Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1775/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 9,  art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1428
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin
article: art. 127 par. 2, art. 17 pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2824/2022/14794 w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 31 sierpnia 2022 r., wydaną z upoważnienia Wojewody Śląskiego, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 21, art. 23a ust. 9, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3 oraz ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r."):

- w pkt 1 decyzji – uznano zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłacone S. K. (dalej: "Strona" "Skarżąca") w okresie od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r. w łącznej wysokości 3.060,00 zł za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne,

- w pkt 2 decyzji – zobowiązano Stronę do zwrotu - w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna – w/w kwoty łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Na wstępie organ wskazał, iż na mocy art. 21 u.ś.r. do zadań wojewody w zakresie świadczeń rodzinnych należy pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Następnie podał, że decyzją Wójta Gminy W. z dnia 3 grudnia 2014 r. Nr [...] przyznano Stronie zasiłek rodzinny wraz z dodatkami w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. na dzieci N. M., F. M. i M. M. W sprawie ustalono, że od 1 lipca 2015 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. W związku z tym, decyzją Wójta Gminy W. Nr [...] z dnia 3 czerwca 2020 r. uchylono w w/w okresie decyzję z dnia 3 grudnia 2014 r. przyznającą Stronie prawo do świadczeń rodzinnych, w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie, wniosek Strony został przekazany zgodnie z przepisami wspólnotowymi.

Organ podał, że Strona została wezwana przez Śląski Urząd Wojewódzki do uzupełnienia wniosku i dostarczenia dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów wspólnotowych oraz pouczona, że niezastosowanie się do wezwania w określonym terminie skutkować będzie pozostawieniem przedmiotowego wniosku bez rozpatrzenia. Strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, wniosek zatem pozostawiono bez rozpoznania. Jednakże w w/w okresie świadczenie zostało wypłacone na podstawie decyzji z dnia 3 grudnia 2014 r. Organ przywołał treść art. 23a oraz art. 30 ust. 2 u.ś.r., a dalej ustalił, że w w/w okresie Strona wykonywała działalność zawodową na terenie [...] i była uprawniona do świadczeń na dzieci. Powyższe stało się podstawą uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Właściwa instytucja zagraniczna na terenie [...] poinformowała, iż przyznała zagraniczne świadczenia od 1 lipca 2015 r. Ponadto, Strona nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedłożyła wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego.

Pismem z dnia 16 września 2022 r. Strona wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji wskazując, iż uważa decyzję za niesprawiedliwą. Podała, że były partner Strony odmówił przekazania dokumentów, zatem nie jest możliwe ich dostarczenie do organu, nie ma wpływu na jego decyzję. Jednocześnie wskazała, że były parter zwrócił wszystkie świadczenia pobrane w [...], a Strona tych świadczeń nie otrzymywała.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 540) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/2824/2022/14794 z dnia 18 października 2022 r.,

- w pkt 1 – uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło: uznać zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłaconych Stronie w okresie od 1 lipca 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w łącznej wysokości 2.993,32 zł za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne,

- w pkt 2 – zobowiązało Stronę do zwrotu w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna w/w kwoty łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, które będą naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Na wstępne uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy. Następnie wskazał, iż Wojewoda Śląski ustalił, że w przedmiotowej sprawie od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2017 r. oraz od 1 września 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych, bowiem ojciec dzieci J. M. od 20 lipca 2015 r. do 30 września 2016 r., od 17 października 2016 r. do 16 listopada 2016 r., od 19 grudnia 2016 r. do 30 czerwca 2017 r. oraz od 6 września 2017 r. do 1 grudnia 2017 r. wykonywał działalność zawodową na terenie [...], gdzie był uprawniony na mocy przepisów wspólnotowych do ubiegania się o świadczenie rodzinne na zamieszkałe w Polsce dzieci.

Organ odwoławczy stwierdził, że Strona pobrała nienależnie zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w w/w okresie w łącznej wysokości 2.993,32 zł na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., tj. świadczenia rodzinne zostały wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.

Ponadto Strona w dniu 17 października 2014 r. składając wniosek o świadczenie podpisała pouczenie o konieczności niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenia rodzinne w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, natomiast w decyzji z dnia 3 grudnia 2014 r. została pouczona o konieczności niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenia rodzinne w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu łub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. W związku z powyższym Strona miała świadomość, że jej obowiązkiem było zgłosić fakt podjęcia przez ojca dziecka zatrudnienia na terenie [...] oraz wykazać dochód uzyskany z tego tytułu.

Organ odwoławczy zauważył również, że Strona nie kwestionowała działania organu I instancji, tj. pozostawienia wniosku Strony bez rozpoznania. W ocenie organu należało jednak dokonać korekty wysokości nienależnie pobranego świadczenia, ponieważ jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego jest świadczeniem rodzinnym przyznanym na cały rok, a Strona pobierała nienależne świadczenia jedynie przez cztery miesiące.

W odniesieniu natomiast do argumentacji odwołania organ odwoławczy podał, że podnoszona przez Stronę kwestia nieprzekazania przez jej byłego partnera dokumentów, pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Końcowo organ pouczył o możliwości wnioskowania o umorzenie niezależnie pobranych świadczeń stosownie do treści art. 25 ust. 10 u.ś.r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wobec zaskarżonej decyzji podniosła zarzuty naruszenia:

1) art. 43 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż Skarżącej zostało prawidłowo doręczone wezwanie do uzupełnienia wniosku i dostarczenia dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów wspólnotowych, pomimo, iż w/w wniosek został doręczony do rąk byłego męża Skarżącej, z którym pozostaje w konflikcie, a który nie był domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż Skarżącą bez swojej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym,

2) art. 7 k.p.a., 77 1 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego tj. niewyjaśnienie czy Skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania, przez co Skarżąca nie miała możliwości ustosunkowania się do treści żądania organu co do dostarczenia niezbędnych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów wspólnotowych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ błędnie przyjął, że Skarżąca miała możliwość zapoznania się z treścią kierowanego do niej wezwania. W ocenie Skarżącej dokument nie został prawidłowo doręczony, co spowodowało, że nie mogła uczestniczyć w toczącym się postępowania. Wezwanie zostało doręczone byłemu mężowi Skarżącej, który nie doręczył pisma Skarżącej oraz nie był domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., ponieważ nie prowadził ze Skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego. Postępowanie było prowadzone pomimo tego uchybienia. Nadto organy nie zweryfikowały w/w okoliczności i wydały zaskarżone decyzje. Skarżąca powinna mieć możliwość powtórzenia czynności celem zagwarantowania prawidłowości toczącego się postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż status domowników adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie z nim prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Podkreślił jednocześnie, że Strona w toku postępowania przed organem I i II instancji nie kwestionowała doręczenia w/w wezwania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2824/2022/14794 mocą której organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...], i orzekł: uznać zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłaconych Stronie w okresie od 1 lipca 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w łącznej wysokości 2.993,32 zł za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne oraz zobowiązał Stronę do ich zwrotu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożone w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącą w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do uznania, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co musiało skutkować stwierdzeniem jego nieważności.

Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, po rozpoznaniu wniosku Strony z dnia 17 października 2014 r. (karta nr 4 akt administracyjnych) Wójt Gminy W. decyzją nr [...] z dnia 3 grudnia 2014 r. przyznał: zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. (na N. M. 106 zł miesięcznie, na F. M. 77 zł miesięcznie, na M. M. 77 zł miesięcznie), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2015 r, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r.: z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego 400 zł miesięcznie, oraz z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej 80 zł miesięcznie (karta nr 21 akt administracyjnych).

Decyzją Wójta z dnia 3 czerwca 2020 r. nr [...] uchylono w/w decyzję przyznającą zasiłki rodzinne z dodatkami na okres od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r. wskazując w uzasadnieniu, iż z treści zaświadczenia Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 16 kwietnia 2020 r. wynika, że w w/w okresie Strona podlegała ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej (decyzję doręczono Stronie w dniu 15 czerwca 2020 r., karta 55 akt administracyjnych). Wojewoda Śląski zwrócił się do Strony o uzupełnienie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia złożonego wniosku w zakresie objętym przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE i EOG, a w związku z nieuzupełnieniem wniosku organ pismem z dnia 9 września 2021 r. poinformował Stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia (karta nr 61 akt administracyjnych). Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia czy świadczenia rodzinne wypłacone Stronie w okresie od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz w sprawie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Decyzja Wojewody z dnia 31 sierpnia 2022 r. wydana m.in. w oparciu o art. 23a ust. 9 u.ś.r. (wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), na skutek złożonego odwołania, została zmieniona zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 października 2022 r.

Mając na uwadze powyższe należy zwrócić uwagę, iż stosownie do brzmienia art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zgodnie natomiast z treścią art. 17 pkt 2 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. I OW 25/20 wyjaśnił, iż "żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje organu wyższego stopnia w stosunku do wojewody, a zatem nie wprowadza odstępstwa od reguły wynikającej z art. 17 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organem takim jest właściwy w sprawie minister. Regulacji w tym względzie brak jest również w przepisach ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428 z późn. zm., dalej: "ustawa zmieniająca")".

W tym kontekście zauważenia wymaga, iż przedmiotowa sprawa nie jest objęta hipotezą przepisu art. 23 ust. 2 ustawy zmieniającej, w myśl którego w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, złożonych przed dniem 1 stycznia 2019 r., organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Rozpoznawana sprawa nie dotyczy ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, nie jest zatem sprawą "z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych".

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. I OW 115/20 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, iż postępowanie dotyczące uznania za nienależnie pobrane świadczeń rodzinnych i nakazujące ich zwrot jest innym postępowaniem niż to, które dotyczy ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, a zatem organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego odwołania jest Minister Rodziny i Polityki Społecznej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. I OW 25/20, zgodnie z którym "wykładnia literalna art. 23 ust. 2 ustawy zmieniającej nie budzi wątpliwości. Przepis ten w sposób wyraźny i jednoznaczny odwołuje się jedynie do spraw z wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego", - oraz dalsze uzasadnienie związane z tym zagadnieniem (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. I OW 102/20 oraz sygn. I OW 124/20, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. I OSK 1354/21 oraz sygn. I OSK 1306/21).

W rezultacie w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie reguła ogólna wynikająca z przywołanych wyżej przepisów art. 17 pkt 2 oraz art. 127 § 2 k.p.a. Należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nieważna jest decyzja, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Stąd też zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem przepisów o właściwości obarczona jest kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, co natomiast stanowi wyczerpanie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było dokładnie rozważyć swoją właściwość, uwzględniając przy tym zasadę praworządności określoną w art. 6 k.p.a. Na organach administracji publicznej spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.).

Jak stanowi art. 65 k.p.a., który winien w tej sprawie znaleźć zastosowanie, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie (§ 1). Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (§ 2). Zasadnie na tym tle wypowiedziano się w orzecznictwie (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Rz 840/21, wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2022 r. sygn. III SA/Kr 1451/21 i sygn. III SA/Kr 1453/21, z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1205/21, wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Łd 303/21 i z dnia 29 września 2021 r. sygn. II SA/Łd 20/21).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zauważa także, iż wniesienie odwołania do organu niewłaściwego, nie może powodować dla Skarżącej negatywnych konsekwencji, zwłaszcza z uwagi na błędne pouczenie zawarte w decyzji Wojewody (str. 2 decyzji organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2022 r.).

W konsekwencji zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.