ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇದು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು. ಇದು ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನರದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೋಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುವಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಓದುವ ವಿಧಾನದಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ.  ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಯು.ಎಸ್‌ನ ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೫%ರಿಂದ ೧೭%ರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ನರದೌರ್ಬಲ್ಯ ನ್ಯೂನತೆ, ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ನ್ಯೂನತೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ನ್ಯೂನತೆ, ಭಾಷಾ ನ್ಯೂನತೆ, ಓದುವಿಕೆಯ ನ್ಯೂನತೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಟ್ಟವಿರುವವರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ  ನ್ಯೂನತೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಬಂದಿವೆ ಆದರೆ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ.  
ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಪ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ :

ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇದು ಒಂದು ನ್ಯೂನತೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಾಕಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅವಕಾಶ, ವಾತಾವರಣ ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ಓದುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದು ಮೂಲಭೂತ ಜ್ಞಾನದ ನ್ಯೂನತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಮೂಲ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 

ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮಧ್ಯೆ ಉಳಿದವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಡಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಒಂದೇ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತಹುದ್ದಲ್ಲ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳ ಆಗರ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇದು ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಟ್‌‍ಹರ್ಟ್‌‍, ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಸಂಬಂಧೀ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ನೋಟದ ಪ್ರಕಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಇತರೆ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಬಂಧಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ, ಅಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇವುಗಳು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲದವುಗಳನ್ನು ಓದುವಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು.  ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಸಂಬಂಧೀ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾಗಳು ಹಳೆಯ ರೂಡಿಗತ ಶಬ್ಧವಾದ ಡಿಸ್ಪೊನೆಟಿಕ್‌‍ ಮತ್ತು ಡಿಸೈಡೆಟಿಕ್‌‍ ಪ್ರಕಾರದ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ/ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಕೇವಲ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ರೋಗಸಂಬಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕುರಿತಾದ ಊಹೆಯನ್ನು ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಕುರಿತಾದ ಉಚ್ಚಾರ ತೊಂದರೆ/ಡಿಸೈಡೆಟಿಕ್‌ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎರಡು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ತಿಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಮೊದಲನೆಯದು ಮಾತನಾಡುವ ವಿವೆಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ.

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇರುವವರೆಲ್ಲರೂ ಬೊಡರ್ಸ್‌‍ ಡಿಸೈಡೆಟಿಕ್‌‍ ಪ್ರಕಾರದ ಗಮನ ನೀಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಓದುವಿಕೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ರೋಗ ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು 

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ರೋಗ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹಂತಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಮಕ್ಕಳು 

ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹಂತಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡಿಹಿಡಿಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾದುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಯ ಈ ತೊಂದರೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಪಾಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

  ಹೊಸ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನತೆ
 ನರ್ಸರಿ ಪ್ರಾಸಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಸ ಶಬ್ಧಗಳ ರೀತಿಯ ಶಬ್ಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ತೊಂದರೆ
 ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕೈ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಮೊದಲಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು

 ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ
 ವರ್ಣಗಳು ಹೊರಡಿಸುವ ಶಬ್ಧವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ (ಶಬ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂಜ್ಞೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ)
 ಪ್ರಾಸಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯ ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ. ಕೇಳುವಿಕೆಯ ಜಾಗೃತಿ ಕುಂಟಿತವಾಗಿರುವುದು. 
 ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ. ಧ್ವನಿ ಗ್ರಹಣ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ                      
 ಶಬ್ಧ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಹೆಸರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ
 ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ತೊಂದರೆ
 ಮೊದಲು/ನಂತರ, ಎಡ/ಬಲ, ಮೇಲೆ/ಕೆಳಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಶಬ್ಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ಗೊಂದಲ. 
 ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲ; ಹೆಚ್ಚು ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳಿರುವ ಶಬ್ಧಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಬಿಡುವುದು (auditory discrimination)(ಉದಾಹರಣೆಗೆ "aminal" ಎಂದು animal ಶಬ್ಧವನ್ನೂ, spaghetti ಶಬ್ಧವನ್ನು "bisghetti" ಎಂದೂ ಉಚ್ಚಾರಿಸುವುದು.

ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮಕ್ಕಳು 

 ನಿಧಾನ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾದ ಓದುವಿಕೆ 
 ಅತಿ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಕಾಗುಣಿತ 
 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಬ್ಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆ 
 ಸಮಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಹೊಂದಿಸುವ ತೊಂದರೆ 
 ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದ ತೊಂದರೆ 
 ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ಭಯದಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ 
 ಗ್ರಹಿಸುವ ತ್ವರಿತ ಸೂಚನೆಗಳು ತೊಂದರೆಯು,ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. 
 ಅಕ್ಷರಗಳ ತಿರುಗುಮುರುಗು (b for d) ಮತ್ತು ಪದಗಳ ತಿರುಗುಮುರುಗು (saw for was) ಓದುವಿಕೆಯು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವಂತಹ ಮಕ್ಕಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.   ತಿರುಗುಮುರುಗು ಓದುವಿಕೆಯು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾಗೆ ಒಳಗಾಗದಿರುವಂತಹ ೬ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಜೊತೆಗೆ ತಿರುಗುಮುರುಗುಗಳು ದೃಢವಾಗಿರುತ್ತವೆ. 
 ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳು ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು(ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು) ವಿಫಲರಾಗಬಹುದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂಘಟಿತ ಅಕ್ಷರಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸದಿರಲೂಬಹುದು,ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತ ಪದದ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಕೆಳಕಂಡ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

 ಡಿಸ್‌ಗ್ರಾಫಿಯಾ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಅಥವಾ ಟೈಪ್‌ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಣ್ಣು-ಕೈ ಸಂಬಂಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಲೂಬಹುದು. ಡಿಸ್‌ಗ್ರಾಫಿಯಾ ಡಿಸ್ಪ್ರಾಷಿಯಾದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬರೆದಿರುವ ಪದವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮವಾಗಿರಬಹುದು,ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಾಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
 ಡಿಸ್ಲಾಲ್ಕುಲಿಯಾವು ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಗಾಗ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನರು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಗಣಿತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಜಟಿಲವಾದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಕಲನವಾಗಿವೆ.
 ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಡಿಸ್ಪ್ರಾಷಿಯಾವು ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ,ಅದು ಸಮತೋಲನ ಹೊಂದಿರುವ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಗುರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಟಿಲತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫೈನ್‌-ಮೋಟಾರ್‌ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕೈನೆಸ್ಥೆಟಿಕ್ ‌ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಷನ್‌,ಮಾತನಾಡುವ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಜಟಿಲತೆ, ಸಣ್ಣ ಅವಧಿಯ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಡಿಸ್ಪ್ರಾಷಿಯಾದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿವೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷಾ ಹಾನಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಭಾಷಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಸುವ ಭಾಷೆ-ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.  ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಐ "ಶುದ್ಧ" ಭಾಷಾ ಹಾನಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಬಂಧವಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಾದ, ಕೇಳಿಸುವುದು ಕುಂಠಿತವಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಉಟ್ರೆಕ್ಟ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಕೌಟುಂಬಿಕವಾದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ೩-ವರ್ಷದ ಡಚ್‌ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿವೆ.  ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಾತು ಧ್ವನಿ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪದಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷಾ ಹಾನಿ(SLI) ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ,ಆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.  ಆ ಕಾರ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಐ-ಗುಂಪು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದವು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ದತ್ತಾಂಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ,ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕಳಪೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು  ಉಪಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಧ್ವನಿ ಅಧ್ಯಯನವು ಮಾತಿನ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವುದೆನೆಂದರೆ, ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಐಗಳು ಬಹು-ಹಾನಿಕಾರಕ ಮಾದರಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.ಅವು ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಂತೆಯೇ ಸಂವೇದನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
 ಗೊಂದಲವುಂಟು ಮಾಡುವಿಕೆಯು, ಮಾತಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ದಾಟಿ-ಎರಡನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಮಾತು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುವ ನಿರ್ಗಳ ಮಾತಿನ ಆಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾತು, ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ದಿಢೀರ್ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರುವ ಅನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಲ್ಲದ ಬಡಿತವಾಗಿದೆ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಗೊಂದಲವುಂಟು ಮಾಡುವಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು,ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಬರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಓದಲು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಕಂಡ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಹಾಯಕ ಅಥವಾ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿರಬಹುದು,ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾಗೆ ಹೋಲುವಂತಹವುಗಳು ಜಟಿಲವಾದ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:

 ಶ್ರವಣೇಂದ್ರೀಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ.  ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಕ್ರಮಾಗತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇರುವಂತಹ ಅನೇಕ ಜನರು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯ ಪರಾವರ್ತನಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಕೊರತೆಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು, ಕಿವಿಯ ಒಳಭಾಗ (ಅಂಟು ಇರುವ ಕಿವಿ,ಸೆಖೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕಿವಿ,ಗ್ರಾಮ್ಮಿಟ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಇತರೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕಿವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಿವಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.
 ಸ್ಕೋಟಾಪಿಕ್‌ ಸೆನ್ಸಿಟಿವಿಟಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ ಅದನ್ನು ಇರ್ಲೆನ್‌ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು  ಕಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಂತಹ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಂತಿಯ ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.   
 ವ್ಯಕ್ತಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಸಹಜತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಯಿಲೆಯ ನೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು. ಅದು ೧೨% ಮತ್ತು ೨೪% ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇರುವವರಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
 ಡಿಸ್ಪಾಸಿಯಾ

ಮಾತಿನ ಅನುಭವದ ತಡಮಾಡುವಿಕೆಗಳು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಒಳಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮರುಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ತೊದಲುವಿಕೆ, ಗೊಂದಲವುಂಟು ಮಾಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂದೇಹದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ 

ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ ಭಾಷೆಗಳಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಿಬ್ರ್ಯೂ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್‌ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಸ್ಲೆಸಿಯಾ ಸಂಶೋದನೆಗಳು ಸಹ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಇತಿಹಾಸ 

೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಒಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಬೇರ್ಖಾನ್ ಎಂಬುವವರು ಗುರುತಿಸಿದರು , ನಂತರ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನೇತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಬರ್ಲಿನ್ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 
೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲು. ಪ್ರಿಂಗಲ್ ಮಾರ್ಗನ್ ಎಂಬುವವರು ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ-ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಲಿಕಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌‍ ಜರ್ನಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ  "ಕಾಂಜೆನಿಟಲ್‌ ವರ್ಡ್‌ ಬ್ಲೈಂಡ್‌ನೆಸ್‌‍" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಬರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿನ್ಷೆಲ್‍ವುಡ್ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುವ ಪದ ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆಯ ಒಂದೇ ತೆರೆನಾದ ರೋಗಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಲೇಖನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೦ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ರ ನಡುವೆ, ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿನ್ಷಲ್‍ವುಡ್ ಅವರ ೧೯೧೭ ಪುಸ್ತಕ ಆಜನ್ಮ ಪದ ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆ ಯಲ್ಲಿ ,ಇದರ  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರತೆಯ ನೆನೆಪು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ಹಿಂದುಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪದಬರದ ಮತ್ತು ಓದುವ ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಓದಲು ಕಲಿಯುಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾನಿ ಇದೆ ಎಂದು ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಟಿ.ಅರ್ಟನ್ ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿದರು. ಅರ್ಟನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸ್ಟ್ರೆಫೋಸಿಂಬೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪದಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಓದುವ ಕೊರತೆಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿ ಕೊರತೆಗಳಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಹಾಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಟನ್‍ ಗಮನಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಮಿಸ್ಪೆರಿಕ್‌‍ ಮೇಲುಗೈ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.  ಅವರು ನಂತರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಅನ್ನಾ ಗಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಅಭಿವೃಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರು, ಅದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹುಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೋಧನೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಡಿಯರ‍್ಬಾರ್ನ್, ಗೇಟ್ಸ್, ಬೆನ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೌ ನೋಡುವಿಕೆಯ ದೈಹಿಕ ರಚನೆಯ ದೋಷಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲವು ಏರ್ಪಟ್ಟರೆ ಹಾಗೂ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳ ನೋಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದು ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಕುರಿತಾದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿ ಓದುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದಂತೆ ಆಗುವುದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ  ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ(ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ, ಜಿ.ಮಹೆಕ್‌, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ೧೯೫೧) ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇಂದ್ರಿಯ ಗೋಚರ ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚುರುಕಾದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಓದಲು ಪರಿಪರ್ತಿಸುವಾಗ ಇದು ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವ ಕನ್ನಡಿ-ಓದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಹ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಊಹಾಪೋಹ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು: ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಮಾತಾಡುವ ಪದಗಳ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಅಡ್ಡಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಶಬ್ದಗಳು ಜೊತೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬರೆಯುವ ಪದಗಳಾಗಿ ಮೂಡಿದಾಗ ಸಹಕರಿಸಲು ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.  ಈ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ ಎಚ್ಚರ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದವು.    
೧೯೭೯ ಗಾಲಾಬುರ್ಡಾ ಮತ್ತು ಕೆಂಪರ್‌‍,[90] ಮತ್ತು ಗಾಲಾಬುರ್ಡಾ ಎಟ್‌‍ ಅಲ್‌. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿದ ಜನರ ಮೆದುಳುಗಳ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ನಂತರದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೊಹೆನ್‌‍ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌‍.೧೯೮೯ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಕೇಂದ್ರದ ಶರೀರ ರಚನೆಯ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು  ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವರದಿ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ,   ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೊರ್ಟಿಕಲ್‌ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಇದು ಬ್ರೂಣದ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರನೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮುಂಚೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. 
೧೯೯೩  ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೊಥೆರ್ಟ್  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ  ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನುಅಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಉಪಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ,ಅವು ಅನೇಕ ಅಡಗಿರುವ ಕೊರತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವು ಎಂದು ಮೆನಿಸ್‌‍ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌‍. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದರು.
೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶವಪರಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಗಾಲಾಬುರ್ಡಾ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌., ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:ಅಸಹಜ ಧ್ವನಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ತೊಂದರೆ ಇರುವ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಪೀಡಿತ ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಹರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜತೆ ಅಂದರೆ ಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತೊಂದರೆಗಳು ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.  ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಎಡ-ಹೆಮಿಸ್ಪೇರ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾಗಿದೆ.  
೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದ ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಡಿಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.  ಪೊಸಿಷನ್‌ ಎಮಿಷನ್‌ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ (PET) ಮತ್ತು ಫಂಕ್ಷನಲ್‌ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌ ರಿಸೊನೆನ್ಸ್‌‍ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ (fMRI) ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಯುವಜನತೆಯ ಸಹಜ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ನರಸಂಬಂಧಿ ಛಾಪನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದವು. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಫೈಜ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಟರ್ಸ್‌ನ್‌,೧೯೯೮, ಟರ್ಕೆಲ್‌ತೌಬ್‌‍ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌., ೨೦೦೨)ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಕ್ರಿಯೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗೆಲ್ಫಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಬುಕ್‌ಹೈಮರ್‌‍, ೨೦೦೩; ಪೊಲ್‌ಡ್ರಾಕ್‌ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌., ೧೯೯೯).

ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಒಳಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪ್ರಾಸ ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು, ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲದವುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಅಂತರ್ಗತ ಓದುವಿಕೆ), ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿಯ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎಡ-ಹೆಮಿಸ್ಪೆರಿಕ್‌ ಪೆರಿಸೆಲ್ವಿಯನ್‌‍ ಜಾಗದಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.(ಪೌಲೆಸು ಎಟ್ ಅಲ್‌.,೨೦೦೧;ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಎಡೆನ್‌ ಮತ್ತು ಝೆಫಿರೋ, ೧೯೯೮ ನೋಡಿ.)

ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ಅಕ್ಷರಗಳಿಲ್ಲದಿರುವ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಓದುವಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು ದೃಶ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಆರ್ಥೊಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಮಾಹಿತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವು ಎಡ ಮಧ್ಯ ಮುಂದಿನ ಗೈರಸ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.(ಸಿಯಾಕ್‌ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌‍.,೨೦೦೪)  
೧೯೯೯  ವೈಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಬಟರ‍್ವರ್ಥ್ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್- ಜಪಾನ್ ದ್ವಿಭಾಷೀಯ ರೋಗಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಏಕಭಾಷೀಯ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವೂದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗುಣಿತ-ದಿಂದ-ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೊ, ಅಥವಾ ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾದರೂ ಸರಿ,ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಬಾಷೆಯ ಬರಿಗೆಯರಿಮೆ ಘಟಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಬ್ದ ಒರಟಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ(ಉದಾ.ಒಂದು ಇಡಿ ಲಿಪಿ ಅಥವಾ ಪದ ಮಟ್ಟ) ಒಂದು ಅಧಿಕ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪುನಾರವರ್ತನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು, ಮತ್ತು ಆ ಬರಿಗೆಯರಿಮೆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 
ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆದಳಿನ ಮಧ್ಯದ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರಚಲಿತ ಮಾದರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮೆದುಳಿನ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬವಾದ ಪಕ್ವತೆಯ  ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ೨೦೦೩   ಕೊಲ್ಲಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೌರ್ಕೆಯ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೨೦೦೭ ಲ್ಲಿಟಿನೆನ್‌ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌. ನರಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು  ಆನುವಂಶಿಕ ಶೊಧನೆಗಳ ಮತ್ತು ಓದುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.
೨೦೦೮  ಎಸ್‌‍ ಹೈಮ್‌ ಎಟ್‌ ಅಲ್‌. ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ " ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಸಂವೇಧನಾಶೀಲ ಉಪಪ್ರಕಾರ"ಗಳನ್ನು  ಒಂದು ನಿಯಂತ್ರಣ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಬೇರೆ ಉಪ-ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವಲ್ಲದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಸದ  ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ,ಆದರೆ ಮುಂದುವರಿಯಲೂ ಮತ್ತು ಒಂದು  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವಲ್ಲದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ಬೇರೆ ಉಪ ಸಂವೇಧನಾಶೀಲ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದೆ.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಕುರಿತಾದ ಮುಂದುವರಿದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು

ಕೆಳಕಂಡ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಕಿರುಮೆದುಳು ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಒಂದು ನೋಟ ಎಂಬುದು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಆಟೋಮೇಟಿಸಿಟಿ/ಕಿರುಮೆದುಳು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನವು ಕಿರುಮೆದುಳು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವು ಜನರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರೀಯಯರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಓದುವುದು ಕೃತಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಕಾಲಾವಧಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದುದಾಗಿದೆ.(ಡಲ್‌ಬಿ, ೧೯೮೬). ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳು ಓದುವುದನ್ನು ಜನಸಮೂಹದ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಚಾರ ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಡುವಳಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ದುರ್ಬಲವಾಯಿತು. ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಓದುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. "ರೋಗನಿದಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ"ದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಕಿರುಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏರಿಳಿತಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.  ಈ ರೀತಿಯ ಮುಖ್ಯವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೃತಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾದ ಓದುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದೊದಗಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.

ಮ್ಯಾಗ್ನೊಸೆಲ್ಯೂಲರ್‌‍ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಇದೊಂದು ಏಕೀಕೃತ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡಿಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮ್ಯಾಗ್ನೊಸೆಲ್ಯೂಲರ್‌‍ ಸಿದ್ಧಾಂತವು, ಮ್ಯಾಗ್ನೊಸೆಲ್ಯೂಲರ್‌‍ನ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಾಗಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.(ದೃಶ್ಯ,ಶೃವ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ)

ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗದ ಕೊರೆತೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಿ ಕೊರತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು

ಯಾವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿವು ಪರಿಚಿತ  ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವಲ್ಲಿತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುವುದು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಭವಿಷ್ಯಸೂಚಕ. ನಿಧಾನ ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗವನ್ನು ಶಿಶುವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ; ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿದ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ನಿಧಾನ ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದುದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ವೋಲ್ಫ್‌ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಓದುಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದ ಓದುಗರು, ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಕ್ರಿಯೆ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಓದುಗರು, ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗದ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಓದುಗರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಓದುಗರು, ಅಂದರೆ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಸುವ ವೇಗದ ಕೊರತೆಯಿರುವವರು.  ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಕೊರತೆಯಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೀವೃತರ ಓದುವಿಕೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಎರಡೂ ಕೊರತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಬೇಧವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೀಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದ್ವಿವಿಧ ಕೊರತೆ ಇರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ದ್ವನಿಗ್ರಹಣ ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದುಭಾಗನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ರಾಹ್ಯ ದೃಶ್ಯ-ತಡೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಗ್ರಾಹ್ಯ ದೃಶ್ಯ-ತಡೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು (ಅನಗತ್ಯ ದೃಶ್ಯವಿವರಣೆಗಳ ಸೋಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯ-ಶಬ್ಧ)ಈಗ ಇರುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೃಶ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಗುರುತಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಯೊಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ದೃಷ್ಟಿ ಸೆಳೆಯುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಆ ವರ್ತನೆ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧಕರು ತಾವು ದೃಶ್ಯಬೇಧ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಶೃವ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿಸಿ ನೋಡಲು ತೊಡಗಿದರು.     ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೃವ್ಯ ಎರಡರಲ್ಲಿಯ ಅನಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೋಸಿ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇರುವ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದರಿಂದಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು   ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜನರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ  , ಸೇರಿಸುವ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾತಾನಾಡುವ ಶಬ್ದಗಳ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.  ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿದ ಜನರ  ಓದುವ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಯುಲು ಬೇಕಾಗುವ ದೃಶ್ಯ/ಧ್ವನಿಹೊಂದಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೀಘ್ರ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಶೀಘ್ರ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಲಘು ಅಥವಾ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೊರತೆ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಹೊಂದಿದ ಜನರ ಹಲವು ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ  ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ,ಇದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಟೆಂಪೊರಲ್‌‍ ಅದೇಶಗಳ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ದೃಶ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು  ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ,ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ದುರ್ಬಲತೆಯು ಪಠ್ಯದ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮತ್ತು ಪದಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಸ್ಥಿರ ದ್ವಿವಿದದೃಷ್ಟಿ, ಕಳಪೆ ದೃಶ್ಯ ಎಕತೆ, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿದ ದೃಷ್ಟಿ ಗೋಚರ ಸಂದಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಿಲ್ಲ.

ನ್ಯೂರೋ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧಿಸುವಿಕೆ

ಆಧುನಿಕ ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಫಂಕ್ಷನಲ್‌ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌ ರೆಸನಾನ್ಸ್‌ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ಎಫ್‌ಎಮ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ಪೊಸಿಟ್ರಾನ್‌ ಎಮಿಷನ್‌ ಟೊಮೊಗ್ರಾಫಿ ಪಿಇಟಿ  ಇವು ಓದುವಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳುಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.   ಇದು ಡಿಸ್ಲಿಕ್ಸಿಯಾ ಖಾಯಿಲೆಯಿರುವ ಜನರ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲ್ಪಟ್ಟ ಮೆದುಳಿನ ಎಡಭಾಗದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇಂಫೆರಿಯರ್‌ ಫ್ರಂಟಾಲ್‌ ಗೈರಸ್‌, ಇಂಫೆರಿಯರ್ ಪರಿಯೆಂಟಲ್‌ ಲೊಬುಲೆ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ಡಲ್‌ ಹಾಗೂ ವೆಂಟ್ರಾಲ್‌ ಟೆಂಪೊರಾಲ್‌ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಗಳು ಅದರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವು ಮೂಲತಃ ನರಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಹುಟ್ಟು "ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮೆದುಳು ರೂಪದ ತಪಾಸಣೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳು" ಎಂಬ ವಾಟ್‌ ಲೈನ್‌ ಇಟಿ ಆಲ್‌.ರವರ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.(೨೦೦೩, p. ೩).   ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಮೆದುಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಎಫ್‌ಎಮ್‌ಆರ್‌ಐ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಯ್ವಿಟ್ಜ್‌ ಅವರು, ಉತ್ತಮ ಓದುಗರು ಓದುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಾಗುವ ದುರ್ಬಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೆದುಳಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಂಜಸ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಪೀಡಿತವಾಗಿರುವ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯು ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದ ಓದುವಿಕೆ ಅವಧಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ, ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿದ್ದು, ಮುಂಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ಹೀಗೆ, ಈ ಪ್ರಯಾಸಪಡುವ ಓದುಗರು, ಮೆದುಳಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶೇಯ್ವಿಟ್ಜ್‌ ಅವರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪಿಇಟಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬ್ರೈನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವೇಷನ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ನರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮೂಲದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹೊಸಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.  ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಕೋಶ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕವಾದ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ನರಸಂಬಂಧಿ ಮೂಲವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವು ಗಮನಿಸಿದ ನ್ಯೂರಲ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೇಶನ್ ಕಾರ್ಯ-ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದದ್ದಾಗಿದೆ(ಅಂದರೆ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ).

ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುವ ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವು ಮಕ್ಕಳ ಮಿದುಳಿನ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ನ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ವಾದಿಸಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತ ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತ ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಓದುಗರು ಟೆಂಪೊರಲ್‌ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌‍ಕಡಿಮೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಓದುವಾಗ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಇರಲಾರದು, ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಸ್‌ಟ್ರಿಚ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ(ನೇದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ) ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಹೊರಹಾಕಿತು.

ವಂಶವಾಹಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ

ಅಣುಸಂಬಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದಿಂದ ಜೆನಿಟಿಕ್ ಮಾರ್ಕರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದವರೆವಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಭೂಭಾಗಳ ಹಲವು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿ: DCDC2  
ಮತ್ತು ಕೆಐಎ‌ಎ0319 
on ಕ್ರೋಮೋಜೋಮ್ 6, ಮತ್ತು ಡಿವೈಎಕ್ಸ್‌1ಸಿ1 on ಕ್ರೋಮೋಜೋಮ್ 15.

೨೦೦೭ರ ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂವೇದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಉದ್ದೇಶಿತ  ಸಂವೇದನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಿತು.

ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು, ೧೨ ವರ್ಷದ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಚರ್ಚಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೂ, ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಂಶವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ಮಿದುಳು ಆಧಾರದ ಬಹುವಂಶಿಕತೆಯೂ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಹಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು

ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮ

ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಬರವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಗುಣಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗುವ ಜಟಿಲತೆಯಾ ಪ್ರಭಾವ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದರ ಮೆಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪದಸಂಯೋಜನೆಯ ಆಳದ ಅರಿವು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯೂ ಸಹ ತನ್ನ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅದು ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಡೀಪ್ ಆರ್ಥಾಗ್ರಫಿಯು ಕಾಗುಣಿತ ಮಾದರಿ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಾಗಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಅಕ್ಷರ-ಶಬ್ಧರೂಪಗಳು, ಉಚ್ಚಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಪದರೂಪಗಳು.  ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಂತಹ ಇತರೆ ಭಾಷೆಗಳು ಸರಿಯಾದ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಹೆಸರಾಂತ ಆಳವಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ-ಶಬ್ಧವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಂತೆ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಂತಹ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಅಕ್ಷರಗಳಂತಹ ಲೊಗೊಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನರರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ, ವಿಭಿನ್ನ ನರರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರರೂಪದ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿವುದಾಗ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರದ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ಯುವಲ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮಾತಾನಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿದುಳಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬರವಣಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನರರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಲಿತಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿರುವುದರಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದಂತಹ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವಾದ

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾದ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಚರ್ಚೆ ನೆಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಗಿಬ್ಬ್ಸ್(೨೦೦೮) ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ,

 (...)'ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ'ದ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ’ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಓದುಗ’ ಮತ್ತು ’ಓದಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದವನು’  ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ವಿವೇಚನೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದರು. 

ಅಂಗೀಕರಿಸುವಾಗ ಓದುವ ಅನರ್ಹತೆ ಒಂದು ಸಿಂಧು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೂತಹಲ ಎಂದು ಮತ್ತು ಅದು ದೃಷ್ಟಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತಾನಾಡುವ ಭಾಷೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ   ವಂಶವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ನರಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಕೂಡ ಇದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರೂಡಿ ಕೂಡ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ,(...) ಅದು ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಜ್ಞಾನವು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕುರಿತಾದಂತೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೇ ಇದರ ಮೂಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಬಾದಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೂಕ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ ಬರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ, ಗ್ರಾಫೇಮ್‌‍ಮತ್ತು  ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠರೂಪನಡುವಿನ ಹೊಂದಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಗುವಿನ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಪ್ರಥಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಗುಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದು.  ದೃಷ್ಟಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕಾಗುಣಿತ ಜ್ಞಾನದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ ತರಬೇತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರೀ ಮೌಖಿಕ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ತರಬೇತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. 
ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಬಾಧಿತ ಲಕ್ಷಣ ಕೆಳಕಂಡನರವಿಜ್ಞಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉತ್ತಮ ದಾರಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾರ್ಯದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ
೫% ರಿಂದ ೧೭% ರಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಬಾದಿತರು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾನೂನು 
ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮತ್ತು  ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಸವಲತ್ತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ  ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ,ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ

ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಇವೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ

 ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತ(ಶಿಕ್ಷಣ)
 ಐರ್ಲೆನ್‌ ಶೋಧಕರು
 ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ರೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ
 ನೆಟ್‌ ಎಜ್ಯುಕೇಷನಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌
 ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
 ಡಿಸಾರ್ಥೊಗ್ರಾಫಿಯಾ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ

}

ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಡೊರೊಥಿ: ಇವ್ಯಾಲುಯೇಟಿಂಗ್‌ ಅಲ್ಟರ್ನೇಟೀವ್‌ ಸೊಲ್ಯುಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ 
ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌
ಯುರೋಪಿಯಾನ್‌ ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ 

ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
 ಪಿಕ್ಚರ್‌ ದಟ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ  ಡಿಕ್ಷನರಿಯನ್ನು ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ ಇರುವ ಜನರಿಗೆ, ದುರ್ಬಲ ಓದುಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಭಾಷೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ರೋಗಗಳು
ಡಿಸ್ಲೇಕ್ಸಿಯಾ
ನರಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಾನವೀಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಓದುವುದು
ಬರೆಯುವುದು
ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ
ಕಲಿಕೆಯ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ
ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ
ಆರೋಗ್ಯ