Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2107/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23, art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 746/21 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 lipca 2021 r. nr SKO.41/3216/OS/2020 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 lipca 2021 r. nr SKO.41/3216/OS/2020 w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z 2 października 2018 r. Wójt Gminy W. przyznał K. K. (dalej jako "strona" lub "skarżąca") świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych, to jest małoletnich P. K., K. K. oraz V. K., w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres świadczeniowy 2018/2019 trwający od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.

W dniu 21 maja 2020 r. do organu wpłynął wyrok zasądzający alimenty od M. K. na rzecz uprawnionych małoletnich dzieci, w kwocie po 300 zł miesięcznie na każde dziecko, poczynając od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie III Wydział Cywilny Rodzinny z 4 kwietnia 2018 r. (sygn. akt III C 1080/13) zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dniem 4 lutego 2020 r. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wystąpił do komornika sądowego o udzielenie informacji na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego prawomocnego tytułu wykonawczego. Natomiast 10 czerwca 2020 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie III Wydział Cywilny Rodzinny z 6 października 2016 r., prawomocne z dniem 6 października 2016 r. Postanowieniem tym udzielono zabezpieczenia i zasądzono od pozwanego M. K. alimenty na rzecz jego małoletnich dzieci: K. K., P. K. oraz V. K., w kwocie po 300 zł miesięcznie na każde dziecko, płatne począwszy od 1 października 2016 r.

W odpowiedzi na pismo organu I instancji komornik sądowy przesłał zawiadomienie o zmianie wysokości zasądzonych alimentów zgodnie z nowym tytułem wykonawczym - wyrokiem Sądu Okręgowego z 4 kwietnia 2018 r., zasądzającym alimenty od M. K. na rzecz uprawnionych małoletnich dzieci, w kwocie po 300 zł, od dnia 4 lutego 2020 r. Ponadto zawiadomieniem z 24 lipca 2020 r. komornik sądowy poinformował organ, że zgodnie z nowym tytułem wykonawczym, to jest postanowieniem Sądu Okręgowego w Lublinie III Wydział Cywilny Rodzinny z 6 października 2016 r., wysokość alimentów w kwocie po 300,00 zł miesięcznie zasądzono w okresie od 1 października 2016 r. do 3 lutego 2020 r.

Mając powyższe na względzie Wójt Gminy W. decyzją z 31 sierpnia 2020 r. uznał za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone decyzją z 2 października 2018 r. na rzecz: P. K., V. K. i K. K. w kwocie po 200 zł na każde dziecko, w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Ponadto stwierdził, że nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego o łącznej wysokości 7200 zł należy zwrócić w formie spłaty na rachunek GOPS. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie tytułów wykonawczych w okresie zasiłkowym 2018/2019 świadczenia winny być wypłacane w wysokości 900 zł miesięcznie na wszystkie uprawnione dzieci, tj. w łącznej kwocie 10.800 zł, zamiast w wypłaconej kwocie 18.000 zł. W związku z powyższym kwota świadczeń nienależnie pobranych wynosi 7.200 zł. Powyższe stanowi - zdaniem organu - podstawę do zastosowania art. 29 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z 16 lipca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy, w części dotyczący świadczenia w okresie zasiłkowym 2018/2019 oraz stwierdził, że organ pierwszej instancji, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny. Zastrzeżeń nie budzi także kwalifikacja prawna. Kolegium w pełni podzieliło w tej kwestii argumentację organu pierwszej instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznało brak potrzeby jej ponownego przytaczania.

Na decyzję organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji dokonał wykładni art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 808 ze zm., dalej: "u.p.o.u.a") i przyjął, że osoba uprawniona do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zobowiązana do ich zwrotu - jako świadczeń nienależnych - wówczas, gdy zostały one wypłacone w kwocie wyższej, aniżeli alimenty zasądzone za ten sam okres. Jeśli zatem zmieniła się wysokość alimentów od konkretnie określonego dnia i w konsekwencji komornik sądowy prowadzi postępowanie egzekucyjne również od tej daty, to organ winien dokonać zmiany wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego również z uwzględnieniem tego dnia. Stanowi on bowiem podstawę wyznaczenia okresu za jaki organ będzie mógł żądać zwrotu nadpłaconego świadczenia. W związku z powyższym, przesłanką do zastosowania art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. jest uprzednie stwierdzenie, że osoba uprawniona pobrała świadczenie alimentacyjne w danym okresie w nadmiernej wysokości. Kluczowym przy tym jest ustalenie dnia zmiany wysokości zasądzonych alimentów i dnia wpływu tytułu wykonawczego do komornika sądowego, będących początkiem i końcem okresu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a.

WSA wskazał, że skarżąca otrzymała świadczenie z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. w wysokości 500 złotych na każde dziecko. Jak natomiast prawidłowo ustaliły organy, skarżącej na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 6 października 2016 r., sygn. akt III C 1080/13, stanowiącego tytuł wykonawczy zostały zabezpieczone alimenty w kwocie 900 zł miesięcznie (3x300 zł). Bezsporne zatem jest, że skarżąca była uprawniona do otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 300 złotych na każde dziecko, a nie kwoty 500 zł na każde dziecko, jak miało to miejsce w sprawie. Wskazane okoliczności musiały więc wpłynąć na prawo skarżącej do świadczenia z funduszu alimentacyjnego za przedmiotowy okres przeszły. Tym samym nie ma żadnej racji skarżąca twierdząc, że organy nie mogły żądać od niej zwrotu części świadczenia jako nienależnego. Dodatkowo Sąd I instancji podkreślił, że o podstawie do zmiany wysokości należnego świadczenia alimentacyjnego organ pierwszej instancji dowiedział się dopiero 17 czerwca 2020 r. z pisma komornika sądowego prowadzącego egzekucję od dłużnika alimentacyjnego. Z kolejnego pisma komornika sądowego z 22 lipca 2020 r. już wprost wynikało, że skarżąca dopiero 22 lipca 2020 r. złożyła do komornika wniosek o egzekwowanie alimentów na rzecz dzieci zgodnie z nowym tytułem wykonawczym - postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z 6 października 2016 r., sygn. akt III C 1080/13 - w kwocie po 300 zł miesięcznie na każde dziecko. Jednocześnie komornik sądowy wskazał, że alimenty w tej wysokości przesądzono od 1 października 2016 r. do 3 lutego 2020 r. Od 4 lutego 2020 r. skarżącej przysługuje prawo do alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie na każde dziecko na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt III C 1080/13.

Zdaniem Sądu I instancji, nie można zatem w żadnej mierze przypisać skarżącej dobrej woli we współpracy z organem ani zamiaru uzyskania świadczenia w należnej jej kwocie. Data wpływu tytułu wykonawczego do komornika (maj 2020 r.) jednoznacznie obciąża skarżącą za zaistniałą sytuację wypłaty świadczeń alimentacyjnych w kwocie wyższej niż należne. WSA nie miał wątpliwości, że skarżąca zawyżoną cześć świadczenia pobrała ze świadomością, że świadczenie to jej nie przysługuje, a więc można ją uznać za "osobę, która pobrała nienależne świadczenia", jak to określił ustawodawca w art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. Natomiast okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, podniesione w skardze mogą mieć znaczenie jedynie w sytuacji wystąpienia przez skarżącą do organu z wnioskiem o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, stosownie do art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. Kwesta ta jednak pozostawiona jest woli skarżącej i odrębnemu rozstrzygnięciu organów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o przyznanie pełnomocnikowi strony kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. poprzez błędne przyjęcie że ziściły się przesłanki do uznania, iż osobą zobowiązaną do zwrotu otrzymywanego świadczenia z uwagi na zaistnienie okoliczności wskazanych w tym przepisie w sytuacji gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż skarżąca nie jest osobą która nienależnie pobierała świadczenia;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że w sprawie jako oczywiste jawiło się to, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji została wydana z następującymi uchybieniami przepisom k.p.a.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy na tle niniejszej sprawy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji a w konsekwencji niezasadne utrzymanie przez SKO w Lublinie w mocy zaskarżonej decyzji oraz niezasadne oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;

b) niezastosowanie art. 7 k.p.a polegające na pominięciu, iż organ z urzędu winien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zmierzającego do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny - w sytuacji gdy na gruncie niniejszej sprawy organ w całości pominął sytuacje finansową skarżącej, którą był winien badać z urzędu w odniesieniu do charakteru sprawy, tj. do żądania zwrotu świadczenia alimentacyjnego;

c) art. 8 k.p.a poprzez nieprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej, niekierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania, w sytuacji gdy skarżąca ma na utrzymaniu pięcioro dzieci, przy czym sama nie jest w stanie podjąć zajęcia zarobkowego;

d) art. 6 k.p.a w zw. z art. 409 k.c. polegające na pominięciu przepisów prawa polegające na zaniechaniu wzięcia pod uwagę, iż alimenty są świadczeniem ściśle wydatkowanym na dziecko, tym samym, nawet jeżeli by przyjąć, iż skarżąca (bez świadomości) pobrałaby nienależnie świadczenia przyznane na rzecz P. K., K. K., V. K. to w całości je wydatkowała na bieżące potrzeby dzieci tym samym nie jest już wzbogacona, co za tym idzie nie należy żądać ich zwrotu, zgodnie z treścią art. 409 k.c. wskazującego że obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, organy zaniechały poczynienia ustaleń w tym zakresie;

e) art. 77 § 1 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niezmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i pominięcia interesu społecznego polegające na przyjęciu jakoby świadczenia pobrane przez skarżącą były nienależne oraz stanowiły jej wzbogacenie w sytuacji gdy zgodnie z zasadami współżycia społecznego oraz interesem strony, przedmiotowe świadczenia wydatkowane były na niezbędne potrzeby dzieci;

f) art. 77 § 1 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niezmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i pominięciu interesu społecznego skarżącej w sytuacji gdy z ugruntowanego poglądu doktryny wynika iż, środki przeznaczone na utrzymanie, tudzież realizowanie obowiązku finansowego niezbędnego do kontynuacji wykształcenia narusza zasady współżycia społecznego, w sytuacji gdy świadczenia na rzecz P. K., K. K., V. K. były prawnie uzasadnione, tym samym nie podlegają zwrotowi;

g) art. 77 § 1 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niezmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i pominięciu interesu społecznego skarżącej poprzez dowolną a nie swobodą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego - w sytuacji gdyby organ w całości oceniłby zebrany w sprawie materiał dowodowy winien dojść do wniosku, iż nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli jego spełnienie czyni zadość zasadom współżycia społecznego;

h) art. 77 § 1 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niezmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jak i pominięciu interesu społecznego skarżącej poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego - gdyby organ w całości oceniłby zebrany w sprawie materiał dowodowy winien dojść do wniosku, iż nawet ten kto spełnił świadczenie i nie był prawnie zobowiązany to należy w takiej sytuacji przypisać obowiązek moralny, tym samym świadczenie czyni zadość zasadom współżycia społecznego;

i) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów - w sytuacji gdyby organ dopełnił ww. obowiązkowi strona skarżąca zwróciłaby się do organu z wnioskiem o umorzenie rzekomej należności, niemniej jednak strona nie została poinformowanej o takowej możliwości, chodź powinna;

j) art. 7a § 1 k.p.a poprzez pominięcie wątpliwości, które zachodzą na gruncie niniejszej sprawy przez pryzmat zasady współżycia społecznego oraz interesu strony - w sytuacji gdy rzekomy zwrot należności dot. świadczeń alimentacyjnych, które na gruncie nieniniejszej sprawy nie powinny być zwracane i zachodzą ku temu uzasadnione wątpliwości;

k) art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wypełnienia przez organ II instancji obowiązku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Na tle niniejszej sprawy SKO w Lublinie wskazało jedynie że podziela argumentację pierwszej instancji. Jak wskazał w Wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 23 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1464/16 "Brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tym przypadku rozważania należało rozpocząć od oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a.

W oparciu o ten przepis została wydana zaskarżona do Sądu I instancji decyzja. W myśl postanowień art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. w przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany wysokości zasądzonych alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa może polegać zarówno na stosowaniu odpowiednich przepisów bez żadnych modyfikacji, z pewnymi modyfikacjami, albo ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla danych stosunków, odpowiednie przepisy nie mogą być w ogóle stosowane (vide: M.Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa - uwagi porządkujące, PPiA, 2005, t. LXV, s. 161-162).

Specyfika odpowiedniego stosowania prawa nakazuje zbadać zakres zastosowania art. 23 u.p.o.u.a. do sytuacji opisanej w art. 29 ust. 2 tejże ustawy.

Przepis art. 23 u.p.o.u.a. statuuje generalną zasadę, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Opis charakteru tej instytucji nie jest możliwy bez odwołania się do art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a., wskazującego w jakich sytuacjach ma miejsce nienależne pobranie świadczeń.

Nie może budzić wątpliwości, że uzyskanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w warunkach opisanych w art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. jest odrębną instytucją prawną, różną od tych opisanych w art. 2 pkt 7 u.p.o.u.a.

Wynika to z brzmienia normy prawnej wyrażonej w art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a., które przesądza o tym, że w przypadku, gdy zmniejszeniu uległ obowiązek alimentacyjny, a osoba uprawniona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek.

Przesłanka subiektywna wyrażająca się świadomością świadczeniobiorcy jest w tym przypadku prawnie relewantna dla możliwości ustalenia zakresu zastosowania instytucji opisanej w art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a.

Tym niemniej w w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na względzie treść skierowanych do K. K. pouczeń, nie sposób przyjąć, by nie pojmowała ona znaczenia orzeczenia obniżającego wysokość alimentów i wiążącej się z tym konieczności ujawnienia tego faktu.

Nie ma racji autor kasacji, że w trakcie postępowania prowadzonego w warunkach art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. prawnie relewantne są przesłanki z art. 409 k.c., w myśl których obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeśli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony. Organy nie miały w związku z tym podstaw, aby czynić ustalenia w tym względzie. Skarżący kasacyjnie nie wskazał normy prawnej, która zezwalałaby na stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu z art. 409 k.c. w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Wiedzy o istnieniu takiej normy nie posiada także Naczelny Sąd Administracyjny.

Skoro wbrew autorowi kasacji, organy nie pominęły żadnej z istotnych w sprawie okoliczności, za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 7a § 1, art. 6, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Autor kasacji nie wskazał dokonania jakich czynności pominął na skutek niezapewnienia mu udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony, stawiającej wskazany zarzut, należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w odrębnym postępowaniu organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny ( art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a.).

Mając na względzie powyższe zgodzić należało się z Sądem I instancji, że decyzja o nakazie pobrania wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego pozostaje w zgodzie z art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a.

Stąd wbrew stanowisku autora kasacji, brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.