Kannada-LLM-Labs/Wikipedia-Kn huggingface dataset:
ಅನಿಷಾ ಸಯ್ಯದ್

ಅನಿಷಾ ಸಯ್ಯದ್ (ಜನನ 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1980) 2010 ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟರ್. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ SAF ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2014 ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು 25 ಮೀ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಮೂಲತಃ ಪುಣೆಯ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಡ್ಕಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನಿಸಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಹಮೀದ್ ಸಯ್ಯೆತ್ ನ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ನಾಲ್ಕು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಲಬ್-ಮಟ್ಟದ ಮಾಜಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಟೆಲ್ಕೊದಲ್ಲಿ  ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಡೆಟ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (ಎನ್ಸಿಸಿ) ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅನಿಷಾ ಶೂಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಅನಿಷಾರವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಲೇಡಿ ಹವಾಭಾಯ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅವರು ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಲೇ ಪಾರ್ಲೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ಟಿಕೆಟ್-ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತನ್ನ ತವರು ಪಟ್ಟಣ (ಪುಣೆ) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪದೇ ಪದೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಅನಿಷಾರವರ ಶೂಟಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಗನಿ ಶೇಕ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ವಿ.ಐನಾಮ್ದಾರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಅನಿಷಾ ರಾಹಿ ಸರ್ನೋಬಾಟ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ 25m ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜೂನ್ 26, 2014 ರಂದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಮೀಪದ ಬ್ಯಾರಿ ಬುಡನ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. 

ಕಾನಾವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 776.5 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಅನಿಷಾ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ SAF ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.  2014 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟಿಂಗಿಗಾಗಿ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಆನಿಲಿಯಾ ಮೆಡಲ್ ಹಂಟ್ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಅನಿಷಾಗೆ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅನಿಷಾ ಅವರು ಮುಬಾರಕ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು, ದಂಪತಿಗಳು ಈಗ ಹರಿಯಾಣದ ಫರಿದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯಬ್ರಾತ ಧಾಮ್  ಅನಿಷಾರವರ ಮನಸ್ಸಿನ ತರಬೇತುದಾರ, ಅವಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ವಂದನಾ ರಾವ್

ವಂದನಾ ರಾವ್ ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದು, ೧೯೮೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೮ ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ೪×೪೦೦ ಮೀ ಮಹಿಳಾ ಓಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೮೭ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ಹಾಕಿ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ತರಬೇತುದಾರ ಜೋಕ್ವಿಮ್ ಕಾರ್ವಾಲೋ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬ್ರಾಂಡ್ನ ಟೂರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ದಂತಕಥೆಯ ರನ್ನರ್ ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ ವಂದನಾ ರಾವ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಚೋದಕ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಘಟನೆಗಳು 200 ಮೀ ಮತ್ತು 400 ಮೀಟರ್ಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಿಟಿ ಉಷಾ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ವಂದನಾ ರಾವ್ ಅವರು ನೇಷನಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಿಲೇ ತಂಡಗಳನ್ನು ಅದರ ಕೆಲವು ಅದ್ಭುತ ವಿಜಯಗಳಿಗೆ ಲಂಗರು ಹಾಕಿದರು. ಅವರು 1985 ರ ಜಕಾರ್ತಾ ಏಷ್ಯನ್ ಮೀಟ್ ಮತ್ತು 1986 ಸಿಯೋಲ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1987 ರ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಏಷಿಯಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡ 4 x 400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು 1984 ರ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ನಾಲ್ವರು ಆಟಗಾರರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಂದನಾ ರಾವ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕ್ರೀಡಾ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು 1982 ರಲ್ಲಿ 100 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಉಷಾ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮೀಟ್ ಮತ್ತು ನವ ದೆಹಲಿಯ ಓಪನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 200 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ನವದೆಹಲಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 100 ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು

ಉಲ್ಲೇಖ

ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಭರ್ತಾ

ಭರ್ತಾ ಭಾರತೀಯ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಸುಕಿದ ತರಕಾರಿಗಳ ಹಗುರವಾಗಿ ಕರಿದ ಮಿಶ್ರಣ.

ಬೆಂಗನ್ ಕಾ ಭರ್ತಾ ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭರ್ತಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬಳಸಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುಂದಿನವು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ:
ಒಂದು ತರಕಾರಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಲೂ (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ), ಬದನೆಕಾಯಿ, ಅಥವಾ ಹಾಗಲಕಾಯಿ
ಟೊಮೇಟೊ ಅಥವಾ ಈರುಳ್ಳಿ
ಒಗ್ಗರಣೆ (ಮೃದುಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು)
ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರ
ರುಚಿಕಾರಕ/ಮಸಾಲೆಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಗಂಗಾ ಮೂಲ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಈ ಗಂಗಾ ಮೂಲ'ಅಥವಾ ವರಹಾ ಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳು,'ಅಭಯಾರಣ್ಯ'ಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಇವೆ. ಇವು 'ಕುದುರೆ ಮುಖ' ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಾ ಸುಮಾರು ೧೪೫೮ ಮೀ.ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಗಿರಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಮೂರು ನದಿಗಳು, ತುಂಗಾ, ಭದ್ರಾ, ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳು. ಸಹಜವಾಗಿ ನದಿಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.
9/5000

ಭೂಗೋಳ
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1458 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಮತ್ತು 575 ಸೆಂ.ಮೀ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ
ಗಂಗಾ ಮೂಲವು  ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ.  1980 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇವಿಡ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 107  ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಮುಖ-ಏರೋಲಿ-ಗಂಗಮೌಲಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.  ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಮರಿಸ್ಟಿಕಾ ಡಕ್ಟೈಲೈಡ್ಗಳಂತಹ ಮರಗಳು.\

ನದಿಗಳ ಮೂಲ
ಗಂಗಾ ಮೂಲವುಮೂರು ನದಿಗಳಾದ ತುಂಗಾ, ಭದ್ರ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ತುಂಗ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ತುಂಗನು ಶೃಂಗೇರಿ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಗಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 147 ಕಿಮೀ ಅಂತರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಂತರ, ಇದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬಳಿ ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯಾಗಿದೆ.

ಭದ್ರಾ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಮೊದಲನೆಯದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾವತಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. 178 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ನಂತರ ತುಂಗವನ್ನು ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ನೇತ್ರಾವತಿ
ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ, ನೇತ್ರಾವತಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾದರೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಕುದುರೆಯ ಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕಂಪನಿ(KIOCL) ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸರ ವಾದಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, . ಭಾರತ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2005 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು

ಉಲ್ಲೇಖ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿಯವರು ೧೯೯೨, ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ,ಕಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಡರ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿರುದ್ದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಮಹಿಳ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗೆ ಪಾದರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಬಲಗೈ-ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಮತ್ತು ಎಡಗೈ ಬೌಲರ್.

ಬಾಲ್ಯ 
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿಯವರು, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರು. ಇವರು ಕರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೨, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ೨ "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್" ಪಡೆದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾದನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮಗಳ ಕನಸು ನನಸಾಗಿಸಲು, ವೇದಾ ಅವರ ತಂದೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿದರು. 
ವೇದಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ತಿ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ, ೧೩ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೇದಾ ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು, ತನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆ, ಅವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜೀವನದ ಪ್ರಾರಂಬವಾಯಿತು. ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರು, ವೇದಾರವರ ಆದರ್ಶರಾದರು.

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿ-ಗ್ರೇಡ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.

ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ 

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟ್ವೆಂಟಿ -೨೦ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪಂದ್ಯ ಕೆಎಸ್ಸಿಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷ XI ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ಸಿಎ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ XI ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ XI ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲು ವೇದವನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ, ೨೦೧೭-೧೮ರ ಮಹಿಳಾ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಷ್ ಲೀಗ್ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಹರಿಕೇನ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡಿದರು.

ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ 
೨೦೧೭ರ "ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್" ಫೈನಲ್ ತಲುಪಲುಪಿದ ಭಾರತ  ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.   ಅವರು ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಷ್ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು. 
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ, ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ಕಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಈ ಸಾದನೆಯನ್ನು ಅವರು ಮೂರನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಸಾದಿಸಿದರು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು
ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚಿತ್ತರಂಜನ ಶೆಟ್ಟಿ

ಚಿತ್ತರಂಜನ ಶೆಟ್ಟಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು  ತುಳು ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಸಾಹಿತಿ. ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 
ಶೆಟ್ಟಿಯವರ  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ 'ಪೊನ್ನು ಮನ್ನ-ದ ಬಾಂಬೆ' ಆಗಿದ್ದು   ಅವರು 1973ರಲ್ಲಿ   ಬರೆದರು.  1983 ರಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಕುರಿತಾದ   ವಿವರವಾದ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು  ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  2006 ರಲ್ಲಿ, 'ನೀರ್'  ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನಾಟಕ ಬರೆದರು. ' ಬಿನ್ನೆದಿ' ಎಂಬ  ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಅವರು ಅದೇ ವರ್ಷಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ  ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  
1990 ರಲ್ಲಿ, ಶೆಟ್ಟಿಯವರು   ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ' ಅಳಿದುವರು'  ಬರೆದರು,  ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ  ಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು.  ಅವರು 2005 ರಲ್ಲಿ 'ಕುರಿ', ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ 
ಶೆಟ್ಟಿಯವರು  ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು - ಎರಡೂ ಭಾಶೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
ಚಿತ್ತರಂಜನ  ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ:
 ತುಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012) 
 ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವಾದಿರಾಜಾನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸೋದೆ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ (2012) 
 ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013)

ನಿಧನದ 
ಶೆಟ್ಟಿ 7 ಆಗಸ್ಟ್ 201ರಂದು  ನಿಧನರಾದರು .

ಸಹ ನೋಡಿ 
 ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
 ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ
 ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಮಾತು

ಮಾತು ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಳಸುವ ಸಂವಹನದ ಧ್ವನಿರೂಪ. ಇದು ಪದಕೋಶದಿಂದ ಪಡೆದ ಘಟಕಗಳ ಪದ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾತನಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿ ಘಟಕಗಳ (ಧ್ವನಿಮಾಗಳು) ಧ್ವನಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಘಟಕಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವಿಭಿನ್ನ, ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಮಾನವ ಭಾಷೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವರಿಗೆ ಮಾತನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ವಾಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹಾಡಲೂ ಸಾಧ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸನ್ನೆ ಭಾಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಿವುಡರಿಗಾಗಿ ಮಾನವ ಸಂವಹನದ ಸನ್ನೆಯ ರೂಪ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಇದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಶಬ್ದಕೋಶ, ಪದವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಭಾಷತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಗತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಗಾಟ್‍ಸ್ಕಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಶಬ್ದಗಳ ವಾಕ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳು ವಾಕ್ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ವಾಕ್ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಎಂದರೆ ಕೇಳಿದ ಮಾತನಾಡಿದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಫಲನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಕೋಶದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು ಇವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸುತ್ತವೆ; ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಕ್ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಂವಹನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕಿವಿ ಗಂಟಲು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವು. ಮಾನವ ಮಿದುಳು ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ರಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಮಾನವರ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತಿನ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮೂಲಗಳು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಊಹಾಪೋಹದ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ.

ಭಾಷೆ
ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್

£aķshmân_Kshtriya"s ಎಂಬುವುದು ಒಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನಿನ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್.ಗೂಗಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ್ನು ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಲಿನಕ್ಸ್ ಕೆರ್ನಲ್]] ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಪೋನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಸ್ಪರ್ಷ ಸನ್ನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆಧಾರಿತ ದೂರದರ್ಶನ, ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳು,ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಕೈ ಗಡಿಯಾರಗಳು, ಗೂಗಲ್ ನ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ದೂರದರ್ಶನ, ಫ್ಯಾನ್, ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು ಹಾಗು ಇತರ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಇಂಕ್. ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಟ್ ಅಲಯನ್ಸ್ ಎಂಬ ಫೋನಿನ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಆ್ಯಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ

ಬೆಟ್ಟನೆಲ್ಲಿ,
ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಎಂಬ್ಲಿಕಾ ಒಫಿಶಿನಾಲಿಸ್ (emblica officinalis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಗೂಸ್ ಬೆರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲ, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.

ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪತನಶೀಲ ಮರ. ಈ ಸಸ್ಯವು ಸಣ್ಣದಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ನಯವಾಗಿದ್ದು ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂವು ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಣ್ಣು ವೃತ್ತಕಾರವಾಗಿದ್ದು ೧-೧.೫ಸೆಂ.ಮೀ ಇರುತ್ತದೆ.

ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗ
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ ರಸವನ್ನು ಅರಶಿನದೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯವು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಕ್ಕರೆ ಖಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ರಸವನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತಹೀನತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಕಾಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ರಸವನ್ನು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ತಸ್ರಾವದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಕೂದಲು ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಿನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್, ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಯೋಗ
ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ
ನಿಘಂಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
 Media related to Ribes uva-crispa at Wikimedia Commons

ಉಲ್ಲೇಖ

ಹಣ್ಣುಗಳು
ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್

ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಸೌಂದರ್ಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸೊಬಗು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಬೇರಿಂಗ್, ಭಂಗಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೆಂದು ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಭದ್ರತೆ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ). ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಂತೆ, ವಾಹಕವು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿ ತನ್ನ ಮೂಲದ ದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಗೆದ್ದ ವರ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 2017, ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಣಿ, ಪೆರುದಿಂದ ಮರಿಯಾ ಜೋಸ್ ಲೊರಾ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ಫು ಕ್ವೋಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25 ರಂದು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಬುದು ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಏಷ್ಯಾದ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಲೀಕರು ಥಾಯ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನಲ್ 7 ಮತ್ತು ಥಾಯ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ನವಾಟ್ ಇಟ್ರಾಗ್ರಿಸಿಲ್. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ಸಂಘಟನೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್- MGIO, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪಕ್ಕಾಗಿ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನವಾಟ್ ಇಟರಾಗ್ರಿಲ್; ಕಂಪನಿಯು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹೋದರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಎರಡು ಧಾರಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಮಿಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಜೇತರು

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ದೇಶಗಳು

ದ್ವೀತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದವರು

ಉಲ್ಲೇಖ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ

ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ  ಪಂಜಾಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ಖಾದ್ಯ. ಬದನೆಕಾಯಿ ಭರ್ತಾ  ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಕಶೈಲಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇದ್ದಲು ಅಥವಾ ನೇರ ಉರಿ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಧೂಮದ ಪರಿಮಳ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಟ್ಟು ಹಿಸುಕಿದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ನಂತರ ಬೇಯಿಸಲಾದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಟೊಮೇಟೊ, ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಶುಂಠಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ, ತಾಜಾ ಕೊತ್ತಂಬರಿ,ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯವಾದ ತರಕಾರಿ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ರೋಟಿ ಅಥವಾ ಪರಾಠಾದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನ ಅಥವಾ ರಾಯಿತಾದ ಜೊತೆಗೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿ "ಲಿಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೂಪಗಳು 
ಕೆಲವು ಪಂಜಾಬೇತರ ರೂಪಗಳು ಟೊಮೇಟೊ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇಡಿಯಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ತಮಿಳರು ಕತ್ರಿಕಾಯಿ ತಯಿರ್ ಕೋತ್ಸು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ಹಿಸುಕಿ, ಸಾಸಿವೆ, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಮೊಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಖಾಂದೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಹೆಸರು ವಾಂಗ್ಯಾಚೆ ಭರಿತ್. ಇದನ್ನು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಭರಿತ್ ಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭರಿತ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ: ಕಚ್ಚಾ ಭರಿತ್ ಮತ್ತು ಫೋಡ್ನಿ ಚಾ ಭರಿತ್. ಕಚ್ಚಾ ಭರಿತ್‍ನಲ್ಲಿ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಜಾ ಮೆಂತ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಬದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೋಡ್ನಿ ಚಾ ಭರಿತ್‍ನಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ, ಹಿಸುಕಿದ ಬದನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದರ್ಭಾ ಮತ್ತು ಖಾಂದೇಶ್‍ನಲ್ಲಿ, ಬದನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಣ ಹತ್ತಿ ಸಸ್ಯದ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಡಲಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಒಂದು ರಸಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧೂಮದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತೊವ್ವೆ, ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬೂಂದಿ

ಬೂಂದಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕೂಡಿಸಿದ, ಕರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ. ಬಹಳ ಸಿಹಿ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಅಗತ್ಯದ ಕಾರಣ, ಬೂಂದಿ ಲಾಡುವಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಖಾರದ ರೂಪವೂ ಇದೆ.ಬೂಂದಿ ಲಾಡು ಮಾಡಲು, ಕರಿದ ಬೂಂದಿಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾರಾ ಬೂಂದಿ 
ಖಾರಾ ಬೂಂದಿ ತಯಾರಿಸುವಾಗ, ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಕರಿಬೇವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾರಾ ಬೂಂದಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಖಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೂಂದಿ ರಾಯಿತಾ 
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಬೂಂದಿಯನ್ನು ರಾಯಿತಾ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೂಂದಿ ರಾಯತಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಸರು, (ಮೃದುವಾಗಿಸಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಸೋಸಿದ) ಬೂಂದಿ, ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು, ಖಾರ, ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಂತಹ ರುಚಿಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪುಲಾವ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಊಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಶ್ರೀಮತಿ ರಾವ್ ಬಿ.ಕೆ

ಶ್ರೀಮತಿ ರಾವ್ ಬಿ.ಕೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅಂಕಿತನಾಮ 'ಶ್ರೀಗುರುಪ್ರಿಯವಿಠಲದಾಸಿ' ಹಾಗೂ ಇವರು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಿಗಳು

ಕವನ ಸಂಕಲನ
ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ

ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಕಲನ
ಧರೆಗಿಳಿದ ಧನ್ವಂತರಿ
ಧರ್ಮವೀರ ಕೊಲ್ಯಶ್ರೀ
ಭಕ್ತಿಗಂಗಾಲಹರಿ

ಭಜನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲ ಚರನಾಮೃತ 
ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲ ಭಜನಾಮೃತ
ಶ್ರೀ ಗುರುಪ್ರಿಯ ವಿಠಲನಾಮಾಮೃತ
ಶ್ರೀಹರಿಗುರು ಸ್ತುತಿಮಾಲಾ

ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಶ್ರೀಹರಿದಾಸ ವಿಜಯ
ತೌಳವದಾಸ ದರ್ಶನ
ಶ್ರೀಹರಿದಾಸ ಸೂಕ್ತಿಚಂದ್ರಿಕಾ
ಶ್ರೀ ತುಳಸೀ ಮಹಿಮಾಮೃತ
ಹರಿದಾಸ ವೆಂಕಣ್ಣ ಕವಿ ಮೂಲ್ಕಿ
ಹರಿದಾಸ ದರ್ಪಣ
ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ ರಸರಂಜಿನಿ

ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
ಬಣ್ಣದ ಹಕ್ಕಿ....ಬಾ..(ಶಿಶುಗೀತೆಗಳು)
ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಮಾಯಣ(ಪೌರಾಣಿಕ ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ)
ಬದರೀ ಯಾತ್ರೆ-ಒಂದು ಅನುಭವ (ಪ್ರವಾಸಿ ಕಥನ)
ಹಸಿರು ತೋರಣ (ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳು)
ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ(ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾಸಂಕಲನ) ಇತ್ಯಾದಿ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತರೆಡು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅಭಿನವ ಶಾರದೆ(ಬಿರುದು)ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ.
ಗೌರವ ಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ -ವಾದಿರಾಜ-ಕನಕದಾಸ-ಪುರಂದರದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ -2008-09
ಅಭಿನಂದನೆ-ಹರಿದಾಸ ರಂಗದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ-2010
ಪಾವಂಜೆ ಹರಿದಾಸ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರ್ಣಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತಿ-2011
ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯರಸಜ್ಞೆ(ಬಿರುದು)-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹರಿದಾಸ ಸಂಮ್ಮೇಳನ ಟ್ರಸ್ಟ್(ರಿ) ಬೆಂಗಳೂರು-2013
ಶ್ರೀ ಪುರಂದರಾನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ತಿರುಪತಿಯ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ-2015
ಸಂತ ಗಿರಿಯಮ್ಮನವರ ಅನುಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2016
ಕೋ.ಅ. ಉಡುಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2016.

ಉಲ್ಲೇಖ

ಲೇಖಕಿಯರು
ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಕ್ಯೂ

ಕ್ಯೂ ಎಂದರೆ ಸರಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಜನರ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾದ ಕಿರಾಣಿ ಸಾಮಾನು ಅಥವಾ ಇತರ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸ್ವ-ಸಹಾಯವಿರದ ಅಂಗಡಿ ಮುಂದೆ, ಎಟಿಎಂ ಎದುರು, ಟಿಕೆಟ್ ಮುಂಗಟ್ಟೆ ಎದುರು, ನಗರದ ಬಸ್ಸಿನ ಎದುರು, ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮುಂದೆ ಸೇರಿವೆ.

ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕ್ಯೂ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಘಟಿತ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮ್ಯೂಸ್‍ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು, ಹಾಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅತಿಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರಬೇಕು. ಇದು ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು—ಅಂದರೆ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕಂಬಿತಡೆಯಿಂದ ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಫ಼್ಯಾನ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ತುಂತುರು ಸಿಂಪಡಿಕೆ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಛಾವಣಿಯ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಬಹುದು. ಡಿಸ್ನಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಅಮ್ಯೂಸ್‍ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಯೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಇಂಬುನೀಡುವ ಹಿಡುವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾಯುವಾಗ ನೋಡಲು ಏನಾದರೂ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಂಥದ್ದನ್ನು, ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು, ಬಸ್ ಹತ್ತಲು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕ್ಯೂಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವ ಸಾರಿಗೆ ಟರ್ಮಿನಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಜಾರಿವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಟೈಟಾನಿಕ್ (೧೯೯೭ ಚಲನಚಿತ್ರ)

ಟೈಟಾನಿಕ್ ಒಂದು 1997 ಅಮೆರಿಕದ ಚಿತ್ರ ಇದು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನ, ಬರಹ, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಹ ಸಂಪಾದನೆಯ ಚಿತ್ರ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
100 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆ ರೋಸ್ ಡಿವಿಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಟೈಟಾನಿಕ್ ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮೊಮ್ಮಗಳು, ಲಿಜ್ಜಿ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್, ಮತ್ತು ಟೈಟಾನಿಕ್ ನೌಕಾಘಾತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲ್ಡಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಆಲೋಚನೆಯು "ಸಾಗರದ ಹೃದಯ/The Heart of the Ocean" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೆಕ್ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲ್ಡಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಡಗಿನ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಟೈಟಾನಿಕ್ ಮುಳುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಅದರ ಮೊದಲ (ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ) ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 1912 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 2:20 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಓಲ್ಡ್ ರೋಸ್ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯುವ ರೋಸ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಥೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 1912 ರಂದು ಟೈಟಾನಿಕ್ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಯುವ ರೋಸ್ ಬೋರ್ಡ್ಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ತಾಯಿ, ರುತ್ ಡೆವಿಟ್ ಬುಕಾಟರ್, ಮತ್ತು ಅವಳ ಖ್ಯಾತನಾಮ ಕ್ಯಾಲೆಡನ್ ಕಾಲ್ ಹಾಕ್ಲೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಜ್ಯಾಕ್ ಡಾಸನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೋ ಡಿ ರೊಸ್ಸಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ ಟಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.

ರಾಕ್ಸ್ ಟೈಟಾನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಸ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಡಾಸನ್ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಹುಡುಗಿ ಡೇವಿಟ್ ಬುಕಾಟರ್ರನ್ನು ತನ್ನ ಫಿಲ್ಡೆಲ್ಫಿಯಾಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಟೆನ್ನಿಕ್ವಾಯಿಟ್

ಟೆನ್ನಿಕ್ವಾಯಿಟ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ತಂಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಬಲೆ ಹಾಕಿ ಆಡುವ ಆಟ. ಇದನ್ನು ರಿಂಗ್ ಟೆನಿಸ್ ಅಥವಾ ಟೆನ್ನಿಕ್ವಾಯಿಟ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಟೆನಿಸ್ ಶೈಲಿಯ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಬ್ಬರ್ ರಿಂಗ್ (ಟೆನ್ನಿಕ್ವಾಯಿಟ್) ಅನ್ನು ಎರಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಬಲೆ (ನೆಟ್) ಮೇಲೆ ಈ ಬದಿಯಿಂದ ಆ ಬದಿಗೆ ಎಸೆಯುವ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಈ ಆಟವು ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಜರ್ಮನಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಆಟದ ಮೂಲ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಟದ ಮೂಲ ಜರ್ಮನಿ. ಬಹುಶಃ ಡೆಕ್ ಟೆನಿಸ್, ಈ ಆಟದ ಪೂರ್ವಜ ಇರಬೇಕು. ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಹಡಗಿನ ಡೆಕ್ ಮೇಲೆ  ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಟ ಡೆಕ್ ಟೆನಿಸ್. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಡೆಕ್ ಮೇಲೆ ಉಂಗುರಗಳು ಅಥವಾ ರಬ್ಬರ್ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಮೃದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ನಿಯಮಗಳು 
ಆಟದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ (ಅಥವಾ ಆಟಗಾರ್ತಿ) ಎದುರು ತಂಡದಲ್ಲಿ ನೇರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎದುರಾಳಿಯ ಕಡೆಗೆ ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ವಿಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎದುರಾಳಿಯು ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮೊದಲೇ ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಹಿಡಿದು ಪುನಃ ವಿರೋಧಿ ತಂಡದ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆಯಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಆಟಗಾರನಿಗೆ (ಅಥವಾ ಆಟಗಾರ್ತಿಗೆ) ಐದು ಸರ್ವಿಂಗ್ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ನಂತರ ಎದುರಾಳಿಯ ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ (ಅಥವಾ ಆಟಗಾರ್ತಿ) ಸತತ ಐದು ಸರ್ವಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದು. 

ಪ್ರತಿ ತಂಡ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ  ೨೧ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರೆ ಗೆದ್ದಂತೆ.  ಆದರೆ  ಎದುರಾಳಿಗಿಂತ ಎರಡು ಅಂಕ ಜಾಸ್ತಿ ಇರತಕ್ಕದ್ದು. ಒಂದು ಗೇಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೆಟ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಸೆಟ್ ಗೆದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ತಂಡ ವಿಜೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಒಂದು ಸೆಟ್‍ಗೆ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಸಮಯ ಮಿತಿ ಇದೆ. ಒಬ್ಬ ಸರ್ವರ್  ಒಂಬತ್ತು ರ್‍ಯಾಲಿಗಳೊಳಗೆ ಒಂದು ಪಾಯಿಂಟ್ (ಅಂಕ) ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಸೋತಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಂಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಆಟವನ್ನು ಸಿಂಗಲ್ ಅಂದರೆ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ (ಅಥವಾ ಒಬ್ಬಳೇ) ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರುವಂತೆ ಅಥವಾ ತಂಡವಾಗಿಯೂ ಆಡಬಹುದು.

ರಿಂಗ್ (ಕ್ವಾಯಿಟ್) ನೆಟ್ (ಬಲೆ) ಅನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ  ಅದು ಕೋರ್ಟಿನ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ ಅದು ದೋಷ (ತಪ್ಪು)  ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಅಂಕ (ಪಾಯಿಂಟ್) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆ 

ಟೆನ್ನಿಕ್ವಾಯಿಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಆಡಬಹುದು.  ಕೋರ್ಟ್ ಉದ್ದ ೧೨.೨ ಮೀ. ಮತ್ತು ಅಗಲ ೫.೫ ಮೀ. ಇರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ನೆಟ್ (ಬಲೆ) ೧.೮ ಮೀ. ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
 IndianTennikoit.com

ಕ್ರೀಡೆ
ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಇಲಿಯಾನಾ ಡಿ ಕ್ರೂಸ್

ಇಲಿಯಾನಾ ಡಿ ಕ್ರೂಸ್ಇವರು ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಇವರು ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧  ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇಲೀನಾ ರವರ ತವರು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದ ಪಾರ್ರಾ ಎಂಬ ಊರು. ಇವರ ತಂದೆ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್, ತಾಯಿ ಸಮೀರಾ ಡಿ'ಕ್ರುಜ್. ಇಲೀನಾ ರವರ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಇಲ್ಲು
ಇವರಿಗೆ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ  ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. ಪೋಕಿರಿ, ಜಾಲ್ಸ, ಕಿಕ್, ಜುಲಾಯಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿ ಆದರು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಬಾಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬರ್ಫಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬಾಲಿವುಡ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಿಸಿದರು.  ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ನಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. 
ನಂತರ ಆಕ್ಷ್ಯನ್ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ ಫಟಾ ಪೊಸ್ಟರ್ ನಿಕ್ಳಾ ಹೀರೊ(೨೦೧೩), ಮೇ ತೇರಾ ಹೀರೊ(೨೦೧೪), ರುಸ್ತಮ್(೨೦೧೬) ಮತ್ತು ಬಾದಾಯಿಹೋ (೨೦೧೭) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಇಲಿಯಾನಾ ಗೋವಾದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂತ. ಸವೆರರ ಶಾಲೆ, ಮಪುಸದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು . ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇವರ ಅಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಇವರ ಕಿರುನಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಡೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇದು ಇವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಂಡವಾಳವಾಯಿತು.ನಂತರ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿ
ಇವರು ಚಲಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಅರುಣಾ ಭಿಕ್ಶೂರವರಲ್ಲಿ ನಟನಾ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ದೇವದಾಸು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.ನಂತರ ಪೊಕಿರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಏರೋಬಿಕ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಂದ ಹಿಂಸೆ ಒಳ ಪಡುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಕೇಡಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.    
೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ್ ಬಾಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬರ್ಫಿ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಖ ಬಾಲಿವುಡ್ಅನ್ನು ಪ್ರವೆಶಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ವರುನ್ ದವಣ್ ಹಾಗು ನರ್ಗಿಸ್ ಫಕ್ರಿಯೊಡಣೆ ಮೇ ತೆರಾ ಹೀರೊ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಸೆಮಿ-ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ಆಗಿತ್ತು. ೨೦೧೪ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಸೈಫ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ರವರೊಡನೆ ಹ್ಯಾಪಿ ಎನ್ಡಿಂಗ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ೨ ವರ್ಷ ನಂತರ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರೊಡನೆ ರುಸ್ತಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸ್ ಬಂದರು. ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಕಪೂರ್ ಹಾಗು ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್ ರವರೊಡನೆ ಮುಬಾರಕಾನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್ ರವರೊಡನೆ ಬಾದ್ಶಾಹೊ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು..

ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೨೦೦೭-ದೇವದಾಸು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ  ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.

೨೦೦೯ ಜಲ್ಸ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂತೊಷಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೌಥ್ ಸ್ಕೊಪ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

೨೦೧೨-ನಾನ್ಬನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವೋಗ್ ಬ್ಯುಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಇಟಿಸಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

೨೦೧೩-ಬರ್ಫಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ಫೆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಚಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಡನೆ ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೀ ಸಿನೆ ಪ್ರಸಸ್ತಿ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವರ್ಡ್, ಸ್ಟಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಲೆಖ

ನಟಿಯರು
ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ

ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪ್ರಣಯ, ಹಾಸ್ಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿಶಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜಿ.ಎಸ್. ಗುಪ್ತಾ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ, ಸಂಯುಕ್ತಾ ಹೆಗ್ಡೆ, ಅರವಿಂದ್ ಐಯ್ಯರ್, ಧನಂಜಯ್ ರಂಜನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಪ್ರಮುಖ ತಾರಾಂಗಣವಿದೆ. ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಸೇರಿ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಓಡ್ಸ್ ತಂಡ ಈ ಚಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 

ಈ ಚಿತ್ರವು  ರಿಶಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ರಿಕ್ಕಿ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಎರಡನೇಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದವರು ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್, ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ವರದರಾಜ್ ಕಾಮತ್, ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶನ ರವಿ ವರ್ಮಾ. ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಂದು, ಮಲೆನಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು  ೧೫ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೧೫೦ ದಿನ ಫುಲ್ಲ್ ಹೌಜ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ೩೬೫ ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ
ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ತುಂಟ ವಿದ್ಯಾಥಿಗಳ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ನಾಯಕ ಕರ್ಣ(ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ),  ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನವರು ಇತ್ತೀಚಿಗಷ್ಟೇ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲೇಜು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ಣ ನಾಯಕನಾಗಿ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನವರಾದ ಮಂಜು, ಲೋಕಿ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮಾಡುವ ತುಂಟಾಟವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.  
ಪ್ರಥಮ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ತೃತೀಯ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ ಸಾನ್ವಿ ಮೇಲೆ ಮೋಹ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಾ, ಪ್ರಥಮ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ ಕರ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ. ತುಂಟತನ ಮಾಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ತುಂಟ ಹುಡುಗರ ಕಾಲೇಜು ಜೀವನ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಾತ್ರಗಳು
  ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ- ಕರ್ಣ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ.and who had a crush on saanvi and later faals for aarya
  ರಶ್ಮೀಕಾ ಮಂದಣ್ಣ-  ಸಾನ್ವಿ ಜೊಸೆಫ್ ಕರ್ಣಾನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಹುಡುಗಿ, ಶಿಶ್ತಿನ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮಗಳು.
  ಸಂಯುಕ್ತಾ ಹೆಗ್ಡೆ- ಆರ್ಯ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಮಗಳು, ಕರ್ಣಾನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹುಡುಗಿ.
  ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್- ಗೌಶ್, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್.
 ಅರವಿಂದ್ ಐಯ್ಯರ್- ಲೋಕೇಶ್
 ಧನಂಜಯ್ ರಂಜನ್- ಮಂಜುನಾಥ್ ಎಮ್.
 ಅಶ್ವಿನ್ ರಾವ್ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ- ರವಿ
 ಶಾಂಕರ್ ಮೂರ್ತಿ- ಸಂಕೊಚ್ ಮೂರ್ತಿ
 ಚಂದನ್ ಆಚಾರ್- ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್
 * ಸಲ್ಮಾನ್ ಅಹೇದ್-- ಪೂವಯ್ಯ
 ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ- ಜ್ನಾನೆಶ್.
 ರಜತ್ ಕುಮಾರ್- ರಜತ್
 ಹನುಮಂತೇಗೌಡ - ಡಾ. ತೋಂಟದಾರ್ಯ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು,  ಮಲ್ನಾಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನೀರಿಂಗ್
 ಪರಮೇಶ್- ರನ್ನಾ
 ಮಂಜುನಾಥ್ ಗೌಡಾ
 ಗಿರಿ ಕೃಷ್ಣ
 ರಘು ರಾಮನಕಪ್ಪ
 ರಘು ಪಾಂಡೇಶ್ವರ
 ದಿನೇಶ್ ಮಂಗಳೂರು
 ಶ್ರೀ ಹರ್ಷ ಮಯ್ಯ
 ರಾಘವೇಂದ್ರ ಎನ್.
 ಐಶ್ವರ್ಯಾ ಅಚಪ್ಪ
 ಸುರಭಿ
 ನೀತಾ ಮುರಳೀಧರ ರಾವ್
 ಅರೋಹಿತ ಗೌಡ

 ಕೆ.ಎಸ್. ಶ್ರಿಧರ್

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಐಐಫಎ ಉತ್ಸವಮ್-- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ(ಪುರುಷ), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ(ಪುರುಷ),
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಟುಂಬ ಮನೋರಂಜನೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್--ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ  ಪೋಶಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ(ಪುರುಷ),
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು-- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ  ಪೋಶಕ ನಟ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ  ಪಾದಾರ್ಪಣಾ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವರ್ಷದ ಮನರಂಜನೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ

ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಪದವು ಕಚ್ಚಾ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕಬ್ಬನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಆಲೆ ಎಂದರೆ ರಸ ತೆಗೆಯಲು ಕಬ್ಬಿನ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಜಜ್ಜುವ ಉಪಕರಣ/ಯಂತ್ರ.

ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳಿವೆ:

ಕಬ್ಬನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು (ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು); ಕಬ್ಬಿನ ಸಿದ್ಧತೆ (ರಸ ತೆಗೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಕಬ್ಬನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತುಂಡುಮಾಡುವುದು); ರಸವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು (ಎರಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಜಜ್ಜುವುದು ಅಥವಾ ವಿಸರಣ); ರಸವನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುವುದು (ರಸದಿಂದ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಘನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣು, ಮೇಣಗಳು, ನಾರುಗಳು); ರಸವನ್ನು ಆವಿಯಾಗಿಸುವುದು (ರಸವನ್ನು ಸುಮಾರು 65 ° ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಷ್ಟು ದಟ್ಟ ಪಾಕವಾಗಿ ಸಾರೀಕರಿಸುವುದು); ಪಾಕವನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುವುದು (ಪಾಕದಿಂದ ತೇಲುವ ಘನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಿಲ ಗಾತ್ರದ ಮಣ್ಣು, ಮೇಣಗಳು, ನಾರುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ); ಹರಳಾಗಿಸುವುದು; ಅಪಕೇಂದ್ರ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ (ಸಕ್ಕರೆಯ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಅಪಕೇಂದ್ರ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹರಳಾಗಿಸುವಿಕೆ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು); ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದು; ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡುವುದು.

ಸಂಸ್ಕರಣದ ಈ ಹಂತಗಳು ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ರಸ ತಿಳಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಸದ ಆವಿಯಾಗಿಸುವಿಕೆ ಹಂತಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೋ ರೂಪದ ಬಣ್ಣ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಹಲವುವೇಳೆ ಸಲ್ಫಿಟೇಶನ್) ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಬಿಳಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಕ್ಕರೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಅಡಕವಾದ ಅಧೀನ ಶೋಧನಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಜಜ್ಜುವ ಯಂತ್ರದಿಂದ ರಸ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಭಾರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉರುಳು ಯಂತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ರಸವನ್ನು ಹಿಂಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ೩ ರಿಂದ ೬ ಉರುಳುಗಳು 
ಇರಬಹುದು. ಯಂತ್ರದಿಂದ ರಸ ಪಡೆಯುವ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಪ್ರತಿ ಮಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅದು ಕೊನೆಯ ಮಿಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಮಿಲ್ಲಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಪುನಃ ಸುತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ಹಿಂಡಲಾದ ರಸದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಸಾರ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಮಿಲ್ಲಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿ ಕಬ್ಬು ಉರುಳು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕಬ್ಬಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಮಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಪಡೆದ ರಸವನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ
ನೀರ್ಜಾ ಭಾನೋಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ನೀರ್ಜಾ ಭಾನೋಟ್, ಲಿಬಿಯಾ-ಬೆಂಬಲಿತ ಅಬು ನಿಡಾಲ್ ಸಂಘಟನೆಯು ಪ್ಯಾನ್ ಆಮ್ ಫ್ಲೈಟ್ 73 ರ ಅಪಹರಣವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 1986 ರಂದು ಆದ ಅಪಹರಣವನ್ನು ನೀರ್ಜಾ ಭಾನೋಟ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರ್ಜಾ ಅಪಹರಣದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪೈಲಟ್ಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮಾನವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 379 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಲ್ಲಿ 359 ರನ್ನು ಉಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.
ನೀರ್ಜಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)

ನೀರ್ಜಾ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗದೆಯಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೋಮಾಂಚಕ ಚಲನಚಿತ್ರ. ರಾಮ್ ಮದ್ವಾನಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರ, ಸೈವಿನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಾ ಚಾವ್ಲಾ ಶೈಕ್ ಬರೆದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. 
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅತುಲ್ ಕಸ್ಬೆಕರ್ ಕಂಪನಿ, ಬ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ಪ್ಲಗ್ಡ್ ಕಂಪನಿ ಹಾಗೂ ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಸೋನಮ್ ಕಪೂರ್ ನೀರಜ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಬಾನಾ ಆಜ್ಮಿ, ಯೊಗೇಂದ್ರ ಟಿಕು, ಶೆಕರ್ ರವ್ಜಿಆನಿ, ಕವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ ಒರಾನ್ ಪೋಶಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಈ ಚಿತ್ರ ಲಿಬಿಯಾ-ಬೆಂಬಲಿತ ಅಬು ನಿಡಾಲ್ ಸಂಘಟನೆಯು ಪ್ಯಾನ್ ಆಮ್ ಫ್ಲೈಟ್ 73 ರ ಅಪಹರಣವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 1986 ರಂದು ಆದ ಅಪಹರಣವನ್ನು ನೀರ್ಜಾ ಭಾನೋಟ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರ್ಜಾ ಅಪಹರಣದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪೈಲಟ್ಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮಾನವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 379 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಲ್ಲಿ 359 ರನ್ನು ಉಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಾತ್ರ
 ಸೋನಮ್ ಕಪೂರ್ -- ನೀರ್ಜಾ ಭಾನೋಟ್.
 ಶಬಾನಾಜ್ಮಿ -- ರಮಾ ಭಾನೋಟ್, ನೀರ್ಜಾಳ ತಾಯಿ.
 ಯೊಗೇಂದ್ರ ಟಿಕು -- ಹರೀಶ್ ಭಾನೋಟ್, ನೀರ್ಜಾಳ ತಂದೆ.
 ಸಾದ್ ಒರ್ಹಾನ್ -- ಸಾಧ್ ಮಲಿಕ್.
 ಅಬ್ರಾರ್ ಜಹೂರ್-- ಜಯ್ದ್ ಸಫಿರಿನಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ.
 ಜಿಮ್ ಸರ್ಭ್ -- ಖ್ಹಲೀಲ್, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ.
 ಅಲಿ ಬಲ್ದಿವಾಲಾ -- ಮನ್ಸೋರ್, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ.
 ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ಟಾ -- ಫಹದ್, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ.
 ಕವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ -- ನರೇಶ್, ನೀರ್ಜಾನ ಮೊದಲ ಗಂಡ.
 ಬೊಬ್ಬಿ ಅರೊರ -- ಅಯ್ನ್ ಜೊಯಾ.
 ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೋನ್ನೆನ್ಬ್ಲಿಕ್ -- ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾಕ್ ಸ್ನಿಪ್ಸ್.
 ಆರ್ನೊಲ್ದ್ ಮಲೆಕ್ -- ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಹರ್ರಿಸನ್ ಜೆಮ್ಸ್.
 ವಖರ್ ಖ್ಹಾನ್ -- ಸಹ ಪಾಯ್ಲೆಟ್ ರಿಚಾರ್ಡ್ ಬೆರ್ಟ್ರನ್ದ್.
 ನಿಖ್ಹಿಲ್ ಸಂಘ -- ಅಖಿಲ್ ಭಾನೋಟ್, ನೀರ್ಜಾನ ಸಹೋದರ.
 ಅರ್ಜುನ್ ಅನೆಜಾ -- ಅನೀಶ್ ಭಾನೋಟ್, ನೀರ್ಜಾನ ಸಹೋದರ.
 ಇಸ್ಮಾಯ್ಲ್ ಮಿರ್ಜಾ __ ಅಲ್ ತುರ್ಕ್.
 ಸುಶಿಲ್ ತ್ಯಾಗಿ -- ಇನ್ಜಮಾಮ್ ಯುನಿಸ್.
 ಮೆಗ್ನಾ ಕೌಶಿಕ್ -- ಸಂಜನಾ.
 ಸುನಂದಾ ವೋಂಗ್ -- ಟಿನಾ.
 ಅಂಜಲೀ ಖ್ಹುರಾನಾ -- ಡೊಲೀ.
 ಶಶಿ ಭುಶನ್ -- ಇಮ್ರಾನ್ ಅಲಿ, ರೇಡಿಯೊ ಇಂಜಿನೀಯರ್.
 ಆರುಶಾ ರಾನಾ -- ಜತಿನ್ ದೆಸಾಯಿ.
 ಶೌರ್ಯಾ ಚೊಪ್ರ್ರಾ -- ಶೌರ್ಯಾ ದೆಸಾಯಿ.
 ವಿಶ್ವೆನ್ದ್ರ ಸಿಂಗ್ -- ಅಕ್ರಮ್ ಬೈಗ್.
 ಚಂದ್ರಾ ಠಾಕುರ್ -- ಪಾನ್ ಆಮ್ ಅಧಿಕಾರಿ.
 ಮಾನ್ಯಾ ಚೊಪ್ರಾ -- ಭವಿಕಾ ದೆಸಾಯಿ.
 ಪ್ರಶಾಂತ್ ಗುಪ್ತಾ -- ರಾಹುಲ್ ಕುಮಾರ್.
 ಆಶಾ ಜೊಶಿ -- ಸುಜಾತಾ ಕುಮಾರ್.
 ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕೊಜ್ಯ್ರೆವ್ -- ರೋನಿ ಹೆಸ್ಟೊನ್.
 ಇಖ್ಲಾಕಿ ಖಾನ್ -- ಮುಸ್ಥಾಕ್ ಖಾನ್.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ಏಷ್ಯಾವಿಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ.
 ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಶಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ.
 FOI ಆನ್ಲೈನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ಭಾರತ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಶಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ವಿನ್ಯಾಸ.
 ಹಲೋ! ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಶಕ ನಟಿ,  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ.
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ, ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
 ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಟ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆ.
 ಸ್ಟಾರ್ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಶಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ.
 ಝೀ ಸಿನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಶಕ ನಟಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ನಟ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ.

ಉಲ್ಲೆಖ
ಬರವಣಿಗೆ

ಬರವಣಿಗೆ'ಯು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುವ ಮಾನವ ಸಂವಹನದ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ. ಬಹುತೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬರವಣಿಗೆಯು ಮಾತು ಅಥವಾ ಮಾತನಾಡಲಾದ ಭಾಷೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯು ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಓದುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾದ ಸಾಧನ. ಒಂದು ಭಾಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಬರವಣಿಗೆಯು ಮಾತಿನಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ಸಮಾನ ರಚನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶಬ್ದಸಂಗ್ರಹ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅವಲಂಬನೆಯಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕೇತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಬರವಣಿಗೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪಠ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಠ್ಯದ ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು ಓದುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕಥನ, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ, ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದಿನಚರಿ ಸೇರಿವೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಡುವುದು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಯು ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಮಾನವ ಸಮಾಜಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಂತೆ, ಬರವಣಿಗೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೀಕರಣದಂತಹ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ವೇಳೆ, ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯು ಮಾನವ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯು ಶಾಶ್ವತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ದಾಖಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿಧಾನವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಮೀಸೊಅಮೇರಿಕಾ ಎರಡೂ ಕಡೆ, ಬರವಣಿಗೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರಿಸರಿಕ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಚಾಂಗ ಸಂಬಂಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಕಾರಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಲಿಪಿಗಳು—ಅಂದರೆ ಲೇಖನದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು—ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಐದು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು: ಪದಚಿಹ್ನೆ ಸಂಬಂಧಿ, ಉಚ್ಚಾರಾಂಶ ಸಂಬಂಧಿ, ವರ್ಣಮಾಲೆ ಸಂಬಂಧಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಸಂಬಂಧಿ, ಮತ್ತು ಭಾವಲಿಪಿ (ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು/ಸಂಕೇತಗಳು). ಆರನೇ ವರ್ಗವಾದ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಲಿಪಿಯು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಲವುವೇಳೆ ಪದಚಿಹ್ನೆಗಳ ತಿರುಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿಹ್ನೆಯು ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಧ್ವನಿಮಾವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ: ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಬರಹಗಾರನು ಅದರ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಮುನ್ನುಡಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಕಾಗುಣಿತ ಕೊಟ್ಟರೆ ವಾಚಕನು ಅದರ ಉಚ್ಚಾರವನ್ನು ಮುನ್ನುಡಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಭಾಷೆ
ಮಾನವ ಸಂವಹನ
ಸೇನಾ ದಿನ (ಭಾರತ)

ಜನವರಿ ೧೫ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೇನಾದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ೧೫, ೧೯೪೯ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಕೋಡಂದೆರ ಮಾದಪ್ಪ ಕಾರಿಯಪ್ಪನವರು, ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಶರ್ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.(ಈತ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ದಂಡನಾಯಕ).

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೧೫ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯ ಆಕರ್ಷಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸೇನೆಯ ಮೂರು ವಿಭಾಗದ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
ಇಂದು ಸೇನಾ ದಿನ: ಜನವರಿ 15ರಂದೇ ಏಕೆ ಆಚರಣೆ?;d: 15 ಜನವರಿ 2020,

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಮಿಸಳ್

ಮಿಸಳ್ (ಅಂದರೆ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ "ಮಿಶ್ರಣ") ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಖಾದ್ಯ. ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿ, ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಏಕ ಭಕ್ಷ್ಯ ಊಟವಾಗಿ, ಹಲವು ವೇಳೆ ಮಿಸಳ್ ಪಾವ್‍ನ ಭಾಗವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿರುವ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಗ್ಗವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಖಾದ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಿಸಳ್‍ನ ರುಚಿ ಸೌಮ್ಯದಿಂದ ಅತಿ ಖಾರದವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಮಿಸಳ್ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಬೀದಿ ಆಹಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಸಿಯಾಗಿಯೇ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಖಾದ್ಯ ಖಾಂದೇಶ್ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇಂದಿನ ನಾಸಿಕ್ ಹಾಗೂ ಅಹ್ಮದ್‍ನಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.

ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 
ಮಿಸಳ್‍ಗೆ ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹೇಳಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ:
 ಉಸಳಿ, ಮಡಿಕೆ ಕಾಳು ಅಥವಾ ಒಣ ಬಟಾಣಿ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಕಾಳಿನಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪಲ್ಯ.
 ತರ್ರಿ/ಕಾಟ್/ಸ್ಯಾಂಪಲ್/ರಸ್ಸಾ, ಒಂದು ಖಾರದ ರಸ. ಇದು ಈ ಖಾದ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ. "ಕಾಲಾ ರಸ್ಸಾ" (ಕಪ್ಪು), "ಲಾಲ್ ರಸ್ಸಾ" (ಕೆಂಪು), "ಹಿರ್ವಾ ರಸ್ಸಾ" (ಹಸಿರು) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರ್ರಿಯ ಬಣ್ಣ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಿಡುವ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ತಿನ್ನಲರ್ಹ ಆಹಾರದ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಸಿರು ತರ್ರಿಯನ್ನು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಕೊತ್ತಂಬರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದರೆ ಕಪ್ಪು ತರ್ರಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿ ಒಣವಾಗಿ ಹುರಿಯಲಾದ ಪಲಾವ್‍ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಕರಿಮೆಣಸಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಕೆಂಪು ತರ್ರಿಯು ಅಚ್ಚಖಾರದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
 ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ (ಬೇಯಿಸಿದ, ಚೌಕವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮಸಾಲೆಗಳಾಗಿ ಅರಿಶಿನ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ ಹಾಗೂ ಸಾಸಿವೆ).
 ಮೊಸರು (ಐಚ್ಛಿಕ)
 ಚಿವ್ಡಾ (ಜಾಡ್ ಪೋಹಾ ಚಿವ್ಡಾ)
 ಫ಼ರ್ಸಾಣ್ (ಚಿವ್ಡಾ ಬಳಸಿದರೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ)
 ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೇಟೊ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ನಿಂಬೆ ಹೋಳಿನ ಅಲಂಕಾರ
 ಪಾವ್ (ಸ್ಲೈಸ್ ಅಥವಾ ಲಾಡಿ)

ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹು ಪದರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಬಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಪದಾರ್ಥವೆಂದರೆ ಮಡಿಕೆ ಕಾಳಿನ ಉಸಳಿ. ಉಸಳಿ ಎಂದರೆ ಟೊಮೇಟೊ ಹಾಗೂ ಈರುಳ್ಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾದ ಮೊಳಕೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಕಾಳುಗಳು. ಇದರ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಮೊಳಕೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಕಾಳುಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
 ಎರಡನೇ ಪದರವೆಂದರೆ ಉಸಳಿ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಹರಡಲಾದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ.
 ಮೂರನೇ ಪದರವೆಂದರೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಹರಡಲಾದ ಚಿವ್ಡಾ.
 ನಾಲ್ಕನೇ ಪದರವೆಂದರೆ ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೇಟೊ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೇವ್‍ನ ಮಿಶ್ರಣ.
 ಬಟ್ಟಲನ್ನು ತುಂಬಿಸುವಷ್ಟು ತರ್ರಿ ಅಥವಾ ಕಾಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೆಚ್ಚಿನ ತರ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ)
 ಮಿಸಳ್ ಅನ್ನು ಮಿಸಳ್ ಪಾವ್ ಖಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಡ್ ತುಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೂಪಾಂತರಗಳು 
 "ಉಪವಾಸ್ ಮಿಸಳ್" ಎಂಬ ರೂಪಾಂತರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿರುವವರು ತಿನ್ನಬಹುದು, ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ. ಇದು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಸಬ್ಬಕ್ಕಿ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
 ಥಾನೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾಮ್ಲೆದಾರ್ ಮಿಸಳ್ ಇದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ..
 ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವೆಂದರೆ ಪುನೇರಿ ಮಿಸಳ್. ಇದು ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
 ಮಿಸಳ್‍ನ ಕೋಲ್ಹಾಪುರಿ ರೂಪ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಬ್ರೆಡ್‍ನ (ಪಾವ್ ಅಲ್ಲ) ದಪ್ಪನೆಯ ತುಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಿಸಳ್‍ ಅನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕರಿದ ಹಪ್ಪಳದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದಹಿ ಮಿಸಳ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಖಾರದ ರುಚಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಮೊಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಮಿಸಳ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಜೈನ್ ಮಿಸಳ್ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಡಿಕೆ ಕಾಳು ಕೂಡ ಮೊಳಕೆ ಎಬ್ಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ನೆನೆಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪರ್ಕಿನ್

ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪರ್ಕಿನ್, FRS (12 ಮಾರ್ಚ್ 1838 - 14 ಜುಲೈ 1907 ) ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಮೊದಲ ಅನಾಲಿನ್ ವರ್ಣದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು: ಕೆನ್ನೇರಳೆ ಮೇವೈನ್. ಮಲೇರಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕ್ವಿನೈನ್ ಅನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೂ, 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಬಣ್ಣಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು 

ವಿಲಿಯಂ ಪರ್ಕಿನ್ ಅವರು ಲಂಡನ್ನ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಪರ್ಕಿನ್ ಅವರ ಏಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರು. ಅವರ ತಾಯಿ, ಸಾರಾ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಮಗುವಿದ್ದಾಗ ಪೂರ್ವ ಲಂಡನ್ಗೆ ತೆರಳಿದರು.  ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್, ಜೇನ್ ರಾಂಡೋಲ್ಫ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ (ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ನ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಜಾನ್ ವೆಸ್ಲೆ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್, ಷಡ್ವೆಲ್ನ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಚರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದರು., 

14 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೆರ್ಕೆನ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ಗೆ ಹಾಜರಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಥಾಮಸ್ ಹಾಲ್ನಿಂದ ಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಇವರು ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.

ಮರವೈನ್ನ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಶೋಧನೆ 
1853 ರಲ್ಲಿ, 15 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೆರ್ಕಿನ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು (ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ನ ಭಾಗ), ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ವಾನ್ ಹೋಫ್ಮನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ತಂತ್ರಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಲೇರಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕ್ವಿನೈನ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೋಫ್ಮನ್ ಅವರು ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹಾಫ್ಮನ್ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರಾದರು, ಅವರು ಈ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಸರಣಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.

ಉಲ್ಲೇಖ

ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ
ಚಿತ್ರ

ಚಿತ್ರ ಎಂದರೆ ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ವಸ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಎರಡು ಆಯಾಮದ ಚಿತ್ರ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತಹ ಯಾವುದೋ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ದ್ಯುತಿ ಸಾಧನಗಳು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಹುದು – ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು, ಕನ್ನಡಿಗಳು, ಮಸೂರಗಳು, ದೂರದರ್ಶಕಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ, ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ನೀರು.

ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಚಿತ್ರ' ಶಬ್ದವನ್ನು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೂ ಬಿಡಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಿಂದ, ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣ ಅಥವಾ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಸಿ-ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ.

ಕ್ಷಣಿಕ ಚಿತ್ರವು ಲಘು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ, ಸೂಜಿತೂತಿನ ಕ್ಯಾಮರಾದ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣೆ, ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ರೇ ಟ್ಯೂಬ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಸ್ಥಿರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಯಂಪ್ರತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಿರಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಅಂಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಾಗದ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ.

ನೋಟ
ಪೈ ದಿನ

ಪೈ ದಿನವು ಗಣಿತದ ಸ್ಥಿರ π (pi) ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. 3, 1, ಮತ್ತು 4  π ಯ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕೆಗಳು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೈ ಡೇ ಮಾರ್ಚ್ 14 ರಂದು (3/14 ತಿಂಗಳ / ದಿನ ದಿನಾಂಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.2009 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಪೈ ದಿನದ ಹೆಸರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. 
ಪೈ ಅಂದಾಜು ದಿನವನ್ನು ಜುಲೈ 22 ರಂದು (22/7 ದಿನ / ತಿಂಗಳ ದಿನಾಂಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ 22/7 ಭಾಗವು π ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂದಾಜುಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಆರ್ಕಿಮಿಡೀಸ್ನಿಂದ ಎರಡು ದಶಮಾಂಶ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಪೈ ದಿನದ ಆರಂಭಿಕ ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು 1988 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ​​ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರಟೋರಿಯಂನಲ್ಲಿ ಲಾರಿ ಶಾ ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಶಾ ಅವರು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,  ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ನಂತರ ಸೇವಿಸುವ ಹಣ್ಣುಗಳು. ಎಕ್ಸ್ ಡೇರೆಟೊರಿಯಂ ಪೈ ಡೇ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. 

ಮಾರ್ಚ್ 12, 2009 ರಂದು ಯು.ಎಸ್. ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2009 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೈ ಡೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಬಂಧಿಸದ ನಿರ್ಣಯ (111 ಹೆಚ್. ರೆಸ್ 224),  ರವಾನಿಸಿತು. ಪೈ ಡೇ 2010 ಗಾಗಿ, Google ರಜಾದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು, ಗೂಗಲ್ ಪದಗಳ ಮತ್ತು ಪೈ ಸಂಕೇತಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿತು.

ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರ ಇಡೀ ತಿಂಗಳು (3/14) ಕೆಲವರು "ಪೈ ಮಂತ್" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.  2015 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪೈ ದಿನವು 3/14/15 (ಮಿಮಿ / ಡಿಡಿ / ಯೈ ಡೇಟ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್) 9:26:53 ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತು ಪಿಪಿಗೆ ಮೊದಲ 10 ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.2016 ರ ಪೈ ಡೇ ಕೂಡ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಎಂಎಂ / ಡಿಡಿ / ಯಿ ಪೈ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಐದು ಅಂಕೆಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.

ಆಚರಣೆ
"ಪೈ" ಮತ್ತು "ಪೈ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ಫೋನ್ಸ್ (/ paɪ /) ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಾಂಡ್ನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು, ಪೈಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವುದು ಮತ್ತು π ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪೈ ದಿನವನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಮಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೈ ದಿನದ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ ಮಾಡಿತು.2012 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ನಿಖರವಾಗಿ 6:28 ಕ್ಕೆ ಪೈ ಆ ದಿನವನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು (ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ) ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿ MIT ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪೈ ಮತ್ತು ಟೌವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲು ಅವರು "ಟಾ ಟೈಮ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  2015 ರಲ್ಲಿ, ಆ ವರ್ಷದ "ಪೈ ಕ್ಷಣ" ದ ನಂತರ ನಿಯಮಿತವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ 9:26 AM ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ, ಪೈ ಡೇ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೀನ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 14 ಆಗಿದೆ.  ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೈ ತಿನ್ನುವ ಮತ್ತು ಪಠಣದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ನೋಟ-ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದೆ

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
www.piday.org

Exploratorium's Pi Day Web Site
NPR provides a "Pi Rap" audiovideo
Pi Day
Professor Lesser's Pi Day page
Pi Day in France

ಉಲ್ಲೇಖ 

ಮಾರ್ಚ್ ಆಚರಣೆಗಳು
ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ

ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ ಎಂದರೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾದ ದೃಗ್ಗೋಚರ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಿ ಆವರಿಸಿರುವ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

ಉಂಟಾಗುವ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ, ದೃಷ್ಟಿ, ಅಥವಾ ನೋಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಟದಲ್ಲಿ ಒಳಗಾದ ವಿವಿಧ ಶಾರೀರಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೃಶ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ದರ್ಶನ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುವ, ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ, ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ, ಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ನರವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಅಕ್ಷಿಪಟಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಬೆಳಕು-ಸಂವೇದಿ ಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂದ್ರೀಕರಿಸಿದಾಗ ನೋಡುವ ಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಕ್ಷಿಪಟಲವು ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ನರತಂತುವಿನ ಸಂಜ್ಞೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೃಶ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬರುವ ಮರುಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ದ್ಯುತಿಗ್ರಾಹಿ ಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರವು ತನ್ನ ದಪ್ಪವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೋಲಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಕೋಶಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವು ಬೆಳಕಿನ ಫೋಟಾನ್‍ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನರ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಮಿದುಳಿನ ಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಷಿಪಟಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ನರಗ್ರಂಥಿಗಳವರೆಗೆ, ಸಂಕೀರ್ಣ ಮುಮ್ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮರುಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ವಿಷಯವು ಆಕ್ಟೊಪಸ್‍ಗಳು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಹುಳುಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು; ಲೋಳೆ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ನರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವ ಜೀವಿಯಾದರೂ. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ ಹೇಳಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: ಈ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷಿಪಟಲವು ತಂತುಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಶ್ವದ ಬಾಗಿರುವ ಕೋಶಬೀಜಕ್ಕೆ, ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ದೃಶ್ಯ ಕವಚಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷಿಪಟಲದಿಂದ ಬರುವ ಸಂಜ್ಞೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಕಲಿಕ್ಯೋಲಸ್‍ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲೂಬಹುದು.

ಇಂದ್ರಿಯಗಳು