Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 623/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 5, art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową na działce nr [...] w J. W decyzji tej zawarto warunek uzyskania pozwolenia na użytkowanie części usługowej budynku. W dniu [...] na podstawie art. 54 i 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane inwestorka zawiadomiła o zakończeniu budowy i jednocześnie złożyła wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Obiekt został wykonany z odstępstwami od projektu, co zostało ujawnione na załączonym projekcie budowlanym. Już na tym etapie postępowania właściciele sąsiednich nieruchomości protestowali przeciwko udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, zarzucając wykonanie budynku z odstępstwami od projektu (przedłużenie garażu) i samowolne przystąpienie do użytkowania. Zarzucano, że funkcja obiektu nie jest zgodna z planem

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta J. udzielił pozwolenia na użytkowanie części usługowej parteru budynku. Zmiany dokonane w obiekcie oceniono jako nieistotne (przedłużenie garażu o [...] m nastąpiło w kierunku działek, które stanowią własność inwestora). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 25 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 166/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wnikliwego rozważenia charakteru dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd ocenił, że w dotychczasowym postępowaniu ocena tych odstępstw nie był dostatecznie wielostronna i wnikliwa, o istotności odstępstw nie decydują wyłącznie kryteria standardów techniczno-budowlanych. To, że są one spełnione, nie znaczy, że odstępstwa nie są istotne.

W międzyczasie E.G. i C.G. zwrócili się od organu nadzoru budowlanego z pismem zawierającym zarzuty o wykonywaniu przez inwestorkę robót w warunkach samowoli budowlanej, z istotnymi odstępstwami od pozwolenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe, rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. II SA/Ka 2396/02 wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. uchylił obie te decyzje i wskazał, że w aktualnym stanie prawnym zarówno sprawa pozwolenia na użytkowanie jak i sprawa ewentualnych istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę będzie rozpoznawana przez organ nadzoru budowlanego, przy czym przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o pozwolenie na użytkowanie organ ten zobligowany będzie do oceny dokonanych przez inwestora odstępstw.

Sprawa dotycząca udzielenia pozwolenia na użytkowanie została przekazana przez Prezydenta Miasta zgodnie z właściwością do rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., który w dniu [...] dokonał obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego, w oparciu o przepis art. 59a prawa budowlanego. Zgodnie z protokołem, kontroli podlegała wykonana część usługowa budynku. Stwierdzono wykonanie "zgodnie z projektem i zatwierdzonymi rysunkami zamiennymi". Nie stwierdzono istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu i rysunków zamiennych.

Decyzją z [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 55 pkt 3 i art. 59 ust. 1 prawa budowlanego udzielił inwestorce pozwolenia na użytkowanie części usługowej przedmiotowego budynku. Odwołanie od tej decyzji złożyli E.G. i C.G. oraz K.P. i Z.P. (właściciele sąsiednich nieruchomości). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r, sygn. akt II SA/Gl 223/05 uchylił decyzję organu odwoławczego W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że właścicielom sąsiednich nieruchomości przysługuje status stron w postępowaniu. Zakres przedmiotowy prowadzonego przez organ postępowania wyklucza zastosowanie art. 59 ust. 7 prawa budowlanego. Postępowanie to dotyczy bowiem także sprawy ewentualnej samowoli budowlanej, której przesłanki wymagają zbadania i weryfikacji przed rozstrzygnięciem sprawy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, co wynika z wyroku WSA z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2396/02. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. II OSK 882/06. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 59 ust. 7 prawa budowlanego i uznania, że stroną postępowania jest wyłącznie inwestorka.

Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron.

W następnej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie udzielił pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy dnia [...]. Po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia 4 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. I SA/Gl 185/08 uchylił decyzję organu odwoławczego. Zarzucono, że wbrew zaleceniom zawartym w wyroku sądu w sprawie o sygn. II SA/Gl 223/05, prowadząc postępowanie, organy nie przeprowadziły czynności wyjaśniających z udziałem stron, nie odniosły się do zarzutów dotyczących legalności robót i przystąpienia do użytkowania budynku. Nie oceniono także charakteru odstępstw od projektu budowlanego.

Procedując po wyroku sądu, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem przeprowadzenia postępowania z udziałem stron i dokonania oceny charakteru stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W dniu [...] organ stopnia powiatowego przeprowadził kontrolę obiektu. Stwierdzono, że pomieszczenie garażowo-magazynowe zostało wydłużone o [...] m i poszerzone o [...] m. Zmieniono lokalizację bramy wjazdowej ze strony południowo-zachodniej na północno-zachodnią. Zlikwidowano jedno wejście od strony północno-zachodniej, od strony południowo-zachodniej w szczycie zmieniono wielkość jednego okna. W wiatrołapie zmieniono lokalizację ścianki działowej. Wykonano drzwi, zabudowując wejście na poddasze do części mieszkalnej. W pomieszczeniu zaplecza dokonano niewielkich zmian lokalizacji ścianek działowych. Zmieniono układ w pomieszczeniach sanitarnych i wydzielono miejsce na kabinę prysznicową. Wysokość pomieszczenia garażowo-magazynowego jest wyższa o ok. [...] cm od przewidzianej w projekcie. W tej ostatniej kwestii inwestorka wyjaśniła, że przyczyną tej różnicy jest fakt, że odstąpiono od wykonania termicznej izolacji poziomej oraz wylewki z okładziną posadzkową, stąd pomiar wykonano od posadzki tymczasowej.

Właściciele sąsiednich nieruchomości zgłosili pisemne uwagi do protokołu. Zarzucili w szczególności, że organ zbagatelizował fakt, że budynek wzniesiono z przekroczeniem granicy działki nr [...] (dla której wydano pozwolenie), lokalizując go częściowo na działce nr [...]. W tym zakresie jest on samowolą. Podniesiono, że od [...] r. służby nadzoru budowlanego nie zakwestionowały istnienia na działkach [...] hurtowni materiałów budowlanych.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 59 ust. 5 prawa budowlanego, odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie części usługowej zlokalizowanej na parterze przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu opisano stwierdzone w toku kontroli obiektu odstępstwa od projektu budowlanego i uznano, że zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, zwiększenie powierzchni użytkowej i kubatury budynku stanowi odstępstwo o charakterze istotnym. Konieczne jest zatem przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 prawa budowlanego, które zostanie podjęte. Odnośnie kwestii zawiązanych z granicami działek zajętych pod inwestycję wyjaśniono, że granica między działkami nr [...] i [...] została zniesiona poprzez ich scalenie i obecnie istniejąca działka ma nr [...] obr. [...].

Odwołanie od tej decyzji wnieśli zarówno małżonkowie G. i P., jak i J.S. Właściciele sąsiednich nieruchomości zawnioskowali o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie lub o stwierdzenie jej nieważności oraz o podjęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Podkreślili, że przez okres [...] lat organy nadzoru tolerują istnienie nielegalnie działającej hurtowni materiałów budowlanych. Natomiast J.S. wniosła o uchylenie decyzji. Wyraziła zdziwienie, że w przeszłości kilkukrotnie organy udzielały jej pozwolenia na użytkowanie a obecnie, w niezmienionym stanie faktycznym, orzekły o odmowie. Organ nie wyjaśnił z jakiego powodu nastąpiła tak radykalna zmiana w jego stanowisku co do oceny dokonanych odstępstw. Zarzucono naruszenie zaleceń zawartych w wyroku sądu z dnia 25 marca 2004 r., nie oceniono mianowicie, czy dokonane odstępstwa stanowiłyby przeszkodę w udzieleniu pozwolenia na budowę. Nie zbadano także zgodności wykonanych robót z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 17 listopada 2004 r. sygn. II SA/Ka 2396/02 organ wskazał, że pierwszeństwo przed postępowaniem w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ma postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Z tego względu organ winien najpierw przeprowadzić postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę i wydać decyzję w tym zakresie. Do czasu wydania tej decyzji organ winien zawiesić postępowanie prowadzone z wniosku inwestora w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

W skardze do sądu administracyjnego J.S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła, że stanowisko organu odwoławczego odnośnie konieczności prowadzenia w sprawie dwóch odrębnych postępowań nie jest prawidłowe i nie uzasadnia go powoływany przez organ wyrok. Nie jest także możliwe sugerowane przez organ zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie obu kwestii należy do tego samego organu. Skarżąca zauważyła, że w istocie w swych zaleceniach sąd administracyjny wskazał na konieczność prowadzenie jednego postępowania, w ramach którego winna być zbadana zarówno kwestia odstępstw, jak i przesłanek do udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Odnosząc się zaś do decyzji organu I instancji powieliła zarzuty, jakie zgłosiła pod jej adresem w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania w piśmie z dnia [...] zwrócili się do Sądu o ochronę ich prawa. Zarzucili, że od [...] r. skarżąca faktycznie użytkuje bez zezwolenia obiekt wzniesiony niezgodnie z pozwoleniem i decyzją o warunkach zabudowy oraz z przekroczeniem granic działki objętej pozwoleniem. Dodatkowo skarżąca dokonała samowoli w stosunku do działek nr [...] i [...], a obecnie wszystkie działki nie posiadają dostępu do drogi publicznej. Nadto uczestnicy postępowania wskazali, że w wyniku zaskarżonej decyzji doszło do wydania przez organ I instancji postanowienia z [...] o zawieszeniu postępowania. Jak ustalono w oparciu o akta sprawy II SA/Gl 722/09, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] nr [...] pierwotnie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Po wniesieniu przez J.S. skargi do sądu, na podstawie art. 54 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uwzględnił skargę w całości i uchylił swoje postanowienie z [...] oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie jest zasadne i nie można go podzielić. Istotną okolicznością w sprawie, podkreślaną przez sąd administracyjny w wydanych wyrokach, była kwestia charakteru dokonanych przez skarżącą odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W wyroku z dnia 25 marca 2004 r. sygn. II SA/Ka 166/02 Sąd wskazał, że w stanie prawnym uwzględnianym w dacie orzekania, kwestia ta wymagała zbadania przez organ właściwy do udzielania pozwolenia na użytkowanie, jako mająca znaczenie prawne w tym postępowaniu i jako niezasadny ocenił zarzut skargi, że organy orzekające w sprawie pozwolenia na użytkowanie winny wstrzymać się z orzekaniem do czasu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego zarzutów dotyczących samowoli budowlanej. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2004 r. dotyczył decyzji wydanych w postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej. Uznając, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego przedwcześnie uznano za bezprzedmiotowe Sąd podkreślił, że wobec zmiany stanu prawnego, zarówno załatwienie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jak i rozpoznanie zarzutów ewentualnej samowoli budowlanej należą do kompetencji tego samego organu. Z tego powodu organ nadzoru budowlanego przed rozpoznaniem wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zobligowany jest do oceny dokonanych przez inwestora odstępstw. Formułując takie stanowisko Sąd wprost wskazał, że obowiązek taki wynika zarówno z oceny prawnej w rozpoznawanej sprawie, jak i w poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 25 marca 2002 r. sygn. II SA/Ka 166/02. Będąc związanym wskazaniami i oceną prawną wyrażonymi w przytoczonych wyrokach, organ administracji nie mógł od wskazań tych odstąpić bez naruszenia art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.). Stanowisko wyrażone w decyzji organu odwoławczego nie jest zatem uprawnione i nie można go uzasadnić powołaniem się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2004 r. W żadnym z wydanych wyroków nie zawarto zalecenia wstrzymania się przez organy z rozpoznaniem wniosku o udzielenia pozwolenia użytkowanie, natomiast konsekwentnie w każdym z nich wskazywano, że wydanie decyzji musi zostać poprzedzone analizą charakteru dokonanych odstępstw. Stanowiskiem tym związany jest także sąd orzekający w niniejszej sprawie, który jednocześnie pogląd wyrażony w powoływanych wyrokach podziela.

Przesłanką uchylenia przez Sąd zaskarżonego aktu jest uznanie, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego miało wypływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ppsa) lub też, że naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c powołanego przepisu). A contrario uznać zatem należy, że mimo naruszenia przez organ prawa, Sąd nie uchyla decyzji, jeśli naruszenie wskazanego skutku na wynik postępowania nie wywarło. Ta okoliczność jednak w sprawie nie zachodzi, nie można uznać, że mimo wadliwego stanowiska i argumentacji, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Analiza akt sprawy nie potwierdza istnienia takiej konieczności. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji są wystarczające a kwalifikacja prawna ustalonego stanu prawidłowa.

Należy mieć na uwadze, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, ze względu na nałożony w pozwoleniu na budowę obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie usługowej części budynku. Złożenie takiego wniosku znajdowało w ówczesnym stanie prawnym uzasadnienie w art. 55 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku. Inwestor, na którym ciążył taki obowiązek, był zobowiązany dokonać zawiadomień organów wskazanych w art. 56 i przedłożyć dokumenty określone w art. 57 ustawy w brzmieniu ówcześnie obowiązującym, zaś podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub odmowy takiego pozwolenia był art. 59 prawa budowlanego. W wieloletnim okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji doszło jednak do istotnych zmian stanu prawnego regulującego udzielanie pozwoleń na użytkowanie, które wymagają uwzględnienia. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, w oparciu o jakie przepisy prawne winno dojść do rozpoznania wniosku o pozwolenie na użytkowanie, złożonego [...].

Reguły dotyczące udzielania pozwolenia na użytkowanie uległy znaczącej modyfikacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), obowiązującą od 11 lipca 2003 r. Ogólna reguła intertemporalna zawarta w art. 7 ust. 1 tej ustawy przewiduje jednak, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nadto art. 7 ust. 3 stanowi, że do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. To ostatnie wyłącznie nie zostało przy okazji kolejnych nowelizacji uchylone i należy uznać, że wywiera skutek w stosunku do przypadków, o jakich w nim mowa. W niniejszej sprawie pozwolenie na budowę bezspornie wydano przed dniem 11 lipca 2003 r. W ocenie Sądu skutkuje to wyłączeniem, w stosunku do części obiektu objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli. Wyłączenie to wywiera z kolei wpływ na mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego. Kolejna zmiana przepisów regulujących instytucję pozwolenia na użytkowanie nastąpiła ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888). W odniesieniu do tej zmiany ustawodawca przewidział inną zasadę intertemporalną niż w ustawie z 27 marca 2003 r., wskazując w art. 2 ust. 1 ustawy, że do spraw wszczętych a niezakończonych przed jej dniem wejścia w życie (31 maja 2004 r.), stosuje się przepisy ustawy zmieniającej. Wykluczenie stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli w niniejszej sprawie oznacza jednak, że nie znajdą zastosowania regulacje dotyczące prowadzenia i skutków obowiązkowej kontroli. Rozstrzygnięcie winno zapaść po dokonaniu jedynie protokolarnych stwierdzeń na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu. Rozpoznanie wniosku o udzielenie pozwolenia w tym zakresie winno zatem nastąpić z uwzględnieniem stanu prawnego sprzed wprowadzenia instytucji obowiązkowej kontroli, czyli sprzed 11 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 59 ust. 5 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003 r., organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w art. 59 ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 lub art. 58. Koniecznym warunkiem pozwolenia jest wobec powyższego zgodność wykonanego obiektu z warunkami pozwolenia na budowę. Kwestia ta zresztą niezmiennie odgrywa zasadniczą rolę przy ocenie dopuszczalności udzielenia zezwolenia na użytkowanie obiektu. Czyni się przy tym rozróżnienie na zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu i zmiany o charakterze istotnym. W dacie składania wniosku przez skarżącą i wszczęcia postępowania w sprawie kategoria zmian nieodstępujących w sposób istotny nie była zdefiniowana w prawie budowlanym, stanowiła zatem przypadek klauzuli generalnej, co wymagało kwalifikowania zmian z punktu widzenia różnych, uważanych za doniosłe kryteriów. Stąd wskazania zawarte m. in. w wyroku WSA z dnia 25 marca 2004 r. sygn. II SA/Ka 166/02, odwołujące się do konieczności uwzględniania różnych kwestii przy ocenie charakteru odstępstw. Stan ten uległ jednak zmianie, jak słusznie zauważył organ I instancji. Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane dodano do art. 36a przepis ust. 5, który wymienia, jakie zmiany nie stanowią nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu. Przepis ten, na mocy powoływanego już art. 2 ust. 1 tej ustawy, ma zastosowanie do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, do tej grupy należy zaliczyć sprawę objętą skargą. W tej sytuacji zarzuty skarżącej dotyczącej nie rozważenia przez organ I instancji kryteriów wskazanych przez sąd administracyjny w wyroku z 25 marca 2004 r. nie jest zasadny, zaleceniami tymi, wobec zmiany stanu prawnego, organ nie był związany.

Do odstępstw o charakterze istotnym zaliczane są w szczególności dotyczące zakresu objętego projektem zagospodarowania działki czy dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości. Wobec stwierdzonego powiększenia takich parametrów jak kubatura, powierzchni zabudowy i długość (wpływających jednocześnie na stan zagospodarowania działki), zasadnie organ I instancji uznał, że nie można odstępstwa traktować jako nieistotnego i uwzględnić wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

Zastosowanie art. 59 ust. 5, jakkolwiek załatwia wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, nie kończy postępowania w przedmiocie obiektu budowlanego. Odpowiednie zastosowanie w tej sytuacji winien znaleźć przepis art. 51 prawa budowlanego, co w decyzji organu I instancji zostało zasygnalizowane. Ze względu na regułę intertemporalną z art. 2 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane, przepis ten winien być stosowany w brzmieniu nadanym tą ustawą. Skutki istotnego odstąpienia od projektu budowlanego przepis ten reguluje w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5.

Orzekając w sprawie ponownie i rozpoznając złożone odwołania organ II instancji uwzględni przedstawione stanowisko wskazujące na brak podstaw do uwzględnienia odwołań i zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zadba o przeprowadzenie postępowania odwoławczego z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej, w tym związanych z szybkością postępowania i udziałem stron.

Mając na względzie podane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.