Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 251/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1283
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
article: art. 25
journal: Dz.U. 2024 poz 1061
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Strzegomia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Strzegomia a Wójtem Gminy M. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy M. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

PISMEM Z 9 GRUDNIA 2024 R. BURMISTRZ STRZEGOMIA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY M. W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU J.T. O UMIESZCZENIE W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany zameldowany jest w G., gm. S., ale od roku, w związku z postępującą chorobą Parkinsona, zamieszkuje u brata w gminie M. Zmianę miejsca pobytu uzasadnia brakiem adekwatnych warunków mieszkaniowych i koniecznością okresowego korzystania z pomocy osób trzecich. Zainteresowany pozostaje przy tym pod opieką zdrowotną świadczoną przez Gminny Ośrodek Zdrowia w M.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. wskazał, że zainteresowany w dalszym ciągu reguluje rachunki za lokal w gm. S., a z gminą M. związany jest z uwagi na sprawowaną w przeszłości opiekę nad matką i częstotliwość pobytu w tej miejscowości, która skłoniła go do zarejestrowania się w lokalnej przychodni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Burmistrz Strzegomia, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy M. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Odnotować w tym miejscu należy, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania". Jednakże przez miejsce zamieszkania ľ w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje zatem takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2022 r., sygn. akt I OW 20/22).

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że fakt przebywania przez zainteresowanego u brata na terenie Gminy M., gdzie korzysta on codziennie z pomocy i opieki oraz posiadanie rejestracji w lokalnej przychodni pozwala na uznanie tej gminy za centrum interesów życiowych zainteresowanego, a zarazem za jego miejsce zamieszkania. Jednocześnie należy stwierdzić, że fakt posiadania lokalu mieszkalnego na terenie Gminy S. i regulowania rachunków za ten lokal nie ma wpływu na powyższe ustalenie. Zainteresowany nie przebywa bowiem pod adresem zameldowania, a przerwa w pobycie w tej gminie – z uwagi na okoliczności sprawy i złożony wniosek – nie ma charakteru przejściowego. Z uwagi na stan zdrowia i niedostosowanie lokalu w S. do potrzeb osoby chorej nie można zainteresowanemu przypisać również zamiaru pobytu w tej gminie.

W konsekwencji powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego jest Wójt Gminy M.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.