Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2067/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
article: art. 7, art. 77, art 107 § 3, art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 3
law: Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów
article: art. 87
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2010 r. -zaskarżoną skargą przez R. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uchylił w części, tj. w punkcie 2, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2008 r. nakładającą na wyżej wymienionego skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 złotych - jako odbiorcę odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przywiezionego z USA do Polski, bez dokonania pisemnego zgłoszenia, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 8 listopada 2007r. w Oddziale Celnym w A. został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu ww. samochód używany. Dla przedmiotowego pojazdu został wydany dokument "Świadectwo Pojazdu Uszkodzonego Stanu [...]", w którym dokonano adnotacji "Uszkodzenie większe niż należna wartość rynkowa". Nadto przedłożono "Wycenę wartości samochodu osobowego", "Ocenę techniczną [...]" oraz "Korektę oceny technicznej" - sporządzone przez rzeczoznawcę samochodowego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania przez R.W. nielegalnego wwozu do Polski odpadu w postaci opisanego pojazdu.

W odpowiedzi na powyższe R. W. wyjaśnił, iż został poinformowany przez podmiot amerykański (sprzedającego) o możliwości dopuszczenia do ruchu przedmiotowego pojazdu po dokonaniu jego naprawy. Dalej wskazał, że dwie kalkulacje naprawy różnią się na kwotę 5 804,02 zł, której nie można uznać za mieszczącą się w granicach błędu. Kosztorys naprawy sporządzony w systemie Audatex przekracza 70% wartości rynkowej pojazdu, natomiast drugi kosztorys naprawy wskazuje, że koszt naprawy może być niższy niż 70% tej wartości. Nadto, powołując się na adnotacje zamieszczone w umowie kupna - sprzedaży, wskazał że cały pojazd jest w dobrym stanie i uznanie go za odpad jest nieprawidłowe. Pojazd ten nabył dla osobistych potrzeb.

Postanowieniem z [...] czerwca 2008r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał stronę do oddania odpadu w postaci ww pojazdu do przedsiębiorcy

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

prowadzącego punkt zbierania pojazdów lub stację demontażu. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że ustalenia zawarte w ocenie technicznej przedmiotowego pojazdu dowodzą bezsprzeczne, iż pojazd ten był uszkodzony i należało zakwalifikować go do kategorii Q2 - produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym - zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251, ze zm.). Zaś analiza świadectwa własności "[...] Certificate of Salvage", wydanego przez kompetentne władze stanu [...], wykazała że właściciel przedmiotowego pojazdu, nie znajdując dla niego dalszego zastosowania, wyzbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej A. a przedmiotowy pojazd utracił dowód rejestracyjny z powodu uszkodzeń. Powyższe - w ocenie organu - bez wątpienia wskazuje, że przedmiotowy pojazd wypełnia definicję odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Przedmiotowy odpad, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), powinien być oznaczony kodem 160104* "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy". Przemieszczenie odpadu z USA na terytorium Polski winno odbyć się na zasadach przewidzianych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Kierując się faktem, iż za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu odpowiedzialność ponosi strona, zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, ze zm.), Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał stronę do przekazania przedmiotowego odpadu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub prowadzącego punkt zbierania pojazdów. W dniu 15 lipca .2008 r. do organu wpłynęła kopia zaświadczenia o demontażu pojazdu nr [...] wydana przez podmiot prowadzący P.

W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2008 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał stanowisko odnośnie kwalifikacji przedmiotowego pojazdu jako odpadu nielegalnie sprowadzonego z USA do Polski, a z uwagi na wypełnienie obowiązku nałożonego na stronę powołanym

Sygn. akt IV SAMI a 2067/10

postanowieniem, rozstrzygnął jak wyżej. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia.

Z kolei odrębne postępowanie administracyjne, tj. w sprawie nałożenia na R. W. - jako odbiorcę odpadu przywiezionego nielegalnie z zagranicy -administracyjnej kary pieniężnej, wszczął z urzędu [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2008 r. nałożył na R. W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł (pkt 1 rozstrzygnięcia) i wskazał, iż karę tę należy wpłacić na konto WIOŚ w B. (podając numer rachunku bankowego) w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 2 rozstrzygnięcia). W podstawie prawnej powołano art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Uzasadniając swoją decyzję organ pierwszej instancji podał, że ujawnienie nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia przedmiotowego odpadu nastąpiło w wyniku rewizji celnej związanej z procedurą dopuszczenia do obrotu towaru. Podczas tej procedury stwierdzono, że pojazd posiada uszkodzenia powstałe w wyniku kolizji, a także unieważniony odpowiednik dowodu rejestracyjnego z wpisem "uszkodzenia większe niż wartość rynkowa". Powyższe zadecydowało o zakwalifikowaniu go do odpadów oznaczonych kodem 160104* - zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy. Międzynarodowe przemieszczenie odpadu nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, wobec czego, zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, stanowiło przemieszczenie nielegalne. Dalej organ powołał się na okoliczność wydania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postanowienia, w którym wezwano stronę do przekazania przedmiotowego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów, uznając tym samym, iż strona ponosi odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu; wypełnienie przez stronę obowiązku nałożonego ww postanowieniem oraz umorzenie postępowania w przedmiocie określenia sposobu gospodarowania nielegalnie sprowadzonym do Polski odpadem w postaci ww pojazdu. W ocenie organu pierwszej instancji powyższe stało się podstawą do nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Kara w wysokości 50 000,00 zł została wymierzona w oparciu o przepisy dotyczące ustalania wysokości

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

kar pieniężnych określonych w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w najniższym wymiarze przewidzianym wyżej cytowanym przepisem, bowiem nielegalny przywóz odpadu przez stronę był incydentalny i strona dokonała zagospodarowania odpadu w sposób przewidziany w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

R. W. wniósł odwołanie od decyzji PWIOŚ z [...]listopada 2008r.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w wyniku rozpoznania odwołania -wydał decyzję z [...] września 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż z dokumentu "[...] Certificate of Salvage" wystawionego dla pojazdu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, wynika że jest to dokument o nazwie "Świadectwo pojazdu uszkodzonego stanu [...]". W treści dokumentu widnieje zapis: "uszkodzenie większe niż należna wartość rynkowa". Nadto dokument ten wskazuje, iż właścicielem pojazdu był podmiot A. w USA, a następnie w wyniku przeniesienia prawa własności podmiot R. Z kolejnego zaś dokumentu "Agreement and Bill of Sale", będącego "Umową kupna - sprzedaży", wynika że sprzedawcą przedmiotowego pojazdu był R., a kupującym R.W. W Ocenie technicznej Nr [...] rzeczoznawca samochodowy wskazał, iż koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, na dzień wykonania oceny, wynosi 36 923,43 zł, natomiast w sporządzonej przez siebie Korekcie oceny technicznej [...] określił koszt naprawy przedmiotowego pojazdu na kwotę 31 119,41 zł. Korekta oceny technicznej została wykonana ze względu na brak w bazie danych samochodu marki [...], a kalkulację sporządzono na bazie podobnego pojazdu, tj. Toyoty Corolla Verso, której ceny części i robocizny są zbliżone do cen części i robocizny przedmiotowego pojazdu. Treść dokumentu "[...] Certificate of Salvage" świadczy o tym, że ubezpieczyciel wystawił zaświadczenie z tytułu całkowitej szkody, co jest niekwestionowanym dowodem na to, iż pojazd uległ kolizji drogowej lub innemu wypadkowi losowemu. Nadto dowodzi, iż skoro firma ubezpieczeniowa A. w ww dokumencie figuruje jako właściciel przedmiotowego pojazdu, podmiot ten przejął pojazd na własność z tytułu wypłaty odszkodowania za poniesione straty w wyniku kolizji drogowej lub innego zdarzenia losowego. Zatem, z uwagi na uszkodzenia pojazdu jego poprzedni właściciel wyzbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej, a firma ubezpieczeniowa, nie znajdując zastosowania dla przedmiotowego uszkodzonego pojazdu, wyzbyła się go na rzecz kolejnego nabywcy

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

(R.), a ten na rzecz strony. W świetle powyższego, czyli wobec spełnienia przesłanek przynależności do jednej z kategorii wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach (kategorii Q2 - produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym), a także "pozbycia się" przez podmioty uprzednio go posiadające, należało uznać, iż pojazd ten wypełnia legalną definicji odpadu. Powyższe także zostało stwierdzone już w postanowieniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, którym zobowiązano stronę do oddania przedmiotowego pojazdu jako odpadu do uprawnionego odbiorcy. Strona zastosowała się do ww postanowienia, w wyniku czego organ przywołaną już wcześniej decyzją umorzył postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania przedmiotowym odpadem. Strona nie podzielając stanowiska ww organu, miała prawo zaskarżenia decyzji, niemniej jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa i decyzja stała się ostateczna. Mając na uwadze wyżej opisane okoliczności organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględniania zarzutu, iż przedmiotowy pojazd nie jest odpadem.

Odnosząc się do znamienia umyślności, jako okoliczności kwalifikującej, według strony, do zastosowania przez właściwy organ przepisu prawa z art. 32 ust. 1 w/w ustawy, organ wyjaśnił iż definicja odbiorcy odpadów, jak również treść art. 32 ust. 1 nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów nielegalnie przemieszczonych od umyślności dokonania tego czynu. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów tylko w art. 32 ust. 1 stanowi o okolicznościach nałożenia kary pieniężnej na odbiorców odpadów nielegalnie przemieszczonych. Przywołany przez stronę art. 32 ust. 3 i art. 33 tej ustawy dotyczy okoliczności nakładania kar pieniężnych za naruszenie warunków zgłoszenia lub udzielonej zgody na międzynarodowe przemieszczanie odpadów zarówno na odbiorcę odpadów, jak i na wysyłającego, w zależności od tego, kto ponosi odpowiedzialność za zaistniałe naruszenie, wobec czego nie jest możliwe zastosowanie analogii między ww przepisami prawa.

Co do części uchylonej decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podał, iż według art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzję w przedmiocie nałożenia kary, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Treść art. 32 ust. 1 ww ustawy uprawnia i zarazem obliguje ww organ do dokonania czynności polegającej tylko i wyłącznie na

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

nałożeniu kary pieniężnej w wysokości, którą organ ustali w oparciu o art. 34 ww ustawy. Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby organ do wskazania terminu i rachunku bankowego w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu, zatem organ ten nie miał prawa zamieścić takich treści w części decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie. Określenie terminu i sposobu wykonania obowiązku nałożonego na stronę dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący materialną podstawę prawną decyzji administracyjnej, przewiduje możliwość określenia terminu i sposobu wykonania obowiązku.

R. W. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez:

błędną wykładnię art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów;

utrzymanie w mocy pkt I decyzji z [...] listopada 2008 r., w którym nie wskazano podstawy prawnej, tj. przepisu na podstawie którego dane rozstrzygnięcie zapadło w decyzji (wskazano w tym punkcie decyzji, jak i całej osnowie decyzji jedynie tylko ogólnie art. 3 oraz tytuł II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów - Dz. Urz. UE L 190 z 12,07.2006, str. 1). Ze względu na obszerność i zróżnicowanie materii uregulowanej ww. art. 3 i II tytule ww. rozporządzenia nie można określić naruszenia obowiązku zarzucanego skarżącemu, na podstawie którego została nałożona pieniężna kara administracyjna, tj. powiązać art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ze

źle wskazaną podstawą prawną, tj. ww. całościowo art. 3 oraz całego tytułu II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006;

rozstrzygnięcie istoty sprawy bez podstawy prawnej (nie wskazywanie podstawy prawnej skutkującej uznaniem samochodu skarżącego za odpad) i postępowanie w sposób całkowicie dowolny w uznaniu kiedy samochód należy uznać za odpad;

niewykazanie umyślności po stronie skarżącego wymaganej obligatoryjnie przez art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, na który przede wszystkim powołuje się decyzja;

wywodzenie praw i obowiązków wobec skarżącego na podstawie porozumień administracyjnych zawartych między organami administracji publicznej oraz czysto

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

wewnętrznych zmiennych regulacji w ramach organu administracji publicznej (Porozumienia z dnia [...]lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów, Porozumienia z dnia [...]lipca 2006 roku pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego o współdziałaniu Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Transportu Drogowego, w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów oraz Wskazówek metodycznych w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów wydane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu [...] lipca 2007 roku, Wskazówek metodycznych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Korekta z dnia [...] lipca 2008 r. Wskazówek metodycznych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów);

nieodniesienie się do zarzutów i argumentacji z odwołania skarżącego, a jedynie częściowe ich przytoczenie w części historycznej uzasadnienia decyzji z [...] września 2010 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska;

rażącą przewlekłość wydania decyzji przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (około dwóch lat);

błędną interpretację stanu faktycznego, że kompetentne władze w USA przedmiotowe auto uznały za odpad, złom samochodowy;

błędną interpretację stanu faktycznego, że skarżący nabył odpad (w tym odpad niebezpieczny);

dyskryminację na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej skarżącego, wobec innych obywateli Unii Europejskich sprowadzających pojazdy z defektami na obszar UE w innych Krajach Członkowskich UE m. in. całkowicie zniszczonych dla celów odbudowy / restauracji tzw. zabytków motoryzacji);

określenie procentu uszkodzenia auta mającego świadczyć, że jest on odpadem bez podstawy prawnej przyjęcia takiego miernika (a na podstawie aktu wewnętrznego organu, tj. ww. zmiennych Wskazówkach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska);

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

12) przekroczenie przyznanych kompetencji przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska poprzez wydanie ww. Wskazówek i uregulowanie w nich materii zastrzeżonej dla ustawy lub rozporządzenia (poprzez delegację ustawową);

13) oparcie rozstrzygnięcia decyzji o praktykę prywatnego ubezpieczyciela funkcjonującego w obcym porządku prawnym USA i o charakterze wyłącznie rynkowym, a którą przyjęto obok bezprawnego miernika procentowego za podstawę ustalenia faktycznego, kiedy samochód należy uznać za odpad;

14) brak wskazania podstawy prawnej powoływanego kodu odpadu w zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego poparł zarzuty skargi i dodał m. in., że z umowy kupna - sprzedaży nie wynika aby skarżący nabył odpad, ustalenia poczynione przez organ, iż sporny pojazd jest odpadem są dowolne. Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, iż rozważania na temat czy sprowadzony samochód jest odpadem, skarżący mógł podnosić w postępowaniu jakie toczyło się w sprawie określenia sposobu zagospodarowania odpadu. Strona wykonała postanowienie GIOŚ wzywające do oddania odpadu w postaci spornego samochodu, zatem należy przyjąć, iż skarżący już wtedy zgodził się z kwalifikacją przedmiotowego samochodu jako odpadu i nie ma znaczenia, iż powyższe postępowanie w efekcie zakończyło się decyzją umarzającą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Głównego Inspektora ochrony Środowiska z [...] września 2010 r. i

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2008 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Z przedstawionego stanu sprawy wynika, iż organy orzekające w sprawie nałożyły na skarżącego - jako odbiorcę odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] przywiezionego nielegalnie z USA, tj. bez dokonania zgłoszenia -administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 34 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859) - dalej w skrócie: u.m.p.o. i art. 3 ust. 1 lit. b pkt III rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L 190 z 12.07.2006) - zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1013/2006.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie - według art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. -rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Z kolei art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii rozporządzenia nr 1013/2006 wskazuje, że procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach tytułu II rozporządzenia podlega przemieszczenie odpadów, jeżeli mają być poddane procesom odzysku, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA. W myśl zaś art. 34 u.m.p.o. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględniać w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006.

Okolicznością kwestionowaną przez skarżącego w sprawie była m. in. błędna interpretacja stanu faktycznego, a w konsekwencji zakwalifikowanie ww pojazdu jako odpad. Tymczasem - w ocenie Sądu - dokonana kwalifikacja jest prawidłowa, a to z następujących przyczyn.

Odpady - w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007r., Nr 39, poz. 251, ze zm.) - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten ustanawia więc dwie przesłanki przemawiające za przyjęciem, że dany przedmiot jest odpadem:

* po pierwsze zaliczenie do jednej z Kategorii odpadów Q1 - Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy,

* po wtóre stwierdzenie, że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji). Przy czym oczywiście obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Wedle pierwotnej wersji art. 1 lit. a dyrektywy Rady 75/442/EWG pojęcie "odpadów" definiowane było jako "wszelkie substancje lub przedmioty, które posiadacz usuwa lub powinien usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego". Następnie w wyniku zmian wprowadzonych dyrektywą Rady 91/156/EWG, według nowej wersji art. 1 lit. a dyrektywy 75/442 (obecnie art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/12/WE) pojęcie "odpady" oznacza wszelkie substancje lub przedmioty należące do określonych w załączniku I tej dyrektywy "Kategorii odpadów" (Q1 - Q16), które to posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub do usunięcia których został zobowiązany. Kluczowym elementem definicji "odpadów" jest pojęcie usuwa (pozbywa się) wyrażone w różnych modalnościach: "ma zamiar usunąć (pozbyć się)", "do ich usunięcia (pozbycia się) jest zobowiązany". Oznacza to, że wspólnotowa regulacja prawna dotycząca gospodarki odpadami posługuje się pojęciem "odpady" w znaczeniu "subiektywnym" (a nie "obiektywnym"), skoro "odpadem" jest w zasadzie każda substancja lub przedmiot, jeżeli posiadacz je "usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć". W konsekwencji rozstrzygnięcie o tym, czy w konkretnym wypadku w odniesieniu do określonej substancji lub przedmiotu powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące "odpadów", zależne jest od tego, czy w danym wypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz tę substancję lub przedmiot "usuwa, zamierza usunąć lub jest obowiązany usunąć" (A. Wasilewski, Podstawowe zasady gospodarki odpadami, Europejski Przegląd Sądowy, sierpień 2008, s. 4 -.13).

W kwestii sposobu interpretacji oraz stosowania w praktyce tak ujętej definicji prawnej "odpadów" również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wyrażono szereg poglądów prawnych, przedstawionych chociażby w orzeczeniach z: 18 grudnia 2007 r. w sprawie C - 194/05, 15 stycznia 2004 r. w sprawie C - 235/02, czy z 18 kwietnia 2002 r. w sprawie C-9/00.

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

W świetle przytoczonych regulacji prawnych i wywodów, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo zostało ustalone, iż przywieziony przez skarżącego z USA do Polski przedmiot w postaci pojazdu marki [...] był w stanie uszkodzonym. Okoliczność ta wynika z dokumentu o nazwie "[...] Certificate of Salvage" (w tłumaczeniu na język polski: "Świadectwa pojazdu uszkodzonego stanu [...]"). W treści tego dokumentu znajduje się bowiem zapis: "uszkodzenie większe niż należna wartość rynkowa". Ponadto z przedmiotowego dokumentu wynika, iż właścicielem pojazdu był podmiot A. w USA, a następnie w wyniku przeniesienia prawa własności podmiot R. Ostatni z wymienionych podmiotów figuruje również w "Agreement and Bill of Sale" ("Umowie kupna - sprzedaży") jako sprzedający sporny pojazd skarżącemu, czyli kupującemu. Jak słusznie ustalił organ treść "Świadectwa pojazdu uszkodzonego stanu [...]" przemawia za twierdzeniem, iż ubezpieczyciel, figurujący w tym dokumencie jako właściciel przedmiotowego pojazdu, przejął pojazd na własność z tytułu wypłaty odszkodowania za poniesione straty w wyniku kolizji drogowej lub innego zdarzenia losowego i wystawił zaświadczenie z tytułu całkowitej szkody. Z uwagi więc na uszkodzenia pojazdu, jego poprzedni właściciel wyzbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej, zaś firma ta, nie znajdując zastosowania dla uszkodzonego pojazdu, wyzbyła się go na rzecz kolejnego nabywcy - R., a ten na rzecz skarżącego. Zatem i słusznie zakwalifikowano pojazd ten do jednej z kategorii odpadów, a dokładnie do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym oraz uznano, że wolą właściciela było pozbycie się pojazdu. Ponadto jest to pojazd, który organ zaliczył - z przyczyn wskazanych w decyzji - do kodu 160104* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) - jako odpad niebezpieczny.

W świetle powyższego przedmiotowy pojazd, wobec spełnienia przesłanek, tj. przynależności do jednej z kategorii wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, a także "pozbycia się" go przez poprzednich posiadaczy, wypełnia legalną definicji odpadu.

Należy także zauważyć, iż omawiane zagadnienie, tj. czy przedmiotowy pojazd jest odpadem, rozstrzygnął już w innym postępowaniu administracyjnym (w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem) Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Nastąpiło to w formie postanowienia z [...] czerwca 2008 r., w którym organ zobowiązał skarżącego do przekazania przedmiotowego pojazdu jako odpadu

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, a następnie - wobec wykonania przez skarżącego ww postanowienia, w decyzji z [...] września 2008 r. umarzającej to postępowanie. Przedmiotowa decyzja - wobec faktu niezasakarżenia jej przez skarżącego w drodze odwołania (tym samym i niezaskarżenia ww postanowienia, na które nie służyło zażalenie, w odwołaniu od tej decyzji) - stała się ostateczna. Stosownie zaś do poglądu wyrażonego m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r. (sygn. akt II OSK 1566/09) organy orzekające w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej są związane ostatecznymi orzeczeniami organów, w których już rozstrzygnięto, iż sporny pojazd jest odpadem.

Wszystko to dowodzi, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotu (pojazdu) będącego odpadem przez skarżącego winno być poprzedzone zgłoszeniem właściwemu organowi. Zaś przywiezienie odpadu bez dokonania zgłoszenia - co miało miejsce w sprawie - kwalifikowane jest jako nielegalny obrót odpadem, sankcjonowany nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 50 000 do 300 000 zł.

Dalej nie można podzielić poglądu skarżącego, co także prawidłowo uczynił organ odwoławczy, iż art. 32 ust 1 u.m.p.o. wymaga od organu nakładającego karę pieniężną wykazania umyślności działania odbiorcy odpadu przywiezionego nielegalnie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, iż karę pieniężną nakłada się na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Zatem jego konstrukcja obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, a więc na każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały nielegalnie przemieszczone odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o.). W myśl art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 "nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym, właściwym organom, zgodnie z tym rozporządzeniem. Przemieszczenie odpadów dokonane bez stosownego zgłoszenia, określa się mianem nielegalnego, bez względu na intencje (zamiar) strony. W stanie objętym zakresem regulacji art. 32 ust. 1 u.m.p.o. kara stosowana jest automatycznie, tutaj wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej. Zasad konstrukcji przepisów w prawie karnym nie można przenosić bezpośrednio na grunt regulacji karnoadministracyjnych, jak to wywodzi skarżący.

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

W kontekście treści skargi pokreślić również należy, iż z rozważań jakie poczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie wynika aby oparł swoje rozstrzygnięcie na Wskazówkach metodycznych z [...] kwietnia 2008r. z korektą z [...] lipca 2008r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów wydanych na podstawie Porozumienia z [...] lutego 2007r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów czy na podstawie Porozumienia z [...] lipca 2006 r. Organ rozpatrzył sprawę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, oceniając go, zdaniem Sądu, prawidłowo i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa (art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.). Niemniej jednak zgodzić należy się ze skarżącym, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), a zatem nie mogą opierać się przy rozstrzyganiu sprawy na wytycznych i porozumieniach, które nie są źródłami prawa (art. 87 Konstytucji RP), nie mogą być także podstawą do interpretacji przepisów ustawowych. Wytyczne te stanowią w istocie doprecyzowanie ustawowego pojęcia odpadu, co oznacza iż ingerują w pojęcie "odpadu" jakie jest zdefiniowane w prawie wspólnotowym, a którego doprecyzowanie jest niedopuszczalne. Formułowane wytyczne nie znajdują żadnych podstaw w przepisach normujących kwestię odpadów. Tymczasem Wspólnota Europejska kładzie szczególny nacisk na jednolitość pojęcia "odpady". Zgodnie z punktem 3 dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006r. w sprawie odpadów (Dz.U. UE. L. 06.114.9, ze zm.) w celu poprawy skuteczności gospodarowania odpadami we Wspólnocie potrzebna jest wspólna terminologia oraz definicja pojęcia odpadów. Ponadto z uwagi na treść art. 3 P.p.s.a. poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu pozostaje zarzut dotyczący przekroczenia kompetencji przez Głównego Inspektora Środowiska poprzez wydanie ww Wskazówek i Porozumień.

Rację ma skarżący podnosząc, iż organ pierwszej instancji nie podał w osnowie swojej decyzji pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ograniczając się jedynie do wskazania art. 32 ust. 1 u.m.p.o. i art. 3 rozporządzenia nr 1013/2006. Niemniej jednak uchybienie to konwalidował organ odwoławczy, powołując właściwe przepisy prawa materialnego zarówno w podstawie prawnej decyzji, jak i w jej uzasadnieniu. Natomiast dopuścił się innego uchybienia, mianowicie nie powołał

Sygn. akt IV SA/Wa 2067/10

podstawy procesowej pkt 2 rozstrzygnięcia, czyli art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., jednak uchybienie to w ocenie Sądu nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego rażącej przewlekłości w wydaniu decyzji przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (około dwóch lat) przywołać należy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., który wskazuje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący skorzystał w przysługującego mu uprawnienia, a w niniejszym postępowaniu Sąd mógł oceniać jedynie legalność zaskarżonej decyzji. Kwestie przewlekłości czy też bezczynności organu w pewnym okresie czasu wykraczają poza zakres kontroli Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, którego kompetencje i ich podstawa prawna zostały już wyżej wskazane.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji - mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, a także w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu - doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.