Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ವಿಭಾಸ್

ಬಿಭಾಸ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಬಿಭಾಸ್ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ವಿಭಾಸ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭೈರವ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.  ಈ ರಾಗವನ್ನು ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಗ ದೇಶ್‌ಕರ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಶಕರ್‌ನ ಶುದ್ಧ ಧಾ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ರಿ  ಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಅದು ಬಿಭಾಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಭಾಸ್‌ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ರಿ ಮತ್ತು ಧ ಅರ್ಧಮಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಧಾ ವನ್ನು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಭಾಸ್‌ನ ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಯಾವುದೇ ಆಲಾಪ್ ಅಥವಾ ತಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಈ ರಾಗವು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ವಾತಾವರಣವು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ' ರಿ ' ಮತ್ತು ' ಧ ' ಇದೆ.

ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ 
ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಗ ಪ ದ ಸ'

ಅವರೋಹಣ : ಸ' ದ ಪ ಗ ರಿ ಸ

ಥಾಟ್ 
ಭೈರವ್ ಥಾಟ್

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 
ದ ಮತ್ತು ರಿ

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
ರಿ*ಗ ರಿ* ಗ, ಪ ದ* ಸ',ದ* ಪ ಗ ರಿ*ಸ.

ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು: ರೇವಾ, ಜೈತ್

ನಡವಳಿಕೆ 
ನಡವಳಿಕೆಯು ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ತುಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಪುರಾತನವಾಗಿವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ನಿಖರವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂಗೀತವು ಹೇಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ಬಿಭಾಸ್ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು 
ಜೂನ್ ೭, ೨೦೧೫ ರಂದು ಸ್ವರ ಸಂಗಮ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಿಬಾಸ್ ಅನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಅನೇಕ ಗುರುಗಳು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಾದರೆ, ಪಂ. ಜಿತೇಂದ್ರ ಅಭಿಷೇಕಿ, ಪಂ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ ಮನ್ಸೂರ್ ಮತ್ತು ವಿಧುಷಿ ಕಿಶೋರಿ ಅಮೋನ್ಕರ್.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬೋರ್, ಜೋಪ್ (ed). ರಾವ್, ಸುವರ್ಣಲತಾ; ಡೆರ್ ಮೀರ್, ವಿಮ್ ವ್ಯಾನ್; ಹಾರ್ವೆ, ಜೇನ್ (ಸಹ ಲೇಖಕರು) ದಿ ರಾಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ: 74 ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ . ಜೆನಿತ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಲಂಡನ್: 1999.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಭೀಮಪಲಾಸಿ

ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಅಥವಾ ಭೀಮಪಲಾಸಿ ( ಭೀಂಪಾಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಭೀಮಪಾಲಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ರಾಗ ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 

 ಆರೋಹಣ : ನಿ ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ   
 ಅವರೋಹ : ಸ ನಿ ದ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸ    

ರಾಗವು ಕೋಮಲ ನಿ ಮತ್ತು ಗ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಷಭ್ (ಎರಡನೇ) ಮತ್ತು ಧೈವತ್ (ಆರನೇ) ಅನ್ನು ಆರೋಹ (ಆರೋಹಣ) ದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ( ಅವ್ರೋಹ ) ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯು ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ೭ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅವರೋಹಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಜಾತಿಯು ಔದವ್-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ .  ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ೧೨:೦೦ P ರಿಂದ ೩:೦೦ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ದಿನದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಹರ). 

 ವಾದಿ ಸ್ವರ : ಮ  
 ಸಮಾವಾದಿ ಸ್ವರ : ಸ  
 ಥಾಟ್ : ಕಾಫಿ  
 ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ : ನಿ ಸ ಮ ❟ ಮ ಗ ಪ ಮ ❟ ಗ ಮ  ಗ ರಿ ಸ

ಬಂದಿಶ್ ಉದಾಹರಣೆಗಳು 
ಬಂದಿಶ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಎರಡೂ ಬಂದಿಶ್‌ಗಳು ಭೀಮಪಲಾಸಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ನೈಮತ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಬಂದಿಶ್ " ಸದರಂಗ್ " 

ಈ ಬಂದಿಶ್ ಅನ್ನು ತೀನ್ ತಾಲನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಂದಿಶ್ ಅನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.

ಆಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಗೋಕುಲೋತ್ಸವಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದಿಶ್ (ಸಂಯೋಜನೆ) "ಮಧುರ್ಪಿಯಾ" 
ಬಂದಿಶ್ ಮೊದಲಕ್ಷರಗಳು(ಬಂದಿಶ್ ಹೆಸರು): "ಗಾವೋ ಬಜಾವೋ ಸಬ್ ಮಿಲ್ ಅತಾ ಉಮಾಂಗ್ ಸೋ"

ಬಂದಿಶ್ ನ್ನು ಏಕತಾಲ್  ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ

ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಸಂಬಂಧಿತ/ಸಮಾನ ರಾಗಗಳು:

 ಬಾಗೇಶ್ರೀ, ಧನಶ್ರೀ, ಧನಿ, ಪಟದೀಪ, ಹಂಸಕಿಂಕಿಣಿ, ಪಟದೀಪಕಿ
 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯು ಮೇಳಕರ್ತ 22 (ಕರಹರಪ್ರಿಯ) ನೊಂದಿಗೆ ಬೀಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾನವಾದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ನಡವಳಿಕೆ 
ಮಧ್ಯಮ (ನಾಲ್ಕನೇ) ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಸ-ಸ್ವರ (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ವರ) ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಸ್ವರದ ಸುತ್ತ ಒತ್ತುನೀಡಲಾಗಿದೆ - ಸ ಗ ಮ ❟ ಮ ಗ ಮ ❟ ಗ ಮ ಪ ❟ ಮ ಪ ಗ ಮ ಪ          .

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ಹಿಂದಿ

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ ಭೀಮಪಲಾಸಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಭೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 

 ರಾಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗ್‌ಗಳ ಕುರಿತು SAWF ಲೇಖನ
 ಭೀಮಪಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ITC-SRA
 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ಭೀಮಪಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
 ಭೀಮಪಲಾಸಿ ರಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
ಗೌಡ ಸಾರಂಗ್

ಗೌಡ್ ಸಾರಂಗ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾರಂಗ್ ಮತ್ತು ಈಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೌಡ್ ಎಂಬ ರಾಗದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ .  ರಾಗಗಳ ಸಾರಂಗ್ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಂತಲ್ಲದೆ, ಗೌಡ್ ಸಾರಂಗ್ ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಗಿಂತ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಜನಗಣ ಮನವನ್ನು ಗೌಡ್ ಸಾರಂಗ್ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯು ರಾಗ ಬಿಲಾವಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ,   ಅದು ಹಾಗಲ್ಲ. ಗೀತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ವರವಿದೆ . ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಲ್ಲಿ, ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಗ ಬಿಲಾವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ  ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರವಿಲ್ಲ (ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ, ರಾಗ ಬಿಲಾವಲ್ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲ).  ಆದರೆ ಗೌಡ್ ಸಾರಂಗ್ ರಾಗವು ತೀವ್ರ  ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರ ಹೊಂದಿದೆ .  ಇದರಿಂದ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾದ ಜನಗಣ ಮನ ರಾಗ ಗೌಡ್ ಸಾರಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಆರೋಹಣ : 
 
ಅವರೋಹಣ :

ಸ್ವರಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು 

 
 

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಶಿವಾನಿ ನಾರಾಯಣನ್

Articles with hCards
ಶಿವಾನಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶನ  ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು 2020 ರಲ್ಲಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 4 ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. .

ವೃತ್ತಿ 
ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ 2016 ರ ಪಾಗಲ್ ನಿಲವು ನಲ್ಲಿ, ಶಿವಾನಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರು ಸ್ನೇಹಾ ಆಗಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.  ನಂತರ ಅವರು ಸರವಣನ್ ಮೀನಚ್ಚಿ 3 ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಛಾಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.  ಅವರು ಮುಂದೆ ಜೋಡಿ ಫನ್ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆದರು. ಪಾಗಲ್ ನಿಲವು ಚಿತ್ರದ ಸಹನಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಕದೈಕುಟ್ಟಿ ಸಿಂಗಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಆ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ರೆಟ್ಟೈ ರೋಜಾ  ನಲ್ಲಿ ಅನು ಮತ್ತು ಅಬಿ ಎಂಬ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಚಾಂದಿನಿ ತಮಿಳರಸನ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.    ಆಕೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅಭಿನಯದ LCU ನ ವಿಕ್ರಂನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಸೇತುಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. . ಅವರು ವಿಜೆಎಸ್ 46 ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಡಿಎಸ್ಪಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.

ಚಿತ್ರಕಥೆ

ದೂರದರ್ಶನ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಮುಲ್ತಾನಿ (ರಾಗ)

ಮುಲ್ತಾನಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಮಧುವಂತಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಗವು ಮುಲ್ತಾನಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಮುಲ್ತಾನಿ ತೋಡಿ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿನದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧ ರಿಂದ ಸಂಜೆ ೪ ರವರೆಗೆ.

ರಿ, ಗ, ಧ ಕೋಮಲ್ ಮತ್ತು ಮಾ ತೀವ್ರ . 

ರಿ ಮತ್ತು ಧ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರೋಹಿ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ವಾದಿ : ಪ 

ಸಂವಾದಿ : ಸಾ 

ಆರೋಹಣ</br> ನಿ ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ

ಅವರೋಹಣ</br> ಸ ನಿ  ದ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ಪಕಾಡ್</br> ನಿ ಸ ಮ ಗ ಮ ಪ ಮ ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ಅವರೋಹದಲ್ಲಿ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಗ್ ಮುಲ್ತಾನಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಆರೋಹ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಾಗವು ನಿ ಸ ಗ ಅಥವಾ ನಿ ಸ ಮ ಗ ಯಂತೆಯೇ ಮಂದ್ರ ನಿಶಾದ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ರುಷಭ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸಂಧಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಗ್.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ ಮುಲ್ತಾನಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು
 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗ ಮುಲ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ SRA
 ಮುಲ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಪಟದೀಪ್

ಪಟ್ದೀಪ್ ಅಥವಾ ಪಟ್ದೀಪ್ (पटदीप), ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ 
ಸೂಚನೆ: ಸ ರಿ ರಿ ಗ ಗ ಮ ಮ ಪ ದ ದ ನಿ ನಿ ಸ

ದ

 ಆರೋಹಣ : ನಿ' ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ' 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ" ನಿ ದ ಪ, ಮ ಪ ಗ, ಮ ಗ ರಿ ಸ 

ರಾಗವು ಕೋಮಲ್ ಗ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ೫ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ೭ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಗ್ ಭೀಮಪಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ನಿ ಬದಲಿಗೆ ಶುದ್ಧ ನಿ ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ರಾಗ್ ಪಟ್ದೀಪ್ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ರಿಶಭ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಟ್ದೀಪ್ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾವಾದಿ 

 ವಾದಿ : ಪ 
 ಸಮಾವಾದಿ : ಸಾ

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 

 ಪಕಾಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ : ನಿ' ಸ ಗ ಮಪ (ಮ) ಗ, ಮ ಗ ರಿ ಸ, ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ" ದ ಪ, ಮ ಪ ಗ, ಮ ಗ ರಿ ಸ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಭಾಷೆ: ಮಲಯಾಳಂ 
 ಅನುರಾಗ ಲೋಲ ಗತ್ರಿ
  ಚಿತ್ರ: ಧ್ವನಿ
  ವರ್ಷ: 1988
  ರಾಗ: ಪಟದೀಪ
  ಸಂಯೋಜಕ: ನೌಶಾದ್ ಅಲಿ
  ಸಾಹಿತ್ಯ: ಯೂಸಫಲಿ ಕೇಚೇರಿ
  ಗಾಯಕರು : KJ ಯೇಸುದಾಸ್ & P. ಸುಶೀಲ

 ಕತಿರುನ್ನು ಕತಿರುನ್ನು
  ಚಿತ್ರ: ಎನ್ನು ನಿಂತೇ ಮೊಯ್ದೀನ್
  ವರ್ಷ: 2015
  ರಾಗ: ಪಿಲು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದೀಪ
  ಸಂಯೋಜಕ: ಎಂ. ಜಯಚಂದ್ರನ್
  ಸಾಹಿತ್ಯ: ರಫೀಕ್ ಅಹಮ್ಮದ್
  ಗಾಯಕಿ: ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್

ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು:

 ಧನಶ್ರೀ, ಧನಿ, ಭೀಮಪಲಾಸಿ, ಹಂಸಕಿಂಕಿಣಿ, ಗೌರಿಮನೋಹರಿ, ಮಧುವಂತಿ
 ಥಾಟ್ : ಕಾಫಿ

'ನ್ಯಾಸ್' (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು): ಜಿ, ಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್

'ಪ್ರಕಿಟಿ'(ನಡವಳಿಕೆ): ಚಂಚಲ್( ವೇಗದ).

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕೋಗಿಲೆಕೀಚುಗ

Articles with 'species' microformats

ಕೋಗಿಲೆಕೀಚುಗ ( ಕೊರಾಸಿನಾ ಮಾಸಿ ), ಲಾರ್ಜ್‌ ಕುಕೂಶ್ರೈಕ್ ಹಕ್ಕಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೋಗಿಲೆಕೀಚುಗದ ಜಾತಿಯೆಂದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ದಲ್ಲಿ ಅನುಕರಿಸಿದ   ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಧೃಡೀಕರಿಸಿದೆ.  ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ  ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೂಪಗಳಿದ್ದು,  ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಣವೂ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಹಲವೆಡೆ   ಇಂಡಿಯನ್ ಕುಕೂಶ್ರೈಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ (ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ  C. m. macei ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ  C. m. layardi ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ‌). ಮೂಲ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು,  ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕಿಯ  ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು  ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಕಪ್ಪಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದು, ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಗಂಡಿನ ಕಂಠ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಭಾಗ ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿದ್ದು, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವ ದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗೀರುಗಳಿರುತ್ತದೆ.  ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗೀರುಗಳು ಕಂಠದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಕೆಳ ಹೊಟ್ಟೆಯವರೆಗೆ ಆವರಿಸಿರುತ್ತದೆ.    ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೀಟಾಹಾರಿಗಳು ಆದರೆ ಆಲ ಅರಳಿ ಅತ್ತಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾಡಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳ ಹಸುರು ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ. ಭಾರತೀಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕ್ಲೂ-ಈಪ್  ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾರಾಟದ ನಂತರ ಕುಳಿತಾಗ ಮುಚ್ಚಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು, ಒಂದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಣಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತವೆ.

ವ್ಯವಸ್ಥಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರ 

ಹಲವಾರು ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ  ಸಾಕಷ್ಟು ಗೊಂದಲವಿದೆ ಹಾಗೂ ಗುಂಪಿನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.  IOC ವರ್ಗೀಕರಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಸಿ ಜಾತಿಯೊಳಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ:

 C. m. nipalensis (Hodgson, 1836) ಹಿಮಾಲಯವಾಸಿಗಳು (ಕೆಲವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವನ್ನು C. javensis ನ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ)
 C. m. macei (Lesson, R, 1831) ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ವಾಸಿಗಳು
 C. m. layardi (Blyth, 1866) ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸಿಗಳು
 C. m. andamana (Neumann, 1915) ಅಂಡಮಾನ್‌ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳು
 C. m. rexpineti (Swinhoe, 1863) of ಆಗ್ನೇಯ ಚೀನಾ,  ಟೈವಾನ್‌, ಲಾವೂಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿಯಟ್ನಾಂನ ವಾಸಿಗಳು
 C. m. larvivora (Hartert, 1910) ಚೀನಾ ಹೊರತಾದ ಹೈನಾನ್‌ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳು
 C. m. siamensis (Baker, ECS, 1918) ಮೈನಮ್ಮಾರ್‌ ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಡೋಚೀನಾದವರೆಗಿನ ವಾಸಿಗಳು 
 C. m. larutensis (Sharpe, 1887) ಮಲಯಾ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ವಾಸಿಗಳು (ಕೆಲವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವನ್ನು C. javensis ನ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಬೇರೆಯೇ ಜಾತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ)

ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ  ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ  caledonica ಮಹತ್ವಜಾತಿಯ  Coracina  novaehollandiae ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ 
ಮಾರ್ಚ್ - ನವೆಂಬರ್  ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯ. ಗೂಡು ಬಟ್ಟಲಿನಂತಿದ್ದು, ನೆಲದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಮತಲವಾದ ರೆಂಬೆಯ ಕವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಗೂಡಿಗೆ ಸಣ್ಣಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ, ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಜೇಡರಬಲೆಯಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತವೆ.  ಪ್ರತಿಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಂಗಾಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕೆಡೆ ಮೂರು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಮರಿಮಾಡುತ್ತವೆ.

References
ಪೂರ್ವಿ

ಪೂರ್ವಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಿ ( IAST   ) ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಥಾಟ್, ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್ ಅನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಿ ಆಳವಾದ ಗಂಭೀರ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ 
ಆರೋಹಣ : ನಿ ರಿ ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ ಸ

ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ, ಸ ಮತ್ತು ಪ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇಗದ ತಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ .

ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ ದ ಪ ಮ ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾವಾದಿ 
ವಾಡಿ : ಗ

ಸಂವಾದಿ : ನಿ

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
ಸ ರಿ ಗ ಮ ಗ ಮ ಗ ಮ ದ ಪ ನಿ ದ ಪ ಗ ಮ ಪ ಮ ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಥಾಟ್ : ಪೂರ್ವಿಯು ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್ ನ ಮುಖ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ದಿನದ ೪ನೇ ಪ್ರಹರ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೩-೬ ಗಂಟೆ)

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಪೂರಿಯಾ ಧನಶ್ರೀ

ರಸ 
ರಾಗ-ಕಲ್ಪದ್ರುಮ: ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸುಂದರ, ಅಲ್ಪ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣಿನ ಪುರವಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷ್ಫಲ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಅವಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರೇಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. 

ಕ್ಯಾತ್ವಾರಿಂಸಚ್ಚತ-ರಾಗ-ನಿರೂಪಣಂ: ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರವೀಣೆ, ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ಪೂರ್ವಿಕಾ ಭವ್ಯವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. 

ರಾಗ-ಸಾಗರ: ಚಿನ್ನದ ಎಳೆಗಳಿಂದ ನೇಯ್ದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ ಪೂರ್ವಿಕಾ ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ, ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ ಮತ್ತು ಗಿಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಎಳೆಯ ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪುಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿಯ ತಲೆಯು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ 
ಪೂರ್ವಿ ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಪುರಾತನ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಪೂರ್ವಗೌಡ ಆಧುನಿಕ ಭೈರವ (S r G m P d N) ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವಿ ಸ್ವತಃ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು  ತಾನ್ಸೆನ್‌ನ ೧೪ ಮೂಲ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಸಾಹಿತ್ಯ 

.

.

.

.

.

.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಪೂರ್ವಿ/ಪೂರ್ವಿಯ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್ ಅವರಿಂದ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಿಯೊ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳು.
 ಪೂರ್ವಿ ರಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಶ್ರೀ (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗ)

ಶ್ರೀ ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ,ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.  ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಸಂಯೋಜನೆಯು ೩೧ ರಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ರಾಗವು ಸಂಯೋಜನೆಯ ೧೪ ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ರಾಗದ ಆಧಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ರಾಗವು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನ-ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರು  ನೀಡಲಾದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಳುಗನಿಗೆ (ಮನಸ್ಸು) ಸಂದೇಶದ ಸತ್ಯದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ 'ಶಿಕ್ಷಣ'ದಿಂದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು 'ಪಡೆದ' ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುರು ನಾನಕ್, ಗುರು ಅಮರ್ ದಾಸ್, ಗುರು ರಾಮ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಗುರು ಅರ್ಜನ್ ಈ ರಾಗದೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ( ಶಬ್ದಗಳು ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೧೪೨ ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕ ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ "ಸಂಜೆಯ ರಾಗ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯಾಗಿದೆ."

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಕೀರ್ತನ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್ ಅವರ ರಾಗದ ಶ್ರೀ ಪುಟ
 ದೀಪಕ್ ರಾಜಾ ಅವರ ರಾಗದ ಶ್ರೀ ಲೇಖನ
 ರಾಗ ಶ್ರೀ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಭೂಪಾಲಿ

ಭೂಪಾಲಿ, ಭೂಪ್, ಭೂಪಾಲಿ ಅಥವಾ ಭೂಪಾಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಭೂಪಾಲಿ, ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ ನ ರಾಗ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗ. (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ).  ಈ ರಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಹಾಡುಗಳು ಭಕ್ತಿ ರಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇದು ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ರಾಗಗಳ "ಔಡವ ಜಾತಿ" ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರಾಗವನ್ನು ಮೋಹನಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಗ ಭೂಪಾಲಿ, ರಾಗ ಯಮನ್ ಮತ್ತು ರಾಗ ಭೈರವ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಮೂಲ ರಾಗಗಳಾಗಿದ್ದು,ಸಂಗೀತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 

ರಾಗ ಭೋಪಾಲಿ ಕೇವಲ ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ಹಾಡೆ (2011) ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ - सा रे ग प ध (sa, re, ga, pa ಮತ್ತು dha). 

ಇದು ಮಾ (ಮಧ್ಯಮ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ನಿ (ನಿಷಾಧ)ವನ್ನು ಎಂದೂ ಸಹ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.  ನಿ (ದೈಹಿಕ ಸಂತೋಷದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ಮತ್ತು ಮಾ (ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಈ ರಾಗವು ವೈರಾಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪೀಠಿಕೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಆರೋಹ್ ಆರೋಹ (ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಅ ವರೋಹ (ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) 

ಅದರ ನಂತರ, ಇದೇ ಐದು ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಾಯಕರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚಿಕ್ಕ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಂತೆಯೇ "ಚಲನ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ 
ಭೋಪಾಲಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

 ಆರೋಹ (ಆರೋಹಣ): ಸಾ ರಿ ಗ ಪ ಧ ಸಾ'
 ಅವರೋಹ (ಮೂಲ): ಸಾ'! ಧ ಪ ಗ ರಿ ಸಾ

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮವಾದಿ 

 ವಾದಿ

ಗಂಧಾರ - ಗ

 ಸಂವಾದಿ

ಧೈವತ್ - ಧಾ

ಆಲಾಪ್ 

ರಾಗದ ಸಾರವು ಶಾಂತಿ ರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ - ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ.

ಪಕಡ್ ಮತ್ತು ಚಲನ್ 
ರಾಗ ಭೂಪಾಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು: ದೇಶ್ಕರ್ (ಭೂಪಾಲಿಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗ). ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣ ಇನ್ನೊಂದು ಇದೇ ತರಹದ ರಾಗ.

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ.೭-೯

ರಸ 
ಭಕ್ತಿ ರಸ (ಭಕ್ತಿ)

ರಸವನ್ನು ಶಾಂತ ರಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
ಭೂಪಾಲಿಯು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಹಿಂದಿ :

 "ಜ್ಯೋತಿ ಕಲಶ್ ಛಲ್ಕೆ" ( ಭಾಭಿ ಕಿ ಚೂಡಿಯನ್ ) (1961)
 "ಪಂಖ್ ಹೋಟೆ ತೊ ಉದ್ದ್ ಆಟಿ ರೇ" ( ಸೆಹ್ರಾ ) (1963)
 "ಮೇನ್ ಜಹಾನ್ ರಹೂನ್" ( ನಮಸ್ತೆ ಲಂಡನ್ ) (2007)
 "ದಿಲ್ ಹೂಮ್ ಹೂಮ್ ಕರೇ" ( ರುಡಾಲಿ ) (1993)
 "ಸಯೋನರಾ ಸಯೋನರಾ" ( ಲವ್ ಇನ್ ಟೋಕಿಯೋ ) (1966)
 "ದೇಖಾ ಏಕ್ ಖ್ವಾಬ್ ತೊ ಯೇ ಸಿಲ್ಸಿಲೆ ಹ್ಯೂ" ( ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ) (1981) 
 "ಆಯತ್" ( ಬಾಜಿರಾವ್ ಮಸ್ತಾನಿ ) (2015)
 "ನೀಲ್ ಗಗನ್ ಕಿ ಚಾಂವ್ ಮೆನ್" ( ಆಮ್ರಪಾಲಿ ) (1966)

ಮರಾಠಿ :

 "ಘನಶ್ಯಾಮ ಸುಂದರ" ( ಅಮರ್ ಭೂಪಾಲಿ ) (1951)
 "ದೇಹಾಚಿ ತಿಜೋರಿ" ( ಆಮ್ಹಿ ಜಾತೋ ಅಮುಚ್ಯ ಗವಾ ) (1951)
 "ಸುಜನಾ ಕಸ ಮನ ಕೋರಿ" ( ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ )
 "ಶರಯು ತೀರಾವರಿ ಅಯೋಧ್ಯಾ" ( ಗೀತ್ ರಾಮಾಯಣ )

ಮೋಹನಂನಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ದುರ್ಗಾ
 ಶಿವರಂಜನಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ದೇಶ್ (ರಾಗ)

ದೇಶ್ ಅಥವಾ ದೇಸ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗವಾಗಿದೆ   ಇದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.  ಈ ರಾಗವು ಖಮಾಜ್ ರಾಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
ರಾಗವು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅದರ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ (ಆರೋಹಣ) ಕೇವಲ ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನಿ ಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ನಿ (ಕೆಳಗೆ ನಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಸ್ವರಗಳೂ ಶುದ್ಧ.

 ಆರೋಹಣ: ನಿ ಸಾ ರಿ, ಮ ಪ ನಿ, ಸಾ.
 ಅವರೋಹಣ: ಸಾ ನಿ ಧಾ, ಪ ಧಾ ಮ ಗಾ ರಿ, ಪ ಮ ಗಾ, ರಿ ಗ ನಿ ಸಾ.
 ಪಕಡ್ : ರಿ, ಮಾ ಪಾ ನಿ, ಸಾ ರಿ ನಿ ಧಾ ಪಾ, ಮ ಗಾ ರಿ
 ವಾದಿ ಸ್ವರವು ರಿ

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ಆರೋಹಣವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ: ಸ, ರಿ, ಮ ಪ, ನಿ ಸಾ'. 

ಸಮಯ (ಸಮಯ): ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ( 9 ರಿಂದ 12  ರಾಗವನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು. 

ರಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಗಾಯಕನು ರಿ ಮೇಲೆ  ಅವಲಂಬಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಮಧುರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾ ದಿಂದ ರಿ ಗೆ ಗ ಮೂಲಕ ಮೀಂಡ್ ರಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ನಿ ಮೂಲಕ ಆರೋಹಣ, ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ರಿ ನಿಂದ ಕೋಮಲ್ ನಿ ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ರಾಗಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ದೇಶ್ ತಿಲಕ್ ಕಾಮೋದ್ ನಂತಹ ನೆರೆಯ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಳು 
ದೇಶ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಳೆಯ ದೂರದರ್ಶನ ವೀಡಿಯೋ ಬಜೆ ಸರ್ಗಮ್ ಕೂಡ ದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ರವೀಂದ್ರಸಂಗೀತ ರಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ 
ಬಹುಶ್ರುತ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ( ರವೀಂದ್ರಸಂಗೀತ ) ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಈ ರಾಗ ದೇಸ್ ಆಧಾರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ  ವಿಠಲ ಸಲಹೋ ಸ್ವಾಮಿ,ವಿಕಸಿತ ಪಂಕಜ  ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ರವರಿಂದ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ರಾಗದ ವಿವರಗಳು
 ದೇಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
 ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಮೇಲೆ ದೇಶ್ ಕುರಿತು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನ

ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಜೂನ್ 3 ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.  ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನದ ನಿರ್ಣಯವು " ಬೈಸಿಕಲ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸರಳ, ಕೈಗೆಟುಕುವ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ."

ಸ್ಥಾಪನೆ 
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಲೆಸ್ಜೆಕ್ ಸಿಬಿಲ್ಸ್ಕಿ ( ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪೋಲಿಷ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ) ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನದ ಯುಎನ್ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ತನ್ನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ 56  ದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರು.   ಮೂಲ ಯುಎನ್ ಬ್ಲೂ ಅಂಡ್ ವೈಟ್ #June3WorldBicycleDay ಲೋಗೋವನ್ನು ಐಸಾಕ್ ಫೆಲ್ಡ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ಅನಿಮೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜಾನ್ ಇ.ಸ್ವಾನ್ಸನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಗೋದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ #June3WorldBicycleDay ಎಂಬ ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್ ಇದೆ. ಬೈಸಿಕಲ್ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಮಹತ್ವ 
ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನವು ಯಾವುದೇ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಆನಂದಿಸಲು ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಮಾನವನ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತಿಯ[ಉತ್ತೇಜನದ]  ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೈಸಿಕಲ್  "ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಪರಸ್ಪರ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಮತ್ತು [ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ] ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ."   ಬೈಸಿಕಲ್ ಮತ್ತಷ್ಟು "ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಧನಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ." 

ವಿಶ್ವ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನವು ಈಗ ಟೈಪ್ 1 ಮತ್ತು ಟೈಪ್ 2 ಡಯಾಬಿಟಿಸ್ ಇರುವವರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿದ್ದು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಚಿತ್ರಗ್ಯಾಲರಿ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಿ 

 ಬೈಸಿಕಲ್ ದಿನ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)
 ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಸಮರ್ಥನೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
}

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ಖಮಾಜ್

ಖಮಾಜ್ ( IAST   ) ಎಂಬುದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ  ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ  ರಾಗ. ಅಂತೆಯೆ ಅದನ್ನು ಖಮಾಜ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನೇಕ ಗಜಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಠುಮ್ರಿಗಳು ಖಮಾಜ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನಿ ಯ ಶುದ್ಧ (ಶುದ್ಧ) ರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನಿ ಯ ಕೋಮಲ (ಫ್ಲಾಟ್) ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯಾದುದರಿಂದ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಸಮತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಗುರವಾದ ರೂಪಗಳಾದ ಠುಮ್ರಿ, ಟಪ್ಪಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ  ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ [ರಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರ] 
ಆರೋಹಣ : ಸ  ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ ಸ   

ಅವ್ರೋಹ : ಸ ನಿ ದ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸ    

ವಾದಿ ಸ್ವರ : ಗ 

ಸಮಾವಾದಿ ಸ್ವರ :ನಿ

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಧ್ರುಪದ್, ಸದ್ರಾ, ಖಯಾಲ್, ಠುಮ್ರಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ :

 ಸುಧಿ ಬಿಸರ ಗಯೀ. . . ( ಸದ್ರಾ ರೂಪ - ಜಪ್ತಾಲ್ನ 10 ಬೀಟ್ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ. ಕಿರಾನಾ ಘರಾನಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ ಖಾನ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ)
 "ಬನ್ ಬನ್ ಧುಂಡ ಲಿಯೋ ಬನ್ವಾರಿ. . . . . ." ( ಆಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಗೋಕುಲೋತ್ಸವಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀನ್ ತಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ) 
 "ನಂದ್ ಘರ್ ಆಜ್ ಬಜೆ ಬಾಧೈ. . . . . ." ( ಆಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಗೋಕುಲೋತ್ಸವಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀನ್ ತಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ) 
 ಪಿಯಾ ತೋರಿ ತಿರ್ಚಿ ನಜರ್ ಲಾಗೇ ಪ್ಯಾರಿ ರೇ.. . ( ಬೋಲ್ ಬನವ್ ಕಿ ಠುಮ್ರಿ ರೂಪ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಫಯಾಜ್ ಖಾನ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ)
 ಕೊಯಲಿಯಾನ್ ಕುಹುಕ್/ಕೂಕ್ ಸುನಾವೆ. . . (ಖಯಾಲ್/ಬಂದಿಶಿ ಠುಮ್ರಿ ರೂಪ - ತೀನ್ ತಾಲ್ 16 ಬಡಿತ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ. ರಾಂಪುರ ಘರಾನಾದ ನಿಸಾರ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್, ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾನಾದ ಅಜೋಯ್ ಚಕ್ರಬರ್ತಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ
 ಶ್ಯಾಮ್ ರಂಗ್ ದಾರಿ. . . ( ಧ್ರುಪದ ರೂಪ - ಧಮರ್ ತಾಳದ 14 ಬಡಿತ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ. N. ಜಹಿರುದ್ದೀನ್ ದಾಗರ್ ಮತ್ತು F. ವಾಸ್ಫುದ್ದೀನ್ ದಾಗರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ)
 ಅಬ್ ಮಾನ್ ಜಾವೋ ಸೈಯಾನ್. . . (ದಾದ್ರಾ) ರಾಂಪುರ ಸಹಸ್ವಾನ್ ಘರಾನಾದ ಉಸ್ತಾದ್ ಗುಲಾಮ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಖಾನ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ
 ಸುಧ್ ನಾ ಲಿನಿ ಜಬ್ಸೆ ಗಯೇ. . . ( ದಾದ್ರಾ ರೂಪ - ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ನಾರಾಯಣ ಭಾತಖಂಡೆ ಅವರ ಕ್ರಮಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲಿಕಾ ಸಂಪುಟ 2 ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ)

ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು:

 ಬಡಾ ನತ್ಖತ್ ಹೈ...ಕಾ ಕರೇ ಯಶೋದಾ ಮೈಯಾ, "ಕುಚ್ ತೋ ಲೋಗ್ ಕಹೆಂಗೆ" ಮತ್ತು ರೈನಾ ಬೀಟ್ ಜಾಯೆ (ಮುಖಾರಾದಲ್ಲಿ ತೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ ) – ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ 
 ಅಯೋ ಕಹಂಸೆ ಘನಶ್ಯಾಮ್ - ಬುದ್ಧ ಮಿಲ್ ಗಯಾ
 ವೋ ನಾ ಏಂಗೆ ಪಾಲಟ್ಕರ್ - ದೇವದಾಸ್
 ಎ ದಿಲ್ಸೆ ದಿಲ್ ಮಿಲಾ ಲೆ - ನವರಂಗ್
 ಧಲ್ ಚುಕಿ ಶೇಮ್ ಗಾಮ್ - ಕೊಹಿನೂರ್
 ಖತ್ ಲಿಖ ದೇ ಸವಾರಿಗೆ ನಮ್ ಬಾಬು
 ಗಿರಿಧರಗೋಪಾಲನಿಗೆ ಮೇರೆ – ಮೀರಾ
 ತೇರೆ ಬಿನಾ ಸಜ್ನಾ ಲಗೇ ನಾ ಜಿಯಾ ಹಮರ್ – ಆರತಿ
 ತೇರೆ ಮೇರೆ ಮಿಲನ್ ಕಿ ಯೇ ರೈನಾ - ಅಭಿಮಾನ್
 ಖಮಾಜ್ - ಫುಜಾನ್ ಹಾಡಿದ್ದು ಶಫ್ಕತ್ ಅಮಾನತ್ ಅಲಿ
 ಮಿತ್ವಾ – ಕಭಿ ಅಲ್ವಿದಾ ನಾ ಕೆಹನಾ

ನರಸಿಂಹ ಭಜನ್ " ವೈಷ್ಣವ್ ಜನ ತೋ " ಕೂಡ ಖಮಾಜ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಸರಗಂ ಗೀತೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: ತೀನ್‌ತಾಲ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಹದಿನಾರು ಆವರ್ತ:

ಇದು ಸರ್ಗಂ ಗೀತೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಿದೆ, ಅಂಡರ್‌ಸ್ಕೋರ್ ಅವಗ್ರಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ತಕ್ಷಣದ ಹಿಂದಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬೀಟ್‌ನಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು _ ಮತ್ತು</br> ___ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬೀಟ್‌ಗಳು

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಡುಗಳು 

 ಕುಚ್ ತೊ ಲೋಗ್ ಕಹೆಂಗೆ
 ತೇರೆ ಮೇರೆ ಮಿಲನ್ ಕಿ ಯೇ ರೈನಾ
 ಮೋರ ಸೈಯ್ಯನ ಮೋಸೆ ಬೋಲೆ
 ವೈಷ್ಣವ ಜನ ತೋ (ಮಿಶ್ರಾ ಖಮಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ರಾಸ್ಮಸ್ ರಾಸ್ಕ್

ರಾಸ್ಮಸ್ ರಾಸ್ಕ್ (1787-1832) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ, ಡೇನಿಷ್ ವಿದ್ವಾಂಸ.

ಜೀವನ
ಫಿನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ 1787 ನವೆಂಬರ್ 22ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಜಾಡೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಊರಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಾಲೆಯೊಂದರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಕಲಿತ. ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣದ ತರುವಾಯ ಕೋಪನ್‍ಹೇಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಐಸ್‌ಲೆಂಡಿನ ಜನರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹಬೆಳೆಸಿ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿತು, ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ. 1814ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಷ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಘ (ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ) ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತ ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಡನೆ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿಯಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮ್ಯಾನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅಂತಃ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಅವಕ್ಕೆ ಮೂಲಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ದೇಶನವೂ ಇತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಸಂಪ್ರಬಂಧ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈತ ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರಬಂಧ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಾದರಪಡಿಸಿದ. ಪ್ರಬಂಧ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ (1818). ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ತರುವಾಯ ಇವನ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು.

ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾಪರಿವಾರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಈತ ಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ. ಭಾಷೆಯ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಸ್ವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಕಂಡು ಬರುವ ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದೂ ಅವು ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳೆಂದೂ ಪರಿಭಾವಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ದೋಷವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಈತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿ, ಭಾಷಾ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಅಳತೆಗೋಲನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಭಾಷೆಗಳ ನೈಜಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪದಕೋಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ವ್ಯಾಕರಣ ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸದವರ ಎಲ್ಲ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣವೆಂಬುದು ಇವನ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ಓಲ್ಡ್‌ನಾರ್ಸ್ ಆರ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಎಂಬುದು ಈತನ ವಿಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಬಂಧ. ಇದರಲ್ಲಿಯ ವಿವರಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ಸ್ವರ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ (ಓವಲ್ ಮ್ಯುಟೇಶನ್) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಈತ ಅವೆಸ್ತಾ, ಎಸ್ಕಿಮೊ, ಪಾರ್ಸಿ, ಫಿನ್ನಿಶ್, ಬಾಲ್ಟಿಕ್, ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು, ಲಪ್ಪಿಶ್, ಜರ್ಮನ್ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ 1837 ನವೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ನಿಧನಹೊಂದಿದ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 
 Rask's Singalesisk Skriftlære online
 Google book link to Anvisning till Isländskan eller Nordiska Fornspråket
 

ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರತೀಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ ಸಂಸ್ಥೆ

ಭಾರತೀಯ ಸನದು ಲೆಕ್ಕಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ ( ICAI ) ಭಾರತದ ವೃತ್ತಿಪರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ 2 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತಿಪರ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಚಾರ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಕಾಯಿದೆ, 1949 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಜುಲೈ 1, 1949 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 

ಭಾರತ ದೆಶದ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ವರದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ರಾ.ಹ.ವ.ಪ್ರಾ) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು (SAs) ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ವೆಚ್ಚ ಲೆಕ್ಕಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಲಯ,  ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಲಯ ಮತ್ತು  ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಲಯ . ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ
ಲೆಕ್ಕಶೋಧಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕ್ಯೋಟೋ

ಕ್ಯೋಟೋ(京都,Kyoto) ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಹೋಂಶು ದ್ವೀಪದ ಒಂದು ನಗರ.ಜಪಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಟೋಕಿಯೋ ನಗರದಿಂದ ೪೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಸಾಕಾ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆದೆ.

ಹವಾಗುಣ 
ಕ್ಯೋಟೋ ಜನವರಿಯ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೪.೩ °ಸೆ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೩೫ °ಸೆ ತಾಪಮಾನ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 ಕ್ಯೋಟೋ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
 ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ

ಜಪಾನ್
ನಗರಗಳು
ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ಮೆಸೊಮರಿಕೆ

ಮೆಸೊಮರಿಕೆ ಎಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತವೊಂದು ಅದರಲ್ಲಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಇಲ್ಲವೆ ಹೆಚ್ಚು ರಾಚನಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯಮಾನ (ಮೆಸೊಮರಿಸಮ್). ಉದಾಹರಣೆಗೆ R−C(=O)−R' ಅಸಂತೃಪ್ತ ಕೀಟೋನಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪರಮಾಣುವಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವಿದ್ಯುತ್ ಋಣಾತ್ಮಕತೆ (ನೆಗೆಟಿವಿಟಿ) ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ.  ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆವೇಶ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ (ಚಾರ್ಚ್ ಸೆಪರೇಷನ್) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ:

     	                        +	 -
 C = C – C = O			C – C =  - O

ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪು (--H), ಅಮೈನೊ ಗುಂಪು (--NH2) ಇಲ್ಲವೆ ಹ್ಯಾಲೊಜಿನ್ ಪರಮಾಣು (--Cl) ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಸ್ಥಾಪನೆಯಾದರೂ ಜೊತೆಗೂಡದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗೆ ವಿನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಣು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ (a) ಕೋವಲಿಂಟ್ ಸೂತ್ರದಿಂದಾಗಲಿ (c) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಯಾನಿಕ್ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದನೆಗೊಳ್ಳದೆ ಮೆಸೊಮರಿಕ್ ಸ್ಥಿತಿ (b) ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಮೂದಾಗುತ್ತದೆ.

                         8-                      8+
 CH2=CH-Cl2		CH2=CH-Cl		CH2-CH=Cl
    (a)			   (b)			  (c)

ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರೀನ್ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೋಡಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಲೋರೀನ್ ಭಾಗಶಃ ಧನಾವೇಶವನ್ನೂ (+) ಅಂತ್ಯದ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣು ಭಾಗಶಃ ಋಣಾವೇಶವನ್ನೂ (-) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ರಚನೆಗಳ ಸಂಲಯನ (ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಅನುರಣನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸಂಲಯನದಲ್ಲಿ ಅಣುವಿನ ಶಕ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದರಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ನಿಮ್ನತಮ ಶಕ್ತಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಳಗಿನದಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
 

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪುರಿಯಾ

ಪುರಿಯಾ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು   ಶಾಡವ- ಶಾಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ .

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮವು ವರ್ಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು,ರಿಷಭ ಕೋಮಲ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳಾಗಿವೆ.

ಗಂಧಾರವು ವಾದಿ ಸ್ವರ ಹಾಗೂ ನಿಷಾಧವು ಸಂವಾದಿ ಸ್ವರ.

ಈ ರಾಗವು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು,ಇದು ಪೂರ್ವರಂಗ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗಿವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಪ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
ನಿ ನಿ ನಿ ಮ, ನಿ ಧ ನಿ

ರಿ  ಸಾ

ಮಾ, (ನಿ) ದ (ಸಾ) ನಿ (ರಿ) ಸ () = ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವರ

ನಿ ರಿ ಗ

ನಿ ರಿ ಗ, ಗ ರಿ ಸಾ

ನಿ ರಿ ಮಾ ಮಾ ಗ

ಮ ಧಾ ನಿ, ಮ ಧಾ, ಗ ಮ ಗ

ವಿವರಗಳು

ಮೂಲಗಳು 

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತು

2023 ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್‌ನ 12 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ , ಇದು ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ .  ಇದು 2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅಂತಿಮ ಇಬ್ಬರು ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ .  

ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.  ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು  ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆತಿಥೇಯರಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ನೈಋತ್ಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಿಂದೆ 20 ಜೂನ್ 2023 ರಂದು ಹರಾರೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ.

ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ 
ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಹತ್ತು ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; 2020–23 ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್ ನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಐದು ತಂಡಗಳು, 2019–23 ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಲೀಗ್ 2 ನಿಂದ ಅಗ್ರ ಮೂರು ತಂಡಗಳು, ಮತ್ತು 2023 ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪ್ಲೇ-ಆಫ್ ನಿಂದ ಅಗ್ರ ಎರಡು ತಂಡಗಳು.

ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳು ಒನ್ ಡೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ODI) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ DRS ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ICC ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಸೂಪರ್ ಸಿಕ್ಸ್ ಹಂತ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಯ್ ಭಾಷೆ

ರಾಯ್ ಭಾಷೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆಗಳು, ನೇಪಾಳ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯ್/ರೈ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಕುಟುಂಬ.  ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರೈ ಭಾಷಾ ಸಮೂಹಗಳ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನಂ. 1 : ಸೇರಿವೆ: ಬಂಟವಾ, ಚಾಮ್ಲಿಂಗ್,  ಕುಲುಂಗ್, ತುಲುಂಗ್, ಅತ್ಪಹರಿಯಾ, ಡುಂಗ್ಮಾಲಿ, ಲೋಹೋರುಂಗ್, ಯಾಂಫು, ಮೇವಾಹಂಗ್, ಸಂಪಾಂಗ್, ಜೆರುಂಗ್, ಬಾಹಿಂಗ್, ತಿಲುಂಗ್, ವಾಂಬುಲೆ , ಡುಮಿ, ಪೂಮಾ, ಫಂಗ್ಡುವಾಲಿ, ಚಿಂತಾಂಗ್ ,ನಾಚಿರಿಂಗ್ ಮತ್ತು  ಕೊಯ್ಯು

ರಾಯ್ ಸಮೀಪದ ಭಾಷೆಗಳು 
 ಬಂಟವಾ ಭಾಷೆ, ನೇಪಾಳ, ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ
 ಚಾಮ್ಲಿಂಗ್ ಭಾಷೆ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭೂತಾನ್‌ನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ
 ತುಲುಂಗ್ ಭಾಷೆ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ
 ಬೇಯುಂಗ್ ಭಾಷೆ, ನೇಪಾಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಓಖಲ್ದುಂಗಾ ಮತ್ತು ಸೋಲುಖುಂಬು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ. ಥಾರೆ ಖೋಟಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ಹತುಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇಯುಂಗ್ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ.
 ಖಲಿಂಗ್ ಭಾಷೆ - ಸೋಲುಖುಂಬು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ
 ಕುಲುಂಗ್ ಭಾಷೆ - ಸೋಲುಕುಂಬು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆ

ಸಹ ನೋಡಿ 
ರೈ ಕೋಸ್ಟ್ ಭಾಷೆಗಳು, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದ ಮಡಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಕುಟುಂಬ, ರೈ ಭಾಷೆಗಳು ಅಥವಾ ದೇವಾಸ್ ರೈಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ

ರೈ ಜನರು, ನೇಪಾಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಸಕೇಲಾ, ಕಿರಾತ್ ರೈ ಜನರ ಹಬ್ಬ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ 
 ರಾಯ್ ಜನರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾಷೆ
ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾರತ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಶಂಕರ (ರಾಗ)

ಶಂಕರ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ .

ಮೂಲ 
ರಾಗವು ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್‌ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
ರಾಗವು ಔಡವ್-ಷಾಡವ್ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ (ಆರೋಹಣ) ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು  ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ  ಆರು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು, ಯಾವುದೇ ಕೋಮಲ ಸ್ವರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಉತ್ತರಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಸಪ್ತಕ (ಆಕ್ಟೇವ್) ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಆರೋಹಣ:ಸ ಗ ಪ ನಿ ದ ಸ ನಿ ಸ
 ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ ದ ಪ , ಗ ಪ ಗ ರಿ (ರಿ )ಸ    
 ಪಕಡ್ : ಸ ನಿ ಪ ಗ ಪ, ರಿ ಗ ರಿ ಸ  

ವಾದಿ ಸ್ವರವು ಗ, ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ ನಿ. ರಿಷಭ್ (ರಿ) ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಗಾಂಧರ(ಗ) ವನ್ನು ಸಹವರ್ತಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ಈ ರಾಗವನ್ನು ಹಾಡಲು  ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಹರ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. (೧೨ - ೩  )

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಜೋಗಿಯಾದಲ್ಲಿ ರಾಗ್ ಶಂಕರ, ರಾಗ್ ಮಾಲಾ

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ತಿಲಂಗ್

ತಿಲಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಅದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಸ್ವರ 

 ಆರೋಹಣ (ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ): ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ (ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ): ಸ ನಿ ಪ ಮ ಗ ಸ 

ಈ ರಾಗವು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನಿ ಫ್ಲಾಟ್ (ನಿ ಕೋಮಲ್) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 

 ವಾದಿ ಸ್ವರ: ಗ  
 ಸಂವಾದಿ : ನಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 
ಈ ರಾಗವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಉಪಯೊಗದಲ್ಲಿದೆ.  ಇದನ್ನು 28ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ (ಪೋಷಕ ಮಾಪಕ) ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.  ಇದು ಕೆಳಗಿನ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ಪ್ರಮಾಣ). 

 ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ₃ ಮ₁ ಪ ನಿ₃ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ಪ ಮ ಗ₃ ಸ

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ ಚರಣಂ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. 

ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಮನೆಗೆ, ತಾರಕ್ಕ ಬಿಂದಿಗೆ ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ ಸತ್ಯವಂತರ ಸಂಗವಿರಲು ಕನಕ ದಾಸರಿಂದ

ರಚನೆಯಾದ ಕೆಲವು ದೇವರನಾಮಗಳು.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ತಮಿಳು

ಸ್ವರ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಗಂಭೀರನಾಟ ರಾಗವು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಎರಡೂ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿ3 (ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ) ಜೊತೆಗೆ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ,  ತಿಲಾಂಗ್ ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಕೈಸಿಕಿ ನಿಷಾದ (ನಿ2) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
 ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಗವು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಿ2 (ಕೈಸಿಕಿ ನಿಷಾದ) ಜೊತೆಗೆ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ,  ಆದರೆ ತಿಲಂಗ್ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದವನ್ನು (N3) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ತಿಲಂಗ್‌ಗೆ ಗಂಭೀರನಟದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಆರೋಹಣವಿದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಉಮಾನಾಥ ಎ. ಕೋಟ್ಯಾನ್

ಉಮಾನಾಥ ಎ. ಕೋಟ್ಯಾನ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಶಾಸಕರು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಲ್ಕಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಜೂನ್ 15, 1960 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಅಬ್ಬೆಟ್ಟು ಮೇರಮಜಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇವರ ಜನನವಾಯಿತು. ಇವರ ತಂದೆ ಐತಪ್ಪ ಕೋಟ್ಯಾನ್ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ನಾಗಮ್ಮ. ಅವರು ಕೃಷಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು, ಬಂಟ್ವಾಳದ ಎಸ್.ವಿ.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ MEG ವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇವರು, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಪಘಾತದ ಬಳಿಕ, ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ವಾಪಾಸಾದರು. ನಂತರ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಅವರು ಉತ್ತಮ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂದಿನ ಸಚಿವ ಕೃಷ್ಣ ಜೆ. ಪಾಲೇಮಾರ್, ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಎಳೆತಂದು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡರು.

2011 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇವರು, 2013 ರವರೆಗೆ ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ್ಕಿ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅವರು, ಅಭಯಚಂದ್ರ ಜೈನ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. 2018 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಿಜೆಪಿ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಅವರು, 
ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಅಭಯಚಂದ್ರ ಜೈನ್ ವಿರುದ್ಧ 30 ಸಾವಿರ ಮತಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾದರು. 2023ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗೆದ್ದು, ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

ಕಲೆ-ನಟನೆ
ಬದುಕೊಂಜಿ ಕಬಿತೆ, ಚಾಲಿಪೊಲಿಲು, ಎಕ್ಕಸಕ ಸೇರಿದಂತೆ 10ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಇವರು, 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದುರಾ ಭಾಷೆ

ದುರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೋದಿಶ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸವು ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.  ಅನೇಕ ದುರಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ನೇಪಾಳಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದುರಾ ಭಾಷೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಾಗಿ ನೇಪಾಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಕೆಲವರು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ದುರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ದುರಾ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.  ದುರಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,500 ಪದಗಳು ಮತ್ತು 250 ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. 82 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸೋಮಾ ದೇವಿ ದುರಾ ಅವರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:293)  ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಗ್ರೇಟರ್ ಮ್ಯಾಗರಿಕ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದುರಾವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿತರಣೆ 
ದುರಾ ಜನಾಂಗದ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಾಮ್‌ಜಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ಮಧ್ಯ ನೇಪಾಳದ ಗಂಡಕಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ತನಾಹು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿವಿಧ ಜನಗಣತಿ ಎಣಿಕೆಗಳು 3,397 ರಿಂದ 5,676 ರವರೆಗೆ ದುರಾ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 

ದುರಾ ಗ್ರಾಮಗಳು ಸೇರಿವೆ: 
 
ದುರಾ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ ಗುರುಂಗ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಚೆಟ್ರಿಗಳು, ಕಾಮಿ ಮತ್ತು ದಮಾಯಿ.

ಟ್ಯಾಂದ್ರೇಂಜ್ 
ತಂದ್ರೇಂಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: Tāndrāṅe; IPA: tandraŋe) ಎಂಬ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಗುರುಂಗ್ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.  ತಂದ್ರೇಂಜ್ ಅನ್ನು ತಂಡ್ರಾಂ ತಾಂದ್ರಾ, ಪೋಖರಿ ಥೋಕ್ ಪೋಖರಿ ಥೋಕ್ ಮತ್ತು ಜಿತಾ ಜೀತಾ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಟ್ಯಾಂದ್ರೇಂಜ್ ಮಾತನಾಡುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಳಂಕಿತ ದುರಾ ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಚಲವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ 
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:286-287) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರೊಟೊ-ಡುರಾ ಪದಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

 *ಹಾಯು 'ರಕ್ತ'
 *cʰiũŋ 'ಶೀತ'
 *ಕಿಮ್ 'ಮನೆ'
 *ತಿ 'ನೀರು'
 *ಕೃತ್ 'ಕೈ'
 *ಕ್ಯು 'ಹೊಟ್ಟೆ'
 *ಯಾಕು 'ರಾತ್ರಿ'
 *ಮಾಮಿ 'ಸೂರ್ಯ'
 *ಲಂ- 'ಮಾರ್ಗ'
 *luŋ 'ಕಲ್ಲು'
 *daŋ- 'ನೋಡಲು'
 *ರಾ- 'ಬರಲು'
 *khāC- 'ಹೋಗಲು'
 *yʱā 'ಕೊಡಲು'
 *cʰi- 'ಹೇಳಲು'

ಶಬ್ದಕೋಶ 
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:126-127) ಕೆಳಗಿನ 125-ಪದಗಳ ಸ್ವದೇಶ್ ಡುರಾ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳು 
ದುರಾ ಅಂಕಿಗಳೆಂದರೆ (ಸ್ಕೋರರ್ 2016:146-147):

 0. ಲಿಯೋ
 1. ನಾಮ್, ಕ್ಯು, ದಿ-
 2. jʰim
 3. ಸ್ಯಾಮ್
 4. ಪಿಮ್
 5. ಕುಂ
 6. ಸಿಯಾಮ್ ( ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಎರವಲು ಪದ )
 7. ಸಯಾಮ್ ( ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಎರವಲು ಪದ )
 8. ಅವನು
 9. ತುಮ್
 10. tʰim
 20. jʰim-tʰī
 30. sām-tʰī
 100. tʰiŋganā, kātʰāgo
 1,000. ಜೆನಾ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ದುರಾ ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ (ವಿಕ್ಷನರಿ)
 ಸ್ಕೋರರ್, ನಿಕೋಲಸ್. 2016. ದುರಾ ಭಾಷೆ: ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಫೈಲೋಜೆನಿ . ಲೈಡೆನ್: ಬ್ರಿಲ್. https://brill.com/view/title/33670
 ಪೋನ್ಸ್, ಮೇರಿ-ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್. 2021. ವಿಮರ್ಶೆ: ದುರಾ ಭಾಷೆ: ಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಫೈಲೋಜೆನಿ. ಹಿಮಾಲಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, 20(1). http://dx.doi.org/10.5070/H920155279

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ನೇಪಾಳದ ಡ್ಯೂರಾ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳ ಕೊನೆಯ ಬಿಬಿಸಿ ಸುದ್ದಿ

ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾಷೆ
ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾರತ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್

ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗ, ಯಮನ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ . ಈ ರಾಗದ ಚಲನೆಯು ಯಮನ್ ನಂತಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಗ ಮ ಗ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫ್ಲಾಟ್ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳಾಗಿವೆ.

ಥಾಟ್
ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಆರೋಹ ಆವರೋಹ
ಆರೋಹ: ,ನಿ ರಿ ಗ-ನಿ ರಿ ಗ ಮ ಪ ದ ನಿ ಸ'
ಅವರೋಹ: ಸ' ನಿ ದ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸ, ನಿ ರಿ ಸ

ವಾದಿ-ಸಂವಾದಿ
ಈ ರಾಗದ ವಾದಿ:ಗಂಧಾರ, ಸಂವಾದಿ: ನಿಷಾಧವಾಗಿದೆ.

ಸಮಯ
ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಹರದ ರಾಗ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ೬ ಗಂಟೆಯಿಂದ ೯ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಉಸ್ತಾದ್ ಧ್ಯಾನೇಶ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಟ್ ಮಧ್ಯಮ ವು ಮುಸುಕು ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯ ಸುಂದರ ಮುಖದಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಸುಕಿನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಯಮನ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ ಥಾಟ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಭಾವಯಾಮಿ ಗೋಪಾಲಬಲಂ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
ಅಡಾನ (ರಾಗ)

ಅಡಾನವು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು  ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಡಾನ ಕಾನಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಡಾನವು ಅದರ ಚಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ದರ್ಬಾರಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡಾದಲ್ಲಿ ವಿಲಂಬಿತ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದ್ರತ್ ಲಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ವೇಗವಾದ ಸ್ವರಸಂಚಾರಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗದ ಹರಿವು ಮಧುಮದ್ ಸಾರಂಗ / ಮೇಘ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವಾದಿ ಸ್ವರವೆಂದರೆ ರಾಗದ ಸಾರಂಗ ಲಹರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶುದ್ಧ ನಿಷಾದ.

ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ 
ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಮ ಪ ನಿ ಪ ಮ ಪ ನಿ ಸ, ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಪ ಸ
 
ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ ನಿ ಪ ಗ ಮ ರಿ ಸ

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 

 ವಾದಿ  : ಸಾ
 ಸಂವಾದಿ : ಪಾ

ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಅರ್ಧ ಮಂದ್ರದ ಗಾ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾನಡಾ ಪದಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಗ ಮ ರಿ ಸ. ಅರ್ಧ ಮಂದ್ರದ ಧಾ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನೆಗಳು ಮೇಲಿನ ಟೆಟ್ರಾಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ ದ ಸುತ್ತಲೂ. ಈ ರಾಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಅದಾನವು ಕಾನಡ ರಾಗ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ತಡರಾತ್ರಿ (12am-3am)

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ 
ಅಡಾನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅಡಾನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅಡಾನವು  ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಗಗಳಾದ ಮಲ್ಹಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾನಡಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇವಾರದ ರಾಗಮಾಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ತಪಸ್ವಿ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋಮನಾಥನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವರು ಕಾಮ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಅಡಾನವು ಇಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಮೂಲಗಳು

ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು 

 ಸಿಂಗ್ ಬಂಧು, "ತಾನ್ ಕಪ್ತಾನ್"

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ್ ಅದಾನದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಸಾಹಿತ್ಯ 
(ಹೆಚ್ಚಿನ) ನಮೂದುಗಳು ಕಾರಣ:

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಬಾಗೇಶ್ರೀ

ರಾಗ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಅಥವಾ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ( IAST   ) ಒಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರೇಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಪುನರ್ಮಿಲನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಥಾನ ಗಾಯಕ ಮಿಯಾನ್ ತಾನ್ಸೆನ್ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. .

ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ರಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರು ಬಾಗೇಶ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ BBC ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರ ಕೌಲ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಗೇಶ್ರೀಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ( ರಾಧಾ ನಾ ಬೋಲೆ - ಆಜಾದ್, 1955 ) ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವಾಗ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಅವರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಸ್ವರ 

 ಆರೋಹಣ : ಸ  ಗ ಮ ಧ ನಿ ಸ   
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ ಧ ಮ ಪ ಧ  ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 

 ವಾದಿ : ಮಧ್ಯಮ (ಮಾ) 
 ಸಂವಾದಿ : ಷಡ್ಜ (ಸ)

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
ಧ ನಿ ಸ, ಮ,ಮ,ಪ ಧ, ಮ ಗ ರಿ ಸ

 ವರ್ಜಿತ ಸ್ವರ- ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಪ ಮತ್ತು ರಿ

 ಜಾತಿ : – ಔಡವ್-ಸಂಪೂರ್ಣ (ವಕ್ರ)

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಥಾಟ್ : ಕಾಫಿ (ರಾಗ)

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ಈ ರಾಗದ ಸಮಯ  (ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ).

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ 
 
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ರಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನ ಸಮಾನವಾದ ಮೇಳಕರ್ತ, ಖರಹರಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 22 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ರಾಗವು ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕಾರಣ ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ).

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಒಂದು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಆರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮ ಅಥವಾ ಋಷಬ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ (ಇದು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ 5 ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 7 ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mweg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

 ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ ರಿ ಮ ಧ ನಿ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ ಧ ನಿ ಪ ಮ ಗ ರಿ ಸ

ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಶಡ್ಜ,ಚತುಶೃತಿ ನಿಶಾಧ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಶಾಧ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.  ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂಯೋಜನೆಗಳು) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವರನಾಮಗಳು, ಅಷ್ಟಪದಿಗಳು, ತಿರುಪ್ಪುಗಜಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದ ನಂತರ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿರುತ್ತಂಗಳು, ಪದಮ್ಗಳು, ಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಗಮಾಲಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಬಾಗೇಶ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

 ಅರುಣಗಿರಿನಾಥರು ರಚಿಸಿದ ಏರು ಮಾಯಿಲ್ ಏರಿ ವಿಲಾಯದು
 ಎಂ.ಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಅವರಿಂದ ಸಾಗರಶಯಾನ
 ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ಅವರ ಮನಮೆ ಅರಿಯೆನ್
 ಪುರಂದರದಾಸರಿಂದ ಅಂತಕನದೂತರಿಗೆ ಕಿಂಚಿತ್ತು ದಯವಿಲ್ಲ
 ನಾರಾಯಣ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಗೋವಿಂದಮಿಹ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಭಾಷೆ: ಹಿಂದಿ

ಸಹ ನೋಡಿ 

 ರಾಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಮೇಲೆ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ರಾಗ್ ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಸಿನಿಮಾದ ಹಾಡುಗಳು
 ಬಾಗೇಶ್ರೀ ರಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಬಹಾರ್

ಬಹರ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಈ ರಾಗವು ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ). ಈ ರಾಗವು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ 
ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವುದು ಗಹನ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಲಿಖಿತ ಸಂಕೇತದ ಯಾವುದೇ ಸೆಟ್, ಔಪಚಾರಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವು ಶ್ರವ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಬರವಣಿಗೆಯು ತಾಲಿಮ್ (ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನ) ಸಾಧಿಸಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವರ ಲಿಪಿ ವಿಧಾನಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವೆಂದರೆ ಪಂ.ವಿಷ್ಣುನಾರಾಯಣ ಭಟ್ ಖಂಡೆ ರಚಿಸಿದ ಭಟ್‌ಖಂಡೇ ಸ್ವರ ಲಿಪಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ) .

ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ 
ಆರೋಹಣ :ನಿ ಸ ಮ, ಪ ಗ ಮ ನಿ ಧ ನಿ ಸ 

ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ ಪ, ಮ ಪ ಗ ಮ ರಿ ಸ

ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ 
ವಾಡಿ : ಮಾ

ಸಂವಾದಿ : ಸಾ

ಜಾತಿ 
ಶಾಡವ - ಸಂಪೂರ್ಣ

ಥಾಟ್ 
ಈ ರಾಗವು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ

ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್ 
ಈ ರಾಗದ ಮೂಲ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಗೀತ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದರ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಪದಗುಚ್ಛದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

R N. S M/ M M P g M / n P M P g M/ P g M n D n P/ g M n D N S' [or] g M D - N S'/ g' M' R' S'/ R' N S' D n P/ n n P M P g M/ P g M R S

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು 
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು: ಶಹಾನಾ ಕಾನಡಾ, ಶಹಾನಾ ಬಹಾರ್, ಬಸಂತ್ ಬಹಾರ್, ಅಡಾನ ಬಹಾರ್ ಥಾಟ್ : ಕಾಫಿ

ಸಮಯ (ಸಮಯ) 
ರಾಗವನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಋತುಮಾನ 
ಕೆಲವು ರಾಗಗಳು ಕಾಲೋಚಿತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಗ್ ಬಹರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ

ರಸ 
ಇದು ವಸಂತಕಾಲದ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರಾಗವು ಶೃಂಗಾರ ರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ರೂಪಾಂತರಗಳು 

 ಬಾಗೇಶ್ರೀ ಬಹಾರ್
 ಬಸಂತ್ ಬಹಾರ್
 ಹಿಂದೋಲ್ ಬಹಾರ್
 ಭೈರವ್ ಬಹಾರ್

ರಾಗ್ ಬಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದಿಶ್‌ಗಳು (ಸಂಯೋಜನೆಗಳು)

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
 ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ SRA
 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
 ರಾಗ್ ಬಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
ಭಿನ್ನ ಷಡ್ಜ (ಕೌಶಿಕಿ ಧ್ವನಿ)

ಭಿನ್ನ ಷಡ್ಜವು ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಮೇಲಕರ್ತ ಸಂ. 29 ಧೀರಶಂಕರಾಭರಣಂ). ಇದು ಐದು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಷಡಜ, ಗಂಧಾರ, ಮಧ್ಯಮ, ಧೈವತ ಮತ್ತು ನಿಷಾದ. ರಿಷಭ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ,ಗ,ಮ,ಧ ಮತ್ತು ನಿ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಋಶಭ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ ವರ್ಜ್ಯ. ಉಳಿದವು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಈ ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಷಡ್ಜ-ಸ, ಅಂತರಗಂಧಾರ-ಗ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ-ಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ-ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿನಿಷಾದ –ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಟಾನಿಕ್, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮೂರನೇ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ನಾಲ್ಕನೇ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆರನೇ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಏಳನೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, ಸಿ, ಇ, ಎಫ್, ಎ ಮತ್ತು ಬಿ; ಎರಡನೇ D ಮತ್ತು ಐದನೇ G ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಗ ಭಿನ್ನ ಷಡ್ಜವನ್ನು ಕೌಶಿಕಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದೋಲಿಯಂತಹ ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔದವ್-ಬಿಲಾವಲ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವರಣೆ 
ಜಾತಿ (ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸ್ವರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ): ಔಡವ-ಔಡವ/ಐದು ಸ್ವರಗಳು-ಐದು ಸ್ವರಗಳು. 

ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ, ಮ ಧ, ನಿ ಸ'';

ಅವರೋಹಣ :ಸ'', ನಿ ಧ, ಮ ಗ, ಸ

ವಾದಿ (ಸೋನಾಂಟ್) ಮ;

ಸಂವಾದಿ- ಸ.

ನ್ಯಾಸ ಸ್ವರಗಳು (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) - ಗ, ಧ

ಪಕಾಡ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾದದ ನುಡಿಗಟ್ಟು) – ಸ'', ನಿ ದ ಮ ಗ ,ಮ ಗ->ಸ

ಚಲನ್ (ಮಾದರಿ ಸುಮಧುರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು)-

S, 'NS, 'N'D, 'M'D'N S, 'D'N SM-G, SGMDGM-G, MG->S; 'D'N SG, SGSM-G, SGMD, GMND, MG, MDNS'', DNS''G'''S'', S''G''M''G''S'',
 MDNS'' ND, GMDNDMG, SGMDGMG->S.
ಗಾನ ಸಮಯ (ಆದ್ಯತೆ ಸಮಯ)- ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರ (೯-೧೨)

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ರಾಗ ಭಿನ್ನಶಡ್ಜ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮಧುರ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧೀರಶಂಕರಾಭರಣಂ ಮೇಳಕರ್ತದ ರಾಗಗಳಾದ ಚಂದ್ರಕೌಂಸ್, ದಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಕಾ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಭಿನ್ನಶಡ್ಜದ ಸ್ವರ ಪ್ರಮಾಣ-ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ (ನೋ - ರಾಗ ಪ್ರವಾಹಂ)

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಾಗಗಳು - ರಾಗೇಶ್ರೀ, ಚಕ್ರಧರ್ ಮತ್ತು ಹೇಮಂತ್

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಾಗಗಳು - ಚಂದ್ರಕೌನ್ಸ್, ದಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಕ

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 "ಯಾದ್ ಪಿಯಾಕಿ ಆಯೆ" - ಠುಮ್ರಿ- ಉಸ್ತಾದ್ ಬಡೇ ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್
 "ಝಲಿಮಾ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಪಿಲಾ ದೇ" - ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡು - ನೂರ್ ಜೆಹಾನ್
 "ತುಮ್ ಬಿನ್ ಜೀವನ ಕೈಸಾ ಜೀವನ" - ಚಲನಚಿತ್ರ ಹೆಸರು ಬಾವರ್ಚಿ ಕಲಾವಿದ: ಮನ್ನಾ ಡೇ
 "ಸಾರಿ ವಾರಿಲೋ ಚೌಕಾ" - ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಕೀರ್ತನೆ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ ಭಿನ್ನಶಡ್ಜದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು

ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ರಾಗಗಳು
ಕಮಲ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ

Pages using multiple image with auto scaled images
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಕಮಲ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕಮಲ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬ ರಾಜ ಶಿವಚಿತ್ತ ಪೆರ್ಮಾಡಿಯ ರಾಣಿ ಕಮಲಾ ದೇವಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ತಿಪ್ಪೋಜ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೭೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ನಾರಾಯಣ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ 
ಇದು ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ  ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಮೂರು ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲ ದೇವಾಲಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಮೊದಲ ದೇಗುಲವು ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯು ನಾರಾಯಣನ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಮೂರನೆಯ ದೇಗುಲವು ರಾಣಿ ಕಮಲಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವಳ ಪರಿಚಾರಕರು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.  ದೇವಾಲಯದ ಒಳ ಛಾವಣಿಯು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ಕೆತ್ತನೆಯ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಕಮಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ಶ್ರೀಮಂತ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಬಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಜಿಸುವ ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಬಗಳು, ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪಿರಮಿಡ್ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಶಿಲಾಬಾಲಕೆಯರು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಸುರುಳಿ-ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲ್ಲಿನ ಫಲಕಗಳು ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು