Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 51/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1151
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 28 listopada 2023 r. nr KO.411.1923.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 sierpnia 2023r. nr P1.6830.15.75.2017.2019.JD, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku na rzecz B. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2023r. nr [...] Wójt Gminy A. K., działając w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a. orzekł o częściowym umorzeniu postępowania wszczętego postanowieniem Wójta G. Z. z [...] stycznia 2002r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie K., G. Z. oznaczonej geodezyjnie nr [...] z działkami sąsiednimi – w części dotyczącej ustalenia granic nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb Z. .

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Wójt Gminy A. K. (wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2017r.) prowadzi postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi wszczęte postanowieniem Wójta G. Z. z [...] stycznia 2002 r. (postepowanie wszczęte z urzędu). Organ wskazał dalej, że wobec dokonania korekty wniosku przez G. Z. w piśmie z [...] maja 2023r., zawierającym żądanie wyłączenia z postępowania właścicieli działki nr [...], na nieruchomości obejmującej ww. działkę nie będą prowadzone żadne czynności formalno-prawne, a wszczęte postępowanie w zakresie tej nieruchomości stało się bezprzedmiotowe. Organ I instancji wskazał nadto, że "powziął informację o procedowaniu przez inny organ postępowania o rozgraniczenie działki nr [...] obręb K. z działka nr [...] obręb Z. ".

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. S. ("Skarżąca"), zarzucając naruszenie:

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. przez odmowę uznania jej za stronę postepowania i wyłączenie jej nieruchomości o nr [...] z postepowania rozgraniczeniowego,

- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez Wójta Gminy A. K. z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- art. 61a k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie,

- art. 107 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w zaskarżonej decyzji do okoliczności przez nią podnoszonych w toku postepowania,

- art. 105 § 2 k.p.a. poprzez nie uzyskanie zgody na umorzenie postępowania w części dotyczącej działki nr [...],

- art. 129 § 2 k.p.a. poprzez błędne pouczenie co do terminu wniesienia środka zaskarżenia,

- art. 33 i 40 k.p.a. poprzez pominięcie jej pełnomocnika ustanowionego w sprawie (męża K. S.).

Rozpoznając powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z [...] listopada 2023r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym organ odwoławczy wskazał na art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy stwierdził bezzasadność zgłaszanych przez Skarżącą zarzutów. Wyjaśnił bowiem, że w przypadku prowadzenia postępowania tylko na wniosek strony, w sytuacji cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę organ administracji publicznej traci kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania celem konkretyzacji praw i obowiązków, a postępowanie administracyjne podlega umorzeniu w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie SKO częściowe umorzenie postępowania jest prawidłowe z uwagi na zmianę wniosku przez G. Z. i zadecydowanie o wyłączeniu z postępowania działki nr [...]. Oświadczenie wnioskodawcy (gestora postępowania rozgraniczeniowego) przedstawione w piśmie procesowym z maja 2023r., w ocenie SKO, jest wiążące i oznacza bezprzedmiotowość dalszego postepowania w odniesieniu do działki należącej do Skarżącej.

W skardze skierowanej od powyższej decyzji B. S. wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zarzuciła ona zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7, art.. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę materiału dowodowego,

2. prawa materialnego w stopniu rażącym poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania po trzech miesiącach od pozbawienia jej przymiotu strony,

3. art. 105 § 2 k.p.a. poprzez nie uzyskanie zgody pozostałych uczestników postępowania rozgraniczeniowego do jego częściowego umorzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy zdalnej, jeżeli nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku zarządzeniami z 24 kwietnia 2024r. oraz 24 maja 2024r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Następnie wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy w toku procedowania dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy jak i wykładni przepisów prawa w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy.

Wątpliwości Sądu dotyczą już prawidłowości określenia przez organy przedmiotu postępowania, a ich źródłem są braki w materiale dowodowym przedstawianym Sądowi przez organ odwoławczy. Akta przedstawione wraz ze skargą zawierają w układzie chronologicznym: postanowienie Wójta G. Z. z [...] stycznia 2002r. o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości (drogi gminnej) oznaczonej geodezyjnie nr [...] położonej w obrębie K. z działkami sąsiednimi (w tym z działką nr [...] położoną w obrębie Z. ), postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2017r. o wyznaczeniu Wójta Gminy A. K. do załatwienia sprawy z odwołania p. B. S., postanowienia Wójta Gminy A. K.: i z [...] kwietnia 2019r. o zawieszeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] czerwca 2022r. o podjęciu zawieszonego postępowania, dokumenty obrazujące podejmowane czynności (przez strony oraz organ) po podjęciu zawieszonego postępowania oraz zaskarżone decyzje. Akta przedstawione przez organy nie dokumentują całego toku postępowania prowadzonego (jak wskazują organy) od [...] stycznia 2002r. Szczątkowe informacje o czynnościach i rozstrzygnięciach podejmowanych przez organy między 2002r. a 2019r. można powziąć jedynie w oparciu o załączniki do pism procesowych składanych przez Skarżącą w toku postępowania rozgraniczeniowego.

Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej. Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2008 r., VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu z 29 listopada 2018 r., III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310; wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2018 r., I SA/Rz 400/18, LEX nr 2517902).

Wskazać także należy, że akta sprawy, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., I OSK 1548/06, LEX nr 453486, wyrok WSA w Poznaniu z 3 kwietnia 2019 r., IV SA/Po 979/18, LEX nr 2656135).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że przedłożone Sądowi akta administracyjne nie zawierają istotnych dokumentów źródłowych, które były niezbędne jako podstawa faktyczna do wydania przez organ zaskarżonego postanowienia. W aktach brak jest podstawowych dokumentów, a mianowicie: wniosku G. Z. o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, korekt uzupełnień tego wniosku oraz postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego na wniosek G. Z..

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika bowiem, że taki "pierwotny" wniosek o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej drogę gminną został przez G. Z. złożony i był on kilkakrotnie aktualizowany. Dokumentów tych nie dołączono jednak do akt sprawy, a co więcej wynika z nich, że postępowanie rozgraniczeniowe (częściowo umorzone zaskarżonymi rozstrzygnięciami) zostało wszczęte z urzędu.

Wymaga podkreślenia, że Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego orzeczenie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

W konsekwencji brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych; rolą Sądu nie jest natomiast poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Dlatego też Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego Skarżącej o uzupełnienie postępowania wyjaśniającego o odpisy rozstrzygnięć jakie zapadały w toku postępowania. Dokumenty te winny zostać przekazane przez organ jako kompletny materiał prowadzonego postępowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami (np. wniosku o rozgraniczenie), a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. W rozpoznawanej sprawie akta nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji nie jest możliwa ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu należy jednak poczynić istotne uwagi natury ogólnej.

Z art. 29 ust. 1 p.g.k. wynika, że celem rozgraniczenia nieruchomości jest ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Z kolei, ust. 2 tego przepisu stanowi, że rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. W myśl ust. 3 ww. przepisu rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Ustalenie granic nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego następuje wówczas, gdy granice nieruchomości nie zostały wcześniej ustalone; były ustalone, ale stały się sporne lub brak jest dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych.

W konsekwencji ustalając w postępowaniu rozgraniczeniowym granice nieruchomości, tym samym określa się, do jakiego miejsca w terenie sięga prawo własności przysługujące właścicielom gruntów sąsiednich. Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy Rozdziału 6.p.g.k. Nie sposób też rozpatrywać kwestii związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym przed organem administracji publicznej bez odniesienia się do przepisów regulujących rozgraniczenie nieruchomości w Kodeksie cywilnym. W art. 153 tego kodeksu określono podstawy rozgraniczenia nieruchomości prowadzonego przez sąd powszechny, natomiast w art. 152 zobowiązano właścicieli nieruchomości sąsiadujących do współdziałania przy rozgraniczeniu. Przy czym wskazać należy, iż zainicjowanie postępowania rozgraniczeniowego przed organem administracji publicznej nie jest współdziałaniem w rozumieniu art. 152 k.c., gdyż jest to uczestnictwo w toku postępowania administracyjnego, zaś regulacja zawarta w powołanym przepisie obliguje właścicieli nieruchomości sąsiadujących do dokonania polubownego rozgraniczenia, bez udziału w nim organów administracji publicznej czy sądu. W świetle uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1982 r., III CZP 9/82, OSNCP 1982, Nr 10, poz. 140, użyte w art. 152 k.c. pojęcie rozgraniczenia oznacza wytyczenie na powierzchni nieruchomości linii granicznej, której przebieg nie stanowi kwestii spornej.

Zgodnie z art. 30 p.g.k. postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. Przy czym wszczęcie z urzędu postępowania następuje na podstawie przesłanek określonych w ust. 2 tego przepisu. Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego następuje na podstawie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (ust. 4 ww. przepisu).

W postępowaniu rozgraniczeniowym obok organu administracji i geodety upoważnionego przez właściwy organ, występują strony. Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Oznacza to, że do tego pojęcia należy stosować art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie przyjmuje, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Interes prawny powinien wywodzić się z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie tylko z przepisów prawa administracyjnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że interes prawny dający określonemu podmiotowi status strony postępowania administracyjnego może wynikać także z norm prawa cywilnego (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 259 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., ONSA 2003, nr 4; wyrok SN z dnia 13 grudnia 2002 r., III RN 128/02). Stronami postępowania o rozgraniczenie są zatem wszyscy ci, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia (por. St. Rudnicki Komentarz do kodeksu cywilnego, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, str. 121).

Ustawodawca określił w art. 30 ust. 4 p.g.k. zasadę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego odmiennie od przyjętych w k.p.a. (obligując do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania) – co w ocenie Sądu nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Obejmować ono powinno m.in. ustalenie, czy żądanie kwalifikuje się do rozpoznania w postępowaniu rozgraniczeniowym, czy osoba, która złożyła wniosek, posiada przymiot strony i określenia podmiotów i uczestników tego postępowania oraz zbadania stanu prawnego granic rozgraniczanej nieruchomości. Niewątpliwie w sprawie może wyłonić się kolizja interesów nie tylko pomiędzy zgłaszającym wniosek o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie właścicielem nieruchomości a właścicielem sąsiedniej nieruchomości, ale również pomiędzy wnioskodawcą a właścicielami innych sąsiednich nieruchomości graniczących z jego nieruchomością jednym punktem. Ocena jednak tej kolizji, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej należy do organu orzekającego. W związku z powyższym nie można zaakceptować poglądu wyrażonego przez organ odwoławczy, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości związany jest bezwzględnie wnioskiem strony.

Powyższe rozważania wskazują, że skoro rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, a w rozpoznawanej sprawie Skarżąca konsekwentnie domaga się ustalenia granicy pomiędzy jej nieruchomością a nieruchomością stanowiącą własność G. Z., to obowiązkiem organu administracji publicznej powinno być jednoznaczne ustalenie, czy zachodzi potrzeba rozgraniczenia nieruchomości gminnej i sąsiadującej z nią nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej, a następnie określenie statusu Skarżącej, a następnie rozważenie konieczności jej udziału w tym postępowaniu. Wskazać przy tym należy, iż dokładne określenie podmiotów, które powinny występować w tym postępowaniu na prawach stron gwarantuje poprawność dokonanych na gruncie czynności geodezyjnych.

Warto też podkreślić, że po wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie ustawy p.g.k. organ administracji, w zależności od poczynionych ustaleń, może wydać trzy rodzaje orzeczeń administracyjnych:

1) decyzję administracyjną o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1,

2) decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 z powodu braku merytorycznych podstaw do ustalenia granicy, gdy strony nie złożyły zgodnych i uprawdopodobnionych oświadczeń o położeniu odcinków granicznych, lub gdy nie doszło do ugody przed geodetą,

3) decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 31 ust. 4, gdy zawarto ugodę, a także w przypadku gdy z innych powodów postępowanie stało się bezprzedmiotowe - k.p.a. W tym ostatnim przypadku nie jest wykluczone umorzenie postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 i 2 k.p.a. w sytuacji cofnięcia wniosku.

Przenosząc powyższe na tę sprawę wskazać należy, że w oparciu o akta sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek G. Z., czy jednak prowadzone było z urzędu – co wykluczałoby powoływanie się przez organy na związanie zakresem wniosku strony.

Instytucję umorzenia postępowania wiąże się z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania. Przepis art. 105 k.p.a. kładzie jednak przy tym akcent na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie podkreśla się, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do tzw. obligatoryjnego umorzenia postępowania, a więc ma zastosowanie w sytuacji gdy, z jakiejkolwiek przyczyny, którą organ uwzględniać musi z urzędu, stało się ono bezprzedmiotowe lub okaże się, że było już bezprzedmiotowe w chwili jego wszczęcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

W rozpatrywanej sprawie umorzono postępowanie rozgraniczeniowe w odniesieniu do nieruchomości należącej do Skarżącej z uwagi na "cofnięcie" wniosku G. Z., którego jednak brakuje w aktach sprawy i co do którego nie wyjaśniono, czy i kiedy rzeczywiście został on złożony. Organ odwoławczy, wskazując na art. 105 § 1 k.p.a. nie powołał się też na inne okoliczności mogące stanowić o bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania (w odniesieniu do działki nr [...], obręb Z. ) – jak np. podjęcie czynności w przedmiocie wznowienia znaków lub prowadzenie innego postępowania rozgraniczeniowego. Należy zauważyć, że organ I instancji powołał się zaś na przepis art. 105 § 2 k.p.a. W przepisie tym przewidziano swoistą odmianę umorzenia postępowania, które nie stało się (obiektywnie) bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji. Powołany przez organ I instancji przepis art. 105 § 2 k.p.a. określa jednocześnie przesłanki umorzenia postępowania, które muszą być spełnione łącznie: a) wniosek o umorzenie postępowania pochodzi od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, b) inne strony postępowania nie sprzeciwiają się jego umorzeniu, c) umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Należy podkreślić, że w świetle tego przepisu niedopuszczalne jest umorzenie postępowania wszczętego z urzędu. Wniosek o umorzenie postępowania musi pochodzić od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, i powinien zawierać uzasadnienie, które umożliwi organowi prowadzącemu postępowanie ocenę, czy ewentualne umorzenie postępowania będzie zgodne z interesem społecznym. Dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek strony jest uwarunkowana także brakiem sprzeciwu innych stron, do których organ administracji publicznej musi zwrócić się o zajęcie wyraźnego stanowiska w tej kwestii. Organ I instancji nie wykazał spełnienia tych przesłanek.

Skoro w rozpoznawanej sprawie akta nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji nie jest możliwa ocena zaskarżonej decyzji pod względem zasadności powołania się na art. 105 § 1 i 2 k.p.a. Oznacza to, że zapadło ono z naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., nakazujących respektowanie zasad: prawdy obiektywnej, zupełności materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonymi decyzjami, obligowały Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W tych okolicznościach zasadne okazały się zarzuty skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.