Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 237/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a, art. 105
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm.), Starosta Powiatu odmówił wszczęcia postępowania na wniosek G.P. z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do jego zainicjowania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie oszacowania wysokości i wypłaty odszkodowania z tytułu naprawienia szkody, wynikającej z wydania decyzji administracyjnej przez byłego Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 1974 r., znak: [...], której nieważność została stwierdzona decyzją Wojewody znak: [...] z dnia [...] czerwca 1993 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za gospodarstwo rolne o powierzchni 11,35 ha, zostało wszczęte na wniosek G.P. z dnia [...] grudnia 2019 r., działającej przez profesjonalnego pełnomocnika i zakończone decyzją Starosty z dnia [...] maja 2020 r., którą organ odmówił G.P. ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu naprawienia szkody wynikającej z wydania w/w decyzji administracyjnej Naczelnika Miasta i Gminy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Wojewoda wydał dnia [...] sierpnia 2020 r. decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie, pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., Starosta wezwał do uzupełnienia informacji niezbędnych do ponownego rozpatrzenia wniosku w przedmiotowej sprawie. W piśmie tym poproszono o doprecyzowanie żądania poprzez wskazanie podstawy prawnej, tj. przepisu prawa, z którego jednoznacznie wynikać będzie, w jakim trybie G.P. domaga się oszacowania wartości nieruchomości i wypłaty odszkodowania oraz o wskazanie kręgu wszystkich spadkobierców po S. i J.K. wraz ze wskazaniem aktualnych adresów, na jakie kierowana ma być korespondencja w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik strony za pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. uzupełnił w/w informację o krąg spadkobierców oraz wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2004 r.

Następnie, w uzasadnieniu postanowienia, Starosta podkreślił, że ustawa z 17 czerwca 2004 r., nowelizująca kodeks cywilny oraz inne ustawy (Dz.U nr 162, poz. 1692), obowiązująca od 1 września 2004 r., zmieniła sposób dochodzenia odszkodowań za szkody wyrządzone wadliwymi decyzjami administracyjnymi. Ustawa ta uchyliła art. 160 k.p.a., a sprawy odszkodowawcze przekazała orzecznictwu sądów powszechnych, w związku z czym brak jest przepisów pozwalających Staroście orzec o odszkodowaniu, a jego dochodzenie może nastąpić na drodze postępowania cywilnoprawnego przed sądem powszechnym. Wobec powyższego, Starosta uznał za zasadne zastosowanie art. 61a k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ wskazał, że za "inną przyczynę" należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

G.P. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty. Skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wykonania wytycznych wskazanych w decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r., w szczególności: brak ponownego rozpoznania sprawy, niezastosowanie się co do zaleceń organu II instancji wskazanych w wyżej wskazanej decyzji co do przeprowadzenia ponownego postępowania, podczas gdy (w szczególności) z art. 138 § 2 k.p.a. możliwe jest odkodowanie takiego obowiązku, a brak wykonania wytycznych organu II instancji (wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.) musi być kwalifikowane jako naruszenie przepisów postępowania.

2) błędne ustalenia faktyczne i prawne stanowiące podstawę wydania postanowienia i prowadzące do błędnego wniosku, iż nie ma podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania.

3) naruszenie art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż brak jest podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten stanowi podstawę przejęcia przez Skarb Państwa odpowiedzialności za wydanie wadliwych decyzji administracyjnych, niezależnie od daty, w której nastąpiło stwierdzenie ich wadliwości.

4) naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy postępowanie zostało już wszczęte, o czym świadczy wezwanie Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r. do uzupełnienia braków celem ponownego rozpoznania wniosku po uchyleniu decyzji Starosty.

5) naruszenie przepisów art. 10 k.p.a. poprzez niezastosowanie polegające na braku zawiadomienia strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika o zapoznaniu się, co spowodowało niemożność zaznajomienia się i wypowiedzenia co do materiałów zgromadzonych w sprawie, przez co organ uniemożliwił stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszył prawo strony do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], Wojewoda utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z nieobowiązującym obecnie przepisem art. 160 k.p.a. stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie (§ 1). Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu (§ 2). Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji, w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności (§ 3). O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji państwowej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym (§ 4). Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji państwowej wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego (§ 5). Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 (§ 6).

Dalej organ podkreślił, że ustawa nowelizująca uchylająca art. 160 k.p.a. weszła w życie z dniem 1 września 2004 r. (art. 6). Obecnie więc - co do zasady - do roszczeń odszkodowawczych za szkody spowodowane wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności zastosowanie znajdują powołane przepisy Kodeksu cywilnego. Roszczenia te są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zatem stosownie do art. 2 § 1 k.p.c. dochodzenie odszkodowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wobec tego organ uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku G.P. z [...] sierpnia 2020 r. w sprawie o charakterze cywilnoprawnym.

Wojewoda zaznaczył też, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Analizowany przepis wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszej z tych przesłanek k.p.a. nadaje wymiar podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a drugiej wymiar przedmiotowy (zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania). Druga z tych przesłanek nie została w art. 61 a § 1 k.p.a. dookreślona, natomiast w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że ustalenie jej znaczenia wymaga odniesienia się do regulacji dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Celem bowiem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (akt rozstrzygający sprawę co do istoty - decyzja lub postanowienie) byłby obarczony wadą istotną. Organ podniósł też, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Mając na względzie powyższe, zdaniem Wojewody, organ I instancji prawidłowo uznał, że zaistniała przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania.

G.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewody, w której zawarła te same zarzuty co we wniesionym wcześniej zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że skarżąca jest spadkobierczynią po zmarłej J.K. Decyzją z dnia [...] grudnia 1974 r. były Naczelnik Miasta i Gminy przejął na własność Państwa od J.K. gospodarstwo rolne o powierzchni 11,35 ha bez zabudowań, położone we wsi [...]. Na mocy decyzji wydanej przez Dyrektora Wydziału Rolnictwa i Geodezji z upoważnienia Wojewody z dnia [...] czerwca 1993 r. poprzednia decyzja, z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, została uznana za nieważną. Zasadne jest zatem – zdaniem strony skarżącej – dochodzenie naprawienia szkody przez Skarb Państwa z uwagi na wydaną decyzję z [...] grudnia 1974 r., na mocy której gospodarstwo rolne J.K. zostało przejęte, pomimo iż na gruncie wówczas obowiązujących przepisów nie mogło być przejęte bez uprzednio przeprowadzonego postępowania spadkowego.

Następnie pełnomocnik podkreślił, że organ I Instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w poprzedniej decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r., uchylającej w całości decyzję Starosty z dnia [...] maja 2020 r., którą organ odmówił G.P. ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu naprawienia szkody wynikającej z unieważnionej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy. Ponadto organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek strony z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do jego zainicjowania i wydania rozstrzygnięcie w zakresie oszacowania wysokości i wypłaty odszkodowania z tytułu naprawienia szkody wynikającej z wydania decyzji administracyjnej przez byłego Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 1974 r., której nieważność została stwierdzona decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 1993 r., podczas gdy de facto postępowanie to zostało już wszczęte, o czym świadczy wezwanie Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r. do uzupełnienia braków celem ponownego rozpoznania wniosku po uchyleniu decyzji Starosty.

Mając na względzie powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie oszacowania i wypłaty odszkodowania z tytułu naprawienia szkody wynikającej z wydania przez Naczelnika Miasta i Gminy dnia [...] grudnia 1974 r. decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej wspomnianą decyzją Naczelnik Gminy i Miasta orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa za rentę na własność gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...] o obszarze 11,35 ha. Nieważność powyższej decyzji została stwierdzona decyzją ostateczną Wojewody z dnia [...] czerwca 1993 r. Kwestia ubiegania się o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. albo w razie stwierdzenia nieważności takiej decyzji, w tym tryb jego dochodzenia, była uregulowana w art. 160 k.p.a., który został uchylony z dniem 1 września 2004 r. przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., poz. 1692). Jednocześnie, zgodnie z art. 5 powołanej ustawy nowelizującej, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy m.in. art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do tego dnia czyli do 1 września 2004 r.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne wskazać więc należy, że dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w trybie administracyjnym było w przeszłości możliwe na podstawie art. 160 k.p.a., jednak z dniem 1 września 2004 r. zaczęła obowiązywać wspomniana ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, w której dokonano istotnej modyfikacji zasad odpowiedzialności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i innych osób prawnych za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Na tle powyższych zmian pojawił się problem właściwego trybu dochodzenia po dniu 1 września 2004 r. odszkodowania za szkody powstałe na skutek wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r., III CZP 112/10 , które to stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości, dokonano rozróżnienia między podstawą odpowiedzialności, którą stanowi szkoda wyrządzona podjęciem przed dniem

1 września 2004 r. ostatecznej decyzji administracyjnej, której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono, do której zastosowanie mają przepisy art. 160 § 1, 2 i 3 k.p.a., a trybem dochodzenia odszkodowania uregulowanym w art. 160 § 4 i 5 k.p.a. Sąd Najwyższy w ww. uchwale stwierdził, że od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed tym dniem jest - bez względu na dzień wydania ostatecznej decyzji nadzorczej - tylko postępowanie przed sądami powszechnymi (wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r., I OSK 207/06). Żadne racje leżące u podstaw ustawy zmieniającej nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 k.p.a. nie tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004 r. nastąpiło po tym dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej.

W przedmiocie ustalenia odpowiedniego trybu dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a więc od dnia 1 września 2004 r., właściwe są ogólne procesowe normy intertemporalne. W dziedzinie prawa procesowego podstawową regułą intertemporalną jest zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa. Zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że od 1 września 2004 r. właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, wydaną przed tym dniem, są wyłącznie sądy powszechne. Nie ma tu znaczenia data wydania decyzji nadzorczej. W związku z powyższym nie będzie miał zastosowania art. 160 § 4 i 5 k.p.a., a więc wyłączony został tryb administracyjny orzekania o odszkodowaniu (wyroki NSA z dnia 9 października 2012 r., I OSK 1302/11, z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 2209). Takie samo stanowisko zostało zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1832/17. W wyroku tym stwierdzono, że od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjęta przed tym dniem – bez względu na dzień wydania ostatecznej decyzji nadzorczej – jest tylko postępowanie przed sądem powszechnym.

Ocena taka determinuje wynik niniejszej sprawy. Nie ma wątpliwości co do tego, że organy nie mogły merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącej o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a., bowiem właściwe w tej sprawie były sądy powszechne. Do rozważenia pozostaje jednak kwestia, czy organy zastosowały właściwą formę postanowienia i odmówiły nim, na podstawie art. 61a k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie, czy też zasadne byłoby orzeczenie w formie decyzji administracyjnej i na podstawie art. 105 k.p.a. umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego. Rację ma strona skarżąca, że po pierwotnym uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji Starosty i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, postępowanie w sprawie wniosku skarżącej pozostawało w toku. Zdaniem Sądu, skoro postępowanie nadal się toczyło, to bezzasadne było orzekanie w formie postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania. Właściwą formą orzeczenia była zatem decyzja wydana na podstawie wskazanego wyżej przepisu art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi więc o sytuację, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją (wyroki NSA z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2860/19, z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 81/20).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, mianowicie brak jest obecnie obowiązujących przepisów prawa, pozwalających organowi administracji publicznej na rozpoznanie w toku postępowania administracyjnego wniosku skarżącej o oszacowania wysokości i wypłatę odszkodowania z tytułu naprawienia szkody, wynikającej z wydania decyzji administracyjnej przez byłego Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 1974 r., znak: [...], której nieważność została stwierdzona decyzją Wojewody znak: [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na ostateczne załatwienie sprawy. W ocenie Sądu, niezależnie od formy, jaką przybrało stanowisko organów, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na wniosek G.P. było bezprzedmiotowe, a więc nie mogło zostać zakończone merytoryczną decyzją administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wydając zaskarżone postanowienie organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy

W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.