Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 428/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 1218
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 67a, art. 67b, art. 122, art, 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 10 ust. 2, art. 12
journal: Dz.U. 2024 poz 236
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1406/19 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 października 2019 r. znak 1201-IOA.48.30.2019.10 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z 26 października 2018 r. nr 358000-COP.42.29.2018.14 Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie nałożył na J. D. (dalej jako skarżący, strona) karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika realizującego transport drogowy.

II.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, decyzją z 17 października 2019 r. znak 1201-IOA.48.30.2019.10, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 708 ze zm. - dalej jako ustawa o SENT), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Wyjaśnił, że 28 maja 2018 r. na zjeździe z autostrady A4 w T. służby zatrzymały do kontroli pojazd ciężarowy skarżącego. Z przedłożonej do kontroli kserokopii listu przewozowego CMR nr [...] oraz dowodu dostawy wynikało, że nadawcą towaru był podmiot – B. z H. (Niemcy), a odbiorcą W., N. (Niemcy). Przewoźnikiem był natomiast skarżący.

Towar został załadowany w dniu 25 maja 2018 r. i miał zostać dostarczony do N. w Niemczech. W dowodzie dostawy wskazano, że przewożonym towarem był wyrób o nazwie "[...]", w ilości 6.237,7 kg. Powyższa dokumentacja nie zawierała charakterystyki produktu ani jego kodu CN.

Kierowca nie umiał jednoznacznie określić, jaki towar przewozi. Oświadczył natomiast, że zlecenie na ten przewóz otrzymał poprzez wiadomość sms od dyspozytora firmy spedycyjno-transportowej. Przedłożył także kolejny dokument CMR, który jak później oświadczył, wypisał sam w trakcie kontroli. Z dokumentu tego wynikało, że nadawcą towaru jest C. (Niemcy), odbiorcą G. W rzeczywistości towar załadowano 25 maja 2018 w Niemczech i miał być rozładowany na Słowacji. W trakcie kontroli kierowca otrzymał od spedytora informację o kodzie CN przewożonych towarów, tj. CN [...]. Z uwagi na to, że przewóz towarów klasyfikowanych do powyższej pozycji CN podlega ustawie o SENT, a kierowca nie posiadał numeru SENT, kontrolujący pobrali próbkę towaru, celem ustalenia w laboratorium jego tożsamości oraz nałożyli zamknięcia urzędowe na pojemnik, z którego pobrano próbę. Samochód oraz naczepa zostały zajęte do dalszego postępowania.

Z otrzymanego z Laboratorium Celnego sprawozdania z badań pobranych próbek wynika, że: "przedmiotowy produkt spełnia wymagania uwag dodatkowych 2 (d) i 2 (e) do pozycji 2710 WTC, co umożliwia klasyfikacje w grupie olejów napędowych do kodów CN 2710 19 31, 2710 19 35, 2710 19 43 w zależności od wykorzystania towaru".

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Wskazał, że zaistnienie naruszenia ustawy o SENT nie może być kwestionowane, a analiza przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie przemawia za taką możliwością.

III.

Wyrokiem z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1406/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. D., podzielając ustalenia i argumentację organów.

IV.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. D. zaskarżając go w całości i zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Organ II Instancji dopuścił się w toku postępowania rażącego naruszenia przepisów tj. art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. polegającego na poczynieniu całkiem dowolnych i nierzetelnych ustaleń faktycznych w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało zinterpretowanie stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącego a to, że nie zachował należytej staranności i dbałości w zakresie realizowanego przewozu towaru i w następstwie nie dokonał zgłoszenia w systemie SENT, a zatem podniesione okoliczności obok sytuacji materialnej Skarżącego oraz jego stanu zdrowia nie mogą zostać uwzględnione przy ustaleniu "ważnego interesu przewoźnika jak i "interesu publicznego" uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, kiedy to:

a) w otrzymanych zleceniach przewozowych z dnia 24 maja 2018 r. (na kwotę 1.260 Euro oraz na kwotę 1.460 Euro) Skarżący nic został powiadomiony przez Zleceniodawcę o charakterze i rodzaju przewożonego towaru, kodzie taryfy celnej (CN) jak i o konieczności zgłoszenia przewozu towaru w systemie SENT oraz uzyskaniu numeru referencyjnego;

b) w otrzymanych przez kierowcę dokumentach, a to liście przewozowym CMR oraz załączonych do niego dokumentach nie wynikały informacje odnośnie charakteru i rodzaju przewożonego towaru, kodu taryfy celnej (CN) a także nie podano innych obowiązków w przedmiocie zgłoszenia w systemie SENT, zwłaszcza w/w dokumenty nie zawierały ostrzeżenia, iż przewożony towar stanowi produkt niebezpieczny bądź łatwopalny;

c) Skarżący zachowując należytą staranność i dbałość w zakresie prowadzonej działalności przedłożył wydruki rozmów z portalu [...] przeprowadzonych między K. – Ż. - pracownikiem firmy S. s.c. a D. K. - pracownikiem Zleceniodawcy firmy M. Sp. z o.o. Sp. k. Z., zgodnie z którymi przewożony towar miał być bez kodów, co stanowiło weryfikację informacji ujętych w przesłanych zleceniach przewozowych i dokumentach przekazanych kierowcy, a tym samym świadczyło, iż przewożony towar nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT;

d) Zleceniodawca świadomie nie przekazał ani nie poinformował Skarżącego o karcie charakterystyki - historii produktu, a wobec zapewnień, iż przewożony towar jest neutralny, wprowadzono Skarżącego w błąd co do przewożonego produktu jak również odnośnie dodatkowych obowiązków ciążących po jego stronie;

e) błędnie przyjęto, iż podczas czynności kontrolnych można było ustalić kod taryfy celnej (CN) towaru, a zatem Skarżący mógł to uczynić przy przyjęciu zlecenia, kiedy Skarżący został poinformowany o przewozie towaru bez kodów, zaś informację o wymogu posiadania w/w kodu powziął dopiero podczas kontroli przewożonego towaru i otrzymał kod ze znacznym opóźnieniem, dopiero po upływie 1,5 godziny od zapytania;

f) nie wzięto pod uwagę, iż przewożona w paletopojemnikach ciecz nie zawierała jakichkolwiek oznaczeń wskazujących na towar niebezpieczny albo towar łatwopalny, a także, iż Kierowca nie miał faktycznej możliwości zapoznania się z ich zawartością ze względu na zabezpieczenia producenta;

g) zmarginalizowano, iż dla Skarżącego było to jednorazowe zlecenie przewozowe realizowane na rzecz Zleceniodawcy, tym samym Skarżący pomimo zachowania należytej staranności został wprowadzony w błąd co do rodzaju przewożonej substancji oraz wiążących się z tym dodatkowych obowiązków na co nie miał wpływu, a co powinno zostać uznane za okoliczność świadczącą o "ważnym interesie Przewoźnika";

h) po stronie Skarżącego Przewoźnika brak jest winy za niedokonanie zgłoszenia przewozu towaru w systemie SENT oraz nieuzyskaniu numeru referencyjnego;

i) prowadzona działalność gospodarcza na przestrzeni ostatnich 4 lat pomimo uzyskiwanych dochodów wykazuje straty, albowiem wypracowany dochód sukcesywnie przeznaczany był na spłatę straty z 2014 r. wynoszącą - 471.145,81 zł, zaś ostatni 2019 r. został zamknięty na minusie i strata wyniosła - 248.000 zł;

j) działalność gospodarcza Skarżącego w głównej mierze opiera się na środkach finansowych pochodzących z umów kredytowych, umów leasingowych oraz umów z [...] w S., których zabezpieczenie stanowi majątek przedsiębiorstwa w postaci nieruchomości jak i rzeczy ruchomych;

k) zadłużenie firmy Skarżącego wynosi ponad -1.500.000 zł i nie ulega zmniejszeniu, pomimo ograniczenia zakresu działalności gospodarczej;

l) na przestrzeni ostatniego roku wobec trudnej sytuacji materialnej Skarżącego doszło do znacznego zmniejszenia zakresu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co wiązało się z zmniejszeniem dochodów, co ma odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat, aktywach i pasywach za 2018 r. oraz za 2019 r., a także wiązało się z ubieganiem o pomoc ze strony - Gminy B.;

m) fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a w tym ryzyko gospodarcze, nie dyskwalifikuje Skarżącego ze skorzystania z pomocy ze strony Państwa poprzez ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych i innych należności w tym również niniejszej kary;

n) Skarżący zmaga się z problemami związanymi z płynnością finansową, co przekłada się na nieterminowe regulowanie należności wobec kontrahentów, które wynoszą ponad 60.000 zł, z kolei zaś przysługujące wierzytelności nie wpływają pozytywnie na sytuację materialną Skarżącego, gdyż pomimo postępowań sądowych i egzekucyjnych dochodzenie zwrotu należności jest bezskuteczne;

o) w wyniku sytuacji nadzwyczajnej związanej z pandemią koronawirusa Skarżący odnotował spadek obrotów o 43%, co wiązało się z utratą płynności finansowej;

p) stan zdrowia Skarżącego przekłada się na prowadzenie działalności gospodarczej, która jak wynika z akt sprawy jest sukcesywnie ograniczana;

q) nie wzięto pod uwagę okoliczność, iż w wyniku kontroli funkcjonariusze [...] w K. [...] Referat Dochodzeniowo Śledczy w T. zatrzymali środek transportu Skarżącego na okres ponad 2,5 miesiąca i z tego powodu doszło do utraty zarobku jak i dodatkowych wydatków związanych z naprawą środka transportu, co wpłynęło na pogorszenie sytuacji materialnej Skarżącego;

r) wysokość nałożonej kary pieniężnej w znaczny sposób przekracza wartość przewożonego towaru jak również przysługującego frachtu, który w ogóle nie został uiszczony;

s) dotychczas Skarżący przestrzegał przepisów prawa, zaś incydentalny niniejszy przypadek nastąpił nieumyślnie i miał znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na jakikolwiek obowiązek podatkowy Skarżącego, Nadawcy czy też Adresata;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Organ II Instancji w ślad za Organem I Instancji dopuścił się w toku postępowania ewidentnego naruszenia przepisów tj. art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 194 § 1 o.p. polegający na przyjęciu, iż sprawozdanie z badań z dnia 25 lipca 2018 r. jest rzetelne i jasne, zatem w oparciu o jego wyniki należy zakwalifikować towar w ramach kodu CN [...], kiedy to przedmiotowe sprawozdanie z badań laboratoryjnych zawiera wątpliwości w zakresie kwalifikacji przewożonego towaru do grupy olejów napędowych a także wybór pozostawiony został do uznania Zleceniodawcy - Organu I Instancji;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Organ II Instancji podobnie za Organem I Instancji naruszył przepisy postępowania, a to art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 188 o.p., bowiem odmówiono przeprowadzenia wniosków dowodowych w przedmiocie ponownego badania próbki nr [...] z dnia 28 maja 2018 r. oraz przesłuchania świadka B. D., co w konsekwencji spowodowało, iż nie zebrano wyczerpująco materiału dowodowego dotyczących ustalenia tożsamości - charakterystyki, rodzaju, składu substancji oraz klasyfikacji towarowej przewożonego towaru jak również okoliczności świadczących o ważnym interesie Przewoźnika po stronie Skarżącego uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy okoliczności wynikające z tych dowodów miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1. art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT polegające na ich błędnej wykładni i w następstwie poprzez ich niezastosowanie skutkowało to odmową odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wobec uznania, iż w okolicznościach sprawy nie zachodzi "ważny interes Przewoźnika" w sytuacji, gdy dokonując oceny rodzaju stwierdzonego naruszenia i jego konsekwencji, zachowania Skarżącego po ujawnieniu naruszenia, braku winy Skarżącego za niedokonanie zgłoszenia, braku wiedzy Skarżącego odnośnie charakteru przewożonego towaru, sytuacji finansowej przedsiębiorcy, ograniczenia zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, stanu zdrowia Skarżącego, czy też dysproporcji między karą a wysokością frachtu za przewóz, widocznym jest, iż spełnione zostały przesłanki "ważnego interesu Przewoźnika" i uzasadnione było odstąpienie od nałożenia kary;

2. art 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy SENT polegające na ich błędnej wykładni w zakresie pojęcia "interesu publicznego" i w następstwie poprzez ich niezastosowanie doprowadziło to do odmowy odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalenia faktyczne uzasadniały odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wobec spełnienia przesłanek "interesu publicznego" oraz zgodności z zasadami sprawiedliwości, proporcjonalności, zaufania do organów oraz wartości wspólnych dla całego społeczeństwa;

3. art. 10 ust. 2 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców poprzez ich niezastosowanie i w następstwie nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy w okolicznościach sprawy istniały niedające usunąć się wątpliwości odnośnie przewożonej substancji, które przy przeprowadzeniu dostępnych dowodów nie dały się usunąć i w dalszym ciągu występowały niejasności, tym samym winny zostać rozstrzygnięte na korzyść Skarżącego, a także poprzez naruszenie zasady proporcjonalności oraz zasady zaufania do organów w związku z bezzasadnym przetrzymywaniem środka transportu Skarżącego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz skutkowało nałożeniem kary pieniężnej.

Skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Organu II Instancji w całości oraz uchylenie decyzji Organu I Instancji w całości oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

V.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VI.

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a.

VII.

Przechodząc zatem do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności, ze względu na komplementarny i wzajemnie się przenikający sposób skonstruowania przez stronę poniesionych uchybień, należy przybliżyć cele i zasady funkcjonowania systemu SENT, a także środki prawne jakie zostały stworzone w celu egzekwowania jego skuteczności, w tym zwłaszcza przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, jaka wiąże się z niedopełnieniem obowiązków ustawowych, gdyż to ta kwestia stanowi w sprawie główną oś sporu.

Tytułem uwagi ogólnej należy więc nakreślić pewien schemat prawidłowego rozumienia zarówno uchybienia z art. 22 ust. 1 pkt 1, jak i przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary, o których stanowi art. 22 ust. 3 ustawy o SENT.

Zgodnie z pierwszy z powołanych przepisów, mającym charakter sankcyjny, w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z regulacjami określającymi obowiązki przewoźników, w tym również te z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o SENT, ustanawiających obowiązek dokonania - przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju i w przypadku przewozu tego towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego - zgłoszenia do systemu i uzyskania numeru referencyjnego, a także zakres tego zgłoszenia. W niniejszej sprawie, o czym szerzej będzie mowa w dalszej części rozważań, przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia przewozu, pomimo przewożenia substancji powodującej po jego stronie wymóg odpowiedniego działania w tym zakresie.

Przechodząc z kolei do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT należy wskazać, że wynikające z niego przesłanki odstąpienia od nałożenia kary wskazują, że kompetencje organu administracji zostały w tym przypadku oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych - "przypadek uzasadniony", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny" - co prowadzi do konstatacji, że na regulowanym tym przepisem prawa etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny" - jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa - a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego, o którym jest mowa w ust. 1, służy sprawdzeniu - bo takie są jego cele oraz funkcje - czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza jego dowolność. Z całą pewnością bowiem o "luzie decyzyjnym" szerszym niż przyznany nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa zostały określone w przedstawiony powyżej sposób, a mianowicie przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych.

Akt stosowania prawa podejmowany w warunkach wyznaczonych przywołanym przepisem prawa, w którego rezultacie - co trzeba podkreślić - nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika", "interesu publicznego" - jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji założonych celów - wiąże się bowiem z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tych pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Przy tym przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też wyłącznie do jego kondycji finansowej (ekonomicznej) - co nie oznacza jednak, że okoliczność tego rodzaju może być pomijana - podobnie, jak i nie uzasadnia, aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inny jest przedmiot regulacji ustawy o SENT oraz jej cele, a co za tym idzie cele oraz funkcje regulacji wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością nie realizują również celu fiskalnego.

Operowanie przez ustawodawcę spójnikiem "lub" prowadzi również do wniosku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie zostało oparte na konkurencyjnych, lecz równoważnych podstawach, a co więcej, że zarówno "ważny interes przewoźnika", jak i "interes publiczny" może stanowić samodzielną podstawę stosowania wymienionego przepisu prawa.

Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy o SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika - czy też podmiotu wysyłającego lub podmiotu odbierającego - lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze, w relacji do celów ustawy o SENT po drugie zaś, w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności. Zwłaszcza w tym jej aspekcie, który odnosi się do tzw. przesłanki niezbędności, której źródłem - w relacji do istoty oraz przedmiotu rozpatrywanej sprawy - jest art. 2 Konstytucji RP (zob. np. wyroki TK w sprawach K 8/07 oraz P 24/12). Wobec funkcji sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu oraz wobec zobiektywizowanego charakteru odpowiedzialności administracyjnej, ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz odnośnie do braku interesu publicznego (ważnego interesu przewoźnika) w odstąpieniu od jej nałożenia powinna więc uwzględniać potrzebę rozważenia, czy z punktu widzenia okoliczności stanu faktycznego danej sprawy oraz celów ustawy o SENT, wymierzenie kary pieniężnej będzie przydatne i niezbędne dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy.

Uwzględniając powyższe uwagi ogólne trzeba zatem stwierdzić, że przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena spornego w sprawie zagadnienia jest prawidłowa, a proponowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejście do rozumienia funkcji art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oraz jego zastosowania, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w wystarczającym stopniu uwzględnia znaczenie konsekwencji wynikających z celów tej ustawy w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, stanowiska skarżącego, jego zachowania przed i po kontroli.

Podkreślając z perspektywy przedstawionych argumentów, że przedmiot regulacji ustawy o SENT oraz jej cele - ukierunkowane na zapobieganie i przeciwdziałanie ryzykom, a także niepożądanym zjawiskom, działaniom, zaniechaniom i zachowaniom, w tym również nadużyciom towarzyszącym przewozowi i obrotowi towarami wrażliwymi - wymagały, wobec oparcia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi na założeniu o samokontroli, znajomości regulacji prawnych i silnej samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą tej ustawie (w tym przypadku chodzi o przewoźnika), stworzenia skutecznych mechanizmów i instrumentów zapewniających efektywność tego systemu, a mianowicie mechanizmu prewencji, to jednak ustanowenie na gruncie wymienionej ustawy instytucji sankcji administracyjnej w postaci kar pieniężnych nie zostało zdeterminowane wyłącznie funkcją represyjną i nie ma charakteru obligatoryjnego, a co więcej, nakładanie kar pieniężnych dalekie jest od jakiegokolwiek automatyzmu.

Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie o SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie rodzaj i charakter naruszonego obowiązku, kładąc na to szczególny nacisk. Co więcej, wobec treści i funkcji art. 22 ust. 3 ustawy o SENT (a także innych przepisów zawierających postanowienia dotyczące odstąpienia od nakładania kar pieniężnych), nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną, o czym była już mowa. Jest bowiem poprzedzane oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną niezbędnością zapewnienia realizacji celów ustawy.

Instytucja kary administracyjnej stanowi zatem nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu środków władczych typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Kary pieniężne stanowią więc środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków, zaś przez zapowiedź negatywnych konsekwencji motywują do ich wykonywania (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r. sygn. akt P 9/08). Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, sankcja administracyjna (kara pieniężna) zapewnia poszanowanie i efektywne urzeczywistnianie obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zaś jej sens tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, dzięki czemu norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa, zaś sama ustawowa groźba jej nałożenia ma charakter dyscyplinujący, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności (zob. wyrok TK z 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11).

Skoro zatem - jak już wspomniano - system monitorowania drogowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi został oparty na założeniu o silnej samokontroli, szerokiej znajomości stawianych przez prawo wymagań i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą ustawie o SENT, pilnujących w stopniu wyższym niż przeciętny prawidłowości realizacji spoczywających na nich obowiązków, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ustanowienie na gruncie tej ustawy sankcji administracyjnych w postaci kar pieniężnych oraz ich nakładanie przez uprawnione organy zostało zdeterminowane ich funkcją motywacyjną pozostająca w związku z prewencyjnym oddziaływaniem w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Ich wysokość stanowi zaś konsekwencję uwzględnienia znaczenia funkcji ochronnej oraz wagi chronionego dobra, mierzonej stopniem dolegliwości w relacji do wagi dobra chronionego.

Wobec więc tego, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki w relacji do celów ustawy o SENT -którymi nie są cele fiskalne, zaś nakładanie kar pieniężnych nie jest celem samym w sobie - oraz w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w tym kontekście z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności w aspekcie odnoszącym się do tzw. przesłanki niezbędności, za uzasadniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz ocena odnośnie do braku ważnego interesu przewoźnika czy interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia musi uwzględniać szerszą perspektywę.

Mając powyższe na względzie i dochodząc jednocześnie do istoty niniejszej sprawy, należy wyjaśnić stronie, że jest w niej poza sporem, że w ogóle nie dokonała zgłoszenia towaru do systemu SENT, za co - wbrew stanowisku prezentowanemu w toku całego postępowania - ponosi odpowiedzialność.

Trzeba zauważyć, że z wysuwanych na plan pierwszy wyjaśnień, wspieranych przedkładanymi dowodami wynika twierdzenie, że strona nie miała w ogóle świadomości, że przewożony ładunek zawierał towar mieszczący się w kategorii ustawowej (właściwy kod CN), generującej po jej stronie obowiązek zgłoszenia do systemu. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśla przy tym, że została wprowadzona w błąd przez swojego kontrahenta (zleceniodawcę przewozu, który nie był ani "nadawcą" ani "odbiorcą" towaru), zatem powyższe uzasadnia - jej zdaniem - odstąpienie od kary z obu przyczyn wskazanych w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT.

Naczelny Sąd Administracyjny tego stanowiska nie podziela.

Po pierwsze, w przypadku gdy towar wrażliwy jest jedynie przewożony przez terytorium Polski, to właśnie przewoźnik ma obowiązek dokonania zgłoszenia do systemu, a więc spoczywa na nim - w ramach wskazanej wyżej samodyscypliny i profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej - obowiązek takiego zaznajomienia się z okolicznościami planowanego transportu, aby także w sposób niezamierzony (nieumyślny) nie doprowadzić do powstania naruszenia. Obowiązek odpowiedniej dbałości o powzięcie wystarczającej wiedzy o towarze nie sprowadza się jedynie do zadawania przez przewoźnika zdawkowych pytań i akceptowania tak samo zdawkowych zapewnień kontrahenta, w dodatku nie będącego ani właściciele towaru ani jego nadawcą czy odbiorcą (w sensie faktycznym), że "towar jest bez żadnych kodów". Takie postępowanie nie uzasadnia twierdzenia, że dopełniono wszystkich aktów staranności by powziąć wiedzę o towarze, tym bardziej, że strona miała świadomość przewożenia paletopojemników z cieczą o nieznanej nazwie i tak samo nieznanym składzie chemicznym (brak oznaczeń, poza nazwą handlową). Powinno to zatem było wzbudzić co najmniej wątpliwości strony, co dodatkowo wzmacniają dalsze elementy ustalonego stanu faktycznego.

Po drugie, jak wynika z przedłożonego w trakcie kontroli dokumentu CMR nr [...] oraz dowodu dostawy, "nadawcą" towaru był podmiot B. z H. (Niemcy), a "odbiorcą" W., N. (Niemcy). Już sama nazwa wskazanych podmiotów, niezależnie od innych okoliczności związanych z całkowicie odmiennym określeniem nadawcy i odbiorcy towaru w rzeczywistości, nakazywała stosować bardzo dużą dozę ostrożności, czego strona nie zapewniła, bazując wyłącznie na wyjaśnieniach zleceniodawcy przewozu, który w żaden sposób nie odpowiada za prawidłowe wykonanie rygorów ustawy o SENT. Nie może dziwić to, że jeżeli jednym ze wskazanych podmiotów, nawet w niewłaściwym dokumencie CMR, jest koncern B. (obecnie B., poprzednio B1), to co najmniej budzące wątpliwość, przy uwzględnieniu sensu ustawy o SENT i profesjonalnego charakteru przewoźnika, jest przewożenie towaru pochodzącego od tego podmiotu, działającego wszak na runku petrochemicznym, bez zadania sobie trudu weryfikacji, czy nie mieści się on w kategorii towarów wrażliwych.

Po trzecie, strona skarżąca kasacyjnie w swoich wyjaśnieniach w istocie prezentuje stanowisko, że nie może ponosić odpowiedzialności, gdyż sama została wprowadzona w błąd. Błąd ten jest jednak wynikiem braku staranności w kwestii głębszej weryfikacji przewożonego towaru. Strona mogła bowiem, zanim podjęła się operacji transportowej, zażądać od kontrahenta dowodu wskazującego na skład chemiczny przewożonej cieczy, co notabene uzyskała w krótkim czasie w trakcie prowadzonej kontroli. Wskazano już wyżej, że ustawa o SENT wprowadziła bardzo rygorystyczne wymagania względem wszystkich podmiotów uczestniczących w obrocie towarami wrażliwymi, wymuszając naturalną w tym przypadku eliminację tych z nich, które w sposób lekkomyślny, czy bezrefleksyjny prowadzą swoją działalność, często stając się narzędziem w rękach przestępców. Wprowadzenie ustawy o SENT było niewątpliwie spowodowane koniecznością zwalczania szarej strefy, nielegalnie obracającej towarami wrażliwymi, głównie paliwem i jego pochodnymi, w skali nie milionów a miliardów złotych, powodując znaczne uszczuplenia budżetowe. Przewidziane w powołanej ustawie obowiązki jak i środki zapewniające ich wykonanie nie mogą być zatem postrzegane jako kolejny, zwykły sposób sankcjonowania wprowadzonego reżimu prawnego, w celu zapewnienia posłuchu i egzekwowania prawa, ale raczej jako regulacja do pewnego stopnia szczególna, właśnie z uwagi na jej cel i dziedzinę, której dotyczy, a także adresatów - profesjonalne podmioty z branży przewozowej, które nie powinny zasłaniać się niewiedzą, czy "wprowadzeniem w błąd", przy ewidentnym braku weryfikacji podejmowanego ładunku.

Po czwarte, analiza zeznań kierowcy jak również jego zachowanie utrwalone w trakcie kontroli wskazuje, że działanie przewoźnika było działaniem co najmniej niestarannym. Jak już wskazano, w trakcie kontroli przedłożono CMR nr [...] wskazujący na niewłaściwego nadawcę (B.) i odbiorcę (W.). W trakcie kontroli kierowca wypisał nowy dokument CMR wskazujący, że nadawcą towaru jest C. z E., a odbiorcą G. Już ta niezgodność jest wystarczająca by przypisać skarżącemu brak należytej dbałości i kontroli nad ładunkiem. Dodatkowo potwierdza to również całkowita dowolność działania kierowcy, który - jak zeznał - chciał wypełnić dokument CMR przed wjazdem do Polski ale tego nie dokonał. Jeżeli dodać do tego fakt, że w trakcie kontroli kierowca otrzymał od spedytora informację o kodzie CN przewożonych towarów, tj. CN [...], to nie może być wątpliwości, że skarżący działał nieprofesjonalnie, nie ustalając co właściwie przewozi.

W tym kontekście nie ma w ogóle wątpliwości co do zmaterializowania się przesłanek nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT, bowiem działanie skarżącego wypełniło znamiona deliktu administracyjnego, przy czym waga naruszenia jest znaczna, zważywszy na odległość jaką pojazd pokonał na terenie kraju bez zgłoszenia przewozu oraz wcześniejsze naruszenia spoczywających na przewoźniku obowiązków należytego ustalenia rodzaju przewożonego towaru. W konsekwencji nie może być wątpliwości, że takie działanie zakłócało podstawowy cel ustawy o SENT, bowiem towar podlegający zgłoszeniu był przemieszczany bez jakiejkolwiek kontroli i dopiero wyrywkowe sprawdzenie "na drodze" ujawniło uchybienie.

Celem ustawy o SENT jest m.in. całkowite wyeliminowanie źródeł powstawania naruszeń i braku przekazywania danych, od których zależy sprawność kontroli i osiągnięcie celów ustawy. Innymi słowy, waga naruszenia przepisów ustawy o SENT, polegającego na niezgłoszeniu przez przewoźnika ładunku do systemu (a więc kluczowego elementu w kontroli monitoringu towarów wrażliwych), jest na tyle znaczna, zważywszy przy tym na lekkomyślne działanie kierowcy i skarżącego, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej nie przemawia interes publiczny. Nie leży bowiem w granicach tego interesu "premiowanie" zachowań wpisujących się w schematy wykorzystywane do łamania prawa, jak również w powierzchowne weryfikowanie przyjmowanych ładunków. Skarżący jako przewoźnik towarów wrażliwych ma przede wszystkim znać obowiązujące go przepisy i je stosować, poddając weryfikacji towary, co do których na podstawie towarzyszących okoliczności należy przyjąć dużą dozę ostrożności. Zasada ostrożności w przypadku przewożenia towarów, co do których może istnieć uzasadnione podejrzenie podlegania rygorom SENT, uzasadnia wysoką staranność przewoźnika w tym zakresie.

Wobec powyższego nie zachodzi ani uzasadniony przypadek ważnego interesu przewoźnika, ani też nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary - w takiej sytuacji faktycznej jak zastana w sprawie niniejszej - interes publiczny. Sąd nie podziela argumentacji strony wskazującą na ciężką sytuację osobistą i majątkową skarżącego (prowadzenie działalności "na kredyt", chorobę). Nie kwestionując wyjaśnień strony nie można przyjąć, aby organy nie dokonały należytej oceny sytuacji materialnej strony, czy również sytuacji zdrowotnej. Analiza zebranych danych wskazuje, że uiszczenie kary nie spowoduje sytuacji powodującej zachwianie podstawami działalności gospodarczej skarżącego, która pomimo podkreślanego "wygaszania" trwa do dnia dzisiejszego. Ciężar kary nie może być widziany jako samoistne uzasadnienie do odstąpienia od jej nałożenia. Strona ma możliwość uiszczenia kary bez uszczerbku dla dalszego stabilnego działania.

Niezasadne są w konsekwencji zarzuty materialne nr II.1-3 skargi kasacyjnej. Przede wszystkim organy i WSA rozważyły okoliczności wskazywane przez stronę, tj. oceniły rodzaj stwierdzonego naruszenia, jego konsekwencje, zachowanie skarżącego po ujawnieniu naruszenia, brak jego winy (słusznie odrzucony), brak wiedzy skarżącego odnośnie do charakteru przewożonego towaru (słusznie podważony jako wywołany brakiem należytej staranności), sytuację finansową, ograniczenia zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, stan zdrowia, czy też dysproporcję między karą a wysokością zarobku za przewóz. Ten ostatni przypadek nie ma - co do zasady - większego znaczenia, bowiem to czy strona "zarobiła cokolwiek" na przeprowadzonej operacji transportowej nie ma znaczenia dla zakresu jej odpowiedzialności i kary. Wspólne wartości społeczeństwa przemawiają przy tym za ukaraniem, bowiem zachowanie takie jak stwierdzone w niniejszej sprawie jest schematem, który może być wykorzystywany przez grupy przestępcze, a to z kolei nie podlega ochronie ustawy o SENT jako "legalny obrót".

Nie doszło w sprawie również do naruszenia art. 10 ust. 2 w zw. z art. 12 ustawy prawo przedsiębiorców. W sprawie nie występują niedające się usunąć wątpliwości odnośnie do przewożonej substancji, jak i nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności oraz zasady zaufania do organów w związku z bezzasadnym przetrzymywaniem środka transportu, co miało mieć wpływ na wynik sprawy oraz skutkować nałożeniem kary pieniężnej. To strona nie sprawdziła jaki towar przewozi. Zatrzymanie środka transportu celem zbadania przewożonej cieczy (wyniki potwierdziły podleganie rygorom ustawy o SENT), stanowiło realizację obowiązku kontroli sprawowanej przez organy.

Nie są również zasadne wszystkie zarzuty procesowe, sprecyzowane w pkt I skargi kasacyjnej.

Strona błędnie podnosi (w pkt I.2 i I.3 petitum środka odwoławczego) naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie wyników sprawozdania z badań z 25 lipca 2018 r. jako rzetelnego i jasnego, a przez to umożliwiającego zakwalifikowanie cieczy do grupy towarów o kodzie CN [...], podczas gdy badanie nie jest rozstrzygające.

Wbrew twierdzeniom strony, badanie jest rozstrzygające, bowiem wskazuje grupę kodu CN [...], do której należy zakwalifikować towar, co jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności. To zaś, że dalsze rozwinięcie kodu nie jest zgodne z zadeklarowanym przez stronę w trakcie kontroli, jak również przedstawia wiele grup kodowych możliwych do wyboru przez organ, wynika z różnorodnej możliwości podatkowego potraktowania towaru i nie wpływa na podstawę odpowiedzialności w ramach ustawy o SENT. Jednostka badająca zidentyfikowała towar jako należący do grupy CN [...] i to jest wystarczające, tym bardziej, że zgadza się ona z tym, co wskazała sama strona (również kod [...]).

Nie doszło także do naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej. Ponowne badanie zabezpieczonej próbki towaru jak również przesłuchanie B. D. nie świadczy ani o braku ustalenia kodu CN towaru, ani też o niewyjaśnieniu ważnego interesu przewoźnika. Świadek potwierdziłby jedynie te fakty, które organ już posiadał i nie kwestionował, tyle że odmiennie niż strona je ocenił.

Nie są wreszcie zasadne zarzuty z pkt I.1 lit. a-s skargi kasacyjnej.

Z punktu widzenia zarówno interesu publicznego jak również i ważnego interesu przewoźnika nie ma znaczenia ani wysokość frachtu, ani też podkreślane wprowadzenie w błąd przez zleceniodawcę, które Sąd uznaje za niezasadne w kontekście braku należytego sprawdzenia ładunku. To strona naruszyła przepisy nie weryfikując podejmowanego towaru i bazując na gołosłownych zapewnieniach zleceniodawcy transportu.

Nie są zasadne także uwagi o tym, że otrzymane przez kierowcę dokumenty nie zawierały jakiegokolwiek kodu CN. Pomijając fakt, że kierowca "wypisał" dokument CMR w trakcie kontroli, należy zwrócić uwagę strony na podstawę przypisanej jej odpowiedzialności, a więc istotne zaniedbania w ustaleniu rodzaju przewożonego towaru. W trakcie kontroli mogła ona bowiem, w krótkim czasie, ustalić prawidłowy kod CN towaru. Czynności w tym zakresie powinna była zatem podjąć przed wjazdem na teren Polski, tym bardziej, że towar nie nosił żadnych oznaczeń, co w zestawieniu z danymi z pierwotnego CMR powinno było wzbudzić uzasadnione wątpliwości strony.

Nie ma znaczenia dla odpowiedzialności i przesłanek odstąpienia od nałożenia kary to, że dla skarżącego było to jednorazowe zlecenie przewozowe. To, że strona podejmuje się przewozu towaru, co do którego nie ma pewności odnośnie do jego chemicznego składu, nie uzasadnia jeszcze przekonania, że jest z tego względu usprawiedliwiona okolicznościami.

Niezasadne są również zarzuty podnoszące złą sytuację materialną strony, rozliczanie straty z lat ubiegłych, działanie na kredyty czy też wysoką hipotekę. Organy prawidłowo oceniły zgromadzone dokumenty, zaś strona nie wykazała, aby końcowo nie była w stanie ponieść ciężarów nałożonej kary. To zaś, że kara z całą pewnością stanowi dotkliwą dolegliwość nie oznacza jeszcze, że nie jest możliwa do uiszczenia. Podobnie negatywnie należy ocenić powoływanie się na umorzenia zobowiązań podatkowych przez inne organy. Strona nie dostrzega, że zwolnienie z niektórych obowiązków nie oznacza automatyzmu względem innych ciężarów.

Nie jest powodem do odstąpienia od nałożenia kary ani sytuacja wywołana koronawirusem (zdarzenie i wydane decyzje miały miejsce przed wybuchem pandemii), bez wskazania w jaki sposób to właśnie wpłynęło na stronę, ani też stan zdrowia skarżącego, do którego organy i WSA się odniosły słusznie wskazując, że pomimo tego działalność jest kontynuowana.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).