ಶಾಮ ಭಾಟೆ

Articles with hCards
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ

ಗುರು ಶಾಮ ಭಾಟೆ (ಮರಾಠಿ: शमा भाटे)(ಜನನ ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦) ಶಾಮ ತೈ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕಥಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಥಕ್ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೊಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ನದ್ರೂಪ್  ನ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಗುರು ಶಾಮ ಭಾಟೆ ಅವರು ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦ ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಮತಿ ಗುಲಾಬ್ ಬೈಸಾ ನಾಯ್ಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗಣಗಾಧರ್ ಜಿ ನಾಯ್ಕ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಗುರು ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆಯವರ ಮಗನಾದ ಸನತ್ ಭಾಟೆ ಅವರನ್ನು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ ಅಂಗದ್ ಭಾಟೆ ಎಂಬ ಮಗ ಇದ್ದಾನೆ.

ತರಬೇತಿ 
ಶಾಮ ಭಾಟೆ ಅವರು ಗುರು ಶ್ರೀಮತಿ ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆಯವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ.  .   ಬಿರ್ಜು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಂ. ಮೋಹನರಾವ್ ಕಲ್ಯಾಣಪುರಕರ್‌ನಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯದ ಅವರ ಭಾಷಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ತಬಲಾ ತಾಲ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಘಾತಕ ಪಂ.ಸುರೇಶ ತಳವಾಲ್ಕರ್‌ರಿಂದ 'ತಾಲ್' ಮತ್ತು 'ಲಯ'ದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

ಶಾಮಾ ಭಾಟೆ ಅವರು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಳಂದಾ ಕಾಲೇಜು, ನಾಗ್ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭಾರತ್ ಕಾಲೇಜು, ಪುಣೆಯ ಭಾರತಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೨ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್‌ಆರ್‌ಡಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ), ಮತ್ತು ಸಿಸಿ‌ಇಆರ್‌ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು (ಕಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ) ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕೆಲಸ 
ಶಾಮ ಭಾಟೆ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕೆಲಸ  ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕಥಕ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ  ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ - ತಾಲ್ಗಳು, ತಾರಾನಾಸ್, ಥುಮ್ರಿಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತ್ರಿಶೂಲ್ (೯, ೧೦ ಮತ್ತು ೧೧ ಬಡಿತಗಳ ತಾಲ್ ಚಕ್ರಗಳ ಮಿಶ್ರಣ), ಸಂವಾದ್ (ದೋಮುಹಿ ಸಂಯೋಜನೆ), ಲಯಸೋಪಾನ್ (ಪಂಚ್ ಜಾತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥಕ್ ಅನುಕ್ರಮ). ೨೦೧೫ ರ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ಮಾಣವು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ನರ್ತಕರು ೭ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ "ಅತೀತ್ ಕಿ ಪರ್ಚೈಯಾನ್ - ಮಹಾಭಾರತ ಸಾಗಾ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್"  ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಗಾಯಕಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ೮೫ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಡ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ನೃತ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆ 'ಚಲ ವಹಿ ದೇಸ್'.  ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳು

೧. ಚತುರಂಗ್ ಕಿ ಚೌಪಾಲ್ - ಈ ನಿರ್ಮಾಣವು ಚತುರಂಗ್-ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸರ್ಗಮ್, ನಾಚ್ ಕೆ ಬೋಲ್ ಮತ್ತು ತರಾನಾ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ನೇಯ್ದ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಈ ನಿರ್ಮಾಣದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು - ಶಮಾ ತೈ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಆಂತರಿಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಐದು ಕಥೆಗಳ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಭಾವ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ  ಗುರು ಶಾಮ ಭಾಟೆ ಅವರು ಮೇನಕಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಗಾದೆ ಆಧಾರಿತ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ್ - ೨೦೧೧ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
 ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾ ದರ್ಪಣ ಪುರಸ್ಕಾರ.
 ಕೃಷ್ಣ ಮುಲ್ಗೂರು ಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಕಲಾ ಸಂವರ್ಧನ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೧೨.
 ಕಲಾನಿಧಿ ಅವರಿಂದ ಕಲಾ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೧೩.
 ಪುಣೆ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಿಂದ ರೋಹಿಣಿ ಭಾಟೆ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೧೮.
 ಕಥಕ್‌ಗೆ ಅವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೧೮ ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಯುವ ಪುರಸ್ಕರ್.
 ನೆಹರು ಯುವ ಕೇಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರ - ಕ್ರೀಡಾ ಮಂತ್ರಾಲಯ. ೨೦೧೮.
 ಶ್ರೀ ಕುಂದನ್‌ಲಾಲ್ ಗಂಗಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೯.

ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ 

 ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು