಗ್ ಹಿಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ ಎಂಬುದು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹ. ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ವಿಸ್ತøತ ಪದ್ಯಶ್ರೇಣಿ. ದ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಟೇಷನ್ಸ್ ಎಂಬುದು 44ವರ್ಷ ಈತ ನಡೆಸಿದ ಚಿಂತನೆಗಳ 200ಧ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಕಟತೆ, ಸರಳ ಪದಪ್ರಯೋಗ, ಛಂದೋವೈವಿಧ್ಯ, ಪ್ರತಿಮಾವಿನ್ಯಾಸದ ನಿತ್ಯನೂತನತೆ-ಇವು ಟೇಲರನ ಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
ಟಿ.ಎಚ್.ಜಾನ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ (1939) ದಿಪೊಯಟಿಕಲ್ ವಕ್ರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳೂ ಅವನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನ ಚಿತ್ರವೂ ಇವೆಯಲ್ಲದೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮುನ್ನುಡಿಯೂ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Biography and sample of poetry among a collection of biographies of poets
 
 
 
 Edward Taylor Collection. General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿಗಳು
ಬ್ರೂಕ್ ಟೇಲರ್

ಬ್ರೂಕ್ ಟೇಲರ್ 1685-1731.  ಆಂಗ್ಲ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಕಲನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಬದುಕು
ಜನನ 18 ನೆಯ ಆಗಸ್ಟ್, 1685, ಮಿಡ್ಲಸಕ್ಸ್‍ನ ಎಡ್ಮನ್‍ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ. ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ. ಮೊದಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಒಲವು ಗಣಿತದೆಡೆಗೆ ಈತನನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. 1731 ಡಿಸೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಟೇಲರ್ ಮೃತನಾದ.

ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆ

ಆಂದೋಳನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ 1708ರ ವೇಳೆಗೆ ಈತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದರೂ 1714ರ ಮೇ ವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಸದಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವನ ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ವಿಚಾರ ವಿವಾದ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಟೇಲರ್ ಅದಕ್ಕೆ ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ (ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲಸ್ ಆಫ್ ಫೈನೈಟ್ ಡಿಫರೆನ್ಸ್‍ಸ್) ಪ್ರಾರಂಭಕರ ಟೇಲರ್, ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಈ ಹೊಸ ಹತ್ಯಾರಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿದ. ಗಣಿತಜ್ಞರಿಗೆ ಇಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಫಲಿತಾಂಶ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಟೇಲರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಭಿಸರಣೆಯ (ಕನ್‍ವರ್ಜೆನ್ಸ್ ) ವಿಚಾರ ಟೇಲರನಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದದ್ದು  ಒಂದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ. ಕೋಷಿ ಎಂಬ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ. ಟೇಲರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಪರ್ಸ್‍ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಆಫ್ ಲೀನಿಯರ್ ಪರ್ಸ್‍ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಅಲ್ಲದೇ ಕಾಂತದ ಆಕರ್ಷಣೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಸಮೀಕರಣಗಳ ಸನ್ನಿಹಿತ ಮೂಲಗಳ ಶೋಧನೆಯ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಲಘುಗಣಕಾತ್ಮಕ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳೀಕರಣ ಮಾಡುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಟೂಟಾಂಕಾಮೆನ್

ಟೂಟಾಂಕಾಮೆನ್ ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೧೪ ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ೧೮ ನೆಯ ವಂಶದ ಫೇರೋ. ಆಖೆನಾಟನನ ಮೂರನೆಯ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ. ಆಖೆನಾಟನನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹಿರಿಯ ಆಳಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಟೂಟಾಂಕಾಮೆನ್ ಫೇರೋ ಆದ. ಆಖೆನಾಟನನ ಸೂರ್ಯಾರಾಧನ (ಏಟನ) ಪಂಥವನ್ನೇ ಈತನೂ ಅನುಸರಿಸಿದ. ಇವನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಟೂಟಾಂಕೇಟನ್. ಆಖೆನಾಟನ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಆಖೆಟೇಟನ್ (ಈಗಿನ ಟೆಲ್ ಎಲ್ ಆಮರ್ನ) ನಗರವನ್ನೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವನೂ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಪುರೋಹಿತರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ತೀಬ್ಸಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ. ಆಗಲೇ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಟೂಟಾಂಕಾಮೆನ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಕೇವಲ ೬-೮ ವರ್ಷ ಆಳಿದ ಈತ ಸು. ೧೮ ರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

ಟೂಟಾಂಕೇಟನ್ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇವನ ವೈಭವಪೂರಿತವಾದ ಸಮಾಧಿಭವನ ದೊರೆತದ್ದರಿಂದ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬ್ರಿಟನಿನ ಹಾವರ್ಡ್ ಕಾರ್ಟರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೯೨೨ ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೯ ರಂದು ಇವನ ಸಮಾಧಿಭವನ ಪತ್ತೆ ಆಯಿತು. ಇವನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಭವ್ಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ಕುಶಲಕರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನ ಮುಂತಾದವು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತವು. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಈಜಿಪ್ಟ ರಾಜರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲಾಶವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಟೂಟಾಂಕಾಮೆನನ ಮಮ್ಮೀಕೃತ ದೇಹ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ಶವಸಂಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಹೊರಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ತಗಡನ್ನು ಹೊದೆಸಿದೆ; ಅದು ತುಂಬ ಭವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಧಿಭವನದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೈರೊ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಟೇಲರ್

ಜಾನ್ ಟೇಲರ್ (೧೫೭೮-೧೬೫೩). ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಕವಿ. ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದೋಣಿಗ ಕವಿ (ದಿ ವಾಟರ್ ಪೊಯೆಟ್) ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಗ್ಲೌಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ದೋಣಿಗನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಒತ್ತಾಯ ಬಂದುದರಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಡಿeಜ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲು ಜಖಂ ಆಯಿತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗನಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ. ಕೆಲಕಾಲ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡಿನಲ್ಲೂ ಅನಂತರ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲೂ ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಸಂಭ್ರಮದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆ ಇತ್ತು. ಬೆನ್ ಜಾನ್ಸನರಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇವನಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಿದ್ದರು. 1613 ರಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ತಳ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಟಾದ ನೌಕಾಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಈತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ನಿಂತು ನೆರವೇರಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನಿಂದ ಬ್ರ್ಯಾಮರ್‍ವರೆಗೆ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ. ಈತ ಅದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಪೆನಿಲೆಸ್ ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮೇಜ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಟೇಲರ್, ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೆಜಸ್ಟೀಸ್ ವಾಟರ್ ಪೊಯೆಟ್ (1618) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಪ್ರಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ 1620 ರಲ್ಲಿ ಬೋಹೀಮೀಯದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ. ಈತನ ಬಗದಾಳ (ಡಾಗರೆಟ್) ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟುತನವಿದ್ದರೂ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಈಗ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿದೆಯಷ್ಟೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಕವಿಗಳು
ಟೈ ಪಿಂಗ್ ದಂಗೆ

ಟೈ ಪಿಂಗ್ ದಂಗೆಯು ಚೀನದಲ್ಲಿ 1850-1864ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದಂಗೆ. 

ಮಾಂಚೂಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ದಂಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಚೀನದ 17 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. 2 ಕೋಟಿಯಿಂದ 4 ಕೋಟಿಯ ವರೆಗೆ ಜನರು ಈ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿದಿರಬಹುದುದೆಂಬುದು ಒಂದು ಅಂದಾಜು.

ಕಾರಣಗಳು 
ದೇಶದ ಹದಗೆಟ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಆಡಳಿತದ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಷತೆಗಳು ಈ ದಂಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಮಾಂಚೂ ದೊರೆಗಳು ಸೇನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಶಕ್ತರಾಗಿ ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಅತೃಪ್ತಿಯೂ ಈ ದಂಗೆಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣ.  

ಗ್ವಾಂಗ್ಸೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ದಂಗೆಯ ನಾಯಕ ಹುಂಗ್ ಷಿಯೂಚೂವಾನ್ (1814-1864). ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತು ಅನುತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿದ್ದ ಇವನು 1836ರಲ್ಲಿ ಕ್ರ್ಯಸ್ತಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕನೊಬ್ಬ ಬರೆದ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಲೇಖನ ಓದಿ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ. 1837-1843ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತು ಅನುತ್ತೀರ್ಣನಾದ. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ. ಕಾಯಿಲೆಯಾಯಿತು. ಆಗ ತಾನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಕಂಡಂತೆಯೂ, ತನ್ನನ್ನು ಅವನ ತಮ್ಮನಂತೆ ಆತ ಪರಿಗಣಿಸಿದಂತೆಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದೇವರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆಯೂ ಕನಸು ಕಂಡ. 'ದೇವರ ಆರಾಧಕರು ಎಂಬ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಜನಸಂಘಟನೆ ಮಾಡಿದ. ಮಾಂಚೂಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಟೈ ಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ಈ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 1850 ರಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಂಗ್ಸೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ 30,000 ಜನ ಚೂವಾನನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ದಂಗೆ ಎದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೂನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ದಂಗೆಕಾರರೊಡನೆ ಅತೃಪ್ತ ದೀನದಲಿತ ಜನರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ನ್ಯಾನ್ಕಿಂಗ್ ನಗರವನ್ನು ದಂಗೆಕೋರರು ಮುತ್ತಿದರು.

ಉದ್ದೇಶಗಳು 
ದಂಗೆಕೋರರು ಸಾಧಿಸಬಯಸಿದ್ದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಇವು : 1 ಸ್ವತ್ತು, ನೆಲಗಳ ಒಡೆತನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕು. 2 ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಏರ್ಪಡಬೇಕು. 3 ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ಭೇದಭಾವ ಇರಬಾರದು.

ವೈಫಲ್ಯ 
ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಘಟನೆಯ ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಭಾವ. ದಂಗೆಯ ನಾಯಕರ ಅದಕ್ಷತೆ-ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದಂಗೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಮಾಂಚೂ ಸರ್ಕಾರ ಐರೋಪ್ಯರ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆರವಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿತು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮ 
ಆದರೂ ಟೈ ಪಿಂಗ್ ದಂಗೆ ಮಾಂಚೂ ಸರ್ಕಾರದ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸ ಬರಿದಾಯಿತು. ದಂಗೆ ನಡೆದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯದ ವಸೂಲಿ ನಿಂತಿತು. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಅದಾಯ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಈ ದಂಗೆಯಿಂದ ದಾರಿದ್ರ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇಳಿದುವು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗಿ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮುಖಂಡರ, ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಆದರೂ ಟೈ ಪಿಂಗ್ ದಂಗೆ ಅನಂತರದ ಅನೇಕ ಬಂಡಾಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1911-12ರಲ್ಲಿ ಮಾಂಚೂ ವಂಶದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸುನ್ ಯಾಟ್-ಸೆನ್ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಂಡಿತು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇತಿಹಾಸ
ಚೀನಾ
ಜಲಗಾಜು

ಜಲಗಾಜು ( ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ); ಇದು ಸಿಲಿಕದೊಡನೆ  ಕೂಡಿರಬಹುದು (ವಾಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್). ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತೀಕ  ಮರಳು ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್‍ಸೋಡಗಳನ್ನು ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿ ಜಲಗಾಜನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರೊಳಗೆ ಕರಗಿದ ವಸ್ತು ಘನೀಭವಿಸಿ ಗಾಜಿನಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದ್ರಾವ್ಯಗಾಜು (ಸಾಲ್ಯುಬಲ್ ಗ್ಲಾಸ್) ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. ಇದನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಕರಗಿಸಿದರೆ ಒಂದು ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ ಪದಾರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಜಲಗಾಜು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಈ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ (ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ ೧.೧) ನಾನಾ ಲವಣಗಳ ಹರಳುಗಳನ್ನಿಟ್ಟಾಗ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಮನೋಹರವಾದ ಬೆಳಸು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಲಿಕ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಾಬೂನಿನೊಡನೆ ಬೆರೆಸಲು, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಡದಂತೆ ಮಾಡಲು ಜಲಗಾಜನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೋಳಿಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇದರ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದರೆ ಅದರ ರಂಧ್ರಗಳು ಮುಚ್ಚಿ ವಾಯು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಒಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಗಾಜಿನ ಬಳಕೆಯುಂಟು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ವಿಕಿಮೇನಿಯಾ

ವಿಕಿಮೇನಿಯಾ(ವಿಕಿಮಾನಿಯಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.) ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್- ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅಲ್ಲದೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇತರೆ ಯೋಜನೆಗಳು (ವಿಕಿಕೋಟ್ಸ್, ವಿಕಿವಾಯೇಜ್, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್, ವಿಕಿನ್ಯೂಸ್, ವಿಕಿಬುಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ), ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು, ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿಯ ವಿಕಿಮೇನಿಯಾವನ್ನು ೨೦೨೧ರ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೩ ರಿಂದ ೧೭ವರೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ರಂದು, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಪಕ್ಷಿನೋಟ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜಹ್ನು

ಜಹ್ನು- ಚಂದ್ರವಂಶದ ರಾಜನಾದ ಅಜಮೀಢ ಮತ್ತು ಕೇಶಿನಿಯರ ಮಗ, ಸುಹೋತ್ರರಾಜನ ಪೌತ್ರ. ಕಪಿಲ ಮುನಿಯ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಭಸ್ಮ ಹೊಂದಿದ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಸಗರಪುತ್ರರಿಗೆ ಸದ್ಗತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಗೀರಥನು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿ ಗಂಗೆ ಧರೆಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದನಷ್ಟೆ. ಭಗೀರಥನು ದಿವ್ಯರಥವನ್ನೇರಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲು ಅಲಕನಂದಾ ಎಂಬ ಏಳನೆಯ ಗಂಗಾಪ್ರವಾಹ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಸರ್ವಪಾಪ ನಾಶಿನಿಯಾದ ಗಂಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಜಹ್ನು ಯಾಗಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯನ್ನು ತೇಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಳು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜಹ್ನುವು ಗಂಗಾ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಏಕಾಪೋಶನವಾಗಿ ಕುಡಿದುಬಿಟ್ಟ. ಇದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನ ಜಹ್ನುವನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಮಗಳಂತೆ ಕಂಡು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕಾಗಿ ಅರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಜಹ್ನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕಿವಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಜಹ್ನುಸುತೆಯೆಂದೂ ಜಾಹ್ನವಿಯೆಂದೂ ಕರೆಯುವರು. ಗಂಗಾಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಾಗಿ ಸಗರಪುತ್ರರಿಗೆ ಸದ್ಗತಿ ದೊರಕಿತು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಎಚ್. ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್

ಹನುಮಂತಗೌಡ ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ  ಪಾಟೀಲ್ (15 ಆಗಸ್ಟ್ 1953 ರಂದು ಜನನ)   ಕರ್ನಾಟಕದ, ಗದಗ ದಿಂದ ಬಂದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ . ಅವರು ಶ್ರೀ  ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.  . ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗದಗ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಖ್ಯಾತ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು , ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ದ ಮಾಜಿ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ  ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಚ್.ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಮಗ..   ಹುಲಕೋಟಿಯ ಹುಲಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಾಟೀಲರು, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ನೀರಾವರಿ ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.     ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರಾದ ಅವರು,    ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಳಿ,  ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.  ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು  .   ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು 2015-16ನೇ ಸಾಲಿನ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಐಸಿಟಿ) ಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಇ-ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017 ರಂದು ಲಖನೌದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅವರ    ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್  ಇಲಾಖೆಯು,  2014-15 ರಿಂದ 2017-18 ರವರೆಗೆ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಲಿಯೊನೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್

ಲಿಯೊನೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ (1867-1902). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ 
ಕೆಂಟಿನ ಬ್ರಾಡ್‍ಸ್ಟೇರ್ಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ. ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತ ವಿಮರ್ಶಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ವಿದೂಷಕರ ಎಂಬ ಈತನ ವಿಮರ್ಶನ ಗ್ರಂಥ 1890ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
1891ರಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನಗೊಂಡು ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಹೋಗಿ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿತೋರಿದ. 1895ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲೂ 1897ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕವನಗಳು ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲೂ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಈತನಿಗಿದ್ದ ಅಪಾರ ಒಲವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಈತನ ಆರೋಗ್ಯ ತೀರ ಕೆಟ್ಟಿತು. ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯವಸಾಯದ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ವಾಲ್ಟರ್ ಪೇಟರನನ್ನು ಕುರಿತ ಒಂದು ಶೋಕಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಫ್ಲೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಾಲುಜಾರಿ ಬಿದ್ದು ಅಸುನೀಗಿದ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿಗಳು
ರಿಚರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್

ರಿಚರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್,  1573-1659. ಸಂಕೀರ್ಣ ಬರೆಹಗಾರ. 

ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ.

ಬರಹಗಳು 
ಈತನ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ದಿ ನೈನ್ ವರ್ದೀಸ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ (1592). ಈತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ದಿ ಫೇಮಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸನ್ ಡಮ್ (1596). ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಜಕ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್, ವೇಲ್ಸಿನ ಸೇಂಟ್ ಡೇವಿಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, ಐರ್ರೆಂಡಿನ ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸೇಂಟ್ ಡೇನಿಸ್, ಸ್ಪೇನಿನ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಸೇಂಟ್ ಆಂತೊನಿ-ಇವರುಗಳೇ ಆ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಏಳುಜನ ವೀರರು. 1608ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವೂ 1616ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೆ 1607ರಲ್ಲಿ ದಿ ಪ್ಲೆಸಂಟ್ ವಾಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೂರ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್; ದಿ ಪ್ಲೆಸೆಂಟ್ ಕನ್ಸೀಟ್ಸ್ ಅಫ್ ಓಲ್ಡ ಹಾಬ್‍ಸನ್, ದಿ ಮೆರಿ ಲಂಡನರ್; ದಿಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ಲೆಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ಎ ಲಿಂಕನ್-ಎಂಬ ಈತನ ಮೂರು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಆಂಗ್ಲೋರಮ್ ಲ್ಯಾಚ್ರಿಮೆ (1603) ಎಲಿಜûಬೆತ್ ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಶೋಕಗೀತೆ ; ಲಿಕ್ ಆನ್ ಮಿ, ಲಂಡನ್ (1613); ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗಾರ್ಲೆಂಡ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‍ಲಿ ಪ್ಲಷರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡೆಲಿಕೇಟ್ ಡಿಲೈಟ್ಸ್ (1620); ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ತಂಬ್ (1621); ಡೇಂಟಿ ಕನ್ಸೀಟ್ಸ್ (1630) - ಇವು ಈತನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು.

ಲೇಖಕರು