ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ  ಎಂಬುದು ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರವು ಶೂನ್ಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ (ಒಂದು ಋಣಾತ್ಮಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ) ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬರುವಂತಾಗಿ, ಅದೇ ಮೊತ್ತದ ಹಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಓರ್ವರು ಖರೀದಿಸಲು ಅದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿಧಾನೀಕರಣವಾದ ಹಣದುಬ್ಬರ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಾರದು (ಅಂದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಇಳಿಕೆಯಾದರೂ, ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ). ಹಣದುಬ್ಬರವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಕ ಚಲಾವಣೆಯಾದ (ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಘಟಕವಾದ) ಹಣದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಏರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯೊಂದರ (ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ) ಅಪಾಯವೇ ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಮತ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬಾಕೀದಾರನಾಗುವುದರಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಹಿಂಜರಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥೀರೀಕರಿಸದಂತೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೀತಿಯನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ದುರ್ಬಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ
ಹಣದ ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು "ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ" ಎಂಬ ಪದವು ಒಂದು ಪಯಾರ್ಯ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌-ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನಾ ಪಂಥದ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು (ಹಣದ ವೇಗವು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ) ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಭವ ಇರುತ್ತದೆಯಾದರಿಂದ, ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು

IS/LM ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, I ncome and S aving equilibrium/ L iquidity Preference and M oney Supply ಸಮತೋಲನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ), ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಗಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಸದ್ಯದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಸಿತವಿರುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲು  ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ತಗ್ಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹೂಡಿಕೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದೇ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ. ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಒಂದು ಉತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಬರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಬಡ್ಡಿಯ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬರಬಹುದು.

ಹಣದುಬ್ಬರವು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬೆಲೆಗಳು 2008ರ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟಿದ್ದವು.

ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಥಳಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ:  ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪಾಯ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವು ಅಭಾವಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಣವನ್ನು ಹೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಗೆ ಕೂಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭದ್ರತೆಗಳ ಸದೃಢ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವಾಗಲೂ ಸಹ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾದ ಅದರ ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲವೊಂದರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕೊಂದು ಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿಷೇಧ ರೂಪದ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೊಂಚವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರಗಳ ಬಡ್ಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಉತ್ತೇಜಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಇದು ಕಂಡುಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವೀಧಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶೂನ್ಯ ಪ್ರತಿಫಲ ಹೊಂದುವುದು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವಾಯಿದೆ ತುಂಬಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಎಂದೂ ಅರ್ಥಬರುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯಾಪಾರವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಚಲಾವಣೆಯ ಹಣವನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗದೆ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಹಣದ ವೇಗ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾದ ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವಿನಿಯ ದರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸುವರ್ಣಮಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ಬಾಹ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲದ ಅಗತ್ಯತೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಹಣ ಕೂಡಿಡುವರ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲಾವಣೆ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಹಿಡುವಳಿದಾರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಾಲಗಾರರಿಂದ ಸಂಪತ್ತಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ (ಅಥವಾ ತೀರಾ ವಿಪರೀತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ) ವಿರುದ್ಧವಾದುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಲಗಾರರು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯ ಪರವಾಗಿ ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಸಾಲದಾತರ (ಕೂಡಿಡುವವರ) ಮೇಲಿನ ಒಂದು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ  ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಇದು ಹಿಂಜರಿತದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ (ತೀರಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಲದ ಅವಧಿಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದಂಡ ಅಥವಾ ಜುಲ್ಮಾನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದಾಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಲೆಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭವಿಷ್ಯದ ಲಾಭಗಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಖರ್ಚುಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. "ಹಣದುಬ್ಬರದ ಗುಪ್ತ ಅಪಾಯ"ವಿಲ್ಲದೆ, ಹಣವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದು ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ತೀರ್ಮಾನ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧನಾತ್ಮಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ (ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ದರದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯ ದರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ 
ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಹಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ತಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಹಣದ ಲಭ್ಯ ಮೊತ್ತವು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ಏರಿಕೆಗಳ ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 19ನೇ ಶತಮಾನವು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸರಕುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದಾಗಲೂ ಸಹ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಉತ್ಪಾದಕರು ತಾವು ಮಾಡುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸುಧಾರಣೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಏರಿಕೆಗೊಂದ ಲಾಭಾಂಶದ ಒಂದು ಭರವಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲೆಂದು ಅಂಥಾ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ತೆರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಓರ್ವನ ಹಣದ ಖರೀದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಅಭಾವವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಲ್ಲದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಓರ್ವನ ನಿವ್ವಳ ಗಳಿಕೆಯು ಮನೆಗಳು, ಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತಿನ ಇತರ ಸ್ವರೂಪಗಳಂಥ ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಋಣಭಾರದ ಕೊರೆತವನ್ನೂ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಒಂದಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಋಣಭಾರವೊಂದರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾವತಿಗಳು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಋಣಭಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಈಡಾದಾಗ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರದ ಒಂದು ತೋರ್ಕೆಯ ವರ್ಧನೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ 10%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಒಂದು 0% ಸಾಲವೂ ಕೂಡ ಅನಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಲ್ಲದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು 10% ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹಣದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

 ಏಕೆಂದರೆಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ, ಫೆಡರಲ್‌ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಡ್ಡಿದರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ--ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿಯ ಫೆಡರಲ್‌ ನಿಧಿಗಳ ದರದಂತೆ ಇದೂ ಇರುತ್ತದೆ--ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಸಾಲದ ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು) ಖರೀದಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಡ್ಡಿದರವು ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ತನ್ನ ವಾಡಿಕೆಯ ಬಡ್ಡಿದರದ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.,ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರೂ ಕೂಡ ಅದು ಒಂದು "ವಾಸ್ತವಿಕ" ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಸದರಿ ದರವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು; ಹೀಗಾಗಿ, ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಂಥ (ಹಣವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವಂಥ) ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಬೆನ್‌ ಬೆರ್ನಾಂಕೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, "...ಸಾಕಾಗುಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಹಣದ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವೊಂದನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತವೆ."

ಹಣದ ಕಟ್ಟಾ ಸಮರ್ಥಕರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ "ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗಳು" ಇರದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಒಂದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಾಗುವಂತೆ ಬೆಲೆಗಳ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಫಲಿತಾಂಶವು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗಳು ಇರದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಯಾರು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೋ ಅವನಿಗಿಂತ ಅದನ್ನು ಯಾರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ  ಅಂಥವರನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಅವಧಿಗಳು ಓಲೈಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ವರ್ಗದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾವನೆಯ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರು ಕಟ್ಟಾ ಹಣದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಲೋಹವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು (ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು) ಆಧರಿಸಿದ ಹಣದ ಮಾನದಂಡವೊಂದರ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಇಂಥದೇ ಸಂದರ್ಭವಿತ್ತು.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ 
ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ  ಎಂಬುದೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು, ಅದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಜೂರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು, ಅದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಗಳು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಕಾರಣವನ್ನೇ ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಷವರ್ತುಲಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಗಳು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತವು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿ ಎಂದು ಅನೇಕರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅತಿಪೂರೈಕಾ ವಿವಾದದ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಮಹದಾರ್ಥಿಕ ರೂಪವಾಗಿದೆ.  ಇರ್ವಿಂಗ್ ಫಿಶರ್‌‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಋಣಭಾರವು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರವು ಒಂದು ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇತರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಜನರು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಇತರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅತಿ-ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಚಲಾವಣಾ ಹಣದಲ್ಲಿ ಜನರು ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಆಗ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಕಾರಣಗಳು
ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯು ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯು ಮೇಲೆಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ (ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ) ಅಥವಾ (ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಹಾಗೂ 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ) ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತಗೊಂಡಿರುವ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೆನ್‌ ಬೆರ್ನಾಂಕೆಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕುಸಿತದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇಳಿಕೆಯಾದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆ ಸಮಯದ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಧಗಳು
ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ಬೇಡಿಕೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆರಡು ಪೂರೈಕೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿವೆ:

 ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ. CPIನಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ).
 ನಗದು ನಿರ್ಮಿಸುವ (ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ) ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ (ನಗದಿನ ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿತಾಯಗಳು. ಹಣದ ವೇಗದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ. ಹಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ)
 ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ದಿವಾಳಿತನ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಬರುವ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿತ)
 ಜಫ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ. (ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಠೇವಣಿಗಳ ಜಫ್ತಿ ಅಥವಾ ತಡೆಹಿಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಇಳಿಕೆ)

ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಪಕ್ಷದ ಬಗೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ
ಒಂದು ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಣದ ವೇಗ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ತಲಾವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸಾಲದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ
ಆಧುನಿಕ ಸಾಲ-ಆಧರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, (ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು 'ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು') ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ  ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ವತ್ತಿನ ನಿರಾಧಾರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಒತ್ತೆಯಿಡುವ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತಾನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರ ಕುಸಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ-ಆಧರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸಾಲನೀಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕುಸಿತವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯ ಮಿತಿಮೀರಿಕೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ನೆರವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ ಇದು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ತಾವು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿವೆ ಎಂಬುವಂತಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಆಗ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತವೆ. (ಅಡಮಾನದ) ಸಾಲವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿತಕಂಡಿರುವ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವು ಮಾರಿದರೆ ಅವು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಿತಿಮೀರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲಿಸಲು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಳಪೆ ಮರುಪಾವತಿಯ ಸಾಲಗಳ ವಸೂಲಾತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು (ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ) ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವೇಳೆ ಇದು ತತ್ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವುಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆಗ ಅವು ಸಾಲದ ನೀಡಿಕೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

'ಅಧಿಕೃತ' ಹಣದ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಅಸ್ಥಿರ ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪದಾರ್ಥ ವಿನಿಮಯ ಹಾಗೂ ಡಾಲರೀಕರಣದಂಥ ಇತರ ಪರ್ಯಾಯ ಚಲಾವಣಾ ಹಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ’ಅಧಿಕೃತ’ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ (ಅಥವಾ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ನೆಚ್ಚಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ), ವ್ಯವಹಾರವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಲ್ಲದು (ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ). ಇಂಥ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿದ್ದರೂ, ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಆಮದು ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಚಲಾವಣಾ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕಾಗುವ ಬಲವಂತದ ಅಗತ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇಂಥ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥ ವಿನಿಮಯವು ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ದರಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿಯೂ ಇದು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಥ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇರುವ ಒಂದು ಸುಲಭ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (?)
ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದಾಗ, ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ದ್ರವ್ಯತೆಯ ಜಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಒಂದು ಶೂನ್ಯ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ (ಋಣಾತ್ಮಕ  ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ  ಬಡ್ಡಿದರವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ) ಹಣವನ್ನು "ಸಾಲ ನೀಡಲು" ಅದಕ್ಕೆ "ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ" ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು (ಕೃತಕವಾಗಿ) ಏರಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾಲದ  ಹಣ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು, ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತನ್ಮೂಲಕ ಅದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಮಹಾನ್‌ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವೈಫಲ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಉದ್ಭವಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಕುಸಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಹದಗೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ  ಜಪಾನ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿತು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಒಂದು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.

2000ರ ಹಿಂಜರಿತದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಅಪಾಯ
ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, 2000 ಹಿಂಜರಿತದ ನಂತರದ ಸನ್ನಿವೇಶವು US ತೀವ್ರ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು 2001ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಒಂದು "ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ" ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿತ್ತು.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಿಕೆ

1930ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು
ತನಗೆ ತಾನೇ ಸರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದಂತೆ, ಬೇಡಿಕೆಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನಗೆ ತಾನೇ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಕೇನ್ಸ್‌ ಪಂಥೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ವಯಂ-ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವಂಥದ್ದಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತೆರಿಗೆಯ ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಏರಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೀಸಲು ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈ ಮೀಸಲು ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ (ಸಾಲವು ಹಣದ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ) ಕುಸಿತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ಕಡಿತವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು "ಮುಕ್ತ" ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಗದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕಸದ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು) ಮೂಲಕ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು ಆಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಏರಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಹಣ-ನಿಯಂತ್ರಣವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸುವೆಡೆಗಿನ ಗಮನವು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ (ಅಂದರೆ, ಹಣದ "ವೆಚ್ಚ"ವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ) ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 2000–2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಆಘಾತಗಳು ಆದಾಗ, ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು USಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಿನ್ನಡೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ (ಹಣದುಬ್ಬರದ) ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈಗ ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವತ್ತು ಬೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ನೇರ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲುದಾಗಿವೆ. ಆದರಿಂದ ದರಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಪಶಮನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಲದ ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ 
Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಮಾನದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪೌಂಡ್‌ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌‌ನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವುದೇ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿತ್ತು; ಹಣದುಬ್ಬರವು ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪೌಂಡ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುಗುಣವಾದ ಕುಸಿತದೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸುವರ್ಣಮಾನಕ್ಕೆ ಪೌಂಡ್‌ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಮುಂಚಿನ ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿನ ಸಮಾನಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪೌಂಡ್‌ನ ಉನ್ನತ ಗುರಿಯ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ-ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿಯುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

1921ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 10%ನಷ್ಟು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು UKಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಪ್ರಮಾಣವು 1922ರಲ್ಲಿ 14%ನಷ್ಟು, ಮತ್ತು 1930ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 3 ರಿಂದ 5%ರಷ್ಟು ಕಂಡುಬಂತು.

ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ

ಪ್ರಮುಖ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೂರು ಗಮನಾರ್ಹ ಅವಧಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

1836ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಿಂಜರಿತವು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಚಲಾವಣಾ ನಾಣ್ಯವು ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ಕುಸಿತವು ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸಮಾನ-ಸದೃಶ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ "ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ"ವು ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹಣದ ಲಭ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯ ಎರಡೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿರುವಂತಿದೆ.

ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಮಹಾನ್‌ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಸುವರ್ಣಮಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಗದದ ಹಣವನ್ನು ಇದು ಅದೃಶ್ಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. 
"1873-96ರ ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತವು ಪಟ್ಟಿಯ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದರಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿತ್ತು. ವೆಚ್ಚ-ಕಡಿತದ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕತೆ-ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ತನ್ನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಪರಿಣಿತರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು, ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿ, ತಾನಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಬಾಂಡ್‌ನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವುದರ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇದು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬೇಪಾವತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕದ ಅಜಾಗೂರಕ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಮಿಲ್ಟನ್‌ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್‌ ಪ್ರಕಾರ 1875 ಮತ್ತು 1896ರ ನಡುವೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 1.7%ನಷ್ಟು ಕುಸಿದವು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 0.8%ನಷ್ಟು ಕುಸಿದವು.  

1930–1933ರ ನಡುವಣ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು ಮೂರನೆಯ ಅವಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ದರವು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವು ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದೊಳಗೆ ಜಾರಿಕೊಂಡು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಯು 25%ನಷ್ಟು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿತು.

1836ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಠಾತ್‌ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಿಗುತಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಹಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಶುರುವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲ (ಹಣ), ದಿವಾಳಿತನಗಳ ಒಂದು ಅಗಾಧವಾದ ಕುಸಿತವಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಗದು ಹತೋಟಿ ಮೀರಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿದ್ದುಹೋದವು (ಏಕೆಂದರೆ ನಗದಿಗಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಠಾತ್‌ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅವು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು— ನೋಡಿ: ಆಂಶಿಕ-ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌). ಫಿಷರ‍್ ಸಮೀಕರಣದ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆ (ಸಾಲ) ಹಾಗೂ ಹಣದ ವೇಗಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಹವರ್ತಿ ಕುಸಿತವು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಇದು ಎಷ್ಟೊಂದು ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಬೆಲೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.

ಕಿರು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ, ಹಣದುಬ್ಬರವು ಶೂನ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ (ಋಣಾತ್ಮಕ ಹಣದುಬ್ಬರವೇ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ). IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ದೆಸೆಯಿಂದ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2007–2010ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು; ಇದು ಸಾಲ-ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದೆ. ಇಂಧನ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಠಾತ್ತಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗಾಗಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದವು. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ಶೇಕಡಾ 1ರಷ್ಟು ಕುಸಿದವು. ಕಡೇಪಕ್ಷ 1947ರಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಇದು USನಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಒಂದು-ತಿಂಗಳ ಕುಸಿತವಾಗಿತ್ತು. 2008ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 1.7%ನಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಾಣುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆ ದಾಖಲೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ‍್ 16ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ-ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ಇಳಿಯಿತು. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸುರುಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ US ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು 2008ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2009ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಹಿಂಜರಿತವೊಂದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ ನೌರಿಯೆಲ್‌ ರೌಬಿನಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲೆಂದು "ಅತಿಶಯದ-ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ. ಇದು ಉಬ್ಬರ ಮಂದಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬುದರ ವಿರುದ್ಧ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2008ರ ವಸಂತಋತು ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಆಗ ಅಳತೆಗೆ ದಕ್ಕಬಹುದಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮಾರ್ಚ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದ -0.38%ನಷ್ಟರ ಮೊದಲು ಅಳೆಯಲಾದ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಜುಲೈನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ದರವಾದ -2.10%ನಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು. ಮಜೂರಿಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, in ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಲರೆಡೋ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಒಂದು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕನಿಷ್ಟ ಮಜೂರಿಯು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಇದು 1938ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಂಸ್ಥಾನವೊಂದು ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಟ ಮಜೂರಿಯನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಿರುವ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ 
1997ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇದು 2004ರ 4ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವು ಬರುವ ತನಕವೂ ಕೊನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ  . ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಗಳು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡವು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಡಾಲರ್‌, US ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಅಂತರವು ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಚೀನಾದ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗದಿಂದ ಬಂದ ಅಗ್ಗದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸರಕುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ 
1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ( 'ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಳಗೊಳಿಸುವ' ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ) ಇದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್ ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವಾದರೂ, ಒಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಇದು ನಿಷ್ಫಲವಾಗಿತ್ತು. 2006ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಶೂನ್ಯ-ದರದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.

ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಳೆಗಿನವು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ:

ಕುಸಿದ ಸ್ವತ್ತು ಬೆಲೆಗಳು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇಕ್ವಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಬೃಹತ್ತಾದ ಬೆಲೆಯ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆಯು ಕಂಡುಬಂತು (1989ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು). ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಇಳಿಕೆಯಾದಾಗ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ದಿವಾಳಿ ಕಂಪನಿಗಳು: ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡಿದ್ದ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ನೀಡಿದ್ದವು. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿದಾಗ, ಈ ಸಾಲಗಳ ಮರುಪಾವತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲಾಧಾರದ (ಭೂಮಿ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ಸಾಲವನ್ನು ವಜಾಮಾಡುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಗಳು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದವು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಂದ ಈ ವಿಳಂಬಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ತಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿಕಟ್ಟಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ "ಕೈಗೂಡದ ನಷ್ಟ"ವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾಗುವವರೆಗೆ (ಮತ್ತು ನಷ್ಟವು ಕೈಗೂಡುವವರೆಗೆ), ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಬಲವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಹಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ದಿವಾಳಿತನದ ಕಾನೂನು, ಭೂಮಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾನೂನು, ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಸುಧಾರಣೆಯು (ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌‌ನಿಂದ) ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ದಿವಾಳಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು: ತಾವು ನೀಡಿರುವ ಸಾಲಗಳ ಪೈಕಿ "ಕಳಪೆ ಮರುಪಾವತಿಯ" ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಅಂದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಸಾಲ ನೀಡಲಾರವು; ಕೆಟ್ಟ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವು ತಮ್ಮ ನಗದು ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ದಿವಾಳಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಭಯ:  ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ದಿವಾಳಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದಾಗಿ, ಜಪಾನಿನ ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ (ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಥವಾ ಜಪಾನಿನ) ಖಜಾನೆ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಲ ನೀಡಿಕೆಗಾಗಿ ಹಣವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.  ಉಳಿತಾಯಗಳ ದರವು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕವೂ ಜನರು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆಗಳ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಮದುಗೊಂಡ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ: ಚೀನಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಗ್ಗದ ಉಪಭೋಗ್ಯ ಸರಕುಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು (ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಮಜೂರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ) ಜಪಾನ್‌ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಮದುಗೊಂಡ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿಯುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸ್ವದೇಶೀ ಉತ್ಪಾದಕರು ಈ ಬೆಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.

ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಅನುಸಾರ, ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು 2009ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದೆ. ಬ್ಲೂಂಬರ್ಗ್‌ L.P. ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು ದಾಖಲಾರ್ಹವೆನ್ನಬಹುದಾದ 2.2%ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿವೆ.

ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ 
2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಕಚೇರಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, 2009ರ ಜನವರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 2008ರ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಲೆಗಳಿಂದ 0.1%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿಯುವ ಮೂಲಕ ದೇಶವು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. 1960ರಿಂದ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಐರಿಷ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಳಕೆದಾರ ಬೆಲೆಗಳು 1.7%ನಷ್ಟು ಇಳಿದವು.

ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವನಾದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಲೆನಿಹಾನ್‌, RTÉ ರೇಡಿಯೋದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. RTÉನ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಲೆನಿಹಾನ್‌ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ: "ಶಿಶುಭತ್ಯೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ವೇತನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿನ ಆಯವ್ಯಯದ ಕಡಿತಗಳು ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ವರ್ಷದ ಜೀವನವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಂದ-ತಿಂಗಳಿಗೆ 6.6%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ."

ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವು, ಗೋಚರವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಈ ಸಂದರ್ಶನವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

 ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡಿತವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಸಚಿವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯು ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ಸದಸ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವನಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿನ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.rte.ie/news/2009/1113/budget.html |title=News - Deflation a factor in Budget cuts - Lenihan  |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226052533/http://www.rte.ie/news/2009/1113/budget.html |url-status=dead }}</ref>

ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ

 ಹಣದುಬ್ಬರ
 ಅತಿ ಹಣದುಬ್ಬರ
 ಮಹದಾರ್ಥಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ
 ಉಬ್ಬರಮಂದ ಸ್ಥಿತಿ
 ಬೆಳವಣಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ

ಆಕರಗಳು

 ಬೆನ್‌ S. ಬೆರ್ನಾಂಕೆ. ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌: ಮೇಕಿಂಗ್ ಷೂರ‍್ "ಇಟ್‌" ಡಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್‌ ಹಿಯರ್‌. USA ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌. 2002-11-21. ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು: 2008-10-17. (http://www.webcitation.org/5bdTTiZhUನಲ್ಲಿ WebCiteನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು)
 ಮೈಕೇಲ್‌ ಬೊರ್ಡೊ & ಆಂಡ್ರೂ ಫಿಲಾರ್ಡೊ, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಇನ್ ಎ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಪರ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್‌: ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್‌ ಆರ‍್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಕಂಡೆಮ್ಡ್‌ ಟು ರಿಪೀಟ್‌ ಇಟ್‌?, - ಇಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005, ಪುಟಗಳು 799–844.
 ಜಾರ್ಜ್‌ ಎರ್ಬರ್‌, ದಿ ರಿಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಇನ್‌ ಜರ್ಮನಿ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಮಾನಿಟರಿ ಪಾಲಿಸಿ ಆಫ್‌ ದಿ ECB. - ಸೆಫಿಕೊ ಫೋರಂ 4 (2003), 3, ಪುಟಗಳು 24–29
 ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಗುಡ್‌‌ಹಾರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಬೋರಿಸ್‌ ಹಾಫ್‌ಮನ್‌, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌, ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಸೆಟ್‌ ಪ್ರೈಸಸ್‌, - ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ - ಕರೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಪರ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್‌, ಸಂಪಾದಕರು ರಿಚರ್ಡ್‌ C. K. ಬರ್ಡ್‌‌ಕಿನ್‌ & ಪಿಯರೆ L. ಸಿಕ್ಲೊಸ್‌, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್, 2004.
 ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್‌, ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌: ಡಿಟರ್ಮಿನೇಟ್ಸ್‌, ರಿಸ್ಕ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಆಪ್ಷನ್ಸ್‌ - ಫೈಂಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಆನ್‌ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಟಾಸ್ಕ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C., ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30, 2003.
 ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನಿಟರಿ ಫಂಡ್‌, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಔಟ್‌ಲುಕ್‌ 2006 - ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ಫ್ಲೇಷನ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C., ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.
 ಒಟ್ಮಾರ‍್ ಇಸ್ಸಿಂಗ್‌, ದಿ ಯೂರೋ ಆಫ್ಟರ‍್ ಫೋರ‍್ ಇಯರ್ಸ್‌: ಈಸ್‌ ದೇರ‍್ ಎ ರಿಸ್ಕ್‌ ಆಫ್‌ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌?, 16ನೇ ಐರೋಪ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಮಾವೇಶ, 2 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2002, ಲಂಡನ್‌, ಯುರೋಪೈಷ್‌ ಜೆಂಟ್ರಲ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫಟ್‌ ಎಮ್‌ ಮೇನ್‌
 ಪಾಲ್‌ ಕ್ರಗ್‌ಮನ್‌, ಇಟ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌: ಜಪಾನ್ಸ್‌ ಸ್ಲಂಪ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ರಿಟರ್ನ್‌ ಆಫ್ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಟ್ರಾಪ್‌, - ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್ ಆಕ್ಟವಿಟಿ 2, (1998), ಪುಟಗಳು 137–205
 ಸ್ಟೀವನ್‌ B. ಕಾಮಿನ್‌, ಮಾರಿಯೋ ಮರಾಝಿ & ಜಾನ್‌ W. ಷಿಂಡ್ಲರ್‌, ಈಸ್ ಚೈನಾ "ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌"?, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ ಡಿಸ್ಕಷನ್‌ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ನಂ. 791, ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D. C. ಜನವರಿ 2004.

ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು

 Wiktionary:Deflation
 ಕೇಟೊ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ - ಎ ಪ್ಲೀ ಫಾರ್‌ (ಮೈಲ್ಡ್‌) ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌
 ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌   (EH.Net ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಶ್ವಕೋಶ)
 ವಾಟ್‌ ಈಸ್‌ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೆನ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ ಪ್ರಿವೆಂಟೆಡ್‌? (About.com)
 ಮರೇ N. ರೊಥ್‌ಬಾರ್ಡ್‌ ಬರೆದಿರುವ ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಸೆನ್ಸ್‌'' ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಡಿಫ್ಲೇಷನ್‌, ಫ್ರೀ ಆ‌ ಕಂಪಲ್ಸರಿ
 ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ - ಜಪಾನ್‌

ಹಣದುಬ್ಬರ
ಮೂಲ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯಗಳು
ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪರಿಭಾಷೆ
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಮಹದಾರ್ಥಿಕಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ