Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 240/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2, art. 64 § 3, art. 151, art. 166
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Olsztyna o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Olsztyna a Burmistrzem Miasta i Gminy R. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

PISMEM Z 7 LISTOPADA 2024 R. PREZYDENT MIASTA OLSZTYNA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA I GMINY R. W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU K.S. O SKIEROWANIE DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany posiada ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w O. w lokalu, z którego 16 czerwca 2022 r. został eksmitowany bez prawa do najmu socjalnego, a następnie umieszczony w schronisku dla osób bezdomnych, w którym przebywał 1 dzień. Od tego czasu zainteresowany przebywa u siostry w Z., gm. R., gdzie zajmuje pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Zainteresowany partycypuje w miejscu pobytu w opłatach za energię, gaz, wodę i ścieki oraz złożył deklarację o wyborze lekarza rodzinnego i pielęgniarki w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w R. W ocenie wnioskodawcy pozwala to na uznanie, że zainteresowany nie jest osobą bezdomną, a za swoje miejsce zamieszkania obrał miejscowość, w której przebywa. Wnioskodawca wskazał także, że Burmistrz Miasta i Gminy R. prowadził już postępowanie w sprawie wniosku zainteresowanego o umieszczenie go w domu pomocy społecznej, wydając w tej sprawie decyzję, która na skutek odwołania złożonego przez zainteresowanego została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu. W wyniku powtórzonego postępowania Burmistrz Miasta i Gminy R. decyzją z 12 września 2024 r. umorzył postępowanie w sprawie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrzem Miasta i Gminy R. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Olsztyna jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że z jego ustaleń wynika, że zainteresowany ma ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w O., przy czym nie może wrócić do zajmowanego wcześniej lokalu. W jego ocenie fakt pobytu w Z. ma charakter czasowy i pomimo swojej długotrwałości nie powoduje zmiany miejsca zamieszkania. Burmistrz zwrócił także uwagę, że zainteresowany w toku wywiadu środowiskowego określił siebie jako osobę bezdomną. Z uwagi na powyższe zdaniem organu pozostającego w sporze właściwość miejscowa organu, który powinien rozpatrzyć wniosek zainteresowanego o umieszczenie go w domu pomocy społecznej, powinna być wyznaczona z uwzględnieniem ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że sporem o właściwość między organami administracji publicznej jest obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej, co do zakresu ich działania w tym przede wszystkim, co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 174/20, z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 319/20, z 10 marca 2022 r., I OW 194/21, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OW 119/23, czy z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24). Oznacza to, że spór o właściwość pomiędzy organami uniemożliwia im załatwienie sprawy objętej tym sporem. Zatem wydanie w sprawie decyzji kończącej postępowanie przez jeden z organów oznacza, że w sprawie nie zaistniał spór o właściwość, który mógłby zostać rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z zawartej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że decyzją z 12 września 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o skierowanie do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że między organami ustał spór o to, który organ jest właściwy do rozpatrzenia tego wniosku, nie sposób bowiem przyjąć, że kto inny będzie organem właściwym do wydania decyzji merytorycznej w sprawie wszczętej wnioskiem, a kto inny właściwy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać, że spór w rozpoznawanej sprawie ustał przed złożeniem wniosku o jego rozstrzygnięcie, a zatem brak jest sporu o właściwość, którą miałby rozstrzygnąć Naczelny Sąd Administracyjny. Jak długo bowiem wydana w sprawie decyzja pozostaje w obrocie prawnym i nie toczy się żadne postępowanie o jej uchylenie, zmianę albo stwierdzenie nieważności, nie istnieje sprawa administracyjna, w której mógłby wystąpić spór o właściwość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 330/20, z 5 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 241/23, z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt I OW 180/24, czy z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OW 195/24).

W tak ustalonym stanie sprawy stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek podlega oddaleniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 166 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.