Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್

ಯು.ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ (ಜನನ ೧೯೩೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು , ಅವರು ಸರತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿ 
ಅವರು ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತ  ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಟಿ  ಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೫೪ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು, ಒಂದು ಎಮ್ಎ ರಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ೧೯೫೮ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ,ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್ಡಿ ಗಣಿತದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕೆಲವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದೆರ್ ಅಸ್ಥಿರ ನಡವಳಿಕೆ (೧೯೬೫).  ಅವರು ಮಿಚಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೫-೬೬), ಕೇಸ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರಿಸರ್ವ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೬-೬೯), ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೯-೨೦೦೫) ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸಸ್  ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಡೆಡ್ಮನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಂಗಾಮಿ ಡೀನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು 
 ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ M/G/1 ಮತ್ತು GI/M/1, ( ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ ವೆರ್ಲಾಗ್, ೧೯೬೮)
 ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸ್ಟೋಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂಶಗಳು ( ವಿಲೇ, ೧೯೭೨)
 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪರಿಚಯ (ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ ಸಾಂಡರ್ಸ್ & ಕಂ., ೧೯೭೭). ಎಲ್. ಕೂಪರ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಜೆ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್ ಜೊತೆ
 ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾದರಿಗಳು ( ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೨). IV ಬಸವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರು
 ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸ್ಟೊಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂಶಗಳು ( ವಿಲೇ, ೨೦೦೨). ಗ್ರೆಗೊರಿ ಕೆ. ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ
 ಸರತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರಿಚಯ (ಬಿರ್ಖೌಸರ್, ೨೦೦೮)

ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು 
 ಪೈಸನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯೂಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಪುಟ. ೧೧ (೩), (೧೯೬೩), ೩೮೦-೩೮೬ ( ನರಹರಿ ಉಮಾನಾಥ ಪ್ರಭು ಜೊತೆ ).
 ಸಿಂಗಲ್-ಸರ್ವರ್ ಬಲ್ಕ್ ಕ್ಯೂಗಳ ಅಂತರ್ಗತ ಮಾರ್ಕೊವ್ ಚೈನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಠದ ಜರ್ನಲ್, ಸೊಕ್., ಸಂಪುಟ. ೪ (೨), (೧೯೬೪), ೨೪೪-೨೬೩.
 ಸಿಂಗಲ್-ಸರ್ವರ್ ಬಲ್ಕ್ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪದ ಇನ್ಪುಟ್, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಪುಟ. ೧೨(೪), (೧೯೬೪), ೫೨೭-೫೩೩.
 ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಅನ್ವಯಿಕ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಜರ್ನಲ್, ಸಂಪುಟ. ೨ (2), (೧೯೬೫), ೪೬೭-೪೬೯.
 Dshalalow ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (೧೯೯೭). (ಜಿಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಸುಬ್ಬ ರಾವ್ ಜೊತೆ)
 ನವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗದ ಗಾಮಾ ಅಥವಾ ಎರ್ಲಾಂಗ್ ಇಂಟರಾರ್ರಿವಲ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಜೆ. ಸ್ಟಾಟ್. ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು Inf., ೬೧ (೧೯೯೭), ೩೫೫-೩೭೨ (ಜಿ ಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ).
 ಕಾಯುವ ಸಮಯದ ಡೇಟಾ, ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (ಜರ್ನಲ್), ೨೪, (೧೯೯೭), ೧೫೫-೧೬೭ (IV ಬಸವಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಲುಂಡ್‌ನಿಂದ) ಸಿಂಗಲ್ ಸರ್ವರ್ ಕ್ಯೂಗಳಿಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಲೈಕ್ಲಿಹುಡ್ ಅಂದಾಜು.
 ಎಮ್/ಜಿ/1 ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗದ ಸೇವಾ ಸಮಯಗಳಿಗಾಗಿ ಗುಣಾಂಕದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಅಂದಾಜು. ೧, ೨೦೦೨ (ಜಿಕೆ ಮಿಲ್ಲರ್ ಜೊತೆ)

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿಂದ ಯು.ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ (ಮಾಹಿತಿ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಡಿಗ್ಗಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್

ಡಿಗ್ಗಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅರಮನೆ.   ಇದನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಈಗಲೂ ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ ರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಜೈಪುರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಡಿಗ್ಗಿ  ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಠಾಕುರ್ (ಖಂಗರಾತ್ ರಜಪೂತ) ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹವೇಲಿ ಆಗಿತ್ತು. ಜೈಪುರದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ೪೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಠಿಕಾನಾ ಅಥವಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಮಾಲೀಕರಾದ ಠಾಕೂರ್ ರಾಮ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಕುಮಾರಿ ಡಿಗ್ಗಿ ಅವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.  ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಆಯಾಯಾ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಠಾಕೂರ್‌ರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಗ್ಗಿ ಅರಮನೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ನಮ್ಮನ್ನು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಠಾಕೂರ್ ಸಾಹೇಬ್ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಗ್ಗಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು  ಜೈಪುರ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು 9 ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲು ಈ ಡಿಗ್ಗಿ ಅರಮನೆಯು ಇಂದಿನ 'ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ' ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
೨೦೦೫ರ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಹ

೨೦೦೫ ರ ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಭಾರತದ  ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ನ ೨೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (೩೩ರ ಪೈಕಿ) ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಪಟ್ಟಿವೆ.  ೨೨೫ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೧೭ (  ತಹಸಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಂಡಲಗಳು), ೧೧ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ೭೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ಗಳವರೆಗೆ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುರಿದ ೫೦೫ ಮಿ.ಮಿ.(೧೯.೯ಇಂಚು) ಮಳೆಯ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೭೬,೦೦೦ ಜನರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದು, ಗಿರ್ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗಿದ್ದ   ಅಪರೂಪದ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹವನ್ನೂ ಮುಳುಗಿಸಿದೆ  . ಈ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೭೩ ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. 

ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿಯಿಂದ  ೧೧ ನಗರಗಳಾದ ವಡೋದರಾ, ನಾಡಿಯಾಡ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ನವಸಾರಿ, ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಬಡಿ, ಡಾಕೋರ್, ಆನಂದ್, ಖೇಡಾ, ಪೆಟ್ಲಾಡ್ ಮತ್ತು ಬೊರ್ಸಾಡ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
 Rediff.com . 
 ಹಿಂದು
 ನಾಸಾ ಭೂಮಿಯ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ
 ರಾಯಿಟರ್ಸ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ದುರಂತಗಳು
ಹೇಮಚಂದ್ರ ಬೋಸ್

Henry Classification System of fingerprint.ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಬ್ಯೂರೊ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಗುವ ಮುಂಚೆ  ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಹೇಮ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆಅಜೀಜುಲ್ ಹಕ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು    ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆರಳಚ್ಚು ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿದ್ದ ಹೆನ್ರಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಬೆರಳಚ್ಚಿನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. (Henry Classification System of fingerprint.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ 
ಬೋಸ್ ಅವರು ೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ನಾಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಮುರ್ಹುದಾ ಉಪಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚುವಾದಂಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್. ೧೮೮೩ ರಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೋರ್ ರಾಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪಡೆದು ಗಣಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.  ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಸಬ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ೧೮೮೯ ಮತ್ತು ೧೮೯೪ ರ ನಡುವೆ ಅವರು  ಮಧುಬನಿ, Saharsa, Pabna ಮತ್ತು Narail (ಆಗಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಂಗಾಳ.) ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೊಲೀಸ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತೀವ್ರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ  ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸರ ಅಪರಾಧ ತನಿಖಾ ವಿಭಾಗ  ಅಥವಾ ಸಿಐಡಿಯ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆರಳಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಅವರು ೧೯೧೪-೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾ ಪೊಲೀಸ್ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ  ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ   ಸಿಐಡಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮಾಣಿಕ್ತಾಲಾದಲ್ಲಿ ೧೯೪೯ನೇ ಇಸವಿಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ೩೧ನೇ ತಾರೀಕಿನಅಂದು ಸಹಜ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ಅವರು  ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಮಿಯ ಭೂಸನ್‌ ಬೋಸ್‌  ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗೆ ೧೯೫೨ನೇ ತಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯಡಿ ಸೇರಿದರು. ಮತ್ತು 1988 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸ್‌ ಡಿಐಜಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಹಕ್ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ (1897) 
12 ಜೂನ್ 1897 ರಂದು, ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಾಖಲೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಬೆರಳಚ್ಚು ಬ್ಯೂರೋ ಎಂದಾಯಿತು. ಬೋಸ್ ಅವರು ಅಜಿಜುಲ್ ಹಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಆಂಥ್ರೊಪೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಬ್ಯೂರೋದಲ್ಲಿ (ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಗುವ ಮೊದಲು) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮತ್ತು ಹಕ್ ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಬೆರಳಚ್ಚು ತಜ್ಞರು (ಈ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಅವರಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ). ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೂಡ  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿರದ ಮತ್ತು ಗಣಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿರದ ಕಾಗದದ ಕಡತಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾನವಚಾಲಿತ ಕಡತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)

ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 

 ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ (೧೯೨೭) 

 ಅಜೀಜುಲ್ ಹಕ್
 ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ
 ಹೆನ್ರಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಾಣ ಗಂಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ  ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಳ್ಕೇಶ್ವರ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ.  ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಬಾಣ ಗಂಗಾ ಕೆರೆ ಇದೆ.

ದಂತಕಥೆ 
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಾದ ರಾವಣನನ್ನು  ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಲಂಕೆಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಹೋದನು. ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ  ಭಗವಾನ್ ರಾಮನಿಗೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಮೂಲ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ತಡವಾದ ಕಾರಣ ರಾಮನು ಮರಳಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಲುಕಾ ಈಶ್ವರ ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲ  ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುವುದು.  ಮರಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಗ್ರಹ ಎಂಬ  ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. - ವಾಳುಕಾ ಈಶ್ವರ್ ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಅವತಾರ .

ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ಒಮ್ಮೆ ರಾಮನಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಿಹಿನೀರು ಅಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣ(ಸಮುದ್ರ ನೀರು ಮಾತ್ರ) ಅವನು ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಬನ  (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬಾಣ) ಗಂಗೆ  ಎಂಬ ಹೆಸರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಕೆರೆ ನೀರು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೂಗತ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ನೀರು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೧೦ ರಿಂದ ೧೨೪೦ರ ವರೆಗೆ ಥಾಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಷಿಲ್ಲಾರ ರಾಜವಂಶದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪ್ರಭು,  ಚಂದ್ರಸೇನೀಯ ಕಾಯಸ್ಥ ಪ್ರಭು ಸಚಿವ   ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಬಾಣಗಂಗಾ ಕೆರೆ(ಕಲ್ಯಾಣಿ)ಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೨೭ರಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೭೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ರಾಮ ಕಾಮತ್  ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ  (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಾಮತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಅವರ ಉದಾರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ದೇವಾಲಯದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಬಾಣಗಾಂಗಾ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೮೬೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ದೇವಾಲಕ್ಕೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಸುಮಾರು ೧೦ ರಿಂದ ೨೦ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ೫೦ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. 

ಇಂದಿಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು  ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಆಚರಣೆ 
ದೇವಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಮವಾಸ್ಯೆಯಂದು ( ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ) ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ೧೬ ಮತ್ತು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಮಲಬಾರ್ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಸವವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರಾದ ರಾಜನ್ ಮತ್ತು ಸಾಜನ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಸಂತೂರ್ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಶಿವಕುಮಾರ ಶರ್ಮಾ ಅವರಂತಹ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಲೆ ಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕಾಶಿ ಮಠದ ಶಾಖೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆರೆಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿವೆ.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ

ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಜೂಲಾ ಎಂಬ ತೂಗು ಸೇತುವೆಯು ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯ   ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಿಷಿಕೇಶ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯು ೫ ಕಿ.ಮಿ.(೩ಮೈಲಿ)ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯು ತೆಹ್ರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಪೋವನದ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಪೌರಿ ಗರ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೊಂಕನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ಗಳ ಓಡಾಟಕ್ಕೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದು ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ,ಈ ಸೇತುವೆಯು ರಿಷಿಕೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಜೂಲಾದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಯೇ ರಾಮ ಜೂಲ, ಇದು ೨ಕಿ.ಮಿ.(೧.೨ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ ೫,೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿ, ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ಬದಲಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವು ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುವುದು  ಕೆಳಹಾದಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಧೃಢಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸೇತುವೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದ್ವಿಚಕ್ರಗಳು ಅಥವ ನಾಲ್ಕುಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೆಣಬಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ  ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಟಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ .    ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು

ಸೇತುವೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫಲಕಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

ಮೊದಲ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:
 
ಎರಡನೇ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:

ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಜೂಲಾ ತೂಗು ಸೇತುವೆ

ವ್ಯಾಪ್ತಿ - ೪೫೦ ಅಡಿಗಳು

ಬೇಸಿಗೆಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ರಸ್ತೆಯ ಎತ್ತರ - ೫೯ ಅಡಿಗಳು

ಈ ಸೇತುವೆಯು ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೦ ರಂದು ಸಿ.ಐ.ಇ. ಕೆ.ಸಿ.ಎಸ್.ಐ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ ಎಚ್‌ಇ ಸರ್ ಮಾಲ್ಕಮ್ ಹ್ಯಾಲಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಮಾಡಲ್ಲ್ಪಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೧೯೨೭-೧೯೨೯ನೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ೨೮೪ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.  ಇದು ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶೆಪರ್‌ಷಾದ್ ತುಲ್ಶಾನರ ತಂದೆ ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸೂರಜ್ಮಾಲ್ ಜುಂಜುನ್‌ವಾಲಾರವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೪ ರ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಇದು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದು, ಇದರ ಎಡಭಾಗದ ತಳಭಾಗವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶೆಪರ್ಶಾದ್ ತುಲ್ಶನ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಸುಂಕ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಾಗಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. .

ಎರಡನೇ ಫಲಕ ಹೀಗಿದೆ:

ಉಲ್ಲೇಖ

ಸಂಪರ್ಕ
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಧಂತೋಲಿ

ಧಂತೋಲಿ ( ಮರಾಠಿ : धंतोली) ನಗರವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿದೆ.  ಇದು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧಂತೋಲಿಯು ನಾಗಪುರದ ರಾಜ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು  ತಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಾಗಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೀರಯೋಧ ಮೇಜರ್ ಸುರೇಂದರ್ ದೇವ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ 
ಧಂತೋಲಿಯು ನಾಗ್ಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವಸತಿಯೋಗ್ಯ ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೃಹತ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವರು, ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತ್ , ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್ ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ; ವಿ ಆರ್ ಮನೋಹರ್, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್, ಶಶಾಂಕ್ ಮನೋಹರ್, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ  (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಪಿಯೂಷ್ ಶರ್ಮಾ (ಈಗಿನ ಹೆಸರು ನಿಕೋಸ್ ನಾರ್ಕಿಸೋಸ್) ಮಾಜಿ ಮಾಡೆಲ್, ಈಗ ಏಸ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಮತ್ತು ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ಇವರುಗಳು ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರು.  ಲೋಕಮತ್ ಮತ್ತು ಹಿತವಾದವು ಧಂತೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು. ಯಶವಂತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಬಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗಪುರ ಪಾವ್-ಭಾಜಿ  ಧಂತೋಲಿಯದು.

ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ 
ನಾಗ್ಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಯಶವಂತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಧಂತೋಲಿಯ ನಾಗ್ ನದಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಇದೆ. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು  ಸ್ಥಳೀಯರು ಬಳಸುವ ಬೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಮೈದಾನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಮನರಂಜನಾ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಸ್‌ನಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್

ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಭಾರತದ ‍ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದುದು.  ಇದು ಜುಹು ಏರೋಡ್ರೋಮ್, ಬಾಂಬೆ (ಮುಂಬೈ) ನಲ್ಲಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ೨೯ ಮೇ ೧೯೨೮ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೨೯ ರ ಜನವರಿ ೧೩ ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ  ಎರಡು ಡಿ ಹ್ಯಾವಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರು ಹಾರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಅರ್ಹ ಹಾರಾಟಗಾರರು (ಅದರಲ್ಲಿ ಆರು ಜನ ಭಾರತೀಯರು) ಹೊರಬಂದಾಗ, ಇಂಥ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ವಿಮಾನ, ಡಿಎಚ್ ಮಾತ್ (ಜಿಪ್ಸಿ) ಅನ್ನು ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೇಕ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಿದರು.  ಕ್ಲಬ್ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ, ಮನರಂಜನಾ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಜುಹುದಲ್ಲಿನ ಏರೋಡ್ರೋಮ್ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.  ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು.  ಏರೋಡ್ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೧ರಂದು ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪಿತ ಜೆಆರ್ ಡಿ ಟಾಟಾ, ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ, ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ  ಇದೇ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.  ಅವರ ಸಹೋದರಿ, ಲೇಡಿ ದಿನ್ಷಾ ಪೆಟಿಟ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. 

ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಲಬ್ ಒಂದು ಸೆಸ್ನಾ 152 ಏರೋಬಾಟ್,  ಐದು ಸೆಸ್ನಾ 172 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಮಿನ್ ೧೦೦೦ ಗ್ಲಾಸ್ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್, ಒಂದು ಅವಳಿ ಎಂಜಿನ್ ಪೈಪರ್ ಪಿಎ -34 ಸೆನೆಕಾ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪೈಪರ್ ಸೂಪರ್ ಕಬ್ ಪಿಎ -18 ಇವೆ. ಮುಂಬೈಯ ಅತಿಯಾದ ವಾಯುದಟ್ಟಣೆಯ ಅನನುಕೂಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ  ಧುಲೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದ ಧುಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಏರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಅನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಿತು.  ನಗರದ ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೂ ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಾರುವ ತರಬೇತಿ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಹಾರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಹಾರಾಟ, ಮುಂಬೈನ ಜುಹು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

 ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್
 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ: ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್
 ಬಾಂಬೆ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ನಿಂದ ಆರೋಹಿ ಪಂಡಿತ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಮುಂಬಯಿ
ಮುಂಬೈನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಧಕ್ಜಿ ದಾದಾಜಿ (೧೭೬೦-೧೮೪೬) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 

 ಇತಿಹಾಸ 
೧೭೮೫ ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಾರ್ನ್‌ಬಿ ವೆಲ್ಲಾರ್ಡ್‌ನ ಕಟ್ಟಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ವೆಲ್ಲಾರ್ಡ್‌ನ ಸಮುದ್ರದ ಗೋಡೆಯ ಭಾಗಗಳು ಎರಡು ಬಾರಿ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಾದ ಪಥರೆ ಪ್ರಭು, ರಾಮ್‌ಜಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರಭು, ವರ್ಲಿ ಬಳಿಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕನಸು ಕಂಡರು. ಆ ಕನಸಿನ ಹುಡುಕಾಟಡದಲ್ಲಿ, ಆ ಕನಸನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

 ಒಳಗೆ 
ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿದೇವಿ ದೇವತೆಗಳಾದ ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರಸ್ವತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಗಿನ ಉಂಗುರಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಚಿತ್ರವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಹಲವಾರು ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪೂಜೆಗೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

 ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ 
ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನುವಿಶೇಶವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿರುತದೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೀರ್ಘ ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

 ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ 
ದೇವಾಲಯವು, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 1 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ಕಾಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಮುಂಬೈನ ಇತಿಹಾಸ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮುಂಬಯಿ
ಭೀಮಕುಂಡ

ಭೀಮಕುಂಡ (ನೀಲಕುಂಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಎಂಬ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಛತರ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಜನಾ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 77 ಆಗಿದೆ ಬುಂದೇಲಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ  ಛತರ್‌ಪುರದ  ಕಡೆಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ೭೭ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದೆ. 

ಭೀಮಕುಂಡವು ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಕುಂಡದಲ್ಲಿನ (ಕಲ್ಯಾಣಿ) ನೀರು ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಂಡವು ಒಂದು ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಕೊಳವು ಆಳವಾದ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕುಂಡದ ಸುತ್ತ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಮಹಾಭಾರತದ  ಕಥೆಯೊಂದು ಭೀಮಕುಂಡವು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . ಸುಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಬಸವಳಿದ  ದ್ರೌಪದಿ ದಾಹದಿಂದಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಳು. ಪಂಚ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ, ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುದ್ದಿದಾಗ  ನೀರು ಹೊರ ಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೊಳವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾಗವು ಕುಂಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೇದ‍ಋಷಿ ನಾರದರುವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವ ಗಾನವನ್ನು (ಆಕಾಶಗೀತೆ) ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಷ್ಣು ಇದೇ ಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ನೀರು ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಂಡದ ಆಳವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ.

ಈ ಕೊಳವನ್ನು ನೀಲಕುಂಡ (ನೀಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ) ಮತ್ತು ನಾರದ ಕುಂಡ  (ಜಯ ಕೊಳ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 https://web.archive.org/web/20180116061956/http://www.travelhot.in/TravelExperience/Madhya_Pradesh/Attractions_Of_Madhya_Pradesh.shtml
 https://www.google.co.in/maps/place/Bhimkund,+Madhya+Pradesh+471311/@24.4384811,79.3738604,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x397881febff595e5:05fxfd595x5xx .4384759! 4d79.3761218

ಜಲಾಶಯಗಳು
ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತ

ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

ಹೆಸರು 
ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಇದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದಿಂದ ೨.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಲ್ ಹಳ್ಳಿಯು ೧೩.೦೬೯೦° ಅಕ್ಷಾಂಶ ೭೮.೫೬೨೧° ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೬೩೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ (೨,೦೭೯ ಅಡಿ) ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ದುಮುಕುರಾಳ ಜಲಪಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಲುಗು ಹೆಸರು "ದುಮುಕುರಲ್ಲು ಜಲಪಾತ"ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಎಕೆ ಬಂದಿತೆಂದರೆ ಅದರ ಶಬ್ದವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಕೈಗಲ್ ಜಲಪಾತದ ನೀರು 
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಲಪಾತವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೪೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯಿಂದ ನೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗೆ ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೊಳಗಳಿವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಳಾಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ಕೈಗಾಲ್ ಹೊಳೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಎರಡು ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕೌಡಿನ್ಯ ಹೊಳೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತೀರ್ಥಂ ಪಂಚಾಯತಿ ಮತ್ತು ಬೈದ್ದಿಪಲ್ಲಿ ಮಂಡಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು 
ಕೈಗಲ್ ಗ್ರಾಮವು ಕುಪ್ಪಂ - ಪಲಮನೇರ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನೀವು ಕುಪ್ಪಂನಿಂದ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಗ್ರಾಮವು ಬಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತವು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಪಾತದ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮಣ್ಣಿನ ರಸ್ತೆಯಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ -- ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ಜಲಪಾತವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ವನಭೋಜನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ದಲ್ಲಿ ಇದುವೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣದ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ 

ಈ ಜಲಪಾತವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದೇವದೊಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಲ್ ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಸ್ಸುಗಳು ಕೈಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ನೀವು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ನೀರನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ-- "ಯಾವುದೇ ಅತಿಕ್ರಮಣವಿಲ್ಲ".ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಪೊಲೀಸ್ ನೆರವು ಅಥವಾ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ಪಕ್ಷಿ ಸಂತುರಿ
 ಎಪಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಜಲಪಾತಗಳು
ಲಾಲ್‍ಚಂದ್ ಹಿರಾಚಂದ್

ಲಾಲ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ದೋಷಿ (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೦೪ - ೧೯೯೩) ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ  ಹೆಸರಾಂತ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜೈನ ಸಾಮಾಜದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.  

ಅವರು  ಹೀರಾಚಂದ್ ದೋಷಿಯವರ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿಯ  ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಮಗನಾದ ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ಅವರ ಮಲ ಸಹೋದರ. ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿ ಮೂಲದ ಜೈನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.   ಅವರ ಇತರ ಸಹೋದರು ಗುಲಾಬ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ ಮತ್ತು ರತನ್‌ಚಂದ್ ಹೀರಾಚಂದ್ . 

ಅವರು ಪುಣೆಯ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನ ಮಿಡಲ್ ಟೆಂಪಲ್  ಗೆ ಸೇರಿದರಾದರೂ ೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೮ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವ ಮುನ್ನವೇ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಜೂನ್ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾಬಾಯಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳು ಇದ್ದರು. 

ಮುಂದೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ವಾಲ್‌ಚಂದ್‌ರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ದಿ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸ್ಟೀಮ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ವಾಲ್‌ಚಂದನಗರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ರಾವಲ್‌ಗಾಂವ್ ಶುಗರ್, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಕಂಪನಿ, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ  ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಛೇಂಬರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

ಅವರು ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೧೯೮೩ರವರೆಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ದಿಗಂಬರ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು.  ಅವರ 'ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಪಿಕ್ - ರಾಮಾಯಣ' ಎನ್ನುವ ರಾಮಾಯಣದ ಬಗೆಗನ ಪುಸ್ತಕ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 

ಅವರು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ  ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು   ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೮ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು 

ಅವರು ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಭಾರತ), ಬಾಂಬೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ೧೯೬೪-೬೫ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. 

ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೀಡಾಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ,  ಅವರಿಗೆ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಅವರು ಗಾಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ  ಡನ್‌ಲಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಟೆನಿಸ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಆಟಗಳಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಅವರು  ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.  ಅವರ  ಪುತ್ರರಾದ ವಿನೋದ್ ದೋಶಿ, ಚಕೋರ್ ಎಲ್. ದೋಶಿ ಮತ್ತು ಇತರರು  ವಾಲ್‌ಚಂದನಗರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದೇ ವಾಲ್‍ಚಂದ್ ಅವರು ನಿಧನರಾಗಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಭಾಗವಾದ ನಂತರ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಗುಲಾಬ್‍ಚಂದ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಸೇರಿತು.   

ಅವರು ವಾಲ್‌ಚಂದ್ ಗುಂಪು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. 

ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಕೈನಾಡಿ

ಕೈನಾಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಆಲಪ್ಪುಜ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೀಲಂಪೇರೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಭೂಗೋಳ 
ಕೈನಾಡಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೈನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್  ಡಾಲರ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕರುಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಎರಡು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು 
ಕೈನಾಡಿ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮೌಲಂ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಪಲ್ಲಿತನಂ ಲೂಕಾ ಮಥೈ (ಪಲ್ಲಿಥನಾಥ ಮಥೈಚನ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು) ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ. ಅವರು ಕುಟ್ಟನಾಡಿನ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಭತ್ತ  ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ವೆಂಬನಾಡ್ ಕಯಾಲ್ ನಿಂದ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಚೆರುಕರ ಕಯಾಲ್ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಿತನಂ ಕಯಾಲ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರನ್ನು ಕುಟ್ಟನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಚಳುವಳಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಲ ಪರಿಹಾರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಕಡುಬಡತನದ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸಾಲದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಕುಟ್ಟನಾಡು ರೈತರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಟ್ಟನಾಡು ಕರ್ಷಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಮೂಲಂ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಂದಿನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪಲ್ಲಿತನಂ ಲೂಕಾ ಮಥೈ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ  ಕೈನಾಡಿ ಚರ್ಚ್ ಅವರು ಕೈನಾಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ರಾಜನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಜೆ ಜಾನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೋಸೆಫ್ ಪಲ್ಲಿತನಮ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಈಪೆನ್ ಕಂದಕುಡಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಥಾಮಸ್ ಪಲ್ಲಿತಾನಂ ಕೂಡ ಕೈನಾಡಿಯವರು.

ಪ್ರಕೃತಿ 
ಕೇರಳದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕೈನಾಡಿ ಬಹಳ ರಮಣೀಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ನೀರು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕುಟ್ಟಂದನ್ ಕಾಯಲ್‌ಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಮತ್ತು ಚಂಗಣಚೇರಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಕೇರಳ
ಭಾರತೀಯ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ನಿಗಮ ಮಂಡಳಿ

ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (IPCL) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಿಲಾಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸನ್ 2005-06ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ವಹಿವಾಟು ಯುಎಸ್ $ 2 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಡಿ ದಾಟಿತ್ತು.

ಇತಿಹಾಸ 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಐಪಿಸಿಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೯೯೬ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸದರಿ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ವಡೋದರಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುಚ್ಚಯದೊಳಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ನಾಗೋಠಣಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂರನೆಯ ಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ಗಾಂಧಾರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 1992 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಏಕೀಕರಣ 
1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2005 ರಂದು, ಅಪೋಲೊ ಫೈಬರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (AFL), ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CIPL), ಇಂಡಿಯಾ ಪಾಲಿಫೈಬರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (IPL), ಒರಿಸ್ಸಾ ಪಾಲಿಫೈಬರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (OPL), ರೆಕ್ರಾನ್ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (RSL) ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SIPL), ಎಂಬ ಆರು ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು IPCL ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್ ಘಟಕಗಳು ಹೊಶಿಯಾರ್‌ಪುರ ( ಪಂಜಾಬ್ ), ನಾಗ್ಪುರ ( ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ), ಬಾರಾಬಂಕಿ ( ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ), ಬೌಲ್ಪುರ್ ( ಒರಿಸ್ಸಾ ), ಅಲಹಾಬಾದ್ ( ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ) ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸಾ ( ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು) ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.

ಮರುಹೂಡಿಕೆ 
ಜೂನ್ 2002 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಪೆಟ್ರೋಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (RPIL), ರಿಲಯನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ಶೇ. 26 ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಆರ್‌ಪಿಐಎಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಸೆಬಿ (ಟೇಕ್‌ಓವರ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ಸ್) ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 20% ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಶೇ. 46 ರಷ್ಟು ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 2007 ರಲ್ಲಿ ಐಪಿಸಿಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಕಂಪನಿಗಳು
ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆ

ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ,  . ಇದು ಎಂ ಜಿ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯವರೆಗೆ ಏಕಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಒಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌  ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದೊಂದು ಅನುಭವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.  ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಗ್ಗುರುತೆಂದರೆ ಸಪ್ಪರ್ ವಾರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್. ಇದು ಮದ್ರಾಸ್ ಸಪ್ಪರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೈನರ್ಸ್ (ಮದ್ರಾಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ರೂಪ್) ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸ್ಮಾರಕ.

ಈ ರಸ್ತೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಕೆಫೆಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಪಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ದೀಪಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಸ್ತೆಯು ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಮಳಿಗೆ ಜೂನ್ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.  

೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯ ೮೫ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೧೪೦೦ ಕಾರುಗಳು ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 

ಬ್ರಿಗೇಡ್ ರಸ್ತೆಯು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ ಪರ್ಪಲ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಂಜಿ ರೋಡ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
೨೦೨೧ ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಶೂಟಿಂಗ್(ISSF) ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್

೨೦೨೧ರ ಐಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ಕಿರಿಯರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪೆರುವಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಲಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್, ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಮತ್ತು ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಫಲಿತಾಂಶಗಳು

ಪುರುಷರು

ಮಹಿಳೆಯರು

ಮಿಶ್ರ

ಪದಕ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು
ಜೆಡ್ಡಾ

ಜೆಡ್ಡಾ ಅಥವಾ  ಜಿದ್ದ -	ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯದ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣ. ಕೆಂಪುಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಜಾಝ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,94,000(1965). ಇದು ಈವ್ ಳ ರುದ್ರಭೂಮಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಜಿದ್ದ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಜುದ್ದ ಎಂದರೆ ಪೂರ್ವಜೆ. ಈವ್ ಳದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಗೋರಿಯನ್ನು ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯ ಸರ್ಕಾರ 1928ರಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಿತು. ಇದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದೆಂಬುದು ಕಾರಣ.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾದ ಮೆಕ್ಕ ಇರುವುದು ಇದರಿಂದ ಸು. 50 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ. ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಿಕರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಈ ರೇವಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನಗರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಗಳಿಸಿದೆ. ಬಂದರು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿಂದ 12 ಮೈ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಲ್ ಆಸ್ವಾದ್‍ನಲ್ಲಿತ್ತು.

ಇತಿಹಾಸ 
1916ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತುರ್ಕಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗಿನಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಇದು ಹೆಜಾಝ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಷೆರೀಫನ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಇಬನ್‍ಸವೂದ್ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಈ ನಗರ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು.

ಇತರ ಮಾಹಿತಿ 
ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯ ತನ್ನ ಎಣ್ಣೆ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಈ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮೆಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮದೀನಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡಿಸಲೂ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಹಳೆಯ ಬಜಾರುಗಳೂ ಗೋಡೆಗಳೂ ಈಗ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿವೆ. ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಕಾನ್‍ಕ್ರೀಟಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಹೋಟೆಲುಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಹಡಗುಗಳು ತೀರದ ಬಳಿ ಬರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಿಗೆ ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೌದೀ ಅರೇಬಿಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಜಿದ್ದ. ಸೌದೀ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಎಲ್ಲ ವಿದೇಶೀ ದೂತಾವಾಸಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ನಗರಾಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪೌರಸಭೆಯೊಂದಿದೆ. 1967ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಹವಳ, ಹತ್ತಿವಸ್ತುಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಕನ್ನಡಿಗಳು, ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳು, ಖರ್ಜೂರ, ಕಾಫಿ, ಜಮಖಾನ-ಇವು ಜಿದ್ದ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಸರಕುಗಳು. ಮೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗದವರು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಬರುವುದು ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ. ಜಿದ್ದ ನಗರದ ಬಳಿ ಇರುವ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತೆ ಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ.		

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಗರಗಳು
ಡಿಮೇಡೀಸ್

ಡಿಮೇಡೀಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 380-318. ಅಥೆನ್ಸ್‍ನ ಒಬ್ಬ ವಾಗ್ಮಿ, ರಾಜಕಾರಣನಿಪುಣ. ಜನಮನವನ್ನರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಾಗ್ಮಿತೆಯಿಂದ ಅಥೆನ್ಸ್ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಿಯಿಂದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದ. 

ಮ್ಯಾಸಿಡಾನಿನ 2ನೆಯ ಫಿಲಿಪನ ವಿರುದ್ಧ ಒಲಿಂತಸನ ಪರವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಡಿಮಾಸ್ತನೀಸನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇವನು ವಿರೋಧಿಸಿದ. ನಾಟಕಶಾಲೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿಸಲು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಡಿಮಾಸ್ತನೀಸ್ ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ. ಆದರೂ ತನ್ನ ದೇಶದ ಜನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯನರ ವಿರುದ್ಧ ಕರನೀಯದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಸೆರೆಯಾದ. ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದಾಗ ಮ್ಯಾಸಿಡಾನ್ ಮತ್ತು ಆತೆನ್ಸ್ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಿದ. ಫಿಲಿಪನ ತರುವಾಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮಹಾಶಯನ ಕೃಪೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗ್ರೀಸನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ ಡಿಮಾಸ್ತನೀಸನನ್ನೂ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯದ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ಇತರ ವಾಗ್ಮಿಗಳನ್ನೂ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿದ. ಲಂಚಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್  ಥೀಬ್ಸನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರೂ ಆತೆನ್ಸನ್ನು ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡಿಮೇಡೀಸನಿಂದಾಗಿ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನಿಗೆ ದೈವಿಕ ಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 324ರಲ್ಲಿ ಇವನು ಸೂಚಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಾರ್ಪಾಲಸನಿಂದ ಲಂಚ ಪಡೆದನೆಂಬ ಆಪಾದನೆ ರುಜುವಾತಾಯಿತು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 324-323). ಇವನು ಭಾರಿ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾಯಿತಲ್ಲದೆ ಪೌರತ್ವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 322ರಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ. ಲ್ಯಾಮಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 323-322) ಆಂಟಿಪೇಟರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಲು ಇವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆತೆನ್ಸಿನಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದ ಡಿಮಾಸ್ತನೀಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒಡಂಬಡಿಸಿ ಅನಂತರ ಸಂಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ತೆರಳಿದ. ಅವನ ಸಂಧಾನದಿಂದ ಫಲಿಸಿದ ಶಾಂತಿ ಕೌಲು ಆತೆನ್ಸ್ ಜನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 319ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇವನನ್ನು ಆಂಟಿಪೇಟರನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಪರ್ಡಿಕಾಸನೊಂದಿಗೆ ಇವನು ಸಂಚುಹೂಡಿದನೆಂದು ಆಂಟಿಪೇಟರನೋ ಅವನ ಮಗ ಕ್ಯಸಾಂಡರನೋ ಡಿಮೇಡೀಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ. 

ಡಿಮೇಡೀಸನ ಭಾಷಣಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆಯಾರ್ಡ್ ಟೇಲರ್

ಬೆಯಾರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ (೧೮೨೫-೧೮೭೮). ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗಯಟೆಯ ಫೌಸ್ಟ್ ನಾಟಕದ ಅನುವಾದದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದವ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ 
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚೆಸ್ಟರ್‍ನ ಬೊಲ್‍ಮರ್ ಮತ್ತು ಯೂನಿಯನ್‍ವಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ್ರಣಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. 

೧೮೪೪ ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಕ್ಸೈಮೆನ ಪ್ರಕಾಶಗೊಂಡಿತು. ಸಾಟರ್‍ಡೆ ಈವಿನಿಂಗ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗಜೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಹಣ ಒದಗಿಸಿಕೊಂಡ. ವ್ಯೂಸ್ ಅಫುಟ್ (೧೮೪೬) ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈತನ ಯೂರೋಪು ಪ್ರವಾಸದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿಗೆ ಬಂಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜನ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲಾಟದ ವರ್ಣನೆ ಎಲ್‍ಡೂರ್ಯಾಡೊ (೧೮೫೦) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿದೆ. ಅನಂತರ ಅತಿ ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಗೆ-ಪೂರ್ವದೇಶಗಳು, ಆಫ್ರಿಕ, ರಷ್ಯ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ-ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಿ ಬಂದು ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಕೊಪೋಲೋ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ. 1862 ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‍ಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಲಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ. ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು. ಜರ್ಮನಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಯಾಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೋದ.	ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಿವು : ದಿ ಪೊಯೆಟ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ (೧೮೬೨), ಹನ್ನಾ ತರ್ಸ್‍ಟನ್ (೧೮೬೩), ಜಾನ್ ಗಾಡ್ ಫ್ರೇಸ್ ಫಾರ್ಚೂನ್ಸ್ (೧೮೬೪), ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಕೆನೆಟ್. ಇವು ಮೂರೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಇವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಯಾದ ಫೌಸ್ಟ್ ನಾಟಕದ ಅನುವಾದ ೧೮೭೦-೭೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈತ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.

ಬರಹಗಾರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೆರಿಮಿ ಟೇಲರ್

ಜೆರಿಮಿ ಟೇಲರ್ ( 1613-1667). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪದೇಶಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ.

ಬದುಕು 
ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಚರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದು ಅರಸನ ಪುರೋಹಿತ (ಚ್ಯಾಪ್ಲೆನ್) ಆದ. ಯಾದವೀಕಲಹದಲ್ಲಿ ಅರಸನ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸೆರೆಮನೆಯನ್ನು ಕಂಡ. ಕೆಲವು ಕಾಲ ವೇಲ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಉನ್ನತ ಪದವಿಗೇರಿದ. ಟೇಲರ್‍ನದು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಶುದ್ಧಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಶುಭ್ರಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಈತನ ಔದಾರ್ಯ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದವು. ಟೇಲರ್‍ನ ವಾಗ್ಮಿತೆ ಅವನ ಮತದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದವರವನ್ನೂ ಒಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಬರಹ 
ಈತ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬರೆದ. ಇವನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲವು ಇವು : ಎ ಡಿಸ್‍ಕೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿಬರ್ಟಿ ಆಫ್ ಪ್ರಾಫಿಸೀಯಿಂಗ್ (1647) , ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ರೋವ್ (1655), ದಿ ರೂಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎಕ್ಸರ್ ಸೈಸಸ್ ಆಫ್ ಹೋಲಿ ಲಿವಿಂಗ್ (1650), ದಿ ರೂಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎಕ್ಸರ್‍ಸೈಸಸ್ ಆಫ್ ಹೋಲಿ ಡೈಯಿಂಗ್ (1651) ವಿದ್ವಾಂಸನಾದರೂ ಟೇಲರ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ. ಈತನ ಉದಾರವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಚೇತನ ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಇವನ ಉಪದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳು ನಿದರ್ಶನಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ವೈಪುಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಸರಳವೂ ಆದ ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ವಾಚಕವರ್ಗವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಮಿಲ್ಟನನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಈತನ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯ ಸರಳತೆ ವಿಸ್ಮಯಕರವಾದುದು.

ಬರಹಗಾರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಬರ್ಟ್ ಟೇಲರ್

ರಾಬರ್ಟ್ ಟೇಲರ್ (೧೯೧೧-೧೯೬೯). ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನಟ. ಸ್ಪ್ಯಾಂಗ್ಲರ್ ಎರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ರೋ ಎಂಬುದು ಇವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು.

ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ 
ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಇವನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದವರು ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಲಾಕುಶಲಿಗಳ ಪತ್ತೆ ವಿಭಾಗದವರು. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿದ. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ತ ಹ್ಯಾಂಡಿ ಆ್ಯಂಡಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಾರ್‍ಬರ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‍ವಿಕ್‍ಳೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಆಯಿತು. ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ, ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಹಲವು ತರಬೇತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಟಿ ಅರ್‍ಸುಲ ತಿಯೆಸ್‍ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ. ೧೯೫೫ರ ವರೆಗೆ ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ 1959-1961ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಟಿ.ವಿ. ಚಿತ್ರಮಾಲೆ ದಿ ಡಿಟಿಕ್ಟಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲೂ ಈತ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.	

ಈತ ನಟಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು ೬೩ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳು ಇವು: ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸಿಂಟ್ ಅಬ್‍ಸೆಷನ್ (೧೯೩೫), ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಮೆಲೊಡಿ ಆಫ್ ೧೯೩೬ (೧೯೩೬), ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ಅಪ್ ಅಂಡ್ ಫೈಟ್ (೧೯೩೮), ವಾಟರ್ಲೂ ಬ್ರಿಜ್ (೧೯೪೦) ಫ್ಲೈಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (೧೯೪೦), ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ರಷ್ಯ (೧೯೪೪), ಆಂಬುಷ್ (೧೯೫೦), ಕೋವಾಡಿಸ್ (೧೯೫೧), ಐವಾನ್ ಹೊ (೧೯೫೨), ಆಲ್ ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ವರ್ ವ್ಯಾಲಿಯೆಂಟ್ (೧೯೫೩), ಕ್ವಿನ್‍ಟಿನ್ ಡರ್‍ವರ್ಡ್ (೧೯೫೫), ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಹಂಟ್ ; ಡಿ ಡೇ (೧೯೫೬), ಕಿಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಿಲಿಮಂಜಾರೊ (೧೯೬೦), ದಿ ನೈಟ್ ವಾಕರ್ (೧೯೬೪), ಮತ್ತು ವೇರ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಗೋ (೧೯೬೮).

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೆನ್ರಿ ಟೇಲರ್

ಹೆನ್ರಿ ಟೇಲರ್ ( 1800-1886). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಕಾರ, ಕವಿ, ಲೇಖಕ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ಡರ್‍ಹ್ಯಾಮಿನ ಬಿಷಪ್ ಮಿಡ್ಲ್‍ಹ್ಯಾಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಮೇಲೆ ನೌಕಾಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಾಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅನಂತರ ವಸಾಹತು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 48 ವರ್ಷ ನೌಕರಿ ಮಾಡಿದನಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಸಾಹತು ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ. ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ ರಿವ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀóನ್‍ಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ನೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ (1872).

ಈತ ನಾಲ್ಕು ಗಂಭೀರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಐಸ್ಯಾಕ್ ಕೋಮೆನಸ್ (1827), ಫಿಲಿಪ್ ವ್ಯಾನ್ ಆರ್ಟ್‍ವೆಲ್ಡ್ (1834), ಎಡ್ವಿನ್ ದಿ ಫೇರ್ (1842), ಸೇಂಟ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಈವ್ (1862). ದಿ ವರ್ಜಿನ್ ವಿಡೊ (1850. ಇದನ್ನು ಎ ಸಿಸಿಲಿಯನ್ ಸಮರ್ ಎಂದು ಪುನರ್‍ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಎಂಬುದು ಹರ್ಷನಾಟಕ. ದಿ ಈವ್ ಆಫ್ ಕಾಂಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಪೊಯೆಂಸ್ (1847) ಎಂಬುದು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‍ಮನ್ (1836), ನೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಂ ಲೈಫ್ (1847), ನೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಂ ಬುಕ್ಸ್ (1849) ಇವು ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳು. ಆಟೊಬಯೋಗ್ರಫಿ (1885) ಎಂಬುದು ಆತ್ಮಕಥೆ.
ಫಿಲಿಪ್ ವ್ಯಾನ್ ಆರ್ಟ್‍ವೆಲ್ಡ್ ಈತನಿಗೆ ಬಹಳ ಯಶಸ್ಸು ತಂದ ಕೃತಿ.

ಕವಿಗಳು
ಲೇಖಕರು
ನಾಟಕಕಾರರು
ಮೇರಿ ಟಸೋ

ಮೇರಿ ಟಸೋ (Marie Tussaud)-ಮೇಣದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾದ ಸ್ವಿಸ್ ಮಹಿಳೆ. ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೇಣದ ಗೊಂಬೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು.

ಬದುಕು 
ಈಕೆ ಜನಿಸಿದ್ದು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ.

ಬರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಳು. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಫಿಲಿಪ್ ಕುರ್ಷಿಯಸ್‍ನಿಂದ ಮೇಣದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಲಿತಳು. 1794ರಲ್ಲಿ ಆತನ ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಒಡೆತನ ಪಡೆದಳು. 1780ರಿಂದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿ ಆರಂಭವಾಗುವವರೆಗೂ ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಳು. ವರ್ಸೆಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ 16ನೆಯ ಲೂಯಿಯ ಸಹೋದರಿಯಾದ ಮದಾಂ ಎಲಿಜಬೆತ್‍ಳಿಗೆ ಕಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಿಲೋಟೀನಿನಿಂದ ತುಂಡರಿಸಿದ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ಅಚ್ಚನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಭಯಂಕರ ಕೆಲಸ ಈಕೆಯದಾಗಿತ್ತು.

1795ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಟಸೋನೊಡನೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಈತ ಮಾಕನ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ. ವಿವಾಹ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. 1802ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ತಾನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೇಣದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದಳು. ಸುಮಾರು 33 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ತಿರುಗಾಡಿದಳು. ಅನಂತರ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಕಲಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು.

ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು 
ಮೇರಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದವು. ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಈಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದುಂಟು. ವಾಲ್ಟೇರ್, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್, ಹೊರಾಶಿಯೊ, ನೆಲ್ಸನ್, ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಮುಂತಾದವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಈಕೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಈಕೆಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತಿರುವ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಹಾರರ್ಸ್ (ಭಯಂಕರ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಾಗ) ಎಂಬ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾತಕಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೂಕ್ಷ ಆಯುಧಗಳು ಇವೆ.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕ್ಲೈಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಟಾಂಬೋ

ಕ್ಲೈಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಟಾಂಬೋ (1906 –1997) -ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ. ಪ್ಲೂಟೊಗ್ರಹದ ಆವಿಷ್ಕರ್ತೃ (1930). ( ಆದರೆ ಈ ಪ್ಲೂಟೋ ಅನ್ನು ಗ್ರಹದ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹವೆಂದು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು)

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ಕನ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹವ್ಯಾಸವಾದ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ. ಸ್ವತಃ ಮೂರು ಪ್ರತಿಫಲನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಈತ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದ. ಸ್ವಂತ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿದ ಗ್ರಹಗಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅರಿಝೋನದಲ್ಲಿರುವ ಲೋವೆಲ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದ (1929). ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈತನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು. ಮುಂದೆ 1946 ರಲ್ಲಿ ಎಬರ್ಡೀನ್ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಂಬ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲದೆ 1955ರಿಂದಲೇ ಈತ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ. ಟಾಂಬೋ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವುದು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಪ್ಲೊಟೊ ಗ್ರಹದ ಆವಿಷ್ಕರ್ತೃ ಎಂದು. ಪರ್‍ಸಿವೆಲ್ ಲೋವೆಲ್ (1855-1916) ಎಂಬಾತ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹದ ಚಲನೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್ ಆಚೆಗಿನ ಗ್ರಹವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ  ಎಂದು ಮನಗಂಡು, ಅದರ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶೋಧನ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರನಾಗಿದ್ದ ಟಾಂಬೋ 1930ರ ಜನವರಿ 23 ಮತ್ತು 29ರಂದು ತೆಗೆದ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳೆರಡನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಫೆಬ್ರುವರಿ 18ರಂದು ಪ್ಲೂಟೋ ಗ್ರಹದ ಇರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ. ಹಲವು ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳನ್ನೂ ಚಂಚಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನೀಹಾರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಟಾಂಬೋ ಶೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭೂ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೂಡ ಈತ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಲಂಡನ್‍ನ ರಾಯಲ್ ಅಸ್ಟ್ರನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಜೇಕ್‍ಸನ್ - ಗ್ವಿಲೆಟ್ ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನಿತ್ತು ಟೋಂಬವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟಾಕಮೀನಿ ಜೊಕಿಚಿ

ಟಾಕಮೀನಿ ಜೊಕಿಚಿ (1854-1922). ಜಪಾನೀ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಹೃದ್ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯೋತ್ತೇಜಕ ವಾಗಿಯೂ ಉಬ್ಬಸ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವ ಆಡ್ರಿನಲಿನ್ ಅಥವಾ ಎಪಿನೆಫ್ರೀನನ್ನು ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಒಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದ.

ಬದುಕು 
ಟಾಕಮೀನಿ ಜಪಾನಿನ ಟಕ ಓಕ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1854ರ ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಅಮೆರಿಕನ್ ನೌಕಾ ಬಲದ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಮಡೋರ್ ಪೆರ್ರಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಜಪಾನಿನ ಷಿಮೋಡ ಮತ್ತು ಹಕೊಡಾಟೆ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಅದೇ ವರ್ಷ. ಆಗ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕನಗಾವ ಕರಾರು ಜಪಾನಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಟಾಕಮೀನಿಯೂ ಒಬ್ಬ. ಅವನು 1879ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರದ ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವೀಧರನಾದ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಟಾಕಮೀನಿ 1887ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‍ಫಾಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಪಾನಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕನಾದ. 1890ರಲ್ಲಿ ಈತ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ನ್ಯೂಜೆರೆಸಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೇ ಉಳಿದು 1922ರ ಜುಲೈ 22ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಡಿದ.

ಸಾಧನೆ 
ಟಾಕಮೀನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧÀನೆಯೆಂದರೆ ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಅಡ್ರಿನಲೀನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ್ದು (1901). ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ನಾಮ ಎಪಿನೆಫ್ರೀನ್. ಆಗ ಇನ್ನೂ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ತಾನು ತಯಾರಿಸಿದುದು ಒಂದು ಹಾರ್ಮೋನು ಎಂಬುದೂ ತಾನೇ ಮೊತ್ತÀಮೊದಲ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದವನು ಎಂಬುದೂ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಡ್ರಿನಲೀನ್ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯನಾಮದಿಂದ ಅದು ಈಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. ಪಿಷ್ಟವನ್ನು (ಸ್ಟಾರ್ಚ್) ಜಲವಿಚ್ಛೇದಿಸಬಲ್ಲ ಎಂಜೈಮ್ ಒಂದನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದುದು ಅವನ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆ. ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಮುಂಚೆ, 1833ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಾಯೆನ್, ಮಾಲ್ಟ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಡಯಾಸ್ಟೇಸ್ ಸಹ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ಜಲವಿಚ್ಛೇದಿಸಬಲ್ಲದಾದ್ದರಿಂದ ಟಾಕಮೀನಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಂಜೈಮಿಗೆ ಟಾಕಾಡಯಾಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಟಾಕಮೀನಿ ರೂಪಿಸಿದ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಡ ಟಾಕ್ವೀಲ್

ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಡ ಟಾಕ್ವೀಲ್ ( 1805-1859). ಫ್ರೆಂಚ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ರಾಜಕಾರಣಿ. ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ ವಿವೇಚಿಸಿದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಧೀಮಂತರಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಮಾಕ್ರ್ಸ್, ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಎಂಗೆಲ್ಸ್, ಜೆ.ಎಸ್. ಮಿಲ್ ಮುಂತಾದವರ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದವ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಮಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ (1805) ಬೆಳೆದು ಬರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ, ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ ಪ್ರಥಮ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (1859) ತೀರಿಕೊಂಡ ಟಾಕ್‍ವೀಲ್ ಆಜನ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ, ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ 
ತಂದೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ. ತಂದೆಯಂತೆ ಮಗನೂ 1827ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜೀವನರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು 1831ರಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ಟಾಕ್‍ವೀಲ್ 1835ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕುರಿತ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ಒಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಅವನಿಗೆ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಗೆ (ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಡೆಪ್ಯುಟೀಸ್) ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋತನಾದರೂ 1839ರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಜಯ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ 1848ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರದವರೆಗೂ ಇವನು ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರವೇನನ್ನೂ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದನಲ್ಲದೆ ದ್ವಿತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಕರಡನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇದ್ದ. 1849ರಲ್ಲಿ ಜೂನ್‍ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ವರೆಗೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ. 1851ರಲ್ಲಿ ಲೂಯಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಷಿಪ್ರಾಕ್ರಮಣವನ್ನು ಇವನು ವಿರೋಧಿಸಿ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದ. ಅನಂತರ ಇವನಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯಿತು. 1856ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇವನ ಒಂದು ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇವನು 1859ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 16ರಂದು ಕ್ಯಾನೆಸ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ.

ವಿಚಾರಸರಣಿ 
ಟಾಕ್‍ವೀಲನ ಜೀವನದ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗದಂತೆಯೇ ಅವನ ವಿಚಾರ ಸರಣಿಯೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವೂ ಆದದ್ದು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅವಲೋಕನವೇ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ. ಇತಿಹಾಸಚಕ್ರ ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ಉರುಳುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅವನು ವಿವರಿಸಿದ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಸತ್ವವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಹದ್ದುಮೀರಿದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಮುನ್ನುಡಿದ. ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಮಾಕ್ರ್ಸನದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಲವನ್ನು ಈತ ತಳೆದಿದ್ದ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ಬಂಡವಾಳ ವರ್ಗದಲ್ಲೇ ಕೇಂದೀಕೃತವಾಗುವ ಬದಲು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿ ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದೆಂದು ವಾದಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಮಾನತೆ ಎಲ್ಲೆಮೀರಿದಾಗ ಪ್ರಜಾಸಮೂಹ ಬಲಗೊಂಡು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಏರ್ಪಡುವ ಭಯ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಅವನು ನುಡಿದ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೌಕರಶಾಹಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು, ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದು ಅವನ ಭಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ರಾಕ್ಷಸೀ ರಾಜ್ಯಶಕ್ತಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವಂಥ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಖಾಸಗಿ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಕಡಿವಾಣವೆಂದು ಇವನು ಸಾರಿದ. ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಧೀಮಂತನೂ ಆದ ಟಾಕ್‍ವೀಲ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸು ಕಂಡು ಬೆಚ್ಚಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಹದ್ದುಮೀರಿದ ಸಮಾನತೆ, ಗುಣವಿಲ್ಲದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಯುಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾನವತೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ಟಾಕ್‍ವೀಲ್ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾದಿ.

ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಬಿಳಿಕಲ್ ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ

ಬಿಳಿಕಲ್ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ   ಕನಕಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೭೦ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ  ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.  ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ  ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಯ ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು  ದೊಡ್ಡದಾದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಳಿಕಲ್ ಬೆಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಗಳು ಬಹಳ ದೂರದಿಂದಲೇ  ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಖರವು ೩೭೮೦ ಅಡಿ (೧೧೫೨ ಮೀ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ 
ಬಿಳಿಕಲ್ ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟವು ಅರಣ್ಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಪೊದೆಸಸ್ಯ/ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಸಾಕಷ್ಟು ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಈ ಕಾಡುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಬಾಗದಿಂದ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ  ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕನಕಪುರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳದ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಉತ್ಸವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚಾರಣ ಹೋಗಬಯಸುವವರು ಕನಕಪುರದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು.

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
 

ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಝಾಬುವಾ

ಝಾಬುವಾ- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೌರ್ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದೆ ಮಧ್ಯಭಾರತದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಜೋಧಪುರದ ರಾಠೌರ್ ವಂಶದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ನಗರ 
ರತ್ಲಂ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ 40 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಝಾಬುವ ನಗರ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 1.171' ಎತ್ರರದಲ್ಲಿದೆ, ಬಹಾದುರ್ ಸಾಗರವೆಂಬ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಿರಿದಾದ, ಕಡಿದಾದ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತುಬಳಸಿದ ದಾರಿಗಳು ಈ ನಗರದ ವಿಶೇಷ. ಬಹಾದುರ್ ಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅರಮನೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಬತ್ತ, ಹತ್ತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಗಳೂ, ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇವೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಕಾಲೇಜೂ ಇದೆ. ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 10,487(1971).

ಜಿಲ್ಲೆ 
ಝಾಬುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 6,781 ಚ. ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 6,67,811 (1971). ಮಾಳವದ ಬೆಟ್ಟಗಾಡಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಾಹೀ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಯಾದ ಆನಸ್ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು. ಈ ನದಿಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಳಿದ ಬಹುಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ ಅರಣ್ಯ. ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಬತ್ತ, ಕಡಲೆ, ಗೋದಿ, ಜೋಳ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ರಂಭಾಪುರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಅದುರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನ ಆದಿವಾಸಿಗಳು. ಭಿಲ್ಲರು, ಭಿಲಬ್ಬರು ಹಾಗೂ ಪಾಟ್ಲಿಯಾಗಳು ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ.

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ