Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 215/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2328
law: Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Referent-stażysta Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 stycznia 2024 r. nr SKO.K/41.3/2439/2023/25929 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 17 stycznia 2024 r. nr SKO.K/41.3/2439/2023/25929, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z 20 listopada 2023 r., nr [...] w sprawie skierowania D. H. (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. [...] , [...] , [...], [...] oraz [...].

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym.

Komendant Wojewódzki Policji w K. 4 maja 2023 r. wystąpił do Prezydenta Miasta D. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (skarżącego) posiadającego prawo jazdy kategorii [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...] .

U podstaw tego wniosku legło wielokrotne naruszenie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w wyniku czego skarżący otrzymał w okresie od 18 listopada 2022 r. do 9 czerwca 2023 r. łącznie 29 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Prezydent Miasta D. powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622) uwzględnił wniosek i decyzją z 20 listopada 2023 r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...] .

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., naruszenie zasad prawdy obiektywnej w związku z art. 7 k.p.a i wydanie decyzji sprzecznej ze stanem faktycznym sprawy.

W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji i ustalenie że skarżący nie podlega obowiązkowi poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień kierowcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji, zaskarżoną decyzją z 17 stycznia 2024 r. utrzymało ją w mocy.

Organ wskazał, ze materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 2328), który stanowi, że starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Dalej wskazał, że wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, a zatem - w myśl art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: k.p.a.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) czy samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynność tego organu.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że brak jest podstaw do badania przez organ I instancji prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. To w postępowaniu Policji dotyczącym nakładania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów oraz ich zmniejszenia. Do organów Policji należy zatem kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w prowadzonym obecnie postępowaniu jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu. Organ związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów. W przypadku jego otrzymania zobligowany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Za prawidłowe Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem działanie organu I instancji dotyczące skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...]

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a mianowicie do posiadania przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 grudnia 2022r. z którego wynika, ze strona nie powinna z racji na stan zdrowia używać pasów bezpieczeństwa, stwierdził, że kwestia ta została wyjaśniona i rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w D. który rozpatrywał sprawę mandatu nałożonego na stronę w dniu 12 kwietnia 2023r. i który obejmował punkty za naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucając im naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wydanie decyzji stojącej w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy, w sytuacji, gdy w toku jest postępowanie ws. wniosku o wykreślenie z ewidencji kierujących pojazdami punktów karnych nałożonych na skarżącego niesłusznie za kierowanie samochodem bez zapiętych pasów bezpieczeństwa, gdyż jak wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 grudnia 2022 r., został on zwolniony z obowiązku ich stosowania z przyczyn zdrowotnych,

- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zbadania wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza wydanie ostatecznej decyzji, podczas gdy w dalszym ciągu toczy się postępowanie w. weryfikacji liczby nałożonych na skarżącego punktów karnych po dniu 5 grudnia 2022 r. z powodu kierowania pojazdem bez zapiętych pasów bezpieczeństwa, co ma istotny wpływ na kluczowe okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1643, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Ponadto w świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Przedmiotem sporu jest kwestia skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w ramach posiadanych uprawnień – prawo jazdy kategorii [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...] w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Przystępując do oceny zasadności złożonej skargi i podniesionych w niej zarzutów w punkcie wyjścia należy zauważyć, że ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 - dalej jako "ustawa zmieniająca") w art. 18 stanowi, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję:

1) o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji;

2) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie:

a) przekroczenia, w okresie roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy, liczby 20 punktów,

b) stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił:

– przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub

– trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1, 1a lub 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92a § 2, art. 92b, art. 97a lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r. poz. 2008, 2052, 2269 i 2328)

– przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji;

3) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w pkt 1.

Należy przy tym wskazać, że przepis art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. (por. art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej).

Skoro postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu pismem z 26 października 2023 r., doręczonym skarżącemu 2 listopada 2023 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą z dnia 2 grudnia 2021 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Z powyższego wynika, że organ I instancji właściwy był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., w którym Komendant wskazał, że skarżący otrzymał łącznie 29 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku wynikało, że skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego w okresie od 18 listopada 2022 r. do 9 czerwca 2023 r. W ten sposób przekroczył liczbę 24 punktów karnych, co wynikało z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie i argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu jest zatem prawidłowa.

Istotne w niniejszej sprawie było przekroczenie 24 punktów karnych, które nastąpiło po wejściu w życie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, który obowiązywał też w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.

Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wynikało, że skarżący w okresie od 18 listopada 2022 r. do 9 czerwca 2023 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łącznie 29 punktów karnych. To stanowisko Komendant Wojewódzki Policji, w odpowiedzi na pytanie organu, podtrzymał.

Należy podkreślić, że organy w kontrolowanej sprawie związane były powyższą informacją co do liczby punktów karnych. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. W szczególności nie były uprawnione do oceny podnoszonego przez skarżącego zarzutu posiadania zaświadczenia lekarskiego z którego wynika, że ze względu na stan zdrowia strona nie powinna używać pasów bezpieczeństwa. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Natomiast w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są liczbą punktów. Dlatego okoliczność, że w chwili odwołania stan posiadanych punktów karnych powinien być inny nie miała większego znaczenia. Organ sprawdza jedynie czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi. Skoro nie zostały usunięte z ewidencji, tak jak w niniejszej sprawie, organ związany był wnioskiem (patrz wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. I OSK 2397/19, z dnia 8 października 2019 r. sygn. I OSK 2317/19 oraz WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. III SA/Łd 722/16 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie takiego naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., organy słusznie ustaliły, że w sprawie zaistniały podstawy do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, ze względu na uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 3 k.p.a Organy orzekające w sprawie nie miały samodzielnych uprawnień do oceny kwalifikacji skarżącego i ustalania czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.