ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ

ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠವು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ವ ವೈಷ್ಣವ ಮಠವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯ ದ್ವೈತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ .  ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದ ಮೊದಲ ಮಠಾಧೀಶರು ಶ್ರೀ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು,  ಅವರು ದ್ವೈತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹಗಳೆಂದರೆ ಪಾಂಡುರಂಗ (ವಿಟ್ಟಲ),  ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೨೯ ಮಠಾಧೀಶರು ಮಠದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಠದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಶ್ರೀ ಸುಗುಣೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ

ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ವಂಶಾವಳಿ (ಗುರು ಪರಂಪರೆ) 

 ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು- ಶ್ರೀ ಮಧ್ವವಿಜಯರು ಶ್ರೀ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ಕಥೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರು ಬದರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಮ್ಮೆ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವ ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಸೈನ್ಯವು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಪೂಜಿಸುವ ಅದೇ ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರು ರಾಜನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಯಾರಿಗೂ ಭಯಪಡಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಭೀತ ಸಂತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ರಾಜನು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು (ಅವುಗಳನ್ನು ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು) ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬಿಡಲು ಅನುಮತಿಸಿದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಕಾಯಿತರ ಗುಂಪು ಇವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದ ಎಂಟು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮತ್ತು ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ಉಪೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ದರೋಡೆಕೋರರ ಜೊತೆ  ಹೋರಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಓಡಿಸಿದರು.
 ಕವೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಹಂಸೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಯಾದವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಧರಣೀಧರ ತೀರ್ಥ
 ದಾಮೋದರ ತೀರ್ಥ
 ರಘುನಾಥ ತೀರ್ಥ
 ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕ ತೀರ್ಥ
 ಗೋಪಿನಾಥ ತೀರ್ಥ
 ರಂಗನಾಥ ತೀರ್ಥ
 ಲೋಕನಾಥ ತೀರ್ಥ
 ರಾಮನಾಥ ತೀರ್ಥ-
 ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ ತೀರ್ಥ-  ಜ್ಞಾನವೈರಅಜ್ಞಾಭಕ್ತ್ಯಾದಿಗುನಪು ಶ್ಪರ್ಚಿತ್ ಅಚ್ಚುತನ್| ಶ್ರೀವಲ್ಲಭಆಖ್ಯಯೋಗ್ಇಂದ್ರಾನ್ ನೌಮ್ಯಹಾಂ ತತ್ಕೃರೂಪಅಬಲಃ|
 ಶ್ರೀನಿವಾಸ ತೀರ್ಥರು- ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದ ಗುರುಪರಂಪರ ಶ್ಲೋಕವು ಅವರನ್ನು " ವಾದಿರಾಜ ಮುನಿಸುಪ್ರಿಯಂ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದ ಶ್ರೀನಿಧಿಯ ತಿಪ್ಪಾಣಿ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಗುರುವಿಗೆ ನರಸಿಂಹನ ಅನುಗ್ರಹವಿತ್ತು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀನಿವಾಸಆಖ್ಯಹಾಂಸೇಮದ್ರಾನ್ ನೌಮ್ಯಹಮ್ ಬುದ್ದಿ ಶುದ್ದಯ್|
 ಶ್ರೀನಿಧಿ ತೀರ್ಥ-ಜಯತೀರ್ಥರು ಬರೆದ ನ್ಯಾಯ ಸುಧಾಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
 ಗುಣನಿಧಿ ತೀರ್ಥ
 ಆನಂದನಿಧಿ ತೀರ್ಥ
 ತಪೋನಿಧಿ ತೀರ್ಥ
 ಯಾದವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಕವೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು- ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆನೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಸ್ತಂಭಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎದುರಿಗಿದ್ದವು. ಪುತ್ತಿಗೆ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪರದಾಡಿದರು. ಕವೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಆನೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಗಣೇಶನು ಹೊರಬಂದನು.
 ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು  - ಅವರು ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಸರೋವರಕ್ಕೆ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಬೃಂದಾವನ ಹಿರಿಯಡ್ಕ ಹಾಗು ಪುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಶೀರೂರು ಮಠದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಧರ ತೀರ್ಥರು ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದರು.
 ವಿಬುಧೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಸುರೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಭುವನೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು-ಅವರ ಬೃಂದಾವನವು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಕುರುವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಚ್ಚಿ ರಂಗಪ್ಪಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ವಿಶ್ವಪ್ರಿಯವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ಇವರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ೧೨ ಬಾರಿ ಸುಧಾ ಮಂಗಲವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಉಡುಪಿಯ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದ ಯೋಗೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು, ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ವಿದ್ಯಾಧೀಶ ತೀರ್ಥರು, ರಾಜೇಂದ್ರ ಯತಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸನ್ಯಾಸಿ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ ಅವರು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಹಗೀರ್ ಪಡೆದರು. ಭುವನೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ರಾಜೇಂದ್ರ ಯತಿಗಳು ಬೃಂದಾವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಯೋಗೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರಿಗೆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
 ಯೋಗೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಸುಮತೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಶತಾಯುಷಿ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು- ಶ್ರೀ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥರು ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಧೀಶ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಪಡೆದು ೭೯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೀಠವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಅವರು ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದ ಶಾಖಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೆಜಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸ ಪಡೆದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಧೀಶ ತೀರ್ಥರ ಬಳಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಶೀರೂರು ಮಠದ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಲ್ಲಭ ತೀರ್ಥರಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.
 ಸುಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ
 ಸುಗುಣೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ (ಈಗಿನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ)
 ಸುಶ್ರೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ (ಜೂನಿಯರ್ ಮಠಾಧೀಶರು)

ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು 

 ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಹಿರಿಯಡ್ಕ, ಉಡುಪಿ
 ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ, ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಉಡುಪಿ
 ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಪಾಡಿಗಾರ, ಉಡುಪಿ
 ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
 ಶ್ರೀ ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಬೆಂಗಳೂರು
 ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಿರಿಯಡ್ಕ, ಉಡುಪಿ
 ಅನಂತೇಶ್ವರ ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಉಡುಪಿ
 ಗೌರಿಶಂಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
 ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೆಜಮಾಡಿ
 ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕರಂಬಳ್ಳಿ
 ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಣಿಯಾಡಿ
 ಶ್ರೀ ಗುರು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮಠ, ಹೊಸನಗರ
 ವಿಟ್ಲ ಆಂಜನೇಯ ರಾಘವೇಂದ್ರಮಠ, ಹಬ್ಬುವಾಡ, ಕಾರವಾರ
 ಶ್ರೀ ಕರಾಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಮಠ, ಮೈಲಾಪುರ, ಚೆನ್ನೈ
 ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ, ದರ್ಮಪುರಿ, ತಮಿಳುನಾಡು
 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಹನುಮಾನ್ ಗುರುಸರ್ವ ಭೌಮ ಸನ್ನಿಧಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ
 ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ, ತಾಮ್ರಂ, ಚೆನ್ನೈ
 ಕೆಮ್ಮುಂಡೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಉಡುಪಿ.
 ಶ್ರೀ ಹೆಜಮಾಡಿ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹೆಜಮಾಡಿ

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು 

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ, ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ

೨೧೫ ಮೇ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಎಡಿಸನ್,ಎನ್.ಜಿ ೦೮೮೩೭ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ ಕೃಷ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಅರಿಜೋನಾ

೬೧೫ ಎಸ್ ಬೆಕ್ ಏವ್ ಟೆಂಪೆ, ಎ.ಝಡ್ ೮೫೨೮೧ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್

೨೭೭೦, ಬೋರ್ಚಾರ್ ರಸ್ತೆ ಥೌಸಂಡ್ ಓಕ್ಸ್, ನ್ಯೂ ಬರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್, ಸಿ.ಎ ೯೧೩೨೦ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್

೧೦೨೨೩ #ಎ ಸಿನೋಟ್ ರೋಡ್ ಶುಗರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಟಿ.ಎಕ್ಸ್ ೭೭೪೯೮ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್

೪೩, ಸುನೋಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್, ಸಿ.ಎ ೯೫೧೨೬ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ

ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ೪೯೪೬, ಶಿಲೋ ರೋಡ್ ಕಮ್ಮಿಂಗ್, ಜಿ.ಎ ೩೦೦೪೦ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಬೃಂದಾವನ, ಕೆನಡಾ

೩೦೦೫ ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಏವ್ ಇ ನಾರ್ತ್ ಯಾರ್ಕ್, ಒ.ಎನ್ ಎಮ್‌ ೯ ಎಲ್ ೨ ಕೆ ೯  ನಾರ್ತ್ ಯಾರ್ಕ್, ಆನ್ ೦೦೦೦೦೦ ಕೆನಡಾ

 ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ ಕೃಷ್ಣ ಬೃಂದಾವನ, ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್

೨೪೧ ಪೋತ್ ರಸ್ತೆ ಮುರ್ರುಂಬೀನಾ ವಿ.ಐ.ಸಿ ೩೧೬೩ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ

 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಬೃಂದಾವನ, ಸಿಡ್ನಿ

೫೮, ಟೂಂಗಾಬ್ಬಿ ರಸ್ತೆ ತೂಂಗಾಬ್ಬಿ ಎನ್.ಎಸ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ ೨೧೪೬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ

 ವೆಂಕಟ ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ, ಲಂಡನ್

೩೬ ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗ್ರೋವ್ ಲಂಡನ್ ಎಚ್.ಎ ೦೪ ಎ.ಎಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಠಗಳು