Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 70/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu (art. 149 § 1a p.p.s.a.)
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 201 § 1, art.  203, art. 54 § 3, art. 149 § 1a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35, art. 31 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 114
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w postępowaniu I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia 7 września 2022 r.; II. stwierdza, że Świętokrzyski Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. (dalej "Stowarzyszenie") (dalej "Stowarzyszenie") w piśmie z 10 listopada 2022r. (data wpływu do organu: 11 listopada 2022 r.) skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 7 września 2022 r., podnosząc zarzuty naruszenia art. 31 § 1 pkt 1 i 2, art. 31 § 2 oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zarzuciło organowi, że odpowiadając na wniosek nie rozstrzygnął odnośnie zawartych we wniosku żądań dotyczących:

- wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia, w trybie art. 114 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 1082), sprzecznych z prawem postanowień statutu Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Kielcach (dalej "Liceum"),

- dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony.

Strona skarżąca wskazała, że w piśmie z 28 września 2022 r. została poinformowane przez organ, że w toku czynności wyjaśniających podjętych na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy stwierdzono, iż ww. statut zawiera zapisy niezgodne z prawem. W związku z powyższym zobowiązano dyrektora szkoły do uwzględnienia uwag i poprawienia wskazanych nieprawidłowości – pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia niezgodnych z prawem zapisów statutu. Następnie, 14 października 2022 r. Stowarzyszenie wniosło do Ministra Edukacji i Nauki za pośrednictwem Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty do rozpatrzenia ww. wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie był bezczynny, lecz podjął szereg czynności prowadzących do wyeliminowania sprzecznych z prawem zapisów w statucie szkoły i zastąpienia ich prawidłowymi.

Wyrokiem z 7 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Ke 117/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił ww. skargę Stowarzyszenia na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Uzasadniając podjęte orzeczenie wskazano, że – wbrew argumentacji skargi – organ, po wpłynięciu wniosku, w pierwszej kolejności podjął działania mające na celu zbadanie zarzutów w trybie nadzoru pedagogicznego i w tym celu zwrócił się do dyrektora szkoły o przekazania aktualnej wersji statutu, dokonał analizy zapisów całego statutu i przekazał dyrektorowi szkoły uwagi do zapisów statutu, zobowiązując go do wprowadzenia zmian pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zapisów statutu sprzecznych z prawem. Czynności te końcowo doprowadziły do wydania postanowienia z 23 listopada 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum, na które 30 listopada 2022 r. wniesiono zażalenie. Sąd, przytaczając art. 31 § 2 K.p.a., wyraził pogląd, że wszczęcie postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły publicznej następuje zawsze z urzędu, zaś organizacja społeczna nie może żądać wszczęcia postępowania, które nie dotyczyłoby interesu prawnego lub obowiązku jakiegokolwiek podmiotu mogącego ze względu na ten interes uzyskać status strony postępowania administracyjnego. Statut szkoły stanowi prawo wewnętrzne i choć ma normatywny charakter, nie jest źródłem powszechnie obowiązujących norm prawa administracyjnego. Stroną postępowania w sprawie uchylenia statutu może być wyłącznie organ, który statut nadał lub uchwalił, wobec czego, zdaniem Sądu, Stowarzyszenie nie mogło skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie i dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu.

Wyrokiem z 17 maja 2024 r. o sygn. akt III OSK 1378/23 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia, uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przez tut. Sąd art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ustawy Prawo oświatowe – przez oddalenie skargi na bezczynność na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek organizacji społecznej (Stowarzyszenia) o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia statutu szkoły publicznej lub niektórych jego postanowień oraz dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu nie musi być załatwiony w formie postanowienia.

W piśmie z 19 czerwca 2024 r. (k. 187 akt sądowych) radca prawny Stowarzyszenia powtórzył stanowisko strony, informując o zmianie siedziby strony (Chełm) i uzupełnił skargę, domagając się umorzenia postępowania sądowego –

z uwagi na wydanie przez organ postanowienia z 23 listopada 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum. Domagając się zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości pełnomocnik wskazał na uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przywołując uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (dostępne w CBOSA), wskazać trzeba, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskały odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane – co w niniejszej sprawie skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Jest to tyle istotne, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na mocy art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie istotna jest data skargi Stowarzyszenia, złożonej na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 7 września 2022 r. o uchylenie, w trybie art. 114 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, zwana dalej "ustawą"), sprzecznych z prawem postanowień statutu Liceum – 10 listopada 2022 r. (data wpływu do organu: 11 listopada 2022 r.). Podkreślić przy tym trzeba, że strona skarżąca, podnosząc zarzuty naruszenia art. 31 § 1 pkt 1 i 2, art. 31 § 2 oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a., zwróciła uwagę że organ – odpowiadając na ww. wniosek – nie rozstrzygnął odnośnie sformułowanego tam żądania wszczęcia postępowania administracyjnego oraz dopuszczenia do udziału w nim Stowarzyszenia.

W tym miejscu należy przytoczyć art. 114 ustawy, zgodnie z którym kurator oświaty, a w przypadku szkół i placówek artystycznych – dyrektor specjalistycznej jednostki nadzoru, o której mowa w art. 53 ust. 1, może uchylić statut publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub placówki albo niektóre jego postanowienia, jeżeli są sprzeczne z prawem. Organowi, który nadał lub uchwalił statut, od decyzji kuratora oświaty, a w przypadku szkół i placówek artystycznych - dyrektora specjalistycznej jednostki nadzoru, o której mowa w art. 53 ust. 1, przysługuje odwołanie odpowiednio do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania albo ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Tym samym, cyt. wyżej przepis przewiduje możliwość kontroli treści statutu szkoły lub placówki publicznej przez kuratora oświaty (a w przypadku szkół i placówek artystycznych – przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego) i ewentualnego jego uchylenia w całości lub części, jeżeli wykazuje on sprzeczność z prawem, w drodze indywidualnego aktu administracyjnego - decyzji. Wszczęcie postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły (placówki) publicznej następuje zawsze z urzędu (czego Stowarzyszenie nie kwestionuje). Nie budzi przy tym wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być nie tylko decyzja wydana w wyniku wszczętego z urzędu przez kuratora oświaty na podstawie art. 114 ustawy postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły, ale również postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: wszczęcia postępowania (pkt 1) i dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu (pkt 2), jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Natomiast stosownie do treści § 2 tego artykułu organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu, lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

Stosownie do przepisu art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z użytego określenia wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. W pozostałym jednakże zakresie ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba na brak podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek umożliwiających odstąpienie przez tut. Sąd od oceny prawnej, wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2024 r. o sygn. akt III OSK 1378/23. Orzeczeniem tym został uchylony wyrok tut. Sądu z 7 marca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Ke 117/22 i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Zakwestionowanym wyrokiem tut. Sąd uprzednio oddalił opisaną wyżej skargę Stowarzyszenia na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 7 września 2022 r.

Uwzględniając powyższe, dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko zawarte w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, mając na uwadze ww. przepisy, cyt.:

- "w związku ze złożonym przez Stowarzyszenie wnioskiem z 7 września 2022 r. Kurator powinien postanowieniem wszcząć z urzędu wnioskowane postępowanie i orzec o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu albo postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania. (....) Terminy rozpoznania wniosku Stowarzyszenia wskazane są w przytoczonym wyżej art. 35 § 1 k.p.a., miesiąc lub 2 miesiące, tj. do 7 października 2022 r. lub do 7 listopada 2022 r. Kurator w tym terminie nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania i nie odmówił wszczęcia postępowania a w konsekwencji nie dopuścił też Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Kurator nie zawiadomił też Stowarzyszenia o przyczynie zwłoki w załatwieniu wniosku z 7 września 2022 r. i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy";

- "Kurator dopiero 23 listopada 2022 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum Ogólnokształcącego. Nastąpiło to zatem już po terminach wskazanych w art. 35 § 1 k.p.a., i po wniesieniu skargi do Sądu administracyjnego na bezczynność organu".

Słusznie zatem zarzuca Stowarzyszenie, że organ – który pomimo upływu terminów z art. 35 k.p.a. – nie wydał postanowienia w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania oraz nie rozstrzygnął o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu – dopuścił się bezczynności. W tym zakresie istotne bowiem jest to, że w złożonym wniosku Stowarzyszenie expressis verbis domagało się wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie dotyczącej uchylenia regulacji statutu Liceum oraz dopuszczenia do udziału w tymże postępowaniu. Okolicznością niesporną pozostaje fakt, że Kurator – w dacie wniesienia skargi, pomimo upływu terminów z art. 35 k.p.a. (na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny) – postanowienia w tym przedmiocie nie wydał – co przesądza o tym, że pozostawał wówczas w stanie bezczynności. Jednocześnie Sąd uznał, że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do złożonego w niniejszej sprawie wniosku z 7 września 2022 r., na który organ odpowiedział pismem z 28 września 2022 r., informując o podjętych działaniach na rzecz zmiany zakwestionowanych regulacji statutu (k. 20), w ramach którego:

- zobowiązano 28 września 2022 r. Dyrektora ww. Liceum Ogólnokształcącego do dostosowania statutu do aktualnie obowiązującego prawa (k. 19);

- uzyskując 21 października zmieniony statut (k. 46).

W konsekwencji organowi nie można zarzucić ignorowania strony – a jedynie nieznajomość ścisłych regulacji formalnoprawnych dotyczących załatwienia złożonego przez Stowarzyszenia wniosku – wobec czego Sąd nie stwierdził, aby bezczynność ta miała postać rażącego naruszenia prawa, mając na uwadze treść art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II wyroku).

Końcowo, wprowadzone przez Radę Pedagogiczną zmiany statutu zostały poddane przez Kuratora analizie, w wyniku której postanowieniem z 23 listopada 2022 r. (k. 49) – a zatem już po wniesieniu skargi z 10 listopada 2022 r. – organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum. Tym samym, ostatecznie Kurator wydał postanowienie w przedmiocie, którego dotyczył złożony wniosek. W rezultacie, oczywistym pozostaje, że zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 7 września 2022 r. stało się bezprzedmiotowe – w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania, dotyczącego bezczynności organu – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I wyroku). W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka bowiem biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy z dnia orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1789/16, dostępny j.w.).

O kosztach orzeczono w pkt III wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 201 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sąd, zasądzając zwrot kosztów postępowania, uwzględnił uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony (480 zł), obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). W odniesieniu do wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości ze względu na przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tut. Sądowi – który nie mógł odnieść skutku – należy wskazać, że w rezultacie uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 2 wyroku z 17 maja 2024 r. o sygn. akt III OSK 1378/23 zasądził już od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na rzecz Stowarzyszenia kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Podstawę prawną do takiego orzeczenia stanowił art. 203 p.p.s.a., zgodnie którym stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Ponadto zauważyć trzeba, że w poprzedniej sprawie o sygn. akt II SAB/Ke 117/22 Stowarzyszenie nie było reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika – który ujawnił się dopiero na etapie składania skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 7 marca 2023 r.