Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 197/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2024 r. skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. znak SKO.EA/418/142/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.B. (dalej: skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. znak SKO.EA/418/142/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

W stanie faktycznym sprawy postanowieniem z 24 października 2022 r. znak EW-01.3160.6.53.2022.MP Prezydent Miasta Krakowa odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 września 2008 r., [...] z dnia 29 marca 2010 r. i [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r.

Kolejno pismem z 31 lipca 2023 r. skarżący wniósł do organu "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" na podstawie trzech powołanych wyżej tytułów wykonawczych. Powołał się na "art. 33 § 1" i nieistnienie obowiązku. W jego ocenie podatki zostały naliczone od czegoś co nie istnieje. Podkreślił, że istnieje błąd w naliczaniu podatku od środku transportowych od paru lat. Wskazał, że wnosi zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego o wskazanych wyżej numerach. Wskazał, że asumptem do jego pisma było doręczenie mu w dniu 24 lipca 2023 r. aktualizacji zawiadomień o zajęciu wierzytelności. Podniósł, że domaga się natychmiastowego zwrotu pobranych pieniędzy.

Postanowieniem z 4 września 2023 r. nr EW-01.3160.6.38.2023.MP organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 września 2008 r. i [...] z dnia 29 marca 2010 r., z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania.

Organ wskazał, że pismo skarżącego zostało wniesione w terminie do złożenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w zakresie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r. i zostało zakwalifikowane jako zarzut zgodnie z art. 33 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. W tym zakresie pismo jest procedowane w odrębnym postępowaniu.

Organ podkreślił, że odnośnie do pozostałych dwóch wskazanych przez skarżącego tytułów wykonawczych zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., a zatem pismo zostało wniesione po terminie do złożenia zarzutu. Z uwagi jednak na podnoszone okoliczności i termin wniesienia, pismo zostało zakwalifikowane jako wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych. Organ zaznaczył, że skarżący złożył wniosek o umorzenie tych postępowań w dniu 22 sierpnia 2022 r., a organ ostatecznym postanowieniem z 24 października 2022 r. odmówił umorzenia tych postępowań.

W ocenie organu można odmówić wszczęcia postępowania m.in. jeśli żądanie jednostki dotyczy sprawy już rozstrzygniętej. Taki układ procesowy powstaje gdy występuje tożsamość stron, przedmiotu i stanu prawnego oraz stanu faktycznego sprawy. Organ zaakcentował, że skarżący już złożył wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 września 2008 r. i [...] z dnia 29 marca 2010 r. Na dzień złożenia powtórnego wniosku (31 lipca 2023 r.), postanowienie rozpatrujące poprzedni wniosek było ostateczne, wobec stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium odwoławcze postanowieniem z 2 lutego 2023 r. uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Stan faktyczny i stan prawny nie uległ zmianie. Skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności. Bezspornie zachodzi również tożsamość podmiotowa. Wobec tego zdaniem organu zasadne było odmówienie wszczęcia postępowania.

W zażaleniu z 2 października 2023 r. skarżący wniósł o nadanie dalszego biegu sprawie i wskazał, że organ dopuścił się naruszenia prawa.

Postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ podzielił stanowisko, że w sprawie tożsamy jest zarówno przedmiot, jak i podmiot postępowania, a skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności, a wręcz wskazał, że podnosi już uprzednio wyrażoną argumentację. Zachodzi również tożsamość podstawy prawnej, tj. oba żądania skarżącego (obecne i poprzednie) odnoszą się do nieistnienia obowiązku – art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zdaniem Kolegium zachodzi przeszkoda do podjęcia postępowania na kolejny wniosek skarżącego.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę postanowienia SKO i nadanie dalszego biegu sprawie. Zaznaczył, że własność prywatna jest chroniona przez Konstytucję RP, a organy naruszyły praworządność. Zarzucił Kolegium, że nie zweryfikowało materiału dowodowego i wniósł o usunięcie niezgodności z prawem oraz zwrot pieniędzy. W piśmie z 29 marca 2024 r. skarżący podtrzymał wyrażoną dotąd argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji był art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: K.p.a.). Zgodnie z powołanym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wypracowano znaczenie przesłanki "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w analizowanej jednostce redakcyjnej. Wskazuje się, iż do owych innych przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania zalicza się uprzednie rozstrzygnięcie tożsamej sprawy strony. Warunkiem koniecznym wydania w tej sytuacji postanowienia, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną lub będącą w toku oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Jak trafnie wyszczególnił organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia (s. 2), taki układ procesowy zachodzi wówczas, gdy w sprawie:

1) występują te same podmioty,

2) dotyczy ona tego samego przedmiotu i

3) tego samego stanu prawnego, a do tego

4) w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Sąd podziela dokonaną przez organy wykładnię art. 61a § 1 K.p.a. Stwierdzenie powyżej powołanych przesłanek jest uzasadnieniem do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie powołanego przepisu. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2022 r., III OSK 2734/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r., I OSK 135/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2021 r., II SA/Wr 501/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lipca 2022 r., I SA/Ke 177/22).

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy należy ocenić, że przedstawione Sądowi akta sprawy, którymi dysponowały organy, są wystarczające do stwierdzenia, że w przedmiotowym przypadku zaszła tożsamość sprawy zakończonej i wywołanej kolejnym wnioskiem o wszczęcie postępowania. Kluczową okolicznością jest wydanie przez organ postanowienia z 24 października 2022 r. nr EW-01.3160.6.53.2022.MP, w którym odmówiono umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 września 2008 r., [...] z dnia 29 marca 2010 r. i [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r. (k. 5-7 akt administracyjnych). Jak wynika ze stanowiska organu, skarżący nie wniósł skutecznie środka odwoławczego od powyższego rozstrzygnięcia, zatem jest ono ostateczne. Sąd podziela tę ocenę, bowiem Sądowi z urzędu wiadome jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 2 lutego 2023 r. nr SKO.EA/418/169/2022 stwierdziło wniesienie zażalenia skarżącego na postanowienie z 24 października 2022 r. z uchybieniem terminu, bowiem skarga skarżącego na ostateczne postanowienie SKO z 2 lutego 2023 r. była przedmiotem kontroli Sądu. Została ona oddalona wyrokiem z 26 października 2023 r. sygn. I SA/Kr 362/23, a skarżący nie wywiódł od tego wyroku skargi kasacyjnej.

Zarówno w przypadku sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem z 24 października 2022 r., jak i we wniosku z 31 lipca 2023 r. umorzenia postępowań domagał się ten sam skarżący, stąd zachodzi oczywista tożsamość podmiotowa spraw. Sprawy dotyczą również tego samego przedmiotu, bowiem skarżący domaga się umorzenia tych samych postępowań egzekucyjnych – prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 29 września 2008 r. i [...] z dnia 29 marca 2010 r. (w sprawie umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie trzeciego z tytułów, o którym była mowa w postanowieniu z 24 października 2022 r., tj. nr [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r., organ procedował w odrębnym od niniejszego postępowaniu).

Dalej należało stwierdzić, że relewantny dla sprawy stan prawny nie uległ zmianie. Przypadki umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowane zostały w art. 59 § 1 u.p.e.a. Przepis ten otrzymał nowe brzmienie z dniem 30 lipca 2020 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070; dalej: ustawa nowelizująca). W niniejszej sprawie organy trafnie zauważyły, że zarówno dla wniosku skarżącego, który został rozpatrzony postanowieniem z 24 października 2022 r., jak i dla wniosku skarżącego z 31 lipca 2023 r. znajdzie zastosowanie art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. W kontekście prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z 2008 i 2010 r. istotne jest, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stan prawny obu spraw pozostaje zatem tożsamy.

Odnosząc się z kolei do tożsamości stanu faktycznego należało zauważyć, że w sprawie nie zostały podniesione przez skarżącego w kolejnym wniosku żadne nowe okoliczności. W zasadzie można stwierdzić, że w ogóle nie zostały podniesione żadne okoliczności istotne dla sprawy, nie zostały przedstawione żadne dowody. Skarżący prezentuje obszerne co do formy wywody, które jednak nie zawierają żadnej konkretnej treści. Wypowiedzi skarżącego, w tym te z wniosku z 31 lipca 2023 r., są na pierwszy rzut oka stylizowane na profesjonalnie przygotowane wywody prawnicze, jednak przy całościowej lekturze okazuje się, że nie poruszają one żadnych wątków, które mogłyby mieć znaczenie dla sprawy i nie formułują wobec organu żadnych zarzutów naruszenia konkretnych przepisów. Przykładem powyższego są zdania: "Podtrzymuję również że występuje błąd naliczając podatek od środków transportowych od paru ładnych lat, uwierzytelniając decyzje adm. które są nieważnością wadliwością aktu prawnego wynikające ze sporządzenia ich z naruszeniem przepisów prawa, są wadliwością w post. cywilnym spowodowanym uchybieniami (przewidziane ściśle w ustawie które stanowią tzw. bezwzględne podstawy zaskarżenia nawet jeżeli nie miały one wpływu na wynik sprawy (niedopuszczalność drogi sądowej)" czy też "Prawo państwowe (adm.) nie powinno być stosowane w demokracji gdyż jest niezgodne z Konstytucją dając podstawę naruszenia prawa materialnego obywatela RP". Skarżący w istocie ogranicza się jedynie do zakwestionowania działań organu, wniesienia o umorzenie postępowania i powołania się na nieistnienie obowiązku. Należy stwierdzić, że kwestia nieistnienia obowiązku była badana w postępowaniu zakończonym postanowieniem z 24 października 2022 r., bowiem kwestię tę – co wynika zarówno z uzasadnienia postanowienia z 24 października 2022 r., jak i co wiadomo Sądowi z urzędu – skarżący już podnosił na gruncie tamtego postępowania, gdzie w piśmie z 19 września 2022 r. na s. 3 powołał się na art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nieistnienie obowiązku. W postanowieniu rozpatrującym poprzedni wniosek skarżącego organ wyszczególnił (s. 3 i 4), że decyzje stanowiące podstawę egzekwowanej należności, tj. decyzje określające zobowiązania podatkowe za 2008 r. i 2009 r. w podatku od środków transportowych są ostateczne, a wniesione do sądów administracyjnych skargi na nie zostały prawomocnie oddalone. Jak podkreślił organ w postanowieniu z 2022 r. "egzekwowane obowiązki zostały określone zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z prawomocnych decyzji organu podatkowego, nie stwierdzono braku wymagalności, nieistnienia, czy wygaśnięcia (...)". Wobec niezaistnienia żadnych nowych okoliczności faktycznych, organy miały prawo przyjąć, że stan faktyczny obu spraw jest tożsamy. Tym samym zostały spełnione przesłanki uzasadniające stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W takich okolicznościach wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.pa. było prawidłowe.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł zatem do przekonania, że nie narusza ono prawa, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.