Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 399/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1 k.p.a. , art. 148 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania T. P., od decyzji Starosty W. nr [...] z 16 stycznia 2023 r. umarzającej w całości postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. nr [...] z 9 czerwca 2022 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę i rozbudowę stacji [...] polegającą na budowie nowych obiektów budowlanych oraz przebudowie i rozbudowie infrastruktury technicznej: drogowej, kanalizacji deszczowej i elektrycznej, na działce nr ewid. [...], obręb B., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że T. P. wystąpił do Starosty W. z wnioskiem z 20 października 2022 r. (wpływ do Urzędu: 24 października 2022 r.) o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę ekranów akustycznych na działce nr ewid. [...] w miejscowości B. wskazując jako podstawę swojego żądania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Starosta W. pismem z 28 października 2022 r. zwrócił się do wnioskodawcy z zapytaniem, których postępowań administracyjnych dotyczy jego wniosek wskazując jednocześnie, że dla inwestycji realizowanej na działce nr ewid. [...] (obejmującej m.in. budowę ekranu akustycznego) wydana była decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z 9 czerwca 2022 r. (znak: [...]) oraz decyzja zmieniająca nr [...] z dnia 22 września 2022 r. Starosta wystąpił też o wskazanie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o wydanej decyzji.

W odpowiedzi na powyższe T. P. pismem z 5 listopada 2022 r. wskazał, że jego wniosek dotyczy obu postępowań zakończonych ww. decyzjami, a jako datę w której pozyskał wiedzę o ich wydaniu podał datę odbioru pisma Starosty W. z 31 października 2022 r.

Starosta W. postanowieniem z 21 listopada 2022 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z 9 czerwca 2022 r. W celu wyjaśnienia kwestii zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania Starosta W. pismem z 23 listopada 2022 r. wezwał J. W. (pełniącego obowiązki kierownika budowy) do osobistego stawiennictwa przed organem, celem przesłuchania w charakterze świadka. W dniu 23 listopada 2022 r. J. W. przedłożył w siedzibie organu I instancji dziennik budowy prowadzony dla przedmiotowej sprawy, następnie 9 grudnia 2022 r. w siedzibie organu I instancji odbyło się przesłuchanie świadka J. W. w obecności T. P. oraz jego pełnomocnika radcy prawnego J. H..

Z zeznań kierownika budowy wynika, że tablica informacyjna została zamieszczona na terenie budowy dnia 18 lipca 2022 r. Tablica została umieszczona od strony drogi dojazdowej oraz działki nr ewid. [...], której właścicielem jest T. P. (dowód: zdjęcie potwierdzające lokalizację tablicy). Ponadto, jak wynika z przesłuchania kierownika budowy, był on w bieżącym kontakcie z T. P.. W lipcu 2022 r. przekazał mu informacje o prowadzonych robotach budowlanych. Spotkał się z nim również w sierpniu i we wrześniu 2022 r. Jak wynika z protokołu przesłuchania świadka rozmowy dotyczyły robót budowlanych wykonywanych na budowie. Powyższe zdaniem organu I instancji świadczy, że T. P. już przed datą 24 września 2022 r. musiał posiadać wiedzę o budowie ekranów akustycznych przy granicy działki nr ewid. [...], wskazują to również zapisy z dziennika budowy (wpis z 7 września 2022 r. mówiący o wykonaniu fundamentów pod słupy ekranu i wpis z 16 września 2022 r. mówiący o montażu słupów wraz z oczepami).

Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że trudno uznać za wiarygodne twierdzenie wnioskodawcy, iż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero w dniu 31 października 2022 r. Poza tym, wnioskodawca sam w piśmie z 5 listopada 2022 r. stwierdził, że "widząc przedmiotowe ekrany akustyczne są budowane domniemał iż są budowane na podstawie jakiejś decyzji administracyjnej (...). W ocenie Starosty W. T. P. posiadał wiedzę o wydaniu decyzji pozwolenia na budowę dotyczącą przebudowy i rozbudowy stacji paliw [...] wraz z ekranem akustycznym przed datą 24 września 2022 r., a więc jednomiesięczny termin do złożenia podania nie został zachowany. W związku z tym postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a bezprzedmiotowość skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.

W związku z tym Starosta W. decyzją nr [...] z 16 stycznia 2023 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty W. nr [...] z 9 czerwca 2022 r.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie, złożył T. P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 6, art. 7. art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) art. 6, art. 7 , art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczności stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji zostały udowodnione;

3) art. 148 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

4) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

5) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Wojewoda po analizie akt organu I instancji przesłanych wraz z odwołaniem stwierdził w pierwszej kolejności, iż wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która mocą art. 16 § 1 k.p.a. objęta jest zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu procedura ta obwarowana jest szczególnymi wymogami formalnymi. Zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia, na podstawie którego właściwy w sprawie organ przeprowadza postępowanie co do przyczyny wznowienia oraz ustala w tym zakresie treść rozstrzygnięcia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione wart. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania podstaw wznowienia i udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, czy też wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.

Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo Starosta uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym dziennik budowy, zeznania kierownika budowy oraz złożone wyjaśnienia przez wnioskodawcę prowadzą do konkluzji, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie został dochowany.

Wojewoda wskazał, że odwołujący podniósł zarzut, że organ I instancji ustalił jedynie kiedy strona mogła się dowiedzieć o wydaniu decyzji, a nie kiedy się dowiedziała, bowiem w jego ocenie wywieszenie na terenie budowy tablicy informacyjnej, nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez niego o decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto zdaniem T. P., nawet gdyby zapoznał się z treścią tablicy informacyjnej to należy podkreślić, że z niej dowiedziałby się jedynie, że jest prowadzona "przebudowa i rozbudowa stacji [...]" w zakresie której to inwestycji zostało wykonanych szereg różnych robót, ale co nie przesądza, że w zakresie pozwolenia na budowę opisanego na tejże tablicy informacyjnej mieściło się również wybudowanie ekranów akustycznych przy granicy z jego działką w taki, a nie inny sposób. Tym samym treść informacji zawartych na tablicy informacyjnej nie pozwala na stwierdzenie, że T. P. mógł nawet powziąć wiedzę o fakcie wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej w sprawie budowy ekranów akustycznych przy jego granicy w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie postępowania w wyniku, którego wydano takie pozwolenie na budowę, bowiem z tablicy informacyjnej taka wiedza nie wynikała.

Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący ma rację w twierdzeniu, że wywieszenie na terenie budowy tablicy informacyjnej, nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez niego o decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie mniej jednak w przedmiotowej sprawie tablica informacyjna nie stanowi jedynego dowodu, potwierdzającego że skarżący o wydaniu decyzji Starosty W. nr [...] z 9 czerwca 2022 r. wiedział przed datą 24 września 2022 r. i na tą okoliczność wskazują inne dowody, które zostały przedstawione w sprawie, a których skarżący nie podważył, chociażby zeznania kierownika budowy, czy wpisy do dziennika budowy. Ponadto w odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik inwestora przedłożył do akt sprawy treść wiadomości e-mail wysłanej w dniu 7 września 2022 r. od T. P. do J. W., z której wynika, że skarżący posiada wiedzę, że na działce [...] prowadzona jest rozbudowa stacji [...] w ramach, której planowane są roboty budowlane polegające na postawieniu ekranów dźwiękochłonnych. Poza tym odwołujący sam w piśmie z 5 listopada 2022r. stwierdził, że w chwili gdy dowiedział się o budowie ekranów akustycznych (co najmniej na datę 7 września 2022 r.) domniemał, że są one budowane na podstawie jakiejś decyzji administracyjnej, gdyż uważał, że podmiot reprezentujący markę, a zarazem stację paliw [...] realizowałby taką inwestycje samowolnie.

Skoro zatem po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie dopuszczalności wniosku i zachowania terminu do jego wniesienia organ I instancji, ustalił - w sposób nie budzący wątpliwości - czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, to zasadnie orzekł w sytuacji wcześniejszego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania o jego umorzeniu stwierdzającym tym samym jego bezprzedmiotowość. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (por. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1718/11). Ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji przez Wojewodę tylko w zakresie błędnego wznowienia postępowania nie wniosłoby zatem nic do sprawy. Stąd z uwagi na ekonomikę postępowania, pomimo tej wady rozstrzygnięcia, i uznając, że nie miała ona istotnego wpływu na wynik sprawy, kierując się względami, o których mowa we wcześniejszych rozważaniach, a także wobec bezzasadności wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu T. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz, zasądzenie kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza:

a) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie,

b) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza:

a) art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy,

b) art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczności stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji zostały udowodnione,

c) art. 148 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie,

d) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie organ II instancji powinien uznań, że organ I instancji powinien uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, tj. uchylić ostateczną decyzją Starosty W. nr [...] z dnia 9 czerwca 2022r. ([...]) i wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na to, iż m.in. ww. projekty nie uwzględniają poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, a tym samy naruszają art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane,

e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a także błędne zastosowanie, gdyż na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa nie należało utrzymywać w mocy decyzji organu I instancji lecz ją uchylić w całości i orzec o istocie sprawy tj. uchylić ostateczną decyzję Starosty W. nr [...] z dnia 9 czerwca 2022r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zaskarżone orzeczenia podjęte zostały jako decyzje kończące w danej instancji nadzwyczajne postępowanie weryfikacyjne tj. wznowienie postępowania, regulowane przepisami art. 145-153 k.p.a. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.

Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie - przyznał organowi, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 k.p.a. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym (zwykłym) dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: k.p.a., Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, i egzekucyjne, Warszawa 1996).

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).

Podanie (wniosek) o wznowienie postępowania stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku. Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 k.p.a. (postanowienie o wznowieniu postępowania), albo w trybie art. 149 § 3 k.p.a. (postanowienie o odmowie wznowienia postępowania).

Podejmując orzeczenie o wznowieniu postępowania właściwy organ - jeżeli nie działa na zasadzie oficjalności - wypowiada się wyłącznie o dopuszczalności wznowienia postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej, przy uwzględnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, oraz o zachowaniu przez podmiot wnioskujący o wznowienie terminu do wystąpienia z tym żądaniem. Do treści takiego postanowienia nie można natomiast wprowadzić stwierdzeń, co do tego czy rzeczywiście wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz co do formalno i materialnoprawnych skutków jej faktycznego zaistnienia. Postanowienie o wznowieniu postępowania - zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy.

Istotne też jest - co stanowczo podkreślono w doktrynie i judykaturze administracyjnej - że w przypadku wskazywania we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawy wznowienia okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kwestie z tym związane muszą być zaskarżone w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. Z tej racji gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony, zapewnionych w art. 10 § 1 k.p.a., ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wymaga, aby zasadność zarzutu naruszenia prawa strony oceniać wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym (prawidłowo wszczętym i prowadzonym zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego), a nie w ramach kompetencji ograniczonej do badania dopuszczalności wznowienia postępowania.

Ponadto nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie, że nie jest dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono zaistnienia przesłanki wznowieniowej, wskazanej w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a., bowiem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób jednoznaczny przesądza, że w takich przypadkach organ może wydać jedynie decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (np. B. Adamiak, J. Borkowski: k.p.a., Komentarz, Warszawa 2006; wyrok WSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09). Tym samym gdy stwierdzono uchybienie terminu do wznowienia postępowania, w sytuacji już po wznowieniu postępowania, to brak jest podstaw do odmowy zastosowania przez organ regulacji ustanowionej w art. 105 k.p.a., czyli umorzenia postępowania.

W przedmiotowej sprawie wnioskiem z 24 października 2022 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydanej decyzji z 9 czerwca 2022 r., wskazując jako podstawę swojego żądania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Starosta W. postanowieniem z 21 listopada 2022 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z 9 czerwca 2022 r.

Następnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie kiedy dokładnie skarżący dowiedział się o przedmiotowej decyzji. Na te okoliczność organ m.in. przesłuchał świadków oraz wnioskodawcę. W przedmiotowej sprawie należało więc ustalić, czy wnioskodawca podjął wiadomość o decyzji po dniu 24 września 2022 r., czy przed tą datą. T. P. jako datę w której pozyskał wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji, podał datę odbioru pisma Starosty W. z 31 października 2022 r.

W ocenie Sądu organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem miesięcznego terminu.

Podkreślić należy, że ani wywieszenie na terenie budowy tablicy informacyjnej o rozpoczęciu robót, ani treść dziennika budowy nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez skarżącego o decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowym dowodem, że skarżący wiedział o przedmiotowej decyzji jeszcze we wrześniu jest w ocenie Sądu treść wiadomości e-mail wysłanej w dniu 7 września 2022 r. od T. P. do J. W. (kierownika budowy), z której wynika, że skarżący posiada wiedzę, że na działce [...] prowadzona jest rozbudowa stacji [...] w ramach, której planowane są roboty budowlane polegające na postawieniu ekranów dźwiękochłonnych oraz treść pisma z 28.09.2022 r. wysłana, przez niego do [...], w którym wskazuje, że nie był stroną przy wydawaniu decyzji pozwolenia na budowę ekranów akustycznych i nie mógł wnieść uwag, natomiast wnosi o montaż paneli przezroczystych na odcinku 26mb.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z 16.12.2022 r., II OSK 2173/21, LEX nr 3450041).

Należy wskazać, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. To ona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi ustalić czy jej wniosek o wznowienie wpłynął przed upływem jednomiesięcznego terminu wskazanego w k.p.a. Obowiązkiem organu administracji jest weryfikacja twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dowodów, ale też przeprowadzenie samodzielnie postępowania wyjaśniającego w zakresie tej okoliczności i dokonania jej oceny przy uwzględnieniu wszystkich innych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a.

W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że skarżący wykazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Jeżeli organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia uchybienia terminu złożenia wniosku o wznowienie, może on wydać tylko jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi, bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeżeli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć.

Skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie dopuszczalności wniosku i zachowania terminu do jego wniesienia organ ustali - w sposób nie budzący wątpliwości, iż strona wniosła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu to winien takie postepowanie wznowieniowe umorzyć.

Zdaniem Sądu ujawnienie uchybienia terminu musiało skutkować stwierdzeniem, że wniosek ten został złożony z naruszeniem miesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Dla tej oceny nie mają znaczenia powody przekroczenia ustawowego terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ w związku z zastosowaniem art. 148 § 1 k.p.a., a skoro sprawa podlega ocenie jedynie co do faktu terminowego złożenia podania o wznowienie postępowania, to nie ma podstaw i uzasadnienia do innego rozstrzygnięcia jak umorzenie postępowania. Przy trafnej ocenie organów administracji, co do braku zachowania terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, to uznać należy - jak zasadnie wskazało Kolegium - że granice rozpoznania w niniejszej sprawie ograniczają się wyłącznie do oceny spełnienia formalnych przesłanek do wznowienia postępowania. Wobec ich braku organ nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy a tym samym zakończyć go w trybie ustanowionym dla takiego działania. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (por. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1718/11).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie akcentuje się, że wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza, że kwestia zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania została ostatecznie przesądzona. W judykaturze wskazuje się nadto, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminowi, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (zob. wyroki NSA: z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05, z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12). Zachowanie terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (tak tez NSA w wyroku z 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10, z 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 889/11). Obowiązek badania zachowania przez stronę terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma też organ odwoławczy, który rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji we wznowionym postępowaniu, musi w pierwszej kolejności stwierdzić czy istniały przesłanki formalne do wznowienia postępowania. Postanowienie o wznowieniu ma charakter procesowy i nie korzysta z cechy trwałości, tak jak decyzje administracyjne (art. 16 § 1 k.p.a.).

Po dokonaniu ustaleń w tym zakresie organ I instancji powinien albo wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego, jeżeli strona nie dochowała terminu, albo wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 151 k.p.a., jeżeli ustali, że podanie zostało wniesione w terminie - tak: NSA w wyroku z 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 550/16 oraz orzecznictwo tam przytoczone.

W ocenie Sądu organ odwoławczy wnikliwie przeanalizował zgłoszone przez stronę na każdym etapie procedowania zarzuty, rzetelnie i rzeczowo odnosząc się do argumentów zawartych na ich poparcie i zasadnie zastosował przywołane w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisy prawa. Nieuwzględnienie stanowiska strony skarżącej nie może stanowić o naruszeniu prawa, szczególnie, że organ swoje stanowisko wyczerpująco i prawidłowo uzasadnił z poszanowaniem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.