ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು

ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ) ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೩.೦೯% ಮತ್ತು ೮.೫೦%, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ೬% ಮತ್ತು ೩% ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ೩.೮೦% ಮತ್ತು ೩% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.  

೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೂವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಾನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಬಂದವರು. ಮೇ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೮೩ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಜವಾನರನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಜವಾನರನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಪೋಲೀಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸ 
೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೇವೆ" ರಚನೆಯಾದಾಗ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ೧೯೧೪-೪೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಮಿ ನರ್ಸ್‌ಗಳು ವಿಶ್ವ ಸಮರ I (೧೯೧೪-೧೮) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಮರ II (೧೯೩೯-೪೫) ರಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ೩೫೦ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಮಿ ನರ್ಸ್‌ಗಳು ಸತ್ತರು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದ ಖೈದಿಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.  ೧೯೪೨  ಜಪಾನಿನ ಬಾಂಬರ್‌ಗಳಿಂದ ಎಸ್‌‌‍ಎಸ್‌‌ ಕೌಲಾ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ದಾದಿಯರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯಕ ದಳವನ್ನು (ಭಾರತ) ಮೇ ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ  ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನೂರ್ ಇನಾಯತ್ ಖಾನ್, ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರಾಸ್ (೨ ಜನವರಿ ೧೯೧೪ - ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೪), ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಾಯಕಿ.  ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸೇನ್,ಯುಕೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸೇವಾ ಮಹಿಳೆ . ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇವಿಯ ಮಹಿಳಾ ರಾಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನೇವೆಯಲ್ಲಿ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.  ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಆಫ್ ಝಾನ್ಸಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಹಿಳಾ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.

೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ

ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಆಯೋಗದ ಸಾರಾಂಶ ಕೋಷ್ಟಕ 
೧೯೫೦ ರ ಸೇನಾ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, "ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತಹ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ಇಲಾಖೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು" ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿಯಮಿತ ಆಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು.  ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೮ ರಂದು, ಆರ್ಮಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೊದಲ ಘಟಕವಾಯಿತು.  ೧೯೯೨ ರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೊದಲು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ದಳದಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ನಿಯೋಜಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲು ೮ ಕಾರ್ಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ನಿಯೋಜಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಿಣಿತ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ಯಾರಾ ಇಎಂಇ, ಪ್ಯಾರಾ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳು, ಪ್ಯಾರಾ ಎಎಸ್‌ಸಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಆಯಾ ತೋಳುಗಳ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್‌ಗಳ ವಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಬಹುದು.

ಸೇನೆಯ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಖಾಯಂ ನಿಯೋಜಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಗಮನಾರ್ಹ ಮಹಿಳೆಯರು 

೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪದಾತಿ ದಳ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಪದಾತಿ ದಳ, ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟಿಲರಿಯಂತಹ ಯುದ್ಧ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. 

೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೭೬ ರಂದು ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಆಲಿಸ್ ರಾಮ್, ಮಿಲಿಟರಿ ಶುಶ್ರೂಷಾ ಸೇವೆಯ ಮ್ಯಾಟ್ರಾನ್-ಇನ್-ಚೀಫ್, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್-ಜನರಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಸ್ಟಾರ್ ಶ್ರೇಣಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ರಾಮ್‌ನ ಪ್ರಚಾರದೊಂದಿಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನಂತರ ಭಾರತವು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಧ್ವಜ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. 

೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯೇತರ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.  ೧೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಮೊದಲು ೧೦೫ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಲೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿತು.  ರುಚಿ ಶರ್ಮಾ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್ ಆದರು, ಅವರು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. 

೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಪ್ರಿಯಾ ಜಿಂಗನ್, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ೨೫ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅಲ್ಕಾ, ೧೯೯೩  ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ೧೯೯೪  ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೇ ಪರೇಡ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಮಿ ಡೇ  ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ  ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಪ್ಪರ್ ಶಾಂತಿ ಟಿಗ್ಗಾ ಅವರು ೨೦೧೧ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಜವಾನ್ (ಖಾಸಗಿ ಶ್ರೇಣಿ) ಆಗಿದ್ದರು. ಜವಾನನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ, ಪ್ರಿಯಾ ಸೆಮ್ವಾಲ್ ಅವರ ಪತಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ-ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕಾರಣ  ಅವರು ಇಎಮ್‌‌ಇ ನ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಲು ಹೋದರು. 

೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಮಿತಾಲಿ ಮಧುಮಿತಾ ಅವರು ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ ರಂದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಮಾದರಿ ಧೈರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ  ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ .   ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.   

೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಅಂಜನಾ ಭಾದುರಿಯಾ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಿಯಾ ಜಿಂಗನ್ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.  ದಿವ್ಯಾ ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರು ಸ್ವೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.   ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೫೪ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸ್ವಾತಿ ಸಿಂಗ್, ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ತನ್ನ ೬೩ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ, ಸಿಗ್ನಲ್ ಇನ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿ ನಾಥು ಲಾ ಪಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ.  ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಮಾಧುರಿ ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಆದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳೆ.ಮಾಧುರಿ ಕಾನಿಟ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿರುವ ಅವರ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪುರುಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಮಾಂಡ್ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದಗಳು, ತಾರತಮ್ಯ, ಗೊಂದಲದ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಖಾಯಂ ಆಯೋಗ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ೩ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.  ಪಡೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿತ್ತು.  ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇನ್ನೂ ೮ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಅಥವಾ ಶಾಖೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 

ಗನೇವ್ ಲಾಲ್ಜಿ, ಸೇನಾ ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಪ್ಸ್, ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ (ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್) ಗೆ ಸಹಾಯಕರಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.

ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ 

ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೧೦ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೧೮ ನ್ಯಾವಿಗೇಟರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೧,೮೭೫ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಐಎಎಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಮಣನ್ ಅವರು ಆರ್ಮಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌‌‌‌ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ  ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕಾಂತಾ ಹಂಡಾ, ಐಎಎಫ್‌‍ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ೧೯೬೫ ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಐಎಎಫ್‌‍ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು.  ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಬೆಂಬಲ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ರಾಜನ್  ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಮೇ-ಜುಲೈ ೧೯೯೯) ಯುದ್ಧ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾರಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. 

೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ದೀಪಿಕಾ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ಸಾರಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಐಎಎಫ್‌‍ ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.  ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ನಿವೇದಿತಾ ಚೌಧರಿ (ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್), ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜಾಟ್, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. 

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಹೊಸ ಯುದ್ಧ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ತೆರೆದವು. ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. <br /> ೨೨ ಮೇ ೨೦೧೯ ರಂದು, ಭಾವನಾ ಕಾಂತ್ ಅವರು ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್ ಆದರು.  ಮಹಿಳೆಯರು ಈಗ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅವನಿ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಮೋಹನ ಸಿಂಗ್ ಜಿತರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಕಾಂತ್ ಅವರು ಮೊದಲ ೩ ಮಹಿಳಾ ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು   ಮಾರ್ಚ್ ೮, ೨೦೨೦ ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ೩ ಫೈಟರ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ  ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು

ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಶಾಲಿಜಾ ಧಾಮಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಆಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಲೀಡರ್ ಮಿಂಟಿ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು ಯುದ್ಧ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ 

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಬಾರ್ಬರಾ ಘೋಷ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದ ಅವರು ಶಾಶ್ವತ ನೌಕಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. 

೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಡಾ. ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್,  ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೈಸ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ .  ಪದ್ಮಾವತಿ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಐಎಎಫ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್. ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ ನಂತರ ಮೂರು-ಸ್ಟಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪಿ೮ಐ ಮತ್ತು ಐಎಲ್‌ ೩೮ ನಂತಹ ಕಡಲ ಗಸ್ತು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಾವಿಕರು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. 

೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು ನಾವಿಕ ಸಾಗರ್ ಪರಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಐಎನ್‌‍ಎಸ್‌‍ವಿ ತಾರಿಣಿಯ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಾದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಸಿಡಿಆರ್ ವರ್ತಿಕಾ ಜೋಶಿ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಸಿಡಿಆರ್ ಪಿ. ಸ್ವಾತಿ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಸಿಡಿಆರ್ ಪ್ರತಿಭಾ ಜಮ್ವಾಲ್, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಪಾಯಲ್ ಗುಪ್ತಾ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಬೊಡ್ಡಪತಿ, ಮತ್ತು ಎಲ್ ಟಿಎಂ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ವಿಜಯಾ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು. ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಶೌರ್ಗ್ರಾಕ್ಪಂ ವಿಜಯಾ ದೇವಿ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. 

೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು, ಸಬ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಶುಭಾಂಗಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್ ಆದರು. ಅವರು ಡಾರ್ನಿಯರ್ ೨೨೮ ಕಣ್ಗಾವಲು ವಿಮಾನವನ್ನು ಹಾರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ . 

೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಸರ್ಜನ್ ವೈಸ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಶೀಲಾ ಎಸ್. ಮಥಾಯ್ ಅವರು ಮೂರು-ಸ್ಟಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ನೇರ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮಹಿಳೆ ವೈಸ್-ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು 
೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಘಾಟಕ್ ಫೋರ್ಸ್, ಗರುಡ್ ಕಮಾಂಡೋ ಫೋರ್ಸ್, ಮಾರ್ಕೋಸ್, ಪ್ಯಾರಾ ಕಮಾಂಡೋಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಯುದ್ಧ ತಜ್ಞ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

"ಭಾರತದ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಳೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡಾ. ಸೀಮಾ ರಾವ್,    ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡೋ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ,  ಭಾರತದ ೧೫,೦೦೦ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳಿಗೆ   ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್‌‍ಎಸ್‌‍ಜಿ, ಎಮ್‌‍ಎಆರ್‌ಸಿಓಎಸ್‌‌, ಜಿಎರ್‌‌‌ಯುಡಿ)  ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಅತಿಥಿ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ೨೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ   ನಿಕಟ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಸಿಕ್ಯೂಬಿ) ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಅರೆಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು 
ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್, ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಗಡಿನಾಡು ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು.

ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ 
ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ, ಪೈಲಟ್ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಸೇರಬಹುದು.  ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಡಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಕೆವಿ ಕುಬರ್ ಹೋವರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು, ಸಹಾಯಕ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್‌ಗಳಾದ ಅನುರಾಧಾ ಶುಕ್ಲಾ, ಸ್ನೇಹಾ ಕಥಾಯತ್, ಶಿರಿನ್ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ವಸುಂಧರಾ ಚೌಕ್ಸೆ ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪಡೆ ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಯಿತು.

ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ 
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ೧೦೦ ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕರ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚುಮೌಕೆಡಿಮಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೋಖುವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಿಂಗ್-ಔಟ್ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಚ್ ಆಪರೇಷನ್ (ಸಿಎಎಸ್‌‌ಓ), ಮೊಬೈಲ್ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು (ಎಮ್‌‌‍ಸಿಪಿ) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ತೆರೆಯುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ, ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಚಾರಣೆ, ಗುಂಪಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಾರರನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಲಾದವು.  

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್‌ನ ಸುಮಾರು ೩೦ ರೈಫಲ್-ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಲ್ಒಸಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆರ್ಮಿ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗುರ್ಸಿಮ್ರಾನ್ ಕೌರ್ ಅವರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶೇಷ ಗಡಿ ಪಡೆ 
ವಿಶೇಷ ಗಡಿನಾಡು ಪಡೆ, ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣ್ಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ ಘಟಕವಾಗಿ ಆರ್‌ಎಡಬ್ಲೂ ನ ಸಶಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಚೀನಾ-ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ರೇಖೆಗಳ ಹಿಂದೆ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ರಚಿಸಲಾಯಿತು,  ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು  ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು 

೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ೧೯೮೨ ರ ಬ್ಯಾಚ್‌‌‍ನ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಶಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಮಜಗಾನ್ ಡಾಕ್ ಶಿಪ್‌ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್, , ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಪೋಲೀಸ್‌‌‌‌‍(ಡಿಜಿಪಿ) ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ೧೯೮೦ ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅರ್ಚನಾ ರಾಮಸುಂದ್ರಂ ಅವರು ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳ ಡಿಜಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೀಮಾ ಬಾಲ್ ಆಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾದರು. ಅವರು ೩೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌‌‍), ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಬಿಎಸ್‌‍ಎಫ್‌‌), ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಪೊಲೀಸ್ (ಐಟಿಬಿಪಿ), ಸಶಾಸ್ತ್ರ ಸೀಮಾ ಬಾಲ್ (ಎಸ್‌‍ಎಸ್‌‍ಬಿ) ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ-ಪ್ರವೇಶದ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್ (ಸಿಐಎಸ್‌‍ಎಫ್‌‌), ನೇರ ನೇಮಕಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಜೂನಿಯರ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯೂನಿಯನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಮಿಷನ್ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು.  ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಸಿಐಎಸ್‌ಎಫ್‌ನಲ್ಲಿ ೩೩% ಕಾನ್ಸ್‌ಟೇಬಲ್-ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ೧೫% ಗಡಿ ಕಾವಲು ಪಡೆಗಳಾದ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್, ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಐಟಿಬಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ 
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಪೊಲೀಸ್ ಫೋರ್ಸ್ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌‌) ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ 
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್ (ಸಿಐಎಸ್‌‌ಎಫ್‌‌) ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ 
ಬಾರ್ಡರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್ (ಬಿಎಸ್‌‌ಎಫ್‌‌) ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ  ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.

ಸಶಾಸ್ತ್ರ ಸೀಮಾ ಬಾಲ 
ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೀಮಾ ಬಾಲ್ (ಎಸ್‌‌ಎಸ್‌‍ಬಿ) ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ  ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.

ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಪೊಲೀಸ್ 
ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಪೋಲೀಸ್ (ಐಟಿಬಿಪಿ) ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ  ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಯುದ್ಧದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ೮೦,೦೦೦ ಐಟಿಬಿಪಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧.೭೫% (೧,೫೦೦) ಮಹಿಳೆಯರು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್‌ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ (ಸಿ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬).

ಇತರೆ ಪಡೆಗಳು 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ (ಎನ್‌‍ಎಸ್‌‌ಜಿ), ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪು (ಎಸ್‌‍ಪಿಜಿ), ರೈಲ್ವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (ಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌‌), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆ (ಎನ್‌‍ಡಿಆರ್‌ಎಫ್‌‌) ಮತ್ತು ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ಬಿಆರ್‌ಓ) ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಜಿ) (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ಯಾಟ್ ಕಮಾಂಡೋಸ್) ೨೦೧೧–೧೨ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅಂದಿನ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಾಯಾವತಿಯವರಿಂದ. ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡೋಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.  ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಜಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ಯಾಟ್ ಕಮಾಂಡೋಸ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪುರುಷ ಪ್ರತಿರೂಪದಂತೆಯೇ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಅವರು ವಿಐಪಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪು 
ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪು (SPG) ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡೋಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಗುರುಶರಣ್ ಕೌರ್ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಎಸ್‌‍ಪಿಜಿ ರಕ್ಷಕರಾದರು.

ರೈಲ್ವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ 
ರೈಲ್ವೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ (ಆರ್‌‍ಪಿಎಫ್‌‌‍) ಮಹಿಳಾ ಘಟಕ, ಶಕ್ತಿ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ೨೫ ವರ್ಷದ ದೇಬಶ್ಮಿತಾ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯಕ ಭದ್ರತಾ ಕಮಿಷನರ್ (ಎಎಸ್‌ಸಿ) ಆದರು. ಅವರು ಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಮಹಿಳಾ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್‌ಗಳ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಕ್ವಾಡ್‌ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್‌‌) ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡರ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ೪೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಿರಿಯ ಕಮಾಂಡೆಂಟ್ ರೇಖಾ ನಂಬಿಯಾರ್ ಅವರು ೧,೦೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿ-ಬಲವಾದ ಆಲ್-ಮೆನ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅರಕ್ಕೋಣಂ ಮೂಲದ ೪ ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.

ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ 
ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವೈಶಾಲಿ ಹಿವಾಸೆ ಅವರು ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಬಿಆರ್‌ಓ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಗೆ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು.

ಮೂರು ಸ್ಟಾರ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 
ಐವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು-ಸ್ಟಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ (ಎಎಫ್‌‍ಎಮ್‌‍ಸಿ) ಪದವಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೈದ್ಯರು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 

 ಆರೋಹನ್ (೧೯೯೬–೯೭), ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಟೆಲಿ ಸೀರಿಯಲ್.
 ಟೆಸ್ಟ್ ಕೇಸ್ (೨೦೧೭), ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ವೆಬ್ ಸರಣಿ. 
 ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನಾ: ದಿ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಗರ್ಲ್ (೨೦೨೦–೨೧), ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಾನ್ವಿ ಕಪೂರ್ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಗುಂಜನ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ - ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
 ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ - ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
 ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ - ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್

ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ