Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1077/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 174 pkt 2, art. 134 § 1 i art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5), art. 18
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 11, art 124 § 2,  art. 107 § 3, art. 126, art. 138 § 1 pkt 1), art. 8 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 59 § 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 565/21 w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 3 lutego 2021 r. nr SKO 4122/3/2021 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 3 lutego 2021 r. nr SKO 4122/3/2021, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz K.K. kwotę 937 (słownie: dziewięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 565/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 3 lutego 2021 r., nr SKO 4122/3/2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

Burmistrz Miasta B. ustalił stronie wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017 decyzją z 26 stycznia 2017 r., za rok 2018 decyzją z 29 stycznia 2018 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. na podstawie wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Miasta B. tytułu wykonawczego z 24 listopada 2020 r., obejmującego należność z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2017 i 2018 wraz z odsetkami od zaległości oraz kosztami upomnienia, wszczął postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. wierzyciel oddalił zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej uznając je za niezasadne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (SKO) postanowieniem z 3 lutego 2021 r. utrzymało w mocy ww. postanowienie. Organ II instancji podzielił pogląd wierzyciela, że skarżący nie spełnia warunków do skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie uchwały z 25 maja 2016 r., nr 23/216/16 Rady Miejskiej w B. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis.

Na postanowienie SKO strona wniosła skargę do Sądu zarzucając naruszenie: 1. art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm.; dalej: "u.p.e.a."); 2. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5) u.p.e.a.; 3. naruszenie art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art 124 § 2 K.p.a. i art 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 126 K.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a.; 4. naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, 5. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a.; 6. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a.; 7. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 2) u.p.e.a.; 8. naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 2) u.p.e.a.; 9. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołanym wyżej wyrokiem oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem zarzutów skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej były: zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, wygaśnięcia obowiązku w całości albo części. Zasadność zarówno zarzutu nieistnienia obowiązku jak i zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części skarżący wywodzi z tego, że w jego ocenie spełnił przesłanki do zwolnienia od podatku od nieruchomości, o których stanowi § 2 ust. 1 uchwały z 25 maja 2016 r. nr 23/216/16, a w obrocie prawnym nie istnieje decyzja nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, w szczególności taki obowiązek nie wynika z pism informacyjnych, które organ kierował do skarżącego.

Wierzyciel uznał, że zobowiązanie wynika z decyzji ustalających, a zobowiązany nie dopełnił warunków do utrzymania zwolnienia, bowiem z uchybieniem terminu złożył oświadczenie o zakończeniu realizacji nowej inwestycji, oraz z uchybieniem terminu złożył oświadczenie o utrzymaniu nowej inwestycji według ustalonego wzoru. Oświadczenie o utrzymaniu nowej inwestycji złożył ponadto z brakami, które świadczą o tym, że nowej inwestycji nie utrzymał.

Sąd I instancji zaakcentował, że skarżący nie podważał stanowiska organów co do niespełnienia wskazanych w skarżonym postanowieniu warunków do utrzymania zwolnienia. Bezsporną okolicznością jest również to, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2017 i 2018 zostało ustalone stosownymi decyzjami, które są ostateczne. Skarżący nie powołał się również na wygaśnięcie zobowiązań przez ich zapłatę albo inną formę wygaśnięcia zobowiązań ujętych w art. 59 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.).

Sąd I instancji zaaprobował stanowisko skarżącego, że pismo informacyjne wierzyciela z 19 grudnia 2019 r. nie może kreować podlegającego egzekucji administracyjnej obowiązku do zapłaty podatku od nieruchomości. Tak samo jak pismo informacyjne z 4 marca 2017 r. nie skutkuje zniesieniem tego obowiązku.

Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że skoro w obrocie prawnym znajdują się decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2017 i 2018, okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nie spełnił warunków do utrzymania zwolnienia i bezspornym jest, że zobowiązanie nie wygasło w przewidziany ustawą sposób, to zobowiązanie istnieje (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) i nie wygasło (art. 33 par. 2 pkt 5 u.p.e.a.). Zatem zgodnie z prawem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela w części dotyczącej zarzutów wskazanych w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a.

Sąd I instancji dokonując oceny zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia stwierdził, że rację ma skarżący, że wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy identyfikując podstawę prawną obowiązku oraz datę orzeczenia wskazał dane pism, które nie stanowią podstawy dochodzonego obowiązku. Uznał jednak, że zarzut nie jest zasadny. Mimo bowiem błędnego wypełnienia tytułu wykonawczego w części identyfikującej podstawę obowiązku (zamiast wskazania daty i znaku decyzji ustalającej) podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek został określony zgodnie z decyzjami ustalającymi zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. i 2018 r.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł K.K. zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i art. 33 § 2 pkt 5) u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie przez Sąd, że zgodnie z prawem organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela i że okolicznością bezsporną jest, że skarżący nie spełnił warunków do utrzymania zwolnienia i że zobowiązanie nie wygasło w przewidziany ustawą sposób, a więc zobowiązanie to istnieje, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości w związku z objęciem zobowiązań skarżącego w podatku od nieruchomości zwolnieniem na podstawie uchwały nr 23/216/16 Rady Miejskiej B. z 25 maja 2016 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis;

2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie przez Sąd, że pomimo błędnego wypełnienia tytułu wykonawczego w części identyfikującej podstawę obowiązku, podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek został określony zgodnie z decyzjami ustalającymi zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. i 2018 r., podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 u.p.e.a., z uwagi na wskazanie jako podstawy prawnej obowiązku dokumentu Burmistrza Miasta B. z 19 grudnia 2019 r. nr FD.3120.2.6160.2019 i nr FD.3120.6161.2019, których forma nie została wskazana w treści art. 3 u.p.e.a., jako podstawa do zastosowania egzekucji administracyjnej, w konsekwencji czego postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bezpodstawnie;

3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie przez Sąd, że skoro w obrocie prawnym znajdują się decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2017 i 2018, to okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nie spełnił warunków do utrzymania zwolnienia i bezspornym jest, że zobowiązanie nie wygasło, podczas gdy obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości — obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości nałożony został decyzją z 26 stycznia 2017 r. nr 269 (FD.3120.2.269.2017), następnie zaś skarżący został zwolniony z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis (o czym organ poinformował skarżącego pismem z 4 marca 2017 r. (FD.3120.4.3.2017), natomiast za rok 2018 obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości Burmistrz Miasta B. nałożył na Skarżącego decyzją z 29 stycznia 2018 r. nr 272 (FD.3120.2.272.2018) aby następnie poinformować o zwolnieniu z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis pismem z 5 marca 2018 r. (FD.3120.4.3.2017) na podstawie uchwały nr 23/216/16 Rady Miejskiej B. z 25 maja 2016 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis, w związku z czym obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości i nie został następnie wydany żaden akt, który spowodowałby powstanie tego zobowiązania na nowo;

4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi i aprobatę dla stanowiska zarówno organu I instancji, jak i organu II instancji, które uznały, że z powodu jednodniowego opóźnienia w przekazaniu dokumentów powstała zaległość podatkowa po stronie skarżącego w wysokości 127 265,00 zł, co jednoznacznie narusza zasadę proporcjonalności, którą powinny kierować się organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw;

5) art. 151 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie przez Sąd, że szereg okoliczności w sprawie jest bezspornych (brak spełnienia przez skarżącego warunków do utrzymania zwolnienia; brak wygaśnięcia zobowiązania w przewidziany ustawą sposób, a w konsekwencji dalsze istnienie zobowiązania), natomiast kwestie te są sporne pomiędzy skarżącym a organem, podnoszone były m.in. w skardze z 19 kwietnia 2021 r. i stanowią główne zagadnienia podlegające rozstrzygnięciu w sprawie, co powoduje, że Sąd powinien przy rozpatrywaniu skargi skarżącego dokładnie przeanalizować argumenty obu stron i przytoczyć w uzasadnieniu dlaczego przyjął takie a nie inne stanowisko, podczas gdy uzasadnienie sporządzone przez Sąd w sposób niedopuszczalny ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że konkretne okoliczności są bezsporne, co skutkuje tym, że nie sposób zrekonstruować w pełni toku rozumowania przyjętego przez Sąd;

6) art. 151 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i brak rozpatrzenia przez Sąd zarzutu co do tego, że Organ II instancji niezasadnie oddalił zarzut skarżącego dotyczący tego, że obowiązek będący podstawą prowadzenia egzekucji wygasł w całości w związku z objęciem zobowiązań skarżącego w podatku od nieruchomości zwolnieniem na podstawie uchwały nr 23/216/16 Rady Miejskiej B. z 25 maja 2016 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis;

7) art. 151 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i brak rozpatrzenia przez Sąd zarzutu co do zaaprobowania przez organ II instancji rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta B. w konsekwencji czego błędnie uznano, że powstała zaległość podatkowa po stronie skarżącego w łącznej kwocie 127 265,00 zł z powodu jednodniowego opóźnienia w przekazaniu dokumentów (co nie było warunkiem uzyskania zwolnienia), co zdaniem skarżącego rażąco narusza art. 8 § 1 K.p.a. nakazujący organom prowadzić postępowanie kierując się m.in. zasadą proporcjonalności.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości i rozpoznanie skargi;

2. uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie z 3 lutego 2021 r., jak i postanowienia Burmistrza Miasta B. z 4 stycznia 2021 r.;

3. zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez radcę prawnego według norm przepisanych, a także opłaty kancelaryjnej od wniosku o uzasadnienie wyroku WSA;

4. stosownie do art. 176 § 2 P.p.s.a., o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony, po otrzymaniu informacji o posiedzeniu niejawnym i podstawach jego zarządzenia, nie wnosiły zastrzeżeń do takiego trybu rozpoznania sprawy.

Pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo w sprawie z 18 stycznia 2024 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna, zatem wyrok Sądu I instancji podlega uchyleniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Przepis art. 32 § 2 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że zarzut ten nie został poprawnie sformułowany w tym sensie, że autor skargi kasacyjnej nie doprecyzował, która konkretnie norma prawna wyrażona w art. 33 § 2 pkt 2 lit a) – c) u.p.e.a. została naruszona. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił. Naczelny Sąd Administracyjny, mając jednak na uwadze wskazania wynikające z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ocenił, że w kontekście uzasadnienia tego zarzutu nie budzi wątpliwości, że zarzut dotyczy art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a.

Należy zatem stwierdzić, że ustawodawca wymaga aby obowiązek podlegający egzekucji był określony zgodnie z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. Stosownie do art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. § 1a stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się również do należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5, wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych na podstawie art. 44 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2020 r. poz. 122, 568 i 1086), zwanej dalej "ustawą o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa", oraz na podstawie art. 16 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1436), zwanej dalej "ustawą o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym". Przepis art. 4 u.p.e.a. stanowi, że do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień lub innych orzeczeń niż określone w art. 3 i art. 3a, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas, gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Nie może wobec powyższego budzić wątpliwości, że podstawą określenia obowiązku podlegającego egzekucji może być tylko i wyłącznie jeden z aktów wymienionych w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.

W przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia bada się jedynie, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia (w tym wypadku: decyzji). Z przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że jako podstawę obowiązku podlagającego egzekucji wskazano pisma Burmistrza Miasta B. odpowiednio z 4 marca 2017 r. i 5 marca 2018 r.

Mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której treść obowiązku w tytule wykonawczym została określona w oparciu o podstawę nieznaną ustawie tj. pismo wierzyciela. Nie istnieje więc ustawowo określony wzorzec umożliwiający stwierdzenie czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwe w ramach postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego poszukiwanie (ustalanie) innych, aniżeli wskazane w tytule wykonawczym orzeczeń kształtujących dochodzony obowiązek. Należy tutaj zauważyć i podkreślić, że w treści tytułu wykonawczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania mamy do czynienia nie z oczywistą formalną pomyłką co do wskazania prawem dopuszczalnego orzeczenia ale ze wskazaniem dokumentu, który takim orzeczeniem nie jest.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście omawianego zarzutu należy zwrócić uwagę na powołane przez Sąd I instancji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 222/20. W jego uzasadnieniu wyjaśniono, że pisemne stanowisko organu podatkowego w sprawie przysługiwania skarżącemu ulgi podatkowej, które nie jest decyzją podatkową, nie znajduje się w katalogu aktów z art. 3 § 2 p.p.s.a., które podatnik może zaskarżyć do sądu administracyjnego. Pisemna informacja organu w sprawie jego oceny prawnej, nie dotyczy też "uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" – w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Z pismem tego rodzaju nie jest związane bowiem nałożenie na jego adresata obowiązków lub przyznanie mu uprawnień.

Sąd I instancji z powyższej oceny prawnej wywodzi, że: Skarżący nie powołuje się przy tym na istnienie innego aktu administracyjnego (decyzji), który by znosił albo zmieniał w całości albo części zobowiązania podatkowe objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym. Podsumowując, skoro w obrocie prawnym znajdują się decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017 i za rok 2018, okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nie spełnił warunków do utrzymania zwolnienia i bezspornym jest, że zobowiązanie nie wygasło w przewidziany ustawą sposób, to zobowiązanie istnieje (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) i nie wygasło (art. 33 par. 2 pkt 5 u.p.e.a.). Zatem zgodnie z prawem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela w części dotyczącej zarzutów wskazanych w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a.

Rzecz jednak w tym, że to organ administracji publicznej wskazuje jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku pismo, które nie jest aktem na podstawie którego możliwe jest nałożenie na stronę obowiązków. A to względem tak sformułowanej treści tytułu wykonawczego strona wnosi zarzuty. Strona (podobnie jak sąd administracyjny) nie ma obowiązku domyślania się jaka jest rzeczywista podstawa wystawienia tytułu wykonawczego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzona wyżej wadliwość zaskarżonego postanowienia, niedostrzeżona przez Sąd I instancji, jest w istocie wystarczającą przesłanką uchylenia zarówno wyroku Sądu I instancji jak i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu. W tytule wykonawczym nie wskazano bowiem orzeczenia, z którego wynika dochodzony obowiązek, wobec czego w ogóle nie jest możliwa ocena czy obowiązek został określony zgodnie z orzeczeniem. Ze wskazanego wyżej powodu także ocena pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów na tym etapie postępowania musi zostać uznana za przedwczesną.

Odnosząc się końcowo do powołanego w piśmie procesowym skarżącego z 18 stycznia 2024 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 673/22 należy wyjaśnić, że stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok w całości uznając zaś sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu weźmie pod uwagę ocenę prawną przyjętą w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 oraz art. 200 P.p.s.a.

Wojciech Stachurski Bogusław Woźniak Dominik Gajewski