Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 57/25
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 12b § 1,  art. 46 § 1 pkt 4,  art. 46 § 2a i 2b,  art. 57 § 1,  art. 74a § 5, § 6, § 7 i § 8
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 501/23 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w P. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 grudnia 2022 r., nr DIR-IX.7343.19.2020.KM w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 501/23, po rozpoznaniu zażalenia E. Sp. z o.o. w P. (skarżąca, spółka) na postanowienie tego Sądu z dnia 12 stycznia 2024 r., w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (organ) z dnia 29 grudnia 2022 r., nr DIR-IX.7343.19.2020.KM w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podniósł, że postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 501/23 odrzucił skargę ww. spółki z uwagi na brak wpisu sądowego od skargi. Wyjaśnił, że z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) wynikało, że dokument nie został odebrany przez przedstawiciela skarżącej spółki J. C. w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, a co za tym idzie, uznano go za doręczony w dniu 31 stycznia 2024 r., w trybie art. 46 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.)

Spółka w dniu 6 lutego 2024 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 12 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi.

Pismem z dnia 21 marca 2024 r., skarżąca spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych przez podpisanie załączników zażalenia, tj.:

a) 204_02_06_NSA_WSA_EMI_PRP_Zazalenie_napostanowienie-501-23.pdf;

b) znajdującego się w folderze WSA_EMI_125_23.zip załącznika - dokumentu zatytułowanego "Zażalenie na postanowienie z 9/10/2023";

- w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.

Skarżąca została pouczona, że wszelkie pisma procesowe w formie dokumentu elektronicznego, oprócz wymogów formalnych pisma w postaci papierowej, muszą zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

Sąd I instancji wyjaśnił, że z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że dokument nie został odebrany przez przedstawiciela skarżącej spółki J. C. w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, a co za tym idzie, uznano go za doręczony w dniu 5 kwietnia 2024 r., w trybie art. 46 § 6 p.p.s.a. Kolejny z przedstawicieli spółki – T. C. - pismem z dnia 16 kwietnia 2024 r., wniesionym elektronicznie nadesłał podpisane załączniki.

WSA w Warszawie uzasadniając odrzucenie zażalenia przytoczył przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym przepisy odnoszące się do wnoszenia pism w formie dokumentu elektronicznego. Zaznaczył, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V z dnia 9 lutego 2024 r., wezwano skarżącą spółkę pismem z 21 marca 2024 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie wyżej wskazanych załączników. Sąd ponownie wyjaśnił, że z UPD wynikało, że wezwanie do uzupełnienia zażalenia nie zostało odebrane przez adresata w okresie 14 dni od daty wysłania pierwszego UPD (21 marca 2024 r.). Zatem zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. dokument należało uznać za doręczony w dniu 5 kwietnia 2024 r.

WSA w Warszawie stwierdził, że termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 12 kwietnia 2024 r. Skarżąca nadesłała podpisane załączniki zażalenia dopiero 16 kwietnia 2024 r., a więc z uchybieniem terminu. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie.

Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 24 kwietnia 2024 r., wniosła skarżąca spółka.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art.6 p.p.s.a. poprzez niewskazanie przez Sąd I instancji, na jakiej podstawie prawnej przysługuje Stronie zażalenie na postanowienie z dnia 24.05.2024 r. a tym samym mogło dojść do wskazania jej błędnej podstawy przez Stronę;

2. art. 49 § 1 i § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 65 § 1 i art. 74a p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że:

1. doszło do poprawnego doręczenia reprezentantowi Strony treści wezwania z dnia 21.03.2024 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego podpisanego z imienia, nazwiska i stanowiska przez osobę uprawnioną w imieniu sądu I instancji;

2. wezwanie z dnia 21.03.2024 r. braków formalnych skierowane do Strony zostało sporządzone przez asesora lub sędziego;

3. wezwanie z dnia 21.03.2024 r. było wiążące dla Strony mimo braków formalnych i braku stosownej jednoznacznej podstawy prawnej wskazanej w p.p.s.a.

4. doszło do doręczenia treści zarządzenia, na podstawie którego sporządzono wezwanie sądu I instancji wzywającego do usunięcia braków formalnych wniosku do reprezentanta Strony;

5. przekazywanie treści zarządzenia lub postanowienia przez Sąd I instancji w postaci tekstu wypisanego do formularza pisma ogólnego w systemie ePUAP lub osobnego pisma bez dołączania treści odpisów tych zarządzeń lub postanowień;

6. przekazanie pism sądowych w formie substytutu treści zarządzenia przez pracownika sądu;

7. opierając działania w sposób zorganizowany na pozaprawnych normach i orzecznictwie o charakterze prawotwórczym stojących w sprzeczności z zasadami przeprowadzenia prawnej wykładni przepisu demokratycznego państwa prawa, zasadami Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE.;

1.3 art. 10 pkt 1 zarządzeniu nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.08.2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych w postaci:

1.3.1przekazywanie treści zarządzenia lub postanowienia przewodniczącego wydziału w postaci tekstu wpisanego do formularza pisma ogólnego w systemie ePUAP bez dołączania treści odpisów tych zarządzeń lub postanowień;

1.3.2przekazanie pism sądowych w sposób anonimowy bez wskazania imienia i nazwiska wraz z pełnionym stanowiskiem;

1.3.3wysyłanie pism sądowych za pośrednictwem systemu ePUAP i nie podpisanie ich imiennym podpisem kwalifikowanym, lecz podpisem kwalifikowany przypisanym do instytucji, tym samym uniemożliwiając identyfikację osoby podpisującej;

1.4 art. 75 p.p.s.a w zw. z art. 74a § 10 p.p.s.a, w zakresie zastąpienia przekazania treści odpisu wezwania i zarządzenia z dnia 9.02.2024 r, do treści wpisanej do formularza pisma ogólnego systemu ePUAP bez podpisania z imienia i nazwiska oraz nie wskazania stanowiska służbowego dla sporządzającego pismo w systemie ePUAP;

1.5 art. 74a § 12 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie kwalifikowanej pieczęci elektronicznej w pismach o charakterze władczym wobec Strony z cechami oświadczenia woli zamiast kwalifikowanego podpisu elektronicznego;

1.6 art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie przez Sąd I instancji, że Strona wysyłając za pośrednictwem systemu ePUAP, jednocześnie nie podpisała załączników podpisem zaufanym, mimo że fakt ten jest potwierdzony w systemie ePUAP i plik xlm znajdującym się w systemie;

1.7 art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez wywodzenie nieuprawnionej normy prawnej niewynikającej z przepisów prawa, że wniosek i załączniki do niej muszą być podpisane z osobna, co by oznaczało wygenerowanie dwóch niezależnych plików xml potwierdzających podpisy;

1.8 błędne zastosowanie w sprawie treści uchwały z 6.12.2021 r. I FPS 2/21 odnoszącej się jednak, przede wszystkim, do skargi a nie do czynności w zakresie udzielenia prawa pomocy;

1.9 podpisywanie pism urzędowych (sądowych) przekazowych za pośrednictwem systemu ePUAP kwalifikowaną pieczęcią zamiast podpisem kwalifikowanym imiennym urzędnika sądu.

2. Spółka wniosła o:

2.1 uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, w wyniku przekazania pisma z dnia 21.03.2024 r. sądowego za pośrednictwem sytemu ePUAP;

2.1.1 skierowanie pisma do Strony przez pracownika sądu nie upoważnionego do tego typu czynności;

2.2 uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości, a tym samym uznanie, że doszło do podpisania przekazanego skargi za pośrednictwem systemu ePUAP;

2.3 stosowne pouczenia na podstawie art. art. 6 p.p.s.a. i jednocześnie wypowiedzenie się do każdego przywołanego zarzutu z osobna (pkt 1.1-1.5) poprzez wskazanie podstawy prawnej swojego twierdzenia popartej stosownym orzecznictwem i piśmiennictwem;

2.4 wskazanie daty doręczenia Stronie treści odpisu zarządzenia lub wezwania na podstawie art. 255 p.p.s.a. podpisanego przez asesor lub sędziego sądu wraz z UPD od którego biegły terminy procesowe w zakresie udzielenia dodatkowych informacji;

2.5 przekazanie dokumentów do akt sprawy potwierdzających lub nie fakt, że pracownik sądu kierujący do Strony korespondencję:

2.5.1 jest referendarzem sądowym lub sędzią,

2.5.2 jest pracownikiem sądu I instancji na podstawie umowy o pracę,

2.5.3 spełniła wszystkie wymogi wskazane w art. 6 §1 ust 1-3 p.u.s.a., art. 10 p.u.s.a. i art. 27 § 1 p.u.s.a.,

2.6 wskazanie podstawy prawnej nieprzekazania Stronie treści zarządzenia wezwania sądu I instancji z dnia 9.02.2024 r. i bez treści stosownego zarządzenia;

2.7 wskazanie podstawy prawnej niewydania i nieprzekazania Stronie treści zarządzenia sądu I instancji;

2.8 przekazania Stronie upoważnień i pełnomocnictw dla pracownika sądu przesyłającego korespondencję do Strony w imieniu sądu I instancji;

2.9 wskazanie podstawy prawnej kierowania pism sądowych do Stron postępowania zawierających jedynie kwalifikowaną pieczęć bez podpisu kwalifikowanego w zakresie wezwań;

2.10 przekazanie potwierdzenia posiadania podpisu kwalifikowanego dla pracownika sądu I instancji przesyłającego wezwania i informacje w ramach prowadzonych spraw;

2.11 odpowiedzenie na wskazane zarzuty w sposób wyczerpujący językiem zrozumiałym dla przeciętnego obywatela;

2.12 uznanie załączników jako dowód w sprawie i wniesienie ich do akt sprawy;

2.13 udostępnienie akt niniejszego postępowania w systemie PASSA.

W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ono zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Z kolei w myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. – zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem jedynie tekstu tego pisma, nie zaś całego dokumentu elektronicznego wraz z załączonymi do niego plikami. Ze względu na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można więc przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I OZ 80/21; dostępne: CBOSA).

Na gruncie tego przepisu zapadła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21. WSA w Warszawie zasadnie przywołał jej treść, a mianowicie: Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższe ma zastosowanie również w przypadku zażaleń.

Stosownie do art. 74a § 5 p.p.s.a., datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 74a § 6 p.p.s.a.). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (art. 74a § 7 p.p.s.a.), a w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 74a § 8 p.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie z dnia 12 stycznia 2024 r., o odrzuceniu skargi zostało uznane za skutecznie doręczone skarżącej spółce w dniu 31 stycznia 2024 r. Zażalenie wniesione na powyższe postanowienie zawierało braki formalne. Sąd I instancji prawidłowo pismem z dnia 21 marca 2024 r., wezwał stronę (zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V z dnia 9 lutego 2024 r.) do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez podpisanie załączników dołączonych do zażalenia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.

Wbrew zarzutom sformułowanym w zażaleniu, powyższe wezwanie było prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził zarzucanych uchybień ani co do jego treści, ani trybu doręczenia. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie zostało przesłano skarżącej spółce pismem z dnia 21 marca 2024 r. (karta 248 akt sądowych) na podaną przez nią elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP. Korespondencja nie została odebrana przez skarżącą spółkę. Z UPD znajdujących się w aktach sprawy (karty 249 i 250 akt sądowych) wynika, że wezwanie do uzupełnienia zażalenia nie zostało odebrane w okresie 14 dni od daty wysłania pierwszego UPD (21 marca 2024 r.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że ww. dokument zawierający wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia należało uznać za skutecznie doręczony w dniu 5 kwietnia 2024 r., zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. Sąd I instancji również prawidłowo stwierdził, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upłynął w dniu 12 kwietnia 2024 r., a nadesłane w dniu 16 kwietnia 2024 r., podpisane załączniki zażalenia zostały uzupełnione z uchybieniem terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.