Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1699/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 36  ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 września 2023 r. znak NP.906.9.2023 w przedmiocie opłaty za czynności kontrolne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w T. od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego 387 (słownie: trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2023 r., znak NP.906.9.2023 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia 28 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia opłaty w kwocie 608 złotych za czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 7 czerwca 2023 r. w E. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "skarżąca"), w wyniku których stwierdzono uchybienia wymagań higienicznych i zdrowotnych udokumentowanych w protokole NHP.149.2023.6 z dnia 7 czerwca 2023 r. (punkt 1) oraz obciążającą ustaloną opłatą skarżącą (punkt 2). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 338 ze zm., dalej: "u.p.i.s.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 7 czerwca 2023 r. w godzinach od 8.30 do 12.30 przeprowadzono kontrolę u skarżącej – w zakładzie na ulicy [...] oraz [...] w T. W wyniku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak aktualnych pomiarów natężenia dźwięku na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej, brak badań natężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, brak badań stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz- naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465, dalej: "Kodeks pracy"); brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania - naruszenie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. z 2005 r., nr 157, poz. 1318, dalej: "rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy"); brak rejestru czynników szkodliwych – naruszenie § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 419, dalej: "rozporządzenie Ministra Zdrowia"); brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych – naruszenie § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia. Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do ustaleń stanu faktycznego wskazanych w protokole.

Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień sanitarno-higienicznych.

Decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ustalił opłatę w kwocie 608 zł za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego polegające na przeprowadzeniu w dniu 7 czerwca 2023 r. czynności kontrolnych u skarżącej, w wyniku których stwierdzono uchybienia wymagań higienicznych i zdrowotnych udokumentowanych protokołem kontroli (pkt 1); obciążono opłatą skarżącą. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku przeprowadzonej w dniu 7 czerwca 2023 r. kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak pomiarów/badań natężenia dźwięku na stanowisku operator prasy hydraulicznej, stężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz, brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania powyżej 80dB; brak wykazu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. Organ podniósł, że z art. 36 ust. 1 u.p.i.s. wynika, że za czynności laboratoryjne i wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Z wyliczenia opłaty wynika, że składa się na nią: koszt za 1 godzinę pracy obejmują czynność kontroli i opracowania wyników kontroli (4 godz. - kontrola, 2 godz. – merytoryczne opracowanie rozstrzygnięcia decyzji), koszty materiałowe oraz narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do kosztów pośrednich – łącznie 608,34 zł.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 4, art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w zw. z § 4 pkt 1 i pkt 2, § 13 ust. 1, ust. 2, § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w zw. z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w zw. z §2 - § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania opłat za badania laboratoryjne w zw. z art. 47 § 1 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651) oraz art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez wydanie decyzji, która jest niezgodna z prawem, a także określa obowiązek uiszczenia opłaty przez skarżącego, która nie wynika z przepisów prawa;

- art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s. w zw. z § 2 - § 6 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem, sprzeczne z zasadą legalizmu oraz praworządności ustalenie opłat za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, poprzez oparcie decyzji na akcie nie będącym źródłem prawa powszechnie obowiązującego tj. zarządzeniu nr 9/2003 z dnia 1 marca 2023 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Epidemiczno-Sanitarnej w T., a także ustalenie opłaty nie mającej podstaw w przepisach prawa powszechnie obowiązującego;

- art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s., § 2- § 6 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji i ustalenie opłat za czynności, mimo że decyzja nr 37/2023 nie miała waloru ostateczności, a więc nie może być wykonywana;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie, mimo że rozstrzygnięcie jej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia o legalności decyzji z dnia 28 czerwca 2023 r., nr 37/2023;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, naruszenie zasady prawdy materialnej, brak podjęcia przez organ najdalej idącej inicjatywy w ustaleniu stanu faktycznego;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne, niepełne oraz niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji wbrew zasadzie przekonywania.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania dotyczącego decyzji z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 37/2023.

Postanowieniem z dnia 7 września 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny odmówił zawieszenia postępowania.

Decyzją z dnia 21 września 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektor Sanitarnego w T. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasadne było obciążenie skarżącej kosztami kontroli, ponieważ w protokole kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak pomiarów/badań natężenia dźwięku na stanowisku operator prasy hydraulicznej, stężenia pyłu na stanowisku pracy spawacz, stężenia czynników chemicznych na stanowisku pracy spawacz, brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania powyżej 80dB; brak czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. MPWIS podniósł, że wydanie decyzji określającej koszty kontroli nie wymaga uprzedniego wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Organ wskazał, że z treści art. u.p.i.s. nie wynika, aby koszty postępowania obejmowały wyłącznie koszty badań laboratoryjnych, mogą to być również koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy w związku z wydaniem decyzji lub postanowienia. Organ II instancji podniósł, że opłatę ustalono zgodnie z § 2 do 6 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat oraz z zarządzeniem Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z dnia 1 marca 2023 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 4, art 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ust. 1 u.p.i.s. w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w zw. z § 4 pkt 1 i pkt 2, § 13 ust. 1 - ust. 2, § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w zw. z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w zw. z § 2 - § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat w zw. z art. 47 § 1 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1270) - poprzez wydanie decyzji, która nie jest zgodna z prawem, a także określa obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty w wysokości, która nie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego;

- art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s. w zw. z § 2 - § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat w zw. z art. 6 oraz art. 7 k.p.a. - poprzez niezgodne z prawem, sprzeczne z zasadą legalizmu oraz zasadą praworządności ustalenie opłat za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego (tj. oparcie decyzji na źródle prawa, które nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego - zarządzeniu Nr 9/2023 z dnia 1 marca 2023 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w T. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego); a także ustalenie opłaty, która nie ma podstaw w przepisach prawa powszechnie obowiązującego i w stanie faktycznym sprawy;

- art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s. w zw. z § 2 - § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat w zw. z art. 6 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji i ustalenie opłat za czynności, mimo że decyzja nr 37/2023 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia 28 czerwca 2023 r. nie uzyskała waloru prawomocności;

- art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s. w zw. z § 2 - § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat w zw. z art. 47 § 1 oraz art. 128 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez całkowicie błędne określenie terminu wykonania obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji (tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji, tzn. maksymalnie w dniu 14 lipca 2023 r.), który to termin upływał ponad dwa miesiące przez uzyskaniem przez tę decyzję waloru ostateczności oraz waloru wykonalności, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały (nie jest możliwe wykonanie decyzji ostatecznej w terminie, który został określony przed jej wydaniem);

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i naruszenie zasady prawdy materialnej oraz jej gwarancji, a w szczególności: brak podjęcia przez organy najdalej idącej inicjatywy i wnikliwości w badaniu stanu faktycznego;

- art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący I zaufania do organów władzy publicznej;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez lakoniczne, niepełne oraz niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew zasadzie przekonywania.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ II instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że kontrola stanu sanitarnego w zakładach pracy skarżącej wykazała następujące nieprawidłowości: brak pomiarów/badań – natężenia dźwięku na stanowisku pracy operator prasy hydraulicznej (ul. [...]); stężenia pyłu na stanowisku spawacz (ul. [...]); stężenia czynników chemicznych na stanowisku spawacz (ul. [...]); brak planu zmierzającego do ograniczenia hałasu w przypadku przekroczenia progu działania; brak rejestru czynników szkodliwych; brak kart badań i pomiarów czynników szkodliwych.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.i.s. za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd nie podziela podniesionego w skardze zarzutu, że nałożenie opłaty za czynności kontrolne może nastąpić dopiero wówczas, gdy zostanie wydana prawomocna decyzja zobowiązująca skarżącą do usunięcia stwierdzonych w czasie kontroli naruszeń. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r. (II OSK 2339/15), w świetle którego "z treści art. 36 u.p.i.s. nie wynika, że warunkiem koniecznym do obciążenia osoby lub jednostki organizacyjnej kosztami kontroli jest uprzednie wydanie decyzji stwierdzającej naruszenie wymagań higienicznych lub zdrowotnych. Przepisy te jedynie stanowią, że w przypadku niestwierdzenia naruszenia tych wymagań nie pobiera się opłaty. Tym samym, a contrario należy przyjąć, że przesłanką obciążenia opłatą jest stwierdzenie naruszeń w zakresie wymagań higienicznych i sanitarnych. Za taką interpretacją powyższych przepisów przemawia nie tylko wykładania językowa, ale także funkcjonalna. Nie zawsze jest konieczne wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia naruszenia wskazanych wymagań np. w sytuacji gdy podmiot odpowiedzialny natychmiast po kontroli doprowadzi przedmiot kontroli do wymagań zgodnie z przepisami dotyczącymi wymagań higienicznych i sanitarnych". Równocześnie, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że w wyniku kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości wskazane w protokole i zaskarżonej decyzji. W rezultacie, zdaniem Sądu organ mógł wydać decyzję określającą opłatę za czynności wykonane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, którą obciążono skarżącą.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących terminu płatności opłaty określonej zaskarżoną decyzją, w ocenie Sądu została ona określona prawidłowo. Art. 36 ust. 1 u.p.i.s. nie reguluje kwestii terminu płatności nałożonej opłaty. Opłaty pobierane na podstawie art. 36 ust. 1 u.p.i.s. są nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie natomiast z art. 67 ustawy o finansach publicznych do należności, o których mowa w art. 60 stosuje się między innymi przepisy rozdziału III ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie natomiast z art. 47 ustawy ordynacja podatkowa, termin płatności podatku wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W rezultacie, w tym zakresie Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów.

Za zasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty wadliwego określenia i uzasadnienia wysokości nałożonej na skarżącą opłaty.

Należy wskazać, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r., nr 36, poz. 203, dalej: "rozporządzenie w sprawie wysokości opłat") wysokość opłat laboratoryjnych i opłat za inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Jak stanowi § 3 rozporządzenia do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące: 1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; 2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych; 3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej; 4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Zgodnie z § 4 do pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: 1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; 2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; 3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; 4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; 5) koszty transportu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w zakresie kosztów innych czynności wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1071/15). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 1360/20), że nie oznacza to, iż każda czynność podejmowana przez organy nadzoru sanitarnego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego powoduje powstanie kosztów, do których uiszczenia zobowiązana może być strona postępowania. Opłacie takiej podlegać powinny tylko tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji. Muszą to być koszty, które powstały wyjątkowo, nie można natomiast żądać od strony zwrotu kosztów za samo wydanie decyzji. Opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji. Zasadą bowiem jest, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ. Odstąpienie od tej zasady może nastąpić tylko na podstawie przepisu szczególnego, który wyraźnie i jednoznacznie nałoży na stronę obowiązek pokrycia wskazanych w nim kosztów postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2017 r., sygn. I OSK 3458/15). Tymczasem, w zaskarżonej decyzji wskazano, że opłata obejmuje koszt opracowania decyzji, bez wyjaśnienia, w jaki sposób czynności związane z wydaniem decyzji w niniejszej sprawie przekraczały standardowe koszty z tym związane, co w ocenie Sądu czyni zasadnymi podniesione w skardze zarzuty.

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że na nałożoną na skarżącą opłatę składają się: stawka za godzinę pracy wyliczona na podstawie średniego wynagrodzenia pracowników wraz z pochodnymi wynagrodzenia x czas pracy pracownika niezbędny do wykonania kontroli/oględzin (punkt 1), merytorycznego przygotowania decyzji (punkt 2), koszty materiałowe (w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych) oraz koszty pośrednie – narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich wymienionych w pozycji 1.1.-1.2. w wysokości 41%.

W ocenie Sądu, przedstawione przez organy wyliczenie jest zbyt lakoniczne i nie pozwala na dokonanie kontroli prawidłowości określonej w niniejszej sprawie opłaty za wykonane czynności kontrolne. Niewątpliwie przy wyliczaniu wysokości tej opłaty należy w decyzji wyjaśnić, co konkretnie składa się na koszty bezpośrednie i pośrednie (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt II OSK 1668/16). W zaskarżonej decyzji powinno zatem znaleźć się uzasadnienie wyliczenia kosztów, którymi organ obciążył skarżącą. W decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. znalazły się jedynie ogólnikowe stwierdzenia, że na ustaloną opłatę składają się m. in. koszty materiałowe oraz narzut kosztów pośrednich, obliczony jako 43% ustalonych kosztów bezpośrednich. Nie wytłumaczono zatem, jakie są elementy składowe kosztów pośrednich, co nie pozwala Sądowi na zweryfikowanie poprawności ustalenia wysokości nałożonej na stronę opłaty.

W aktach sprawy znajduje się zarządzenie nr 9/2023 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w T., jednakże jest ono aktem prawa wewnętrznego, nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej. Może stanowić wskazówkę dla organu przy określaniu kosztów czynności kontrolnych, jednakże nie może zastąpić obowiązku organów do uzasadnienia wysokości opłaty z uwzględnieniem postanowień § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia opłaty.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1935) zasądzając na rzecz skarżącej od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego kwotę 387 złotych, na którą składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika 270 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, ustali wysokość opłaty nałożonej na skarżącą, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadni z uwzględnieniem postanowień rozporządzenia w sprawie wysokości opłat oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.