Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಕಿತ್ತನಾರು

ಕಿತ್ತನಾರು ಚೀನ ಹುಲ್ಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾರಿನ ಸಸ್ಯ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಅರ್ಟಿಕೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬೊಮೀರಿಯ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ.

ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 10 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವೂ ಮುಖ್ಯವಾದವೂ ಇಂತಿವೆ- ಬೊಮೀರಿಯ ನೀವಿಯ, ಬೊ.ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫಿಲ ಮತ್ತು ಬೊ.ಮಲಬಾರಿಕ. ನೀವಿಯ ಪ್ರಭೇದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಇದನ್ನು ಚೀನದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಚೀನಹುಲ್ಲು ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ

ಕಿತ್ತನಾರನ್ನು ಚೀನ, ಜಪಾನ್, ಜಾವ, ಫಾರ್ಮೋಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕಿತ್ತನಾರಿನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಮೂಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯರೂಪದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಗಿಡಗಳು. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಬೀಜದ ಅಥವಾ ಬೇರು ಮತ್ತು ಕಾಂಡ 10 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡದ ಬಣ್ಣ ಎಳೆಯದಿದ್ದಾಗ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದು ಬಲಿತಂತೆ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಿತ್ತನಾರಿನ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.

ಇದರ ಕಾಂಡದ ಒಳತೊಗಟೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ನಾರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯ ನಾರುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವು (1-5 ಮೀ.)ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂಥದೂ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದದ್ದೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಳೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕಗುಣವಿಲ್ಲ. ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಮಣಿಸಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಾರು ವಾಯುಗುಣದ ವೈಪರೀತ್ಯ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಏನೂ ಧಕ್ಕೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದಾಗ ಹಿಗ್ಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕುಗ್ಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾರನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಉಣ್ಣೆ ಅಗಸೆನಾರುಗಳಿಗೆ ಬದಲಿ ವಸ್ತುವಾಗಿಯೂ ಸುಕ್ಕದ ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜಮಖಾನೆಗಳೂ, ಗ್ಯಾಸ್ ಮ್ಯಾಂಟಲ್‍ಗಳೂ, ಜರಿ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಹಾಳೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ (ಗ್ಲಾಸ್ ಕ್ಲಾತ್) ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾರು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನ
ಗಿಡ ಬಲಿಯುವ ಹಾಗೂ ಹೂಬಿಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅದರಿಂದ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೂ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾರು ತೆಗೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ತಗಲುವುದರಿಂದ, ನೇರವಾಗಿ ನೇಯ್ಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಣ್ಣೆ, ರೇಷ್ಮೆ, ಹತ್ತಿ, ಜೊತೆ ನೇಯ್ಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಿಯಾ ಗಿಣಿ

ಕಿಯಾ ಗಿಣಿನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಗಿಣಿ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಗಿಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಿಟ್ಟಾಸಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಸಿಟ್ಟಾಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕನಾಮ ನೆಸ್ಟರ್ ನೊಟಾಬಿಲಿಸ್.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಇದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ತಾಣ.  ಎತ್ತರವಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲುಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಕಿಯಾ ಗಿಣಿಗಳು ಸುಮಾರು ೧೯ ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋ ತೂಕವಿರುತ್ತವೆ .ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಹೆಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡಿನ ಕೊಕ್ಕು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೊಕ್ಕಿಗಿಂತ  ೧೨ರಿಂದ ೧೪ ಶೇಕಡಾ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ.  ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಾಗೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಗಿಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬಾಗಿರುವ ಬಲವಾದ ಕೊಕ್ಕು ಇದೆ. ಮೈಬಣ್ಣ ಕಂದುಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರು. ಗಿಣಿಗಳಂತೆಯೇ ಹಣ್ಣು, ಮೊಗ್ಗು, ಹುಳು, ಕೀಟ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ಅತೀವ ಚಳಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುರಿಗಳ ಬೆನ್ನನ್ನು ಕುಕ್ಕಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಬಗಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಈ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಆಗದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

 World Parrot Trust Parrot Encyclopedia – Species Profiles
 BirdLife Species Factsheet 
 Kea at the Department of Conservation
 Images and movies of the Kea , ARKive
 Kea research  at the University of Vienna
 Kea and people , Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand
 Kea Conservation Trust

ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಚಾರಲ್ಸ್‌ ಕಿನ್ಸೆ

ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಚಾರಲ್ಸ್‌ ಕಿನ್ಸೆ(ಜೂನ್ 23, 1894 – ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1956) ಅಮೆರಿಕದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ,ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿದ ಲೈಂಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಬ್ರನ್ಸ್‍ವಿಕ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ 1920 ರಿಂದ 27 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದು, ಆಮೇಲೆ ಕೊನೆಯ ತನಕ ಇಂಡಿಯಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿದ್ದ.

ಅಧ್ಯಯನ
ಲೈಂಗಿಕ ಜೀವನದ ಪದ್ಧತಿ, ರೂಢಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುವುದರಲ್ಲಿ ಇವನಿಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಇವನೂ ಇವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ (1948), ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ(1953) ಎಂಬ ಹೆಸರಾದ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದವು. 18,500 ಜನರನ್ನು ಕಂಡು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿವರಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಭಾಸ, ಏರುಪೇರು, ವಿಚಿತ್ರಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈತ ವರದಿಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಇವೆರಡು ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ತರ್ಕ, ವಾದ, ರೀತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Kinsey Institute website
 American Experience – Kinsey
 Obituary
 
 
 Gay Great Fyne Times Magazine
 FBI file on Alfred Kinsey 

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಗಸ್ಟಾವ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಕಿರ್ಖಫ್

ಗಸ್ಟಾವ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಕಿರ್ಖಫ್ (12 ಮಾರ್ಚ್ 1824 – 17 ಒಕ್ಟೋಬರ್ 1887) ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜನನ ಅಂದಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ಕೋನಿಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ರಷ್ಯದ ಕಾಲಿನಿನ್‍ಗ್ರಾಡ್) ಮಾರ್ಚ್ 12, 1824ರಂದು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊನಿಗ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಾನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 1847ರಿಂದ 1850ರವರೆಗೆ ಯಾವ ಸಂಭಾವನೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿ ಅನಂತರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಬ್ರೆಸ್‍ಲೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಈತನಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಖ್ಯಾತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ಬುನ್‍ಸೆನ್‍ನೊಡನೆ (1811-1899) ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿದ್ದು. ಆತನೊಡನೆ ಕಿರ್ಖಫ್ ಹೈಡಲ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ತೆರಳಿದ. 1874ರಿಂದ 1887ರ ವರೆಗೆ ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತ ಹಾಗೂ ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹರ್‍ಮಾನ್ ವಾನ್ ಹೆಲ್‍ಮ್ಹೋಲ್ಟ್ಸ್‍ನೊಡನೆ (1821-1894) ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ. ಬುನ್‍ಸೆನ್‍ನೊಡನೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ರೋಹಿತ ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು (ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೋಪ್) ರಚಿಸಿದ ಇದರಿಂದ  ಸೀಸಿಯಂ (1860) ಮತ್ತು  ರುಬಿಡಿಯಂ (1861) ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅಪಾರ. ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬುನ್‍ಸೆನ್ನನ ಸಂಪರ್ಕ ಈತನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತೋ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಹೆಲ್ಮ್ ವೇಬರನ (ಜರ್ಮನಿಯ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ; 1804-1891) ಸಂಪರ್ಕ ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಸರ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ವ್ಹೀಟ್‍ಸ್ಟನ್ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ: 1802-1875) ರೂಪಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಯಾವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಕಿರ್ಖಫ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಓಮನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಗತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಈತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ಒಂದು ತಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿತವಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತದ ವೇಗ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಮವೆಂದು ತೋರಿಸಿದುದು.

ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಇತರ ಆಸಕ್ತ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಹನ, ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲನ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನ. ದ್ರಾವಣ, ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಉಷ್ಣಗತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಈತ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೋಹಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು (ಬುನ್‍ಸೆನ್ನನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) ನೀಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಕಿರ್ಖಫ್‍ನ ಲೇಖನಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ 1882ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.

ನಿಧನ
ಕಿರ್ಖಫ್ ಗತಿಸಿದ್ದು 64ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ 1887ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಥಾಮಸ್ ಕಿಲಿಗ್ರೂ

ಥಾಮಸ್ ಕಿಲಿಗ್ರೂ (೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೬೧೨ – ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೬೮೩) ಇಂಗ್ಲಂಡಿನ ಎರಡನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಟಕಕಾರ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ.ಇವನೊಬ್ಬ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಫೆಬ್ರವರಿ ೭, ೧೬೧೨ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.ಒಂದನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ದೊರೆಗೆ ಪರಿಚತನಾಗಿದ್ದ ಈತ, ನಾಟಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ. ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇವನ ಪ್ರಮುಖ ಹವ್ಯಾಸವಾಯಿತು. ರಚಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್‍ಸನ್ಸ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಎರಡನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ದೊರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಈತ ರಾಜಕುಂಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ.

ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಡ್ರೂರಿಲೇನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ರಾಯಲ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನೀತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದು ಈತನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಸ್ವತಃ ಇವನೇ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ; ನಾಟಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ತಾನು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಥಿಯೇಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ.
ಪ್ರಮುಖ ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿದ್ದ ಥಾಮಸ್, ತನ್ನ ಚತುರೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯೋಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನತೆಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ಈತ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದರೆ, ಶ್ರೋತೃಗಳು ನಗೆಗಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಈತನ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಕಲಿಸಿ ಒಂದು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ (೧೬೬೪).

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Thomas Killigrew works online. 
 Henry Killigrew's The Conspiracy online. 
 William Killigrew's The Siege of Urbin online. 
 William Killigrew's Selindra online. 

ನಾಟಕಕಾರರು
ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಚಿಪೋಟ್ಲೆ

ಚಿಪೋಟ್ಲೆ ಒಂದು ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಹಾಲಪೇನ್ಯೊ. ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್, ಟೆಕ್ಸ್-ಮೆಕ್ಸ್, ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಂತಹ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಒಂದು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ, ಚಿಪೋಟ್ಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಹಾರ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನಡಾದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಪೇನ್ಯೊ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಉತ್ತರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು
ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ

ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ ಅಗಲವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದ ಪಾಸ್ತಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಪಾಸ್ತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ ಏಕವಚನ ಪದ, ಇದರ ಬಹುವಚನ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಇದು ನಡುವೆ ಸಾಸ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಹಾಳೆಗಳ ಹಲವು ಪದರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ತಿನಿಸನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಸ್ತಾದ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ರಗು, ಬೇಶಮೆಲ್, ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಮೆಸಾನ್ ಚೀಸ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಾಸ್‍ನ ಪದರನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಹೊರಗೆ ರೀಕಾಟಾ ಅಥವಾ ಮೋಟ್ಸರೆಲ್ಲಾ ಗಿಣ್ಣು, ಟೊಮೇಟೊ ಸಾಸ್, ವಿವಿಧ ಮಾಂಸಗಳು (ಉದಾ. ರುಬ್ಬಿದ ಗೋಮಾಂಸ, ಹಂದಿಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಮಾಂಸ), ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ (ಉದಾ. ಪಾಲಕ್, ಜ಼ುಕೀನಿ, ಅಣಬೆಗಳು) ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೈನ್, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಒರೆಗನೊದಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿಸಿದ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಫ಼ಾಲೂದಾ

ಫ಼ಾಲೂದಾ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಿರುವ ಒಂದು ತಂಪು ಪಾನೀಯ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಗುಲಾಬಿ ಸಿರಪ್, ಶ್ಯಾವಿಗೆ, ಇಸಬಗೋಲು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಲ್ (ಸಬ್ಜಾ) ಬೀಜಗಳು, ಮರಗೆಣಸು ಮತ್ತು ಜೆಲಟಿನ್‍ನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼ಾಲೂದಾ ಫ಼ಾಲೂದೆಯೆಂದು ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಡಿಜ಼ರ್ಟ್‍ನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮುಘಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಶ್ಯಾವಿಗೆಯನ್ನು ಗೋಧಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡೆಜ಼ರ್ಟ್‍ಗಳು
ಖಾರ್ವಿ

ಖಾರ್ವಿ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಉಪ-ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಿಗಳು, ತಾರುಕರ್‌ಗಳು, ರಾಂಪೊನ್‌ಕರ್‌ಗಳು, ಮೇಸ್ತರು, ತಾಂಡೇಲ್‌ಗಳು, ಕುಡ್ತಲ್ಕರ್‌ಗಳು, ಮಲ್ಸೆಕರ್‌ಗಳು. ಮೂಲ: ಅವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮರಾಠ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿವಾಜಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಮರಾಠ (ಈಗ ಗೋವಾ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಟರು (ಸೈನಿಕರು) ಎಂದು ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರ ಅವರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [1] ನಂತರ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗೋವಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ (ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿ) ಹಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ದಾರದ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಲ್ಲದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮೀನುಗಾರರು ಶ್ರಾವಣ ಹುನ್ನಮಿ ಅಥವಾ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ (ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಖಾರ್ವಿಯವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಂಕಣಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅರೇಂಜ್ಡ್ ಮದುವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ಪ್ರಚಲಿತವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಏಕಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಮೇಲೋಗರ ಆದರೆ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.[1] ಖಾರ್ವಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯ ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅನೇಕರು ಆ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬದಲಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಗಳಿಸಬೇಕಾದ ಲಾಭಗಳು, ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಖಾರ್ವಿಯೇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಳಹರಿವುಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು 1970 ರ ದಶಕದಿಂದ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ,[2] ಮತ್ತು 1961 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗೋವಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಇದು ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.[1] ". ಖಾರ್ವಿಯ ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರವು 1996 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ (OBC) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಖಾರ್ವಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಮುದಾಯ
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ

ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಗಳು ವಿನಿಮಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಧಾನಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ವಿನಿಮಯ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಣಕ್ಕೆ ವಿನಿಮಯ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳು (ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಐಟಂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಅವಕಾಶ. ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿನಿಮಯ (ಹೋಲಿಸಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮಾನವ ಪರಸ್ಪರ ಮೂಲಕ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು) ಅಥವಾ ಅಂಶಗಳು (ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ) ಮಾರಾಟ, ಉತ್ಪನ್ನ ಭಿನ್ನತೆ, ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಖರೀದಿದಾರರು, ಕಾಲಾವಧಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾರಾಟ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ತೆರಿಗೆ, ಅನುದಾನಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಕೂಲಿ, ಬೆಲೆ ಛಾವಣಿಗಳು ಮೂಲಕ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ವಿನಿಮಯ, ದ್ರವ್ಯತೆ, ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ಯಮ, ಗಾತ್ರ, ಸಾಂದ್ರತೆ, ಮಾಹಿತಿ ಅಸಮಾನತೆಯ, ಹತ್ತಿರದ ಬೆಲೆಯನ್ನು, ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ತೀವ್ರತೆ ನ್ಯಾಯಪರತೆಯನ್ನು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅಥವಾ ಅದೇ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪೂರ್ತಿ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜಾಗತಿಕ ವಜ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.

ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಿನಿಮಯ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಯಾವುದೇ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಥವಾ ಹಣ ಇಲ್ಲದೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ವಿನಿಮಯವನ್ನು, ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ.ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಹಭಾಗಿಗಳ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಮೂಡಿಬಂದವು ಅದರ ಬೆಲೆ, ಪ್ರಭಾವ ಯಾರು ಉತ್ತಮ ಎಲ್ಲಾ ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೂಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳ. ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಮುಕ್ತ ಒಂದು "ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ", ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಚನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ದಕ್ಷತೆ, (ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ) ನಂತರದ ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ ರಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಹೇಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ವಿಧಾನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಶಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳ ಮಂಡಲದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇದು ರೂಪಿಕೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮಾದರಿ, ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಾಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ , ಆದ್ದರಿಂದ,  ಇದು ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಯಾವ ವಿಧಾನ, ವಿಧಾನಗಳ ವರ್ಗ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು, ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆಯೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ:
 ಒಂದು ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳು, ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು ಆಧಾರಸೂತ್ರಗಳ ತತ್ವಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
 ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುವ, ಅನ್ವಯಿಸಬಲ್ಲ, ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅಧ್ಯಯನ
 ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ವಿವರಣೆ

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಿದ್ಧಾಂತ, ರೂಪಿಕೆ, ಕ್ರಮಾವಳಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ
ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರೀತಿಯ ಸ್ಥೂಲವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಈ ವಿಧಾನಗಳು, ದತ್ತ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಉಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರೀತಿಗಳು, ಅಥವಾ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸಲು, ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ರೀತಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಮನಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಇಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಜಾತಿವಾಚಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಇವನ್ನು ಉಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಜೋಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ರೂಪಿಕೆಯು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ, ರೂಪಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಒರೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತದೆ. ರೂಪಿಕೆಯಂತೆ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಕೂಡ ರಚನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಬಗೆ, ಅಂದರೆ ರಚನೆಯು ಸಂಪರ್ಕಹೊಂದಿದ ಅಂಶಗಳ ಭೌತಿಕದ ಬದಲಾಗಿ, ತಾರ್ಕಿಕ ವ್ಯೂಹ.

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮದ ಗಣನೆಯ ಸಾಧನದ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳ ಮಂಡಲದ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅದರ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸಾ ಅರ್ಥದಿಂದ ದೂರ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಸಾಧನಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣ, ಅಥವಾ ವಿಧಾನ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಲ್ಲ.

ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಪದದ ಆಡಂಬರದ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳ ಸಮೂಹದ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಗಬೇಕಾದ ಸರಿಯಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣ

ಇದು ಡ್ರ್‍ಓಸೋಫಿಲ್ಲಾ ಮೆಲೆನೊಗಸ್ಟಾ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ನೊಣ. ೨ ಮಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಇರುವ  ಈ ನೊಣಕ್ಕೆ 'ಗುಂಗಾಡಿ', 'ಗುಂಗುರು ನೊಣ'  ಅಥವಾ 'ನುಸಿ' ಎನ್ನುವರು. ಹಣ್ಣು, ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು-ತರಕಾರಿ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವು.

ಮಾದರಿ ಜೀವಿ
ಈ ನೊಣಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು, ಬೆಳೆಸುವುದು ಬಲು ಸುಲಭ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಸಾಕಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮರಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಲು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್, ಫಿಸಿಯೊಲಾಜಿ, ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲ್ ಪ್ಯಾಥೊಜೆನೆಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಜೀವ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೊಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ವಿಜ್ಙಾನಿಗಳು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದೈಹಿಕ ರಚನೆ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು, ಕಂದು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹ್ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಅಷ್ಟು ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ನೊಣಗಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಬಿಡಿ ಗೆರೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ನೊಣದ ಜನನೇಂದ್ರಿಯದ ಸುತ್ತಾ ಮುಳ್ಳಿನಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಹೆಣ್ಣು ನೊಣಗಳು ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು ಇಲ್ಲವೆ ಅಣುಬೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ೫ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಂತೆ ೧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೦೦ ರವರೆಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೮.೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಾಹ್ಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲ ವಿಷಮ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೭-೧೯ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮರಿಗಳಾಗಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು ಜಿರಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ಆಕ್ಟಿವ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಶಕ್ತಿ (ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ನೇಚರ್) ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.

ಫೈಲೋಜೆನಿ-ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಈ ಕುಟುಂಬವು 75 ಜಾತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 4,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕುಲಗಳ ಸಮಗ್ರ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ

ನೋಡಿ
ನೊಣ
ಜಿರಳೆ
ಸೊಳ್ಳೆ
Drosophilidae

ಉಲ್ಲೇಖ

ಕೀಟಗಳು
ನೊಣಗಳು
ಮೂಸ್

ಮೂಸ್ ಅದಕ್ಕೆ ಹಗುರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂಥ ರಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಗಾಳಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ತಯಾರಿಸಲಾದ ಆಹಾರ. ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅದು ಹಗುರ ಹಾಗೂ ನವಿರಿನಿಂದ ಕೆನೆಯಂಥ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಬಹುದು. ಮೂಸ್ ಸಿಹಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಪ್ಪುಖಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು. ಡಿಜ಼ರ್ಟ್ ಮೂಸ್‍ಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಡೆದ ಮೊಟ್ಟೆ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಡೆದ ಕೆನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಾಕಲೇಟ್, ಕಾಫಿ, ಕ್ಯಾರಮೆಲ್, ತಿಳ್ಳು ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುದೀನಾ ಅಥವಾ ವನಿಲಾದಂತಹ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೆಲಟಿನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡೆಜ಼ರ್ಟ್‍ಗಳು
ಆಂಗಸ್ ಡೀಟನ್

ಆಂಗಸ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಡೀಟನ್(ಜನನ: 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945), ಎಫ‍ಬಿಏ(FBA) ಅವರು ಬ್ರಿಟೀಶ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ, ಬಡತನ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ದ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಆಂಗಸ್ ಡೀಟನ್ ಅವರು 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945 ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್ಬರೊ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಫೆಟಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎ., ಎಂಎ ಮತ್ತು ಡಿ.ಫಿಲ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. 1975 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಅನುಭೋಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ  ಅದರ ಅನ್ವಯ ನಂತರ ಅವರು ಫಿಟ್ಜ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ 'ಅನ್ವಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ ಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಿ ಬಾರ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 
1976ರಲ್ಲಿ ಡೀಟನ್ ಅವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ  'ಸಂಖ್ಯಾಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೃತಿಯ ಗುರುತರವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಸಂಖ್ಯಾಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಸೊಸೈಟಿ' ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೊಡುವ 'ಫ್ರಿಶ್ಚ್ ಪದಕ' ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗರು. 1980 ರಲ್ಲಿ ಅವರ 'ವಿವಿಧ ಅನುಭೋಗಿ ಸರಕುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೇಗೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ' ಎಂಬ ಲೇಖನ ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಲೇಖನವು 1970 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ 20 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.
1980 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ ಐಸಿನ್ಹೋವರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ವುಡ್ರೋ ವಿಲ್ಸನ್ ಶಾಲೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯದ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015ರಲ್ಲಿ ಡೀಟನ್ ಅವರು ಆ ವರ್ಷದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜಾನದ ನೋಬೆಲ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಡೀಟನ್ ಅವರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು  "ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಳಕಳಿಯಿದೆಯೋ ಅವರು ಮತ್ತು ಜನರು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಜೀವನ ಅದು ಕೊಡುತ್ತದೆ" ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅವರೇ ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಬಿಬಿಸಿ  ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ದಿ ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (Royal Swedish Academy of Sciences) "ವಿವರವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಕ್ಶ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಗ್ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು, ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಆಂಗಸ್ ಡೀಟನ್ ಅವರು ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಒಮ್ಮೆ ಅನುಭೋಗಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು  ರೂಪಿಸಲು ಸಾದ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲಿಯಮ್ ಈಸ್ಠರ್ಲೀ "ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗಸ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದು ಈ ನೋಬೆಲ್ ಮನತಟ್ಟುವುದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈಸ್ಠರ್ಲೀ ಅವರು ಡೀಟನ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ "ಸುತ್ತು ಬಳಸಿನ ವಿವರಗಳು " ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ  ಇರುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು " ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದರೂ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಹೊಂದಿರುವುದರೆಂದು ಅವರನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾರರು" ಎಂದು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Angus Deaton's website
 Angus Deaton Quotes With Pictures 

ಜನ-ಜೀವನ
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ರ್ತ



ಕುರಿತು 
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಬೆಳಕಿನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಅದರ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ತನೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಣವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ದ್ಯುತಿ ಕಿರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬೆಳಕು ತರಂಗ/ಅಲೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಭೌತೀಯ/ಭೌತಿಕ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ದ್ಯುತಿ ತರಂಗ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಬೆಳಕು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಣದಂತೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲೆಯಂತೆಯೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಳರೇಖಾ ಚಲನೆ, ಪ್ರತಿಫಲನ, ವಕ್ರೀಭವನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಣದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದ್ಯುತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ರೇಖೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ 
 

 ಸರಳರೇಖಾ ಚಲನೆ
 ಪ್ರತಿಫಲನ
 ವಕ್ರೀಭವನ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವಿಜ್ಞಾನ
ದ್ಯುತಿ ವಿಜ್ಞಾನ
ಐಎಸ್ಓ-9000

ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗ್ರಾಹಕರ, ಶಾಸನಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ವನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಬಿ.ಎಸ್.ಐ()ನ ೫೭೫೦ ಸರಣಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ ಸರಣಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು
ಐ.ಎಸ್.ಓ ೯೦೦೦ ಸರಣಿ ಎಂಟು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ
 ಗ್ರಾಹಕ ಕೇಂದ್ರಿತ- ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. 
 ನಾಯಕತ್ವ - ನಾಯಕರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತಹ ಉತ್ತಮ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದ್ದು ನಾಯಕರ ಕರ್ತವ್ಯ.
 ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ -ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥರಗಳ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ
 ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ - ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ
 ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ , ಅರ್ಥೈಸುವುದರಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸೋ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಬಹುದು.
 ನಿರಂತರ ಉನ್ನತೀಕರಣ - ಸಂಸ್ಠೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರಬೇಕು
 ವಾಸ್ತವಿಕೆ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ - ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಠಿತ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 
 ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕರ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಂಬಂಧ - ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಸರಬರಾಜುದಾರದ ಸಂಬಂಧ ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಯುತವಾಗಿರಬೇಕು

ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ರಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು
 ಪುಟ ೪ - ಮುನ್ನುಡಿ
 ಪುಟ ೫-೧೦ - ಪರಿಚಯ
 ಪುಟ ೧೧-೧೪ - ಅಗತ್ಯತೆಗಳು
 ವಿಭಾಗ ೧ - ವ್ಯಾಪ್ತಿ
 ವಿಭಾಗ ೨ - ಪ್ರಮಾಣಕ ಉಲ್ಲೇಖ(normative reference)
 ವಿಭಾಗ ೩ - ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು(ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೦ರಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವುಗಳು)
 ವಿಭಾಗ ೪ - ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
 ವಿಭಾಗ ೫ - ನಿರ್ವಹಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
 ವಿಭಾಗ ೬ - ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ
 ವಿಭಾಗ ೭ - ಉತ್ಪನ್ನ ಪರಿವರ್ತನೆ
 ವಿಭಾಗ ೮ - ಅಳತೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಪುಟ ೧೫ - ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ
ಪುಟ ೨೩ - ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

ಐಎಸ್ಒ ೯೦೦೧ ಮಾನದಂಡ ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೀತಿ

೧೯೮೭ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಐ.ಎಸ್.ಓ ೧೯೮೭ ರ ರಚನೆ U.K ಯ BS 5750 ಮಾನದಂಡದಂತೆಯೇ ಇತ್ತು

೧೯೯೪ ರ ಆವೃತ್ತಿ
1994ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾಗೃತ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು

೨೦೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿ
೨೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಮೂರೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

೨೦೦೮ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಇದರಲ್ಲಿ ೨೦೦ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕೆಲ ಬದವಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು

೨೦೧೫ರ ಆವೃತ್ತಿ
ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಆವೃತ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಕಾಟರ್

ಕಾಟರ್(Cotter (pin)) ಒಂದು ಅಗುಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪವಸ್ತು.ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡಿಸುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(ಹೊಂದಿಸಬಹುದು). ಬ್ರಿಟೀಶ್‍ರು ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಆದರೆ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದವರಿಗೆ ಇದು ಬೇರೆಯ ಬಂಧಕ(ಪ್ಯಾಸೆನೆರ್) ಆಗಿದೆ.

ಈ ಕಾಟರ್‍ಗಳು ಗಿಡ್ಡವಾದ ಥ್ರೆಡೆಡ್ ಸೆಕ್ಶನ್(Threaded section)ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಥ್ರೆಡೆಡ್ ಸೆಕ್ಶನ್(Threaded section) ವಾಷರ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ನಿಗಧಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಉಪಯೋಗಗಳೆಂದರೆ ದ್ವಿಚಕ್ರವಾಹನಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಗುಬೆಣೆ (crank) ಮತ್ತು ಕ್ರಾನ್ಕ್ ಶಾಫ಼್ಟ್(crankshaft), ಸ್ಟೀಮ್ ಎನ್ಜಿನ್ (Steam engine)ನ ಪಿಸ್ಟನ್ ರಾಡ್ (piston rod) ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಹೆಡ್(crosshead) ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸೈಕಲ್‍ನ ಕ್ರಾಂಕ್ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಟರ್ ಪಿನ್‍ನ ಕೋನವು ಜೋಡಿಸಬೇಕಾದ ಭಾಗಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಕಾಟರ್ ಪಿನ್ನಿನ ವೆಡ್ಜ್ ನ ಕೋನವು ಪಿನ್ನಿನ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ನ ಮೇಲೆ ಭುಜಗಳು ೧೮೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಈ ಹಿಂದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ನ ಕ್ರಾಂಕ್‍ನ್ನು ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೂರಿಸುವುದೂ ಆದರೂ, ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿ ಸುವಂತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಚೌಕಾಕಾರದ  ಕೋಚಂಚು ಅಥವಾ ಜಾರು ಕೀಲಕ ಸಮವಾದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಇರುವಂತಿರುವುದನ್ನು  ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಈ ಕಾಟರ್‍ಗಳು ವಾಷರ್ ಮತ್ತು ನಟ್‍ನ ಜತೆಗೆ ಕಾಟರ್‍ನ್ನು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲು ಕಿರಿದಾದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಥ್ರೆಡ್ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಚರಿತ್ರೆ 
ಕಾಟರ್ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು "ರುಡೋಲ್ಫ ಕಾಟರ್" ರವರು ೧೮೩೪ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒಂದು ರಂಧ್ರವುಳ್ಳ ಬೋಲ್ಟ್ (bolt) ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೋಹದ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಕಾಟರ್ ನ ವಿಧಗಳು
 ಗಿಬ್ ರಹಿತ ಕಾಟರ್
 ಎರಡು ಗಿಬ್ಗಳುಳ್ಳ ಕಾಟರ್
 ಒಂದು ಗಿಬ್ ಉಳ್ಳ ಕಾಟರ್

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Cottered Cranks by Sheldon Brown

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್

ಭದ್ರತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್(Safety management system (SMS)) ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ  ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು.

ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹುಡುಕುವ೦ತಹ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ  ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್) (ಅಥವಾ ಎಸ್‍ಎಂಎಸ್(SMS) ಎಂದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು) ಕ೦ಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಸ್‍ಎಂಎಸ್(SMS) ಒ೦ದು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ೦ತಹ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ವಿವರಣೆ
ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್ ಈ ಅಪಾಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೆಂದು ಭರವಸೆ ಕೊಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಗಂಡಾಂತರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಯ(Safety management system)ನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.

.....ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇದು ವ್ಯವಹಾರದಂತಿರುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ, ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್ ಗುರಿ ಇಡಲು, ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಳೆಯಲು ಸಾದ್ಯವಾಗಿಸುವುದು. ಸೇಫ್ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್‍ನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ತೊಡಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.</blockquote>

ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.

.....ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಸಾದ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದು.

ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆಂದುವವಸ್ಥೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಮೂರು ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಉದ್ಯೊಗಾತನಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಜಾಗವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದು ಒ೦ದು ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾದಿಸಬೇಕೆ೦ದು ‍‍‍‍‍‍‍ಶಾಸನ ಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಪ್ರತಿ  ಒ೦ದು ಆಢಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಿರುಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅಪಘಾತ  ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ದಿಸಿದ ನೇರ  ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಒ೦ದು ಸ೦ಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಗಣನಿಯವಾಗಿ ಆದ ಸ೦ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೂರು ಅ೦ಶಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು  ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಒ೦ದು ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಯ(Safety management system) ಕೆಳಕ೦ಡವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು :
 ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವವಹಿಸಲು ಹೇಗೆ ಒ೦ದು ಸ೦ಸ್ಥೆಯು ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಎ೦ಬುವುದನ್ನು ನಿರುಪಿಸುವುದು.
 ಕೆಲಸದ ಜಾಗದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ನಿಯ೦ತ್ರಣಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು.
 ಸ೦ಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಅ೦ತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸ೦ವಹನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು.
 ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸಲಾಗದವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು.
 ನಿರ೦ತರವಾದ ಸುದಾರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು.
ಒ೦ದು ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಯಾವುದೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕ ವಲಯದ ಹೊ೦ದಿಕೊಳ್ಳುವ೦ತೆ ಸೃಷ್ತಿಸಬಹುದು.

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸ೦ಸ್ಥೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಯ(Safety management system)ನ ಮೂಲ ಘಟಕಗಳು

ಇ೦ಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೇಬರ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಶನ್ (International Labour Organization (ILO)

ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ವವಸ್ಥೆಯ(Safety management system)ನ ರೂಪರೇಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುಲು ಅನೇಕ ಮಾದರಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಇದ್ದರು ಇಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸ೦ಸ್ಥೆಯಿ೦ದ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒ೦ದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಮಾನಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

 ಕಾರ್ಯನೀತಿ.
 ಸಂಘಟಿಸುವಿಕೆ.
 ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ  ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆ.
 ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ.
 ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
 ಸುಧಾರಣೆಯ ಕ್ರಮ.

ಇದು ಕೆಲವು ಅಂಶಗಲನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು
 ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಡಳಿತ.
 ಸುರಕ್ಷಿತ ತರಬೇತಿ.
 ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಭೆ
 ಸುರಕ್ಷಿತ ತಪಾಸಣೆ.
 ಸುರಕ್ಷಿತ ರಾಜನೀತಿ.
 ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೈಪಿಡಿ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಬಾಲ್ ಬೇರಿಂಗ್

ಬೇರಿಂಗ್( Bearing) ಒಂದು ಯಂತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಭಂದಿಸಿ, ನಾವು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಚಲನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬೇರಿಂಗ್‍ನ ಮಾದರಿ ಹೀಗಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನೇರ ಚಲನೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಠ ಅಕ್ಷರೇಖೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ತೀಡುವ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸದಿಶಗಳನ್ನು(vectors) ತಡೆದು ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಹಲವು ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಿಯೆ, ಚಲನೆ, ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡಗಳ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

'ಬೇರಿಂಗ್(Bearing)' ಎಂಬ ಪದವು 'ಟು ಬೇರ್ (to bear)'ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬೇರಿಂಗ್ ಒಂದು ಯಂತ್ರದ ಭಾಗ. ಅದು ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಭಾಗವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರ ಮೇಲೆ ತೀಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳು ಬೇರಿಂಗ್‍ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು. ಇವುಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಆಕಾರ, ಗಾತ್ರ, ಒರಟುತನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಬೇರೆಯ ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಧನಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರಗಳ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನ್ವಹಿಸುವಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳು ನಿಖರ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಕ್ತ ತಂತ್ರಙ್ಙಾನದ  ಬಳಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಚಲಿಸುವಾಗ ಆಧಾರ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮರದ ಉರುಳುಗುಂಡುಗಳು ರೋಲಿಂಗ್ ಬೇರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನದ್ದಾಗಿದೆ. ಇವೆ ಮುಂದೆ ಚಕ್ರಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತಳಹದಿಯಾದವು.

ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು ಬಂಡಿಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳಂತೆ ರೋಲರ್ ಬೇರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುವುದು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಊಹಾಪೋಹವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ಅವರ ಡಿಜೆಹುಟಿಹೋಟೆಪ್‍(Djehutihotep)ನ ಸಮಾಧಿ ಮೇಲೆ ಜಾರುಬಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ರವನಯವಾಗಿಸುವ ಓಟಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳಂತೆ  ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುವುದು ಪ್ಲೇನ್ ಬೇರಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಕೈ ಬೈರಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇವೆ.

ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Comprehensive review on bearings, University of Cambridge 
 A glossary of bearing terms 
 How bearings work
  bearing
 Bearing lubricants
 Early bearing failure detection 
 How to measure a bearing
 Choosing the correct bearing type
Kinematic Models for Design Digital Library (KMODDL) - Movies and photos of hundreds of working mechanical-systems models at Cornell University. Also includes an e-book library of classic texts on mechanical design and engineering.
 Types of bearings, Cambridge University 

ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆ

ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆ ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಡು ರೇಷ್ಮೆಯ ಒಂದು ವಿಧ.ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ .ಇದರ ಲಾರ್ವಗಳು ಸುವಾಸನಯುಕ್ತ ಸೋಮ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಲು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ರೇಷ್ಮೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ತಿಳಿಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ನುಣುಪಾದ ಹೊಳಪು ಇದೆ.ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಸು ಮನೆತನದವರ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಾದಿರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು .ಇದನ್ನು ಈಗ ಉಳಿದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆಯೇ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದ್ದರೂ ೧೨೨೮ರಿಂದ ೧೮೨೬ರ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಅಹೋಮ್ ರಾಜಮನೆತದವರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಇವರು ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ರಾಜ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಅಂತೆಯೇ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯಗಳು
ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು
ಕುಲ್ಚಾ

ಕುಲ್ಚಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹುದುಗು ಸೇರಿಸಿದ ಬ್ರೆಡ್. ಇದನ್ನು ಮೈದಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚನಾ ಮಸಾಲಾದ ಜೊತೆಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಲ್ಚಾ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಜಾಬಿ ಪಾಕ. ಹಿಟ್ಟಿನ ಕಣಕವನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆ, ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರವಾಗಿ ಲಟ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೇಯ್ದು, ಖಾರದ ಛೋಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ



ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ

ಭಾರತ ದೇಶದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಬ್ಯಾಡಗಿ.   ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಗೆ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Byadgi chilli ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಧದ ಮೆಣಸು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಣಸಿಗುವ ಬೆಳೆ. ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಭೌಗೋಳಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೪೪ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಡಗಿ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆಣಸಿಗೆ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತಾದರೂ ಇದರ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲೂ ಬಹಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿದೆ.

ಬಳಕೆ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಮೆಣಸುಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.  ಈ ಮೆಣಸನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಒಂದು ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇದರಿಂದ ನೈಲ್‍ಪಾಲಿಶ್ ಮತ್ತು ಲಿಪ್ಸ್‌ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಲಕ್ಷಣ 
ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ೪೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ೬೦ ರಿಂದ ೮೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂವು ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯಿಲು ಆಗುತ್ತದೆ.  ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೧,೦೦೦ದಷ್ಟು ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. The quality of chilli varieties is measured in terms of the extractable red colour pigment; this colour is measured in ASTA colour units. Byadagi Chilli has an ASTA colour value of 156.9.  ಅಧಿಕ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತುಂಬ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೆಣಸು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯಿದೆ.  ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಉದಾಸಿನ ಮಾಡಿದರೂ ಉಳಿದ ಮೆಣಸುಗಳಂತೆ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಬೂಸ್ಟು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಆವಕ ಮತ್ತು ಸನಸ್ಯೆ
 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು (ಎಪಿಎಂಸಿ) ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ (2016–17) ವಹಿವಾಟಿನ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 68 ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದೇ ದಿನ 2,00,111 ಚೀಲ (60 ಸಾವಿರ ಕ್ವಿಂಟಲ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಆವಕವಾಯಿತು. (ಆದರೆ ದರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ.)ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ, ರಾಳ, ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತಿತರ ಅಂಶಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಡಬ್ಬಿ, ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಗುಂಟೂರು ತಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇ–ಟೆಂಡರಿಂಗ್ ಇದ್ದು, ಅದೇ ದಿನ ಹಣ ಪಾವತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 19 ಶೈತ್ಯಾಗಾರಗಳಿವೆ. ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಗಳೂ ಖರೀದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಉಳಿದೆಡೆಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 78 ಎಕರೆ ಪ್ರಾಂಗಣ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ 50 ಎಕರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ 50 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಜಮಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಡಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ (30 ಸಾವಿರ) ಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು. ಇವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಶೌಚಾಲಯ, ಸಮುದಾಯಭವನ ಮತ್ತಿತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಗುಂಟೂರು ಮೆಣಸು
ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ

ತರಕಾರಿಗಳು
ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳೆಗಳು
ಆಲದಕಟ್ಟಿ.ಕೆ.ಎಂ.

ಆಲದಕಟ್ಟಿ.ಕೆ.ಎಂ. ಗ್ರಾಮ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಖಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಆಲದಕಟ್ಟಿ.ಕೆ.ವೈ.

ಆಲದಕಟ್ಟಿ.ಕೆ.ವೈ. ಗ್ರಾಮ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಅಲತಗೆ

ಅಲತಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ತಮ್ಮಟ ಕಲ್ಲು ಶಾಸನ

ತಮ್ಮಟಕಲ್ಲು ಶಾಸನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೋಕು 'ತಮ್ಮಟಕಲ್ಲು' ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಗುಣಮಧುರಾಂಕನನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಬರೆದ ಶಾಸನವಿದು. ಇವನು ರತ್ನದಂತೆ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು. ಯುದ್ದಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಣ ಉತ್ಸಾಹಿ. ಇವನು ಅನಂತ ಗುಣನು, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ಶಾಸನದ ಇತಿವೃತ್ತ
ಬಿನಮಣಿಅನ್ತುಭೋಗಿಬಿಣದುಳ್ಮಣಿಲ್ಮನದೋನ್
ರಣಮುಖದುಳ್ಳಕೋಲಂನೆರಿಯರ್ಕುಮನಿನ್ದ್ಯಗುಣನ್
ಪ್ರಣಯಿಜನಕ್ಕೆ ಕಾಮನರಸಿ ತೋತ್ಪಲವರ್ಣ್ಣನವನ್
ಗುಣಮಧುರಾಂಕೃದಿವುಪುರುಷನ್ಪುರುಷಪ್ರವರನ್||
ಗುಣಮಧುರಾಂಕ ಎಂಬುವವನು ರತ್ನದಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನೆಂದರೆ ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾಗದು. ಇವನು ಅನಂತ ಗುಣವಂತನಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಣಯಿಜನಕ್ಕೆ ಕಾಮನ ಬಿಳಿಯ ತಾವರೆಯ ಬಾಣದಂತಹವನೂ, ಪುರುಷ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಇವನೂ ಪುರುಷರಲ್ಲೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಠನಾದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಗುಣಮಧುರಾಂಕನನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಸನ ಭಾಷಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದು.

ಉಲ್ಲೇಖ

 ಶಾಸನಗಳು
ಚೌಡಂಗಿ

ಚೌಡಂಗಿ ಸಸ್ಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಸೊಲಾನ್ಂ ಇರಿಯಾಂತಂ 

ಇದು ಸೊಲನೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ

ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು
ಅರಿಮಣಿಗಿಡ
ಕಲ್ಲಟ್ಟಿ 
ಕಾಡುಸುಂಡೆ 
ಕಲ್ಲಾರತಿ 
ಸವುಡಂಗಿ 
ಸೌಡಂಗಿ

ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತ-ಗಂಧಿರ, ಪಥಿ, ಪ್ರಿಯಂಕರಿ.
ಹಿಂದಿ-ಅಶೇತ.
ತಮಿಳು-ಅನೈಚುಂಡೈ,ಮಲೈಚುಂಡೆ,ಸುಂಡೈ.
ತೆಲುಗು-ರಸಗಡಿ,ಬುಡಮ.

ಪರಿಚಯ
ಚೌಡಂಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ,ಗೊಬ್ಬರಗುಂಡಿಯ ಹತ್ತಿರ,ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಕೋಟೆಕೊತ್ತಲ,ಮನೆಗಳ ಹತ್ತಿರ ಮತ್ತು ಬೀಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಇದು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಅಪರೂಪ.ಚೌಡಂಗಿ ೮-೧೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಮಧ್ಯಮ ತರಹದ ಒಂದು ಮರ.ಕಾಂಡ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಮರದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಸರಳವಾದ ಕರ್ನೆಯಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಉದ್ದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಎದುರುಬದರಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಹಸಿರು   ಮಿಶ್ರಿತ ಬದನೆ ಗಿಡದ ಹೂಗಳಂತಹ ಹೂಗಳು ಎಲೆಯ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಚಲೋಪಾದಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಸಣ್ಣ ಗೋಲಿಗಾತ್ರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಎಳಸಾಗಿರುವಾಗ ಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತವೆ ಬಲಿತಂತೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ.ಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಗೆರೆಗಳಾಗಲಿ,ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಉಪಯೋಗಗಳು
ಒಣಗಿದ ಚೌಡಂಗಿ ಗಿಡದ ಸಮೂಲವನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನೊಡನೆ ಅರೆದು ಪಟ್ಟು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಊತ ಮತ್ತು ಉರಿ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಗಸರ ಕೆಮ್ಮಿಗೆ ಚೌಡಂಗಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸಕ್ಕೆ ರಾಗಿ ಹಿಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಕಲಸಿ ರೊಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಚೌಡಂಗಿ ಸೊಪ್ಪಿನೊಡನೆ ಅರಿಶಿನ,ಮೆಣಸು ಸೇರಿಸಿ ಅರೆದು ವಾಯು ನೋವಿರುವ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ಲೇಗಿನ ಗಡ್ಡೆಗೂ ಚೌಡಂಗಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಅರೆದು ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಇದರಿಂದ ಗಡ್ಡೆ ಕರಗಿ ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಲ್ಲೆಹೊಲ

ಅಲ್ಲೆಹೊಲ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಅಲ್ಲೊಲಿ-ಕನ್ಸೊಲಿ

ಅಲ್ಲೊಲಿ-ಕನ್ಸೊಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಆಲೂರ (ಕೆ.ಎಮ್)

ಆಲೂರ (ಕೆ.ಎಮ್) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಕ್ಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗ 

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಮರಪುರ

ಅಮರಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಮಟೂರ

ಅಮಟೂರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಅಂಬಡಗಟ್ಟಿ

ಅಂಬಡಗಟ್ಟಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಂಬೆವಾಡಿ

ಅಂಬೆವಾಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅಂಬೊಳಿ

ಅಂಬೊಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ವುಡ್ಸ್ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಅಮ್ಮನಗಿ

ಅಮ್ಮನಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಕ್ಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೦೧ ಭಾರತಿಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮ್ಮನಗಿಯಲ್ಲಿ ೫೪೮೮ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ೨೮೩೨ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೬೫೬ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು. 
ಅಮ್ಮನಗಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿವೆ.
 ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಜೈನ ಬಸದಿ

ನೋಡಿರಿ 
 ಬೆಳಗಾವಿ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 http://Belgaum.nic.in/
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಅಮ್ಮಣಗಿ

ಅಮ್ಮನಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಕ್ಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ 
೨೦೦೧ ಭಾರತಿಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮ್ಮನಗಿಯಲ್ಲಿ ೫೪೮೮ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ೨೮೩೨ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೬೫೬ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು. 
ಅಮ್ಮನಗಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿವೆ.
 ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ
 # ಜೈನ ಬಸದಿ

ನೋಡಿರಿ 
 ಬೆಳಗಾವಿ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 http://Belgaum.nic.in/
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಅಮ್ಮಿನಭಾವಿ

ಅಮ್ಮಿನಭಾವಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಕ್ಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೌಗೋಳಿಕದ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. 
೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೫೮%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಮ್ಮಿನಭಾವಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಕೆಶ್ವರ ಹಿರಸುಗರ್ ಸುಗರ್ಕೇನ್ ಪ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮ್ಮಿನಭಾವಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೯೦%ರಷ್ಟು ಹಿಂದುಗಳು  ಮತ್ತು ೧೦%ರಷ್ಟು ಮುಸಲ್ಮಾನಗಳು ಇದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕುಲಮುದ್ದನ ಮಾವಳಿ ಶಾಸನ

ಕುಲಮುದ್ದನ ಮಾವಳಿ ಶಾಸನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಳಗೆ ಮಹಾಮಾಂಡಲೀಕರಾದ ರಾಜಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವಾಹನ ನಡೆಸಿದ ಕಾಳಗವೊಂದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿವೃತ್ತ
ಕುಲಮುದ್ದ ಎಂಬ ವೀರ, ಮಹಾಮಾಂಡಲೀಕರಾದ ರಾಜಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವಾಹನ ನಡೆಸಿದ ಕಾಳಗವೊಂದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಡೆಯ ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ವೀರ ಕುಲಮುದ್ದನಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಈ ಶಾಸನ ಕ್ರಮಬದ್ದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಶಾಸನ ವೀರಗಲ್ಲೂ ಹೌದು, ದಾನಶಾಸನವೂ ಹೌದು. ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡದ ರೂಪಗಳೆರಡನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಳಗನ್ನಡದ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಶಾಸನ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ.೮೦೦.

ಶಾಸನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದನೆನಿಸಿದ ರಾಜ ಮೂರನೆ ಗೋವಿಂದ ಪ್ರಜಾನುರಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಅಂಗರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹಲವಾರು ಯೋಧರನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಕುಲಮುದ್ದ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಲು, ಮಹಾ ಮಾಂಡಲೀಕರಾದ ರಾಜಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವಾಹನರು ನಡೆಸಿದ ಕದನದಲ್ಲಿ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಟ್ಟು ವಿಜಯವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜನಿಗೆ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲೋಸುಗ, ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು 'ಮಾವಳಿ' ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು 'ಕುಲಮುದ್ದನ ಮಾವಳಿ ಶಾಸನ'ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಸನಗಳು
ಇತಿಹಾಸ
ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಶಾಸನ

ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಶಾಸನ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಜೈನಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರ ನೆಟ್ಟಿರುವ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬದುಕಿನ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಣವು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗಂಡ ಮೃತ್ಯುವಶನಾದಾಗ ತನ್ನ ತಂಗಿಯೂ, ಸವತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಗುಂಡಬ್ಬೆ ಸತಿಯಾದಾಗ, ಪುತ್ರ ಅಣ್ಣಿಗ ದೇವನಿಗಾಗಿ ಸಾಯದೆ ಉಳಿದ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ, ಜೈನ ಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಉಗ್ರ ದೀಕ್ಷೆ ವಹಿಸಿದ ತಪಸ್ವಿನಿ. ಅವಳು ಜೈನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ ಸ್ತುತ್ಯರ್ಹವಾದುದು. ಇದು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.1175-1184 ಕಾಲದ್ದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿವೃತ್ತ
 "ಲಕ್ಕುಂಡಿ" ಹೊಯ್ಸಳ ಇಮ್ಮಡಿ ಬಲ್ಲಾಳನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪರಾಜಧಾನಿ ಆಗಿತ್ತು. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಪ್ರಮುಖ ಟಂಕಸಾಲೆ ಆಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಟಂಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಲೊಕ್ಕಿಯ ಪೊಗಂದ್ಯಾಣ(ಲಕ್ಕುಂಡಿಯುಸ ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯ) ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.
 ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಹವಮಲ್ಲ ಇಮ್ಮಡಿ ತೈಲಪ(ಕ್ರಿ.ಶ೯೭೩-೯೯೩)ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ದೊರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆತನ ಪುತ್ರ ಸತ್ಯಾಶ್ರಯ ಇರಿವಬೆಡಂಗ(ಕ್ರಿ.ಶ.೯೦೭-೧೦೦೮) ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ದಂಡನಾಯಕನಾದ 'ಪಡೆವಳ ತೈಲಪ'ನ ತಾಯಿ ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು.

ಶಾಸನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
 ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಮಹಾಕವಿ ರನ್ನನ ಆಶ್ರಯದಾತೆ. ಈಕೆ ಪೊನ್ನ ಕವಿಯ 'ಶಾಂತಿನಾಥ ಪುರಾಣ'ದ ಸಹಸ್ರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಿದಳೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ರನ್ನನಿಂದ 'ಅಜಿತನಾಥ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬರೆಸಿದಳೆಂಬುದು ಈ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ರನ್ನನಿಂದ ಅಜಿತ ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡಿಸಿದಳು. ಮಣಿಕನಕ ಅಲಂಕೃತ ಸಾವಿರದ ಐನೂರು ಜಿನಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡಿದಳು. 
 ಪೊನ್ನನ ಶಾಂತಿಪುರಾಣದ ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಹಂಚಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ದಾನ ಮಾಡಿದಳು. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಬಸದಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದಳು. ಅವಳ ತಪಸ್ಸು, ಕಠೋರ ನಿಯಮಾನುಸರಣೆ, ತ್ಯಾಗ, ಔದಾರ್ಯವನ್ನು ಶಾಸನಗಳು ಕೊಂಡಾಡಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವಳ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿವೆ. 
 ಲಕ್ಕುಂಡಿಯನ್ನು 'ಶಾಸನಗಳ ಊರು' ಎಂದರೆ ಬಹುಶಃ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಇಲ್ಲಿ 11-12ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇಗುಲಗಳು ಹಾಗೂ ಶಾಸನಗಳು ನಾಡಿನ ಗತ ವೈಭವದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು 15-20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಇಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಹೇಳಿಕೆ. 
 ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಮರಾವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅಮರಾವತಿ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಹೋಯಿತಂತೆ. ಭಾರವಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಿತಂತೆ! ಅಮರಾವತಿಗಿಂತ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವುಳ್ಳದ್ದು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು ಎಂಬುದು ಶಾಸನದ ಸಾರ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಶಾಸನಗಳು
ಕ್ಯಾಲ್‍ಜ಼ೋನ್

ಕ್ಯಾಲ್‍ಟ್ಸೋನೆ ಮಡಚಿದ ಪೀಟ್ಸಾದ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ, ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಒಂದು ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್ ಹೂರಣ ತುಂಬಿದ ಪೀಟ್ಸಾ. ಕ್ಯಾಲ್‍ಟ್ಸೋನೆ ನೇಪಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಒಂದು ಮಾದರಿ ಕ್ಯಾಲ್‍ಟ್ಸೋನೆಯನ್ನು ಉಪ್ಪಿರುವ ಬ್ರೆಡ್ ಕಣಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಲಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಮ್, ಮೋಟ್ಸರೆಲಾ, ರೀಕಾಟಾ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಮೆಸಾನ್ ಅಥವಾ ಪೆಕರೀನೊ ಗಿಣ್ಣು, ಜೊತೆಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಹೂರಣದಿಂದ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲ್‍ಟ್ಸೋನೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಿನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಧಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೀಟ್ಸಾ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕ ಕ್ಯಾಲ್‍ಟ್ಸೋನೆಗಳನ್ನು ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಆಲಿವ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲೂ ಕರಿಯಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಚೆಡರ್ ಚೀಸ್

ಚೆಡರ್ ಚೀಸ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿ, ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ (ಅಥವಾ ಅನಾಟೊದಂತಹ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ), ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಟುವಾದ ರುಚಿಯಿರುವ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಿಣ್ಣು. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಹಳ್ಳಿ ಸಮರ್‍ಸೆಟ್‍ನ ಚೆಡರ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಶೈಲಿಯ ಗಿಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಾಚೆಗೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಿಣ್ಣನ್ನು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆಡರ್ ಯು.ಕೆ.ಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಿಣ್ಣಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಿಣ್ಣಾಗಿದೆ.

ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಅಯೋನಿಕಾ ಪಾಲ್



ಶೂಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪಟು 

ಅಯೋನಿಕಾ ಪಾಲ್ (1992 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23 ರಂದು ಜನನ) 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡಿದ  ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್. ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯ  ಚೆಂಬೂರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಅಯೋನಿಕಾ ಪಾಲ್ ಒಮ್ಮೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಈಜುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರು ರೈಫಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್` ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡರು. 2014 ರ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್`ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದರು . ಅವರು  ಹಿಂದೆ ಐಎಸ್ಎಸ್ಎಫ್  ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2014 ರಲ್ಲಿ  ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.

ಐಎಸ್ಎಸ್ಎಫ್  ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಪದಕ ವಿವರ
ದಿ.29-1-2016 ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆ ದಶೂಟಿಂಗ್`ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅಯೋನಿಕಾ ಅವರು ಇರಾನ್`ನ ನಜಮೇಹ್ ಖೇದ್ಮತಿ  ಜೊತೆ ಟೈ ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ  ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.  ಅಯೋನಿಕಾ ಮತ್ತು . ನಜಮೇಹ್ ಖೇದ್ಮತಿ  ಇಬ್ಬರೂ 205,9 ಒಂದೇ ಸ್ಕೋರ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರದ ಒಂದು ಶಾಟ್ ನಂತರ ನಜಮೇಹ್  ವಿಜೇತರು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.ಅವರದು 10.1 ಅಂಕ;  ಅಯೋನಿಕಾ  ಮಾತ್ರ 9.9 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.   ಆರಂಭಿಕ 20 ಶೂಟಿನ ಮುನ್ನಡೆಯ ನಾಯಕಿ ಪೂಜಾ ಘಾಟ್ಕರ್` ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.
ಫೋಟೊ:[]

ನೋಡಿ
ಹೀನಾ ಸಿಧು - ಭಾರತದ ನಂ.೧ ಶೂಟರ್

ಉಲ್ಲೇಖ

ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಕ್ರೀಡೆ
ಕುತಂಪಳ್ಳಿ ಸೀರೆ

thumb|ಕುತಂಪಳ್ಳಿ ಸೀರೆ
[[]]
ಕುತಂಪಳ್ಳಿ ಸೀರೆಯು ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುತಂಪಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಸೀರೆ.ಇದನ್ನು ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ದ ಜರಿಯ ಅಂಚು ಇರುತ್ತದೆ.

ಚರಿತ್ರೆ
ಈ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ದೇವಾಂಗ ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೇಯುತ್ತಾರೆ. 
೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಕುತಂಪಳ್ಳಿ ಕೈಮಗ್ಗದ ಕೆಲಸಗಾರರು ೧೦೨ ಜನ ಸದಸ್ಯಬಲದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಹಕಾರ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು.ಈಗ ಇದರ ಸದಸ್ಯ ಬಲ ೮೧೪ ಆಗಿದ್ದು ಸ್ವಂತ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಚಿನ್ಹೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಬಟ್ಟೆ
ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು