Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 518/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2025-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54 par. 1, art. 80, art. 67 par.2a, art. 7 par.2,
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 54
journal: Dz.U. 2023 poz 2488
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: dyrektor) postanowieniem z 31 października 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] (dalej: naczelnik, organ egzekucyjny) z 16 września 2024 r., nr [...] w sprawie oddalenia skargi J. B. na czynność egzekucyjną - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] [...] S.A.

Organ ustalił, że naczelnik na podstawie tytułu wykonawczego z 2 lipca 2024 r. obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok wszczął egzekucję administracyjną wobec majątku zobowiązanego. Organ egzekucyjny 2 lipca 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] [...] S.A. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono stronie 9 lipca 2024 r.

Następnie 3 lipca 2024 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na ujemne saldo na rachunku bankowym. Zobowiązany 16 lipca 2024 r. (data nadania) złożył do naczelnika skargę na czynność egzekucyjną. Domagając się uchylenia czynności J. B. podniósł, że nie osiągnął dochodu w kwocie [...]zł., nie składał do US druku PIT – 37 obejmującego w/w dochód, jak również PIT-u takiego nie akceptował. Dalej podał, że na rachunek bankowy zajęty w postępowaniu egzekucyjnym wpływa jedynie emerytura pracownicza, która podlega zajęciu wyłącznie w 25%. W pozostałej części emerytura podlega wyłączeniu spod egzekucji.

Naczelnik wskazanym na wstępie postanowieniem z 16 września 2024 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Postanowienie doręczono stronie 20 września 2024r., zaś 26 września 2024 r. strona złożyła zażalenie, w którym ponowiła argumenty wskazane w skardze.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie naczelnika dyrektor powołał art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej "u.p.e.a." oraz scharakteryzował instytucję skargi na czynność egzekucyjną. Wyjaśnił, że skarga ta nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu, w jego przekonaniu niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji czy też jego przedawnienia. Są to zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Następnie wskazał, że w sprawie zgodnie z art. 7 u.p.e.a. zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. Podał, że tryb dokonywania zaskarżonej czynności reguluje art. 80 u.p.e.a., którego treść przytoczył. Przywołał też treść art. 72 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym - jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Dyrektor stwierdził, że wykonując dyspozycje zawarte w ww. przepisach prawa, organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] [...] S.A. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o ww. zajęciu doręczono zobowiązanemu 9 lipca 2024 r. W sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych w dokonanej czynności.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę zastosowania ww. środka egzekucyjnego stanowiło zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności - art. 67 § 1 u.p.e.a. Nadto wskazał na brzmienie art. 67 § 2 u.p.e.a., który reguluje kwestię danych (informacji) jakie powinno zawierać zawiadomienie. W kontekście powyższego podał, że druk zawiadomienia o zajęciu spełnia wymogi określone w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a. i odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 18 marca 2024 r. (Dz.U. 2024 r. poz. 426) - załącznik nr 4, które obowiązywały w dacie wystawienia zawiadomienia o dokonaniu zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zgodnie z wzorem zawiadomienie dotyczące zaskarżonej czynności egzekucyjnej zawiera oznaczenie organu egzekucyjnego, natomiast wzór ten nie wymaga opatrzenia zawiadomienia pieczęcią organu egzekucyjnego.

Dyrektor ponownie podkreślił, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne ocenie podlegają jedynie czynności typu wykonawczego, dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania, pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Natomiast strona w skardze na czynność egzekucyjną nie podniosła żadnych argumentów odnoszących się do prawidłowości dokonania zaskarżanej czynności, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przywołana w skardze na czynność egzekucyjną oraz w zażaleniu argumentacja odnosi się do kwestionowania zasadności i prawidłowości wszczęcia egzekucji administracyjnej w sprawie (w tym braku uprzedniego doręczenia upomnienia - zarzutu podniesionego na etapie zażalenia oraz zarzutu nieistnienia obowiązku).

Organ wyjaśnił, że podniesione przez zobowiązanego kwestie stanowią w istocie zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.) i nie mogły być przedmiotem rozpoznania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym, dyrektor nie odniósł się merytorycznie do tych zarzutów. Z akt sprawy wynika natomiast, że kwestie te były badane przez wierzyciela - naczelnika w odrębnym postępowaniu, albowiem postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r. oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. Zdaniem dyrektora rozpoznanie argumentów dotyczących zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżania.

Dalej dyrektor wyjaśnił, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku – środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Zasadę tą można jednak stosować, gdy istnieje wybór środków. Podał, że do dnia przekazania akt sprawy do dyrektora organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnej kwoty. Z informacji przekazanej przez bank wynika, że na koncie jest saldo ujemne. Naczelnik nie skierował egzekucji administracyjnej do innych składników majątkowych, co oznacza że nie miał w tym zakresie wyboru. Zajęcie rachunku bankowego w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W razie wdrożenia ww. środka egzekucyjnego, zobowiązany zostaje ograniczony w prawie dysponowania środkami jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji, co oznacza, że zobowiązany nie zostaje pozbawiony całości posiadanych środków na rachunku bankowym.

Zdaniem organu odwoławczego uwzględniając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2024 roku zajęcie rachunku bankowego w przedmiotowej sprawie jest korzystniejsze dla strony, niż gdyby organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, gdyż w tym przypadku organ rentowy dokonałby potrącenia do wysokości 25% świadczenia.

Ubocznie dyrektor zwrócił uwagę na to, że zobowiązany został poinformowany o istniejącej zaległości przed wystawieniem tytułu wykonawczego, albowiem pismem z 5 czerwca 2024 r. naczelnik skierował upomnienie (otrzymane 7 czerwca 2024 r.) wskazując na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 rok.

W konsekwencji dyrektor nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przy dokonywaniu przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia rachunku bankowego, uznając działania naczelnika w tym zakresie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie dyrektora złożył J. B.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił, że nie jest ono merytorycznie zasadne, gdyż bezzasadnie został zajęty rachunek bankowy w [...] SA. Wyjaśnił, że nigdy nie składał do Urzędu Skarbowego w S.-K. żadnego zeznania podatkowego w trybie [...], dotyczącego dochodu osiągniętego od firmy [...] [...] z siedzibą we W.. Podał, że nie podpisywał zeznania podatkowego na druku [...], gdyż dochodu w kwocie [...]zł od w/w osoby prawnej - nigdy nie uzyskał. Zatem brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do obciążania jego osoby podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodu, którego nigdy nie osiągnął. Końcowo stwierdził, że postanowienie dyrektora narusza jego słuszny interes prawny i materialny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Kontroli sądu podlegało postanowienie dyrektora utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie naczelnika oddalające skargę zobowiązanego na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Zdaniem sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). Wyjaśnić również należy, że przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Wobec przytoczonych wyżej regulacji oraz w nawiązaniu do treści wywiedzionej skargi wyjaśnić należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (tak: wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (tak: wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13, CBOSA).

W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).

Zatem w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13).

W konsekwencji skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

Z kolei jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W realiach sprawy oprotestowany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., zaś jego zastosowanie reguluje przepis art. 80 u.p.e.a.

Według art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu – stosownie do § 3 cyt. wyżej artykułu – organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu (art. 67 § 2 u.p.e.a.).

Zawiadomienie winno wypełniać wymogi wynikające z art. 67 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) dane zobowiązanego będącego:

a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,

b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;

1a) nazwę wierzyciela;

1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę kosztów egzekucyjnych:

a) opłaty manipulacyjnej,

b) opłaty za czynności egzekucyjne,

c) wydatków egzekucyjnych,

d) opłaty egzekucyjnej,

e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.

W realiach sprawy podstawą prowadzonego wobec strony postepowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 2 lipca 2024 r. nr [...] Do egzekucji skierowane zostały nieuiszczone należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Mając na względzie wyżej przywołane przepisy prawa, sąd stwierdza, że zawiadomienie z 2 lipca 2024 r., wystawione zostało zgodnie z ich treścią oraz jest zgodne ze wzorem określonym w Załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 426).

Powyższe zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone skarżącemu 9 lipca 2024r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego.

Poruszając się w granicach sprawy w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną należało również skontrolować prawidłowość ustaleń organu w kontekście okoliczności nie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć natomiast miejsce w przypadku istnienia możliwości wyboru. W sytuacji, gdy cel egzekucji tego wymaga np. z uwagi na wysokość dochodzonych należności, organ egzekucyjny może stosować jednocześnie wszystkie dostępne środki egzekucyjne. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Przy czym zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Co więcej, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela.

W realiach sprawy, zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym nie był zbyt uciążliwy. W toku danego postępowania egzekucyjnego prowadzący je organ powinien ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Sąd stwierdza, że zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego jest możliwe tylko w przypadku istnienia w tym względzie realnej możności wyboru pomiędzy środkami zmierzającymi realnie do wypełnienia celu egzekucji. Organ egzekucyjny, mając do wyboru różne skuteczne środki, powinien wówczas zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego spośród wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, w myśl którego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji (por. wyrok NSA z 20 października 2021 r., III FSK 243/21; wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2007 r. III SA/Wa 1462/07). Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.

Zauważenia przy tym wymaga, że skarżący w toku postępowania nie wskazał organowi egzekucyjnemu innego środka egzekucyjnego, z pomocą którego można byłoby skutecznie egzekwować należność i tym samym dokonać wyboru środka najmniej uciążliwego, ale równocześnie efektywnego z punktu widzenia interesu wierzyciela.

Słusznie też podnosi dyrektor, że uwzględniając wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2024 roku zajęcie rachunku bankowego w przedmiotowej sprawie jest korzystniejsze dla strony, niż gdyby organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Wówczas organ rentowy dokonałby potrącenia do wysokości 25% takiego świadczenia. Natomiast w myśl art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2488) środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.

W realiach sprawy, zdaniem sądu, nie zastosowano więc zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W konsekwencji sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Organy prawidłowo dokonały oceny czynności egzekucyjnej - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne tej czynności egzekucyjnej oraz zasadnie oceniły, że zastosowany środek nie miał charakteru nadmiernie uciążliwego. Skarżący nie przedstawił skutecznych argumentów, które wskazywałyby na zasadność jego skargi.

Końcowo wskazać należy, że sąd rozpoznając skargę związany jest granicami danej sprawy, którą w przedmiotowym postępowaniu jest rozstrzygniecie organu w reakcji na wywiedzioną przez stronę skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W sprawie tej nie mogły więc zostać rozważone argumenty skargi dotyczące nie osiągnięcia dochodu w kwocie [...]zł., braku złożenia do US druku PIT – 37 obejmującego w/w dochód, brak akceptacji PIT-37 przez zobowiązanego. Argumentacja ta zmierza bowiem do podważenia: istnienia egzekwowanego obowiązku, prawidłowości deklaracji identyfikującej podstawę prawną obowiązku oraz zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jak natomiast wynika z wyżej zaprezentowanych rozważań skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę