Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 416/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 maja 2024 r. nr SKO.418.20.2024 w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – adwokat E. B., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w P. przy ul. [...] 1A/3a, kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia M. R. na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 kwietnia 2024 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, podstawę postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Prezydenta Miasta Łodzi wobec M. R. stanowią tytuły wykonawcze z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Do egzekucji skierowane zostały nieuiszczone należności z tytułu podatku od nieruchomości dot. ul. [...] w Ł..

Prezydent Miasta Łodzi jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym co za tym wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dacie nadania klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji, czyli dnia [...] r. w stosunku do tytułu nr [...], dnia [...] r. w stosunku do tytułu nr [...] oraz dnia [...] r. w stosunku do tytułu [...].

Dnia 10 stycznia 2024 r. wystawiono zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz zobowiązanego w BANK A S.A i Bank B S.A. (nr [...] oraz nr [...].) Zostały one doręczone do Banków dnia 10 stycznia 2024 r. Zobowiązanemu doręczono odpisy zawiadomień o zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 19 stycznia 2024 r. Dnia 10 stycznia 2024 r. nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej, gdyż doręczenia do Banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych.

Dnia 5 lutego 2024 r. wpłynęły do Urzędu Miasta Łodzi pismo z dnia 30 stycznia 2024 r. skarga zobowiązanego na czynności egzekucyjne - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] Zobowiązany zarzucił, że dokonane czynności są bezprawne oraz został zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.

Postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi przywrócił, na wniosek strony, termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 i 2, § 3, § 4 pkt 1 w związku z art. 26 § 5 pkt 2, art. 67 § 2 i 2a, art. 80 i art. 86b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) dalej: u.p.e.a., oddalił skargi na czynności egzekucyjne zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz zobowiązanego przez BANK A S.A. i Bank B S.A., dokonane zawiadomieniami z dnia 10 stycznia 2024 r.

W zażaleniu M. R. zarzucił, że zaskarżone postanowienie jest bezprawne, narusza prawa zobowiązanego i Konstytucję, zostało wydane z naruszeniem prawa.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podzieliło ustalenia i wyprowadzoną po ich analizie ocenę organu I instancji, czemu dało wyraz utrzymując w mocy postanowienie z dnia 5 kwietnia 2024 r.

Przytaczając treść przepisu art. 54 u.p.e.a. Kolegium wyjaśniło, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne ocenie podlegają wyłącznie kwestie formalnoprawne działania organu egzekucyjnego. Oznacza to, że podstawą skargi nie mogą być podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a uwzględnienie skargi nie spowoduje umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ uwypuklił, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia.

W ocenie Kolegium dokonane w niniejszej sprawie czynności odpowiadają przepisom prawa. Analizując akta przedmiotowej sprawy organ nie dopatrzył się żadnych uchybień formalnoprawnych ze strony organu egzekucyjnego. Zobowiązany ani w skardze na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, ani w treści zażalenia nie wskazał w istocie żadnych uchybień formalnoprawnych ze strony organu egzekucyjnego. A należy pamiętać, że w myśl art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjna, zakres żądania i jego uzasadnienie.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Jeżeli jest możliwość zastosowania więcej niż jednego środka, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, to organ egzekucyjny powinien zastosować ten łagodniejszy dla zobowiązanego. Skarga z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dotyczy sytuacji naruszenia tej zasady, a więc zastosowania bardziej uciążliwego środka spośród kilku możliwych do wyboru prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. W niniejszej sprawie zobowiązany nie wskazał żadnego innego majątku, z którego egzekucja prowadziłaby bezpośrednio do wykonania obowiązku, a byłaby mniej uciążliwa niż podjęte środki związane z zajęciem rachunku bankowego. Uznanie skargi za uzasadnioną sprzeniewierzałoby się głównemu celowi egzekucji, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. R. stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest bezprawne, narusza jego prawa i Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. W dalszej kolejności zobowiązany wskazał, że zaskarża czynności egzekucyjne, jako niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia, wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 4 października 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Sprecyzował, że skarżący zarzuca naruszenie prawa i błędne przyjęcie, że czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem prawa, a także z zastosowaniem zbył uciążliwego środka egzekucyjnego; naruszenie art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, nieopłaconych w całości, ani w części, wg norm przepisanych.

Pełnomocnik w imieniu strony zwrócił uwagę, że skarżący posiada inne składniki majątkowe, m.in. samochód osobowy FIAT SEICENTO nr rej.[...], którego z uwagi na swój obecny zły stan zdrowia psychicznego nie używa, stąd w jego ocenie organ powinien w pierwszej kolejności zaspokoić się z tego składnika majątkowego, ewentualnie innych ruchomości. Dodatkowo na żądanie skarżącego wskazał, iż w ocenie skarżącego nie doszło do prawidłowego doręczenia mu dokumentów w sprawie w toku postępowania przed organem i skarżący nie miał wcześniej możliwości należytej obrony. Końcowo pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżący od wielu lat leczy się psychiatrycznie, choruje na chorobę dwubiegunową i schizofrenię, ma myśli samobójcze i cierpi na zaburzenia urojeniowe, co uniemożliwia mu pracę zarobkową. Prowadzona egzekucja pozbawia skarżącego środków do życia oraz środków na leczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Podkreślić przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz złożoną skargę, a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi, a co za tym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej skarżący uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2024 r. oddalające jako nieuzasadnioną skargę M. R. na czynności egzekucyjne.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., wśród których znajduje się m.in. egzekucja z rachunków bankowych.

Podstawą wniesienia skargi na czynność egzekucyjną jest przepis art. 54 u.p.e.a., który stanowi że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Wskazany termin ma charakter zawity, co oznacza, że wniesienia skargi na czynność egzekucyjną po jego upływie jest bezskuteczne.

Podkreślić należy, że w postępowaniu skargowym, w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (vide. wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13). W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

Wprawdzie jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy skarżący uchybił terminowi wynikającemu z przepisu art. 54 § 3 u.p.e.a. Jednak jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi przywrócił stronie termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Organ uwzględnił argumentację strony, która w dacie odbioru zawiadomień o zajęciu tj. w dniu 19 stycznia 2024 r., przebywała w szpitalu, którą to okoliczność potwierdziła przedkładając kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z okresu 11.01.2024r. – 26.01.2024 r.

Przedmiotowe zawiadomienia, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, zostały zaadresowany na wskazywany przez stronę adres i odebrane przez dorosłego domownika.

Stosownie zaś do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Jak trafnie spostrzegł organ I instancji doręczenie do rąk dorosłego domownika wywołuje ten sam skutek co doręczenie do rąk adresata. Ewentualny brak wywiązania się przez dorosłego domownika z podjętego zobowiązania i nieprzekazanie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg postępowania (vide. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 480/08; z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1954/12 - dostępny, jak i inne przywołane w uzasadnieniu, na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując korespondencja skierowana na podany przez stronę adres, została odebrana przez dorosłego domownika, których to okoliczności skarżący skutecznie nie podważył. Z uwagi na przywrócenie uchybionego terminu skarga na czynności egzekucyjne została złożona w terminie.

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy prawidłowa jest konkluzja organu II instancji, że organ egzekucyjny I instancji, dokonując zawiadomieniami z dnia 10 stycznia 2024 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w celu wyegzekwowania należności pieniężnych, zastosował dozwolony przez prawo środek egzekucyjny. Czynność ta została dokonana prawidłowo na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych.

Jak prawidłowo wskazał organ I instancji, zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.

Stosownie do art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:

1/ których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;

2/ które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 u.p.e.a.).

Zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej (art. 67 § 1a u.p.e.a.).

Zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie (art. 86b u.p.e.a.).

W świetle powyższego, jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, podstawą prowadzonych wobec strony postepowań egzekucyjnych są tytuły wykonawcze wystawione w dniu 15 stycznia 2021 r. nr [...], w dniu 20 lipca 2021 r. nr [...] oraz w dniu 20 kwietnia 2022 r. [...]. Do egzekucji skierowane zostały nieuiszczone należności z tytułu podatku od nieruchomości.

Dnia 10 stycznia 2024 r. organ egzekucyjny wystawił zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz zobowiązanego w BANK A S.A i Bank B S.A. Opisane zawiadomienia zostały doręczone do Banków w dniu wystawienia tj. w dniu 10 stycznia 2024 r. za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Z kolei stronie skarżącej przedmiotowe zawiadomienia doręczono dnia 19 stycznia 2024 r. Stosownie do zapisu art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., w dniu 10 stycznia 2024 r. nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej, gdyż doręczenia do Banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych.

Analiza czynności podejmowanych przez organ uzasadnia konkluzję, że w sprawie niniejszej organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. i dopełnił wszystkich wymogów wynikających z art. 80 § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a. Nie doszło również do uchybień formalnych w zaskarżonej czynności, ponieważ organ egzekucyjny sporządził zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zgodnie z określonym wzorem, stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Zawiadomienia o zajęciu zawierają oznaczenie zobowiązanego, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności. Zawierają też prawidłowo określoną podstawę prawną, tj. art. 80 § 1 u.p.e.a. W treści zawiadomień prawidłowo oznaczono numer tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia, wskazana została kwota dochodzonych należności i okres, za który została ustalona. Dane te są zgodne z danymi zawartymi w wystawionych wobec skarżącego tytułach wykonawczych.

Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zostały dokonane w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.p.e.a.

Sąd nie ma przy tym wątpliwości, że organ nie zastosował zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego.

Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia możliwości dokonania wyboru w tym zakresie. Przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. W szczególności gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować jednocześnie wszystkie dostępne środki egzekucyjne (vide wyrok NSA z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt

III FSK 543/24).

Zdaniem Sądu na aprobatę zasługuje ocena organów, że w stosunku do strony nie został zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Po pierwsze zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, ponieważ rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Po wtóre skarżący nie uzasadniał na czym miałaby polegać ta nadmierna uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego. Nadto w skardze na czynność egzekucyjną, ani w zażaleniu nie wskazał innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego, który jednocześnie umożliwiałby skuteczną realizację egzekucji. Dopiero w piśmie procesowym z dnia 4 października 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wskazał na samochód osobowy, z którego w ocenie skarżącego organ powinien w pierwszej kolejności prowadzić egzekucję. Niewątpliwie jednak podnoszenie tej okoliczności dopiero w postępowaniu sądowym, a dokładnie kilka dni przed wyznaczonym terminem posiedzenia, jest spóźnione. Sąd administracyjny co do zasady ocenia bowiem legalność zaskarżonego aktu w dacie jego wydania. Zatem podnoszona obecnie okoliczność, że egzekucja mogła być prowadzona z samochodu osobowego, o którym organ administracji nie miał wiedzy, nie może zostać uwzględniona.

Z powyższych względów zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego prawidłowo został oceniony, jako bezzasadny.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej we wspomnianym piśmie procesowym dotyczącej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego należy ponownie podkreślić, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a., czy zażalenia. Skarga na czynności egzekucyjne, o której stanowi art. 54 u.p.e.a., nie może być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż organy orzekające w sprawie zgodnie z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy, zapewniając jednocześnie stronie czynny udział w postępowaniu. Zajęte w sprawie stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł, oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających w sprawie zastosowanie.

Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024r., poz. 763).

P.C.