Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 952/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 151, art. 250 par. 1, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 września 2022 roku nr SKO.4114.485.2022 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi S.S., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł.przy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 9 września 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 10 sierpnia 2022 r., która odmówiono K.N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad kuzynem J.A. w okresie od 1 kwietnia 2022 r.

W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium przypomniało, że wnioskiem z 5 kwietnia 2022 r. K.N. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad kuzynem J.A., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Lekarza Orzecznika ZUS z 4 marca 2022 r., z treści którego wynika, że niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczona została do 31 marca 2023 r., zaś data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji istniała w dniu 1 lutego 2022 r.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, co do zaistnienia podstawy do odmowy przyznania świadczenia, wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy, podzielając pogląd orzecznictwa, wskazujący na konieczność stosowania w/w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., o sygn. akt K 38/13.

Wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika fakt sprawowania opieki przez K.N. nad J.A. Wnioskodawczyni nigdzie nie pracuje, nie ma własnych dochodów, utrzymuje się z zasiłków z MOPS, nie ma ustalonego prawa do żadnych świadczeń emerytalno-rentowych, renty socjalnej, zasiłku stałego nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego czy świadczenia przedemerytalnego; nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna na inną osobę w rodzinie lub poza rodziną, nie jest zatrudniona i nie podjęła innej pracy zarobkowej, żadna osoba w rodzinie nie ma prawa do wcześniejszej emerytury na J.A. ani ustalonego prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki w czasie korzystania z urlopu wychowawczego. J.A. nie pozostaje w związku małżeńskim i nie został umieszczony w placówce zapewniającej całodobową opiekę. W aktach sprawy znajdują się również: dokumentacja medyczna oraz 3 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dotyczące J.A., zaświadczenia z PUP w Ł. z 2 czerwca 2022 r. o rejestracji K.N. jako osoby bezrobotnej (bez prawa do zasiłku od 29 czerwca 2018 r.). Organ ustalił ponadto, że ojciec K.N. i matka J.A. byli rodzeństwem. J.A. nie posiada żadnych dzieci własnych (wspominane w odwołaniu dzieci to dzieci byłej konkubiny, nie ma wiedzy czy są zdolne do sprawowania opieki, opuściły Polskę i mieszkają w N.), posiada natomiast pięcioro rodzeństwa, z którymi nie utrzymuje kontaktów od około 15 lat. K.N. nigdy nie była zatrudniona na żadną umowę o pracę czy umowę zlecenie (w przeszłości pracowała dorywczo w różnych miejscach głównie była to praca fizyczna, nie posiada dokumentów na potwierdzenie tego), nie prowadziła też działalności gospodarczej. Obecnie również nie jest nigdzie zatrudniona. Nie pobiera zasiłku stałego, utrzymuje się z zasiłków okresowych z MOPS-u. Nie posiada ziemi uprawnej.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny Kolegium uznało, że w przypadku K.N. nie został spełniony podstawowy warunek konieczny wynikający z art. 17 ust. 4 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie jest ona osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny względem J.A. Organ dodał, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja lub niepodejmowanie z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to nie jedyne warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca wskazał, że prawo to może bowiem przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. W niniejszej sprawie, z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła K.N., która jest kuzynką dla J.A., co oznacza, że jest ona jego krewnym w linii bocznej (czwarty stopień pokrewieństwa), a przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują istnienia obowiązku alimentacyjnego dla innych prócz rodzeństwa krewnych w linii bocznej. Wnioskodawczyni - jako osoba nieobciążona obowiązkiem alimentacyjnym - nie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zatem nie ma do niej zastosowania również art. 17 ust. 1a tej ustawy. Organ dodał że ewentualny brak możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na rodzeństwie J.A. nie powoduje przeniesienia realizacji tego obowiązku na wnioskodawczynię. Zatem K.N., nie będąc osobą zobowiązaną do alimentacji wobec swego kuzyna - nie spełnia warunku koniecznego dla skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i nie ma możliwości przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, o które wnosi.

W skardze na powyższą decyzję K.N. zarzuciła, iż została wydana bez uwzględnienia całokształtu stanu faktycznego, prawnego oraz zasad współżycia społecznego. W konsekwencji wniosła o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu opisała sytuacje życiową i finansową zarówno swoją, jak i swojego podopiecznego oraz przebieg postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały pokryte w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów w stopniu powodującym ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a).

Świadczenie pielęgnacyjne, przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje zatem osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą, która spełnia jedną z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Mianowicie przepis ten stanowi, że opieka ma być sprawowana nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Problematyka, odnosząca się do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego była już wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z 20 stycznia 2023 r., I OSK 537/22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się ściśle z obowiązkiem alimentacyjnym przewidzianym w art. 128 ustawy dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciążącym na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Sąd dodał, że należy także w tym względzie uwzględnić treść uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13 (wydanej w poprzednim stanie prawnym), z której wynika, że osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym przed dniem 1 stycznia 2013 r., nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który to przepis ma odzwierciedlenie w obecnie obowiązującym art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ponadto, NSA w uchwale z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22 stwierdził, że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie szerszym, niż to wynika z odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 k.r.o., i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna – brak jest odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny (...). Sąd ten podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne jest instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Przez odesłanie do standardów określanych w ustawie, ustrojodawca w Konstytucji upoważnił ustawodawcę do przyjęcia szczegółowych form i zasad realizowania wskazanych zadań państwa. Ich katalog może być różny, a przyjęte rozwiązania ustawowe zróżnicowane (...). Limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych.

Mając na względzie powyższe sad uznał, że zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest prawidłowa. Zdaniem sądu, poprzestanie przez organ na literalnej wykładni brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. było działaniem podjętym na podstawie i w granicach prawa. W treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Regulacja ta wyraźnie ogranicza krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną osobą wyłącznie do osób zobowiązanych do alimentacji.

Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca jest krewną podopiecznego w linii bocznej. Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie wchodzi do określonego przepisami k.r.o. kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wobec J.A. Wobec tego nie przysługuje jej prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad kuzynem. W konsekwencji, nie mogło zostać jej ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy k.r.o. regulujące krąg osób zobowiązanych do alimentacji mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest dopuszczalne modyfikowanie zbioru podmiotów obciążonych tym obowiązkiem o osoby nie wymienione w k.r.o., ale związane bliskimi więzami faktycznymi.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę argumentów wskazujących na powinność uwzględnienia w realiach rozstrzyganej sprawy określonych wartości i zasad konstytucyjnych wyjaśnić, że podnoszone wartości i zasady konstytucyjne nie mogły mieć zastosowania w sprawie wobec jednoznacznego brzmienia przepisów regulujących kwestie ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie wyrażany jest pogląd, podzielany przez skład orzekający, w myśl którego, o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na gruncie unormowań ustawy o świadczeniach rodzinnych nie decyduje tylko i wyłącznie zakres faktycznie sprawowanej przez wnioskodawcę opieki, ale też jego status wobec osoby, którą się opiekuje, zakreślony obowiązkiem alimentacyjnym, wynikającym z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie można pominąć, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego, sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny (por. wyrok NSA z 22 lutego 2021 r., I OSK 2505/20 – orzeczenia.nsa.gov.pl, i wskazane tam orzecznictwo).

W ocenie sądu, nie można także, powołując się na ogóle zasady i wartości wyrażone w Konstytucji RP, wyprowadzać, odnoszących się do art. 17 u.ś.r. wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu pozwala przyjąć, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną. Kwestia ta stanowiła przedmiot pogłębionej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 7 marca 2019 r., I OSK 4353/18, w którym stwierdzono, że niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż przepisy Konstytucji RP (sąd wskazał tu na art. 32 Konstytucji RP) nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń, spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Nie można zatem, powołując się na ogólne zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 u.ś.r. pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną. W wyroku tym NSA zaznaczył ponadto, że nie jest intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny oraz że wykładnia gramatyczna przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., ich znaczenie językowe, zgodne są z rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej. Stanowisko to sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela.

Z tych wszystkich względów, na wykładnię przepisów mających w sprawie nie mogła mieć wpływu podnoszona przez stronę argumentacja ukierunkowana na wykazanie, że skarżąca jest jedyną osobą mogącą sprawować rzeczywistą opieką nad niepełnosprawnym. Argumentacja ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku także w odniesieniu do przepisu art. 17 ust.1a u.ś.r., wymieniającego przypadki, w których świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Przepis 17 ust.1a u.ś.r. odnosi się do osób innych niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, ale zawarty w tym przepisie zwrot "o których mowa w ust. 1 pkt 4" nie pozostawia wątpliwości, że cały czas ustawodawca miał na względzie wyłącznie krąg osób obowiązanych do alimentacji.

Sąd wyjaśnia także, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją w postępowaniu zainicjowanym przed organami administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Z tych względów niemożliwe byłoby, nawet w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uwzględnienie wniosku skargi i orzeczenie w sprawie poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na zakończenie powyższych rozważań sąd pragnie zauważyć, że w pełni podziela pogląd organu odwoławczego negujący stanowisko organu pierwszej instancji, iż stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa, w tym wypadku art. 17 ust. 1b u.ś.r. ze swej istoty, tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba, że wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. W odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał nie skorzystał z tej możliwości. Wyrok w sprawie sygn. K 38/13 ogłoszono w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie to weszło w życie. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem wspomnianego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności) począwszy od dnia jego ogłoszenia tj. od 23 października 2014 r. Trafnie wobec tego przyjęło Kolegium, że powołany w decyzji organu pierwszej instancji przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu znajduje wsparcie w art. 250 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

is