Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಡಾ. ಎಚ್ ಎಲ್ ಪುಷ್ಪ

ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯೋಗ

ಕನ್ನಡದ ಕವಯತ್ರಿ, ನಾಟಕಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕಿ ಡಾ. ಎಚ್ ಎಲ್ ಪುಷ್ಪ ಅವರು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಉಜ್ಜನಿಯಲ್ಲಿ ೧೮ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೯೬೨ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಮ್ಮ, ತಂದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣಗೌಡ. 
ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೌಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕುರಿತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.'ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಮನಸ್ಸುಗಳ ಸಂಬಂಧ' ವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿ, ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕವನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಇವರು ಅಮೃತಮತಿ ಸ್ವಗತ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 
ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ೧೯೮೪ ರಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಈಗ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪತಿ, ಆರ್ ಜಿ ಹಳ್ಳಿ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರ ‘ಅನ್ವೇಷಣೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ’ಗೆ ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ಹೆಚ್ ಎಲ್ ಪುಷ್ಪ, ಇದೀಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ(ಅವಧಿ: ೨೦೨೨-೨೦೨೫) ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು

ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು 

 ಅಮೃತಮತಿಯ ಸ್ವಗತ - ೧೯೯೨
 ಗಾಜುಗೋಳ - ೨೦೦೦
 ಲೋಹದ ಕಣ್ಣು - ೨೦೦೯
 ಸೋಲಾಬರಸ್ ಹುಡಗರು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಕದ ಬೀಜ - ೨೦೨೦
 ಮದರಂಗಿ ವೃತ್ತಾಂತ (ಸಮಗ್ರ ಕಾವ್ಯ) - ೨೦೨೦

ನಾಟಕಗಳು 

 ಭೂಮಿಯಲ್ಲ ಇವಳು - ೨೦೦೪
 ಸ್ಯಾಫೋ – ಒಂದು ನೀಲಾಗ್ನಿ (ಗ್ರೀಕ್ ಕವಯತ್ರಿ ಸ್ಯಾಫೋ ಬದುಕು, ಬರಹ ಕುರಿತಾದ ನಾಟಕ)
 ಗೆಲ್ಲಲಾರ್ಕುಮೆ ಮೃತ್ಯುರಾಜನಂ
 ಪರ್ವಾಪರ್ವ

ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 

 ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆ - ೨೦೦೫
 ಗಂಧಗಾಳಿ - ೨೦೦೬
 ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕೆ - ೨೦೧೪

ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು 

 ಕವಿತೆ – ೧೯೯೨ ಪ್ರಕಟಣೆ : ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
 ಗಂಗಾಧರ ಚಿತ್ತಾಲರ ಸಮಗ್ರ ಕಾವ್ಯ - ಪ್ರಕಟಣೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ 
 ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ – ೨೦೧೫ ಪ್ರಕಟಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ
 ಮಾನವಿಕಗಳು-೧೫ - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು

ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 

 ವಚನಕಾರ್ತಿ ಅಕ್ಕ ನಾಗಮ್ಮ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 

 ಅಮೃತಮತಿ ಸ್ವಗತ (ಕವನ ಸಂಕಲನ)
೧) ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ೧೯೯೨
೨) ಮಾತೋಶ್ರೀ ರತ್ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ, ಧಾರವಾಡ-೧೯೯೨
೩) ಉದಯ ಭಾರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ರಾತ್ರಿರಾಣಿ ಕವನಕ್ಕೆ (ಒರಿಸ್ಸಾ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ) - ೦೧.೧೦.೧೯೯೪ 

 ಗಾಜುಗೋಳ (ಕವನ ಸಂಕಲನ) 
೧) ಕಡಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟರ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೦
೨) ಡಾ.ಪು.ತಿ.ನ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ -೨೦೦೦
೩) ಸಾರಂಗಮಠ ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಹುನಗುಂದ-೨೦೦೦

 ಭೂಮಿಯಲ್ಲ ಇವಳು (ನಾಟಕ)
೧) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೪

 ಲೋಹದ ಕಣ್ಣು (ಕವನ ಸಂಕಲನ) 
೧) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೯
೨) ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ -೨೦೦೯

 ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದರೆ  ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕೆ (ವಿಮರ್ಶೆ)
೧) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೧೫

 ಒಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ 
೧) ನಾಡಚೇತನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೯
೨) ಮಂತ್ರಂ ಅಚೀವ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾಡ್ರ್ಸ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಆಟ್ರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ -೨೦೧೪ (ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯಿತ್ರಿ ಮಾಯಾ ಏಂಜಲೋ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) 
೩) ಸಾಹಿತ್ಯಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
೪) ಪಂಕಜಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾದ ಕೃತಿಗಳು 

ಡಾ. ಹೆಚ್ ಎಲ್ ಪುಷ್ಪ ಅವರ 'ಅಮೃತಮತಿ ಸ್ವಗತ' ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 'ಅಮೃತಮತಿ ಸ್ವಗತ' ಕವಿತೆಯು ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಹಾಗೂ ಇವರು ರಚಿಸಿದ 'ಗೆಲ್ಲಲಾರ್ಕುಮೆ ಮೃತ್ಯುರಾಜನಂ' ನಾಟಕವು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಕವಿಗಳು
ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವುಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ೩೧೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ದೊಡ್ಡ ಸಂರಕ್ಷಿತ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ​​ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.  ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು  ಸೋಮೇಶ್ವರ  ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸೀತಾನದಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಆಗುಂಬೆ ರಸ್ತೆಯು ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. 

ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ  ೩೪.೧೩ ಚದರ ಮೈಲಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ: FEE302 FWL2011-(V) ಬೆಂಗಳೂರು, ದಿನಾಂಕ:೨೭-೧೨-೨೦೧೧ ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ೧೨೧.೩೩ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಂತರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಉಡುಪಿ, ಕುಂದಾಪುರ, ಕಾರ್ಕಳ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಾಳೆಹಳ್ಳಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ, ಆಗುಂಬೆ ಅರಣ್ಯ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ತೊಂಬಟ್ಟು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಸ್ತರಿತ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಶರಾವತಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಸೀತಾನದಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ: ನರಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಗರ್‌ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ: ಮಕಾಕ್, ಅಳಿಲುಗಳು, ಮಂಗಟ್ಟೆ‌ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ನಿಶಾಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು: ನಾಗರ ಹಾವು, ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಇತರ ರೀತಿಯ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ : ಸೀತಾನದಿ, ಅಗುಂಬೆ ಮತ್ತು ಜೋಗಿ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತಗಳು, ಒನಕೆ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ, ಬರ್ಕಣ ಜಲಪಾತ, ಕೂಡ್ಲು ತೀರ್ಥ ಜಲಪಾತ ಇತ್ಯಾದಿ. 
ಆಗುಂಬೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನೋಟ. 
ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಆಗುಂಬೆ ಮಳೆಕಾಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ
ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಪಿಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಶ್ರೀ. ರೊಮುಲಸ್ ವಿಟೇಕರ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಆಗುಂಬೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಆಧಾರಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಚಿರಾಪುಂಜಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಗುಂಬೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ೭೦೦೦ ಮಿಮೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ

ಇತರ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಆಗುಂಬೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ, ಬರ್ಕಾನ ಜಲಪಾತ, ಒನಕೆ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ, ಜೋಗಿಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಸರೀಸೃಪಗಳು
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಆನೆ ಝರಿ, ಕೊಲ್ಲೂರು

ಆನೆ ಝರಿ, ಕೊಲ್ಲೂರು

ಆನೆ ಝರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೂ ಬೈಂದೂರು ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಥವಾ ಕುಂದಾಪುರ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಗುವ ನೇಸರಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಆನೆ ಝರಿಯು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆನೆಝರಿಯು ಸೌಪರ್ಣಿಕ ನದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಆನೆ ಝರಿ ಬಟರ್‌ ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಂಪ್ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಹಾರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಆನೆ ಝರಿ ಬಟರ್ ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಂಪ್
ಆನೆ ಝರಿ ಬಟರ್ ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಂಪು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲ್ಲೂರಿನ ಸಮೀಪ ಇರುವುದು. ಮರವಂತೆ ಮತ್ತು ಬೈಂದೂರು, ಇವು ಎರಡು ಕಡಲತೀರಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆನೆ ಝರಿ ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಂಪ್  ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಚಿಟ್ಟಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ಲೇಸ್ ವಿಂಗ್, ಪ್ಲೈನ್ ಪಫಿನ್, ಮಲಬಾರ್ ಟ್ರೀ ನಿಂಫ್, ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನವಿಲು ಗ್ರೇ ಕೌಂಟ್, ರೆಡ್ ಹೆಲೆನ್ ಹಾಗೂ ಬ್ಲ್ಯೂ ಓಕ್ ಲೀಫ್, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಚಿಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಮಲಬಾರ್ ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲು, ಸ್ಯಾಂಬರ್ ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಾಡೆತ್ತು/ವನವೃಷಭ, ನವಿಲುಗಳು, ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಮಲಬಾರ್ ಗ್ರೇ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಸಣ್ಣ ನೀಲಿ ಕಿಂಗ್ ಫಿಷರ್ ಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಕ್ ಬಿಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಿಂಗ್ ಫಿಷರ್ ಮತ್ತು ಏಷಿಯನ್ ಪ್ಯಾರಾಡೈಸ್ ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಚರ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕ್ಯಾಂಪಿನ ಒಳಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಆಟ ಆಡುವ ಸ್ಥಳವೂ ಇದೆ.

ಕ್ಯಾಂಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಸತಿ ಅನುಕೂಲತೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ, ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರ, ಟ್ರೆಕಿಂಗ್, ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನೆ ಝರಿ ಬಟರ್ಫ್ಲೈ ಕ್ಯಾಂಪ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಠಡಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿವಿಧ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಠಡಿಗಳು ಉಚಿತ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ವಾರ್ಡ್ರೋಬ್/ಕ್ಲೋಸೆಟ್ ಮತ್ತು ವೇಕ್-ಅಪ್‍ನಂತಹ ಕೆಲವು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ

ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಎದುರುಗಡೆ ಇದೆ. ಮಠದ ಸುತ್ತಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ
ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪುರಾತನ ನೋಟದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಆಜ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ೯೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದು ಮತ್ತು ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದು.  ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವರ ಎದುರುಗಡೆ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪುರಾತನವಾದರೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳಿಲ್ಲ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯ ಹೀಗಿದೆ-
ಉಡುಪಿಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ದ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಜಾರಣ್ಯ(ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಕಾಲೇಜು)ಎಂಬ ಬನವೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಷ್ಕರಣಿಯೂ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥನಾದ ಚಂದ್ರನು, ತನ್ನ ಶಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವು ದಕ್ಷನ ಶಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಚಂದ್ರನು ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಶಿವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಬ್ಜಾರಣ್ಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಒಲಿದ ಶಿವ ತಾಣವೇ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ೭ ಅಥವಾ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸರಳವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಗಣೇಶನ ನೃತ್ಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಶಾಂತತೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಡು ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೂಡು ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಕ್ತರು ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರನ ದೀಪಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕೂಡುವ ಮುನ್ನ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಅನಂತರ ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ.

ಸಹ ನೋಡಿ
 ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ
 ಕೃಷ್ಣ ಮಠ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್,ಉಡುಪಿ

ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್ ಉಡುಪಿಯ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್ ೧೨೦೦ ಜನರಿಗೆ  ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಲಿಪೀಠ 
ಹೈ ಮೌಂಟ್ ಬಲಿಪೀಠ, ಬೈಬಲ್ ಮತ್ತು ಮರದ ಶಿಲುಬೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬಣ್ಣದ ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಉಡುಪಿಯ ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಡುಪಿಯ ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯ
ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬.೪೫

ಶನಿವಾರ: ಬೆಳಗ್ಗೆ ೬.೪೫ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೪.೩೦

ಭಾನುವಾರ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ- ೬ ಗಂಟೆ , ೮ ಗಂಟೆ, ೯.೩೦

ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್ ಬಳಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು
ಮಲ್ಪೆ ಸೀ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ (೮ ಕಿಮೀ), ಕಾಪು ಕಡಲತೀರ(೨೨ ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ (೬ ಕಿಮೀ) ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್ ಜೊತೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್, ಉಡುಪಿಗೆ ತಲುಪುವಿಕೆ 
ಉಡುಪಿಯು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೪೦೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ (೬೦ ಕಿಮೀ). ಉಡುಪಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ರೋಸರಿ ಚರ್ಚ್ ಉಡುಪಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೭ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂತೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಅಥವಾ ಆಟೋ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
https://www.udupidiocese.in/parishes/parishes/102-kallianpur-mount-rosary

https://www.mappls.com/place-mount+rosary+church-udupi-karnataka-576105-1CETF1@zdata=MTMuMzg2OTk3Kzc0LjczNTk2OCsxNysxQ0VURjErKw==ed

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಜೋಯಿಸರ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ

ಜೋಯಿಸರ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಜಲಪಾತದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ಥಿರವಾದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಜಲಪಾತದ ಸೊಬಗು
ಜಲಪಾತದ ತುತ್ತ ತುದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಎರಡು ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಜಲಪಾತದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ನಡೆಯುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ ಆದರೆ ಚಾರಣಿಗರು(ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರು) ಅಗತ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಏರಬಹುದು. ಬುಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಜಲಪಾತದ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಧುಮುಕುವ ನೀರು ಮತ್ತು ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸವನ್ನು ಬಯಸುವ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗಿನ ನದಿಯು ತುಂಬಾ ಆಳವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ತುಂಬಾ ತಂಪಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಈಜುಗಾರರು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಈಜುವ ಸವಾಲನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಜಲಪಾತದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಲು ನೀವು ಇನ್ನೂ ೨ ಕಿಮೀ ನಡೆಯಬೇಕು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಗಾತ್ರವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೂರ್ಗ್‌ನ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವಸತಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಕಾಡಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.

ಮಾಳಾ ಜೋಯಿಸರಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಜಲಪಾತದಿಂದ ೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಳದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಹಾವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಐಷಾರಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶೋಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ದಾರಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂಟಿ ಚಾರಣಿಗರು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖರು. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪಿಕ್ನಿಕ್‌ಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಆ ಸ್ಥಳವು ನಿಜವಾದ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ, ಉಡುಪಿ

೨೦೧೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು ೪ ದಶಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದ ಉಡುಪಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಶುಕ್ರವಾರ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಮಿ ಹಿದಾಯತುಲ್ಲಾ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಉಚ್ಚಿಲ ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಉದ್ಯಮಿ ಹಿದಾಯತುಲ್ಲಾ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಉಚ್ಚಿಲ ಅವರು ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಾದರು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ, ೧೮,೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ೩,೦೦೦ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊದಲ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನದಂದು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.

ಶುಕ್ರವಾರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨.೧೫ ಕ್ಕೆ ಮಸೀದಿಯ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ ನಡೆದಿದೆ. ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಇಫ್ತಾರ್ ಕೂಟ ನಡೆದಿದ್ದು, ಉಚ್ಚಿಲದ ಹಿದಾಯತುಲ್ಲಾ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿಯ ಖತೀಬರಾದ ಮೌಲಾನಾ ಮೊಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಜೀಲಾನಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರದ ಪ್ರವಚನ ನೀಡಿದರು. ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಮೌಲಾನಾ ಮೊಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಜಿಲಾನಿ ಜುಮಾ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರವಚನ ನೀಡಿದರು.
ಮಾಜಿ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಕೆ ಎಸ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮಸೂದ್, ಹಿದಾಯತ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸಿಇಒ ಇಮ್ರಾನ್ ಹಿದಾಯತುಲ್ಲಾ, ದುಬೈ, ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟಿ ಎಸ್ ಬುಡಾನ್ ಬಾಷಾ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅತೀಫ್ ಹುಸೇನ್, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಖಮರುದ್ದೀನ್ ಎಂ ಮತ್ತಿತರರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. 
ಉಡುಪಿ ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೬ ಸೋಮವಾರದಂದು ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದವರೂ ಸೇರಿ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮದ ಜನರು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಜತೆಗೆ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು.

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಡುಪಿ
ಮಲ್ಯಾಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ

ಮಲ್ಯಾಡಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಮಲ್ಯಾಡಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೨೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ತೆಕ್ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ೨.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧.೫ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸಮೂಹಗಳನ್ನೊಳಗೊ೦ಡಿದೆ. ಅನೇಕ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯ ಮೊದಲು ಹೋರಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಲ್ಯಾಡಿಯನ್ನು ಬಾನಾಡಿಗಳ ಬೀಡು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು 
ಪರ್ಪಲ್ ಮೂರ್ಹೆನ್
ವೈಟ್ ಐಬಿಸ್
ಬಾಚಣಿಗೆ ಬಾತುಕೋಳಿ
ಡಾರ್ಟರ್ಸ್
ಪ್ಲುವಿಯಾಲಿಸ್ಫುಲ್ವಾ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಪ್ಲೋವರ್ಸ್)
ಪಿ. ಮಂಗೋಲಸ್ (ಲೆಸ್ಸರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಲೋವರ್)
ಟ್ರಿಂಗಾ ಟೆಟನಸ್ (ರೆಡ್ ಶ್ಯಾಂಕ್)
ಟಿ. ನೆಬುಲೇರಿಯಾ (ಗ್ರೀನ್ ಶ್ಯಾಂಕ್)
ಟಿ.ಸ್ಟಾಗ್ನಾಟಿಲ್ಲಿಸ್ (ಮಾರ್ಷ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಪರ್)
ಟಿ. (ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಪರ್
ಆಕ್ಟಿಟಿಶಿಪೋಲ್ಯುಕೋಸ್ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರಳು ಪೈಪರ್)
ಗರೆಯೊಲಾ ಲ್ಯಾಕ್ಟೀಲ್ (ಲಿಟಲ್ ಪ್ರಾಟಿನ್‌ಕೋಲ್)
 ಪ್ಲುವಿಯಾಲಿಸ್ ಕ್ವಾಟಾರೋಲಾ 
ಲಿಮೋಸಾಲಿಮೋಸಾ (ಬ್ಲಾಕ್‌ಲಿಮೋಸಾ) 
ಎಗ್ರೆಟ್ಟಾಗರ್ಜೆಟ್ಟಾ (ಲಿಟಲ್ ಎಗ್ರೆಟ್ಸ್) 
ಎಗ್ರೆಟ್ಟೈನ್ಟರ್ಮೀಡಿಯಾ (ಮಧ್ಯಮ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು)
ಆರ್ಡಿಯೊಲಾಗ್ರಾಯಿ (ಕೊಳದ ಹೆರಾನ್)
ಎ. ಸ್ಟ್ರೈಟಸ್ (ಗ್ರೀನ್ ಬಿಟರ್ನ್)
ಎಗ್ರೆಟ್ಟಾಗುಲಾರಿಸ್ (ರೀಫ್ ಹೆರಾನ್)
ಬುಬುಲ್ಕಸ್ ಐಬಿಸ್ (ಕ್ಯಾಟಲ್ ಎಗ್ರೆಟ್)
ಮಿಲ್ವುಸ್ಮಿನಿಗ್ರನ್ಸ್ (ಪಿಲಿಯಾಸ್ಮಿನಿಗ್ರಾನ್ಸ್)
ಅಮೌರೋರ್ನಿಸ್ಫೋನಿಕುರಸ್ (ಬಿಳಿ ಎದೆಯ ನೀರಿನ ಕೋಳಿ)
ವ್ಯಾನೆಲುಸಿಂಡಿಕಸ್ (ರೆಡ್ ವ್ಯಾಟಲ್ಡ್ ಲ್ಯಾಪ್ವಿಂಗ್)
ಲಾರುಸ್ಬ್ರುನ್ನಿಸೆಫಾಲಸ್ (ಕಂದು ತಲೆಯ ಗುಲ್)
 ಡಿಕ್ರುರುಸಾಡ್ಸಿಮಿಲಿಸ್ (ಡ್ರೊಂಗೊ)
ಅಕ್ರಿಡೋಥೆರೆಸ್ಟ್ರಿಟ್ಸ್ (ಭಾರತೀಯ ಮೈನಾ)
ಆಲ್ಸಿಡೋಯೆಥಿಸ್ (ಸಣ್ಣ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ)
ಸೆರಿಲೆರುಡಿಸ್ (ಪೈಡ್ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ)
ಸ್ಟರ್ನಾ ಅಲ್ಬಿಫ್ರಾನ್‌ಗಳು (ಲಿಟಲ್ ಟರ್ನ್ಸ್)
 ಮೆರೊಪ್ಸೊರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ 
 ಸಿಕೋನಿಯಾಪಿಸ್ಕೋಪಸ್ (ಬಿಳಿ ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆ)
ಆರ್ಡಿಯಾಸಿನೆರಿಯಾ (ಗ್ರೇ ಹೆರಾನ್)
ಮೆಟೊಪಿಡಿಯುಸಿಂಡಿಕಸ್ (ಕಂಚಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಜಕಾನಾ)
ಸ್ಯಾಕ್ಸಿಕೊಲಾಕಾಪ್ರಟಾ (ಬುಷ್ ಚಾಟ್)
 ಗ್ಯಾಲೆರಿಡಾಕ್ರಿಸ್ಟಾಟಾ (ಕ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ಲಾರ್ಕ್)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ತ್ರಾಸಿ

ತ್ರಾಸಿ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು,  ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪಾರ್ಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದೆ.

ಆಮೆ ಬೀಚ್ 
ತ್ರಾಸಿ ಬೀಚ್ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಆಮೆಗಳ ವಲಸೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ ಚರ್ಚ್ 
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಆಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇದು 'ಇಮ್ಯಾಕ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ಲೆಸ್ಡ್ ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಚರ್ಚ್'ನ ಉಪಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ೧೬೩೦ ರಿಂದ ಗಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೫೬೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಗೋವಾದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಆರಂಭಿಕ ಗೋವಾ / ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಗಾರರು.  

ಬಂದ ನಂತರ, ವಸಾಹತುಗಾರರು 'ಬಂದರ್' ಬಳಿ ಸಾಧಾರಣ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೬೨೯ ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವು ಹೊಸದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಇಂದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಅಂತಿಮ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಇಂದು ಹಳೆಯ ವಸಾಹತುಗಾರರ ವಂಶಸ್ಥರಾದ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.

ದ್ವೀಪ 
ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವಿದೆ, ಇದು ಕಡಲಾಚೆಯ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕೋರಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡಲತೀರ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ

ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹರಿಹರ I ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯು ೨೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಸೈನ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುವ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯು ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಇದು ಈಗ ಒಂದು ವಿಹಾರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಛಾಯಾಂಕಣ

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಡುಪಿ
ಕೋಟೆಗಳು
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೈಂದೂರು

ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರದ ಬೈಂದೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸೋಮೇಶ್ವರ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೈಂದೂರು ನದಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗಡೆ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಾಗತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಸಿಹಿನೀರಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಭೂಗತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಳವಿದೆ. 

ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಹೊಳೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಳೆ ಬಂಡೆಗಳೊಳಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವು ಆಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೭೪.೬ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೩೯.೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕ್ಷಿತಿಜ ನೇಸರ ಧಾಮ - ೧.೨ ಕಿ.ಮೀ 
ಒತ್ತಿನೆಣೆ ಕಡಲತೀರ - ೧.೫ ಕಿ.ಮೀ
ಮರವಂತೆ ಕಡಲತೀರ - ೨೨.೬ ಕಿ.ಮೀ
ತ್ರಾಸಿ ಕಡಲತೀರ - ೨೩.೧ ಕಿ.ಮೀ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಅರಸಿನಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ

ಅರಸಿನಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತವು ಕೊಲ್ಲೂರಿನಿಂದ ೬ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಂದರವಾದ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಬುಡದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬಹುದು. ಚಾರಣದ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಸುಂದರವಾದ ಮಳೆಬಿಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅರಸಿನ (ಹಳದಿ) ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಅರಸಿನಗುಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಜಲಪಾತವು ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಆಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಲ್ಲೂರಿನಿಂದ ೨ ಕಿಮೀ ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಅನುಮತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು. ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಜಿಗಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.

ಚಾರಣ

ಈ ಸ್ಥಳವು ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಪರಿಶೋಧಕರು ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ದೇಶನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಲಪಾತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಾರ್ಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ದಾರಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಜಲಪಾತಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ಮಹಿಷಿ (ರಾಕ್ಷಸ)

ಮಹಿಷಿಯು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ ರಾಕ್ಷಸಿ, ಮತ್ತು ಅವಳು  ಮಹಿಷಾಸುರನ ಸಹೋದರಿ. ಅವಳ ಸಹೋದರನಾದ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು  ಪಾರ್ವತಿಯ ಅಂಶವಾದ ದುರ್ಗೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು,ಆದಾದನಂತರ ಮಹಿಷಿಯು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು  ದೇವರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಮಲಯಾಳಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಮೂಲ 
ಶ್ರೀ ಭೂತನಾಥೌಪಾಕ್ಯಾನಂ ಪ್ರಕಾರ,ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಾದ  ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರಿಂದ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅನಸೂಯಾ ಎಂಬ ಋಷಿಯ ಮಗನಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪ್ರಕಟವಾದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ, ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು, ವಿಭಿನ್ನ ಋಷಿಗಳ ಮಗಳಾದ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪತಿಯು ಜಗತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಲೀಲಾ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದಳು, ಇದು ಋಷಿಯು ಆಕೆಯನ್ನು ಮಹಿಷಿಯಾಗಿ, ಅವಳು-ಎಮ್ಮೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಶಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಪುನರ್ಜನ್ಮ 
ಲೀಲೆ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಮಹಿಷಿಯಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು. ಅವಳ ಸಹೋದರ ಮಶಿಶಾಸುರನು ದುರ್ಗೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವಳು-ಎಮ್ಮೆ ದೈವತ್ವವು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವತೆಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಅವರು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮಗನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಲು ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅಂತಹ ಘಟನೆಯ ಅಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಮಹಿಷಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಎರಡೂ ದೇವತೆಗಳ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಇಂದ್ರನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ತನಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಿಗೆ ಸುಂದರ ಮಹಿಷ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಗೋವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು, ಅವಳು ಮೋಹಕವಾದ ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಷ್ಟು ಮೋಡಿಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ತ್ರೀ ಅವತಾರವಾದ ಮೋಹಿನಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಶಿವನು ಪುಳಕಿತನಾದನು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗು ಅಯ್ಯಪ್ಪನಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ವಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದವರು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಅಸುರರ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಗಳಾಗಿ ಗುಣಿಸಿದಳು. ದೇವತೆಗಳು ಅಯ್ಯಪ್ಪನಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಬಾಲ ದೇವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿದನು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಅವಳ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವಳನ್ನು ಸಾಯುವಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
ಮೂಡುಕುದ್ರು



ಮೂಡುಕುದ್ರು ದ್ವೀಪ
ಮೂಡುಕುದ್ರು ೧೫೬ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಡಿ ಬೆಂಗ್ರೆ ನದಿಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ೧೫ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ೨೯೬ ಜನರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ೧೧೨ ವಸತಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. 

ಇದು ಕೋಡಿ ಬೆಂಗ್ರೆಯ ನದಿಮುಖದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಒಟ್ಟು ೧೫೬.೩ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ೪.೭೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೋಡಿ ಬೆಂಗ್ರೆಯ ನದೀಮುಖವು ಅದರ ಕಿರಿದಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ೪.೫ ಕಿಮೀ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದಿಂದ ಇದರ ದೂರ ೭ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ನೇರ ದೂರ ೨.೫ ಕಿಮೀ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಕರಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಲಯ-III (ಸಿಆರ್‍ ಝಡ್-III) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ೨೨c ಸೌಮ್ಯವಾದ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ೧೫೧ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ೧೧ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೯೭-೨೦೦೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೩ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇದು ೧೫೦೦ ಮೀ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧೧೦ ರಿಂದ ೬೧೫ ಮೀ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ-ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಮೂಡುಕುದ್ರು ದ್ವೀಪವು ದ್ವೀಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮರಳಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಏಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಸಾಹತು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸಂತ ಖಾನಸಾ ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖಾನಸ ಕುದ್ರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅನುಪಾತವು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೆನ್ನು ಕುದ್ರು (ಹೆಣ್ಣು-ಹೆಂಗಸರು, ಕುದ್ರು-ಹೆಣ್ಣು-ಹೆಂಗಸರು, ಕುದ್ರು- ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಅಕ್ಕಿ (ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ) ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ತೆಂಗಿನ ತೋಟ ಮಾತ್ರ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಈ ದ್ವೀಪವು ಮೂರು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ತಲುಪಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಂಚರಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಪಾದಚಾರಿ ಮರದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತರ ಎರಡು ಸೇತುವೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ೩.೦ ಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು ೨.೫ ಮೀ ಅಗಲದ ಸೇತುವೆಗಳಾಗಿವೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದವರು, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸವಾಗಿವೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಳ ವಲಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಉದ್ಯೋಗವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರು, ಗೃಹಿಣಿಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ದ್ವೀಪಗಳು
ಬಿ.ವಿ ಆಚಾರ್ಯ

ಬಿ.ವಿ ಆಚಾರ್ಯ (ಬಿ. ವಾಸುದೇವ ಆಚಾರ್ಯ) ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು. ಇವರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಳ್ಳಿ ಮಾಧ್ವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಆಚಾರ್ಯರವರ ಪುತ್ರ. ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಜಯಲಲಿತಾ ವಿರುದ್ಧದ ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ  ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಕೀಲರಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು  ಅದರ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.  ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಅವರು ಭಾರತದ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ವಕೀಲರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರಾಮಸಮುದ್ರ ಕೆರೆ, ಕಾರ್ಕಳ

ರಾಮಸಮುದ್ರ ಕೆರೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಮಸಮುದ್ರ ಸರೋವರವನ್ನು ರಾಮ ಸರೋವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಸರೋವರವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ
ಈ ಸರೋವರವು ವರಾಹಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೪೫೦ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ೩೮ ಅಡಿ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಕಳ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಈ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೊಳವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾಜ ವೀರ ಭೈರವನ ಮಗ ಮತ್ತು ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ ಸಹೋದರನಾದ ರಾಮನಾಥನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ ವೀರ ಭೈರವ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುವ ಉದಾರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಸದಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ರಾಮನಾಥ ಮತ್ತು ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಅವನ ಮಗ ರಾಮನಾಥನು ಆತನ ತಂದೆ ವೀರ ಭೈರವನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಧನರಾದರು. ಆಗ ರಾಜ ವೀರ ಭೈರವನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ರಾಮಸಮುದ್ರ ಸರೋವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ
ಕಾರ್ಕಳ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿರುವ ಈ ಕೊಳವು ಹಲವಾರು ಖಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೆರೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಒಣಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಆಕರ್ಷಣೆ
ರಾಮಸಮುದ್ರ ಸರೋವರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಈ ಸರೋವರವು ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿಗಳು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮನರಂಜನೆ
ರಾಮಸಮುದ್ರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಅದುವೇ ದೋಣಿ ವಿಹಾರ(ಬೋಟಿಂಗ್). ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪೆಡಲ್ ಬೋಟ್ ಅಥವಾ ಸಾಲು ದೋಣಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸವಿಯಲು ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬೋಟಿಂಗ್ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಸಂದರ್ಶಕರು/ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ದೋಣಿ ವಿಹಾರ, ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಇದು ಪಿಕ್‌ನಿಕ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಪಡುಬಿದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪಡುಬಿದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಡುಬಿದ್ರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ ರಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೨೪ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೩೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಭೃಗು ಋಷಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪರಶುರಾಮರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು.ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯು ೨.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಸಹ ೧೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದು. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಗಣಪತಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳೆಂದರೆ ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಮೀನಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಬ್ಬ.ದೇವಾಲಯದ ರಥವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.

ಪಡುಬಿದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಸಮಯ
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬:೦೦ ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨:೦೦ ರವರೆಗೆ,ಸಂಜೆ ೫:೦೦ ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೮:೦೦ ರವರೆಗೆ ಮೂರು ಮಹಾಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭:೦೦, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨:೦೦ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೭:೩೦ ಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಟ್ಟದಪ್ಪ ಸೇವೆ
ಪಡುಬಿದ್ರಿಯ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಳದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಟ್ಟದಪ್ಪ ಸೇವೆ ಜರಗಿತು.ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲದೆ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಕಟ್ಟದಪ್ಪ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆ. ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನಡೆಯುವ ಬೆಲ್ಲದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಪೆÇಟ್ಟಪ್ಪ ಸೇವೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆ. ಈ ದಿನ ನಡೆಯುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟದಪ್ಪ(ಕಟಾಹಪೂಪ)ಸೇವೆ.ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲ್ಲಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವ ಕೃಷಿಕರು ಜನರು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟರೂ, ಕಾಮಿನಿ ಹೊಳೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟ(ದಂಡೆ) ನಿಲ್ಲದೆ ನೀರಿನ ರಭಸಕ್ಕೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ದೇವರಿಗೆ ಕಟ್ಟ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಹರಕೆ ಹೇಳಿರುವುದೇ ” ಕಟ್ಟದಪ್ಪ” ಹರಕೆ.ಈ ಹರಕೆಯ ಬಳಿಕ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಹಾಕಲಾದ ತಡೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಆ ಆಚರಣೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದು ೫-೬ ಸೇರು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೇವೆ ಇಂದು ಜಗದಗಲ ಹರಡಿ ೧೦೦ ಮುಡಿ ಅಕ್ಕಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ.

ಜಾತ್ರಾ ಉತ್ಸವ
ಜಾತ್ರಾ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ, ನಿತ್ಯಬಲಿ, ಪಲ್ಲಪೂಜೆ, ರಥಶುದ್ಧಿಗಳ ಬಳಿಕ ರಥಾರೋಹಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ರಾತ್ರಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ, ಭೂತಬಲಿ, ಕವಾಟಬಂಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ನಾಲ್ಕಾರು, ಕೊಕ್ಕರ್ಣೆ

ಮಹತೋಭಾರ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸೂರಾಲು (ಕೊಕ್ಕರ್ಣೆ). ಈ ದೇವಾಸ್ಥಾನವು ೧೫೦೦ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೂಡ ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯು ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯೇನೆಂದರೆ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಂಗುರಗಳು ಒಂದರೊಳಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಇರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ನಂಬಲಾಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಉಂಗುರಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಚಕಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಂದಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಗಜಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಅರಮನೆಯಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆಯ ರಾಜರು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಗಡೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಳೆಗನ್ನಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುರಾತನ ಕೆತ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು, ಅರಮನೆಯ ರಾಜವಂಶದವರು ಇದರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾರ್ಚ್/ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವರು ಶಿವನಾಗಿದ್ದು, ದೇವಿಯ ಸಣ್ಣದೇವಾಲಯವು ಇದೆ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಶಿಸಿಹೋಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಕಾಲದಿಂದ ಗಾಳಿ ಮಳೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಹಾಗೂ ಇದು ಹಳೆಗನ್ನಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಸೂರಾಲು ಅರಮನೆ

೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತೋಳಾರ್ ಕುಟುಂಬ( ಜೈನರು) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಆವರಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೃಡವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರಳಿನಿಂದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರಾಲು ಉಡುಪಿ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಹಿಂದೂ- ಜೈನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ವಾಸ್ತುವಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುವನ್ನು ಸಹ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಡಿಪಾಯವಿಲ್ಲದೇ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಜನರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಅರಮನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಿಪಾಯವಿಲ್ಲ. ಮರದ ಕಂಬಗಳು ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಪುರಾತನ ಇಂಟರ್ಲಾಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೂರಾಲಿನ ಅರಮನೆಯ ಬಳಿ ಇರುವುದೇ ಈ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅರಮನೆಯ ರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದು. ಅರಸರು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಕ್ತೇಸರು ಆಗಿದ್ದರು. ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊಡೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೇವಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಕ್ಕೆಹಳ್ಳಿ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಸ್ಥಾನ, ಸೂರಾಲು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಸ್ಥಾನ, ಶಿರೂರು(ಮುದ್ದು ಮನೆ) ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಸ್ಥಾನ ಈ ಮೂರು ದೇವಾಸ್ಥಾನ ಒಬ್ಬನೆ ರಕ್ಕಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರ.ಸೂರಾಲು ಅರಮನೆಯ ರಾಜರು ಪೆರ್ಡೂರು ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವರ್ಣದ ಕವಚ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೊಕ್ಕರ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೊಗವೀರ ಪೇಟೆ ಸೂರಾಲು ಅರಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದು. ಕಾಲಭೈರವ ಕೆಂಪ್ಪಣ್ಣನಾಗಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಭೂತಗಳೆಲ್ಲ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಂಪ್ಪಣ್ಣ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ
ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೨೮ ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಕ್ಕರ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರಾಲು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸ್ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ದೇವಾಸ್ಥಾನ ನೋಡಲು ಬಯಸುವವರು ಉಡುಪಿಯ ಸರ್ವೀಸ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಬಸ್‌ಗಳಿವೆ.ಸಂಜೆ ಮೇಲೆ ಬಸ್ ಇರುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಬಾರಕೂರಿನಿಂದ ಸಹ ಹೋಗಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಎಚ್. ಎಸ್. ಬಲ್ಲಾಳ್

ಹೆಬ್ರಿ ಸುಭಾಸ್‌ಕೃಷ್ಣ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು, ರೇಡಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರೊ ಚಾನ್ಸೆಲರ್  ಮತ್ತು ಎಫ್.ಐ.ಸಿ.ಸಿ.ಐ - ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಬಲ್ಲಾಳ್ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಬ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಾಲೀಕರಾದ ಹೆಬ್ರಿ ಬೀಡು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬೇಳಿಂಜೆ ಸಂಜೀವ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಐವರು ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಿರಿಯರು. ಅವರು ಇಂದಿರಾ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ: ಮಗ ಸಂದೀಪ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸುಪ್ರಿಯಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಇವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಎಚ್.ಸುದರ್ಶನ ಬಲ್ಲಾಳ್ .

ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರು ಮೈಸೂರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ರೋಗನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಡಿಎಂಆರ್‌ಡಿ ಮತ್ತು ಎಂಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿ 
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಡೀನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಡೀನ್ ಆಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಅವರನ್ನು ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಪಕುಲಪತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೦೬ ರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೊ ಚಾನ್ಸಲರ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘದ (ಐಎಂಎ) ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಐ.ಎಮ್.ಎ ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ಶಾಖೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತೀಯ ರೇಡಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರೇಡಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ರೇಡಿಯಾಲಜಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ರೇಡಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ೧೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ & ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಹಾಗೂ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಸಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ದಾದಿಯರ ಸಂಘದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೮ (ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್, ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ) 
 ಆರ್ಯಭಟ್ಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಮಣಿಪಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಸ್ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಉಡುಪಿ
ಉಡುಪಿ  ಮೂಲದ ಜನರು
ತಪತಿ

ತಪತಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವತೆ. ತಪತಿ ಸೂರ್ಯನ(ಸೂರ್ಯದೇವರ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಛಾಯ ದೇವಿಯ ಮಗಳು. ತಪತಿ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವುದು", "ಬಿಸಿ", "ಸುಡುವುದು" ಎಂದರ್ಥ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಸ್ವಯಂ-ಶಿಸ್ತು ಹೊಂದಿರುವ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಪಂಚಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವಳಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪತಿಗೆ ಸರಿ ಸಮಾನಾದವರು ಯಾರು ಇಲ್ಲ.

ದಂತಕಥೆಗಳು
ತಪತಿಯನ್ನು  ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂವರಣ ಪತ್ನಿಯಾದ ತಪತಿಯು ಕುರು (ಕುರು ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಕುರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ) ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಶ್ರೀಮದ್-ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಪತಿಯ ಮನೆಯು ತಪತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.
  

ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದ ರಾಜ ಸಂವರಣನು ತಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ರಾಜನು ತಪತಿಯ ಮುಂದೆ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.ತಪತಿಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಾಗಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಬಳಿ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದಳು. ಆದಾದ ನಂತರ ರಾಜನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಾಜನು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಬಳಿ ಹೋದನು. ನಂತರ ವಸಿಷ್ಠ ಸಂವರಣ ಮತ್ತು ತಪತಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಸೂರ್ಯದೇವ ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿದನು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

https://www.indiaforums.com/forum/topic/4898166

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಉಡುಪಿ ಜಯರಾಮ್

ಉಡುಪಿ ಜಯರಾಮ್ (೨೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೯ - ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ 
ಜಯರಾಮ್ ಅವರು ೧೯೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೮ ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಪ್ರದೇಶದ ಬಾಳೆಕುದ್ರು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ (ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಇಂದಿನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ) ಆನಂದ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಜಲಜಮ್ಮ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಕಥಕ್ಕಳಿ, ಕಥಕ್, ಮಣಿಪುರಿ, ಕೂಚಿಪುಡಿ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು.  ಅವರು ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥರ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದರು. 

೧೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ (ಈಗ ಚೆನ್ನೈ) ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಂದ್ರಲೇಖಾ (1೧೯೪೮ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ, ಅವರು ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ (೧೯೫೪) ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನಟ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಉದಯಕುಮಾರ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಭಾಗ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದರು. ಅವರು ಕರ್ಣನ್ (೧೯೬೪) ಮತ್ತು ನಾಲೈ ನಮಧೆ (೧೯೭೫) ನಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಮತ್ತು ಎಂ.ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ತಮಿಳು ನಟರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ಶಬ್ದವೇದಿ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕೊನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರಕಥೆ 

 ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ (೧೯೫೪)
 ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ (೧೯೬೦)
 ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ (೧೯೬೧)
 ನಾಂದಿ (೧೯೬೪)
 ಕರ್ಣನ್ (೧೯೬೪)
 ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ (೧೯೭೨)
 ಕೌ ಬಾಯ್ ಕುಲ್ಲಾ (೧೯೭೩)
 ನಾಲೈ ನಮದೆ (೧೯೭೫)
 ಕಳ್ಳ ಕುಳ್ಳ (೧೯೭೫)
 ಬದುಕು ಬಂಗಾರವಾಯಿತು (೧೯೭೬)
 ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ (೧೯೭೬)
 ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ (೧೯೭೭)
 ಬಬ್ರುವಾಹನ (೧೯೭೭)
 ಗಿರಿ ಕನ್ಯೆ (೧೯೭೭)
 ಸೊಸೆ ತಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ (೧೯೭೭)
 ಪುಟಾಣಿ ಏಜೆಂಟ್ ೧೨೩(೧೯೭೯)
 ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಭಗವಂತ (೧೯೮೧)
 ಗೀತಾ (೧೯೮೧)
 ಕವಿರತ್ನ ಕಾಳಿದಾಸ (೧೯೮೩)
 ಚಂಡಿ ಚಾಮುಂಡಿ (೧೯೮೩)
 ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆ (೧೯೮೩)
 ಮಲಯ ಮಾರುತ (೧೯೮೬)
 ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ (೧೯೯೦)
 ಜೀವನ ಚೈತ್ರ (೧೯೯೨)
 ತಾಯವ್ವ (೧೯೯೭)
 ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗ (೧೯೯೮)
 ಶಬ್ದವೇಧಿ (೨೦೦೦)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 
ಉಡುಪಿ
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಉಚ್ಚಿಲ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉಚ್ಚಿಲ ದೇವಾಲಯವು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮುಕುಡು ಕುಲ್ದಿನೇರ್, ಗುಡ್ಡೆ ದಿಟ್ಟಿನಾರ್, ಒಡೆಯ, ಉಳ್ಳಾಯೆ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ ದೇವೆರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಿಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂತರ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ರಲ್ಲಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವ ಸಮಯ
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬:೦೦ ರಿಂದ ೧೨:೩೦ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೪:೦೦ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೭:೫೦ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬:೩೦, ೮:೩೦ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ಇಡೀ ದಿನ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಿಲ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆ
ಹಳೆಯ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉಚ್ಚಿಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಶಿವನ ಕಟ್ಟಾ ಭಕ್ತನಾದ ಖರಾಸುರನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಖರ ಮತ್ತು ರಟ್ಟ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರ ಕಥೆಯು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಉಚ್ಚಿಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಶಿವಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪಾಣಿಪೀಠವು ಸುಮಾರು ೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬಯಸುವ ದಂಪತಿಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ದೇವರು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಜಾರಂದಾಯ ದೈವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯವು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ AD ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ಶಿಲ್ಪವು ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಂದಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮೂರ್ತಿ ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಪದರಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಉಪ ದೇವತೆ ಗಣೇಶ. ಮೂರ್ತಿಯು ಪರಶು, ದಂತ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಾಗ ದೇವರ ಗುಡಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ದೇವಾಲಯವು ವಿಶಾಲವಾದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಆಯತಾಕಾರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಸುತ್ತು ಪೌಳಿ, ಬಲಿ ಪೀಠ ಮತ್ತು ದ್ವಜಸ್ತಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಕೊಳವು ಓಲಗ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಮುಖ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ನವೆಂಬರ್ - ಡಿಸೆಂಬರ್) ೪ ಸೋಮವಾರಗಳಂದು ದೀಪೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ರಂಗ ಪೂಜೆ.
ಮಹಾ ಚೌತಿಯ ದಿನದಂದು ಗಣಪತಿಗೆ ೧೦೮ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳ ಗಣಯಾಗ ಅರ್ಪಣೆ.
ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್ - ಜುಲೈ) ಗಣೇಶನಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಸೇವೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸೀಯಾಳಾಭಿಷೇಕ.
ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ
ರಥೋತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಆಲಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹೋತ್ಸವ.
ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆಯನ್ನು ದೇವರ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಕ್ತರು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಎಣ್ಣೆ, ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ

ಕರ್ನಾಟಕ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ( ಕೆಜೆಪಿ ) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದತ್ತು. ಇದನ್ನು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2014 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
 
ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರು 30 ನವೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ (ಬಿಜೆಪಿ) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಾಜಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ಶಾಸಕರು, ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.

2013 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ 203 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 6 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಪಡೆದ ಒಟ್ಟು ಮತಗಳಲ್ಲಿ 10% ಗಳಿಸಿತು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸದಿದ್ದರೂ, ಹೊರಹೋಗುವ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಂದಿದ್ದ 110 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಕೇವಲ 40 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. 

ಕೆಜೆಪಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಛಿದ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಿಂದುತ್ವವನ್ನು ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಲುವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಗೆಲುವಿಗಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಪಕ್ಷವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಮದ್ರಾವತಿ

ಮದ್ರಾವತಿಯು ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇವಳು ಕುರು ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಹೆಂಡತಿ, ರಾಜ ಜನಮೇಜಯನ ತಾಯಿ (ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮೊಮ್ಮಗ) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವ ರಾಜಕುಮಾರ ಅರ್ಜುನನ ಮೊಮ್ಮಗ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.   

ಮದ್ರಾವತಿಯು ಅಭಿಮನ್ಯು (ಅರ್ಜುನನ ಮಗ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾ ಅವರ ಸೊಸೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ವಿರಾಟ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸುದೇಷ್ಣ ( ಕೀಚಕನ ಸಹೋದರಿ) ಅವರ ಮಗಳು, ವಿರಾಟನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು ಉತ್ತರೆಗೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ (ಮತ್ಸ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರಿ). ನಂತರ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಯುದಿಷ್ಠಿರನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದನು (ಅವನು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತನು ಮತ್ತು ಮರಣದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಧರ್ಮದ ಮಗ). ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಭೀಮನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾದನು. ಒಂದು ದಿನ ಅವರ ತಾಯಿ ಕುಂತಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರು. ಆಗ ನಾರದನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಸುದ್ದಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಆಗ ಪಾಂಡವರು ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮಾನವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ, ಅವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸತ್ತರು ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ದ್ರೌಪದಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಿದ್ದನು, ಪಾಂಡವರು ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಗ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನ ಮೊಮ್ಮಗ (ಮಗ ಇಂದ್ರನ ಮಗ) ಪರೀಕ್ಷಿತನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು. ಮದ್ರಾವತಿಯನ್ನು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇರಾವತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಉತ್ತರ ರಾಜನ ಮಗಳು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಡಾ. ಜಿ. ಶಂಕರ್ ಸರಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಅಜ್ಜರಕಾಡು, ಉಡುಪಿ

ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ; ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಅಜ್ಜರಕಾಡು ಉಡುಪಿ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು "ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಇಚ್ಛೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ." ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುದ್ರೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಕಾಲೇಜು ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಗಣಕಯಂತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಎನ್‍ಸಿಸಿ, ಎನ್‍ಎಸ್‍ಎಸ್, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸಕ್ರಿಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ
೨೦೦೩-೦೪ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೯೩ ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾಲೇಜು ೨೦೨೦-೨೧ ರಲ್ಲಿ ೨೩೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಐದು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಐದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪದವಿನಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರ್ಧಿತ ಕಲಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ(ಎನ್‍ಪಿಟಿಇಎಲ್)-ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧ್ಯಾಯ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅವರ ಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉನ್ನತಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಡಾ.ಜಿ.ಶಂಕರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಕಾಲೇಜು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳು

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಷೆಗಳು: ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ

ವಿಭಾಗಗಳು
 ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ
 ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ
 ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ
 ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗ
 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗ
 ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗ
 ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ
 ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗ
 ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ
 ಗಣಿತ ವಿಭಾಗ
 ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ
 ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗ
 ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ
 ವರ್ಧಿತ ಕಲಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ(ಎನ್‍ಪಿಟಿಇಎಲ್)
 ಉಡುಪಿ 
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 ಅಧೀಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
 ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
 https://www.gfgc.kar.nic.in/umbrella.aspx
 https://www.shiksha.com/college/dr-g-shankar-government-womens-first-grade-college-and-pg-study-centre-udupi-71533/courses