Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1163/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1163/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r., sprawy ze skarg P. S.A. w K., na postanowienia Dyrektora Izby Celnej, z dnia 20 maja 2013 r. Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.785 zł ( jeden tysiąc siedemset osiemdziesiąt pięć złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia 20 maja 2013 r. Dyrektor Izby Celnej twierdził niedopuszczalność zażaleń "P" Spółki Akcyjnej w K. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 26 marca 2013 r. pozostawiające bez rozpatrzenia odwołania P.P. z 27 stycznia 2011 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 10 stycznia 2011 r. odmawiające Spółce umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku akcyzowym za listopad i grudzień 2009 r. oraz luty, maj i lipiec 2010 r.

Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

"P"S.A. w K. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego wnioski o umorzenie odsetek za zwłokę z tytułu niewpłacenia w terminie podatku akcyzowego w listopadzie i grudniu 2009 r. oraz w lutym, maju i lipcu 2010 r. Wnioski te zostały podpisane przez P.P., który przedłożył kopię pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r., upoważniającego go do reprezentacji Spółki, uwierzytelnione w dniu 13 maja 2010 r. przez radcę prawnego T.P..

Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia 10 stycznia 2011 r. odmówił Spółce umorzenia odsetek. W dniu 27 stycznia 2011 r. Spółka złożyła odwołania od powyższych decyzji. Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 18 kwietnia 2011 r. uchylił w całości zaskarżone decyzje i umorzył postępowanie. Decyzje te zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1144/11. Rozpoznając ponownie sprawy, Dyrektor Izby Celnej wystosował do P.P. pismo z dnia 14 marca 2012 r., w którym poinformował go, że pełnomocnictwa dołączone do złożonych w imieniu Spółki odwołań są nieprawidłowe. Momentem, od którego P.P. będzie mógł skutecznie reprezentować spółkę będzie zaś złożenie do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa w jednej z form wymienionych w art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej określanej skrótem "O.p."). W związku z tym zwrócono się z prośbą o dołączenie pełnomocnictwa w prawidłowej formie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. W odpowiedzi, w dniu 23 marca 2012 r. P.P. nadesłał oryginał pełnomocnictwa, uprawniającego go do reprezentowania Spółki w okresie od 16 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. Następnie, postanowieniami Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 kwietnia 2012 r. stwierdzono niedopuszczalność odwołań, gdyż zdaniem organu celnego momentem, od którego P.P. reprezentuje firmę "P"S.A. jest moment złożenia do akt sprawy pełnomocnictwa w jednej z form określonych w art. 137 § 3 O.p., tj. dzień 27 marca 2012 r. W konsekwencji organ uznał, że zaskarżone decyzje organu I instancji nie zostały skutecznie doręczone stronie, a co za tym idzie, nie weszły do obrotu prawnego i nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołań.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 827/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd wskazał, że przedłożona do akt postępowania przed organem I instancji kopia pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r. udzielonego przez "P"S.A. w K. P.P., a uwierzytelniona przez radcę prawnego T.P. w dniu 13 maja 2010 r. nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 137 Ordynacji podatkowej. Nie jest to bowiem oryginał pełnomocnictwa, a uwierzytelnienie kopii nastąpiło przez osobę nieuprawnioną, tj. wprawdzie przez radcę prawnego, ale takiego, któremu skarżąca Spółka nie udzieliła przedmiotowego pełnomocnictwa. Sąd zaznaczył jednak, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, decyzje Naczelnika Urzędu Celnego weszły do obrotu prawnego. Z akt sprawy (zwrotnych potwierdzeń odbioru) wynika bowiem, że decyzje nie zostały skierowane na ręce P.P.. Jako adresata przesyłki wskazano stronę, czyli "P"S.A. w K. Wprawdzie w głowie decyzji wymieniono P.P. jako pełnomocnika strony skarżącej, niemniej jednak finalnie decyzje wyekspediowano na adres siedziby "P" i doręczono samej Spółce, a zatem przyjąć należy, że otwarł się termin do wniesienia odwołań. Już choćby z tego powodu stwierdzenie niedopuszczalności odwołań było nieuzasadnione. Sąd zwrócił jednak uwagę, że w toku postępowania odwoławczego P.P., który podpisał odwołania jako pełnomocnik w oparciu o treść pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r. został wezwany przez Dyrektora Izby Celnej o doręczenie pełnomocnictwa sporządzonego we właściwej formie w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe pismo organu przedłożono stosowne pełnomocnictwo datowane na dzień 16 stycznia 2012 r. Pełnomocnictwo to jednak zostało ograniczone czasowo. W jego treści zawarto bowiem klauzulę, że co do zasady obowiązuje od dnia 16 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. W oparciu zatem o przedłożone na wezwanie organu II instancji pełnomocnictwo, P. P. nie był uprawniony do sporządzenia i złożenia odwołań datowanych na dzień 27 stycznia 2011 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, która to okoliczność umknęła organowi odwoławczemu. Sąd przyjął także, że wezwanie organu z dnia 14 marca 2012 r. nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 169 § 1 O.p. Po pierwsze jest nieprecyzyjne, gdyż zawiera zbyt ogólnikowe wezwanie "do złożenia pełnomocnictwa mocującego do działania w imieniu "P"S.A. przed Dyrektorem Izby Celnej, podczas gdy powinno wyraźnie wskazywać, że chodzi nie tylko o kwestię reprezentacji w postępowaniu odwoławczym, ale przede wszystkim o wykazanie umocowania prawidłowym dokumentem na moment wniesienia odwołania. Ponadto wezwanie to nie zawiera pouczenia o konsekwencjach niezastosowania się do jego treści (pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia), co ma istotne znaczenie zwłaszcza, gdy strona reprezentowana jest przez niefachowego pełnomocnika. Z tych powodów wezwanie organu odwoławczego z dnia 14 marca 2012 r. uznane zostało za bezskuteczne i niewywierające skutków prawnych. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej został zobligowany do dokonania prawidłowego wezwania P. P. do przedłożenia we właściwej formie (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu) pełnomocnictwa, na mocy którego jest on uprawniony do reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym w sprawie przed Dyrektorem Izby Celnej, jak również był uprawniony do sporządzenia (w tym podpisania) i wniesienia w imieniu Spółki odwołań od decyzji organu I instancji – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołań bez rozpoznania. W sytuacji, gdy pełnomocnik przedłoży w terminie wymagane pełnomocnictwo organ będzie zobowiązany do uchylenia zaskarżonych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w wyniku rozpoznania złożonych odwołań. Skoro bowiem wniosek o wszczęcie postępowania został złożony z brakami formalnymi (pełnomocnictwo nie miało wymaganej prawem formy), to strona powinna zostać wezwana do usunięcia tego braku na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a wniosek - w razie nieuzupełnienia braku w terminie siedmiu dni - powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Uchylenie decyzji organu I instancji winno zatem mieć na celu umożliwienie wystosowania przez ten organ odpowiedniego wezwania do uzupełniania braków i następnie wydania adekwatnego rozstrzygnięcia. W sytuacji natomiast, gdy nie zostanie w terminie złożone stosowne pełnomocnictwo, dopiero wówczas organ odwoławczy będzie miał prawo wydać postanowienia o pozostawieniu odwołań bez rozpoznania. Sąd wskazał także, że chybione jest stanowisko strony skarżącej, że złożone do akt postępowania pełnomocnictwo z dnia 16 stycznia 2012 r. - tożsame rodzajowo z poprzednio udzielonym pełnomocnictwem z dnia 14 stycznia 2008 r. - potwierdzało ważność poprzednio złożonego do akt postępowania dokumentu pełnomocnictwa. Nie są to pełnomocnictwa tożsame albowiem opatrzone zostały różnymi datami, a obowiązywanie pełnomocnictwa z dnia 16 stycznia 2012 r. zostało ograniczone czasowo.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 169§1 O.p., wezwał P. P. do przedłożenia we właściwej formie (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu) pełnomocnictwa, na mocy którego P. P. jest uprawniony do reprezentowania Spółki P. przed Dyrektorem Izby Celnej w postępowaniu w sprawie odwołań z 27 stycznia 2011 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 stycznia 2011 r., jak również był uprawniony do sporządzenia (w tym podpisania) i wniesienia w imieniu Spółki odwołań od decyzji organu I instancji. Organ zawarł w wezwaniu pouczenie, że niezastosowanie się do treści wezwania spowoduje pozostawienie odwołań bez rozpatrzenia.

Odpowiadając na wezwanie P. P. przedłożył kopię pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r., złożonego w Urzędzie Celnym 30 stycznia 2008 r. upoważniającego go do reprezentacji Spółki, uwierzytelnione w dniu 15 marca 2013 r. przez funkcjonariusza tego Urzędu.

Postanowieniami z dnia 26 marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej pozostawił bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 stycznia 2011 r. Rozstrzygnięcia te zostały skierowane do P. P.

W uzasadnieniach wydanych postanowień organ wskazał, że okazana kopia pełnomocnictwa z dnia 14 marca 2008 r., tym razem potwierdzona za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego również nie spełnia (z tych samych powodów jak poprzednia kopia dokumentu, uwierzytelniona przez radcę prawnego T. P) wymogów określonych w art. 137§3 O.p.

W zażaleniach na powyższe postanowienia Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o ich uchylenie i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy będącej przedmiotem zażaleń, tj. rozpoznania odwołań strony od decyzji Naczelnika UC i uchylenie decyzji Naczelnika UC. Zaskarżonym postanowieniom zarzucono:

a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

1. naruszenie przepisu art. 137§3 O.p. poprzez uznanie, że odpis pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r. potwierdzony za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego nie spełnia wymogów urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, w sytuacji gdy przepis art. 137§3 O.p. nie określa trybu urzędowego poświadczenia dokumentu, w szczególności nie wskazuje, że przez urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa należy rozumieć wyłącznie poświadczenie dokumentu przez notariusza. Podkreślono, że strona nie dysponowała oryginałem pełnomocnictwa, gdyż ten znajdował się w aktach Urzędu Celnego ,

2. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", poprzez błędne uznanie, że Dyrektor Izby Celnej związany był oceną sądu zawartą w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 827/12, w sytuacji gdy przedmiotowa ocena odnosiła się do innego dokumentu niż występujący w niniejszej sprawie, tj. odnosiła się do kopii pełnomocnictwa poświadczonego przez radcę prawnego niewystępującego jako pełnomocnik w sprawie, a nie do urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa,

3. naruszenie art. 137§3 w zw. z art. 178§3 O.p. poprzez uznanie, że odpis pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r. potwierdzony za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego nie spełnia wymogów urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, w sytuacji gdy art. 178§3 O.p. zobowiązuje organy podatkowe do wydawania na żądanie strony uwierzytelnionych odpisów dokumentów, a tym samym potwierdza, że organy podatkowe są uprawnione do urzędowego poświadczenia dokumentów za zgodność z oryginałem,

4. naruszenie art. 137§3 w zw. z art. 194§1 i art. 194a§1 O.p. poprzez uznanie, że dokument pełnomocnictwa potwierdzony za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego nie spełnia wymogów urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, w sytuacji gdy z powyższych przepisów wynika, że gdy strona zobowiązana jest do przedstawienia odpisu dokumentu właściwy jest odpis dokumentu urzędowo poświadczony przez organ, w którego aktach znajduje się dokument (oryginał),

5. naruszenie art. 137§3 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej w zw. z częścią II załącznika do tej ustawy poprzez uznanie, że dokument pełnomocnictwa potwierdzony za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego nie spełnia wymogów urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, w sytuacji gdy z części II załącznika do ustawy o opłacie skarbowej wynika, że jedną z czynności organów podatkowych jest poświadczanie zgodności odpisów, wyciągów, wypisów lub kopii dokumentów, wydawane w formie zaświadczenia.

b. naruszenie przepisów o postępowaniu, tj.:

6. naruszenie art. 121§1 O.p. poprzez uznanie, że odpis pełnomocnictwa z dnia 14 stycznia 2008 r. potwierdzony za zgodność z oryginałem przez funkcjonariusza Urzędu Celnego nie spełnia wymogów urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, w sytuacji, gdy fakt umocowania pełnomocnika strony był wiadomy Dyrektorowi Izby Celnej i umocowanie nie budziło wątpliwości oraz gdy zarówno z przepisów O.p., jak również z treści wezwania z dnia 12 marca 2013 r. do przedłożenia przez stronę oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa nie wynikał obowiązek notarialnego uwierzytelnienia odpisu pełnomocnictwa.

Postanowieniami z dnia 20 maja 2013 r., nr od [...] do [...], Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność zażaleń Spółki na postanowienia z dnia 26 marca 2013 r.

Organ wskazał, że zaskarżone przez Spółkę postanowienia z dnia 26 marca 2013 r. zostały skierowane do P.P., jako osoby fizycznej. Do niego również było skierowane zawarte w nich pouczenie o przysługującym mu zażaleniu do Dyrektora Izby Celnej. Tymczasem zażalenie zostało złożone przez "P"S.A. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, nie można uznać, aby Spółka posiadała legitymację procesową do wniesienia zażaleń na przedmiotowe postanowienia. Nie ma bowiem żadnej normy materialnoprawnej, która przypisywałaby Spółce tak rozumiany interes prawny w zaskarżeniu postanowienia skierowanego bezpośrednio i wyłącznie do P. Pierścionka, jako osoby fizycznej.

W skargach skierowanych do WSA w Krakowie na postanowienia z dnia 20 maja 2013 r., Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o ich uchylenie oraz stwierdzenie nieważności pierwotnego postanowienia Dyrektora Izby Celnej. Zaskarżonym postanowieniom zarzuciła naruszenie:

1. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażaleń Spółki ze względu na rzekome wniesienie ich przez osobę niebędącą stroną postępowania, w sytuacji gdy zażalenia zostały wniesione przez pełnomocnika Spółki będącej stroną postępowania. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem stwierdzenie przez Dyrektora IC niedopuszczalności zażalenia, doprowadziło do braku rozpatrzenia zażalenia Spółki w sposób merytoryczny i w konsekwencji do nieuwzględnienia argumentacji przedstawionej przez Spółkę w zażaleniu,

2. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 217§1 pkt 3 oraz pkt 6 O.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażaleń Spółki ze względu na rzekome wniesienie zażaleń przez osobę niebędącą stroną postępowania oraz uznanie, że Dyrektor IC prawidłowo skierował pierwotne postanowienia oraz pouczenie o prawie wniesienia zażaleń do P.P. – osoby fizycznej, podczas gdy pierwotne postanowienia powinny być skierowane do P.P., jako pełnomocnika Spółki. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem poprzez skierowanie pierwotnego postanowienia do P. P., jako do osoby fizycznej, w sprawie dotyczącej umorzenia Spółce odsetek za zwłokę, organ przyjął, że stroną postępowania jest P.P., a nie Spółka, i wydał ostateczne postanowienia, w których stwierdził niedopuszczalność zażaleń wniesionych przez Spółkę,

3. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 165§1 i §2 O.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażaleń Spółki ze względu na rzekome wniesienie zażaleń przez osobę niebędącą stroną postępowania, podczas gdy to właśnie Spółka była stroną postępowania, a nie jak twierdzi organ P.P., w sytuacji gdy wobec P. P. nie zostało wszczęte postępowanie z urzędu ani nie wnioskował on o wszczęcie takiego postępowania, a ponadto nie jest on podatnikiem podatku akcyzowego,

4. art. 148§1 w zw. z art. 145§1 w zw. z art. 165§2 O.p. poprzez uznanie, że prawidłowo zostały doręczone pierwotne postanowienia P. P. pod adresem pracodawcy, w sytuacji gdy te pierwotne postanowienia nie wszczynają z urzędu postępowania wobec P. P. jako strony, a powinny być doręczone P.P. jako pełnomocnikowi Spółki będącej stroną postępowania. Prawidłowe doręczenie pierwotnych postanowień do P. P., jako pełnomocnika Spółki – strony postępowania skutkowałoby rozpatrzeniem zażaleń Spółki,

5. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 217§1 pkt 3 i 6 w zw. z art. 155§1 i art. 159§1 pkt 2 i 6 O.p., poprzez uznanie, że na skutek skierowania wezwania z dnia 12 marca 2013 r. do P. P należało również skierować do niego – jako strony - pierwotne postanowienia,

6. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 211 w zw. z art. 219 w zw. z art. 145§2 O.p., poprzez uznanie, że pierwotne postanowienia Dyrektora Izby Celnej zostały doręczone P. P. jako stronie postępowania, podczas gdy powinny być mu doręczone jako pełnomocnikowi Spółki,

7. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 169§1 i §4 O.p. poprzez zaniechanie wezwania Spółki do podpisania odwołań i pozostawienie ich bez rozpatrzenia, w sytuacji gdy, w ocenie Dyrektora IC, wezwanie pełnomocnika Spółki nie doprowadziło do uzupełnienia braków formalnych odwołań od decyzji Naczelnika UC.

8. art. 121§1, art. 123§1, art. 124 O.p. poprzez skierowanie i doręczenie pierwotnych postanowień P. P. osobie fizycznej uznanej za stronę w sytuacji, gdy stroną postępowania jest Spółka,

9. art. 228§1 pkt 1 w zw. z art. 122, art. 125§1 O.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażaleń Spółki ze względu na rzekome ich wniesienie przez osobę niebędącą stroną postępowania, w sytuacji gdy Dyrektor IC miał wystarczającą wiedzę o fakcie umocowania P. P. przez Spółkę,

10. art. 133§1 O.p. poprzez uznanie, że Spółka nie posiadała legitymacji do wniesienia zażaleń na pierwotne postanowienia, podczas gdy interes prawny Spółki, będącej stroną postępowania do żądania uchylenia pierwotnych postanowień jest ewidentny i wynika z istoty toczącego się postępowania, którego przedmiotem jest umorzenie Spółce odsetek za zwłokę od zaległości Spółki w podatku akcyzowym.

Odpowiadając na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączono w celu łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy ze skarg "P"S.A. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 20 maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń. Sprawy te pozostawały bowiem w związku, który poza aspektem podmiotowym (ta sama strona skarżąca), przejawiał się także w związku faktycznym oraz prawnym. Względy ekonomii procesowej przemawiały zatem zdecydowanie za ich połączeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie. W sprawach spór dotyczy legitymacji po stronie "P"S.A. do wniesienia zażaleń na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 26 marca 2013 r., którymi to postanowieniami pozostawiono bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 10 stycznia 2011 r. odmawiające Spółce umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku akcyzowym.

Zaskarżone postanowienia Dyrektor Izby Celnej wydał na podstawie art. 228 O.p. , który w § 1 stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia:

1) niedopuszczalność odwołania;

2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania;

3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Przepis ten na podstawie art. 239 O.p. znajduje zastosowanie do zażaleń.

W orzecznictwie i doktrynie prawa podatkowego zwraca się uwagę, że niedopuszczalność odwołania (zażalenia), zarówno na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego, może wystąpić zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. O niedopuszczalności odwołania (zażalenia) z przyczyn przedmiotowych można mówić, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia lub też przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji (postanowienia). Przykładowo taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy decyzja (postanowienie) nie została doręczona stronie, a więc nie weszła do obrotu prawnego. Jeśli natomiast chodzi o podmiotowe przesłanki stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, to w szczególności przesłanka ta wystąpi, gdy zażalenie (odwołanie) wniesie osoba niemająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, niemająca przymiotu strony postępowania. Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem, jeśli podmiot wnoszący odwołanie (zażalenie) twierdzi, że jest stroną postępowania i powołuje się na swój interes prawny, to wówczas organ odwoławczy jest obowiązany prowadzić postępowanie odwoławcze i w razie stwierdzenia, że odwołujący się nie jest stroną, organ winien to postępowanie umorzyć (uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, Lex nr 37956).

Zgodnie z art.133§1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z powyższego wynika, że konkretny podmiot staje się stroną postępowania z mocy prawa, a nie wskutek uznania organu podatkowego.

W rozpoznanych sprawach, odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 stycznia 2011 r. P.P. nie wnosił we własnym imieniu i nie powoływał się na swój interes prawny w sprawach. Jednoznacznie z treści odwołań wynika, że stroną jest "P"S.A., natomiast P.P. występował w imieniu strony w charakterze pełnomocnika. Okoliczność, że przedłożone przez P. P. pełnomocnictwo zostało zakwestionowane w toku postępowania spowodowało, że wniesione odwołania obarczone były brakiem formalnym. Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 827/12, tylko pełnomocnictwo sporządzone w wymaganej formie może wywoływać skutki prawne. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej został zobligowany do dokonania prawidłowego wezwania P.P. do przedłożenia we właściwej formie (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu) pełnomocnictwa, na mocy którego jest on uprawniony do reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym w sprawie przed Dyrektorem Izby Celnej , jak również był uprawniony do sporządzenia (w tym podpisania) i wniesienia w imieniu Spółki odwołań od decyzji organu I instancji – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołań bez rozpoznania. Realizując zalecenia Sądu organ wystosował do P.P. wezwanie z dnia 12 marca 2013 r. o przedłożenie pełnomocnictwa. Brak prawidłowego pełnomocnictwa niewątpliwie stanowił przeszkodę do nadania odwołaniom dalszego biegu i w konsekwencji do ich rozpoznania. Wezwanie organ prawidłowo skierował do pełnomocnika, a nie do strony. Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy spoczywa bowiem na pełnomocniku (art. 137 § 3 O.p.). W ocenie organu P.P.do powyższego wezwania nie zastosował się, co skutkowało wydaniem skierowanych do niego postanowień z dnia 26 marca 2013 r. o pozostawieniu odwołań bez rozpatrzenia. Sąd zauważa w związku z tym, że niedołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa, względnie dołączanie pełnomocnictwa nieprawidłowego – jak uznał Dyrektor Izby Celnej, nie zmienia faktu, że jest to brak formalny pisma strony – a więc "P"S.A., a nie pisma pełnomocnika. Przedłożenie nieprawidłowego pełnomocnictwa nie spowodowało, że P.P. stał się osobą wnoszącą odwołania w swoim imieniu. Odwołanie nie wszczyna przecież nowej sprawy. Stroną nadal pozostawała Spółka P.. Na wydane w dniu 26 marca 2013 r. postanowienia o pozostawieniu odwołań bez rozpatrzenia, które powinny być skierowane do strony, a nie do osoby określającej się jako jej pełnomocnik, przysługiwało Spółce – jako stronie - zażalenie. Spółka z prawa do zaskarżenia wskazanych postanowień skorzystała, kwestionując pozostawienie bez rozpatrzenia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 10 stycznia 2011 r. odmawiających umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku akcyzowym. Zażalenia były wyrazem woli i stanowiska strony co do sposobu załatwienia jej własnej sprawy podatkowej. Ocena organu, że Spółka nie ma przymiotu strony była zatem błędna. Podkreślić należy, że akta postępowania nie pozwalały na przyjęcie, że P.P. mimo braku prawidłowego pełnomocnictwa, nie działał w imieniu Spółki. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej w ponownym postępowaniu rozpozna zażalenia Spółki "P" i odniesie się do stawianych zarzutów postanowieniom z dnia 26 marca 2013 r.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienia z 20 maja 2013 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490).