ಗಣೇಶನ ಪತ್ನಿಯರು

ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.  ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಒಂದು ಮಾದರಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಲ್ಲದ ಅವಿವಾಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾದರಿಯು ಅವನನ್ನು ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ), ಸಿದ್ಧಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಣೇಶನ ಪತ್ನಿಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಮತ್ತೊಂದು ಮಾದರಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ದೇವತೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಳೆ ಮರ, ಕಾಲ ಬೋ (ಅಥವಾ ಕೋಲಾ ಬೌ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.

ಈ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಲಾವಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಭಕ್ತನು ಬಳಸುವ ಆದ್ಯತೆಯ ಧ್ಯಾನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಂದ  ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಯವರೆಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಗಣೇಶನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ( ಸಂಸ್ಕೃತ : ಬಾಲ ಗಣಪತಿ ; bālagāņapati ) .

ಅವಿವಾಹಿತ 
ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಅಂದರೆ ಅವಿವಾಹಿತ.  ಈ ಮಾದರಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.  ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬದ್ಧತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಆವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಜೀವಮಾನದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಭಾಸ್ಕರಯ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಅಭಿರು (ಶ್ಲೋಕ ೯a) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಭಾಸ್ಕರಯ್ಯ ಈ ಪದ್ಯದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ "ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಪದವು "ಭಯವಿಲ್ಲದ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಬುದ್ಧಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿ 
ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗಲ ಪುರಾಣವು ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಣೇಶನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಈ ಎರಡು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಣಪತಿಯ  ಆಂತರಿಕ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಥಾಪನ್ ಪ್ರಕಾರ  ಶಕ್ತಿ ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಅಧ್ಯಾಯ I.೧೮.೨೪-೩೯ ರಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ಸ್ವತಃ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಅವುಗಳನ್ನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಣೇಶ ಅವುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ I.೬೫.೧೦-೧೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸಿನಿಂದ  ಹುಟ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮೊರ್ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಮೊರಗಾಂವ್ ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿ ( ಗರ್ಭಗ್ರಹ ), ಗಣೇಶನ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಆವರಣ. ಚಿತ್ರದ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.  ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪೌರಾಣಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಜೋಡಿಯು ಶಿವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣದಿಂದ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ 
ಶಿವ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಾದ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಸ್ಕಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.  ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕ್ಷೇಮ  (ಸಮೃದ್ಧಿ), ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲಾಭ (ಸ್ವಾಧೀನ, ಲಾಭ) ಬುದ್ಧಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಈ ಕಥೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ   ಶುಭ (ಹಿಂದಿ ಶುಭ) ಮತ್ತು ಲಾಭ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಶಿವಪುರಾಣದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಗಣೇಶನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದಾಗ, "ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವನ ಆಂಡ್ರೊಜಿನಸ್ ಸ್ವಭಾವದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗಳಂತಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಗಾತಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶಕ್ತಿಗಳು." 

ಲುಡೋ ರೋಚರ್ ಹೇಳುವಂತೆ " ಗಣೇಶ ವಿವರಣೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿ-ಸಮನ್ವಿತ 'ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ .' ಗಣೇಶ ಇರುವಾಗ, ಸಿದ್ಧಿ 'ಯಶಸ್ಸು' ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ 'ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ' ಹಿಂದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯು ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು."  ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಆವೃತ್ತಿಯ ೪೯ಎ  ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಿಪ್ರವರ್ಧನ ("ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ವರ್ಧನೆ"). ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣವು ಗಣೇಶನನ್ನು "  (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) ಗುಣಗಳ ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅಜಿತಾಗಮದಲ್ಲಿ, ಹರಿದ್ರಾ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಗಣೇಶನ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಅರಿಶಿನ-ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಸರಿಸದ ಹೆಂಡತಿಯರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಹೆಂಡತಿಯರು" ಎಂಬ ಪದ ( ಸಂಸ್ಕೃತ :  ; dārā ) ಅನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಸಂಸ್ಕೃತ :  ; dārāyugalam ).  ಈ ಹೆಂಡತಿಯರು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ 

ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯೊಡನೆ ಗಣೇಶನ ಸಂಬಂಧ - ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಪಡೆದ ಎಂಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು - ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದವು. ನಂತರದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಂಟು ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಯುವತಿಯರ ಗುಂಪು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.  ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆ (ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಈ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ರೂಪದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಾರಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನ ಕಾಸ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್ ಶಾಕ್ತ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ,ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ಎಂಟು ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಂತಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಗಣೇಶನು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದ ಅಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಗೆಟ್ಟಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎಂಟು ಪತ್ನಿಯರು ಒಂದೇ ದೇವಿ, ಗಣೇಶನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟ  ಸಿದ್ಧಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಪ್ತಮತ್ರಿಕ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅವಳು ಊಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ದೇವಿ ಸಂತೋಷಿ 
ಗಣೇಶನನ್ನು ೧೯೭೫ ರ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾದಲ್ಲಿ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಮನೆಯವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ( ದೇವನಾಗರಿ : संतोषी माँ) ಅವರ ತಂದೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ಅವರ ಆಕೃತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಆರಾಧನೆಯು ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅನಿತಾ ರೈನಾ ಥಾಪನ್ ಮತ್ತು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಗಣೇಶನ ನಿರಂತರ ವಿಕಾಸದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) 
ಗಣೇಶನನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನಾಮಪದವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಬುದ್ಧಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪುರಾಣ ಕಾಲದ ಗಣೇಶನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಒಂದು ಹೆಸರು ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯ .  ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ .ಗಣೇಶನಿಗೆ  ಹೇಳುವ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಹೆಸರುಗಳ ವಿಶೇಷ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಿಯಾ ಪದವು "ಪ್ರೀತಿ" ಅಥವಾ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಪ್ರೇಮಿ, ಪತಿ" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು,  ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ" ಅಥವಾ "ಬುದ್ಧಿಯ ಪತಿ" ಎಂದರ್ಥ. 

ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಈ ಸಂಬಂಧವು ಬುದ್ಧನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಹೆಸರಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾಸ್ಕರರಾಯರ ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧನು ಗಣೇಶನ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಗಣಪತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗಲ ಪುರಾಣದ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಗಣೇಶನ ಅವತಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾಸ್ಕರರಾಯರು ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಗಣೇಶನ ಸ್ವರೂಪವು "ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನೋದಯ" , ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೋಟಿಫ್ 

ಗಣೇಶನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚಿತ್ರವು ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾನವನಂತೆ ಕಾಣುವ ಶಕ್ತಿ .  ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ಆರನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.  ಸಂಗಾತಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಹೆನ್ ಮತ್ತು ಗೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣವು ಗಣಪತ್ಯ ಆರಾಧನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಖೆಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಗೆಟ್ಟಿಯು "ಶಕ್ತಿ ಗಣಪತಿ" ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಐದು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಣಪತ್ಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಶ್ರೀತತ್ತ್ವನಿಧಿಯಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬರುವ ಗಣೇಶನ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಧ್ಯಾನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಶಕ್ತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಈ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವು ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಎಡ ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಕೇಕ್ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಿನ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಕಾಂಡವನ್ನು ತನ್ನ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಗೆಸ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ರೂಪದ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು  ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಪೃಥ್ವಿ ಕುಮಾರ್ ಅಗರವಾಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶನ ಐವತ್ತು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ರೂಪಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ವಿಭಿನ್ನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಜೋಡಿಯಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ, ಪುಷ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ದೇವಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಬುದ್ಧಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಿಗಳು ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ರೂಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಗ್ರವಾಲಾ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ನಾರದ ಪುರಾಣ (I.೬೬.೧೨೪-೩೮) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಿಸ್ಟಗಣಪತಿ ಉಪಾಸನ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ. ಮೊದಲ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಜೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂದ ಪುರಾಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (II. IV.೪೪.೬೩–೭೬) ಮತ್ತು ಶಾರದತಿಲಕದ (I.೧೧೧೫) ಮೇಲಿನ ರಾಘವಭಟ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧದ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ 

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ, ಸಮಕಾಲೀನ ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ (ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ದೇವತೆ) ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಅದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆ) ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಗಣೇಶ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುವ ದೈವತ್ವಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಬುದ್ದಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇಬ್ಬರೂ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ (ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಶಸ್ಸು).  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನು ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವರು ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಏಕೈಕ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಇತರರು ಅವರನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಗಣೇಶನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಗಣೇಶನೊಂದಿಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಒಡನಾಟವು ಗಣೇಶನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅವರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಅವರ ಜಂಟಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮುದಾಯ".  ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸಹೋದರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೋಲಾ ಬೌ 

ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶನು ಬಾಳೆ (ಬಾಳೆ) ಮರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ, "ಕೋಲಾ ಬೌ"  (ಕೋಲಾ-ಬೌ ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೇವತೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  

ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಕೋಲ ಬೌವನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆಯಿಂದ ಹೊದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ಹೊದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು, ಶ್ರೀಗಂಧದ ಪೇಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಗರಬತ್ತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾ ಬೌ ಅನ್ನು ಗಣೇಶನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ನೋಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ, ಹೊಸ ಸೀರೆಯು ಹೊಸ ವಧುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿಗಳು ಇದನ್ನು ಗಣೇಶನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೆಂದರೆ ಕೋಲಾ ಬೌ ದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ತಾಯಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಕೋಲ ಬೌ ಜೊತೆ ಗಣೇಶನ ಸಹವಾಸವನ್ನು ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹರಿದಾಸ್ ಮಿತ್ರ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೋಲಾ ಬೌ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಎಲೆಗಳಿಗೆ (ನವ ಪತ್ರಿಕಾ) ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪುರೋಹಿತರು ಬಾಳೆ ಮರದ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಎಂಟು ಗಿಡಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಒಂಬತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಂಪು ಕೋಲ ಬೌ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಒಂಬತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಾರ್ಟಿನ್-ಡುಬೊಸ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಲಾ ಬೌ ಗಣೇಶನ ವಧು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದುರ್ಗೆಯ ಸಸ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಸಸ್ಯದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ದುರ್ಗೆಯ ಎಮ್ಮೆ ರಾಕ್ಷಸನ ರಕ್ತವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಉತ್ಸವದ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಕ್ರಮವು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಈ ಸಸ್ಯಕ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಗಣೇಶನನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾದಸೌಸಧಿಶ್ರಿಸ್ತಿ  "ಹದಿನೆಂಟು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ") ಗಣೇಶನ ಹೆಸರು ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ