Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರೆವಾಹಕ (Semiconductor) ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನವೆಂದರೆ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳ (Electrons) ಅಥವಾ ಇತರ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟಕಣಗಳ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅರೆವಾಹಕ ಸಾಧನಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ. ಈ ಸಾಧನಗಳ ಅಂತರ್ರಚನೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ತನ್ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹುಲು-ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರ - ಇವುಗಳು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ.

ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದು ಮಾಹಿತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ -ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ -ವಿತರಣೆ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ. ಇವೆರಡೂ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ಧಾರೆಗಳ ಸೃಜನೆ ಹಾಗೂ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೋ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೋ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದೆ ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಜವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ರೇಡಿಯೋದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ನಂತರ. ಇಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಸಾಧನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದೇ ಆಗಿದೆ.

ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುದ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
 ಜ್ಞಾನಸಾಧನಗಳು - ನಿಜಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ (ಉಷ್ಣತೆ, ಒತ್ತಡವೇ ಮೊದಲಾದ) ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಧಾರಾ/ವಿಭವಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿದ್ಯುದಾಧಾರಿತ ಅಥವಾ ಚಲನಾಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನಸಾಧನಗಳು (ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು).
 ಸೂಚಕ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಮಂಡಲಗಳು - ಇವುಗಳು ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ಸಾಧನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
 ಬಹಿಃಸಾಧನಗಳು- ಧಾರಾ/ವಿಭವಸೂಚಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉಪಯುಕ್ತ ಭೌತಿಕಪ್ರಪಂಚದ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳು.

ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದರ ಅಂತರ್ಗತ ಸೂಚಕವು ಒಂದು ಆಂಟೆನಾ ಅಥವಾ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಳಗಿರುವ ಸೂಚಕ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಮಂಡಲಗಳು ಅಂತರ್ಗತ ಸೂಚಕದ ಬಣ್ಣ, ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಹಿಸ್ಸಾಧನಗಳಾದ ಋಣದ್ವಾರ ಕಿರಣ ಕೊಳವೆ (ಋಕಿಕೊ||) ವಿದ್ಯುತ್ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯವಾಗಿಯೂ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಚಾಲಿತ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು ಶಬ್ದವಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

ನಿಶ್ಚೇತನಾಂಶಗಳು (Passive devices)
 ರೋಧಕ (Resistor)
 ಧಾರಕ (Capacitor)
 ಪ್ರೇರಕ (Inductor)
 ಪರಿವರ್ತಕ (Transformer)

ಸಚೇತನಾಂಶಗಳು (Active devices) 
 ದ್ವಿದ್ವಾರ (Diode)
 ರೋಧಪರಿವರ್ತಕ (Transistor)
 ಸಂಯೋಜಿತ ಮಂಡಲ (ಸಮ್ಮಂಡಲ) (Combinational Circuits)

ಅಖಂಡೀಕೃತ ಸಮ್ಮಂಡಲಗಳು (Combinational circuits) 
 ಅಖಂಡೀಕೃತ ಗಣಕ (Analog computer)
 ಅಖಂಡೀಕೃತ ಗುಣಕ (Analog multiplier)
 ವರ್ಧಕ (Amplifier)
 ಶೋಧಕ (Filter)
 ಕಂಪಕ (Oscillator)

ಖಂಡೀಕೃತ ಸಮ್ಮಂಡಲಗಳು (Digital circuits)  

ರಚನಾಘಟಕಗಳು:
 ತರ್ಕಾಂಶ (Logic Gate)
 ದ್ವಿಸ್ಥಾಯಿ (Flip Flop)
 ಎಣಿಕೆಯಂತ್ರ (Counter)
 ಸ್ಮರಣಾಂಶ (Memory)

ಬೃಹನ್ಮಂಡಲಗಳು:
 ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಷ್ಕಾರಕ
 ಖಂಡೀಕೃತ ಸೂಚಕ ಪರಿಷ್ಕಾರಕ (ಖಂಸೂಪ ||)

ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

an:Eletronica
hi:इलेक्ट्रॉनिक्स
si:ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව
ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್

ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಸೇನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇಂದು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಮೊದಲಿಗೆ ಬರೀ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ, ಉದ್ದೇಶ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್, ದೂರದರ್ಶನ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಮತಯಂತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆವರೆಗೂ ತನ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‍ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ದೇಶದ ನಾನಾಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಕಡೆ ಇದರ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ನವರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಶ್ವನಿ ಕುಮಾರ ದತ್ತ ಸದ್ಯದ ಸಿ ಎಮ್ ಡಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
1956 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂವಹನ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, 1961 ರಲ್ಲಿ BEL ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, 1962 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮೇನಿಯಮ್ ಅರೆವಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು 1964 ರಲ್ಲಿ AIR ಗೆ ರೇಡಿಯೋ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್ಗಳು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಲೀಕತ್ವ 
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ (66%), ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಯುಟಿಐ (14%), ವಿದೇಶಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು (6%), ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು (5%) ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು (4%) ರವರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು
ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿ)

ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ತನ್ನ ಯೋಧರಿಗೆ ನೀಡುವ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ರಣರಂಗದ ಹೊರಗಡೆ ಯೋಧನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯ,ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪದಕವಿದು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ
ಸಮಾಂತರವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ.ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ ಪದಕಗಳು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರದ ವಿಸ್ತರಿತಗೊಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಜನವರಿ ೪,೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು.ಆಗ ಇದನ್ನು 'ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ-ಕ್ಲಾಸ್ ೧','ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ-ಕ್ಲಾಸ್ ೨','ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ-ಕ್ಲಾಸ್ ೩'
ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ನಂತರ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಈ 'ವರ್ಗ'ವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ 'ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ' ಮತ್ತು'ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ'ವೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು.ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಸುಹಾಸ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್ ರವರು  ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

ಅಶೋಕಚಕ್ರ ಪಡೆದವರ ಪಟ್ಟಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಾತ್ಸಾಯನ

ವಾತ್ಸಾಯನನನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತನೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಾತ್ಸಾಯನ ಕಾಮಸೂತ್ರವೆಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಕಾಮಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನರ-ನಾರಿಯ ಸಂಬಂಧ,ಮೋಹ,ರಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ 

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ವಾಂಸನೊಬ್ಬನ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನು ಮಲ್ಲಿನಾಘ ಅಥವಾ ಮಲ್ಲನಾಘನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತನ ಗತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.ಆದರೂ ಆತ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮರಾಹಮಿಹಿರನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆತ ಗುಪ್ತರ ಕಾಲವಾದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಮತ್ತು ೬ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆತ ಜೀವಿಸಿದ್ದರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುತೂಹಲಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ,ವಾತ್ಸಾಯನನ ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬಳು ವೇಶ್ಯಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಆತನ ಬಾಲ್ಯವೆಲ್ಲ ಅಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ವಾತ್ಸಾಯನ ಕಾಮಸೂತ್ರದಂಥ
ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲತಃ ಭಾರತೀಯರು ಕಾಮದಂಥ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ,ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತೋರುವ ಮಡಿವಂತಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಜೀವಿತಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಸುಕಾಗಿರಿಸಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಆತನ ಕಾಮಸೂತ್ರ ಜಗತ್ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವದೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಪೂನಂ ದಿಲ್ಲೋನ್

ಪೂನಂ ದಿಲ್ಲೋನ್ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ೧೯೭೯ರ ನೂರೀ, ಸೋಹ್ನಿ ಮಹಿವಾಲ್ (೧೯೮೪),,ಸವೇರೆ ವಾಲಿ ಗಾಡಿ (೧೯೮೬) ಮತ್ತು ನಾಮ್‍‍ಗಳಿಗೆ (೧೯೮೬) ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ರವರ ಜೊತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 
 
ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ

ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ಒಂದು ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿ. ಇದನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹಾನಿಮನ್ ೧೮೦೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ  ಬಳಕೆಗೆ ತಂದರು. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಚೇತರಿಸಿ, ರೊಗಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ, ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ವೈದ್ಯರು, ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ಔಷಧವನ್ನು, ಅದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ನೀಡಿ, ರೋಗಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈರುಳ್ಳಿ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ಮೂಗಿನಿಂದ, ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ, ಈರುಳ್ಳಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ಔಷಧವನ್ನು, ಕೆಲವು ತರಹದ ಶೀತವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ವೈದ್ಯರು, ಒಮ್ಮೆಗೆ, ಒಂದು ರೋಗಕ್ಕೆ, ಒಂದೇ ಔಷಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಪರಿಚಯ
ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ, ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಾನವರಿಗೆ ಇದನ್ನೇ ನೀಡುವುದು ( ಸಿಮಿಲಿಯಾ ಸಿಮಿಲಿಬಸ್ ಕ್ಯೂರೆಂಟರ್ ) ಈ ಪದ್ದತಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.

ಇತಿಹಾಸ
೧೭೯೦ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹಾನ್ಮಾನ್ ಅವರು ಡಾ.ಕುಲೆನ್ ಅವರ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆಫ್ ಮೆಟೀರಿಯಾಮೆದಿಕ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸುವಾಗ, ಪೆರೂವಿಯನ್ ಬಾರ್ಕ್ ನ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಡಾ.ಕುಲೆನ್ ಅವರು ಈ ತೊಗಟೆಯ ಮರುಕಳಿಸುವ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಗುಣವು ಅದರ ಕಹಿ ರುಚಿಯಿಂದಾಗಿ ಎಂದು ಬರೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಅಸಮಧಾನಗೊಂಡ ಸ್ಯಾ.ಹಾನ್ಮಾನ್ ಅವರು ಸ್ವತಹ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆಯಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಿಡದೆ ತನ್ನ ಬಂಧು ಮಿತ್ರರ ಮೇಲೂ ನಡೆಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಯಾವ ಔಷಧಿ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಔಷಧಿಗೆ ಆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ವವೇ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯೆಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಪದ್ದತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡದ್ದು ೧೮೧೦ರಲ್ಲಿ.ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಗೆಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಜರ್ಮನಿಯ ಒಂದು ವೈದ್ಯ ಹಾಗು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಎಂಬ ಪದ್ದತಿಯು ಬೆಂಗಾಲ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ, ಪಂಜಾಬ್ ನಂತಹ ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪಸರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೮೩೯ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೋನಿಗ್ಬರ್ಗರ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ಪಂಜಾಬಿನ ಮಹರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಗಂಟಲಿನ ತೊಂದರೆಗೆ ಡಲ್ಕಾಮೆರ ಎಂಬ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಔಷಧಿಯಿಂದ ರೋಗಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಇದೇ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.

ಇತರರ ಕೊಡುಗೆ
೧೮೪೬-೪೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯೂಲ್ ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ರವರು ತಾಂಜೋರ್ ಹಾಗು ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು
೧೮೫೧ರಲ್ಲಿ ಸರ್.ಜಾನ್ ಹಂಟರ್ ಲಿಟ್ಲರ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗು ಔಷಧಾಲಯ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರಲಾಲ್ ದತ್
ಮಹೇಂದ್ರ ಲಾಲ್ ಸರ್ಕಾರ್ ಅವರು ಅಲೋಪಥಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಬನಾರಸ್ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಉದ್ಘಾಟನೆ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಜರಗಿತು.
೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಚಾರಿಟೆಬಲ್ ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸರಿ ಅಲ್ಲಾಹಬಾದ್ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು.
ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಭಟಾಚಾರ್ಯ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಫಾರ್ಮಕೋಪಿಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಸಿ.ಎಚ್.( ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೌಂಸಿಲ್ ಆಫ್ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ) ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 

Videos

Associations
 

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ
ಔಷಧ
ಆರೋಗ್ಯ
ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ದತಿಗಳು
ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹಾನಿಮನ್



ಜೀವನ
'ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹಾನಿಮನ್'(೧೭೫೫-೧೮೪೩) ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯ ಜನಕನೆಂದು ಖ್ಯಾತರಾದವರು.ಜರ್ಮನಿಯ ಮೈಸನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಷನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿದರು.

ಇವರು ೧೭೫೫, ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ೦ ರಂದು ಜರ್ಮನಿಯ ವೀಸನ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತುಂಬಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಹಾಗು ಬಡವರಾದ ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಮುಗಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೭೭೯ ರಲ್ಲಿ ಎರ್ಲಾಂಚೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ  ಪದವಿಯನ್ನ ಪಡೆದರು.

ಸಾಧನೆ
ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಹುದಿನಗಳ ಕಾಲ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ, ಪ್ರಾಣಿಮೂಲದ ಅಥವಾ ಖನಿಜಾಂಶದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನ ನೀಡಿದಾಗ, ಅದು ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅದೇ ಔಷಧಿ ನೀಡಿ ರೋಗಿಯನ್ನ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಇವರು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧ ನೀಡಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಪುಸ್ತಕ
ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಷನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ
ಔಷಧ
ಕೀಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ

ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಂಗ ಮಂಚ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಾಕಾರವಾಗಿರುತಿತ್ತು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಾತ್ರ ತೋರಿ ಬರುವಂತೆ ಕೀಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನವರ್ಗದ ಕಲಾಕಾರರು  ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಈ ಬಗೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮಣ್ಣಿ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿವೃತ್ತ
 ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರು ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರೊ. ಜೀ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕ್ಯುರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದು. ಮೂಲತಃ ಈ ಪ್ರಕಾರವು ತಿಪಟೂರು ಭಾಗದ ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನವರ್ಗದವರು ಕುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೊಂಬೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಳವೆ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
 ಇದರ ಮೂಲಕ ಕೈ-ಕಾಲುಗಳಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಆಡಿಸುವ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಸಂತೆ, ಅಥವಾ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೇರೆ ಹಾಕಿ ಹಗಲು ವೇಳೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಟಿಕೇಟು ಪಡೆದು ಗೊಂಬೆಯಾಟವನ್ನು ಜನ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಲೆಯು ೧೯೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿತ್ತು. 
 ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ 'ಮೃದಂಗ' 'ತಾಳ' ಮತ್ತು 'ಬಿದಿರಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಪೀಪಿ' (ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ ಪುತ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು 'ಬೋಲಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಸಯ್ಯ, ಮಡಿವಾಳ ಗೊಂಬೆಗಳು  ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ, ರಾಣಿ, ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕರ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾನಪದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊರಕುವುದು.

ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ
 ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಸರಗೋಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬೊಂಬೆಯಾಟ ತಂಡವಿದೆ, ಈ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಸ್ಥಾಪಕರು ದಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರ ಪುತ್ರ ರಮೇಶ ಕೆ.ವಿ. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಸಲಾಕಿ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಶೈಲಿಯು ಇವರದಾಗಿತ್ತು. 
 ಈ ಗೊಂಬೆಯಾಟದವರು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಗೊಂಬೆಗಳು ತೆಂಕು ಶೈಲಿಯ ಆಕಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕುಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಸೂತ್ರಗಳಿಲ್ಲ,  ಗೊಂಬೆಯ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಸಲಾಕಿಗೆ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ತೂರಿಸಿ ಅಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ  ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೇರುವುದು. 
 ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಹೊಸತು ಎನಿಸಿದರೂ ಈ ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು  ಮೈಸೂರು ತಿಪಟೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದು. ಈ ಶೈಲಿಯ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಇಂದಿಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ, ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಡಾಂಗೆರ ಪುತುಲ್ (ದಂಡದ ಮೂಲಕ ಕುಣಿಸುವ ಗೊಂಬೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
 ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಯಾಟ  ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಾಂಗೆರ ಪುತುಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ ದತ್ತಾ ಇವರು ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವರು.
 ಈ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದು ಇಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩-ರ ತನಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬೊಂಬೆಯಾಟ ತಂಡ ಕೀಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾದರಿಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಈ ಶೈಲಿಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮದಾಯಕವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಪುನ: ಸೂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕುಣಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಜನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿರುವರು.

ಗ್ರಂಥ ಮೂಲ
 ಎಸ್. ಎ.ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ  ೧೯೮೮, ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಪೆಟ್ರಿ  (Karnataka Puppetry) ಪ್ರ:ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗ ಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ-ಉಡುಪಿ ೫೭೬ ೧೦೨

ಗ್ಯಾಲರಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು
 ಗೊಂಬೆಯಾಟ
ಕಡ್ಡಾಯಿ-ಕೊರಗರ ಡೋಲು

ಕೊರಗರ ಕಡ್ಡಾಯಿ:ಕೊರಗ  (ನೋಡು-ಟಿಪ್ಪಣಿ-1) ಎಂಬುದು ಜಾತಿಸೂಚಕ ಹೆಸರು. ಈ ಜನವರ್ಗದವರು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಡೋಲು ಅಥವಾ 'ಕಡ್ಡಾಯಿ' ಅಗತ್ಯ. ಡೋಲು/ಕಡ್ಡಾಯಿ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ, ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 'ಕೊರಗ ಸಮುದಾಯದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಡೋಲು/ಕಡ್ಡಾಯಿ' ವಾದ್ಯವನ್ನು  ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ  ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

1-ಕಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯಿ : ಕಂಚಿನ ಲೋಹದ ಕವಚ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಾದ್ಯ

2-ಮರತ ಕಡ್ಡಾಯಿ : ಮರದ  ಹೊರ  ಕವಚ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಾದ್ಯ

3-ಬೈದೆರಲ್ ಕಡ್ಡಾಯಿ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನವರ್ಗದವರ (ಬಿಲ್ಲವ) ಗರೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಾದ್ಯ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಜನವರ್ಗದವರು  ಲೋಹ ನಿರ್ಮಿತ  ಕಡ್ಡಾಯಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ  ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪಡ್ಡಂಬೂಡು (ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಿರಿಯಡ್ಕ ಗ್ರಾಮ) ಇಲ್ಲಿನ ಜೈನ ಮನೆತನದವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊರಗರಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯಿ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ-ನ ಕಾಲ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1783-84 ರಲ್ಲಿ) ಸುಲ್ತಾನನ ಕಡೆಯವರು   ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದತ್ತ  ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಒಮ್ಮೆ  ಸುಲ್ತಾನನ ದಂಡು ಹಿರಿಯಡ್ಕ-ಭಾಗದತ್ತ ಬಂದಾಗ ಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿ,ಲೋಹ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಮದ್ದು ಗುಂಡು ತಯಾರಿಸಲು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಸಮೀಪದ ಜಮಾಲಗಡ (ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲೆ) ಕೋಟೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನರಿತು ಜೈನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಬೀಡಿನವರ ಕಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಹುದೆಂದು ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು  ಜೈನರ ಬೀಡಿನ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಕಡ್ಡಾಯಿ ನೀರ ಪಾಲಾಯ್ತು. ಅಂದು ಕಂಚಿನ ಡೋಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು ಮತ್ತೆ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಬಾಯ್ದೆರೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿ ಕೊರಗ ಜನವರ್ಗದವರು  ಕಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯಿ ಬಗ್ಗೆ  ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 'ಕಡ್ಡಾಯಿ' ವಾದ್ಯದ ಮೂಲಕ  ನುಡಿಸುವ ತಾಳಗಳಿಗೆ 'ಟಕ್ಕು'-ಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ:- 'ಮಾರಿ ನಡಪು ಟಕ್ಕು ',(ಮಾರಿ ಓಡಿಸುವಾಗ ನುಡಿಸುವ ತಾಳ) 'ಕಂಬಳದ ಟಕ್ಕು (ಕೋಣಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಕ್ರೀಡೆ ಸಂದರ್ಭದ ತಾಳ)'ಸಾವುದ ಟಕ್ಕು ' (ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ  ನುಡಿತ ). ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಜನವರ್ಗದವರು ಇಂದು ಡೋಲು ಅಥವಾ 'ಕಡ್ಡಾಯಿ' ನುಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇವರ ಡೋಲು ನುಡಿಸುವ ಕಲೆ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತಿದೆ.ಟಿಪ್ಪಣಿ-1' ಕೊರಗ ಜನವರ್ಗದ ಅರಸ-ನ ಹೆಸರು 'ಹುಬಶಿಕ' ಅಥವಾ 'ಹಬಶಿಕ'ಎಂಬುದು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ  ಇ-ಥರ್ಸಟನ್-ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.  ಬಹುಶಃ 'ಹಬಶಿ'-ಎನ್ನುವುದು ಅಬ್ಬಿಸೀನಿಯ-ದಿಂದ ಬಂದ ಜನವರ್ಗದವರಾಗಿರಬಹುದು,  ಆಫ್ರಿಕನ್ ಭಾಷಾ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 'ಅಬ್ಸಿ'-ಎಂದರೆ  ಹೊರಗಿನವ ಎಂದರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಗರ ಅರಸನ ಕಥೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಜನವರ್ಗ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವರು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು  ಜನವರ್ಗದವರುಗಳಿಂದ ಈ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ  ಮಾನವರ ಸೃಷ್ಠಿ ಹೇಗಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಮೌಖಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅದರಂತೆ ಕೊರಗರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಕೊರಗ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ  ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂಬ ಕಥೆ  ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.  ಈ ಕಥೆಯ ಆಶಯದಂತೆ  ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯರನ್ನು ದೇವರು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಆ ಬಳಿಕ  ತನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಜನವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಇದೇ ಕಥೆಯ ಆಶಯವನ್ನು  ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ-ದ ನೈಜಾಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನವರ್ಗದ ಸಮುದಾಯವಿದೆ, ಅವರುಗಳೇ 'ಬೊರಾರೊ ಜನಾಂಗ.  ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಸಿಗುವ ದೈವಾರಾಧನೆಯಂತೆ ಈ ಬೊರಾರೋ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ  ಅಥವಾ  ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ರಂಥ ಮೂಲಗಳು
 Thurston, Edgar. 1907. Ethngraphic Notes in Southern India. 3 vols. Madras: Government Press.
 Thurston, Edgar. 1909. Castes and Tribes of Southern India. 7 vols. Madras: Government Press.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ

ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ನೀಡುವ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಯೋಧ ರಣರಂಗದ ಹೊರಗಡೆ ತೋರುವ ಶೌರ್ಯ,ಬಲಿದಾನಗಳಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡುವ ಪದಕವಿದು.ಭಾರತೀಯ ಯೋಧರಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕರೂ ಕೂಡ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಇತರೆ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಾದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರದ ನಂತರ ಬರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಬಲಿ

ಬಲಿ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ:

1. ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಮೊಮ್ಮಗ. ವಿರೋಚನನ ಮಗ. ಈತನ ಮಗನೇ ಬಾಣಾಸುರ. ಇಂದ್ರಸೇನನೆಂಬುದು ನಾಮಾಂತರ. ಹೆಂಡತಿ ವಿಂದ್ಯಾವಳಿ. ಇಂದ್ರನಿಂದ ಸಂವೃತನಾದ ಈತ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯನ ಮೃತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಭಾವದಿಂದ ಬದುಕಿ ವಿಶ್ವಜಿತ್ತೆಂಬ ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿದೇವನಿಂದ ರಥಾಶ್ವ ಧ್ವಜಗಳನ್ನೂ ಪಿತಾಮಹ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಂದ ದಿವ್ಯಧನುಸ್ಸು ಅಕ್ಷಯ ತೂಣೀರಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದು ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಅನಂತರ ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿದ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಮೊರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಆದಿತಿದೇವಿಯಲ್ಲಿ ವಾಮನರೂಪದಿಂದ ಅವತರಿಸಿ ಉಪನಯನಾನಂತರ ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಬಲಿಯಿಂದ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೇಳಿದ. ದಾನಶೂರನಾದ ಬಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಪಟವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ರಾಜಗುರು ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಮಾತನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದ. ದಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ವಾಮನ ಭೂಮ್ಯಂತರಿಕ್ಷಗಳನ್ನು ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಡಲೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ವಚನಭ್ರಷ್ಟನಾಗದ ಬಲಿ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಅದರಂತೆ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಮೂರನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಲಿಯ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಆತನನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತುಳಿದ.

ಹೀಗೆ ಬಲಿ ಪಾತಾಳದೊಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ತನಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಯಾವಾಗ ಎಂದು ಕೇಳಿದನೆಂದೂ ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜನರ ಸುಳಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ನಿನಗೆ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದನೆಂದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ. ಅದರಂತೆ ಬಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನರಕಚತುರ್ದಶಿಯ ದಿನ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ತುಂಬೆಗಿಡಕ್ಕೆ ಏಣಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜನರಿರುವರೊ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾನಂತೆ. ಜನರಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆ ದಿನ ಕೂಗುಹಾಕುತ್ತಾ ಹೊಲದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಿಗೂ ಬೂದಿಯನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ ಜೊತೆಗೇ ನರಕ ಚತುದರ್ಶಿಯನ್ನೂ ಅಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಒಬ್ಬ ಕ್ಷತ್ರಿಯ. ಚಂದ್ರವಂಶದ ಶಿಬಿರಾಜನ ಮಗ. ದೀರ್ಘತಮ ಎಂಬ ಮುನಿಯನ್ನು ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಪ್ರದ್ವೇಷಿಣಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ನದಿಗೆ ತಳ್ಳಿಸಿದಾಗ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುನಿಯನ್ನು ಈತ ರಕ್ಷಿಸಿದ. ದೀರ್ಘತಮ ಹುಟ್ಟು ಕುರುಡನೆಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಆತನನ್ನು ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಸುರರು
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್

ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಇರಾನ್ ದೇಶದ ಒಳಗೆ ಹಾಗು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಮೇನಿಯ, ಸಿರಿಯ, ಟರ್ಕಿ, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಯುಕ್ರೇನ್ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಇರಾನ್
೧೮೮೮

೧೮೮೮ (MDCCCLXXXVIII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಭಾನುವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು 

ಜನವರಿ ೧೩ - ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಜನನ 
 ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೭ – ಒಟ್ಟೊ ಸ್ಟರ್ನ್, ಜರ್ಮನ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೬೯)
 ಜುಲೈ ೧೭ – ಶ್ಮುಯೆಲ್ ಯೊಸೆಫ್ ಅಗ್ನಾನ್, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಲೇಖಕ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೭೦)
 ಜುಲೈ ೨೨ – ಸೆಲ್ಸ್ಮನ್ ವಾಕ್ಸ್ಮನ್, ಯುಕ್ರೇನ್‌ನ ಜೈವಿಕರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೭೩)
 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ – ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ (ನಿ. ೧೯೭೫)
 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ – ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಮಿಲ್ ಸಿಲನ್ಪ, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲೇಖಕ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೬೪)
 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬ – ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಾಟ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ (ಅಮೇರಿಕ-ಜನಿತ) ಲೇಖಕ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೬೫)
 ನವೆಂಬರ್ ೭ – ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್, ಭಾರತದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ (ನಿ. ೧೯೮೦)

ನಿಧನ
ಟಿಹ್ರಿ ಗಢ್‌ವಾಲ್

ಟಿಹ್ರಿ ಗಢ್‌ವಾಲ್ ಭಾರತದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ರಾಜ್ಯವಾದ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ ಹೊಸ ಟಿಹ್ರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 616,409,  (೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ).

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
Complete Uttarakhand Information
Complete Garhwal Information

ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ

ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವು ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಹೆಸರು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುತ್ತತುದಿಯ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಸ್ಕೋಅನ್ನ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವು ಯೂರಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳು
ಯುರೋಪ್
ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ

'ಬೈಜಿಕ ಬಾಂಬ್': ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬಾಂಬುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಅಣುಬಾಂಬು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಜಲಜನಕ ಬಾಂಬು.ಈ ಬಾಂಬುಗಳು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾದ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡ, ಆಘಾತ, ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಸಿಡಿತಲೆ(ಬಾಂಬು)ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾವಿರಾರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಎಸಗುತ್ತವೆ. ಎರಡನೆ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅಣು ಬಾಂಬನ್ನು ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಹಿರೋಶಿಮಾ ಹಾಗೂ ನಾಗಸಾಕಿ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಪ್ರಯೋಗಿಸಿತು.

ಜಾಗತಿಕ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ ಒಪ್ಪಂದ
ಅಣ್ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ೧೯೬೩ ರಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬರಲು ಒಪ್ಪಿವೆ.

೧೨೨ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮ್ಮತಿ
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂಬತ್ತು ದೇಶಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿವೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರವಾಗಿ 122 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಚಲಾಯಿಸಿವೆ. ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ­ಚಲಾಯಿಸಿದೆ. ಸಿಂಗಪುರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಇತರ ದೇಶಗಳು.

ಭವಿಷ್ಯದ ಭರವಸೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನೆ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಿ.೮--೭-೨೦೧೭ ರಂದು ಸೇರಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ‘ನಾವು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಜನಾಂಗದ ಭರವಸೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಾವುಕಗೊಳಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾ ರಾಯಭಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಯಾನೆ ವ್ಹೈಟ್ ಗೊಮೇಜ್ ಸಂಭ್ರಮ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.  ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ತೋರಿದ ಉತ್ಸಾಹವು  ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಆತಂಕದ ಕುರಿತ ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ರಹಿತ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಾನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಅಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ  ಮಹಾಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ನೋಡಿ
ಹಿರೋಷಿಮಾ ಮತ್ತು ನಾಗಸಾಕಿಗಳ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಗಳು
ಪರಮಾಣು
ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖ
ಅಣುಶಕ್ತಿ
ಆಯುಧಗಳು
ಅಣು ವಿಜ್ಞಾನ
ನಿರ್ವಾತ

ನಿರ್ವಾತ:ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಇರದ ಅವಕಾಶ(space).ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ವಾತ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶದಿಂದ ವಾಯುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಣುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಸಾದ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.ಆದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಮುಚ್ಚಿದ ಅವಕಾಶ(enclosed space)ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಮದುರೈ

ಮದುರೈ (ತಮಿಳು:மதுரை) ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಗರ.. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ೨ನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದು ವೈಗಾಯ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಮದುರೈ ನಗರವನ್ನು ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ದೇಗುಲ ನಗರಿ, ಕೂಡಲ್ ಮಾನಗರ್(ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿ), ಮಲ್ಲಿಗೈ ಮಾನಗರ್ (ಮಲ್ಲಿಗೆ ನಗರ), ಥೂಂಗ ನಗರಂ (ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದಿರುವ ನಗರ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಅಥೆನ್ಸ್''. ಇದು ಮದುರೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ತಮಿಳುನಾಡು
ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

ko:마두레이
hi:मदुरै
ml:മദുര ജില്ല
sr:Мадура
ಶೈವ ಆಗಮಗಳು

ಶಿವನ ಪಂಚ ಮುಖಗಳಿಂದ ೨೮ ಆಗಮಗಳು ಹೊರಟವಂತೆ. ಅವು ಶೈವಾಗಮ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಶೈವ ರೌದ್ರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರದು ಭೇದ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ವೀರಶೈವ ಮತ
೬೩೬



ಘಟನೆಗಳು

ಸ್ಥಳದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ

ಬಿಜಂಟಿಯಮ್‌ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 
 ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦ — ಯಾರ್ಮೂಕ್‌ನ ಕಾಳಗ: ಬಿಜಂಟಿಯಮ್‌ನ ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಖಾಲಿದ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್-ವಲೀದ್‌ನ ವಿಜಯವು ಬಿಜಂಟಿಯಮ್‌ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ರೋಮನ್ ಸಿರಿಯಾವನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಅರಬರಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

ಪರ್ಷಿಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 
 ಅಲ್-ಕಾದಿಸಿಯಾದ ಯುದ್ಧ: ಸಸನಿಯನ್ ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಅರಬರ ವಿಜಯ.

೬೩೬
ಕಾಲ
ನೆಡುತೋಪು

ನೆಡುತೋಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆಯ ಬದಲು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸದಿರುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ದೂರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವಂಥ ಒಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅಥವಾ ಉಪಉಷ್ಣವಲಯದ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಕಾಣಿ. ಅಂತಹ ಬೆಳೆಗಳು ಹತ್ತಿ, ಕಾಫಿ, ತಂಬಾಕು, ಕಬ್ಬು, ಸಿಸಲ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಫಾಲ್ಪಾ, ಲೆಸ್ಪಿಡೀಜಾ, ಮೂರೆಲೆ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೇವಿನ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಡುತೋಪುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಡುತೋಪುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳು
ಕಾಡುಗಳು
ಅಯಸ್ಕಾಂತ

ಅಯಸ್ಕಾಂತಎಂದರೆ ಕಾಂತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತು. ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ಹಲವಾರು ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕುದುರೆಲಾಳದ ಆಕೃತಿ,ದಪ್ಪ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರ, ಆಯತಾಕಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ಹಲವಾರು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೇ ಮೋಟಾರುಗಳಲ್ಲಿ,ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ(video) ಮತ್ತು ಶಬ್ಧಗ್ರಹಣ (Audio)ಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ದಿನ ಬಳಕೆಯ ರೇಡಿಯೋ,ದೂರದರ್ಶಕ,ದೂರವಾಣಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತವು ಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ದ್ವನಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 
 Articles, tutorials and other educational information about magnets  National High Magnetic Field Laboratory
 Answers to several questions from curious kids about magnets 
 Magnetic units are discussed here 
 EU requires warning on toys containing magnets
 Information on Permanent Magnets
 About Magnets
 International Magnetics Association
ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ
ಪಾಲ್ ಯೊಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್

ಪಾಲ್ ಯೊಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್

(೧೮೩೦-೧೯೧೪)

ಜರ್ಮನಿಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಗಯಟೆಯ ನಂತರ ಜರ್ಮನಿಯು ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿ, ಹಾಗೂ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸಾಹಿತಿಯೆಂದರೆ, 'ಪಾಲ್ ವಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್,'  ಎಂದು ವಿಶೇಷಜ್ಞರ ಅಭಿಮತ. ಇವರ ತಂದೆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

'ಪಾಲ್ ಯೊಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್' ರವರು,  ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಿಲುವು
೧೯೧೦ ರ 'ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ, ' ಕಿಂಡರ್ ಡರ್ ವೆಲ್ಟ್' (ಜಗತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳು) ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್' ಸುಮಾರು ೬೦ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೂರಾರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  'ಪಾಲ್ ಹಾಯ್ಸ್'  ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿದೊರೆತಾಗ ಅವರಿಗೆ ೮೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.   'ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್'  ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್  ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇಟಲಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ೧೮೫೪ ರಲ್ಲಿ 'ಬವೇರಿಯ' ದ ಅರಸರನ್ನು 'ಮ್ಯುನಿಚ್' ಗೆ ಕರೆಸಿದಾಗ  'ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್ ' ರವರಿಗೆ ಉಂಬಳಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ 'ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್' ರು ಇಟಲಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿ, ಕೃತಿರಚನೆಮಾಡುತ್ತಾ  ಇತರ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

'ಪಾಲ್ ಯೊಹಾನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್', ರವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತು, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಒತ್ತುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಸಾರಿಹೇಳಿದರು.  ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಜದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕಡಿವಾಣಕ್ಕೊಳಗಾಗದೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಚೇತನನಾಗಬೇಕು ಇನ್ನುವುದೇ ' ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್ ' ರವರ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು. ಈ ತತ್ವ ಅವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ, ' ಕಿಂಡರ್ ಡರ್ ವೆಲ್ಟ್' [ಜಗತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳು]ಯಲ್ಲಿ, ' ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬರೆದ ೧೨೦ ಕಿರು-ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಓದುಗರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು
ಜಗತ್ತಿನ ಜನ ಈಗ,  ಅವರು ರಚಿಸಿದ 'ಜಗತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳು', ಮತ್ತು ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಬೆರೆಳೆಣಿಕೆಯ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನುವಾದಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ, ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರು, ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು  ಮುಂತಾದವರು ಮಾತ್ರ ' ಪಾಲ್ ಹೇಯ್ಸ್ '  ರಚಿತ,  ನಾಟಕಗಳು, ಸ್ವಂತ ಕವಿತೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕಿರು-ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು  ಓದುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ :ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಜರ್ಮನಿ
ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ

ಅರ್ಕಾವತಿ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೋಲಾರ, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಇದು ಕನಕಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಕಾವತಿ : ಕಾವೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಸಮೀಪದ ನಂದಿದುರ್ಗದಲ್ಲಿ
ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ೧೬೧ ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ೪,೩೫೯ ಚ.ಕಿಮೀ. ನೆಲಮಂಗಲದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಯಿಂದ
ಬರುವ ಕುಮುದಾವತಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ವೃಷಭಾವತಿ, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ಸುವರ್ಣಮುಖಿ, ಆನೇಕಲ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ಅಂತರಮುಖಿ, ದೇವರಬೆಟ್ಟ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ದೇವಮುಖಿ ಇದರ ಉಪನದಿಗಳು. ಸಾವನದುರ್ಗ, ರಾಮಗಿರಿ, ಶಿವಗಿರಿ ಮೊದಲಾದ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ನೀರಾವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮೇಲ್ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಘಟ್ಟ ಮೊದಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳಿಗೂ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ, ಕಾಕೋಳು ಮುಂತಾದ ಕೆರೆಗಳಿಗೂ ನೀರನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದುವರಿದು ನೆಲಮಂಗಲ, ಮಾಗಡಿ, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಕನಕಪುರದ ಹತ್ತಿರ
ಕಾವೇರಿವನ್ನು ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದ ರಿಂದ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಒಣ ಮರಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬತ್ತಿಹೋಗದೆ ನೀರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳ ನೀರು ಒದಗುವುದರಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪ್ರವಾಹಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಹದ ಚಲನೆ ೩೫೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦೦ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್ ವರೆಗಿರುವುದು. ನೆಲಮಂಗಲ, ಮಾಗಡಿ ಮತ್ತು ರಾಮನಗರಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ
ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ನೀರಾವರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನಾರೂಪವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ
ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಆರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು
 ಕುಮುದಾವತಿ ನದಿ - ಶಿವಗಂಗೆ ಉಗಮಸ್ಥಾನ
 ವೃಷಭಾವತಿ ನದಿ - ಬಸವನಗುಡಿ ಉಗಮಸ್ಥಾನ
 ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ನದಿ - ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಉಗಮಸ್ಥಾನ
 ಅಂತರಮುಖಿ ನದಿ - ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಉಗಮಸ್ಥಾನ
 ದೇವಮುಖಿ ನದಿ - ದೇವರಬೆಟ್ಟ ಉಗಮಸ್ಥಾನ (ತಮಿಳುನಾಡು)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನದಿಗಳು
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯದ ನದಿಗಳು
ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಕಾವೇರಿ ಉಪನದಿಗಳು
ಚಕ್ರ ನದಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಗಂಗುಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದ ಹೋಗುವ ಚಕ್ರ ನದಿಯು ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಇದು ಮೊದಲು ಸೌಪರ್ಣಿಕ, ವರಾಹಿ ಮತ್ತು ಕುಬ್ಜ ನದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ದಂಡಾವತಿ ನದಿ

ದಂಡಾವತಿಯು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಸಣ್ಣ ನದಿ. ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮವು ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನ, ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುಪ್ಪೆ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆಯಗಿದೆ, ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ ಕೋಡಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಸೇರಿ ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 

ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯು ಉತ್ತರಾಭೀಮುಕವಾಗಿ 55 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹರಿದು ಅನವಟ್ಟಿ ಬಳಿಯ ಬಂಕಸಾಣ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವರಾದಾ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ವರದಾ ನದಿಯು ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯು ಒಟ್ಟು ೧೧೮.೮೮ ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು   75° E ಮತ್ತು 75° 30'E ರಲ್ಲಿದೆ.  ಸೊರಬದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯ ಬಲ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡಾವತಿ ನದಿ

ಹಳೆಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೊರಬ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋದರು. ಸೀಗತೆಗೆ ಬಾಯಾರಿಯಗಲು, ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ನೀರು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹರಿಸುತ್ತನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಮನಿಂದ ದೊರೆತ ನೀರು ಇಂದು ದಂಡವತಿ ನದಿಯಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

ದಂಡವತಿ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ
ಸೊರಾಬ ತಾಲೂಕಿನ ಚೀಲನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ದಂಡವತಿಯ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸೊರಾಬ ಮತ್ತು ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ 50,500 ಎಕರೆ  ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 1986-87ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಂಡವತಿ ನದಿ ಗರಿಷ್ಠ 5.5 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 4 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. ದಾಂಡವತಿ ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು 1895 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, 1927 ರಿಂದ 2010 ರ ವರೆಗೆ ಹಲವು ಸಹ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಯಿತ್ತು ಆದರೆ, ಇದುವರೆಗು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿಲ.ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆಂದು ಹಲವು ರೈತರು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದಾರೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷಿಕ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನದಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ದಂಡವತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಡಚಣೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ

ದಂಡವತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ
ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ದಂಡವತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಮಳೆಕಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶುಷ್ಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಈ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೀರಾವರಿ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಬೈಥಾನಲಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕುಂದು ಕೋರಿದೆ. ದಾಂಡವತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಡಚಣೆಗಳಿಗೆ ಇದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್. ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಗುರುಪುರ ನದಿ

ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗುರುಪುರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹಾದುಹೋಗುವ ಕಾರಣ "ಗುರುಪುರ" ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೩೪೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರ(ರೇವು) ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಗುರುಪುರ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. 
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ 
ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ಕೂಳೂರಿನ ಬಳಿ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರದ (ಪಣಂಬೂರು)ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ, ತಣ್ಣೀರುಭಾವಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ  ಒಮ್ಮೆಗೆ ಲಂಬ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಕರಾವಳಿ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಅಳಿವೆಯ ಬಳಿ (ಬೆಂಗರೆ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳಾಲದ ಕೋಟೆಪುರದ ನಡುವೆ)ಅರಬಿ ಕಡಲನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗುರುಪುರ- ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳು ಅಳಿವೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕಡಲಿಗೆ ಹರಿಯುವುದು  ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ  ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿ

ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯು ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ೨ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಶ್ರೀ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಹೊನ್ನುಹೊಳೆ ನದಿ

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಹೊನ್ನುಹೊಳೆ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಕಬಿನಿ ನದಿ

ಕಬಿನಿ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಬಿನಿ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪನಮರಮ್ ಮತ್ತು ಮಾನಂತವಾಡಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಕರ್ನಾಟಕದ ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸರ್ಗೂರು ಪಟ್ಟಣದ ಹತ್ತಿರ ಬೃಹತ್ ಕಬಿನಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಬಹಳ ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಬಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಉದ್ದ ೨.೨೮೪ ಅಡಿ (೬೯೬ ಮೀ), ೧೯.೫೨ ಟಿಎಂಸಿರಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಒಟ್ಟು ಶೇಖರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೂಳು ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣ ನೀರು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಬಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಗ್ಗದದೇವನ ಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ  ಸರ್ಗೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೧೭ ಕಿ.ಮೀ. (೧೧ ಮೈಲು) ಮತ್ತು ೬ ಕಿ.ಮೀ. (೪.೫ ಮೈಲು) ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳಾದ ಬಿಚ್ಚನಹಳ್ಳಿಯ ಮತ್ತು ಬಿದರಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ

ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ನೀಡುವ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಯೋಧ ರಣರಂಗದ ಹೊರಗಡೆ ತೋರುವ ಶೌರ್ಯ,ಬಲಿದಾನಗಳಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡುವ ಪದಕವಿದು.ಭಾರತೀಯ ಯೋಧರಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕರೂ ಕೂಡ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

'ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಇತರೆ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಾದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರದ ವಿಸ್ತರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.೧೯೬೭ರ ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ-ಕ್ಲಾಸ್ ೩ ಎಂಬ ಪುರಸ್ಕಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ಹ್ಯಾರಿ ಹೌದಿನಿ

ಹ್ಯಾರಿ ಹೌದಿನಿಯನ್ನು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೪,೧೮೭೪-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧,೧೯೨೬) ಜಾದೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲೆಗಾರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಂಗರಿ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹೌದಿನಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕದ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾದೂಗಾರ,ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದ,ನಟ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ
ನೆಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದರೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಎದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಈತನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೈಕೊಳ ಜಾದೂ ಎಂಥವನಲ್ಲೂ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೌದಿನಿ ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬೀಗದ ಸಮೇತ ಸ್ವಯಂ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ,ನೀರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ,ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಪಾರಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ!

ಮನೋರಂಜನೆ
ಕಾಳಿ ನದಿ

ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರವಾರದ ಮೂಲಕ ನದಿ. ಈ ನದಿಯು ದಿಗ್ಗಿ ನದಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು

ca:Kali Nadi Occidental

ಮೂಲ 
ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಶಾವಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.2011 ಜನಗಣತಿ ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್ 602664.,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ, ಇದು ಎಡದಿಂದ (ಉತ್ತರಕ್ಕೆ) ಪಾಂಡ್ರಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕುರಂಡಿ ಬಳಿಯ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ನಂತರ ದಾಂಡೇಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದಾಂಡೇಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ, ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ (ದಕ್ಷಿಣ) ಕೆಗ್ಡಾಲ್ ಮತ್ತು ಎಡಕ್ಕೆ (ಉತ್ತರಕ್ಕೆ) ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ನಂತರ ಕಾಳಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ  ಎಡದಿಂದ (ಪಶ್ಚಿಮ) ತಟ್ಟಿಹಳ್ಳ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಭಗವತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನ ಕೆಳಗೆ ಸಾಥೋಡಿ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕಮರಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿ ನಂತರ ಬಲದಿಂದ (ಉತ್ತರದಿಂದ) ಕನೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ-ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ (ಉತ್ತರದಿಂದ) ವುಕಿ ಹಳ್ಳದಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕದ್ರಾ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಥಾನಾ ಹಳ್ಳದಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕದ್ರಾದಿಂದ, ಕಾಳಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಕಾರವಾರ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರವು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನದಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.ಕಾಗದದ ಗಿರಣಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊಸಳೆಗಳು ಅಂಶಿ ದಾಂಡೇಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದರ ನದೀಮುಖದ ಬಳಿಯಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಾದರಸ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಷಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಳಿ ನದಿಗೆ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ದೂರದರ್ಶನ ಮನರಂಜನೆ
ರಿಯಲ್ ಟಿವಿಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ, ಸರ್ಕಾರ್ ಕಿ ದುನಿಯಾವನ್ನು ಅಂಬೆ ಜೂಗ್ ಬಳಿಯ ಮಾವಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕಾರವಾರದ ಬಳಿಯ ಸಿದ್ದಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಳಿ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್

ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ಹಂಗರಿ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ. ಅದು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ, ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಂಗರಿಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಗರವೆಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ, ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ೧.೭೪ ಮಿಲಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇದು ಅದರ ೧೯೮೯ರ ೨.೧ ಮಿಲಿಯದ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ, ಉಪನಗರೀಕರಣದ ಕಾರಣದಿಂದ.

ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ಹಂಗರಿ
ಕೇದಕ ನದಿ

ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಕೇದಕ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಇದು ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ, ವರಾಹಿ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಕುಬ್ಜ ನದಿಗಳನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿಯು ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರದ ಸಮೀಪ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುನಿಕಾಡು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ' ನದಿಯು ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೧೮೦ ಕಿ.ಮೀಗಳು.ಈ ನದಿಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮುನಿಕಾಡಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದಾಗ ಹುಟ್ಟಿಬರುವ ನದಿಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

ನದಿಪಾತ್ರ 
ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿರಾಜಪೇಟೆ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸೂರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ(ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್)ದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ತನ್ನ ತಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ,
 ಹುಣಸೂರು - ಪ್ರಮುಖ ನಗರ
 ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ - ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳ
 ನಾಗರಹೊಳೆ - ಪ್ರಮುಖ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
 ಇರುಪು - ಜಲಪಾತ
 ಶ್ರೀಮಂಗಲ - ಪ್ರಮುಖ ಊರು
 ತಿತಿಮತಿ - ಪ್ರಮುಖ ಊರು
 ಹನಗೋಡು - ಅಣೆಕಟ್ಟು
 ಕಟ್ಟೇಮಳವಾಡಿ - ಅಣೆಕಟ್ಟು
 ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ - ಪ್ರಮುಖ ಏತನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ
 ಶಿರಿಯೂರು - ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಹುಣಸೂರು ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ,

ಇರುಪುವಿನಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತವಾಗಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ ಅದರ ಹೆಸರು ಇರುಪು ಜಲಪಾತ.

ಉಪನದಿಗಳು 
ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಗೆ ಸೇರುವ ಉಪನದಿಯೆಂದರೆ,

ರಾಮತೀರ್ಥ

ಕೆಲವು ಹಳ್ಳ, ತೊರೆಗಳು ಕೂಡ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯಿಂದ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ, ಮರದೂರು, ಶಿರಿಯೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏತನೀರಾವರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು 
ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಗೆ ಹನಗೋಡು, ಕಟ್ಟೇಮಳವಾಡಿ ಮತ್ತು ಶಿರಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಾಲಾಗಿದೆ ಇವು ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆಗೆ ನೀರನ್ನ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಪರಿಭ್ರಮಣ

ಪರಿಭ್ರಮಣವು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆ. ಒಂದು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುವು ಒಂದು "ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕೇಂದ್ರದ" (ಅಥವಾ " ಪರಿಭ್ರಮಣ[ಬಿಂದು (ರೇಖಾಗಣಿತ)|ಬಿಂದುವಿನ]]") ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂರು-ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುವು "ಅಕ್ಷ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ರೇಖೆಯ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಷ 
ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಬುಗುರಿಯಂತೆ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆ; ಇದು ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಆವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಷದ ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಿರ; ವಸ್ತುವಿನ ಇತರ ಬಿಂದುಗಳೂ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ಥಿರದೂರಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಪಥ ಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನು ಬೀಜರೇಖಾಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷ ಪದದ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ. ದತ್ತವಸ್ತು ವಿನ (ಅಥವಾ ಘನದ ಅಥವಾ ವಕ್ರರೇಖೆಯ) ಮೇಲಿರುವ ಬಿಂದು ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯಕ ವಾಗುವಂತೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಒಂದು ಮೂಲರೇಖೆಯನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಒಂದು ಅಕ್ಷ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರಬಿಂದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸು ತ್ತೇವೆ. ಇದು ಮೂಲಬಿಂದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಆಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನನುಸರಿಸಿ ಮೂಲಬಿಂದುವಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷಗಳನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಸಮತಳ ಕಾರ್ಟೇಸಿಯನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ x'oxನ್ನು x -ಅಕ್ಷವೆಂದೂ y'oy ಯನ್ನು y-ಅಕ್ಷವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆಗ P ಬಿಂದುವಿನ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ OL ಮತ್ತು OP. 
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಇಟಲಿಯ ಮುಸೊಲೋನಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಹಿಟ್ಲರನೊಡನೆ ಇದ್ದ ತನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು “......ಈಗ ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕಾಂಶ ರೋಮ್-ಬರ್ಲಿನ್ ಅಕ್ಷ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆ....'' ಎಂದ (1937). ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅಕ್ಷರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಂಬ ಪದ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Product of Rotations at cut-the-knot. cut-the-knot.org
 When a Triangle is Equilateral at cut-the-knot. cut-the-knot.org
 Rotate Points Using Polar Coordinates , howtoproperly.com
 Rotation in Two Dimensions by Sergio Hannibal Mejia after work by Roger Germundsson and Understanding 3D Rotation by Roger Germundsson, Wolfram Demonstrations Project. demonstrations.wolfram.com

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರೇಖಾಗಣಿತ
ಪಾಲಾರ್ ನದಿ

ಪಾಲಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೯೩ ಕಿ.ಮೀ., ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೩೩ ಕಿ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ೨೨೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ, ಚೆನ್ನೈಯಿಂದ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ವಯಲೂರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ

ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಇದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಕೇಶವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ನದಿ ಉದ್ದ 597 ಕಿಮೀ ಅದರಲ್ಲಿ 61 ಕಿಮೀ ದೂರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹರಿದು ಅನಂತರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಪುರ ಮತ್ತು ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ನೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಲಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಜಯಮಂಗಲಿ, ಚಿತ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಾಗ್ನಿ ಎಂಬುವವು ಇದರ ಉಪನದಿಗಳು. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡು ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ ಮಂಚೇನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗೌರಿಬಿದನೂರು ಈ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿವೆ. ಇದು ಧನುಸ್ಸಿನಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪಿನಾಕಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಪೆನ್ನಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮರಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ಈ ನದಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ನದಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸು. 116 ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ಜಕ್ಕಲಮಡಗು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಸಾಗರಗಳು ಇದರ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು. ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಇರುವುದು ಇದರ ದಡದಲ್ಲೇ. ಇಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಮರವನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದ ವಿದುರನೇ ನೆಟ್ಟನೆಂದು ನಂಬಿಕೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ನದಿಗಳು
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಬಲ

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬಲ (Force) ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಶ್ಚಲ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ. 'ಬಲ'ವು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದರ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವುದು), ಅಂದರೆ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ಬಲ'ವನ್ನು ಒಂದು ಎಳೆತ ಅಥವಾ ತಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಬಲವು ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು 'ಸದಿಶ ಪರಿಮಾಣ(ವೆಕ್ಟರ್ ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ)'ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಬಲವು ಅದರ ಆವೇಗವು ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ದರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಎರಡನೇ ನಿಯಮದ ಮೂಲ ರೂಪವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಸ್ತುವಿನ ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಬಲಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ನಿವ್ವಳ ಬಲದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗೆ ವಿಲೋಮ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ನಿಯಮ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಳತೆಯ ಮೂಲಮಾನ
'ಬಲ' ವನ್ನು ಎಸ್.ಐ.ಯುನಿಟ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ 'ನ್ಯೂಟನ್(newton)' ಎಂಬ ಏಕಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವರು. ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಷೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ 'N' ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಷೆಯ'F' ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1 N = 1 kg m s-2

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ

gd:Neart
ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್

ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ. ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ 'ಮಾಲ್ಗುಡಿ' ಎನ್ನುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ 'ಮಾಲ್ಗುಡಿ' - "ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಚಿರನೂತನ ಪಾತ್ರಗಳ" ಊರು. ಮಾಲ್ಗುಡಿಯು ಸರಾಯು ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೆಂಪಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ 
ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಧಾರವಾಹಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಟ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಧಾರವಾಹಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್. ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದು, ಪದಮ್ ರಾಗ್ ಫಿಲಂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಟಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರವಾಹಿಯ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವು ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ Swami and Friends ಹಾಗೂ The Vendor of Sweets ಸಂಕಲನದ ಕಥೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಪಾತ್ರಗಳು

 ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್(ಸ್ವಾಮಿ) - ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್
 
 ಸ್ವಾಮಿಯ  ತಂದೆ- ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್

 ಸ್ವಾಮಿಯ  ತಾಯಿ- ವೈಶಾಲಿ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ 

 ಸ್ವಾಮಿಯ  ಅಜ್ಜಿ - ಸುಹಾಸಿನಿ ಅದರ್ಕರ್ ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ

 ಮುನಿಯಾ(ಮಿನಿ) - ಕಂಟಿ ಮಾಡಿಯ

 ಮುನಿಯನ ಹೆಂಡತಿ  - ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ 

 ವ್ಯಾಪಾರಿ - ಸೋಮು

 ಅಮೇರಿಕಾದ(ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ  ಪ್ರವಾಸಿಗ) - ಟೆಡ್ಡಿ ವೈಟ್

 ಡೇವಿನ್ ಭೋಜನಿ -ನಿತ್ಯಾ

ನಟರುಗಳು

 ಅನಂತ್ ನಾಗ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೧೦ and ೩೨-೩೯)

ವೈಶಾಲಿ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ 

 ದಾದಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ  ೩೦ ಮತ್ತು ೩೧)

 ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ 

 ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೧೮)

 ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ  ೩೯ ಮತ್ತು ೪೦)

 ರಮೇಶ್ ಭಟ್

 ಪದ್ಮಿನಿ ಶಿರಿಶ್

 ಅರುಂಧತಿ ನಾಗ್

 ಡೇವಿನ್  ಭೋಜನಿ 

 ರಘುರಾಮ್ ಸೀತಾರಾಮ್

 ಅಶೋಕ್ ಮಂದಣ್ಣ

 ಕಾಶಿ

 ಸುಧೀಂದ್ರ

 ಲೋಕನಾಥ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೩೦)

 ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್

 ಸಿ.ಆರ್.ಸಿಂಹ

 ಅಶೋಕ್ ರಾವ್

 ಲೋಹಿತಾಶ್ವ

 ಜಿ.ಕೆ.ಗೋವಿಂದರಾವ್

ಸಂಚಿಕೆಗಳು

ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿ 
ದೂರದರ್ಶನ್ ವಾಹಿನಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಕವಿತ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೆಸ್ ದಾರವಾಹಿಯ ೨೬ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನೇಮಿಸಿದೆ. ಕವಿತ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು

en:Malgudi Days
ಅಂಬಿಕಾ

ಅಂಬಿಕಾ ಎಂಬುದು ಮಹಾಭಾರತ(Mahabharata)ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರ. ಅಂಬೆ, ಅಂಬಾಲಿಕ, ಅಂಬಿಕಾ ಎಂಬ ಮೂವರು ರಾಜಕುವರಿಯರ ಪೈಕಿ ಇವಳೂ ಒಬ್ಬಳು.

ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಜನಕ

ಜನಕರಾಜ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯ ಸಾಕು ತಂದೆ. ಈತ ವಿದೇಹ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ. ವಿದೇಹವು ಈಗಿನ ನೇಪಾಲ ದೇಶದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್

(೧೮೬೨-೧೯೪೯) 

ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದ ನಾಟಕಕಾರ,  ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,  ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ನೋಬೆಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ,' ರಾದರು. ಕವಿ, '  ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,'  ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ನಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ' ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ, 'ಸಂಕೇತವಾದಿ' [Symbolist] ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂದಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮೊದಲು ’ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,’  ರವರು ತಮ್ಮ  ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು  'ಜೆಸ್ಸುಯಿಟರು' ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ  ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ  ಕಾಲೇಜ್ ನ  ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.  ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇದಿಸಿ, ಬದಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು.  ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು  ಅವರಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.  ಮುಂದೆ ' ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ '  ರವರು 'ಘೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,' ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, 'ಕಾನೂನು ಪದವಿ'  ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ಸಮಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ’ಸಂಕೇತವಾದಿ ಲೇಖಕರ ಸಮಾಗಮ,’ ದಿಂದ  ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು.  ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ಕೃತಿ ರಚನೆಗಳು
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು  ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕ 'ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಲೀನ್,' ದಿಢೀರನೆ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು. [೧೮೯೦]  ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ಇಂಟ್ರೂಡರ್' ಮತ್ತು ' ದ ಬ್ಲೈಂಡ್'  ನಾಟಕಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ 'ಜಾರ್ಜೆಟ್ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್,'  ಎಂಬ ವಿವಾಹಿತ ನಟಿಯೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.   ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಕೆಯಜೊತೆ ವಾಸಿಸಿದರು, ಹಾಗೂ  ಬೇರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಗಿ ಆಕೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದ ನಟಿಯೊಡನೆಯೂ  ಪ್ರೇಮ-ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ೧೯೧೯ ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

'ಕೃತಿ ಚರ್ಯೆಯ ಅಪವಾದ' ಅವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು
ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತನಂತರ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರಅವರು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕಗಳು ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹತೋರಿಸಿದ ಒಬ್ಬರು, ನಂತರ  ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ  ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಅಪಾದನೆಯೊಂದು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿ-ಕವಿ, ಯೂಜೀನ್ ಮರಾಯಿಸ್ ಬರೆದ ' ದ ಸೋಲ್ ಆಫ್ ದ ವೈಟ್ ಆಯಾಂಟ್, ' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು  ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ' ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದ ಟರ್ಮೈಟ್' ಎಂಬ ಕೃತಿರಚನೆಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೃತಿಚೌರ್ಯವೆಂದು ಕೆಲವರು ನಿಂದಿಸಿ, ತೀವ್ರ ನಿಂದೆ, ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.

'ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,'  ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದರು
೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ನ ದೊರೆ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರವರಿಗೆ  'ಕೌಂಟ್ ಪದವಿ,'  ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.  ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದಸಮಯದಲ್ಲಿ ರವರು ಅಮೆರಿಕದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರು.  ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು. 'ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕ್ಯಾಡಮಿ' ಯ ವತಿಯಿಂದ  ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರಿಗೆ, ' ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾ ಪದಕಪ್ರಶಸ್ತಿ,' ಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.

ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸಾಹಿತಿಗಳು