Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 86/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Nowego Sącza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 stycznia 2022 r. I. zobowiązuje Prezydenta Miasta Nowego Sącza do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że Prezydent Miasta Nowego Sącza dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Prezydenta Miasta Nowego Sącza na rzecz J. M. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Nowego Sącza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie udzielenia informacji na wniosek z dnia 2 stycznia 2022 r. dotyczący przesłania elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.

Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 2 stycznia 2022 r. dotyczącego przesłania elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę J. M. wskazał, iż za pomocą platformy epuap 2 stycznia 2022 r. złożył do Urzędu Miasta w Nowym Sączu wniosek dotyczący przesłania elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

W terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 Ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również do dnia sporządzenia skargi, Prezydent Nowego Sącza nie przesłał skarżącemu informacji, o którą wnioskował. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., 17 stycznia 2022 r. - w pierwszy dzień roboczy po 14 dniach od przesłania wniosku. Zamiast zrealizować wniosek Prezydent Nowego Sącza przekazał go do Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu. Dyrektor MZD w Nowym Sączu w piśmie datowanym na 13 stycznia 2022 r. przesłanym poprzez epuap 17 stycznia 2022 r. poinformował, że kierowana przez niego instytucja nie posiada elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

W odpowiedzi na to pismo 18 stycznia 2022 r. skarżący skierował do MZD w Nowym Sączu korespondencję z informacją, iż pismo z 17 stycznia 2022 r. nie stanowi załatwienia wniosku z 2 stycznia 2022 r., gdyż nie wynika z niego, czy organ ten nie posiada wnioskowanej informacji w ogóle czy tylko w wersji elektronicznej. Jedynie całkowity brak wnioskowanej informacji zwalniałby dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu z obowiązku udostępnienia informacji w formie i w sposób wskazany we wniosku. Dodatkowo skarżący przypomniał, że termin na realizację wniosku, zgodnie z u.d.i.p., upłynął 17 stycznia 2022 r.

Organ zignorował korespondencję skarżącego i w żaden sposób na nią nie odpowiedział. Tak więc Prezydent Nowego Sącza, do którego skierowany był wniosek z 2 stycznia 2022 r., pozostaje w bezczynności na dzień sporządzenia skargi, gdyż nie udostępnił wnioskowanej informacji, jak i nie wskazał innych powodów uniemożliwiających jej udostępnienie zgodnie z u.d.i.p., w szczególności brak środków technicznych do przekształcenia z wersji papierowej do elektronicznej, o ile posiada tę informację w tej formie.

Skarżący wskazał, że Prezydent Nowego Sącza jest organem zobowiązanym do pełnienia funkcji zarządu dróg na terenie miasta na prawach powiatu, za wyjątkiem dróg ekspresowych i autostrad. Zakres wniosku obejmuje informację publiczną, jaką jest projekt organizacji ruchu. Potwierdzeniem powyższej interpretacji są m. in. wyroki WSA w Lublinie (II SAB/Lu 1/21), WSA w Rzeszowie (II SAB/Rz 7/21) oraz WSA w Krakowie (II SAB/Kr 115/21), dla których uzasadnienia wyroku szczegółowo opisują zbliżone sytuacje, a wyroki zobowiązują organy do załatwienia wniosków o projekt organizacji ruchu lub stwierdzają bezczynność organu. Wobec powyższego skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ, działając przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu, wniósł o odrzucenie skargi jako bezzasadnej, bowiem wnioskodawca został poinformowany, że organ nie dysponuje żądanym dokumentem, zatem nie można w tym przypadku zarzucać bezczynności.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki pismem poprzez ePUAP przekazano do wnioskodawcy odpowiedź, że zarządca drogi nie posiada elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu i z tego powodu nie może spełnić wniosku.

W dniu 18 stycznia 2022 r. wnioskodawca poprzez ePUAP skierował do Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu informację, że przekazana odpowiedź nie stanowi załatwienia wniosku, który został złożony zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, co jest nieprawdą. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że Prezydent Miasta Nowego Sącza pozostaje w bezczynności w tym zakresie, co również jest nieprawdą. Wnioskodawca w tym piśmie wskazał również, że jeżeli zarządca drogi nie posiada elektronicznej wersji żądanego projektu organizacji ruchu, to powinien przekształcić ją z formy papierowej i przekazać w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jednocześnie wskazał, że w przypadku niespełnienia jego żądania skieruje skargę do WSA w Krakowie na bezczynność Prezydenta Nowego Sącza.

W piśmie z 10 września 2022 r. skarżący zmodyfikował swój wniosek w ten sposób, że w miejsce żądania zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności na dzień wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.). We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA).

Wniosek z 2 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu, został skierowany przez skarżącego do Prezydenta Miasta Nowego Sącza.

Nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta Nowego Sącza, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a objętą wnioskiem z dnia 2 stycznia 2022 r. informację dotyczącą udostępnienia w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu na ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu, należy uznać za informację publiczną.

Sprawę z zakresu organizacji ruchu na drogach, choćby z uwagi na powszechny zakres jej oddziaływania, należy kwalifikować jako sprawę z zakresu informacji publicznej. Ta informacja jest bowiem nieodłącznym elementem życia publicznego, rzutującym na życie każdego, komu przyjdzie korzystać z ruchu drogowego w miejscu objętym projektem organizacji ruchu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. II SAB/Rz 34/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. II SAB/Kr 114/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 115/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/21, wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2022 r., II SAB/Kr 215/21 ).

Ustalenia w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie ograniczają się do dwóch okoliczności:

1/ Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Nowego Sącza o przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu;

2/ W odpowiedzi na wniosek pismem z 13 stycznia 2022 r. poinformowano skarżącego, że organ nie posiada elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

3/ Pismem z 1 lutego 2022 r. poinformowano skarżącego, że informacja nie może zostać przekazana, gdyż na chwilę obecną MZD w Nowym Sączu nie posiada takich dokumentów.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż informacja, której domagał się skarżący, ma charakter informacji publicznej, tak w znaczeniu przedmiotowym jak i podmiotowym w rozumieniu ustawy u.d.i.p.

Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia, czy pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Nowym Sączu z dnia 13 stycznia 2022 r., w którym poinformowano skarżącego, że organ nie posiada elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu, stanowiło załatwienie sprawy zgodnie z wymogami u.d.i.p.

W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jest przecząca.

Organ, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej, jest związany zakresem wniosku.

Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się o przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu. Wniosek był precyzyjny. Wnioskodawca domagał się w złożonym wniosku elektronicznej wersji dokumentu, co należy rozumieć jako wniosek o nadesłanie projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu - możliwymi środkami komunikacji elektronicznej (np. skan papierowej wersji dokumentu).

Sąd zauważa, że brak we wniosku mowy o edytowalnej wersji elektronicznej projektu organizacji ruchu, jak to opacznie zrozumiał organ, odpowiadając w piśmie z 13 stycznia 2022 r., że organ nie posiada elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

Zgodnie z art. 14 u.d.i.p.:

Ust. 1 - Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Ust. 2 - Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Zdaniem Sądu, jeżeli organ zrozumiał wniosek skarżącego z 2 stycznia 2022 r. jako wniosek o udostępnienie edytowalnej wersji elektronicznej projektu organizacji ruchu, której organ nie posiadał, to organ winien był, na podstawie cytowanego wyżej art. 14 ust. 2 u.d.i.p., powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, czego organ nie uczynił, popadając w stan bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego.

Organ nie wyraził też jakichkolwiek wątpliwości w rozumieniu i interpretacji wniosku skarżącego.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wniosek skarżącego z 2 stycznia 2022 r., mimo wystosowania przez organ odpowiedzi pismem z dnia 13 stycznia 2022 r., na dzień wniesienia skargi nie został załatwiony przez organ w ustawowym czternastodniowym terminie (art. 4 ust 3 u.d.i.p. oraz art. 13 ust 1 u.d.i.p).

Zatem Prezydent Miasta Nowego Sącza pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi.

Zdaniem Sądu także pismo z 1 lutego 2022 r., w którym informowano skarżącego, że "informacja nie może zostać przekazana, gdyż na chwilę obecną MZD w Nowym Sączu nie posiada takich dokumentów", nie stanowi załatwienia wniosku z 2 stycznia 2022 r.

Trudno bowiem przyjąć, że jednostka budżetowa Miejski Zarząd Dróg w Nowym Sączu, realizujący zadania Prezydenta Miasta Nowego Sącza w zakresie zarządzania drogami publicznymi, nie dysponuje dokumentem organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

Zatem na dzień wydania wyroku wniosek skarżącego z 2 stycznia 2022 r. nadal pozostawał niezałatwiony, gdyż organ nie stwierdził, że w ogóle nie jest w posiadaniu (w jakiejkolwiek postaci, choćby papierowej) projektu organizacji ruchu dla ul. Grunwaldzkiej w Nowym Sączu.

Zgodnie z tym co już wyżej powiedziano, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Podsumowując, niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, poprzez niedokonanie w terminie stosownych czynności bądź wydanie aktu, co uzasadniało rozstrzygnięcie w pkt I wyroku.

Należało ponadto rozstrzygnąć, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Zestawiając ze sobą datę wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej 2 stycznia 2022 r., z datą udzielonej nań, choć niewystarczającej odpowiedzi 13 stycznia 2022 r., Sąd stwierdza, że organ nie zbył wniosku skarżącego milczeniem i nie zignorował go, choć nie załatwił go właściwie.

Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Sąd doszedł do przekonania, że brak w terminie ustawowym 14 dni prawidłowej reakcji organu na zgłoszone żądanie i zaistniałe opóźnienie nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie, że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt II i III sentencji wyroku.

Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku stwierdzenia bezczynności, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności.

W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ani do wymierzenia z urzędu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – o co z resztą nie wnioskowano w skardze. Przemawiają za tym wyżej wskazane okoliczności. Podzielając pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 490/17, z godnie z którym suma pieniężna jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że przesłanki zastosowania tego przepisu nie zachodzą.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.. Na zasądzoną skarżącemu kwotę 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.