Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ನೂಲು

ನೂಲು ಎಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಯಾ ಕೃತಕ ಎಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವಸ್ತ್ರನೆಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಹುರಿ (ಯಾರ್ನ್). ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಹೆಣೆದ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಸುವ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಎಳೆಗಳಿಂದ ನೂಲನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಈ ಎಳೆಗಳು ಹತ್ತಿ, ಉಣ್ಣೆ, ಲಿನನ್, ರೇಷ್ಮೆ, ನೈಲಾನ್, ಟೆರಿಲಿನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಮೂಲದವಾಗಿರಬಹುದು. ಮೊದಮೊದಲು ತಕಲಿ ಎಂಬ ಹತ್ಯಾರಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಒರಟಾಗಿ ನೂಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ ಆಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಂದೀಚಿಗೆ, ನೂಲುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆಗಿ ಈಗ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ನೂಲುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.

ಕೈಯಲ್ಲಾಗಲೀ ನೂಲುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಾಗಲೀ ನೂಲುವಾಗ ಒಂದೇ ಉದ್ದವುಳ್ಳ ಅಥವಾ ಬೇರೆಬೇರೆ ಉದ್ದವುಳ್ಳ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಸಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಎಳೆದು ಅನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ತ್ರಾಣ ಬರುವಂತೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಹುರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೂಲುವಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾದ ದಾರ (ಹುರಿ) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳೂ ಉಂಟು. ಉಣ್ಣೆ ದಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಾಗುಣ್ಣೆಯ ಎಳೆಗಳು ದಾರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗೊತ್ತಾದ ಒಂದು ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ನೂಲುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಬಿಟ್ಟ ತುಂಡಾದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ  ಪುನಃ ದಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕಾಗಿರುವಾಗ ನೂಲು ಮಿಕ್ಕು ತುಂಡಾದ ಎಳೆಗಳು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದಾರ ಒರಟೊರಟಾಗುವುದು. ಇಂಥ ದಾರಗಳಿಂದ ಹೊದಿಕೆ, ಟವಲುಗಳಂಥ ದಪ್ಪ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ಹೀಗೆ ನೂಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಎಳೆಗಳನ್ನು ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಲು ವಿವಿಧ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲೂ ಕಚ್ಛಾವಸ್ತುವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಯಂತ್ರಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಕಚ್ಛಾವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿಯ ಕಶ್ಮಲಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಎಲೆಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಾದ ತರುವಾಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ತುಂಡಾದ ಎಳೆಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಚುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಎಳೆಗಳ ಸಮಾಂತರ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿ ವಸ್ತು ದಪ್ಪವಾದ ಬತ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿಸಿ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ದಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ದಾರ ಕೊನೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆ (ಯಾರ್ನ್‍ಕೌಂಟ್) ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಟು. ದಾರ ಹುರಿಗೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಕಂಡಿಕೆಯ (ಬಾಬಿನ್) ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಾರದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪೌಂಡ್ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಗೊತ್ತಾದ ಮಾನಗಳ ಅಡಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿಯ ದಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು ನೂಲು ನವುರಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಆದಷ್ಟೂ ನೂಲು ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಷ್ಮೆ, ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ, ನೈಲಾನ್, ಟೆರಿಲಿನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ತಂತುಗಳಿಂದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ದಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ತೂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಚೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ದಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಟೆಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಎಣಿಸುವುದು ಕ್ರಮ. ದಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸು (ವಾರ್ಪ್) ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕಿನ (ವೆಫ್ಟ್) ದಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೆಣಿಗೆ ದಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಆಯಾ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹುರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೇನ್ ಅಥವಾ ವಾಯಿಲ್ ದಾರಗಳಿಗೆ ಹಾಸಿನ ದಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

ಹೊಲಿಗೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ

ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ ( ಕನ್ನಡ : ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ, ಯಕ್ಷ-ಗಾನಾ ತಲಾ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಯಕ್ಷಗಾನ ಒಂದು ಲಯಬದ್ಧ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯ ಎಂಬ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ನರ್ತಕರು ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ತಾಳ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.   ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಇತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಂದ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಳಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯು ಹಿಮ್ಮೇಳದವರಿಂದ  ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ತಾಳವಾದ್ಯ ಕಲಾವಿದ (ರು) ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವರು.     

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಲಯ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳು ಚಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳ (ಬೆಲ್) ಸಹ ಚಂಡೆ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಯಕ್ಷಗಾನವು ಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ತಾಳಗಳು ಮಟ್ಟೆತಾಳ, ಏಕತಾಳ ,ತ್ರಿವುಡೆ ತಾಳ, ಜಂಪೆತಾಳ, ರೂಪಕ ತಾಳ, ಅಟ್ಟತಾಳ,ಕೊರೆತಾಳ  ಮತ್ತು ಆದಿತಾಳ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಳವು ಎಮ್ ಪ್ರತಿಬಂಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ N ಬಿಟ್ಸ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಕೆಲವು ತಾಳಗಳು 5 ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ (ಉದಾ  ಅಬ್ಬರ ತಲಾ).  ಅದು ಹೇಗೋ ತಾಳಗಳ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ತಾಳಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಇತರ ಲಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.   ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಳವನ್ನು ತಬ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಸ್   ಹೋಲುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ತಾಳ ಮೂಲಭೂತ ಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಂಪನ್ನು 'ಬ್ಯಾಡಿಜಿ' ಅಥವಾ 'ತತ್ಕಾರಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಳದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು 'ನಡೆ ' (ಚಳುವಳಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದು ತಬ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಕೈದಾಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. 

ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕರನ್ನು (Bhagavathas) ಒಂದು ಜೋಡಿ ತಾಳಗಳನ್ನು ತಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ತಾಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾಳಗಳನ್ನು ಘಾಥಾದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮೀಟರ್ ನಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ  ಕೆಲವು ತಾಳಗಳನ್ನು ಚಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಯಕ್ಷಗಾನ ತಾಳಗಳು   

 ಮಟ್ಟೆತಾಳ  (ತ್ರಿವುಡೆ ರೂಪಕ): 3 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ---- 3 --- | ------- 3 ------ || ---- 3 --- | ------- 3 ------ || 
 ತೈ ತ| ಡಿ ನಾಮ್ || ತೈ ತ  | ಡಿ ನಾಮ್ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಚೌರಾಸ್ತ ಏಕಾ ತಾಳ: 4 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ತ ದಿ ಮಿ  | ತ ಕ ದಿ ಮಿ  || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಉಡಪೆ ತಾಳ (ಟ್ವರಿಟಾ ಏಕಾ) 

 ತಾ ಕಿ ತ  | ತಾ ಕಾ ದಿ ನಾ | ತಾ ಕ್ಕಿ ತ | ತಾ ಕಾ ದಿ ನಾ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಜಂಪೆ ತಾಳ: 5 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ಧಿಮ್ ಕಡತ್ಕ ಧಿಮ್ ದಿಮ್ ಕಡತ್ಕ | 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 
 ತಾ ತಾ ಕಡತ್ಕ  ತಾಕದ ತದಿನ್ನಾಕ ತೈ | 
 ತಾ ಕಾ ತ ಡದಿ  ದಿನಾ ದಿಮ್ | 

 ತ್ವರಿತ  (ಫಾಸ್ಟ್) 
 ನಡೆ (ಬದಲಾವಣೆಗಳು) 

 ಚೌರಾಸ್ಟ್ರ ರೂಪಾಕ ತಾಳ: 6 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ತೈ ತ ದಿನಕ | ದಿಮ್ ಟಿ ದಿನಕ | 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ತ್ರಿವಡೆ  ತಾಳ: 7 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ದಿಮ್ ತ | ತಾಮ್ ದಿ  ನಾ | ದಿಮ್ ತ | ದಿಮ್ ದಿನಾ || 

 ಅಷ್ಟ  ತಾಳ: 3 + 1/2 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ತೈ ತಿ ತ್ತಿ | ತೈ ತಿ ತ್ತಿ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಕೋರೆ ತಾಳ: 3 + 1/2 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ತಿ ತ್ತಿ  ತೈ | ತಿ ತ್ತಿ ತೈ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಆದಿ ತಾಳ: 16 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ತಾ ಹಷ್ಟ| ದಿಮ್ ದ ದಿ ಕು ತ ಕಾ | ತಾ ತಮ್ | ತ ದಿ  ನಕಾ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಚೌ ತಾಳ 8 ಬೀಟ್ಸ್ 

 ದಿಮ್ ತ ತ್ತ ತ ತ್ತ  | ದಿಮ್ ತ ತ್ತ | ದಿಮ್ ತ್ತ ತ ತ್ತ  || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

 ಧ್ರುವ ತಾಳ: 14 ಬೀಟ್ಸ್ (ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ರೂಪಾಕ ಕಾಗ್ನೇಟ್) 

 ತಮ್ ದಿನ ತ ರಿ ಕಿ ತ |  ತಮ್ ದಿನಾ | ತಮ್ ತ ತ್ತ || 
 ದಿ ಧಿ ನಾ | ಧಿ ನಾ ದಿ ನಾ | ತ ದಿ  ನಾ ತಿ  ನಾ ತಿ ನಾ || 

 ಮುಕ್ತಾಯ (ಎಂಡಿಂಗ್) 

Pages with unreviewed translations
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ

ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನದ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸನ್ನತಿಯಲ್ಲಿನ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನಗಳ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ವಸಾಹತುಗಳು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿವೆ . 

1954-95 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 81 ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು, 2 ಸ್ತೂಪಗಳು, 3ದಿಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸನ್ನತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.  .

ಇತಿಹಾಸ 
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ  ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಸಮಯದ ಮೊದಲು   ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿ.ಸಿ.ಮತ್ತು 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಎ.ಡಿ.  ನಡುವೆ ತನ್ನ ಉಚ್ಛ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.

ಮೌರ್ಯರು  
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು  ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಮಿಷನರಿಗಳು  ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇದ್ಧವು. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳು ಮೌರ್ಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು.  ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಪುತ್ರ ಬಿಂದುಸಾರ (298-273 ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಮತ್ತು ಬಿಂದಸಾರನ ಮಗ ಅಶೋಕ (269-232 ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದರು. ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು  ಶ್ರವಣಬೆಳಗೋಳಕ್ಕೆ  ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 

ಹನ್ನೊಂದು ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು  : 

4 ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ , 

3  ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು  

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 3 ಶಾಸನಗಳು  

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದು  ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಾತವಾಹನ  
ಶಾತವಾಹನರು ಕರ್ನಾಟಕದ  ರಾಜವಂಶದವರಾಗಿದ್ದರು.  ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಶಾತವಾಹನರ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಅವರ ಕೆಲವು ರಾಜರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಳಿತಗಾರರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಕುಂತಲ  

ಶಾತವಾಹನರು  ಮೌರ್ಯರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೌತಮಪುತ್ರ ಶಾತಕರ್ಣಿಯ ಕುರಿತು ನಾಸಿಕ್ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಹೀರೆಅಡಗಲಿ  ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. 

ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸನ್ನತಿ ಮತ್ತು  ಬೆಳಗಾವಿಗೆ  ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ  ವದ್ಗೋಹನ್ ಮಾದವಪುರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯ ಬಳಿ ಅವರ ಕಾಲದ ಉಳಿದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿವೆ.   ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಬನವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ  ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಸನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. 
Pages with unreviewed translations
ಬಳ್ಪ ಗ್ರಾಮ

ಬಳ್ಪ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಉತ್ತರದ ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಹೊರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಧಾರ  ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.  ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೇನ್ಯ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ  ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಂಜದಿಂದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ರಾಮದೊಳಗಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಗಳು. ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಳ್ಪ ಪೇಟೆಯೇ ಗ್ರಾಮಕೇಂದ್ರ.  ಪಂಚಾಯತ್, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಛೇರಿ, ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ‍್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.  ಬಳ್ಪದಲ್ಲಿ  ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಕರಿಮೆಣಸು,  ಬಾಳೆ ಮೊದಲಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದೆ.  ಬಳ್ಪ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಅರಣ್ಯದಿಂದಾವೃತವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಬಳ್ಪ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಉತ್ತಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆತ್ತದ ನಡುತೋಪು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸರಕಾರಿ ಸಾಗುವಾನಿ ತೋಟವಿದೆ.

ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಬೀದಿಗುಡ್ಡೆಗೆ ಸರಕಾರಿ ಬಸ್ಸಿನ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ  ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳು ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲತೆ ಒದಗಿಸಿವೆ.

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ
ಬಳ್ಪ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆ ಇದೆ.  ಇದನ್ನುಭೋಗಾಯನ ಕೆರೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಬಳ್ಪ ಗ್ರಾಮದ ಬೀದಿಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಿನಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.   ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ.  ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವುದಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ನೈಪುಣ್ಯ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ.  ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನೊಳಗಿರುವ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ್ದು ಬಳ್ಪ ಶಾಸನ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
ಬಳ್ಪ ಗ‍್ರಾಮದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೧೫೫೨.೨೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್.  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ೨೮೯೯ ಜನರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೩೦ ಜನರು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು.

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಪಂಜ ವ್ಯವಸಾಯ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಬಳ್ಪದಲ್ಲಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ. ಶಾಲೆಯಿದ್ದು, ಬೀದಿಗುಡ್ಡೆ ಎಣ್ಣೆಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿ. ಪ‍್ರಾ. ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದು, ಬೀದಿಗುಡ್ಡೆ, ಬಳ್ಪ, ಎಣ್ಣೆಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇವೆ. ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ  ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಪಂಜ, ಯೇನೆಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಹಾಯಕಿಯರ ವಸತಿಗೃಹ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪಂಜಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.  ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿ,  ಹೋಟೇಲುಗಳಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ  ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಪಂಜ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .  ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯು ರಾಜ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ  ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು  ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲದೆ  ತುಳು ವಾಸಿಗರಿಗೆ  ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ,ಬೌದ್ಧರು , ಸಿದ್ಧಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಡಾ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.    ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು  ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ  ರೂಪವಾಗಿದೆ.  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ  ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ ನೀನಾಸಂ , ರಂಗ ಶಂಕರ ಮತ್ತು ರಂಗಾಯಣ   ದಷ್ಟೆ ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿದೆ .. ವೀರಗಾಸೆ , ಕಂಸಾಳೆ ಮತ್ತು ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತಾ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ.  ಭರತನಾಟ್ಯವು ಸಹ  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕವು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕರು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕೀಯ ಸಂಗೀತ

ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ 
ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಕಾಳಿದಾಸ ಸನ್ಮಾನ್, ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ್ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರು ಗಂಗುಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ,  ಪುಟ್ಟರಾಜ್ ಗೌವಿ, ಪ. ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ ,  ಪ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ ಮನ್ಸೂರ್ ,  ಬಸವರಾಜ್ ರಾಜ್ಗುರು ,  ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ  ಮತ್ತು ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ .

ಯಕ್ಷಗಾನ 
ಯಕ್ಷಗಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.  ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಮ್ಮಿಳನವು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಹಾಡುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಹಾರಾಡುತ್ತ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಲೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪ್ರದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಶಂಬು ಹೆಗ್ಡೆ , ಚಿತ್ತನಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಹೆಗ್ಡೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ .  ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಡಾಲು ಕುನಿತಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ.  ಗಮಕಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಸಂಗೀತ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರಕಲೆ 
ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ರವಿ ವರ್ಮಾ ಶಾಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾಳವು ಮೈಸೂರು ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.  ಕಿಂಗ್ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಪೋಷಿಸಿದರು ಸುಂದರಯ್ಯ , ತಂಜಾವೂರು Kondayya ಮತ್ತು Alasinrayya.  ರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ IV ಕೆ. ವೆಂಕಟಪ್ಪ, ಕೇಶವಯ್ಯ, ವೈ. ನಾಗರಾಜು, ವೈ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಾಜು, ಪವನ್ಜೆ, ಮತ್ತು ಕಾಮದೊಲಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು.  ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ಸಿ.ಟಿ.ಐ-ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಮರಾಜೇಂದ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ವಿಷುಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್-ಸಿಎವಿಎ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ), ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯು ಈ ಉಚ್ಛ್ರಾಯದ ನೆನಪುಗಳಾಗಿವೆ.   ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 
Pages with unreviewed translations
ಹೆದೆ

ಹೆದೆಯು ಬಿಲ್ಲಿನ ಬಾಗು ಪಟ್ಟಿಯ ಎರಡು ತುದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾದ ತೂಕ, ಸವೆತ ನಿರೋಧಕತೆ, ಮತ್ತು ಜಲ ನಿರೋಧಕತೆ ಸೇರಿವೆ. ಹೆದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಹೆದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ್‍ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಬಾಣದ ವೇಗವನ್ನು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩.೫ ಗ್ರಾಮ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೆದೆಯ ವಸ್ತುಗಳು
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾರುಬಟ್ಟೆ, ಸೆಣಬ್ಯ್, ಇತರ ತರಕಾರಿ ನಾರುಗಳು, ಸ್ನಾಯು, ರೇಷ್ಮೆ, ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೊಗಲು ಸೇರಿವೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಯಾವುದೇ ನಾರನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಹಿಂಬಾಗು ಬಿಲ್ಲು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳು ಬಹಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಿಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ತಂತಿ ಮತ್ತು ತೊಗಲಿನ ಹೆದೆಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ
ಜೋಹರ

ಜೋಹರ ಯುದ್ಧಧ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪರಾಜಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಾರಾದರೂ ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ಸೆರೆಯಾಗುವಿಕೆ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಬಲಾತ್ಕಾರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆತ್ಮಾಹುತಿಯ ಹಿಂದೂ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜೋಹರದ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಾಹುತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಹರಗಳು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂ ರಜಪೂತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಜೋಹರವು ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೋಹರ ಸತಿ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೋಹರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಯುದ್ಧಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ರಜಪೂತರ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಾಶಕ ಹಿಂದೂ-ಹಿಂದೂ ಯುದ್ಧಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಲ್ಲ ಎಂದು ಕೌಶಿಕ್ ರಾಯ್ ಹೇಳಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮಹಿಳೆಯರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು
ತುಕಡಿ

ತುಕಡಿಯು ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದೆ. "ತುಕಡಿ" ಪದದ ಬಳಕೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಶಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ತುಕಡಿಯು ೩೦೦ ರಿಂದ ೮೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ದಳಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ತುಕಡಿಯನ್ನು ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, "ತುಕಡಿ" ಶಬ್ದವನ್ನು ಪದಾತಿ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ತುಕಡಿಯು "ಸೀಮಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ" ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಸೇನಾ ಘಟಕವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಇದು ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಘಟಕ (ಉದಾ. ಮುಖ್ಯಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಶಾಖಾ ದಳ) ಜೊತೆಗಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು (ಅಂದರೆ ಎಸ್-೧, ಎಸ್-೨, ಇತ್ಯಾದಿ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತುಕಡಿಯು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬಿಡದೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲು, ಅದರ ಬಳಿ ಮರುಪೂರೈಕೆಯ ಮೂಲವಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳು
ಗೆಕ್ಕೊ (ಹಲ್ಲಿ)

ಗೆಕ್ಕೊ ಸ್ಕ್ವಾಮೇಟ ಗಣದ ಗೆಕ್ಕೊನಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು (ಮನೆ ಹಲ್ಲಿ, ಪಲ್ಲಿ). ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿದೆ. ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯ, ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ 140ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗೆಕೊ ಗೆಕೊ, ಫೆಲ್ಸುಮೊ ವಿನ್ಸೋನಿ, ಥಿಕಾಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಸ್ ರ್ಯಾಪಿಕಾಡಸ್, ಟರಂಟೊಲ ಮ್ಯಾನ್ರಿಟಾನಿಕ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಹಲ್ಲಿಯ ಉದ್ದ 4 ಸೆಂಮೀ. ಟೋಕೆ ಹಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಸುಮಾರು 35 ಸೆಂಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ.

ಮನೆಯ ಗೋಡೆ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಹರಿದಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಲ್ಲಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಹೆಮಿಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಸ್ ಟರ್ಸಿಯಸ್. ಉದ್ದ ಸು. 10-12 ಸೆಂಮೀ. ತಲೆ ಗಿಡ್ಡ, ಮೂತಿ ಕೊಂಚ ಚೂಪು, ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಖಗಳಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿದಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುವ ಅಂಟುತಟ್ಟೆಗಳೂ (ಅಡೆಸಿವ್ ಡಿಸ್ಕ್‌) ಇವೆ. ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು. ಉದರ ಭಾಗ ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದು. ದೇಹ ಹುರುಪೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಬಾಲದ ಬುಡ ಕೊಂಚ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಲಿಸುವ ರೆಪ್ಪೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಶೇರುಕಮಣಿಗಳು ಆಂಫಿಸೀಲಸ್ ರೀತಿಯವು. ಇದು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ. ಹುಳುಹುಪ್ಪಟೆಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಜೇಡಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಇದರ ಆಹಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಶತ್ರುಗಳೆದುರಾದಾಗ ತನ್ನ ಬಾಲವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಸ್ವಾಂಗೋಚ್ಛೇದನ-ಆಟೋಟೋಮಿ). ಶತ್ರುವಿನ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನಿಂದ ದೂರ ಸೆಳೆಯಲು ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿರಬೇಕು.

ಫೋಟೋ ಫ್ರೇಮಿನ ಹಿಂದೆಯೋ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲೋ ಸುಮಾರು 0.5-1 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸದ ದುಂಡಾದ ಬಿಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಮರಿ ಹೊರಬರಲು ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಬೇಕು.

ಸರೀಸೃಪಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೀನು

ಜೀನು ಎಂದರೆ ಸವಾರಿ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕೂರಲು ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಹಿಡಿತ ದೊರೆಯಲು ಬಳಸುವ ಜೋಡಣೆ (ಸ್ಯಾಡಲ್). ತಡಿ, ಪಲ್ಲಣ, ಹಲ್ಲಣ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳು. ಜೀನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಿಂತ ಎಷ್ಟೊ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸವಾರಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಜೀನುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಚರಿತ್ರೆ ಕೂಡ ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 800ರಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಜೀನಿನಂತೆ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಜೀನು ಚೌಕಟ್ಟುಳ್ಳ (ಸ್ಯಾಡಲ್ ಟ್ರೀ) ನಿಜವಾದ ಜೀನನ್ನು ಬಳಸಿದುದು ಕ್ರಿ. ಶ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ. ನವೀನ ರೀತಿಯ ಜೀನನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೋಹೀಮೀಯದ ಅನ್ನೆ ಎಂಬಾತ ತಯಾರಿಸಿದ.

ಸವಾರಿಗೆ ಬಳಸುವ ಜೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬ (ಪೊಮ್ಮೆಲ್), ಪೀಠ (ಸೀಟ್), ಹಿಂಕಮಾನು (ಕ್ಯಾಂಟಲ್), ಕರೆ (ಸ್ಕರ್ಟ್), ಜೀನುಮತ್ತೆ (ಪ್ಯಾನೆಲ್), ಮೆತ್ತೆ ಎದುರುಪದರ (ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಫೇಸಿಂಗ್), ಮಂಡಿ ಸುರುಳಿ (ನೀ ರೋಲ್), ಬೆವರು ಪದರ (ಸ್ವೆಟ್ ಫ್ಲ್ಯಾಪ್), ರಿಕಾಪು ಕಂಬಿ (ಸ್ವಿರಪ್ ಬಾರ್), ರಿಕಾಪು ಪಟ್ಟಿ (ಸ್ವಿರಪ್ ಲೆದರ್) ಹಾಗೂ ರಿಕಾಪು (ಸ್ವಿರಪ್ ಐರನ್) ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಮುಂದೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿರುವ ಜೀನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀನನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಕದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಕುದುರೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಬಗ್ಗಿರುತ್ತವೆ. 

ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಜೀನುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದುಪ್ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಶ್ವಸೈನಿಕರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಮಾನಿನ ಜೀನು ಹಾಗೂ ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಗಳವರೆಗೆ ಜೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಜೀನಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ.

ವಿಹಾರ, ಬೇಟೆ, ಪೋಲೋ ಹಾಗೂ ಕುದುರೆ ಜೂಜುಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೀನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ. ಇದರ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಜೀನು ಚೌಕಟ್ಟು, ಗುಬ್ಬ, ಹಿಂಕಮಾನು ಹಾಗೂ ಮೆತ್ತೆಗಳೂ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ. ಮಂಡಿ ಸುರಳಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಡುಪಟ್ಟಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು, ರಿಕಾಪುಪಟ್ಟಿಯ ಉದ್ದ ಮಧ್ಯಮ. ಟೆಕ್ಸಸ್ ಜೀನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟು ಸವಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ಇದರ ಚೌಕಟ್ಟಾದ ದೊಡ್ಡಕರೆ, ತಗ್ಗಾದ ಪೀಠ ಮತ್ತು ತೂಕವಾದ ರಿಕಾಪು ಇವೆ. ಸೈನ್ಯದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸಿರುವ ಎತ್ತರದ ಗುಬ್ಬ ಹಾಗೂ ಹಿಂಕಮಾನುಳ್ಳ ಜೀನುಗಳು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಡೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಜೀನುಗಳನ್ನು ಆಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಸುವ ಚರ್ಮ ಮೃದುವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಜೀನಿನ ಚರ್ಮದ ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಗತ್ಯ. ಜೀನು ತೊಡಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದುರೆಗಳು ಎದೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದುರಿಂದ ಕೆಲವು ಮಿನಿಟುಗಳ ಬಳಿಕ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲು ಪ್ರಯಾಣ ಮಡಿದ ತರುವಾಯ ನಡುಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಗಿಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಿಗಿ ಮಾಡುವಾಗ ಕುದುರೆಯ ಚರ್ಮ ಮಡಿಕೆ ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಳಿದ ಕೂಡಲೆ ರಿಕಾಪುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೊಣ ಓಡಿಸುವಂಥ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕುದುರೆ ತನ್ನ ಹಿಂಗಾಲನ್ನು ಜಾಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ರಿಕಾಪಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀನನ್ನು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರಲು ಎದೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲೇಟ್) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಕೆಲವು ಬೇಟೆಗಾರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವರಾರೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೀನು, ಎದೆಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲದೆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಮುಖವಾಡ (ಬ್ರಿಡಲ್), ಕಡಿವಾಣ (ಬಿಟ್) ಹಾಗೂ ಲಗಾಮುಗಳ (ರೈನ್) ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಕುದುರೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ಬಳಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕುದುರೆ ಉಪಕರಣ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲಾಗ

ಲಾಗ (ಪಲ್ಟಿ) ಒಂದು ದೊಂಬರಾಟದಂತಹ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶರೀರವು ಒಂದು ಸಮತಲ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತ 360° ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಲಾಗವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ, ಹಿಂದಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹಾಕಬಹುದು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬಹುದು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉರುಳಾಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಮುಂಬದಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಬದಿ ಲಾಗಗಳ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳಿವೆ. ಲಾಗಗಳನ್ನು ಅಪವರ್ತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಚತುರ್ಥಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾದ ಶರೀರ ಆವರ್ತದ ಅಪವರ್ತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಹುದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿರುಚು ಸುತ್ತುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಶರೀರ ಭೂಸ್ಪರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ. ಇದರಿಮ್ದ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
 ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಡೈವ್ (¾ ಮುಂಭಾಗದ ಲಾಗ, ಹಿಂಭಾಗದ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ)
 ಲೇಜ಼ಿ ಬ್ಯಾಕ್ (¾ ಮುಂಭಾಗದ ಲಾಗ, ಮುಂಭಾಗದ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ)
 ಬಾಲ್ಔಟ್ (ಹಿಂಭಾಗದ ಭೂಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾದಗಳಿಗೆ 1¼ ಮುಂಭಾಗದ ಲಾಗ)
 ಕೋಡಿ (ಮುಂಭಾಗದ ಭೂಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾದಗಳಿಗೆ 1¼ ಹಿಂಭಾಗದ ಲಾಗ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜಿಮ್ನ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್
ಬೂಕನ ಬೆಟ್ಟ

ಬೂಕನ ಬೆಟ್ಟ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನ ಹಿರೀಸಾವೆ ಹೋಬಳಿಯ ಬೂಕ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದೊಂದು ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಬೂಕ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಬೂಕನ ಬೆಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆಯೇ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಇದ್ದು ಈ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಶ್ರವಣಬೆಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜತೆಗೆ ಭೂಮಿಯಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ. ಬೂಕನಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಾರಿ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ಜಾತ್ರೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವರ ಅಡ್ಡಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ 
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಭಾರೀ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಸ್ಥಳದ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಹತ್ತಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ರೈತರು ತಾವು ಸಾಕಿದ ದೇಸೀ ತಳಿಗಳ ಹಸುಗಳನ್ನು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಪ್ರದಶಿ‍ಸುವುದೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ. ರೈತರೆಲ್ಲರು ತಾವು ಸೇಕಿದ ಹೋರಿಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೈತೊಳೆದು ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಂಡು ತಮಟೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜಾತ್ರೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸೀಮೆ ಹಸು ಅಥವಾ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಹಸುಗಳನ್ನು ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನಾಟಿ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ. ಇದಲ್ಲದೆ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಗುಂಡು ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಸುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಉತ್ತಮ ಹೋರಿ ಅಥವಾ ಎತ್ತುಗಳ ಜೋಡಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಎಂಎಲ್ಎ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮಾಡಿ ಉತ್ತಮ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣ ಕಥೆ 
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಹೊಸ್ತಿಲ ಬಳಿಯೇ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಕೈಮುಗಿದು ಮಲಗಿರುವ ಶಿಲ್ಪವೊಂದಿದೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕನ ಕುರಿತಂತೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯುಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯೊಂದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಬೆಟ್ದದ ಬಳಿಯೇ ಚನ್ನಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಊರಿತ್ತಂತೆ. ಆ ಊರಿನ ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕ ಊರು ತೊರೆದು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇತ್ತ ಬರ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಊರಿನವರೆಲ್ಲರೂ ಚನ್ನಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ವಷ‍ಗಳ ನಂತರ ಮನೆಗಳೆಲ್ಲ ಮುರಿದು ಹಾಳುಗೋಡೆಗಳಷ್ಟೇ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ. ಊರುಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಊರಿನ ನೆನಪಾಗಿ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಳುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳ ಒಳಗೂ ಹೋಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಹೋದಾಗ ಕೊಳ್ಳಿದೆವ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆಚ್ಚಿ ಬಿದ್ದು ಓಡತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊಳ್ಳಿದೆವ್ವವೂ ಕೂಡ ಈತನನ್ನ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತದೆ. ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಬಂದು 'ಕಾಪಾಡು ರಂಗನಾಥ' ಎಂದು ಚೀರುತ್ತಾ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಓಡಿ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ ಆತ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯೇ ಆ ಬಾಲಕನ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲನ ಊರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಹಾಳುಚನ್ನಹಳ್ಳಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಂತಮಂಗಲ

ಸುಳ್ಯ ಸಮೀಪವರ್ತಿ ಅಜ್ಜಾವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳವೇ ಕಾಂತಮಂಗಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಆಚೆ ದಡದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು 'ಬೀರಮಂಗಲ'  ಎಂಬ ‌‍ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅವಳಿ ಸೋದರರಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಾಂತ ಮತ್ತು ಬೀರ ಎನ್ನುವ ಅವಳಿ ವೀರರು ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. 'ಮಂಗಲ' ಎನ‍್ನುವ ಪದವು ಈ ವೀರರು ನಡೆದಾಡಿದ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣದ  ನೆಲೆ 
ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಂತಮಂಗಲ ಬೀರಮಂಗಲಗಳಲ್ಲಿನ ಪದಗಳ ಉತ್ತರ ಪದ 'ಮಂಗಳ' ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. 'ಮಂಗಲ' ಎಂದರೆ ದುರ್ಗ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸೌಕರ್ಯಗಳುಳ್ಳ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದಂಡಿನವರು ಇರುವ ಕೋಟೆ-ಸ್ಥಳವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಕಾಂತಮಂಗಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯೊಂದಿದ್ದು ಬಹುಶಃ ಈ ಕೋಟೆ ಸೋದರ ಕಾಂತ ಮತ್ತು ಬೀರ ಎನ್ನುವ ವೀರರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲೇ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪುರಾಣ ಮೂಲ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸೇನಾನಿ, ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ. ಕಾಂತಮಂಗಲ ಸ್ಥಳನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕುಮಾರ ಸಾನಿಧ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದು. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣ(ಹನುಮ) ಇದೇ ಕೋಟೆಯಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೋಟೆಗೂ ಹನುಮನಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒರಟಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದ ಹನುಮ, ಈ ಕಾಂತಮಂಗಲದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಬಂದು ಈಗ ಸುಳ್ಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ಸ್ವರೂಪದ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಿಸರವನ್ನು 'ಮಂಗಳ'ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕಾಂತಮಂಗಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾಷೆಗಳು
  ತುಳು
   ಕನ್ನಡ
   ಕೊಂಕಣಿ
  ಮಲೆಯಾಳ
ಅರೆ ಭಾಷೆ

ಕೃಷಿ
    ಅಡಿಕೆ
    ಬಾಳೆ
   ಕರಿಮೆಣಸು
  ರಬ್ಬರ
  ಗೇರುಬೀಜ
   ಭತ್ತ
   ಶುಂಠಿ.
   ಮರಗೆಣಸು

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ

ಇತರ ಕೊಂಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖ

ಗ್ರಾಮಗಳು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು
ರಾಜಾಸೀಟ್

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಡಿಕೇರಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಶನ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುವ ಹೂಗಳ ಮತ್ತು ಕಾರಂಜಿಗಳ ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವನ. ಈ ಕಾರಂಜಿಗಳು  ಸಂಗೀತ ಮಯವಾಗಿದ್ದು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗೀತದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕಂತೆ ಹಾರಿಸಲಾಗುತದೆ.ಮುಂಜಾನೆ,ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಟ ಮಟ ಮದ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಾಳಿ ಬೀಸುತಿರುತ್ತದೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಕೊಡಗಿನ ರಾಜರ ನೆನಪಿಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದರೆ ಒಂದೆಡೆ ಮೈಜುಮ್ಎನಿಸುವ ಕಂದಕ ಕಂಡರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಕೃರ್ತಿಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಮನವನ್ನು ಪುಳಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ರಾಜಾಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತೆ ಗಾರೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕಮಾನನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕೊಡಗು ರಾಜರು ತಮ್ಮ ರಾಣಿಯರ ಜೊತೆ ಈ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಕೊಡಗು ರಾಜರ ನೆನಪನ್ನು ಈ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಾಡುತ್ತದೆ.ದೂರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲೆತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಲೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಿಂತಿರುವ ಗಿರಿ  ಶಿಖರಗಳು.ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಇಳಿ ಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಹೆಮ್ಮರಗಳು.ಕಾಫಿ,ಏಲಕ್ಕಿ,ತೋಟಗಳ ನಡುವಿನ ಗದ್ದೆ ಬಯಲುಗಳು.ಪಕ್ಕದ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಒಥೋತಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಜನ ವಸತಿಗಳು.ಕೆಳಗಿನ ಕಂದಕದ ಅಂಕು ಡೊಂಕಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬರುವ ವಾಹನಗಳು.ಹೀಗೆ ಒಂದೆರಡಲ್ಲ ಹತ್ತಾರು ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಜುತ್ತದೆ.ಆ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತಗಳು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕವಿದಿದ್ದು,ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೊಡಗು ರಾಜರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.ಸುತ್ತಲಿನ ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಜಾಸೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಬಹುದು.ಇಡೀ ಕಣಿವೆಗೆ ಬಂಗಾರದ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ಅನುಭವ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಆಟ ಆಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಮುಂಜಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವ ಮಂಜಿಗೆ ರಾಜಾಸೀಟು ದೃಶ್ಯ ಬರೆಯುವ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್.ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಸುರಿದು ಕಂದಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿ ಮಂಜಿನ ಸಾಗರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ನೋಡುಗರನ್ನು ತಬ್ಬಿಬ್ಬು ಗೊಳಿಸುವ ಆ ಗುಡ್ಡ ಈ ಗುಡ್ಡ ಮದ್ಯದ ಕಣಿವೆಗೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ಲಾಗ ಹೊಡೆಯುವ ಮಂಜಿನ ಮಂಗನಾಟಕ್ಕೆ ಕಣಿವೆಗಳ ನಡುವಿನ ಹಾವು ಸರಿದಂತಿರುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬರುವ ವಾಹನಗಳ ಮಂದ ದೀಪಗಳು ಹೊಸ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾರಂಭ
ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇವತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮಸಣವಾಗಿತ್ತು.ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂಬುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನೂ ತಿರುವಿದರೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಹಿಂದೆ  ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಹಾರ ಹೊರಟು ನಗರ ದಂಚಿಗೆ ಬಂದು ಕುಳಿತು ದಿನನಿತ್ಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ.ರಾಜ ಕುಳಿತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೇ ಮುಂದೆ ರಾಜಾಸೀಟ್ ಆಯಿತು.ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲೊಂದು  ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಹೆಂಚು ಬಳಸಿ ನಾಲ್ಕು ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಭವ್ಯ ಮಂಟಪIವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಮಂಟಪ ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ರಾಜಾಸೀಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಪೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟ

ಪೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟಉಬರಡ್ಕ ಮಿತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸುಳ್ಯ ನಗರದಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಬೆಟ್ಟ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಕ್ಷಣಗಳು
ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಲೆ ಹಲವು ಕಾರಣದಿಂದ ಗಮನೀಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಿತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮ ಪುೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಈ ಬೆಟ್ಟ ಸದಾ ಪೂ/ಹೂವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೂಮಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಬರಡ್ಕದ ಪ್ರಧಾನ ಆರಾಧನಾ ದೈವಗಳಾಗಿ ಪೂಮಾಣಿ-ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ ದೈವಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ದೈವ ಪೂಮಾಣಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪೂಮಾಲೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆಯಂತೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಕುಕ್ಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಬಂದ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆನಿಂತು ಈ ಪೂಮಾಲೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬರುವಾಗ ಮಲೆಕುಡಿಯ ಮುದಿ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಇವರು ನೋಡಿದ್ದು ತಿಳಿಯಬಾರದೆಂದು ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಯಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಯಕವಾದ ಮಲೆಕುಡಿಯರು ಸುಬ್ಬ-ಸುಬ್ಬಿ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು.
ಈಗಲೂ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳು ಪೂಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದುಕಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಪೂಮಲೆಗೆ ಬಂದು ಚುಬ್ಬಕಲ್ಲು-ಕರಂಡೆಕಲ್ಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪ್ರಥತಃ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪೂಮಲೆಯ ತುದಿಭಾಗ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ತುದಿಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಎತ್ತರದ ಭಾಗಗಳು ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಕಾಲುಕೊಟ್ಟು ನಿಂತು ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಕೆಳಗಿನ ಊರು ಗೋಚರಿಸಿತು. ಪೂಮಲೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳವೂ ಸುಳ್ಯಸೀಮೆಯ ಎಲ್ಲಾ ದೈವಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದೈವಜಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ಪೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಬಂಡೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಶಂಕಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾವಿಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಸದಾ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಇದನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರಂತೆ. ಉಬರಡ್ಕದ ದೈವಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪುರಾಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಊರಕಡೆ ಕಣ್ಣಾಯಿಸಿ ತಮಗೆ ನೆಲೆಯೂರಲು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗುವುದೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ,  ಏಳು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಮಿತ್ತೂರು ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ನೆಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೊಟ್ಟಾರದ ಧರ್ಮ ಚಾವಡಿ/ಸುಳ್ಯಕೋಡಿ, ದೀಟಿಕೆ/ಮಿತ್ತೂರು ಚಾವಡಿ, ಅಡಿಗಾರ ಮಾಳ್ಯ, ಅಡ್ತಲೆ ಕೊಟ್ಯ/ ಮಡಿಯಾರ್ ಚಾವಡಿ, ಚಾಕಟೆಡಿ, ಒಲಸಿರಿ ಮಂಟಮೆ, ಪಡಂಪಾಡಿ ಮಾಡರಮನೆ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮಿತ್ತೂರು ಇರ್ವೆರ್ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಮತ್ತು ನಾಯರ್ ದೈವವನ್ನು ಇಂದು 'ಮೂವತ್ತೊಕ್ಲು'ನವರು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಊರಿನ ಹೆಸರು
ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಉಬರಡ್ಕ

ಉಬರಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದ ಮಿತ್ತೂರು ಕೇ೦ದ್ರ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, 'ಮಿತ್ತೂರು ಎನ್ನುವ ಈ ಸ್ಥಳ ನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎತ್ತರದ ಊರು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ‍್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.'ಉಬರ್'ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ 'ಮೇಲೇರು' ಎನ್ನುವ ಅ‍ರ್ಥವಿದೆ.ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆರಂಭದ ಮಳೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ಮೀನುಗಳು ಎತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವುದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಹಜತೆ.ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ,ಮರಿ ಮಾಡುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ.ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತುಳುವರು 'ಉಬೇರ್' ಹತ್ತುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮೀನುಗಳು 'ಉಬೇರ್' ಹತ್ತುವ ಅಡ್ಕ/ಬಯಲ್/ಬೈಲನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ 'ಉಬರಡ್ಕ'ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಬೌಗೋಳಿಕ

ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು

ಸುಳ್ಯಕೋಡಿ
ಇದೊಂದು ಇತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನಾ ಕಾರಣ ಮೂಲವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ಥಳನಾಮವಾಗಿದೆ. ಕೋಡಿ ಎಂದರೆ ಬದಿ, ಮೂಲೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಸುಳ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬೀಡು ಬಲ್ಲಾಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಸುಳ್ಯ ಪನ್ನೆಬೀಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ಸಂತತಿ ಉಬರಡ್ಕದಲ್ಲಿತ್ತು.ಸುಳ್ಯ ಪನ್ನೆಬೀಡು ದುರ್ಬಲವಾದ ತರುವಾಯಸುಳ್ಯಕೋಡಿ-ಕೊಟ್ಟರಾದ ಬಲ್ಲಾಳರು ಅಮರ ಸುಳ್ಯದ ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಸುಳ್ಯದೊಂದು ಕೋಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೀಮೆ ಕಟ್ಟಳೆಯವರು ಬಂದು ದೈವ-ದೇವರ ಆಡಳಿತ ಸಂಭಂಧಿಯಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು.ಹೀಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸ್ಥಳ ಮುಂದೆ ಸುಳ್ಯದವರು ಸೇರುವ ಕೋಡಿ 'ಸುಳ್ಯಕೋಡಿ'ಯಾಯಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ.

ಬಳ್ಳಡ್ಕ
ಈ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಥಳವು ಉಬರಡ್ಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.ಸುಳ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳವು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು,ಸುತ್ತ ಗುಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ಅಮೃತವಾಗಿದೆ.ಬಯಲುಸ್ಥಳವನ್ನು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ 'ಅಡ್ಕ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಳ್ಯಕೋಡಿ,ಕೊಟ್ಟಾರದ ಬಲ್ಲಾಳರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು,ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಅಡ್ಕವು  ಇವರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಬೀಡಿನ ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಮೇಯಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕ್ರಮೇಣ ಬಳ್ಳಡ್ಕವಾಯಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ.ಭೌಗೋಳಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭೋಳ್+ಅಡ್ಕ ಕ್ರಮೇಣ ಬಳ್ಳಡ್ಕವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.'ಬಳ್ಳ' ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ ಅಳತೆಮಾನ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವು ಇದೆ.ಕೃಷಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭತ್ತವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ 'ಕಳಸೆ' ಎನ್ನುವ ಅಳತೆಮಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಹತ್ತು ಕಳಸೆಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ಒಂದು 'ಬಳ್ಳ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ,ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ನೀಡುವ 'ಬೈಲ್'ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳ+ಅಡ್ಕ >'ಬಳ್ಳಡ್ಕ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಾಮಗಳು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಪೆರಾಜೆ

ಪೆರಾಜೆ ಗ್ರಾಮ ಇದು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನೊಳಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಾಮದ ಪರಿಸರ 
ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಸರಕಾರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾಜೆ ಘಾಟಿ ಏರಿ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಗ್ರಾಮ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಕೇರಳ, ಕರಿಕೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಕರಿಕೆ, ಕೋಳಿಕ್ಕಮಲೆ ಘಟ್ಟ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಂಚಾರ ದುರ್ಗಮವಾಗಿದೆ.
 ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಲವು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಪೆರಾಜೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಇದೆ. ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಛೇರಿಗಳು ಗ್ರಾಮದೊಳಗಿವೆ. ಸಂಪಾಜೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾಜೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪಯಸ್ವಿನಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಆಗಿರುವುದು ಊರಿಗೊಂದು ವರದಾನ.

ಬೈಲುಗಳು 
 ದೊಡ್ಡಡ್ಕ
 ಮೂಲೆಮಜಲು
 ಕೋಡಿ 
 ಬಂಗಾರ್ಕೋಡಿ 
 ಅಮ್ಚೂರು 
 ಚಾಂಬಾಡಿ 
 ಕುಂಡಾಡು 
 ಕಾಪಿತೋಟ 
 ನಿಡ್ಯಮಲೆ 
 ಪೆರುಮುಂಡ 
 ಪುತ್ಯ 
 ಕರಂಟಡ್ಕ 
 ನೆಡ್ಚಿಲು 
 ಕುಂದಲ್ಪಾಡಿ
 ಕೊಳಂಗಾಯ  
 ಮುಡ್ಕಾಜೆ 
 ಕುಂಬಳಚ್ಚೇರಿ 
 ಮಜಿಕೋಡಿ 
 ಹೊದ್ದೆಟ್ಟಿ

ದೈವಗಳು  
ಗ್ರಾಮದೊಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೈಲುಗಳು ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೈವಗಳ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು:
 ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ, ಉಳ್ಳಾಕುಳು, ದೂಮಾವತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ದೈವಗಳು. 
 ಪೆರಾಜೆಯ ಭಗವತಿ ಕೇರಳದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ. ಪೆರ್ಜದ ದೊಡ್ಡಮುಡಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.
 ಅಂತೆಯೇ ಕಂಭೂತ ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ದೈವವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತ ಕೊಡಗು. ಅತ್ತ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮ ಭೂಮಿ ಪೆರಾಜೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಪೂಕರೆ

ಪೂಕರೆ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಭತ್ತವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಜನವರ್ಗ ಹಲವು ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಡ್ದಸ, ಬಿಸು, ಹೊಸತೋತ ಮುಂತಾದ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಕರೆ ಹಾಕುವ ಆಚರಣೆ ಒಂದು.

ಅವಧಿ
ಈ ಪೂಕರೆ ಹಾಕುವ ಆಚರಣೆಗಳು ಸುಗ್ಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಪೂಕರೆ ಗದ್ದೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಏಳುವರೆ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರವಾದ ಪೂಕರೆ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ದೈವೊದಕಂಡೊ ಕಂಬುಲ ಕಂಡೊ ಎನ್ನುವ ರೊಢಿಯಿದೆ. ಈ ಗದ್ದೆ ಊರ ದೈವದ ಹೆಸರಿನಲಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಆ ದೈವದ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಆಕಾರ ಮತ್ತು ರಚನೆ
ಪೂಕರೆಯ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇದೆ. ಇದು ಕಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಕೊದಿದ್ದು, ಆರು ಅಡಿ ಅಗಲ, ನಾಲ್ಕು ಅಡಿಯಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಬಂಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲಗೆ ಮತ್ತು ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಮರದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರದ ಜೋಡಣೆಯಿಂದಾಗುವ ಪೂಕರೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಚಕ್ರಗಳು ಕೆಸರಿನಿಂದ ಕೆಡದಂತೆ ಆಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಂಡಿಯ ನಾಲ್ಕಡಿ ಎತ್ತರದ ಪೀಠ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕೋಲಿನಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಕಂಬವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಡಿ ಮರದಂತಿರುವ ಈ ಲಂಬಾಕಾರದ ಕಂಬವನ್ನು ಕೊರೆದು ಬಿದಿರಿನ ಅಥವಾ ಮರದ ಸಲಾಕೆಗಳಿಂದ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಬದ ತುದಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಹೊಂಗಾರೆ ಮರದಿಂದ ಮಾದುವ ಮುಗುಳಿಯಿಂದ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮುಗುಳಿಯನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಊರ ಆಚಾರಿ ಪೊಕರೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಪೂಕರೆಯ ಅಂಕಣವನ್ನು ಹಲವು ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಚರಣೆ
ಪೊಕರೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಕೊಡುವ ಕ್ರಮ ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗದ್ದೆಯ ಉಳುಮೆಯ ನಂತರ ಪೂಕರೆ ನೆಡುವ ಮೊದಲು ದೈವಗಳಿಗೆ ಕೋಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಗೊಳ್ಳುವ ದೈವಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಪೂಕರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೋಲ ಬಂಗಾರ್ದ ಅಜ್ಜಿಯ ಕೋಲ. ಈ ಕೋಲದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಪೊಕರೆ,ಬಂಗಾರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತರುವ ರೀತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸರಿಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗದ್ದೆಯ ಉಳುಮೆ ಕಾರ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂಕರೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯು ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ.ಉಳುಮೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಕೋಣಗಳನ್ನು, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ದೈವಾರಾಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬಂಡಿ ಸಹಿತ ಪೂಕರೆಯಾದರೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹಗ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗದ್ದೆಗೆ ಎಳೆದು ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತೂ ಗದ್ದೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತರುತ್ತಾರೆ . ಪೂಕರೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊರ ಮಡಿವಾಳ ಬಿಡಿನ'ಗೊಟ್ಟು'ದಿಂದ ಹಾಲೆರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ದಿಬ್ಬಣ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಪೂಕರೆಯನ್ನು ಗದ್ದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಅದರ ತುದಿ ಭಾಗ ಯಾವಕಡೆವಾಲಿಕೊಂಡಿದೆಯೆನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಲ ಅದು ವಾಲಿದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೆಂದು ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗದ್ದೆಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಓಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪೂಕರೆ ಹಾಕುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಸುಮಾರು ಅಪರಾಹ್ನ ಮೂರರ ಸಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಕರೆ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಆ ದಿನ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಅಥವಾ ನೇಜಿ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯ ಮರುದಿನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂಕರೆ ದಿನ ಗದ್ದೆಯ ಯಜಮಾನನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಸಮಸ್ತರಿಗು ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೂಕರೆ ನೆಡುವ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗುರುತುಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಫಲವಂತಿಕeಯ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು
ಜನಪದ ಆಚರಣೆ
ಬಚ್ಚನಾಯಕ

ಬಚ್ಚನಾಯಕನು ಯೇನೆಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ 
ಐಗೂರು ಸೀಮೆಗೆ ಸೇರಿದ ಕಾಗೆನೂರು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ದಂಡಿನ ದಳವಾಯಿ ಮಲ್ಲಾನ ಗೌಡ ಎಂಬವನಿದ್ದನು. ಈತನ ಹೆಂಡತಿ ಲೀಲಾವತಿ. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕೋಟೆ ನಾಯಕ, ಬಚ್ಚನಾಯಕ, ಸಣ್ಣನಾಯಕ ಎಂಬ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೆ ಇವರಿಗೆ ತಂಗಿಯೊಬ್ಬಳಿದ್ದಳು.ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಗರಡಿ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಚ್ಚನಾಯಕ ತಂದೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು.

ಇತಿಹಾಸ
ಬಚ್ಚನಾಯಕನ ಮೂಲಕ ಕಡಬದರಸನು ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸೂರೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು. ಓಲೆಕಾರನ ಮೂಲಕ ಬಂದ ಕಡಬದ ಸ್ನೇಹಿತನ ಓಲೆಯನ್ನು ಓದಿ ತಾನು ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯು ಮಗನ ಮಾತು ಕೇಳಿ "ಮಗನೇ ತುಳುನಾಡು ಬಂಟರ ರಾಜ್ಯ-ತುಂಟರ ಸೀಮೆ ಮುಂದೆ ನಿಂತರೆ ಕಾಲು ಕಡಿದಾರು. ಹಿಂದೆ ನಿಂತರೆ ಕತ್ತು ಕೊಯ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೊಗಕೂಡದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಬಚ್ಚನು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ತಪ್ಪಿ ನಡೆಯಲಾರೆ, ಬಂದದ್ದನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇನೆಂದನು. ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿ "ಮಗನೇ ತುಳುವರು  ಮೋಸಗಾರರು,ಉಣ್ಣುವ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ವಿಷವಿಕ್ಕುವರು,ಕುಡಿಯುವ ಹಾಲಿಗೆ ಪಾಷಾಣವಿಕ್ಕುವರು,ನೀನು ನಮ್ಮನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಕೂಡದು" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಬಚ್ಚನು ಮಾತು ಮೀರಿ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ತುಂಬು ಬಸುರಿ ತಂಗಿ ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಚ್ಚನನಲ್ಲಿಗೆ ಗಿಂಡಿ ಹಾಲು ಹಿಡಿದು ಬಂದಳು. ಅಣ್ಣಾ ನೀನು ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದೆಂದು ಬಿನ್ನವಿಸಿದಳು. 'ಅಣ್ಣಾ ನೀನು ಬೆನ್ನು ಹಾಕಿ ಹೋದರೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಬರಲಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಗಡಿ ಚೌಡಮ್ಮಳ ಆಣೆ' ಎಂದಳು. ಬಚ್ಚ ಕೋಪದಿಂದ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಗಿಂಡಿ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು;ಗರ್ಭಪಾತವಾಯಿತು. ಕುದುರೆಯೇರಿ ಐಗೂರು ಬಿಟ್ಟ ಬಚ್ಚ ಅಡ್ಡ ಹೊಳೆಗೆ ಬಂದು ಬುತ್ತಿ ಬಿಚ್ಚುತಾನೆ. ಮನೆಯವರ ಮಾತನ್ನು ದಿಕ್ಕರಿಸಿ ಬಂದ ಅವನು ತಳಮಳಗೊಂಡಿದ್ದ. ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಂತೆ ಯೋಚಿಸಿ ಬುತ್ತಿಯ ಅನ್ನದ ತುತ್ತನ್ನು ಮೀನುಗಳಿಗೂ ಕಾಗೆಗಳಿಗೂ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ದು:ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕಡಬದಲ್ಲಿಂದ ಯೇನೆಕಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂಬಾರು ಮೂಲಕ ಪಯಣಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಬಾಣಡ್ಕ ಸುಬ್ಬೇಗೌಡ ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಮುನ್ನೂರೊಕ್ಕಲಿಗ ಗುತ್ತುಗಾರನಾಗಿದ್ದ. ಬಚ್ಚನಿಂದ ಊರು ಸೂರೆಯಾದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯಿತು. ಸುಬ್ಬೇಗೌಡ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಕಟ್ಟೆ ಮೂಲದ ಮುಗೇರನನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾವಲು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದ. ಅವರು ಹುಲಿಕಂದಡಿ ಹಾವಿನ ವಿಷ ಲೇಪಿತ ಪಗರಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.
ಗುತ್ತು ಗೌಡ ಬಾನಡ್ಕ ಸುಬ್ಬನನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಚ್ಚ ಕುದುರೆಯೇರಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಮುಗೇರರು ಮರೆಯಿಂದ ಪಗರಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಚ್ಚನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಬ್ಬೇಗೌಡನು ಜನ ಸೇರಿಸಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಬಚ್ಚನು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಉರುಳಿ ತೋಡಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಬ್ಬ ಗೌಡನ ಹೆಂಡತಿಯರಿಬ್ಬರು ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಬಚ್ಚನು ನರಳುವುದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ನರಳಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಉಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ವೈರಿಯ ಕೊರಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ತಂಗಿಯು ಹೊರಚಾಚಿದ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ದೈವ ಪುರಾಣ
ಬಚ್ಚನಾಯಕನು
 ಸಾಯುವಾಗ ಮಾಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ದೈವವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ ನೀವು ಆರಾಧಿಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇಂದು ಯೇನೆಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚನಾಯಕನು ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕೇರ್ಪಳ



ಕೇರ್ಪಳ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ
ಈ ಕುರಿತಾದ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಭಿನ್ನರೂಪಗಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಆಶಯ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.  ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನಂತೆ, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟ ನಷ್ಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ ಅದರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತವಾಗಿ  ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಆರೈಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಪನ್ನೆ ಬೀಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ತಾನು ತಂದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಘಟನೆಯೊಂದು ಜರಗಿತು. ಎತ್ತರವಾದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಲತೆಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿ ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿ ಕೂಡ ಬೀಳದ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದಿಂದಾವೃತವಾದ  ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ ಜೀವ ಸಂಕುಲದಿಂದ ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಣಲಕ್ಷದ ದನವೊಂದು ಮತ್ತು ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೊಂದು ಮಲಗಿತ್ತು. . ಅಪರೂಪವಾದುದು ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಬಲ್ಲಾಳ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿ ತಾನು ತಂದಿದ್ದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದಂತೆ. ದನ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಿಂದಲ್ಲಿಯೇ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಾಲಾಯಿತಂತೆ. ಹುಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಜಾಗ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಹಿಂಬಾಗ. ಅದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲೊಂದನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಅದು ಇತ್ತಂತೆ. ಬಲ್ಲಾಳಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ದೇಗುಲವಾದುದ್ದುರಿಂದ ಇದು ಮುಂದೆ ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನೇಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿತು.

ಹಿನ್ನಲೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಳ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ತಿಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಳ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಒಂದು ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಅವಧೂತರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಪಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಹೋದರಂತೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋದರಂತೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಠಕಟ್ಟ ನಿಷ್ಠೆ ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಹೀಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಯೊವುದೋ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ಅಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಪನ್ನೆ ಬೀಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಲತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬೀಡಿಗೆ ತಂದನಂತೆ

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಕೇರ್ಪು ಇಟ್ಟು ಎತ್ತರದಿಂದ ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿದ ಪೆನ್ನೆಬೀಡಿನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಗೌಡನೊಬ್ಬ ಬಲ್ಲಾಳನಿಗೆ ವಿಷಯ ಮುಟ್ಸಿಸಿದನಂತೆ. (ಕೇಪು ಎಂದರೆ ಗೆಣೆಗಳಿಂದಾದ ಒಂಟಿ ಬಿದಿರಿನಿಂದಾದ ಏಣಿ, ಎತ್ತರವನ್ನೇರಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಸಾಧನ. ಕೇಪು ಹತ್ತಿ ನೋಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಊರಿಗೆ ಕೇರ್ಪಳವೆಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತಂತೆ. ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಗುಣ ಸ್ವಬಾವದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರದಡು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಗತಿ.

ಸ್ಥಳಗಳು
ಸುಳ್ಯದ ಹತ್ತಿರದ ಬೊಳಿಯಮಜಲು, ಬಳ್ಳಕ್ಕ, ಕಾರ್ಯರ್ತೋಡಿ ಬೈಲಿನ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಜಾಲ್ಸೂರು

ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ  ಗ್ರಾಮ ಜಾಲ್ಸೂರು.  ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಜಾಲ್ಸೂರಿನಿಂದ ಸೋಣಂಗೇರಿ- ಗೋಂಟಡ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ದಡದವರೆಗೆ ಜಾಲ್ಸೂರು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಅನೇಕ   ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ  ಕೂಡಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಅಡ್ಕಾರು  ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಕ್ಕುಂದೂರು.
ಶ್ರೀ ರಾಘವೆಂದ್ರ  ಭಜನಾ ಮಂದಿರ ಅಡ್ಕಾರು,
ಮಾರಿಯಮ್ಮಗುಡಿ, 
ಶ್ರೀ  ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ  ನಂಗಾರು,
ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ-ಪೂಮಾಣಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಾಪಲಡ್ಕ,  
ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಸೋಣಂಗೇರಿ, 
ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ ಜಾಲ್ಸೂರು ಮಾಪಲಡ್ಕ ,
ದರ್ಗಾ ಶರೀಫ್ ಪಂಜಿಕಲ್ಲು,

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ 
ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ .
ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಜಾಲ್ಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ ,ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ 'ಸುಳ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ .

ಕೃಷಿ
ಅಡಿಕೆ, ರಬ್ಬರ್, ಕರಿಮೆಣಸು, ಬಾಳೆ ,ತೆಂಗು,ಮೊದಲಾದ ಕೃಷಿ ಇದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜಾಲ್ಸೂರಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬೩೭೦.ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೧೮೫ ಹಾಗೂ ಹೆಂಗಸರ ಸಂಖ್ಯೆ೩೧೮೫ ಇದೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
೧೪೫೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್.

ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಛೇರಿ, ಅ‌ಂಚೆ ಕಛೇರಿ,ಸಿಂಡಿಕೇಟ್  ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸೊಸೈಟಿ, ಅರಣ್ಯಗೇಟು,ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಾಮಗಳು
ಉಳುವಾರು

ಉಳುವಾರು ಮನೆತನ ಕಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಳುವಾರು ಮನೆತನ ಮತ್ತು ಕುಂಚಡ್ಕ ಮನೆತನ ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೩೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐಗೂರು ಸೀಮೆಯಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಉಳುವಾರಿನ ಗೌಡ ಕುಟುಂಬ ಈಗಿನ ಅರಂತೋಡಿನ ಪಕ್ಕದ ಅರ್ತೋಟು ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಳಿಮನೆಯಾಗಿದ್ದ ಮನೆಗೆ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ನಾಶವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ಎಂಟು ಸೂತ್ರದ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಪ್ರಕಾರ ತೊಡಿಕ್ಕಾನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರ PCಗೋಪುರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 'ಕುಟ್ಟಿ' ಹಾಕಿದ ದಿನವೇ ಉಳುವಾರಿನ ಈ ಎಂಟು ಸೂತ್ರದ ಮನೆಗೂ 'ಕುಟ್ಟಿ' ಹಾಕಲಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉಳುವಾರಿಗೂ ತೊಡಿಕ್ಕಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತೀತಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ
ಈ ಮನೆತನದ ಮೂಲಪುರುಷ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಾಳಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕು ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಗೆ ತೊಡಿಕ್ಕಾನ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕಾರ ಇತಹತು. ಈ ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಸ್ಠನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಮುಂದೆ ಸಂತಾನ ಹೀನೆಯಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿ ಸತ್ತಾಗ ಆ ಮನೆತನದ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಉಳುವಾರು ಮನೆತನದ ಕೈಸೇರಿತು.

ಭೂಮಿಯ ಮಹತ್ವ
ಉಳುವಾರು ಭೂ ಆಸ್ತಿ ಬಲ್ಲಾಳರಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ದೈವಗಳು ಹೇಳುವ 'ಬಲ್ಲಾಳ್ಡ್ರೆ ಪ್ರತಿ ಬಲ್ಲಾಳಾದ್ ಉಳುವಾರ್ದ ಕುಳೆ ಸೇರೊಂಡೊ' ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಕೊದುತ್ತಾರೆ. ಉಳುವಾರು ತರವಾಡು ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಮುನಿಸ್ವಾಮಿ' ಮಠ(ಗೊರವ) ಇದೆ. ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಸ್ವಾಮಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ 'ಕುಲ್ಚಾರು ಗುಹೆ' ಇದೆ. ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಪ್ರಕಾರ 'ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಮ್ಮಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೊಡಗಿನ ದೊಡ್ಡ ವೀರರಾಜ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದರೋಡೆ ಮಾಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ದರೋಡೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆತ ತುರ್ಕರ ದಂಡು ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಳಂಕ ತರುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಹುನ್ನಾರ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು.

ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಣೆ
ಉಳುವಾರು ಮನೆಗೆ ಲೂಟಿಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರಂತೆ ಆಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೂರೊಂದು ತೊಟ್ಟಿಲುಗಳಿದ್ದವು. ದಂಗೆಕೋರರ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕ ಮನೆಯವರು,ಆ ತೊಟ್ಟಿಲ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಕೋಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಬಿಟ್ಟು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುಲ್ಚಾರು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಮನೆ ದೋಚುವ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋದರಂತೆ. ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕತೆ ಪ್ರಕಾರ ಮನೆತನದ ಪ್ರಕಾರ ಮನೆತನದ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ದೈವ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಯೆ ಸ್ವತ: ದಂಗೆ ಕೋರನ್ನು ತಡೆಯಿತೆದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆಡಳಿತ
ಸೀಮೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ತೊಡಿಕಾನದ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರಿಗೆ ಬಲ್ಲಾಳರ ತರುವಾಯ ಉಳುವಾರು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ. ಸೀಮೆ ಗೌಡರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಗ್ರಾಮ ಪಟೇಲತಿಕೆ, ಈ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಇತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಗೌಡರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ರಚನೆಯಾಗುದರೊಂದಿಗೆ ಪಟೇಲ ಸ್ಥಾನ ರದ್ದಾಯಿತು.ಬಲ್ಲಾಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಬಂಟೋಡಿ ಚಾವಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಉಳುವಾರಿನ ಎಂಟು ಸೂತ್ರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡು ಬರುವ ನ್ಯಾಯ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಳುವಾರಿನವರು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ದೈವಾರಧನೆ
"ಎರಡು ಗುತ್ತು ನೂದಾಳ್ ಸೀಮೆಡ್ ಉಳುವಾರ್ದ ಕುಳು ಬುದ್ಧಿ ವಂತೆರ್" ಎನ್ನುವ ಉಲ್ಲಾಕುಳೆ ಮದಿಪು ಈ ಮಾತನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಸೂತ್ರದ ಮಾಳಿಗೆಯ ಹುಲ್ಲುಮಾಡಿನ ಮನೆ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮನೆ.ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉಳುವಾರು ಮನೆತನ ತೊಡಿಕಾನ ಸೀಮೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಎಂಟು ಸೂತ್ರದ ಮನೆಯಿದ್ದ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿಯೇ ಸಣ್ಣದಾದ ನಾಲ್ಕು ಸೂತ್ರದ ಹೊಸಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೂಡುಕುಟುಂಬವಾಗಿದ್ದ, ಈ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಹೊಸಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ಧಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದ ಮನೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಊರಿನ ಹೆಸರು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಊರು
ನಾಯರ್ ಕಲ್ಲು

ನಾಯರ್ ಕಲ್ಲು ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಳವು ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಅಮರ ಮುಡ್ನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಪೈಲಾರು ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಚಾತು ನಾಯರ್ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮಲೆಯಾಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರುಷನೊಬ್ಬನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇವನು ಸುಳ್ಯ ಕೋಡಿ ಕೊಟ್ಟಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ದೈವಗಳಿಂದ ಉಬರಡ್ಕದ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಕನಾದನು. ಆ ಬಳಿಕ ದೈವನಾದನು. ಇವನು ದೈವನಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದಿ ಸುಳ್ಯ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯಾಗುವ ದೈವವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಉಬರಡ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾಯಕ ಸೇರಿ, ದೈವವಾದ ಚಾತು ನಾಯರ್ ತಾನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೀಡು ಕೇಂದ್ರ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸುಳ್ಯ ಕೋಡಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ಚಾತು ನಾಯರ್ ಸುಳ್ಯದ ಕಾನತ್ತಿಲ, ತೊಡಿಕ್ಕಾನ, ಮರ್ಕಂಜಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಮರ್ಕಂಜದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ಅಮರ ಮುಡ್ನೂರು ಚೊಕ್ಕಾಡಿಗೆ ಬಂಟಮಲೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂದು ಆಯಾಸಗೊಂಡು ಬಂದು ಅಮರ ಮುಡ್ನೂರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಕಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಅಮರ ಮುಡ್ನೂರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿ, ಪ್ರಥಮತಃ ಕುಳಿತ ಕಲ್ಲೇ ಮುಂದೆ ನಾಯರ್ ಕಲ್ಲೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಈ ನಾಯರ್ ಕಲ್ಲೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಗೌಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷೇತ್ರಾಧೀಶನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ನಾಯರ್ ದೈವವನ್ನು ಇವರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಯರ್ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಇವರು ದೈವ ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂತಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಮೈಲಿಗೆಯವರು ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿರವಾಗಲೀ, ಹತ್ತುವ ಸಾಹಸವನ್ನಾಗಲೀ ಮಾಡಬಾರದೆನ್ನುವ ಕಟ್ಟಳೆಗಳಿವೆ.

ಆರಾಧನೆ
 ದೀಪಾವಳಿ
 ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
 ನವರಾತ್ರಿ
 ಶಿವರಾತ್ರಿ

ಕೃಷಿ
 ಅಡಿಕೆ
 ತೆಂಗು
 ರಬ್ಬರ್
 ಕರಿಮೆಣಸು
 ಬಾಳೆ
 ಕೊಕ್ಕೊ

ಸಮುದಾಯ
 ಗೌಡ
 ಬ್ರಾಹ್ಮಣ
 ನಾಯ್ಕ 
 ಬಂಟ
 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗ
 ಮುಸಲ್ಮಾನ

ಭಾಷೆಗಳು
 ಕನ್ನಡ
 ಅರೆಭಾಷೆ
 ಮಲೆಯಾಳ ಭಾಷೆ
 ಉರ್ದು

ಉಲ್ಲೇಖ
ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮ



ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮ
ಸುಳ್ಯ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಸುಳ್ಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೩ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ದೊರೆಯುವ ಕಾಜಿಮಡ್ಕದಿಂದ ಗುತ್ತಿಗಾರು ಪೇಟೆಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮವೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಪ ಪೇಟೆಯವರೆಗೂ ಗ್ರಾಮದ ಗಡಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಳಲಂಬೆ, ಹೊಸೋಳಿಕೆ, ಅಂಬ್ರೋಳಿ, ಬಳ್ಳಕ, ಕಿನ್ನಕುಮೇರಿ, ಮೊಗ್ರ, ಮಲ್ಕಜೆ, ಬಳ್ಪ ಕ್ರಾಸ್, ಕಮಿಲ, ತುಂಬತ್ತಾಜೆ, ದೇವಸ್ಯ, ಚತ್ರಪ್ಪಾಡಿ, ಪೂಜಾರಿಕೋಡಿ, ಪೈಕ, ಅಡ್ಡನಪಾರೆ, ಕಾಜಿಮಡ್ಕ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು
ಹೊಂದಿರುವ ಬಳ್ಪ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಕೇಂದ್ರದ ಪಕ್ಕದ ಬಾಕಿಲದಿಂದ ಬಳ್ಳಕದವರೆಗೆ ಆಗ್ನೇಯದಿಂದ ವಾಯುವ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಬಾಕಿಲ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಾಮದ ಪರಿಸರ  
ಗುತ್ತಿಗಾರು ಪಂಚಾಯತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೯ ಅಂಗನವಾಡಿ,೬ ಕಿರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ,೧ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚತುರ್ಥಲಾಯ, ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ, ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲಾಖೆಯ ಕಛೇರಿ, ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ ಮೊದಲಾದ ಸರಕಾರಿ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಹಿದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಹಾಸ್ಟೆಲಿದೆ. ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಯುವವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವಿದೆ. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರ ವ್ಯವಸಾಯ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿವೆ.

ಬೆಳೆಗಳು
    
ಗುತ್ತಿಗಾರು ಪಂಚಾಯತಿಯ ೧೭ ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಯುವ ತಾಲೂಕು.ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಯುವ ಗ್ರಾಮ ಗುತ್ತಿಗಾರೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅಡಕೆ,ತೆಂಗು, ಗೇರು, ಶುಂಠಿ, ಅರಿಶಿಣ, ಅನಾನಸು, ಕೋಕೋ, ಬಾಳೆ ಹೀಗೇ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕಾಬೆಳೆಗಳಿವೆ. ಗುತ್ತಿಗಾರು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಇದೀಗ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿದ್ದು ತೀವ್ರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ದೈವಗಳು
ಮರಕತದಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.ವಳಲಂಬೆಯ ಶಂಕಪಾಲ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದರೂ ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತ ದೈವಾರಾಧನೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿದೆ ಗುಳಿಗ,ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ,ಗುರುಕಾರ್ನೂರು,ಪಂಜುರ್ಲಿ,ಪುರುಷದೈವ ಹೀಗೆ ನೂರೊಂದು ದೈವ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಗ್ರಾಮಗಳು
ಪೆರಾಜೆ ಮೂಲೆಮಜಲು

ಮೂಲೆಮಜಲು ಪೆರಾಜೆ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ದೈವಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಳ.

ಇತಿಹಾಸ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬಂದು ನೆಲೆಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಮೂಲೆಮಜಲೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಗೌಡರ ಮೂಲ, ಬಲ್ಲಾಳರ ಕುರಿತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ. ಮೂಲೆಮಜಲು ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಈಗ ಇಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಶಾಸ್ಥಾವು ದೇವಲದ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಚಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಂಚಿನ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಪೆರಾಜೆಯನ್ನು ಆಳಿದ ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಯನ್ನು ಚೋಮ ಬಲ್ಲಳ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಳು ದೇಶಕೋಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಳು. ಬಲ್ಲಾಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣವಾಗಿ ನೆಲೆಯಾದ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಇಲ್ಲಿನ 'ಮಾಡ'ದಲ್ಲಿ ನೇಮಾಚರಣೆ ಪಡೆದರು. ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ತಂಗಿ ದೈವ 'ದೆಯ್ಯಾರ್' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ದೈವದ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪಯಸ್ವಿನಿ ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ 'ದೆಯ್ಯಾರ್ ಬರಿ' ಎಂಬ ಚಾವಡಿ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ 'ಮಾಡ' ಬಲ್ಲಾಳರ ಬೀಡಿನ ಮೂಲೆಮಜಲಿನಲ್ಲಿತ್ತು.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಬಲ್ಲಾಳರ ಕೊಟ್ಟಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಸೇವಕರಾಗಿ ಸೇರಿದ ಗೌಡ ಮನೆತನ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ವಲಸಿಗರಾದವರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಪುರುಷನನ್ನು 'ಕಿನ್ನ'ಯ್ಯನೆಂದು ಈ ಮನೆತನದ ಈಗಿನವರು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಯರು ನಿಸ್ಸಂತತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಬಲ್ಲಾಳರ ಆಸ್ತಿ ಈ ಗೌಡರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪೆರಾಜೆಯ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬಲ್ಲಾಳರ ದೈವಗಳಾಗಿ ಆರಾಧನೆ ಹೊಂದಿದ ದೈವಗಳಾಗಿವೆ. ತರುವಾಯ ಮೂಲೆಮಜಲು ಗೌಡರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿದೆ.
ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ ಪೆರಾಜೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ತಲಕಾವೇರಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೋಗುವಾಗ ತಮ್ಮ ತಂಗಿ ದಯ್ಯಾರೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು, ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ತಂಗಿ ನೆಲೆಯಾದ ಸ್ಥಳವೇ 'ದೆಯ್ಯಾರ್ ಬರಿ' ಚಾವಡಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕರಿಭೂತ ಶಾಸ್ತಾವು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಆರಾಧನೆಯಾಗುವ ದೈವವಾಗಿದೆ. ಈ ದೈವದ ಪುರಾಣವು ಶಿಷ್ಟ ಪುರಾಣ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ಬೇಡ-ಬೇಡತಿಯರಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಗವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಕವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿರೋಧಿಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಶಿವನು ಬಾಣವೊಂದನ್ನು/ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಶಾಸ್ತಾವು ಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದಿಂದಿಳಿದು ಬಂದು ನೋಡುವಾಗ ಅದು ಶಾಸ್ತಾರನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಊರ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಮಗ ಶಾಸ್ತಾರನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಕರಿ ದೈವ ಮತ್ತು ಕೋಮಾಲಿ/ರಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು