ಸ್ವಾತಿ ಭಿಸೆ

ಸ್ವಾತಿ ಭಿಸೆ ( ಜನನ ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೯) ಒಬ್ಬ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ,  ನಿರ್ದೇಶಕಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕಿ.

ನೃತ್ಯ ವೃತ್ತಿ 
ಸ್ವಾತಿ " ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ "  ಸೋನಾಲ್ ಮಾನ್ಸಿಂಗ್  ಅವರ ಮೊದಲ ಶಿಷ್ಯೆ .  ನವದೆಹಲಿಯ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ, ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (ಭಾರತ), ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್,  ಏಷ್ಯಾ ಸೊಸೈಟಿ, ಸಿಂಫನಿ ಸ್ಪೇಸ್, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ,ಸ್ಪಿಕ್ ಮೆಕೆ, ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಕಲ್ಚರ್ ಹೌಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ೪೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ,  ಎಲ್ಸಾ ಪೆರೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪಲೋಮಾ ಪಿಕಾಸೊ ಅವರ ಹೊಸ ಮೆಶ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಟಿಫಾನಿ ಆಂಡ್ ಕೋ ಮತ್ತು  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ವಿಭಾಗವಾದ, ದಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.  ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ಥಾಮಸ್ ಮನ್ ಅವರ ದಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋಸ್ಡ್ ಹೆಡ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ಫಾರ್ಬ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿ ಟೇಮರ್ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ವಾತಿ ಅವರು 'ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್' ಎಂಬ ಸಿ‌ಬಿ‌ಎಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಾಧಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ 
ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಬ್ರೇರ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ಅವರು ಸಿಂಫನಿ ಸ್ಪೇಸ್  ನಲ್ಲಿ ದಿ ಕರಿಕ್ಯುಲಮ್ ಇನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು  ರಿಂದ ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ರೆಪರ್ಟರಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನೂರಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ದಿ ಡಾಲ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ ಬ್ರೇರ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್, ದಿ . ಚಾಪಿನ್ ಶಾಲೆ, ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ .

ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ 
೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಿ ದಿ ಸದಿರ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಲಿಲೆಟ್ ದುಬೆ, ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ರಜತ್ ಕಪೂರ್, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಬೇಗ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮ್ ಕಪಾಡಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ರಂಗಭೂಮಿ ತಾರೆಯರು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಸವದ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ಚೀನೀ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕುಂಕು ಒಪೆರಾವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪರಂಪರೆಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಮುಂಬೈನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಸಿರಿ ಫೋರ್ಟ್ ಆಡಿಟೋರಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.  ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ದೇವ್ ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಜೆರೆಮಿ ಐರನ್ಸ್ ನಟಿಸಿದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆರ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಹೂ ನ್ಯೂ ಇನ್ಫಿನಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ   ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.

ಸ್ವಾತಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ / ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಯಂ-ಬರಹದ ಅವಧಿಯ ನಾಟಕವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ವಾರಿಯರ್ ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ಝಾನ್ಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುಎಸ್, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.  ಚಲನಚಿತ್ರವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀ ನಾಯಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಿ ರಿಫ್ರೇಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ಮಗಳು ದೇವಿಕಾ ಭಿಸೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

೯ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ (ಎಂ‌ಇ‌ಟಿ‌ಎ) ನಲ್ಲಿ ಶಬಾನಾ ಅಜ್ಮಿ, ಸುಷ್ಮಾ ಸೇಠ್, ಕುಲಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷ್ ಮಜುಂದಾರ್ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾತಿ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಜ್ಯೂರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಾಯಿ ಉಷಾ ಗುಪ್ತೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ,  ಆಯಿ  ಅವರ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಪುಸ್ತಕದ ಸಹ ಲೇಖಕಿಯೂ ಹೌದು. ಇದು ಚಂದ್ರಸೇನಿಯಾ ಕಾಯಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಭು (ಸಿ‌ಕೆ‌ಪಿ) ಅವರ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.   '

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಸ್ವಾತಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿ, ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಭಾರತ್ ಭಿಸೆ, ಅವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಿ (ಎರಡು ಡಾಬರ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾಕ್ಸರ್‌ಗಳು)ಗಳೊಂದಿಗೆ  ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ಕಾಮ ಸೂತ್ರ: ರೈ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ / ಇಂಡೋ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಾಗಿ ನೃತ್ಯ-ಸಂವಾದ
 ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್  ಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿ
 ಅಮೇರಿಕನ್ ಚೇಂಬರ್ ಒಪೇರಾ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಆಲಿಸ್ ಶೀಲ್ಡ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಮಾಸ್ ಫಾರ್ ದ ಡೆಡ್
 ಅಮೇರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಸಾ 
 ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭಾವನೆಗಳು 
 ಅಷ್ಟನಾಯಕ: ಮಹಿಳೆಯ ೮ ವಿಶಾಲ ಮುಖಗಳು 
 ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ - ಯುರಿಸ್ ಆಡಿಟೋರಿಯಂ - ' ಶೃಂಗಾರ '
 ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ - ವೀರರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು - 'ಭಾರತೀಯ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟನಾಯಕಿ'
 ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ - ಆರ್ಥರ್ ಸ್ಯಾಕ್ಲರ್ ವಿಂಗ್ " ಗೀತ ಗೋವಿಂದದಲ್ಲಿ ಸಖಿಯ ಪಾತ್ರ" ಡಾ. ವಿದ್ಯಾ ಡೆಹೆಜಿಯಾ ಅವರಿಂದ ಕ್ಯುರೇಟೆಡ್
 ನಯಿಕಾಸ್ - ಟಿಫಾನೆ ಆಂಡ್ ಕೊ ಗಾಗಿ ಎಲ್ಸಾ ಪೆರೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪಲೋಮಾ ಪಿಕಾಸೊ ಅವರ ಮೆಶ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಅನಾವರಣಕ್ಕಾಗಿ.
 ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಝ್‌ಗಾಗಿ ಜಾಝ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ರಾಗಮಾಲಿಕಾ ದಶಾವತಾರ 
 ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಝ್‌ಗಾಗಿ ಜಾಝ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ರಾಗಮಾಲಿಕಾ ನವರಸ 
 ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಝ್‌ಗಾಗಿ ಜಾಝ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಹಿಂದೋಲಂ ತಿಲ್ಲಾನ 
 ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಜಾಝ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೭ವರ್ಷದ ಅವಳಿಗಳಾದ ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಾರಾ ಕಪೂರ್ ಅವರ ನೃತ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್

ಪರೋಪಕಾರ 
ಸ್ವಾತಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವವರು.  ಅವರು ಲೋಟಸ್ ಸರ್ಕಲ್  ದಿ ಏಷ್ಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು "ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ". 

೨೦೨೧ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ದಿ ವಾರಿಯರ್ ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ಝಾನ್ಸಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಸ್ವಾತಿ ಭಿಸೆ ಅವರು "ದಿ ವಾರಿಯರ್ ಕ್ವೀನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಏಷ್ಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡರ್ (ಏಎಪಿ‌ಐ) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯೋಧರ ರಾಣಿಯಾಗಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯನ್ನು ೨೦೨೨ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ