ಪರ್ಯಾಯ

ಪರ್ಯಾಯವು ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ೨ ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ದ್ವೈತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಷ್ಟಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು  ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಮಠದ  ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರದಿಯಂತೆ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಠದ ಒಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಸೋದೆ ಮಠದ ವಿಶ್ವವಲ್ಲಭತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಂದ ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠದ ವಿದ್ಯಾವಲ್ಲಭತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 

ಪರ್ಯಾಯವು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನವರಿ ೧೮ ರಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಏರುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮೀಜಿ  ಕಾಪು ಬಳಿಯ ದಂಡತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ೩ ಗಂಟೆಗೆ ಉಡುಪಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಜೋಡುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ (ಹಳೆ ತಾಲೂಕು ಕಛೇರಿಯ ಹತ್ತಿರ) ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕಿನ್ನಿಮುಲ್ಕಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಡುಪಿ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನಂತರ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಠವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಾಂತರ ಸಮಾರಂಭವು ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ದೇಗುಲದ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಳುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಗಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ, ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತ, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ 
ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠದ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ, ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತ, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ.

ಮೊದಲಿಗೆ ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಪೂಜೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತುಳಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಳೆ ಅಥವಾ ಬಾಳೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅದರ ನಂತರ ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ (ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೮ ಮುಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ. ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಉರುವಲು ರಥದ  ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಈ ಉರುವಲು ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತದ ನಂತರ ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭತ್ತ (ಒಣಗಿದ ಭತ್ತ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮುಹೂರ್ತಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ, ಅನಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶುಭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೭೫ ರ ಅಂಗೀಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಭೂ ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು ಗೇಣಿದಾರರಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿವೆ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಭಕ್ತರ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು  ಭಕ್ತರು ನೀಡುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಯಾ ಮಠ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರ್ಯಾಯ 

 ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠದ ಮಠಾಧೀಶರು.

ಮುಂದಿನ ಪರ್ಯಾಯ 

 ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ ರಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ

ಪರ್ಯಾಯದ ಆದೇಶ 
ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ವಿಶೇಷತೆಯ ಸರದಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರದಿ ಪಲಿಮಾರು ಮಠದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪೇಜಾವರ ಮಠದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 

 ಪಲಿಮಾರು ಮಠ
 ಅದಮಾರು ಮಠ
 ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ
 ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ
 ಶಿರೂರು ಮಠ
 ಸೋದೆ ಮಠ
 ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠ
 ಪೇಜಾವರ ಮಠ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ     ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ
 ಉಡುಪಿ ಶಿರೂರು ಮಠದ ಪರ್ಯಾಯ 2010 
 ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ 2010
 ಸೌತ್ ಕೆನರಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ 1894 ನೋಡಿ
 ಪರ್ಯಾಯ ಕುರಿತು ವರದಿ
 ಪರ್ಯಾಯದ ಗ್ಲಿಂಪ್ಸಸ್ 
 ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ತುಳು ಮಠಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಸಂಪ್ರದಾಯ
ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ