ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ

ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೆದುಳಿನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ 
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವನ ವಯಸ್ಕ ನರಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ಗ್ರಾಂ ಮೆದುಳಿನ (ಬೂದು ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ).  ೧೦೦-೧೩೦ ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ೭೫ ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಸೆರೆಬ್ರೊಸ್ಪೈನಲ್ ದ್ರವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ಸುಮಾರು ೧೫% ಅಪಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ, ೪೦% ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೪೫% ನರ ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಲ್ಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಬೂದು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ದ್ರವ್ಯದ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಬೂದು ದ್ರವ್ಯದ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು ೩.೫ +/- ೦.೪ ಮಿಲಿ/೧೦೦ ಗ್ರಾಂ, ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ದ್ರವ್ಯವು ಸುಮಾರು ೧.೭ +/- ೦.೪ ಮಿಲಿ/೧೦೦ ಗ್ರಾಂ. ಬೂದು ದ್ರವ್ಯವು ಬಿಳಿ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.  ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ದ್ರವ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೦.೫೦% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಇಂಟ್ರಾಕ್ರೇನಿಯಲ್ ಹೆಮಟೋಮಾ ಮತ್ತು ಇಂಟ್ರಾಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಹೆಮರೇಜ್ (ಐಸಿಎಚ್) ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ರಕ್ತಕೊರತೆಯ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಪನ ವಿಧಾನಗಳು

ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ 
ಥಿಯೋಲ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಏಜೆಂಟ್‌ನ ಇಂಟ್ರಾವೆನಸ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ನಂತರ ಎಕೋ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸೆಟ್‌ನಿಂದ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು.  ಪ್ಲಾನರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಏಕೈಕ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಶಾಟ್‌ಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ತದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಬ್ಲಡ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ರೋಗಿಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.

ಎಮಿಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ 
ವಿವೋ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಮಿಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ೮೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಎಮಿಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾನವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ವಿತರಣೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಟೊಮೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.  ಇದು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಹೆಮೊಡೈನಮಿಕ್ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  ಒಂದೇ ಇನ್ಹಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ಎಮಿಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ರಕ್ತ ಟ್ರೇಸರ್ ಆಗಿದೆ.

ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ವಿಕಿರಣ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ 
ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ರೇಡಿಯೇಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿಯು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಏಕವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಕಿರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಡಿಟೆಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ತಂತ್ರವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ಅಳತೆಗಳು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಯೋಡಿನೇಟೆಡ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಏಜೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಮೆದುಳಿನ ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ, ಅಯೋಡಿನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಅಪಧಮನಿಯ ಒಳಹರಿವಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಬ್ರೊವಾಸ್ಕುಲರ್ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಮೆದುಳಿನ ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮೆದುಳಿನ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹಿಮೋಡೈನಮಿಕ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇದು ಹೊಸ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಸಿಟಿ ಪರ್ಫ್ಯೂಷನ್ 
ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣವು ಸಿಟಿ ಪರ್ಫ್ಯೂಷನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾದ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಸ್ಕೆಮಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಹರಿವು 
ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಸೆರೆಬ್ರೊವಾಸ್ಕುಲರ್ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಇಂಟ್ರಾಕ್ರೇನಿಯಲ್ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಅಪಧಮನಿಯ ಒತ್ತಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.  ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ರಕ್ತದ ಪರಿಮಾಣದ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತವು ಕಡಿಮೆ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪರ್ಫ್ಯೂಷನ್ ಒತ್ತಡದ ನಿಖರವಾದ ಮುನ್ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ