Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1000/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 161
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 28
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia"W", W. D., M. D., M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej skargi Stowarzyszenia"W"; 2. oddala skargi W. D., M. D. oraz M. R..


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D. decyzją z 13.04.2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1405 ze zm., dalej jako u.i.o.ś.), a także § 3 ust. 1 pkt 22 i § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), po rozpatrzeniu wniosku I. ul. [...], [...], ustalił brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D.. Jednocześnie określił środowiskowe uwarunkowania realizacji w/w inwestycji.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że biorąc pod uwagę protesty społeczne w sprawie budowy przedmiotowej instalacji, Wójt Gminy D. zlecił wykonanie ekspertyzy dotyczącej zawartości przedłożonej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (dalej: "k.i.p.") pod kątem zgłaszanych przez mieszkańców uwag oraz Ustawy, niezależnej biegłej z listy Wojewody wskazanej przez protestujących. Przedmiotowa opinia wpłynęła do urzędu w dniu 14.12.2017 r.

W związku z otrzymaną ekspertyzą Wójt Gminy D. pismem z dnia 18.12.2017 r. wezwał inwestora do uzupełnienia braków w k.i.p. Przedmiotowe uzupełnienia zostały przedłożone organowi w dniu 27.12.2017 r.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 78 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś., Wójt Gminy D. pismem z dnia 29.12.2017 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia.

Ze względu na zmianę ustawy Prawo wodne oraz ustawy, Inwestor przedłożył dodatkowy egzemplarz k.i.p. wraz z jej uzupełnieniem, celem przesłania jej do organu powstałego 1.01.2018 r. - Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie". Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy, Wójt Gminy D. pismem z dnia 10.01.2018 r. wystąpił do Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w swojej opinii nr [...] z dnia 19.01.2018r. stwierdził, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Państwowe Gospodarstwo Wodne "Wody Polskie" w swojej opinii nr [...] z dnia 24.01.2018 r. stwierdziło, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w swojej opinii z dnia 5.03.2018 r., nr [...] stwierdził, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (adres siedziby: ul. [...], W. , [...]) wniosła o dopuszczenie jej do przedmiotowego postępowania w charakterze strony podnosząc, że planowana inwestycja byłaby realizowana w odległości 1500 m od jej siedziby. Ponadto odwołująca wskazała, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonych numerami działek ewidencyjnych [...], [...] i [...],a transport wytworzonej masy bitumicznej z terenu planowanej inwestycji odbywałby się w bezpośrednim sąsiedztwie ww. nieruchomości.

Spółka podniosła, że posiada zarówno interes prawny (wynikający wprost z przepisów regulujących kwestię ochrony środowiska i udziału społeczeństwa w tej ochronie oraz z przepisów art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego), jak i faktyczny (możliwy wpływ działalności planowanej inwestycji na funkcjonowanie zakładu spółki) w uczestniczeniu w ww. postępowaniu na prawach strony. W szczególności istotna dla prawidłowego funkcjonowania odwołującej będzie kwestia oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze atmosferyczne (potencjalna możliwość dostawania się zanieczyszczeń atmosferycznych do zakładu produkcyjnego Odwołującej) oraz uciążliwości akustycznej i zanieczyszczeń emitowanych przez transport samochodowy którego źródłem będzie funkcjonująca inwestycja (a który to transport, zgodnie z danymi zawartymi w akcie notarialnym sporządzonym w dniu 23 marca 2018 r. przed notariuszem A. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w P., pod nr [...], odbywać ma się w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu produkcyjnego odwołującej). W karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie przeprowadzono w sposób należyty symulacji zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko w szczególności w zakresie emisji pyłów do powietrza (przy funkcjonowaniu instalacji i transporcie) oraz rozprzestrzeniania emisji hałasu.

Jednocześnie C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ponadto odwołania o tożsamej treści od powyższej decyzji Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach (znak: [...]) wnieśli M. D., W. D., M. R. oraz "Stowarzyszenie W.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze odrębnymi pismami z dnia 16 czerwca 2018 r., [...]. wezwało radcę prawnego D. M., jako pełnomocnika M. R., W. D. i M. D. oraz radcę prawnego R. S., jako pełnomocnika C. Sp. z o.o., do wykazania interesu prawnego swoich Mandantów uprawniającego do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony postępowania (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) poprzez przedstawienie dowodów potwierdzających, że ww. osoby są właścicielami nieruchomości znajdujących się zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem ujemnych skutków prawnych.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik C. Sp. z o.o. przedłożył wydruk ksiąg wieczystych [...], [...] i [...] dotyczących nieruchomości stanowiącej własność odwołującej się Spółki. W przedłożonym piśmie podtrzymana została argumentacja przedstawiona we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Ponadto wskazano, że na gruncie powołanego przepisu art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2017.1405 j.t. ze zm.) wobec odstąpienia przez organ I instancji od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie jest możliwe obecnie rozstrzygnięcie zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Argumentowano, iż w przypadku gdyby w sporządzonej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia, należące do odwołującej się Spółki nieruchomości znalazłyby się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, to wiązałoby się z koniecznością wprowadzenia dodatkowych rozwiązań technicznych i technologicznych w produkcji wyrobów farmaceutycznych oraz ograniczeniem sposobu dotychczasowego zagospodarowania nieruchomości, do których odwołujący się posiadają tytuł prawny.

Ponadto w odpowiedzi na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2018 r., [...], radca prawny D. M. przekazał wydruk księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości stanowiącej współwłasność M. R., księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości stanowiącej własność W. D. oraz ksiąg wieczystych nr [...], [...] i [...] dla nieruchomości stanowiących współwłasność M. D.. Ponadto pełnomocnik wspomnianych osób podtrzymał wszelkie twierdzenia przedstawione w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. Podniesiono także, ze planowana inwestycja będzie miała wpływ na nieruchomości odwołujących się oraz na wykonywanie prawa własności w stosunku do tych nieruchomości. Zauważono, że nieruchomość znajduje się w pobliżu nieruchomości na jakiej ma zostać zrealizowana inwestycja oraz w obszarze jej oddziaływania. Pełnomocnik odwołujących się podkreślił także, że ustalenie czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania nie może wynikać z jednostronnych, arbitralnych ustaleń organu ani wyłącznie w ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko. Uznano także, że pozbawienie przymiotu strony mandantów nie pozwoli na przedstawienie wniosków dowodowych, których przeprowadzenie miałoby wykazać większe oddziaływanie inwestycji na środowisko, niż wynikające z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, będącego podstawą wydania decyzji środowiskowej.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r.), [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 marca 2018 r., znak: [...], odmawiające dopuszczenia do udziału na prawach strony Stowarzyszenia W., ul. [...], [...], w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D..

Ponadto postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r., [...], Samorządowe Kolegium w P. utrzymało także postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 marca 2018 r., znak: [...], odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia P., ul. [...], [...], do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że inwestycja, której środowiskowe uwarunkowania zostały ustalone w decyzji administracyjnej Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. [...] jest przedsięwzięciem, którego zasięg oddziaływania nie obejmuje nieruchomości, które stanowiłyby przedmiot własności (lub innego prawa rzeczowego) M. R., W. D., M. D. oraz C. Sp. z o.o. Ponadto zgodnie z aktami postępowania znak [...] prowadzonego przez Wójta Gminy D., skarżący nie zostali zakwalifikowani przez organ I instancji jako strony postępowania. Także w piśmie z dnia 10 maja 2018 r. przekazującym akta sprawy organ I instancji konsekwentnie wskazał, że odwołujący się nie byli stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Z porównania informacji wynikających z ksiąg wieczystych przedłożonych przez odwołujących się oraz systemu informacji przestrzennej prowadzonego przez Powiatowy Ośrodek Geodezyjno-Kartograficzny w P. (dostępnego na stronie internetowej [...]/; dostęp dnia 13.08.2018 r.), wynika, że nieruchomości będące własnością C. Sp. z o.o. stanowiące dz. nr [...], [...] i [...], obręb W., gmina T. , znajdują się w odległości ok. 1,43 km od granicy działki [...] obręb D., gmina D., na której planowane jest przeprowadzenie inwestycji. Nieruchomość, której współwłaścicielem jest M. R., stanowiąca dz. nr [...] obręb B., gmina T. znajduje się w odległości ok. 715 m od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D.. Nieruchomość, której właścicielem jest W. D., stanowiąca dz. nr [...] obręb S., znajduje się w odległości ok. 5 km od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D.. Nieruchomości, których współwłaścicielem jest M. D., stanowiące dz. nr [...], [...] i [...] obręb L., gmina T. znajdują się w odległości ok. 1,93 km od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D..

Powyżej wskazane odległości nieruchomości stanowiących własność, bądź współwłasność odwołujących się wykluczają, że ww. nieruchomości znajdują się w zasięgu planowanego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a tym bardziej w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia wynikającego z dokumentacji zgromadzonej w sprawie.

Ponadto wskazano, że na linii łączącej większość nieruchomości odwołujących się od granicy działki, na której planowana jest inwestycja zlokalizowane są inne obiekty budowlane (nieruchomości mieszkalne, lub budynki służące celom produkcyjnym) - dot. dz. nr [...], [...] i [...], obręb W. oraz dz. nr [...] obręb B.; drogi publiczne (w tym droga ekspresowa S11) - dot. dz. nr [...], [...] i [...] obręb L. oraz dz. nr [...] obręb S.; a także kompleks leśny - dz. nr [...] obręb S.. Wspomniane obiekty stanowią dodatkową barierę, zmniejszającą ewentualny wpływ oddziaływania akustycznego oraz emisji substancji do powietrza inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach analizy istnienia interesu prawnego odwołujących stwierdziło, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia nie wystąpią immisje w rozumieniu 144 k.c. w stosunku do ww. nieruchomości, gdyż karta informacyjna przedsięwzięcia na środowisko wykazała, że najdalsze przewidziane oddziaływania na nieruchomości będą związane z emisją hałasu oraz substancji do powietrza, które jednakże nie będą miały wpływu na nieruchomości wskazane przez skarżących. Zatem w wyniku analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w szczególności informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie stwierdzono przewidywanego oddziaływania na teren nieruchomości stanowiącej przedmiot własności ww. osób oraz C. sp. z o.o. Ponadto zauważono, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. opinią z dnia 19 stycznia 2018 r., [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W wyrażonej przez organ opinii uznano, że dla przyjętych warunków pracy analizowanych źródeł zlokalizowanych w rejonie oddziaływania dotrzymane zostaną standardy jakości powietrza. Nie przewiduje się także kumulacji zanieczyszczeń z emisjami pochodzących z innych zakładów. Nie stwierdzono także, by w wyniku emisji hałasu przekroczone zostały dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.2014.112), tj. 55 dB w porze dnia i planowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla klimatu akustycznego okolicznych terenów. Podobnie PGW Wody Polskie opinią z dnia 24 stycznia 2018 r., [...], nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia celów środowiskowych. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. opinią z dnia 5 marca 2018 r., [...], uznał, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z zastrzeżeniem wskazanych warunków i wymagań (głównie skupiających się na ograniczeniu emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza). Nadto RDOŚ w P. przyjął, że na podstawie wyników przeprowadzonych analiz rozprzestrzeniania substancji w powietrzu należy stwierdzić, iż emisja ze źródeł emisji związanych z planowanym przedsięwzięciem, jak i ze źródeł emisji z uwzględnieniem oddziaływania skumulowanego, nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r., w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2012.1031) oraz wartości odniesienia substancji w powietrzu, w tym dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2010.16.87) poza terenem inwestycji. RDOŚ w P. przyjął także, że przy założeniu najbardziej niekorzystnego wariantu pracy instalacji, przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną. Po analizie wydanych opinii ww. organów Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r., [...] stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D., nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu na środowisko.

Wskazano, że odwołujący się poza podważaniem wiarygodności materiału dowodowego oraz zaprezentowania stanowiska, że ich nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie przedłożyli żadnych dowodów, które potwierdzałyby zasadność podnoszonych zarzutów oraz jednoznacznie wykazywałyby wpływ planowanej inwestycji na nieruchomości, do której prawo rzeczowe posiadają odwołujący.

Od wydanej decyzji Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r., odwołanie złożyło także Stowarzyszenie W.. Z uwagi na to, iż postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r.), [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 marca 2018 r., znak: [...], odmawiające dopuszczenia do udziału naprawach ww. Stowarzyszenia, Kolegium uznało, że nie posiadało ono przymiotu strony postępowania, w związku z czym nie miało ono także legitymacji procesowej do skutecznego zainicjowania postępowania odwoławczego.

Rozstrzygnięcie Kolegium stanowi rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, stąd też nie jest jego przedmiotem ocena zasadności zarzutów merytorycznych zgłoszonych w odwołaniach M. R., W. D., M. D. i Stowarzyszenia W. oraz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r., znak sprawy: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D..

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. R., W. D., M. D. i Stowarzyszenie W..

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie następujących przepisów:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 44 ust. 1 w zw. z art. 3 ust 1 pkt 10 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

(Dz.U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm. - dalej jako "u.i.o.ś..") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie na mocy tego przepisu, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji środowiskowej jako organizacji ekologicznej, albowiem powyższy przepis znajduje zastosowanie wyłącznie do postępowań wymagających udziału społeczeństwa, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie powinno być uznane za wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i tym samym wymaga również realizacji interesu społecznego w tym zakresie-w zakresie skarżącego stowarzyszenia.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżący nie mają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu,

2. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niedopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony Stowarzyszenia W. w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki przemawiające za dopuszczeniem go do udziału w przedmiotowym postępowaniu w rozumieniu powyższego przepisu, albowiem profil działalności Stowarzyszenia określony w statucie jednoznacznie wskazuje na związek pomiędzy celem działalności Skarżącego, a postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia zlokalizowanego w D. ;

3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający zaufanie do organów administracyjnych, w szczególności poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżącym nie przysługuje uprawnienie do udziału w postępowaniu na prawach strony w sytuacji, gdy ich udział uznać należy za uzasadniony;

4. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez organ II instancji stanu faktycznego co do wykazywania przez Stowarzyszenie W. istnienia związku między jej profilem działalności, a postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz całkowitym pominięciu interesu społecznego przemawiającego za udziałem skarżącego w postępowaniu środowiskowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez organ II instancji stanu faktycznego co do wykazywania przez W. D., M. D. oraz M. R. interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

6. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez bezzasadne umorzenie postępowania odwoławczego.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. od organu ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt. IV SA/Po 1000/18 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu uprawomocnienia wyroku WSA w Poznaniu wydanego w dniu 29.11.2018r. pod sygn. IV SA/Po 813/18 oddalającego skargę Stowarzyszenia W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1178/21 uchylił zaskarżony wyrok IV SA/Po [...], zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 marca 2018 r. znak: [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r. podjął zawieszone postępowanie.

Na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. stawił się w imieniu uczestnika postępowania: K. , r.pr. M. U., jako pełnomocnik substytucyjny.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi. Podnosząc jednocześnie, iż Stowarzyszenie W., zgodnie z uzyskanym z Internetu wydrukiem z ewidencji stowarzyszeń zwykłych, które złożył do akt, zostało zlikwidowane w lipcu 2024 r.

Przewodniczący polecił wydrukowanie ze strony BIP Starostwa P. właściwej pozycji z ewidencji stowarzyszeń zwykłych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd administracyjny stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2022, poz. 2492) kontroluje działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 sierpnia 2018 r., nr [...] umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy D. z 13.04.2018 r., nr [...] ustalającej brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D.. Jednocześnie określił środowiskowe uwarunkowania realizacji w/w inwestycji i jednocześnie określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji w/w inwestycji.

Odwołania zostały wniesione przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , M. R., M. D., W. D. oraz Stowarzyszenie W..

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej regulacji ugruntowało się stanowisko, że jeżeli w toku postępowania odwoławczego zostanie ustalone - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - że wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania, właściwym sposobem rozstrzygnięcia jest umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: uchwała NSA z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, dostępną na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Dodać również należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, lecz powoduje jedynie skutek procesowy w postaci uznania, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a rolą Sądu jest jedynie ocena, czy stanowisko organu II instancji o braku przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest prawidłowe.

Sąd wskazuje, że w odniesieniu do Stowarzyszenia W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało umorzenie postępowania odwoławczego z odwołania ww. stowarzyszenia ze względu na to, że w przedmiotowym postępowaniu Kolegium postanowieniem z 14.06.2018 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z 23.03.2018 r. odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony ww. stowarzyszenia. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 29 listopada 2018 r. IV SA/Po 813/18 oddalił skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt III OSK 1178/21 z 6.09.2022 r. uchylił ww. wyrok pośrednio uznając stowarzyszenie za stronę.

Powyższa okoliczność utraciła jednak znaczenie procesowe w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, że z Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych prowadzonej przez Starostę P. wynika, że Stowarzyszenie W. zostało rozwiązane uchwałą nr [...] z dnia 20.06.2023 r. w sprawie rozwiązania stowarzyszenia. Z Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych wynika, że w dniu 23.07.2024 r. wpłynęło zawiadomienie likwidatora o zakończeniu likwidacji stowarzyszenia.

Tym samym Stowarzyszenie W. jako podmiot skarżący w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przestał istnieć, co implikowało konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie skargi Stowarzyszenia W..

Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które z kolei mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej jako strony konieczne jest zatem, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania – art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r. o sygn. akt II OSK 378/13).

W niniejszej sprawie wystąpił brak stosunku materialnoprawnego w postaci podmiotu postępowania z uwagi na likwidację skarżącego stowarzyszenia, który skutkował umorzeniem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowania sądowoadministracyjnego w części dotyczącej skargi Stowarzyszenia W. (punkt 1 sentencji wyroku).

Drugi etap sprawy dotyczy rozpoznania skargi W. D., M. D. i M. R..

Sąd wskazuje, że ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017r., poz. 1566), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2018 r., wprowadzony został do polskiego porządku prawnego art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej jako u.i.o.ś.), zgodnie z którym stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:

1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;

2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Należy wskazać, że ww. art. 74 ust. 3a pkt 1 został zmieniony ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku [...] (weszła w życie 24 września 2019 r.) i otrzymał brzmienie: "przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu". Powyższe świadczy o tym, że ustawodawca postanowił ograniczyć obszar oddziaływania do terenu w odległości 100 metrów od terenu inwestycji.

Zestawiając zakres podmiotowy przepisu art. 28 k.p.a. z wprowadzoną od 1 stycznia 2018 r. regulacją art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. można stwierdzić, że nowa regulacja służy nie tylko doprecyzowaniu, ale w istotnej mierze także zawężeniu kręgu stron postępowania w porównaniu z wcześniej obowiązującą regulacją ogólną (art. 28 k.p.a.).

Zgodnie jednak z art. 4 ustawy zmieniającej: "Do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe."

Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące przed zmianą, niemniej nie można w rozstrzygnięciu zupełnie pominąć ww. okoliczności wynikających z nowelizacji przepisów, jednoznacznie wskazujących na cel ustawodawcy zmierzający w kierunku ograniczenia odległości obszaru oddziaływania inwestycji.

Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że inwestycja, której środowiskowe uwarunkowania zostały ustalone w decyzji administracyjnej Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. [...] jest przedsięwzięciem, którego zasięg oddziaływania nie obejmuje nieruchomości, które stanowiłyby przedmiot własności (lub innego prawa rzeczowego) M. R., W. D., M. D. oraz C. Sp. z o.o. (która to spółka jednak nie złożyła skargi). Ponadto zgodnie z aktami postępowania [...] prowadzonego przez Wójta Gminy D. skarżący nie zostali zakwalifikowani przez organ I instancji jako strony postępowania.

W ocenie składu orzekającego organ odwoławczy słusznie ustalił, że z porównania informacji wynikających z ksiąg wieczystych przedłożonych przez odwołujących się oraz systemu informacji przestrzennej prowadzonego przez Powiatowy Ośrodek Geodezyjno-Kartograficzny w P. (dostępnego na stronie internetowej [...]/; dostęp dnia 4.09.2024 r.), wynika, że nieruchomości będące własnością C. Sp. z o.o. stanowiące dz. nr [...], [...] i [...], obręb W., gmina T. , znajdują się w odległości ok. 1,43 km od granicy działki [...] obręb D., gmina D., na której planowane jest przeprowadzenie inwestycji. Nieruchomość, której współwłaścicielem jest M. R., stanowiąca dz. nr [...] obręb B., gmina T. znajduje się w odległości ok. 715 m od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D.. Nieruchomość, której właścicielem jest W. D., stanowiąca dz. nr [...] obręb S., znajduje się w odległości ok. 5 km od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D.. Nieruchomości, których współwłaścicielem jest M. D., stanowiące dz. nr [...], [...] i [...] obręb L., gmina T. znajdują się w odległości ok. 1,93 km od granicy dz. nr [...] obręb D., gmina D..

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wskazane odległości nieruchomości stanowiących własność skarżących wykluczają, że ww. nieruchomości znajdują się w zasięgu planowanego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a tym bardziej w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia wynikającego z dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Organ słusznie zauważył, że powyższa teza jest zbieżna z zapisami karty informacyjnej przedsięwzięcia, wraz z uzupełnieniami, które w szczególności wykluczają położenie nieruchomości stanowiących działki nr [...], [...], [...] (obręb W. , gmina T. ), nr [...] (obręb B. , gmina T. ), nr [...] (obręb S., gmina D.), nr [...], [...] i [...] (obręb L. , gmina T. ) w zasięgu planowanej emisji do powietrza oraz hałasu generowanego przez inwestycję, a co obrazują izolinie stężeń maksymalnych: a) pyłu PM-10 ug/m3, b) tlenków azotu (ug/m3, c) węglowodorów alifatycznych PM-10 ug/m3. d) pyłu zawieszonego PM 2,5 ug/m3 oraz e) mapy akustyczne załączone do karty informacyjnej przedsięwzięcia, a także przekazanych jako załącznik do pisma Inwestora do RDOŚ w P. z dnia 5 marca 2018 r.

Ponadto słusznie zauważono, że na linii łączącej większość nieruchomości odwołujących się od granicy działki, na której planowana jest inwestycja, zlokalizowane są inne obiekty budowlane (nieruchomości mieszkalne, lub budynki służące celom produkcyjnym) - dot. dz. nr [...], [...] i [...], obręb W. oraz dz. nr [...] obręb B.; drogi publiczne (w tym droga ekspresowa) - dot. dz. nr [...], [...] i [...] obręb L. oraz dz. nr [...] obręb S.; a także kompleks leśny - dz. nr [...] obręb S.. Wspomniane obiekty stanowią dodatkową barierę, zmniejszającą ewentualny wpływ oddziaływania akustycznego oraz emisji substancji do powietrza inwestycji.

Z analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w szczególności informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie wynika, żeby planowana inwestycja oddziaływała na teren nieruchomości stanowiącej przedmiot własności skarżących oraz C. sp. z o.o. Sąd nie znalazł okoliczności i argumentów potwierdzających, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia wystąpią immisje w rozumieniu 144 k.c.

Organ słusznie zauważył, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. opinią z dnia 19 stycznia 2018 r., [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W wyrażonej przez organ opinii uznano, że dla przyjętych warunków pracy analizowanych źródeł zlokalizowanych w rejonie oddziaływania dotrzymane zostaną standardy jakości powietrza. Nie przewiduje się także kumulacji zanieczyszczeń z emisjami pochodzących z innych zakładów.

Nie stwierdzono także, by w wyniku emisji hałasu przekroczone zostały dopuszczalne wartości określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.2014.112), tj. 55 dB w porze dnia i planowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla klimatu akustycznego okolicznych terenów.

Podobnie PGW Wody Polskie opinią z dnia 24 stycznia 2018 r., [...], nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia celów środowiskowych.

Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. opinią z dnia 5 marca 2018 r., [...] uznał, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z zastrzeżeniem wskazanych warunków i wymagań (głównie skupiających się na ograniczeniu emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza).

Należy podkreślić, że RDOŚ w P. przyjął, że na podstawie wyników przeprowadzonych analiz rozprzestrzeniania substancji w powietrzu należy stwierdzić, iż emisja ze źródeł emisji związanych z planowanym przedsięwzięciem, jak i ze źródeł emisji z uwzględnieniem oddziaływania skumulowanego, nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r., w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2012.1031) oraz wartości odniesienia substancji w powietrzu, w tym dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2010.16.87) poza terenem inwestycji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. przyjął także, że przy założeniu najbardziej niekorzystnego wariantu pracy instalacji, przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną. Po analizie wydanych opinii ww. organów, Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r., [...] stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych/asfaltowych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb D., Gmina D., nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu na środowisko.

Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że Kolegium prawidłowo umorzyło postępowanie uznając, że inwestycja, której środowiskowe uwarunkowania zostały ustalone w decyzji administracyjnej Wójta Gminy D. z dnia 13 kwietnia 2018 r. [...] jest przedsięwzięciem, którego zasięg oddziaływania nie obejmuje nieruchomości, które stanowiłyby przedmiot własności (lub innego prawa rzeczowego) M. R., W. D., M. D. oraz C. Sp. z o.o. Słusznie uznano brak przymiotu powyższych podmiotów jako stron w przedmiotowym postępowaniu, co skutkować musiało umorzeniem postępowania odwoławczego.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi M. R., W. D. oraz M. D. (punkt 2 sentencji wyroku).