Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ್ ಏರೊನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್

ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ್ ಏರೊನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಂಬಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಎಎಲ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ  ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೩೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಗ್ಯಾಸ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಎಂಜಿನ್, ಏವಿಯಾನಿಕ್ಸ್, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ವಿಮಾನಗಳ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.

ಮುಂಬಯಿ ಮೂಲದ ಉದ್ಯಮಿ ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.

ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಮುಂಬಯಿ ಮೂಲದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಹಿರಾಚಂದ್ ಅವರು. ೨೩ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೦ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಾಚಂದ್ ಅವರು ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶೀ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೊಮ್ಮಲೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಛೇರಿಯು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೂಲದ ಇಂಟರ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ವಿಲಿಯಂ ಡಿ. ಪಾವ್ಲೆ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಎಎಲ್, ಹಾರ್ಲೋ ತರಬೇತಿ ವಿಮಾನಗಳು, ಕರ್ಟಿಸ್ ಹಾಕ್ ಫೈಟರ್ ಮತ್ತು ವಲ್ಟೀ ಬಾಂಬರ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ(ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ)ವು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೂ. ೨೫ ಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ೩/೧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಶೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

೧೯೪೩ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್‍ಎ‍ಎಲ್‍ನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್‍ಎ‍ಎಲ್‍ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಾಳಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೫,೦೦೦ಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಗಳ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿಟ್‌ಕೆಥ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು.

ಹೆಚ್ಎಎಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಎಪ್ರಿಲ್ ೫, ೧೯೪೨ರಂದು ಹೆಚ್ಎಎಲ್ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಹಾರ್ಲೊ ಪಿಸಿ೫ ತರಬೇತಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಹೆಚ್ಎಎಲ್, ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಹಾರ್ಲೋ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭಾರತದ ತನ್ನ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಲೊ ಪಿಸಿ-೫ ತರಬೇತಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪುನರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುದಳ(ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್)ಕ್ಕೆ ಪೂರೈಸಿತು

ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಜುಲೈ ೩೧, ೧೯೪೨ರಂದು ಹೆಚ್ಎಎಲ್ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಮಾನವಾದ ಕರ್ಟಿಸ್ ಪಿ-೩೬ ಹಾಕ್(ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಕರ್ಟಿಸ್ ರೈಟ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ತಯಾರಿಕೆ) ವಿಮಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುದಳ(ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ರಾಯಲ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್)ಕ್ಕೆ ಪೂರೈಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಂಪನಿಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು
ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ

ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (ಐಎಟಿಎ: BLR; ಐಸಿಎಒ: VOBL) ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ೪,೭೦೦ ಎಕರೆಗಳ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್.ಎ.ಎಲ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೮ರಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬಳಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬೆಂಗಳೂರು
ಭಾರತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
೨೦೦೮

೨೦೦೮ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕೆಯ ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ೮ನೇ ವರ್ಷ.

೮
ನರ್ಗಿಸ್ ಚಂಡಮಾರುತ

ನರ್ಗಿಸ್ ಚಂಡಮಾರುತ ೨೦೦೮ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಚಂಡಮಾರುತ. ಇದು ಮೇ ೨ರಂದು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಸುಮಾರು ೧೨೦,೦೦೦ ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ೫೩೮೦೦ ಜನರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪವಿದು. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತ 'ನರ್ಗಿಸ್‌'ನಿಂದಾಗಿ 1.38 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಬಲಿಯಾದರು. ಸಾವಿರಾರು ಮನೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳು ನೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದವು. ೬೧೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ನಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.ನರ್ಗಿಸ್ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಆದ ಅಪಘಾತದ ನಷ್ಟದಿಂದ ಸುದಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಚಂಡಮಾರುತಗಳು
ಮಯನ್ಮಾರ್
೨೦೦೮
ಬಿದಿರು

'ಬಿದಿರು'

ಬಿದಿರು ಕಾಡು ಬೆಳೆಯಾದರೂ, ಈಗೀಗ ಶೃಂಗಾರಕ್ಕೆಂದು ಅದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲೂ ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. Poaceae Sub, Bambusoideae Tribe, Bambuseae, ಸಸ್ಯಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಂಶ, ವೇಣು, ಯುವಫಲ, ಶತಪರ್ವ, ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಿದಿರನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ 'ಬಾಸ್,' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಬಾಸುರಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ (ಕೊಳಲು). ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷಿತದಲ್ಲಿ ' ಠೊರ್ನ್ಯ್ ಭಮ್ಬೂ' ಎಂದೂ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಮ್ಬುಸ ಅರುನ್ದಿನೆಸಿಅ ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚತವಾಗಿದೆ. ಬಿದಿರಿನ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಮಾನವ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಮನೆಮನೆಯ ಆಪ್ತಬಂಧುವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾನೆ ಇದನ್ನು ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರ ಶಿಶುನಾಳರ ಗೀತೆಗಳು ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ

ಬಿದಿರಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು 
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೫೫೦ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬಿದಿರು ಸಸ್ಯಗಳಿವೆಯೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೇ ೧೩೬ ಜಾತಿಯ ಬಿದಿರುಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು, ಕೇವಲ ೪೦ ಬಗೆಯ ಬಿದಿರುಗಳಷ್ಟೆ. ಬಿದಿರು ಹೂಬಿಡುವುದು, ೩೨ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ೬೦ ವರ್ಷ, ೧೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಳಿದ ನಂತರ. ಆಮೇಲೆ ಹೂ ಬಿಟ್ಟು 'ಭತ್ತ' ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಒಣಗುವ ಜಾತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಬಿದುರಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮುಳ್ಳಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಬಿದಿರು ಮೆಳೆಗಳಂತೆ, ದೂರ-ದೂರ ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಬಿದುರಿನ ಮರಗಳೂ ಇವೆ. ಬಿದುರಿನ ಮರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಬಿದಿರಿನ ಬೆಳೆಯಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾಹಿತಿ 
ಇವು ದಿನಕ್ಕೆ ೩-೪ ಅಂಗುಲಗಳಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಳೆ ಬಿದಿರಿನ ಬುಡದಭಾಗವನ್ನು 'ಕಳಲೆ,' ಕತ್ತರಿಸಿ, ಪಲ್ಯ, ಸಾಂಬಾರು ,ಗೊಜ್ಜು, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ-ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕಳಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೩ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಡಬೇಕು. ನೆನೆಸದೆ ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟರೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಳಲೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದರ ಸಿಪ್ಪೆ ತುಂಡು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಬಾಯಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದಂತೆ ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಒಂದೆಡೆ ಹೂತುಹಾಕುವುದು ಕ್ಷೇಮಕರ. 
ಬಿದಿರಿನ ಅಕ್ಕಿ, ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಕ್ಕಿ-ಗೋಧಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
--117.247.182.162 ೦೫:೦೧, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ (UTC)== ಬಿದಿರಿನ ಉಪಯೋಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==
 ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಯಾನ್ ಬಟ್ಟೆಯತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ. 
 ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ-
 ತೆಪ್ಪ, ದೋಣಿ, ಹಾಯಿ ಪಟಗಳಿಗಾಗಿ
 ದೀಪದ ಕಂಬ, ಏಣಿ, ತೊಟ್ಟಿಲು, ಕೊಳಲುವಾದನದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ.
 ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ.
 ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ- ಕುರ್ಚಿ, ಮೇಜು, ಚಾಪೆ, ಬುಟ್ಟಿ, ಶಾಮಿಯಾನ, ಮೊರ, ಮಂಕರಿ, ಬೀಸಣಿಗೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿಮಾಡುವಾಗ ಕಟ್ಟುವಾಗ, ಬಿದಿರಿನ ಅಟ್ಟಳಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
 ಬಿದಿರಿನ ಚಿಗುರೆಲೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಜಜ್ಜಿ, ಗಾಯ ಹಾಗೂ ಬಾವು ಇಳಿಸಲು ಲೇಪ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಎಳೆ-ಬಿದುರಿನ ಕಷಾಯವು ಕೆಮ್ಮುನಿವಾರಕ. 
ರಜೋರೋಧಕವಾಗಿಯೂ, ಕೃಷ್ಣಾರ್ತವ ನಿವಾರಕವಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ.
 ಕಳಲೆಯು ರಕ್ತಶೋಧಕದಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಣಂತಿಯರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕ.
 ಬಿದುರಿನ ಮರದಿಂದ ಅಂಟಿನಂತೆ ಜಿನುಗುವ ರಸಕ್ಕೆ 'ವಂಶಲೋಚನ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಅನನ್ಯ. ಹೃದ್ರೋಗ, ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತ, ರಕ್ತಕ್ಷಯ, ಚರ್ಮರೋಗ, ವಾಂತಿ, ಅತಿಸಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಮೂತ್ರತಡೆ, ಹಾಗೂ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ದಿವ್ಯೌಷಧ.
 ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಔಷಧಿಗಳಾದ ತಾಲೀಸಾದಿ ಚೂರ್ಣ, ಸಿತೋಪಲಾದಿ ಚೂರ್ಣ, ಗಳಲ್ಲಿ 'ವಂಶಲೋಚನ,' ವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿತೋಪಲಾದಿಚೂರ್ಣವು ಗಟ್ಟಿ ಕಫವನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೆಂದು ಧೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.
 ಮೊಳೆ ರೋಗ ಇರುವವರು ಈ ಬಿದುರು ಕಳಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಾರದು.

ಛಾಯಾಂಕನ 

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ದೇವಗಣಿಗಲು

ದೇವಗಣಿಗಲು(ಗೋ ಸಂಪಿಗೆ) ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಕು ಡೊಂಕು ಮರ. ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ. ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶ ಇದರ ತವರು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಿಳಿ ಹೂಗಳು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಕಾರಾಗುವ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಅಪೋಸಿನಾಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿದ್ದು, ಪ್ಲುಮೇರಿಯ ರುಬ್ರ, ಪ್ಲುಮೇರಿಯ ಅಲ್ಬ ಮುಂತಾದವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಕುಡೊಂಕು ಮರ. ಊತವಾದಂತೆ ಕಾಣುವ ರೆಂಬೆಗಳು. ಅಂದವಾದ ಹೂವುಗಳು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯಗಳ ಆಸುಪಾಸು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಧಾರ 
೧.ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

Plumeria obtusa Gallery 

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಹೂವುಗಳು
ರಂಗಾಯಣ

ರಂಗಾಯಣ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ರಂಗಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಜೌದ್ಯೋಗಿಕ ರಂಗ ತಂಡವನ್ನೂ, ಒಂದು ರಂಗಕಲೆ ತರಬೇತು ಕೇಂದ್ರವನ್ನೂ ಹಾಗು ಒಂದು ರಂಗಕಲೆ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. 

ರಂಗಭೂಮಿ
ವಿಧಾನಸೌಧ

ವಿಧಾನಸೌಧವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲದ ಸಭೆ ನಡೆಯುವ ಕಟ್ಟಡ .ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಾಜಿಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ವಿಧಾನಸೌಧಕ್ಕೆ 1951 ಜುಲೈ 13ರಂದು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಜವಾಹರಲಾಲ್‌ ನೆಹರು ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಾದವು. ೫೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಾರರು ಈ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಣಿಕ್ಯಂ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಮೈಸೂರು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಆಡಕವಾಗಿದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೆಜೆಟ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಅಂದು ವಿಧಾನಸೌಧ ಕಟ್ಟಲು ತಗುಲಿದ ವೆಚ್ಚ ₹ 1.75ಕೋಟಿ.

ಕಟ್ಟಡದ ರಚನೆ

ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ  ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಿದ್ದು ಎತ್ತರವಾದ ಕೆತ್ನೆಯುಳ್ಳ ಕಂಬಗಳು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಸೆಳೆವ ಗೋಪುರಗಳೂ ಇವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಶೋಕಸ್ತಂಭವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಪುರಗಳು ಇಂಡೋ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಕಟ್ಟಡದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ನಾಲ್ಕೂ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಗೋಪುರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಯಾತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾಳಿ– ಬೆಳಕು ಇರುವಂತೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಜಾರ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆ.

ಬಾಲ್ಕನಿಗಳಿಗೆ ರಾಜಸ್ತಾನಿ ಶೈಲಿಯ ಮೆರುಗು ಇದೆ. ಬೆಟ್ಟಹಲಸೂರಿನಿಂದ ತರಿಸಲಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಲೇಪನವಿಲ್ಲದೆ ಮೂಲ ರೂಪವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಟ್ಟಡದ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ವಿಧಾನಸೌಧದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಹುಣಸೂರು ತೇಗ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆ, ನೀಡಲಾದ ಪಾಲಿಶ್‌ ಮೆರುಗು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಶಾಸಕಾಂಗ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇರುವುದು ಕಟ್ಟಡದ ವಿಶೇಷ. ಇಂಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 700 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 350 ಅಡಿ ಅಗಲ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಮಹಡಿಗಳಿವೆ.

ಒಂದನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್‌ ಸಭಾಂಗಣಗಳಿದ್ದು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ಈ ಸಭಾಂಗಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಕಂಬ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ.

ಪ್ರತಿ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಲವತ್ತರಿಂದ ನಲವತ್ತೈದು ಕೊಠಡಿಗಳಿದ್ದು 3ನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ ಹಾಲ್‌ ಹಾಗೂ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ಹಾಲ್‌ ಇದೆ.

ಇತರೆ ವಿವರಗಳು

ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಾಜಭವನ ಇದೆ.
ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗು ಕಲ್ಲುಗಳ ಅದ್ಭುತ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ರಾಜ್ಯಸಚಿವಾಲಯವೂ ಆಗಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನ ಸೌಧವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಳ. ಕಟ್ಟಡವು 46ಮಿ. ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಕಟ್ಟಡವು ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನಿರಾಸೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜಾ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಸಾಯಂಕಾಲದಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲ್ಪಡುವದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ 6 ರಿಂದ 8.30 ರ ವರೆಗೆ ದೀಪಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುವದರಿಂದ, ನೀವು ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬಾರದು.ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಂಕ್ಷನನಿಂದ 9 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕಿನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಾನ ಸೌಧವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಧುರತೆಯಿಂದ ದಿನ ಕಳೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
ಅರವತ್ತು ವಸಂತಗಳು ಮುದ್ದಿಸಿದ ‘ವಿಧಾನಸೌಧ’;ಎನ್‌. ಜಗನ್ನಾಥ ಪ್ರಕಾಶ್‌;9 Oct, 2016:[]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Vidhana Soudha 
 vidhanasoudha.com
 Additional Information about Vidhan Soudha 

 ಕರ್ನಾಟಕ
ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಆಂಗಿಯೆರ್

ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಆಂಗಿಯೆರ್ (೧೬೪೦ – 30 ಜೂನ್ 1677) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿ ಸರ್ಕಾರದವರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಎರಡನೆಯ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೬೭೨  ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೂರತ್ ನಗರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರವೃದ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬೊಂಬಾಯ್ ನಗರದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೬೭೫ ರವರೆಗೆ ಹಾಗೆ ಅವರು, ಬಾಂಬೆಯ  ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

ವಲಸೆ

ಗುಜರಾತ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ತರಲು ಬಹಳವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.ಗೋವಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಕೊಂಕಣಿಗಳು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ, ಮಾಲ್ವಾಣ್, ರತ್ನಾಗಿರಿ, ರಾಯ್ಘಡ್ ನಿಂದ ಗುಜರಾತ್ ನಿಂದ ಜನರ ಸೈನ್ಯವೇ ಬರಲಾರಂಬಿಸಿತು ಬೊಂಬಾಯಿನ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ೧೬೭೭ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಯೂರೋಪ್ ನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಜನು  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕುಮಾರ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರಿಗೆ ಬೊಂಬಾಯಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದಲಿ ವಾಸಿದುತ್ತಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗಿಸ್ ಸರದಾರರು, ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪೋರ್ಚುಗಿಸರು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಹೊಣೆ, ೧೬೭೫ ರಲ್ಲಿ  ಆಂಗಿಯೆರ್ ರ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಬಂತು. ಅವರು, ಕೊಲಾಬ ಮತ್ತು ಓಲ್ದ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ  ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಳಿಸಿದನು.ಆಂಗಿಯೆರ್ ರವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮಧ್ಯಭೂಭಾಗ  ಉತ್ತರದ ಡೊಂಗ್ರಿ ಯಿಂದ ಹಾರ್ಬರ್ ವರೆಗಿನ ಜಾಗವನ್ನು ದುರಸ್ತಿಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿತ್ತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆದ  ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ, ೧೭೧೫ ರವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕಂಪೆನಿ ಸರ್ಕಾರ, ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೂನ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಗವರ್ನರ್ ನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ ಕಳಿಸಿಕೊಕೊಟ್ಟರು.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ
 
ಪಾರ್ಸಿಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ, 'ಟವರ್ ಆಫ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್,'  ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು.ಬೊಂಬಾಯಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ, ಬಡಾವಣೆಗೆ  ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಸ್ತರುಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಗುಜರಾತ್ ನಿಂದ ಬರಲು ಒಪ್ಪಿದ ಹಲವು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಆಶೆ ತೋರಿಸಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ೧೬೬೧ ಮತ್ತು  ೧೬೭೫ರಲ್ಲಿ ೬ ಪಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಟಂಕಸಾಲೆಯನ್ನು  (ಮಿಂಟ್ )ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿದರು. ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಗಿನಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ವಲಸೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಪಾರ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಸಿ ಪೂಜಾರಿಗಳು, 'ಟವರ್ ಆಫ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್ ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪಾರ್ಸಿಸಮುದಾಯದವರು, ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾದರು. ೧೬೭೦ ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮುದ್ರಣಯಂತ್ರವನ್ನು ತಮ್ಮದೇಶದಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿನಗರಕ್ಕೆ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ವಲಸೆಗಾರರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಳಿಜನರು (ಮೀನುಹಿಡಿಯುವ ಬೆಸ್ತರು) ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವರು, ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟನ್ ನಿಂದನೇರವಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು. ೧೬೭೦ ರಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ  ೧,೫೦೦ ಸೈನಿಕರು,ಸ್ಥಳೀಯಜನರನ್ನು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು,(ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮವರು.)ಬಂದರು.   ೧೬೭೫,ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಒಟ್ಟು ೬೦,೦೦೦ ಜನರಿದ್ದರು. ೧೬೮೭,ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪೆನಿಸರ್ಕಾರವು, ಬೊಂಬಾಯಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರಗಳ (ವ್ಯಾಪಾರ ಆಡಳಿತಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ  ಮಾಡಿಕೊಂಡರು). ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ೧೭೦೮ ರವರೆಗೂ ಇತ್ತು.

ಮುಂಬಯಿ
ಮುಂಬೈ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಮುಂಬೈ

Princess Street' (Mumbai)

'ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ' ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳ.  ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮೆಟ್ರೋ ಸಿನೆಮಾ ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಅತಿ ಪುರಾತನವಾದ ಕಲಾಭಂಡಾರಗಳೂ ಇವೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾರ್ಸಿ ಹಾಲಿನಡೈರಿ ಇರುವುದೂ ಈ  ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ. ಕ್ರಾಫರ್ಡ್ ರೋಡ್  ಕಡೆಯಿಂದ  ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈ ಫ್ಲೈಓವರ್ ಗೆ  ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಮರಿನ್ ಲೈನ್ಸ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್,  ಠಾಕುರ್ ದ್ವಾರ್ ಮತ್ತು  ಭುಲೇಶ್ವರ್ ಮಂದಿರ ಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ. ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ  ಬಂದರೆ, ಧೋಬಿ ತಲಾವ್ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ.

ಮುಂಬಯಿ ಪ
ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ರೋಡ್, ಮುಂಬಯಿ

'ಲಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್' ರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಿಕ್ಕರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ದೂರ ದೂರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ  ಜನಬರುತ್ತಾರೆ. ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ರೋಡ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಉಪಕರಣಗಳು ಸೋವಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಸಿಮಾಡಿ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯದು, ತೀರಹೊಸದು, ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಬಳಸಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಬೋಂಡಾದ ತರಹ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಾಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಫುಟ್ಪಾತ್ ಮೇಲೆ ಮಾರುವ ವಸ್ತುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಜನ ಆಧುನಿಕ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಸಿಮಾಡಲು ಕಷ್ಟ. ಲಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್  ಸನ್. ೧೯೦೩ ಮತ್ತು ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ರಸ್ತೆ, ಮುಂಬಯಿ ಸೆಂಟ್ರೆಲ್ ನಿಂದ ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಭಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥಳ. ದಿನ ರಾತ್ರಿಯೆನ್ನದೆ  ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ  ಭರ್ಜರಿ ವ್ಯಾಪಾರನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ, ಪಶ್ಚಿಮರೈಲ್ವೆಯ, ಗ್ರಾಂಟ್ ರೊಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬಳಿಯಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ  ಸಗಟು ಹಾಗೂ ಬಿಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ  ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.  ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು  ಪ್ರತಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲೂ ತುಂಬಿ-ತುಳುಕುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು  ಕೊಳ್ಳಲು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.  ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದರೆ, ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಕಳ್ಳ ಸಾಗಾಟದ ಕೆಪಾಸಿಟರ್ಸ್, ರೇಡಿಯೋ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್, ಕೇಬಲ್ಸ್, ಸೌಂಡ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್, ಟಿವಿ ಟ್ಯೂನರ್ಸ್, ಅಡಾಪ್ಟರ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ (Pirated)) ctronic parts for radios like tuners & Lap tops ಸಹಿತ, ಖರೀದಿಸಬಹುದು.

ಮುಂಬಯಿನ ಬದಲಾದ ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳ ನಾಮಫಲಕಗಳು
ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ರೋಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಈಗ, ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಭಡ್ ಕಾಮ್ಕರ್ ಮಾರ್ಗ್  ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಭಡ್ ಕಾಮ್ಕರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೋಲಿಸ್ ಕಾಲೊನಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನ ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮ ಗೃಹಗಳಾದ,
 ಮಿನರ್ವಾ, 
 ಅಪ್ಸರಾ, 
 ನಾವೆಲ್ಟಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿವೆ. 
 ನಾಝ್  ನಂತಹ ಕೆಲವು 'ಬಿ'. ಮತ್ತು 'ಸಿ' ಗ್ರೇಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಗಳಿವೆ. 
ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ರೋಡ್ ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಮಂದಿರ, ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿಮೀಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವ, ಡಿ.ಜಿ.ಟಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗಳಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು(ಪ)
ಚುಟುಕು
ಮುಂಬಯಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು
ತ್ರಾಟಕ

ಹಿಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲೆತು ಎಷ್ಟೊ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನದ ಮುಟೆ ಹೊತ್ತು ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತ್ರಾಟಕ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತು, ಕಪ್ಪು ಬಿಂದು ಅಥವಾ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತಹ ಒಂದು ಒಂಟಿ ಬಿಂದುವನ್ನು ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಧ್ಯಾನದ ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಇದು ಆಜ್ಞಾಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ತರುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೋಟವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಮನಸ್ಸು ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆಯ ಪ್ರತಿವರ್ತನದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪೀನಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ತ್ರಾಟಕ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿವು, ಗಮನ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬಹುದು.

ಅಭ್ಯಾಸಿಯು ಗಮನವನ್ನು ಸಂಕೇತ ಅಥವಾ ಓಂನಂತಹ ಒಂದು ಯಂತ್ರ, ಕಪ್ಪು ಬಿಂದು, ಯಾವುದಾದರೂ ದೇವರ ಅಥವಾ ಗುರುವಿನ ಚಿತ್ರ, ಜ್ವಾಲೆ, ಕನ್ನಡಿ ಮೇಲೆ ನೆಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ಸೋಡಬೇಕು. ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿರಬೇಕು. ಸಡಿಲವಾಗಿರಿ ಆದರೆ ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿಡಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಹಾಗೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ. ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ತರುಬಿಂಬದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದರೆ, ಇತರರು ೩೦-೪೦ ನಿಮಿಷ ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡುವುದನ್ನು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೀಪುಮಾ ಸಮರಕಲೆ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಗೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವಿದ್ದು ಹಿಂದುದರ್ಮದ ಈ ಮಹಾ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತವರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾನಬಹುದು. ತ್ರಾಟಕ ಎಂಬುದು ಕೀಪುಮಾ ಸಮರಕಲೆಯ ಮುಕ್ತಿಕಲೆಯ ಮೂರನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಯೋಗ
ದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಮುಂಬಯಿ

ದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, (The Institute Of Science)   ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದವರು, ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮುಂಬಯಿನ ನಾಗರಿಕರ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟೆಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್ ರವರು ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದ ಗವರ್ನರ್  ಬ್ಯಾರನ್ ಸಿಡ್ನ್ ಹ್ಯಾಮ್ ರವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಗ ಈ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶ್ರೀ ಜೆ.ಎನ್.ಟಾಟ ರವರ ಬಿಡುಗೈ ದಾನದವತಿಯಿಂದ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. 'ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್'  ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯ, ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ, ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ, ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ  ರಾಜಾಬಾಯಿ ಗೋಪುರ, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟಿದ್ದು, ಇವೆರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೂ  ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ  ಥಾಣೆ ಯ ಬಳಿಸಿಕ್ಕುವ ಹಳದಿಬಣ್ಣದ ಖೊರಾಡಿ ಬಾಸಾಲ್ಟ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ , ನವಿರಾದ ಕೆತ್ತನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು, ಫ್ಯಾಕೇಡ್‍ಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸ 
ಫ್ಯಾಕೇಡ್‍ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ  ಗುಮ್ಮಟ, (ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗ) ವನ್ನು ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಹಾಲ್ ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಭವನವನ್ನು  ಈಗಾಗಲೇ  ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ೧೯  ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕಾಣುವರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ನ್ನು ಅತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಸಿಕ್ಕ ಪುಟಾಣಿ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂದೆ ಬರುವುದರಿಂದ, (many-arched facades are a botanical garden), ಅತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಚ್ಚ-ಹಸುರಿನ ಹುಲ್ಲುಬೆಳೆಸಿದ ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಯಿಂದ ದೇಣಿಗೆಗಳು ಬಂದವು. ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ರವರು ಪೂರ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ,ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ, ಆಗಿನಕಾಲದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ, ಜ್ಯಾಕೊಬ್ ಸಸೂನ್ ರವರೂ, ಹಾಗೂಕರೀಮ್ ಭಾಯ್ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರವರೂ ಧನಸಹಾಯಮಾಡಿದರು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‍ನ ಪುಸ್ತಕಭಂಡಾರ, ವಾಸನ್ ಜಿ ಮೂಲ್ಜಿ ಯವರು ದಾನಮಾಡಿದ ಹಣದಿಂದ ಸಂಪನ್ನವಾಯಿತು. ಈಗ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಂಗ್,ಆಗಿರುವ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಪರಿಸರ-ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು  ಕುರಿತಾದ ಶಿಕ್ಷಣಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 Official Website of Institute of Science 
 supplementary official website of The Institute of Science, Mumbai showing latest developments at The Institute 
 Information about Institute of Science

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮುಂಬಯಿ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮಂಗೇಶ್ ನಾಡಕರ್ಣಿ

ಮಂಗೇಶ್ ವಿಠ್ಠಲ್ ನಾಡಕರ್ಣಿ  ಆಂಗ್ಲರವರು ೧೯೩೩ರ ಮಾರ್ಚ್ ೬ ರಂದು ಕೊಡಿಬಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಇವರು ಪಾಂಡಿಚೆರಿಯ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೊ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದರು.೧೯೮೫-೧೯೯೩ರವರೆಗೂ ನಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಅವರ ತಮ್ಮ ಸುಂದರ ನಾಡಕರ್ಣಿ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಕೃತಿಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 

ಸಾಹಿತಿಗಳು
೨೦೦೭ ನಿಧನ
ಡೈಸಿ ಬೋಪಣ್ಣ

ಡೈಸಿ ಬೋಪಣ್ಣ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಹಾಗೂ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರನಟಿ. 

ಚಿತ್ರರಂಗ
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್

ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ ಸದಸ್ಯ ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಗೌರವ. ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುವ ಈ ಗೌರವ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂವತ್ತನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸ
೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲಿಗರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಕಾರೈಕುಡಿ ಸಾಂಬಶೀವ ಅಯ್ಯರ್‍ ಮತ್ತು  ಅರಿಯಾಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‍ , ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹಫೀಜ್ ಆಲಿ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಪೃಥ್ವೀರಾಜ ಕಪೂರ್‍.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಫೆಲೋಗಳು 

ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವಿಪ್ರೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್

ವಿಪ್ರೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ೧೯೪೫ ರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಪ್ರೊ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಟ್ಟು ೭೯,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಪ್ರೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಒಟ್ಟು ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ, ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿವೆ. ರೂ. ೫೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ವಿಪ್ರೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ನ ಪ್ರಸಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಜಿಮ್ ಪ್ರೇಮ್‍ಜಿ.

ಹೊರಗಿನ ವಿಪ್ರೊ ವಿಪ್ರೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್
 WIT

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ

ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತಿ ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ರವರು ಬರೆದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಇದು "ರಷ್ಯನ್ ಸಂದೇಶವಾಹಕ" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೮೬೫ ರಿಂದ ೧೮೬೯ ರ ವರೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 

"ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ" ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ರವರ ಎರಡು ಮಹಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ (ಇನ್ನೊಂದು ಅನ್ನಾ ಕರೆನೀನಾ). ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಕಾಲದ ರಷ್ಯನ್ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ನೂರಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಯುದ್ಧ, ಶಾಂತಿ, ಯೌವನ, ಮದುವೆ, ಮುದಿತನ, ಸಾವು ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಾದಂಬರಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ಕ್ಷ-ಕಿರಣ

ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ  ವಿಕಿರಣ. ೦.೦೧ ರಿಂದ ೧೦ ನ್ಯಾನೋಮೀಟರ್ ವರೆಗಿನ ತರಂಗಾಂತರವನ್ನು(wavelength) ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ  ವಿಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಗಾಮಾ ವಿಕಿರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಅತಿನೇರಳೆ ವಿಕಿರಣಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಕ್ಷ- ಕಿರಣಗಳು 3x1016 Hzರಿಂದ 3x1018 Hz ರವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಂಪನಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 100eVನಿಂದ 100keVನಷ್ಟು ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಲ್‍ಹೆಲ್ಮ್  ರಾಂಟ್‍ಜೆನ್. ಇದನ್ನು ರಾಂಟ್ ಜೆನ್ ನ ವಿಕಿರಣಗಳು ಎಂದೂ ಕೂಡ  ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಕ್ಷ ವಿಕಿರಣಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದವನು ವಿಲ್‍ಹೆಲ್ಮ್  ರಾಂಟ್‍ಜೆನ್. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಪ್ರಕಾರ  ಈ ವಿಕಿರಣಗಳು ಅಪರಿಚಿತವಾದ  ಹೊಸ  ಪ್ರಕಾರದ ವಿಕಿರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್‍ಹೆಲ್ಮ್  ರಾಂಟ್‍ಜೆನ್ ರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳು  ಲೋಹದ ಗುರಿಗೆ  ಬಡಿದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಇವೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ .ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ವಿಕಿರಣಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು  ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು  electron ಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ  ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ವಿಕಿರಣಗಳು ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ..  ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಈ ಎರಡು ವಿಕಿರಣಗಳ ನಡುವಿನ  ತರಂಗಾಂತರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೆದು ಕ್ಷ -ಕಿರಣಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು .  ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು  ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವಾಗ  ಅಣುಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವಂತಹ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಸಲೀಸಾಗಿ ಚೆದುರದೆ  ಮತ್ತು ಹೀರಲ್ಪಡದೆ ಸಾಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಗಳ ತರಂಗಾಂತರ (wavelength) ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ  ಮೂಲಕ ಗೋಚರಿಸದ ವಸ್ತುವಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹರಳುಗಳಲ್ಲಿ  (crystal) ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.  ಈ ವಿಕಿರಣಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟ್ತದ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು   ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೋಧಕ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ( scanner) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷ-ಕಿರಣದ ಉಪಯೋಗಗಳು 
 ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಬಿಂಬನ   (x-ray imaging )ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ದೇಹದ ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮುರಿತ, ಊತಗಳು,ಅನಪೇಕ್ಷಿತ  ರಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
 ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪೀಡಿತ  ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ  (x -ray  therapy) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಹ ನಾಶಗೊಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. 
ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರಿಶೋಧಕ ಯಂತ್ರಗಳು   ( scanner)ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ . 
ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹರಳುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಳುಶಾಸ್ತ್ರ(crystallography ) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಪಾರ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 
ಕ್ಷ -ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ, ಚಿತ್ರಗಳ  ಆಯುಷ್ಯ ತಿಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ  ಬ್ರಷ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳ (brush stroke )ಬಗ್ಗೆ  ತಿಳಿಯಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷ-ಕಿರಣದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು 
ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದರಿಂದ  ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯವಂತ  ಜೀವಕೋಶ ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ . 
ಅತಿಯಾಗಿ  ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಡಿಎನ್ಎ (DNA) ಸಂರಚನೆಯೇ ಏರುಪೇರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡಬರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನ
ಆರೋಗ್ಯ
ಅನನ್ಯ

ಅನನ್ಯ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪದ. ಇದು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಅನ್ಯ ಪದಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ ಇತರರಂತೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಆಗುತ್ತದೆ. 
ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು
ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್

ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸೈಕಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದರಂತೆ ೨೧ ಹಂತಗಳಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೩,೫೦೦ ಕಿಮೀ ದೂರ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ೧೯೦೩ ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೫ ರಿಂದ ಜುಲೈ ೨೭ ರ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಹಂತವೆಂದರೆ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ರೇಸ್. ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಹಂತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಂತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ೨೦ ಹಂತಗಳಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ದೂರ ೩,೦೦೦ ದಿಂದ ೪,೦೦೦ ಕಿಮೀ ಇರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದದ್ದು ೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ (೨,೪೨೦ ಕಿಮೀ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದದ್ದು ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ (೫,೭೪೫ ಕಿಮೀ). ಕೆಲವು ಹಂತಗಳು ಚಪ್ಪಟೆ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪರ್ವತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏರಬೇಕಾಗುವ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟದ ಪರ್ವತಗಳೆಎಂದರೆ ಟೂರ್ಮಲೆ, ವೆಂಟೂ, ಗಲೀಬಿಯೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪೆ ಡೆ ಹುಯೆಜ್. ಬಹುಪಾಲು ಹಂತಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕಾಗುವುದೂ ಉಂಟು.

ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 

 Yahoo! Sport (UK & Ireland): Tour de France

ಕ್ರೀಡೆ
ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಭಾರತೀಯರ ಒಂದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ.ಇದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಖ್ಯಾತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ 'ರಾಸ್ ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್' ಅವರು.ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿಯವರ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಜಪಾನೀಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆ ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಜಪಾನೀಯರು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಯಾ ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಭಾರತೀಯರೂ ಈ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ ಜಪಾನೀಯರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಬರ್ಮಾ, ಇಂಫಾಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಹಿಮಾ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿತು.

ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಅವರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಎನಿಸಿ ಕೊಂಡು ನಿಂತವರು ಮೂರು ಜನ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜಪಾನೀಯರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಅನಂತರ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ (ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಮಿ-ಐ.ಎನ್.ಎ.) ರಚಿಸಿಕೊಂಡರು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಈ ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು.
ಮತ್ತೆ ಇವರು ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಸೈನ್ಯದ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕರು. ಐ.ಎನ್.ಎ. ಯ ಸೈನಿಕರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜನಿಗೆ) ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದುದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲ ರಾಜದ್ರೋಹಿಗಳು ಎಂದು ಆಗಿನ ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ. ಆ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿತು.ಭಾರತವೆಲ್ಲ ಕೆರಳಿ ನಿಂತಿತು. ಇವರ ಪರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರ ತಂಡವೇ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಈ ತಂಡದ ಮುಖಂಡರಾದರು ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರು.
ಇತಿಹಾಸ
ಅಪೋಲೊ ೧೧

ಅಪೋಲೋ ೧೧ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾನವರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿಳಿದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆ. 
ಅಪೋಲೋ ೧೧ ಅಪೋಲೋ ಸರಣಿಯ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಸರಣಿಯ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದ ಐದನೆಯ ನೌಕೆ ಇದು. ಈ ನೌಕೆಯ ನಾಯಕ ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್. 
ಜುಲೈ ೧೬, ೧೯೬೯ ರಂದು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಈ ನೌಕೆ ಹಾರಿತು. ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ೫ ರಾಕೆಟ್ ಇದನ್ನು ೧೨ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಂದೂವರೆ ಬಾರಿ ಸುತ್ತಿದ ನಂತರ ಚಂದ್ರನತ್ತ ಹಾರಿತು. ಜುಲೈ ೧೯ ರಂದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೆಯ ಹತ್ತಿರ ತಲುಪಿದ ನೌಕೆ ಮೂವತ್ತು ಬಾರಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿತು. ಜುಲೈ ೨೦ ರಂದು ನೌಕೆಯ ಚಂದ್ರಘಟಕ "ಈಗಲ್" ಪ್ರಧಾನ ನೌಕೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 "Apollo 11 transcripts"  at Spacelog 
 "Magnificent Desolation: The Apollo 11 Moonwalk Pictures" by Apollo Lunar Surface Journal contributor Joseph O'Dea. Complete gallery of Apollo 11 EVA pictures.
 "Apollo 11" Detailed mission information by Dr. David R. Williams, NASA Goddard Space Flight Center
 "Apollo 11" Photographer Blaise Thirard's presentation of Apollo 11 photographs
  Original reports from The Times (London)
  NASA website honoring the mission
 "The untold story: how one small silicon disc delivered a giant message to the Moon" at collectSPACE.com
 "Apollo Anniversary: Moon Landing 'Inspired World'" National Geographic News, July 16, 2004 – 35th anniversary of Apollo 11; Steven Dick, NASA's chief historian: "... a thousand years from now, that step may be considered the crowning achievement of the 20th century."
 "Ten Things You Didn't Know About the Apollo 11 Moon Landing" by Craig Nelson, Popular Mechanics, July 13, 2009
 "Coverage of the Flight of Apollo 11 – (1969)" provided by Todd Kosovich for RadioTapes.com. Radio station recordings (airchecks) covering the flight of Apollo 11.
 "Space Missions" at Buzz Aldrin's official website

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್  1881-1937. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ನ್ಯಾಯವಾದಿ, ಸಮಾಜಸೇವಕರು. 1881ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕಾರ್ನಾಡು ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲರು; ಅವರು ಸದ್ಗುಣಿಯೆಂದೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧೋರಣೆಯುಳ್ಳ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ.

ಶಿಕ್ಷಣ
ಸದಾಶಿವರಾಯರು ಮಂಗಳೂರಿನಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಪದವೀ ಧರರಾದರು. ಮುಂಬಯಿ ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 1906ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿಯನ್ನಾರಂ ಭಿಸಿದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ
ಇವರು ಬಲು ಬೇಗ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದರಾದರೂ ಇವರ ಮನಸ್ಸು ದೇಶದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಸದಾ ತುಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸಭಾ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರೂ ಇವರ ಪತ್ನಿ ಶಾಂತಾಬಾಯಿಯವರೂ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಕಸಬುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ಯುವಕರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವತ್ತ ಇವರ ಮನಸ್ಸು ಹರಿಯಿತು. ಇವರು ತಿಲಕ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯನ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೂಲುವುದು, ನೇಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೈಕಸಬುಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇವರು ಗಾಂಧೀಯವರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಚಳವಳಿಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮೊದಲಿಗರು. ಇವರು ಈ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ದುಮುಕಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು ಬಲಗೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಇವರು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹಣ ಸುರಿದರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು (1931-34). ಇವರ ಖ್ಯಾತಿ ಅಖಿಲಭಾರತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಏರಿತು. ಇವರು ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಯವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ ರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಗಾಂಧೀಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಯಾಗಿ ದಸ್ತಗಿರಿಯಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಅನುಭವಿಸಿದರು. 1937ರಲ್ಲಿ ಫೈಜ್‍ಪುರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿತು. 1937 ಜನವರಿ 9ರಂದು ಇವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಇವರು ಐಶ್ವರ್ಯವಂತರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರಾದರೂ ದೀನದಲಿತರ ಬಗ್ಗೆ ಸದಾ ಅನುಕಂಪಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಬಹಳ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸುಧಾರಕರ ದೊಡ್ಡ ಪಡೆಯನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿಯೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಇವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು. ದಲಿತೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಕೆನರಾ ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1924-25).

ಇವರು ಸರಸಿ, ಸರಳ ಜೀವಿ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಯವರಿಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅರವತ್ತೈದನೆಯ ಅಧಿವೇಶನದ (1960) ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸದಾಶಿವನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ ಇದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಕ್ಕೆ ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದ ತ್ಯಾಗಿ “ಕಾರ್ನಾಡ್"; Aug 14, 2018

ಉಲ್ಲೇಖ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಜಯಂತ ನಾರ್ಳಿಕರ್

ಜಯಂತ ನಾರ್ಳಿಕರ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ.ಇವರು ಜುಲೈ ೧೯,೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ ವಿ.ವಿ.ನಾರ್ಳಿಕರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಣಿತಜ್ಞ.ತಾಯಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆ.ಇವರು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಫ್ರೆಡ್ ಹೋಯ್ಲ್ (Fred Hoyle)ರವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ತತ್ವ 'ಹೋಯ್ಲ್ -ನಾರ್ಲಿಕರ್ ಥಿಯರಿ'ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಇವರಿಗೆ ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನ,ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹ,ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು

External links

 Jayant Narlikar's Home page 
 An interview with Jayant Narlikar on the origin of Universe (2004, in Spanish)
 Jayant V. Narlikar's Summarized Biography 
 Publications of J.V. Narlikar - part 1
 Publications of J.V. Narlikar - part 2
 Cosmology, Facts and Problems (French)
ಯಳೇಶಪುರ

ಯಳೇಶಪುರ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಊರು. ಹಾಸನದಿಂದ ಹೋಳೆನರಸೀಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಎಳ್ಳೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೩೮ರ ಜನವರಿ ೨೭ರಂದು ಹೊಯ್ಸಳರ ವೀರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ೨ನೇ (ಹೊನ.೭೧,೭೨) ಶಾಸನ ಗಮನ ವಾಗಿದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೇ. ಇದು ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮನಸೆಲೆಯುತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐದು ಶಾಸನಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಸನ ಹೊಯ್ಸಳರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ್ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಫಿಗ್ರಾಫಿಯ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೇ ಈ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ದಿನಾಂಕ ಒಂದೇ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೩೮ರ್ ಜನವರಿ ೨೭ ಆಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಅರಸ ವಿಜಯರಾಜೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಣದ ನೆಲೆವೀಡಿನಿಂದ ಆಳುಇಸ್ಸ ಆತ ಕಟ್ಟಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತದೆ. ಈ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ಕುರಿತು ರಂಗ ಪಟ್ಟಣ  ಸ್ವಾಮೀ ಸೋಮಣ್ಣ ೨ನೇ ಯಳ್ಳೆಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ ಈ ದೇವತೆಗೆ  ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಲಯ ಹಾಗೂ ಕೆರೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಯಳ್ಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಸಪ್ತಮಾತ್ರಕೆಯರು ೨ಗಣಪತಿ; ೨ನಂದಿ; ೧ಪದ; ಕುದರೆ ಮೇಲೆ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ; ರುದ್ರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಯಳ್ಳೇಶ್ವರ ದೇವರ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಹಾಗು ಒಂದು ಖಡ್ಗ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಸ್ತಿಕಲ್ಲು,೨ನಗರ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗರುಡ ಕಂಬವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ೨ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತುಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಸುರಿಯಿಂದ್ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ಶ್ರ್ಡ್ಡಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ  ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮೊರೆಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಕಡೆ ಕಾತಿಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಇಡಿ ರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಗೊಡೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕಲ್ಲೂಗಳು ಹಾಳಗುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು. ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಬಹುದು, ಇದನ್ನು ತಡೆದು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರುವತೆ ಸಂಭಂದಪಟ್ಟವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುತದೆ.

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ತೆಯ್ಯಂ

ತೆಯ್ಯಂ ಅಥವಾ ತೆಯ್ಯಾಟ್ಟಂ ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯ ಕಲೆ. ಇದು ಕೊಲತನಾಡು (ಈಗಿನ ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರೂಢಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಧಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗದವರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ತೆಯ್ಯಂ ಎಂಬುವುದು ದೈವಂ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ಧದ ಅಪಭ್ರಂಶ. ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಅಪರೂಪ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

ತೆಯ್ಯಂನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು
ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ
ಪುದಿಯ ಭಗವತಿ
ಮುತ್ತಪ್ಪನ್
ವೇಟ್ಟಕುರುಮಗನ್
ಪೋಟ್ಟನ್ ತೆಯ್ಯಂ
ತೀಚಾಮುಂಡಿ
ರಕ್ತಚಾಮುಂಡಿ
ಮುಚ್ಚಿಲೋಟ್ಟ್ ಭಗವತಿ
ವಯನಾಟ್ಟು ಕುಲವನ್
ಓಣಪೊಟ್ಟನ್

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 , the Land of Theyyam.
 : Theyyam Images, History, Kaav.
 , including images.
 .
 .

ನೃತ್ಯ
ಜಾನಪದ
ಕೇರಳ
ಸಿಂಹ

ಸಿಂಹ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತ,ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪನೆಯಿದ್ದು, ಈಗ ಗುಜರಾತ್ ನ ಗಿರ್ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.ಸಿಂಹಗಳು ಬೆಕ್ಕಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿ.ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಫ್ರೀಕಾದ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ,ಏಷಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಸಿಂಹವು ಪಂಥೇರ (panthera)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಪಂಥೇರ ಲಿಯೋ (panthera leo)ಇದರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸಿಂಹವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೧.೫ ರಿಂದ ೨.೫ ಮೀ.ಉದ್ದವಿದ್ದು,ತೂಕ ಸಾದಾರಣ ೨೦೦ ಕೆ.ಜಿ ಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ.ಸಿಂಹದ ಅತ್ಯಂತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಕೇಸರ.ಗಂಡು ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದವಾದ ಕೇಸರ,ಬಾಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪನೆಯ ದಪ್ಪ ಕೇಶಗುಚ್ಛವಿರುತ್ತದೆ.ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿರುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ೧೦೫-೧೧೬ದಿನಗಳು.
ಒಮ್ಮೆಗೆ ೨ ರಿಂದ ೫ ರವರೇಗೆ ಮರಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದಿದೆ.ಆಯು:ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೨೨ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ನಡವಳಿಕೆ 

ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹವೀ ಸಹವಾಸಪ್ರಿಯ. ಇದು ಮಾಂಸಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಆದರೆ ಸಿಮ್ಹಿಣಿಗಳೇ ಬೇತೆಯಾಡುವುದು, ಸಿಮ್ಹವಲ್ಲ. ವಯಸ್ಕ ಸಿಂಹಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನಳಕ್ಕು ಘಂಟೆಯವರೆಗೆ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು  ಸಾಮಾನ್ಯ. ಸಿಂಹಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೊಸ ಪುರುಷ ಸಿಂಹ ನಾಯಕರಾದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕನ ಮರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾಯಿಸುವುದು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿ. ಇಂತಹ ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಸಂಭವ ಎಂದು ಶೀಳಶಸ್ತ್ರಗ್ನ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಹೈಬ್ರಿಡ್ಗಳು 

ಸಿಂಹಗಳು ಹುಲಿಯೊಡನೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾದುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ. ಇಂತಹ ಜಾತಿಯ ಹೊರಗೆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು "ಹೈಬ್ರಿದೈಜೆಶನ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಜನಿಸುವ ಮರಿಗಳನ್ನು "ಲೈಗರ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದರೂ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಾಲಯಗಲ್ಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಲೈಗರ್ಗಳ ತೂಕ ಅದರ ತದೆತಾಯರಕ್ಕಿನ್ತಾ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. ಇವು ೩೦೦ ಕೆ.ಜಿ. ಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಉದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಇವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಹುಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೋ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾರಣ "ಇಮ್ಪ್ರಿನ್ಟಡ್ ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳು". ಅದರ ಸಿಂಹ ತಂದೆಯ ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳು ಅದರ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಂಹಿಣಿ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳಿಲ್ಲ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ 

೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ದಿಸ್ನಿ ಸ್ಟುದಿಯೂಸ್ ರಚಿಸಿದ "ದ ಲೈಯನ್ ಕಿನ್ಗ್" ಚಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು. ಇದು ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಮಹೋದಯರ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ಕಥೆಯಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.
 http://www.imdb.com/title/tt0110357/
 http://www.waltdisneystudios.com/

ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕಾಡುಕೋಣ

ಕಾಡುಕೋಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೮-೧೨ರ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಒಂದು ಹಿಂಡು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಅಹಾರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇಂಡಿಯನ್ ಬೈಸನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಇದರ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರು ಗೌರ್ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರೀತ್ಯಾ 'ಬಸ್ ಗೌರಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಕಾಡುಕೋಣದ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೧.೬ ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಳಿಜಾರು ಬೆನ್ನುಬ್ಬು ಕಾಡುಕೋಣಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಬೆಳೆದ ಕಾಡುಕೋಣಗಳ ಬಣ್ಣ ಎಳೆಗಂದು.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 Gaur bos gaurus Lambert  from wildcattleconservation.org
 Gaur being killed and poisoned 
 ARKive - images and movies of the gaur (Bos frontalis) 
 Gaur fact sheet
 Images of Indian gaur
 Gaur in Mudumalai 

ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಆಕಾಶಮಲ್ಲಿಗೆ

ಆಕಾಶಮಲ್ಲಿಗೆ(Indian Cork Tree)ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶದ ಮೂಲವಾಸಿ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ,ಸಾಲುಮರಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಬಿಗ್ನೋನಿಯೆಸಿ (Bignoniaceae)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಮಿಲ್ಲಿಂಗ್ಟೋನಿಯ ಹೊರ್ಟೆನ್ಸಿಸ್( Mllingtonia hortensis)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾರ್ಕ್ ಟ್ರೀ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸಾದಾರಣ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಮರ ಶಂಖುವಿನ ಆಕಾರದ ಹಂದರದಿಂದ ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ನವೆಂಬರ್  ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಜೋತು ಬಿದ್ದಿರುವುದು.ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಬಿರಟೆ (Cork)ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ದಾರುವು ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು,ಮೃದುವಾಗಿದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಬಿರಟೆ,ದಾರುವು ಟೀ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ,ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಒದಗುತ್ತದೆ.ಕಾಗದ ಹಾಗೂ ರೆಯಾನ್ ತಯಾರಿಕೆ ಸೂಕ್ತ.ತೊಗಟೆಯು ಜ್ವರ ನಿವಾರಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಂಬದಮರ

ಕಂಬದಮರ ಮೂಲತ: ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನಿವಾಸಿ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಪುತ್ರಂಜೀವಿ ಹಾಗೂಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಪಾಲಿಯಾಲ್ತಿಯ ಲಾಂಗಿಫೋಲಿಯ (Polyalthia longifolia) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸುಂದರವಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ.ಒತ್ತಾದ ಹಂದರ.ಈಟಿ ತಲೆಯಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳು ಅಲೆಅಲೆಯಾದ ಅಂಚನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಸಣ್ಣ ನಸುಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ-ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಸಾಧಾರಣ ಮೃದುವಾದ ದಾರು ಇದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ದಾರುವು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ,ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾರು ದೊರಕುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬೀಜಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಹಾರ.ಎಲೆಗಳು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಈ ಮರದಿಂದ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಚಿತ್ರಹಾರ

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸೀತಾಫಲ

ಸೀತಾಫಲ (Custard Apple) ಮೂಲತಃ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ನಿವಾಸಿ. ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನೋನ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸ (Anona squamosa) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟರ್ಡ್ ಅಪಲ್ ಎಂಬ ಬಳಕೆಯ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ (೩ ರಿಂದ ೮ ಮೀಟರ್) ಗಿಡ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ. ಹೃದಯಾಕಾರದ ಹಣ್ಣು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸುರು ಬಣ್ಣ. ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 73.9%ರಷ್ಟು ಶರ್ಕರ, 1.6%ರಷ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನು ಹಾಗೂ 0.3% ಕೊಬ್ಬು ಇವೆ. ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಎ ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರ ಹಾಗೂ ಪಚನಕಾರಿಯಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಎಲೆಗಳು ಕೀಟನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಸುರೆಲೆಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಸೀತಾಫಲದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಕುರು, ಗಡ್ಡೆ(ಗ್ರಂಥಿ)ಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಆರಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಬೆಂಕಿ ಬರುವುದು. ನವೆ(ದಡಿಕೆ) ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ೩ ರಿಂದ ೬ ದಿವಸ.

ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ದಮ್ಮಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ ಗಿಡದ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ಗೂರಲು (ಉಬ್ಬಸ) ಗುಣವಾಗಿ ನಿತ್ರಾಣ ಕಮ್ಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಕ್ಕನುಸರಿಸಿ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಬರುವುದು.

ಹುಣ್ಣು, ಗಾಯಗಳಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ ಎಲೆ ತಂದು ಒಣಗಿಸಿ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕರಕಾಗುವಂತೆ ಹುರಿದು ಹುಡಿಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಡು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಸಲೀನ್ ಹಾಕಿ ಮುಲಾಮಿನಂತೆ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತ ಬಂದರೆ ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮಾಯುತ್ತವೆ.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು
 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 
 
 Annona squamosa L. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University)  

ಮರಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಹಣ್ಣುಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಮಫಲ

ರಾಮಫಲ (Bullock's Heart) ಮೂಲತಃ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ನಿವಾಸಿ. ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಸೀತಾಫಲ, ಹನುಮಾನ್ ಫಲ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನೋನ ರೆಟಿಕುಲೇಟ (Anona reticulata) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಇದೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 

ಇದೊಂದು ಪರ್ಣಪಾತಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ. ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವಂತಹ ರಾಮಫಲದ ಗಿಡವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6-10 ಮೀ.ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲ ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೈಯು ನುಣುಪಾಗಿದ್ದು, ಸೀತಾಫಲದ ಹೊರಮೈ ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಫಲವೂ ಇದ್ದು, ಇದರ ಮೈ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬಲಿತ ರೆಂಬೆಯ ಕಕ್ಷದಲ್ಲಿ 2-4 ಹೂಗಳು ಪುಟ್ಟಗೊಂಚಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ಹೂ ಬಿಡುವ ಶ್ರಾಯ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಹಣ್ಣು, ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ತಿರುಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲ ಒಂದು ಸಮೂಹ ಫಲ; ಹಲವಾರು ಬೆರಿಗಳು ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಮೃದುವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಪೀಠದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮಾಂಸಲವಾದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಚನೆ; ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಪಿಷ್ಠ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಲೆಬಲೆಯಂತೆ ಹುರುಪೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದಾಗ ತಿನ್ನಬಹುದು. ರುಚಿ ಅಷ್ಟಾಗಿರದು. ರಾಮಫಲದ ಬೀಜಗಳು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲವು ಹೆಚ್ಚು ಆರೈಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಅರಸದೆ, ರೋಗಬಾಧೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ ಗಿಡ. ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ.

ಬೇಸಾಯ 
ರಾಮಫಲವನ್ನು ಬೀಜದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು.

ರಾಮಫಲವನ್ನು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆ, ಕಛೇರಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಲೆಯ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರೈತಾಪಿಜನ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಫಲದ ಇನ್ನೊಂದು ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ ಮುಳ್ಳುರಾಮಫಲ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇದರ ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರ. ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಸಿ ವಿಟಮಿನ್‌, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಪರಸ್‌, ಪೊಟಾಷಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೇಷಿಯಂಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಮಫಲದ ತಿರುಳಿನ ರಸ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ. ಇದರ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇದರ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನೋನೇನ್ ಎಂಬ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಇದೆ : ಇದು ತುಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (ಅಸ್ಟ್ರಿಂಜೆಂಟ್) ಎನಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ತರದ ಖಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಪಕ್ವವಾಗದ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ಹಣ್ಣು ಆಮಶಂಕೆ ಭೇದಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮದ್ದು ಮತ್ತು ಜಂತುನಾಶಕವೂ ಹೌದು. ಬೀಜದ ಪೊಪ್ಪು ಬಹಳ ವಿಷಭರಿತವಾದುದು.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Custard apples (Annona spp.) by H. Mahdeem, 5 July 1998.

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಹಣ್ಣುಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೊಳೆತುಂಬೆ

ಹೊಳೆತುಂಬೆ(ಆದಿರಾಜ,ನೆರ್ವಾಳ,ಹೊಳೆನೆಕ್ಕಿ)ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಜಪಾನ್,ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಇದು ಕಪ್ಪರಾಸಿಕ(Capparaceae)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಕ್ರಾಟೆವಾ ರೆಲಿಜಿಯೋಸ (Crataeva Religiosa)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತುದೆಮದರಂಗಿಎಂದು ಹೆಸರು.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ಉದ್ದನೆಯ ತೊಟ್ಟಿನ ಎಲೆಗಳಿವೆ.ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆ.ಬಿಳಿ ಮಾಸಲು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂ ಗಳು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನದಿ,ತೊರೆ ಹಾಗೂಹಳ್ಳಗಳ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ದಾರುವು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು,ಸಮಾನ ಕಣರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬಾಚಣಿಗೆ,ತಬಲಾ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತೊಗಟೆ,ಬೇರು,ಎಲೆ  ಮೂತ್ರಾಂಗ ಸಂಬಂಧವಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು 
 'ವನಸಿರಿ':ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ.

ಮರಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ವಾಲ್ಟರ್ ಮತ್ಥೌ

ವಾಲ್ಟರ್ ಮತ್ಥೌ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧, ೧೯೨೦ - ಜುಲೈ ೧, ೨೦೦೦) ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯನಟ. ಅವರು ಆಡ್ ಕಪಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‍ನ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡ್ ಕಪಲ್‍ನ ತಾರೆ ಜ್ಯಾಕ್ ಲೆಮನ್‍ರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಗಾಗ್ಗಿನ ಸಹಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ, ಜೊತೆಗೆ ೧೯೭೬ರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರ ದ ಬ್ಯಾಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ಬೇರ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೋಚ್ ಬಟರ್‍ಮೇಕರ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸುಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೯೬೬ರ ಬಿಲಿ ವೈಲ್ಡರ್‍ರ ಚಿತ್ರ ದ ಫ಼ಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಕುಕಿಯ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರು.

ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ಒಮರ್ ಶೆರೀಫ್

ಒಮರ್ ಶೆರೀಫ್ (; ಜನನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೧೯೩೨) ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟ. ಇವರ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರೆಬಿಯ, ಫನಿ ಗರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಝಿವಾಗೊ. ಇವರು ಅರೇಬಿಕ್ ,ಇಂಗ್ಲೀಷ್,ಗ್ರೀಕ್,ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಹಾಗೂ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಶೆರೀಫ್ ರವರು ತಮ್ಮ ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ತಾಯ್ನಾಡು ಈಜಿಪ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಶುರು ಮಾಡಿದರು.

ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಐಶ್ವರ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಐಶ್ವರ್ಯ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದರ ನಾಯಕ ನಟ ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ನಟಿ ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ.

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಗಾಜನೂರು

ಗಾಜನೂರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಣೇಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿಲಾಗದೆ.
ಗಾಜನೂರಿನ ಹತ್ತಿರ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ- ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಗಾಜನೂರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಣೆಕಟ್ಟುನಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಗಾಜನೂರಿನಿಂದ 1 ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ದೂರ 'ಸಕ್ಕರೆ ಬೈಲು' ಇದೆ, ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಆನೆ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರದ ಕೇಂದ್ರ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ತುಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ 'ಮಂಡಗದ್ದೆ' ಪಕ್ಷಿ ಜೀವನ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ೧೫ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮುಂಬಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ

ಮುಂಬಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ 'ಭುಲೇಶ್ವರ್' ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯ. ಈಗಿರುವ ಮುಂಬಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ 'ಸಿ.ಎಸ್.ಟಿ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್' ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. 
ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ೧೭೩೭ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಈಗಿರುವ 'ಜವೇರಿ ಬಜಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ'ಗೆ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. 
ಕೆಲವು ಹಿರಿಯರು, ಬೋರಿಬಂದಿರದ ಹತ್ತಿರ ೧೬೭೫ ಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಈ ಮಂದಿರವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ದಾರಿಗೆ 'ಮುಂಬಾದೇವಿ ರೋಡ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರ ಮಧ್ಯೆ, ಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟ ಮಾಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಹಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ೨೪ x೭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಪೋಲಿಸ್ ಬಿಗಿ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಇದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ವಾಹನಗಳ ಓಡಾಟ ಅತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು, ದೇವರಗಳ ಫೋಟೋಗಳು, ಪೂಜ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತಿತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ ಅಂಗಡಿಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೭೩೭ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿನ ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಡವಿ, ಹೊಸಮಂದಿರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಮೂಲ ವಾಸಿಗಳಾದ 'ಕೋಳಿ ಜನಸಮುದಾಯದವರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೇವತೆ'ಯ ಹೆಸರನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮುಂಬಯಿ
ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ ಥಿಯೇಟರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬೈ

ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಲ್ಲಿ  ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ,' ಸಿನೆಮಾಗೃಹಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದವು. ಕೆಲವೇ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ರೀಗಲ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ',  ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಭವನದ ಒಳಗಿನ ಅಲಂಕಾರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಕಾರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್,ಮುಂಬಯಿ ಎದುರಿಗೇ ಇದೆ
ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ ಮುಂಬಯಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೇಟ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯದ ಹತ್ತಿರವೇ ಇದೆ. ರೀಗಲ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ರಾಜಯೋಗ್ಯವಾದ ಈ ಭವ್ಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಕ್ಕೆ ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಂಡ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅತಿ ದೊಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳು. ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈಗಲೂ ಈ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಥೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮುಂಬಯಿ
ಫೋಟಾನ್

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಫೋಟಾನ್ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಕಣ. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು, ಕ್ಷ ಕಿರಣ, ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಫೋಟಾನ್ ಗಳು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವಿಶ್ವಮೋಹನ ಭಟ್

ಪಂಡಿತ್ ವಿಶ್ವಮೋಹನ ಭಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು.ಸಂಗೀತಕಾರರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ,೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಜೈಪುರ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ತಂದೆಯವರಿಂದಲೇ ದೊರೆಯಿತು.ಖ್ಯಾತ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕ ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ ರವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಬಳಿಕ ಇವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು.ಇವರು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಗಿಟಾರ್ ಹಾಗೂ ವೀಣೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೋಹನ ವೀಣೆ ಎಂಬ ಹೊಸವಾದ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.ಸದ್ಯ ಮೋಹನವೀಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕಲಾಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ
೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ್ಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ 
 ಮೋಹನ ವೀಣೆ

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಸಂಗೀತ
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಿಚುವಾನ್

ಸಿಚುವಾನ್ ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಚೆಂಗ್ಡು. ಇದರ ಹೆಸರು ನಾಲ್ಕು ನದಿಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಚೀನಾ