Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 513/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 maja 2022 r. nr 485/2022 w przedmiocie zalegalizowania samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 maja 2022 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB), po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez B. i J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 31/2022, którą nakazano B. K. i J. K. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. - rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. (oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy zalegalizował samowolę budowlaną budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w S. o wymiarach zewnętrznych 4,25 m x 9,2 m i wysokości 7 m, wykonaną od strony zachodniej budynku.

Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu od M. S. informacji o samowolnie dokonanej rozbudowie opisanego budynku mieszkalnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej PINB) zwrócił się do właścicieli nieruchomości o wyjaśnienia w sprawie.

B. i J. K. wyjaśnili, że są właścicielami nieruchomości od 1996 r., a wcześniej zamieszkiwali tam z rodzicami, którzy to dokonali przedmiotowej rozbudowy. Podnieśli, że rozbudowa ta została zgłoszona do gminy albowiem zarówno rodzice płacili jak i oni nadal płacą podatek od nieruchomości uwzględniający metraż rozbudowanej przybudówki, jednakże nie została im przekazana żadna dokumentacja związana z inwestycją.

W dniu 16 marca 2021 r. PINB przeprowadził kontrolę nieruchomości, podczas której stwierdził: "wymiary rozbudowy budynku mieszkalnego: 4,25 x 9,2m. Rozbudowa dwukondygnacyjna, ocieplenie gr. 7 cm. W rozbudowanej części na parterze: przedpokój, kuchnia, łazienka, a na I piętrze 2 pokoje i łazienka. Dach płaski kryty papą. Odwodnienie rynną i rurą spustową. Przez część rozbudowaną dostęp do budynku mieszkalnego. Na posesji przy ul. [...] w S. budynek murowany z dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, kryty blachą. Wymiary: 6,2m + 28 cm, (6,48m) x 6,25 m, wysokość 2,6 m (w połowie), 2,94 m (wyższa część), 2,4 m (niższa część). Budynek posiada 2 otwory drzwiowe 1) 2,3 m x 2,1m, 2) 2,4 x 2,3 m. Posadzka wyłożona płytkami ceramicznymi. Budynek użytkowany wg oświadczenia jako gospodarczy. Budynek wyposażony w instalację elektryczną. Odwodnienie dachu rynną i rurą spustową". Z przeprowadzonej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną.

PINB włączył do akt sprawy kserokopię mapy z uwidocznionym stanem sprzed rozbudowy budynku mieszkalnego i przebudowy obecnego budynku gospodarczego oraz rodzinne fotografie, na których widoczny był brak rozbudowy i ówczesny stan budynku gospodarczego, a jak również kopię aktu notarialnego, przeniesienia własności nieruchomości.

Aktualni właściciele nieruchomości podnieśli, że budynek gospodarczy został przebudowany pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Inwestorami rozbudowy budynku mieszkalnego jak i budynku gospodarczego byli rodzice J. K. tj. J.(1) i M. K.

W dniu 25 marca 2021 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. , równocześnie poinformował o włączeniu materiału dowodowego z postępowania wyjaśniającego.

Dnia 22 kwietnia 2021 r. do PINB wpłynęło oświadczenie M. S.(1), mieszkańca posesji przy ulicy [...], w którym wskazał on, że przebudowy budynku dokonywane były wielokrotnie przez poprzednich i aktualnych właścicieli.

W miejscu rozbudowanej części budynku istniał ganek z częścią wc. Inwestorem pierwszej rozbudowy z zachowaniem szerokości 1,9 m był M. K., ówczesny właściciel nieruchomości przy ul. [...] w S. , natomiast w późniejszym okresie zachodziły przebudowy i rozbudowy a inwestorem był J. K.

Do akt sprawy wpłynęło również pismo M. S., w którym zwróciła uwagę na fakt, że dom jest w zabudowie bliźniaczej, natomiast zmiany w zabudowie części należącej do J. K. są widoczne gołym okiem. Obiegają również od sposobu zabudowy innych budynków położonych przy tej samej ulicy.

Podniosła, że dobudowa znajduje się w odległości ok. 1- 1,2m w od granicy jej działki, a w ścianie skierowanej w jej stronę są okna.

W dniu 25 maja 2021 r. Państwo J. i B. K. złożyli wniosek o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej dotyczącej samowolnej rozbudowy domu oraz pomieszczeń gospodarczych na działce nr [...] przy ul. [...] w S. . Dnia 17 czerwca 2021 r. PINB wydał postanowienie nr 145/2021, którym nałożył na B. K. i J. K. - współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. - obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 października 2021 r. dokumentów legalizacyjnych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego tj.: 1. oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, 2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego, 3. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Dnia 29 października 2021 r. do PINB wpłynęły dokumenty od inwestorów. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynikało, że dwukondygnacyjna rozbudowa spełnia wszelkie wymogi by stwierdzić, że ta część budynku jest w stanie technicznym pozwalającym na bezpieczne zgodne z zamierzonym sposobem użytkowanie obiektu. Ponadto rozbudowa nie będzie zagrażać bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi po wymianie stolarki okiennej o odpowiedniej odporności ogniowej zgodnie z § 232 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W takim stanie sprawy, po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, PINB w dniu 31 stycznia 2022 r. wydał decyzję nr 31/2022 w której nakazał inwestorom B. i J. K. rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu PINB przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył uregulowania prawne w zakresie uproszczonej procedury legalizacyjnej. W tym kontekście wskazał, że z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika jasno, że aby dobudówka spełniała wymogi w zakresie bezpieczeństwa, niezbędna jest wymiana stolarki okiennej w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, których okna zlokalizowane są na elewacji bocznej lewej (narażone na ogień w przypadku pożaru sąsiedniego budynku). Aby to uzyskać należy wymienić stolarkę okienną na okna o odporności ogniowej EI30. Organ wskazał, że inwestorzy, pomimo przedłożenia ekspertyzy o takiej treści i zapoznania się z aktami sprawy, nie przedłożyli dowodu wymiany stolarki okiennej na wskazaną w ekspertyzie. Wobec tego, zgodnie z treścią art. 49i ust. 2 lit. c Prawa Budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do orzeczenia o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. podnosząc, że jeszcze przed otrzymaniem decyzji organu pierwszej instancji zamurowali okna co do których istniało potencjalne zagrożenie pożarowe, wobec czego inwestycja spełnia wymogi do legalizacji uproszczonej.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2022 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (DWINB) wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego (przeprowadzenia kontroli) na okoliczność ustalenia aktualnego stanu technicznego w sprawie (zamurowania okien na elewacji bocznej rozbudowy i tym samym spełnienia wymagań warunków technicznych. Kontrolę tę PINB przeprowadził w dniu 7 kwietnia 2022 r. i potwierdził, również dokumentacją fotograficzną, że ona w przybudówce zostały zdemontowane a otwory okienne zamurowane.

W dniu 6 maja 2022 r. DWINB wydał decyzję, w której uchylił zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjna i orzekając co do istoty sprawy zalegalizował przedmiotową samowolę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w ramach dodatkowego postępowania dowodowego ustalono, że rozbudowa podlegająca legalizacji w niniejszym postępowaniu, została doprowadzona do stanu nie stwarzającego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, tj. odpowiada wymogom § 232 ust. 5 Rozporządzenia, przy czym co prawda nie wymieniono okien, a zamurowano rzeczone 2 otwory okienne niezgodne z przepisami wg autora ekspertyzy technicznej. Zamurowania dokonano bloczkami suporex, co w ocenie organu odwoławczego spełnia wymagania § 232 ust. 5 Rozporządzenia.

W takim stanie faktycznym sprawy, stwierdzono że nie istnieją już okoliczności pozwalające wydać decyzję o rozbiórce w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. c Pb.

DWIN podniósł, że złożono kompletne dokumenty legalizacyjne oraz spełniono zastrzeżenia z ekspertyzy technicznej, co oznacza, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Skutkuje to wypełnieniem przesłanek z art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) Pb, stanowiącego, że: organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Konkludując, dało to organowi odwoławczemu możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem M. S. wniosła skargę do tutejszego sądu domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że inwestorzy dokonali zmian w samowolnie wykonanej części budynku już podczas trwającego postepowania naprawczego, co w ocenie skarżącej jest niedopuszczalne. Podniosła, że ustawodawca nakazał opierać się organom na przedstawionej ekspertyzie technicznej, nie zezwalając na prace budowlane. Powtórzyła również zarzuty podnoszone w trakcie postępowania, że ekspertyza nie odnosiła się do instalacji oraz do drzwi znajdujących się na tej samej ścianie co zamurowane okna.

Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259 ze zm.) – "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji DWINB orzekającej co do istoty sprawy w zakresie prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego uproszczonego, którą organ drugiej instancji zalegalizował samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. (oznaczonego wg geodezyjnej ewidencji budynków nr [...]) o wym. zew. 4,25m x 9,2m i wysokości 7m wykonaną od strony zachodniej budynku.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej. Niesporne jest bowiem, że przybudówke objętą postępowaniem wybudowano bez stosownego pozwolenia na budowę. Zarówno skarżąca jak i inwestorzy potwierdzają tę okoliczność, również organy nie ustaliły aby wydane były w sprawie tych robót pozwolenia na budowę, aby budowę tę zgłoszono.

Bezsporne jest również to, że budynek został zrealizowany przed rokiem 2000. Co prawda inwestorzy podnosili, że budowa rozpoczęła się 1989 r., natomiast skarżąca podnosiła, że miało to miejsce w początku lat dziewięćdziesiątych, jednakże bezspornie powstała ona co najmniej 20 lat przed wszczęciem postępowania w sprawie samowoli. To pozwoliło na zastosowanie w sprawie procedury uproszczonej legalizacji. Ustalono bowiem, że budynek istniał przed rokiem 2000, a więc ma on ponad 20 lat. Zgodnie z treścią art. 49f ust. 1 p.b. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

Kierując się wykładnią przepisów organ pierwszej instancji wezwał inwestora do przedłożenia wymaganych normami prawa budowlanego dokumentów, m.in. oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane oraz ekspertyzy technicznej wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Uzyskana od inwestora dokumentacja, w tym ekspertyza techniczna wykazały, że samowolnie wybudowana przybudówka będzie spełniała wymogi bezpieczeństwa, poza stolarką okienną w ścianie bocznej, która musi zostać wymieniona na okna o wyższej klasie odporności ogniowej. W tym miejscu, z uwagi na podnoszone zarzuty skargi, podkreślić należy, że zgodnie z przepisami art. 49g ust. 2 pkt 3 lit. b oraz art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo budowlane, które to regulacje dotyczą ekspertyzy technicznej, którą przedłożyć musi podmiot chcący zalegalizować obiekt w trybie uproszczonym, istotne znaczenie ma zawarte we wskazanych przepisach sformułowanie, że ekspertyza ma rozstrzygać, czy "stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania". Stąd nie mogły uwzględnić organy zarzutów odwołania w dalszej kolejności skargi, że ekspertyza nie zawierała szczegółowej analizy instalacji. Ekspertyza miała bowiem wskazać, czy obiekt spełnia warunki bezpieczeństwa. Przedstawiona ekspertyza kwestię tę rozstrzygała, a organy nadzoru budowlanego, działając wszak za pomocą fachowego personelu i w granicach swych kompetencji oceniły ją i uznały, że spełnia wymogi stawiane prawem.

Faktem jest, że zgodnie z jej wnioskami, dla spełnienia tych wymogów niezbędna była wymiana stolarki okiennej we wskazanych w niej otworach okiennych, jednakże jeszcze w trakcie trwania postępowania inwestorzy usunęli przedmiotowe okna i zamurowali otwory. Zamurowanie otworów spowodowało usunięcie ewentualnego zagrożenia pożarowego, co słusznie zauważył organ odwoławczy. Tym samym spełnione zostały warunki bezpiecznego użytkowania obiektu i mógł on zostać zalegalizowany. Z pewnością bowiem bloczki jakich użyto do zamurowania posiadają odpowiednią odporność ogniową Nie ma przy tym racji skarżąca, że inwestorzy nie mogli tego dokonać w trakcie postępowania. Nie tylko nie ma w systemie prawa przepisów zakazujących doporowadzenia obiektu do stanu bezpiecznego użytkowania, ale jest to wręcz wskazane w każdym czasie i taki też jest cel postepowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. O ile w trakcie postępowania nastaną warunki umożliwiające legalizację samowoli, organy zobowiązane są do wydania orzeczenia o jakim mowa w art. 49i prawa budowlanego. I nie ma przy tym znaczenia co podnosi skarżąca czy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi nastąpiło przed czy po otrzymaniu przez inwestora decyzji pierwszej instancji, albowiem bezspornie postępowanie w chwili zamurowania okien nie było zakończone. Organ odwoławczy stwierdzając, że w chwili orzekania przez niego obiekt spełniał warunki zalegalizowani go, zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia właśnie takiej treści.

Wskazać również należy, że nie mógł zasługiwać na akceptacje zarzut skargi jakoby nielegalnie, z przekroczeniem granic nieruchomości wykonane zostało przyłącze kanalizacyjne, kwestia ta nie była bowiem przedmiotem niniejszego postepowania, które dotyczyło samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. . Stąd też inne kwestie nie mogły być przedmiotem wydanego rozstrzygnięcia.

Stąd, mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.