Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 239/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 91
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 6 lutego 2023 r., nr SKO.4140.132.2022 w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2022 rok 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie adwokat A.S.-W. w kwocie 90 (dziewięćdziesiąt) złotych, w tym podatek od towarów i usług, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K. (dalej podatnik/ skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO/Kolegium) z dnia 6 lutego 2023 r. nr SKO.4140.132.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w podatku rolnego na 2022 r.

Z zaskarżonej decyzji i z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] organ I instancji ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 2022 r. w wysokości [...] zł. Przedmiot opodatkowania stanowiły działki nr [...], [...] i nr [...], położone w obrębie K.[...], o łącznej powierzchni fizycznej 0,7716 ha i przeliczeniowej 0,4715 ha. Decyzja w przedmiocie opisanego wyżej zobowiązania podatkowego została doręczona również pozostałym współwłaścicielom gruntu. Udział skarżącego w gruncie stanowiącym przedmiot opodatkowania wynosił 1/24. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wysokość podatku ustalono na podstawie zawiadomienia o zmianie z dnia 1 kwietnia 2020 r. - otrzymanego ze Starostwa Powiatowego z P. Z zawiadomienia wynikało, że spadek po J. K. nabył J. K. w 1/24 cześć w działce nr [...] o pow. 0,2561ha, nr [...] o pow. 0,3372 ha oraz w działce nr [...] o pow. 0,1783 ha położone w miejscowości K.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył skarżący, według którego bezpodstawnie został naliczony podatek rolny, ponieważ postępowania spadkowe dotyczące opodatkowanych gruntów nie zostały prawidłowo przeprowadzone i zakończone, wobec czego decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym.

W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO w Przemyslu decyzją z dnia 6 lutego 2023 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym ustalono na podstawie zalegających w aktach sprawy danych z ewidencji gruntów i budynków. Dopóki nie nastąpi zmiana danych w rejestrze gruntów, organ podatkowy nie jest uprawniony do ustalania wymiaru zobowiązania podatkowego w oparciu o inne dane, czego zdaje się domagać skarżący w odwołaniu.

W skardze na tę decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. K. ponownie, tak jak w odwołaniu, zarzucił, że podatek rolny został bezpodstawnie naliczony, gdyż nie zostały prawidłowo przeprowadzone i zakończone postępowania spadkowe dotyczące gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestie opodatkowania podatkiem rolnym reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333, dalej: ustawa o podatku rolnym). Ustawa ta określa zarówno powstanie obowiązku podatkowego, kogo ten obowiązek obciąża, jak również zasady, według których organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa stawki tego podatku. Kwestie proceduralne rozstrzyga z kolei ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Przepisy powyższych ustaw zostały trafnie przywołane w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako mające zastosowanie w sprawie.

W myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Z kolei na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Przywołany ust. 2 stanowi, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym.

Jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7 (art. 3 ust. 5).

Jak natomiast stanowi ust. 6 powołanego artykułu, jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości, zaś zgodnie z ust. 7, zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 5, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli (posiadaczy) jest zwolnionych od podatku rolnego albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach (posiadaczach), którzy podlegają podatkowi rolnemu oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu.

W oparciu o treść art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:

1. dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; budynków.

Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Jak wynika z powyższych uregulowań, w przypadku współwłasności nie ma możliwości odrębnego opodatkowania podatkiem rolnym każdego ze współwłaścicieli jedynie co do przypadającego mu udziału w nieruchomości. Organ podatkowy obowiązany jest wydać jedną decyzję adresowaną do wszystkich współwłaścicieli, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., dalej: Kodeks cywilny) dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zatem zapłata w całości ustalonego łącznego zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Poza tym uregulowaniem pozostaje natomiast wzajemne rozliczenie się współwłaścicieli z dokonanej zapłaty podatku, bowiem w drodze roszczeń regresowych mają oni prawo dochodzić należności od pozostałych współwłaścicieli w stosunku do posiadanych przez nich udziałów we współwłasności. Kwestia ta należy jednak do kognicji sądów powszechnych (cywilnych).

Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowym w niniejszej sprawie jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm., dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zgodnie z tym przepisem podstawę m. in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak zasadnie wskazywał organ odwoławczy, z powyższego przepisu wynika związanie organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Organy podatkowe, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, danych tych - co do zasady - nie mogą kwestionować. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Ewidencja zawiera również dane o właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących gruntami (art. 2 pkt 8) Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Dane te stanowią podstawę wymiaru podatków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też, dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca (zob. uchwały NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, a także wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12; z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12; z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14; z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17, wyrok z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2027/13).

Jak ustalono w toku postępowania, skarżący jest współpodatnikiem podatku rolnego, a wymiar podatku został ustalony na podstawie danych zawartych w rejestrze gruntów z uwzględnieniem ceny skupu kwintala żyta.

Porównanie danych zawartych w informacji o działkach (zawiadomienie starosty z dnia 1 kwietnia 2020 r. o zmianie stanu właścicieli przedmiotowych działek) z danymi uwidocznionymi w treści zaskarżonej decyzji pozwalają przyjąć, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, że przedmiot opodatkowania stanowią grunty będące współwłasnością skarżącego i współpodatników. Wprawdzie skarżący podważa wiarygodność tych danych i ich prawdziwość, jednakże nie wskazał żadnych innych danych, w szczególności tych znajdujących odzwierciedlenie w urzędowych rejestrach o charakterze publicznym czy też innych urzędowych dokumentach, w oparciu o które można byłoby ustalić podatek rolny. Jeżeli skarżący uważa, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu, to powinien zainicjować postępowanie w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w tym rejestrze, na zasadzie art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Po dokonaniu aktualizacji, podstawą wymiaru podatku dla organu będą dane zaktualizowane.

Trzeba ponadto zauważyć, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, stanowiącej w sprawie podatkowej podstawę wymiaru podatku, zawiadamia organy podatkowe m.in. o każdej zmianie danych objętych działem I księgi wieczystej, a więc co do oznaczenia nieruchomości i prawa własności.

W niniejszej sprawie organ podatkowy został powiadomiony o zmianie co do stanu prawa własności przedmiotu opodatkowania ze wskazaniem dokumentu stanowiącego podstawę dokonanych zmian. Skarżący kontestując te dane, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po jednej ze współwłaścicielek J. K., nie przedstawia żadnych dowodów, które wskazywałyby, że w/w orzeczenie straciło moc, i że jak twierdzi, postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nadal toczy się.

Organ podatkowy nie jest zobowiązany do weryfikacji danych wynikających z tego urzędowego zbioru danych. Z zawiadomieniem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o zmianach w danych ewidencyjnych związane jest domniemanie wiarygodności przypisane dokumentom urzędowym (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej).

Nieuzasadnione są również twierdzenia skarżącego, odnośnie naruszenia przez organy przepisów postępowania oraz łamania praworządności. Skarżący przede wszystkim nie precyzuje swoich zarzutów w tym zakresie, ograniczając się jedynie do niepopartych argumentami opinii. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym zawiadomienie starosty z dnia 1 kwietnia 2020 r. wskazujący skarżącego jako współwłaściciela przedmiotowych działek, pozwalał na wydanie decyzji w przedmiocie podatku rolnego.

Końcowo, w nawiązaniu do twierdzeń dotyczących naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Sąd zauważa, skarżący nie sprecyzował na czym polegałoby takie naruszenie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dziennik Urzędowy UE z 2016 r., nr 119, tzw. RODO) przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze oraz jeśli jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.

Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pozwoliła na ustalenie, że zarówno podmiot, jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone w sposób prawidłowy, a wydane decyzje nie naruszają prawa.

Mając to wszystko na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznał adwokat A.S. - kwotę 90 złotych, za pomoc prawną udzieloną z urzędu, aplikując przy tym wskazania z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt SK 78/21, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18) przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. Dlatego też Sąd w niniejszej sprawie uznał za stosowne ustalenie należnego wynagrodzenia dla wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu skarżącego - adwokata, w oparciu o stawkę przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.) adekwatną do rodzaju niniejszego postępowania, w tym wypadku określoną w § 2 pkt 1 w/w rozporządzenia.