ಮೇಘಾಲಯ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು

ಮೇಘಾಲಯ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ೪೧, ೭೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.(೧೬,೧೦೦ ಚ.ಮೀ.) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿಮಾಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಿಗಿಂತ ಅನೇಕ ಇತರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ ಆದರೆ ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮಲೆನಾಡಿನ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹೆಸರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.   ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದನಾಮವು IM೦೧೨೬ ಆಗಿದೆ.

ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಜೈವಿಕ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,  ಇವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು  ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ಮಾತ್ರ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಮೇಘಾಲಯ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ-ಜಾತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ೧೦೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಘಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಸಿನ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಚಿರಾಪುಂಜಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆಯ ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಿಜೋರಾಂ-ಮಣಿಪುರ-ಕಚಿನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ .

ಫ್ಲೋರಾ 

ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರವು ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲಿಯಾ ಎಂಬ ಮರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಲಿಯೊಕಾರ್ಪೇಸಿ ಮತ್ತು ಎಲಾಗ್ನೇಸಿಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೂಡ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೩೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳು ಮೇಘಾಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪಿಚರ್ ಸಸ್ಯ ( ನೆಪೆಂಥೆಸ್ ಖಾಸಿಯಾನಾ ) ಈಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩, ೧೨೮ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧, ೨೩೬ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ .  ೧೮೦೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪರಿಶೋಧಕ ಜೋಸೆಫ್ ಡಾಲ್ಟನ್ ಹೂಕರ್ ಅವರು ಖಾಸಿ ಮತ್ತು ಜೈನ್ತಿಯಾ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯೂ ಹರ್ಬೇರಿಯಮ್‌ಗಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿಕ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹುಶಃ ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯವು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಭವವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೧೩೧ RET (ಅಪರೂಪದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ) ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ೩೬ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ೧೧೩ ಜಾತಿಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 

ಭಾರತದ ಇತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಮೇಘಾಲಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ಪವಿತ್ರ ತೋಪುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಪುರಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳು ಅರಣ್ಯದೊಳಗಿನ ಪವಿತ್ರ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ತೋಪುಗಳನ್ನು ಲಾ ಕಿಂಟಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಲಾ ಲಿಂಗ್ಡೋಹ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ 

ಮಲೆನಾಡಿನ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಿಶ್ರಣಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ೨೦೧೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೬೫೯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧದ ರಣಹದ್ದುಗಳು, ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ವೈಟ್-ಬ್ಯಾಕ್ಡ್ ರಣಹದ್ದು ಮತ್ತು ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ ರಣಹದ್ದು, ಅಳಿವಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಘಾಲಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ದೂರದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.  

ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮೇಘಾಲಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಹಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ  ೫೬ ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗೆಕ್ಕೊಗಳಲ್ಲಿ ಟೋಕೇ ಗೆಕ್ಕೊ, ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಮಾನಿಟರ್ ಹಲ್ಲಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ ಹಾಗೂ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ೧೯೭೨ ರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜಾತಿಯ ಸ್ಕಿಂಕ್ ( ಸ್ಪೆನೋಮಾರ್ಫಸ್ ಅಪಲ್ಪೆಬ್ರಾಟಸ್ )  ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಡವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಿನಿ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಹಾವು ಮತ್ತು ಕಾಪರ್ ಹೆಡ್ ರ್ಯಾಟ್ ಹೆಡ್ ಇವೆರಡು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ, ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಂತಹ ಗ್ರೀನ್ ಪಿಟ್ ವೈಪರ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಕೋಬ್ರಾಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಸರ್ಪಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಕೀಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಖಾಸಿ ಕೀಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಖಾಸಿ ಅರ್ಥ್ ಹಾವಿನಂತಹ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಹಾವು ಜಾತಿಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ (ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿವೆ). 

ಮೇಘಾಲಯ ಕಾಡುಗಳ ತೇವ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪರಿಸರವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉಭಯಚರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ೩೩ ದಾಖಲಿತ ಜಾತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಬುಷ್ ಫ್ರಾಗ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಿ ಹಿಲ್ ಟೋಡ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿವೆ. 

ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ೨೨೩ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭೂ-ವಾಸಿಸುವ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು ಮೇಘಾಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ. ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಸೂಚಕ ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ೩೫ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳ ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಲುಡೋಮಸ್ - ಬಸವನಗಳಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಬೆಲ್ಲಮ್ಯ ಬೆಂಗಾಲೆನ್ಸಿಸ್ ಬಸವನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಬಸವನವು  ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬರಾಕ್ ನದಿಯ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಮೇಘಾಲಯದ ಅನೇಕ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೭ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೧೫೨ ತಿಳಿದಿರುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧದ ಮಹಸೀರ್ ( ನಿಯೋಲಿಸೋಚಿಲಸ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ ) ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು ೧೧೦ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಮೇಘಾಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಹೂಲಾಕ್ ಗಿಬ್ಬನ್‌ಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಹಾಡನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.  ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳೆಂದರೆ: ಹುಲಿ ( ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಟೈಗ್ರಿಸ್ ), ಮೋಡದ ಚಿರತೆ ( ಪಾರ್ಡೊಫೆಲಿಸ್ ನೆಬುಲೋಸಾ ), ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆ (ಎಲಿಫಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ), ಧೋಲ್ ಅಥವಾ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಕಾಡು ನಾಯಿ ( ಕ್ಯೂನ್ ಆಲ್ಪಿನಸ್ ), ಸೂರ್ಯ ಕರಡಿ ( ಉರ್ಸಸ್ ಮಲಯಾನಸ್ ), ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ ( ಮೆಲುರಸ್ ). ಉರ್ಸಿನಸ್ ), ನಯವಾದ-ಲೇಪಿತ ನೀರುನಾಯಿ ( ಲುಟ್ರೋಗೇಲ್ ಪರ್ಸ್ಪಿಸಿಲ್ಲಾಟಾ ), ಭಾರತೀಯ ಸಿವೆಟ್ (ವಿವರ್ರಾ ಜಿಬೆತಾ ), ಚೈನೀಸ್ ಪ್ಯಾಂಗೊಲಿನ್ ( ಮನಿಸ್ ಪೆಂಟಡಾಕ್ಟಿಲಾ ), ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಯಾಂಗೋಲಿನ್ ( ಮನಿಸ್ ಕ್ರಾಸಿಕೌಡಾಟಾ ), ಅಸ್ಸಾಮಿ ಮಕಾಕ್ ( ಮಕಾಕಾ ಅಸ್ಸಾಮೆನ್ಸಿಸ್ ), ಕರಡಿ ಮಕಾಕ್ (ಮಕಾಕಾ ಲೀಫ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಡ್ ), ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟ್ ಕೋತಿ ( ಸೆಮ್ನೋಪಿಥೆಕಸ್ ಪಿಲೇಟಸ್ ).

ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು 
ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮೇಘಾಲಯವು ಒಟ್ಟು ೭೧೨.೭೪ಕಿ.ಮೀ.  ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ೧೨.೩೯ಕಿ.ಮೀ. ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

 ಬಲ್ಫಕ್ರಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ದಕ್ಷಿಣ ಗಾರೋ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ
 ನೊಕ್ರೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಪೂರ್ವ ಗಾರೋ ಹಿಲ್ಸ್
 ನಾಂಗ್ಖಿಲ್ಲೆಂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
 ಸಿಜು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಪಕ್ಷಿಧಾಮ
 ನರ್ಪುಹ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ  
 ಬಾಗ್ಮಾರಾ ಪಿಚರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, 2 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳ ಸಣ್ಣ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನ

ಕೆಲವು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಹೂಲಾಕ್ ಗಿಬ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.    ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಅರಣ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆನೆಗಳಿಗಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾನಿಕಾರಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿಘಟನೆಯ ವಿರುದ್ಧಆನೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ರೀತಿಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು 
ಮೇಘಾಲಯದ ಪ್ರಕೃತಿ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾಡಲು ಜನರನ್ನು ಆಸಕ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಚಿರಾಪುಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಇಕೋ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. 

ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯವು ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೂರೂ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳು ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ 
ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮೇಘಾಲಯ ಕಾಡುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಜೈವಿಕ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,  ಇವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು  ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ಮಾತ್ರ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಮೇಘಾಲಯ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶವು ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅರಣ್ಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಷ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿ, ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಕಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎರಡನೇ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಡುಗಳು ಮೂಲ ಅರಣ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜಾತಿ-ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ (ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರಡೂ). ಈ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮರಗಳು ತೆಳುವಾಗುವುದರಿಂದ ಮೇಘಾಲಯದ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅರಣ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.  ಈ ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆಯು ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಗಳು 

 ವಿಕ್ರಮನಾಯಕ, ಎರಿಕ್; ಎರಿಕ್ ಡೈನರ್ಸ್ಟೈನ್; ಕೋಲ್ಬಿ ಜೆ. ಲೌಕ್ಸ್; ಮತ್ತು ಇತರರು. (2002) ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಇಕೋರಿಜನ್ಸ್: ಎ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್, ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೆಸ್; ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, DC .
 ಆಬಿದ್ ಹುಸೇನ್ ಮಿರ್, ಕೃಷ್ಣ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹಿರಂಜಿತ್ ಚೌಧರಿ (2014): ಮೇಘಾಲಯ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ, ಇಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುವ ಎಥ್ನೋಮೆಡಿಸಿನಲ್ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ . ರೆಸ್. J. ಎನ್ವಿ Sc. 3(12): 64-78.
 ಹೂಕರ್, JD 1872-1897. ದಿ ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ, 7 ಸಂಪುಟಗಳು. L. ರೀವಾ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ, ಲಂಡನ್.
 ಖಾನ್, ML, ಮೆನನ್, S. ಮತ್ತು ಬಾವಾ, KS 1997. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ: ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ 6: 853-868.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕಾಡುಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ