Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1623/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 par. 1 art. 8 art. 110 par. 1 par. 3 art. 6 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany: "NUS") wystawił 11 grudnia 2012r. W. K. (dalej zwany: "Skarżący") tytuł wykonawczy o nr [...] - obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r., na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej zwany "DUKS") z [...] listopada 2012r. określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w wysokości 1.104.725zł.

2. NUS postanowieniem z 5 grudnia 2012r. nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia.

3. NUS zawiadomieniem z 13 grudnia 2012r. zajął prawo majątkowe Skarżącego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w B. S.A. w W. Skarżący otrzymał zawiadomienie z odpisem tytułu wykonawczego 31 grudnia 2012r., po dwukrotnym awizowaniu: 17 i 27 grudnia 2012r. Bank otrzymał zawiadomienie 13 grudnia 2012r., informując NUS, iż na rachunku bankowym Skarżącego nie ma środków wystarczających na całkowite zaspokojenie należności.

4. Skarżący w piśmie z 17 grudnia 2012r., nazwanym skargą na czynność egzekucyjną wniósł o uchylenie zajęcia rachunku bankowego i zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, iż zastosowano wobec jego majątku najbardziej uciążliwy środek egzekucyjny, bez uzasadnionych podstaw. Skarżący dysponuje majątkiem, którego wartość znacznie przekracza wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji DUKS z [...] listopada 2012r., której prawdopodobieństwo uchylenia jest znaczne, zaś skutki zastosowanych środków egzekucyjnych będą nieodwracalne. Zajęcie rachunku bankowego uniemożliwia Skarżącemu prawidłowe funkcjonowanie gospodarcze na rynku finansowym. Pośpiech w zastosowaniu czynności egzekucyjnej spowodował, że NUS błędnie wykazał wysokość zobowiązanie z ww. decyzji, zawyżając je o 100.000zł.

5. NUS postanowieniem z 17 stycznia 2013r., po rozpatrzeniu ww. pisma Skarżącego w części dotyczącej zwolnienia spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, nie uwzględnił wniosku Skarżącego i nie wyraził zgody na zwolnienie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego.

NUS w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.; dalej zwana "u.p.e.a.") organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli ten uzyskał na to zgodę wierzyciela. Organ egzekucyjny nie jest bezwzględnie zobligowany wnioskiem, a jedynie może się do niego przychylić, po uzyskaniu zgody wierzyciela. Rozstrzygnięcie organu ma zatem charakter uznaniowy. Przy ocenie "ważnego interesu strony" decydują kryteria zobiektywizowane, których nie należy utożsamiać z subiektywnym przekonaniem Skarżącego o potrzebie zwolnienia określonego składnika majątku z egzekucji. W sprawie wierzycielem jest organ egzekucyjny, który nie wyraził zgody na zwolnienie spod zajęcia ww. rachunku bankowego.

W ocenie NUS wskazane przez Skarżącego okoliczności, że dysponuje majątkiem, którego wartość znacznie przekracza kwotę zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji oraz, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego uniemożliwia mu prawidłowe funkcjonowanie pod względem gospodarczym na rynku finansowym, nie wyczerpują "ważnego interesu zobowiązanego", dającego podstawę do zastosowania instytucji zwolnienia spod egzekucji, na mocy art. 13 § 1 u.p.e.a. Skarżący, choć z zeznań rocznych PIT-36, PIT-38 i PIT 36L wynika, iż osiągnął dochód za 2011r. - łącznie 1.599.163,56 zł, nie wpłacił nic na poczet decyzji ww. decyzji DUKS z [...] listopada 2012r. Na poczet zaległości wynikających z tej decyzji wyegzekwowano jedynie - 284.152,14 zł, przez zajęcie rachunku bankowego Skarżącego w B. S.A.

NUS ustalił również, że Skarżący jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. (pismo ZUS z 30 listopada 2012r.). Z pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z 7 grudnia 2012r wynika, iż Skarżący posiada udziały w kilku spółkach, zaś z pisma CEPIK z 4 grudnia 2012r., że Skarżący nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Z pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z 30 listopada 2012r. wynika, iż Skarżący jest właścicielem nieruchomości. Proponowana przez Skarżącego egzekucja z nieruchomości (art. 110 § 1 i 3 u.p.e.a.) dokonywana jest, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6 u.p.e.a. (egzekucja z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych oraz z ruchomości) nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Egzekucja z nieruchomości może być prowadzona tylko w celu wyegzekwowania należności pieniężnych określonych lub ustalonych w ostatecznym orzeczeniu.

NUS stwierdził w związku z ty, że skoro zastosowany wobec Skarżącego środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego jest jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym, w przypadku wyrażenia zgody na zwolnienie spod egzekucji ww. zajęcia, wierzyciel pozbawiłby się możliwości wyegzekwowania zaległego podatku, a Skarżącego naraziłby na wzrost odsetek za zwłokę.

6. Skarżący w zażaleniu z 22 stycznia 2013r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ze względu na naruszenie art. 13 § 1 u.p.e.a. przez odmowę zwolnienia z egzekucji administracyjnej wierzytelności z rachunku bankowego, mimo istnienie ważnego interesu Skarżącego. Wskazał, że przed NUS doszło do zbyt daleko idącej uznaniowości, a działania NUS cechował nadmierny formalizm. Postępowanie egzekucyjne nie jest zagrożone, bo posiadany przez niego majątek pokrywa w całości kwotę zaległości podatkowej z odsetkami. NUS po uprawomocnieniu się decyzji wymiarowej, stanowiącej podstawę prawną tytułu wykonawczego, będzie miał możliwość wyegzekwowania całości należności, bez względu na dotychczas zastosowane środki egzekucyjne. Celem Skarżącego nie jest unikanie wywiązania się z zobowiązania, gdyż wskazał dobrowolnie na możliwość ustanowienia hipoteki na nieruchomości będącej jego własnością - bezpieczniejsza forma egzekucji - gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o nieostateczną decyzję. Skarżący za nietrafne uznał argumenty dotyczące braku dobrowolnych wpłat na poczet dochodzonych należności, mimo osiągnięcia w 2011r. dochodu 1.599.163,56zł, gdyż decyzja stanowiąca podstawę prawną egzekwowanej należności jest nieostateczna i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, wyklucza dobrowolny charakter wpłat. Podniósł, że podatnik nie ma też obowiązku gromadzenia dochodów "na wszelki wypadek", celem zaspokojenia ewentualnych, przyszłych zobowiązań podatkowych, a postępowanie egzekucyjne nie ma na celu zmniejszenia dolegliwości, lecz świadczy o złośliwym wykonywaniu uprawnień organu, gdy istnieje możliwość zabezpieczenia spłaty zobowiązania przez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości.

7. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "DIS") postanowieniem z 26 kwietnia 2013r. utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS z 17 stycznia 2013r. W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267; dalej zwana "k.p.a.") w związku z art. 17, art. 18, art. 13 § 1 u.p.e.a.

DIS, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazał, iż zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego, na mocy art. 13 § 1 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie, gdy zajdą łącznie trzy przesłanki: zobowiązany musi złożyć wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. Najpierw zobowiązany powinien uzyskać zgodę wierzyciela, a dopiero wtedy organ egzekucyjny może pozytywnie rozpoznać wniosek, jeżeli stwierdzi, że przemawia za tym ważny interes zobowiązanego. DIS zwracając uwagę, iż w sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest NUS podkreślił, że zajęcie stanowiska wobec wniosku Skarżącego następuje w rozstrzygnięciu wydawanym przez organ egzekucyjny na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie. Organ egzekucyjny (będący równocześnie wierzycielem) w treści postanowienia powinien, rozważając wyrażenie zgody na zwolnienie z egzekucji, rozważyć równocześnie przesłankę ważnego interesu zobowiązanego. Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego (B. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2005, Wrocław 2005, str. 158). Takie stanowisko reprezentuje też NSA w wyroku z 1 września 2011r., sygn. akt II FSK489/10.

DIS ocenił, że NUS w ramach prowadzonego postępowania dokonał wyczerpującego zbadania przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Dokonał ustaleń faktycznych oraz na tej podstawie wyjaśnił, że zajęcie rachunku bankowego jest jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym, który może zostać zastosowany wobec majątku zobowiązanego, zatem zwolnienie z egzekucji ww. rachunku, pozbawiłoby wierzyciela możliwości wyegzekwowania dochodzonej należności. Skarżący nie dokonywał też dobrowolnych wpłat na poczet egzekwowanej należności. Zdaniem DIS wskazana przez Skarżącego okoliczność, iż dysponuje on majątkiem, którego wartość znacznie przekracza kwotę dochodzonego zobowiązania, nie przemawia za koniecznością zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego, bowiem składając wniosek w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a., Skarżący winien wykazać nie tylko argumenty przemawiające za ww. zwolnieniem, ale i to, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (wyrok WSA w Lublinie z 3 grudnia 2012r. sygn. akt I SA/Lu 583/10). Egzekucję z nieruchomości można prowadzić dopiero, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne (wyrok NSA z 22 grudnia 2011r. sygn. akt II FZ 741/11).

DIS przyjął, że skoro art. 13 § 1 u.p.e.a. ma celu ochronę interesów zobowiązanego i wierzyciela, przez zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego nie można doprowadzić do bezskuteczności egzekucji. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, gdyż zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek jest otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (wyrok WSA w Warszawie z 1 sierpnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 403/07). DIS stwierdził ponadto, że skoro organ egzekucyjny, zgodnie z art. 13 § 1 u.p.e.a. bada przesłankę ważnego interesu zobowiązanego, może powoływać się na wysokość jego dochodów, tym bardziej, że Skarżący wskazuje, że dysponuje majątkiem umożliwiającym całkowite uregulowanie należności. Skoro Skarżący dysponując majątkiem umożliwiającym całkowite uregulowanie zaległej należności powinien ją uiścić dobrowolnie, nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zobowiązanego przemawiająca za zwolnieniem spod egzekucji zajętego rachunku bankowego.

DIS wskazał też, że ww. decyzja DUKS z [...] listopada 2012r. nieostateczna, podlega wykonaniu w trybie u.p.e.a., gdyż zgodnie z art. 239a ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012r. poz. 749; dalej zwana: "O.p."), nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.

11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2013r. Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasadzenie kosztów postępowania, z uwagi na naruszenie art. 13 § 1 u.p.e.a. przez odmowę zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, mimo istnienie ważnego interesu Skarżącego oraz zbyt daleko idącą uznaniowość organów i formalizm przy rozpatrywaniu wniosku.

Skarżący wskazał, iż składając wniosek o zwolnienie z egzekucji rachunku bankowego kierował się intencją "zminimalizowania negatywnych skutków postępowania egzekucyjnego", które prowadzone jest na mocy decyzji nieostatecznej, zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności. Możliwość wyegzekwowania dochodzonej należności nie jest niczym zagrożona, bo Skarżący dysponuje majątkiem pokrywającym w całości należność z odsetkami. Ustanowienie hipoteki na nieruchomości jest mniej dolegliwym sposobem egzekucji i formą "bezpieczniejszą przy egzekwowaniu należności. Skarżący za nietrafne uznał argumenty NUS, dotyczące braku dobrowolnych wpłat na poczet należności z ww. nieostatecznej decyzji, mimo osiągnięcia w 2011r. dochodu 1.599.163,56zł i wskazał, że podatnik nie ma obowiązku gromadzenia dochodów "na wszelki wypadek", celem zaspokojenia ewentualnych, przyszłych zobowiązań podatkowych.

12. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) P.p.s.a.).

3. W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą.

Organy administracyjne wydając postanowienia w obu instancjach w sposób należyty rozpatrzyły przesłanki wymagane przepisem prawa – art. 13 § 1 u.p.e.a. - przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie spod egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego – wierzytelności z rachunku bankowego oraz dały temu wyraz w uzasadnieniach swych postanowień, wyjaśniając przy tym stan faktyczny sprawy i biorąc pod uwagę argumenty prezentowane przez Skarżącego zarówno we wniosku, który wszczął postępowanie, jak też w środków odwoławczym wniesionym po wydaniu postanowienia pierwszoinstancyjnego.

4. Podstawę prawną wydanych w rozpoznawanej sprawie postanowień DIS i NUS, podlegających kontroli Sądu administracyjnego, stanowił art. 13 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.

Z ww. przepisu wynika, że zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek:

a) zobowiązany musi złożyć wniosek,

b) zobowiązany musi uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela

c) za zwolnieniem spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego musi przemawiać jego ważny interes.

Z treści art. 13 § 1 u.p.e.a. wynika zatem, że przepis ten ma na celu zarówno ochronę interesów zobowiązanego, jak również i wierzyciela.

Z przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a. wynika ponadto, że organ egzekucyjny rozpatrując wniosek o zwolnienie spod egzekucji określonego składnika majątkowego, działa w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się, m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku, organ egzekucyjny ma więc prawo odmówić ww. zwolnienia.

Należy też zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym – NUS występuje zatem w podwójnej roli. W takiej sytuacji zajęcie stanowiska wobec wniosku zobowiązanego następuje w rozstrzygnięciu wydawanym przez organ egzekucyjny na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a., bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie.

W doktrynie podkreśla się, na co w sposób prawidłowy zwrócił uwagę organ administracyjny drugiej instancji, rozpatrujący sprawę w związku z wniesionym przez Skarżącego zażaleniem, że należy szczególnie traktować wymóg zgody wierzyciela na zwolnienie spod egzekucji. Organ egzekucyjnym, będący jednocześnie wierzycielem, powinien zatem przy wyrażaniu zgody na zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego również wziąć pod uwagę przesłankę ważnego interesu zobowiązanego oraz dać temu wyraz w treści postanowienia wydawanego, na podstawie przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a.

Sąd wskazuje, że podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2009r. sygn. akt II FSK 789/08, że w sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, postanowienie wierzyciela, przewidziane w art. 13 § 1 u.p.e.a., jest bezprzedmiotowe.

5. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, zarówno organ administracyjny pierwszej instancji, jak też drugiej instancji w sposób należyty, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy oraz obowiązujących i wiążących się z rozpatrywanym zagadnieniem prawnym, uwzględniły przesłankę ważnego interesu Skarżącego odmawiając zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego – wierzytelności z rachunku bankowego.

Prawidłowe było również odwołanie się przez DIS do poglądów prezentowanych w judykaturze i piśmiennictwie, że przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 1 września 2011r., sygn. akt II FSK 489/10). O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego (B. Jankowiak. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Wrocław 2005. str. 158).

DIS w sposób logiczny i spójny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro Skarżący podnosi, że dysponuje majątkiem, którego wartość znacznie przekracza kwotę zobowiązania podatkowego wynikającego z ww., nieostatecznej decyzji DUKS z [...] listopada 2012r., a jednocześnie nie podejmuje kroków mających na celu zapłacenie należności wynikającej z ww. decyzji, nie może uznać, że po jego stronie zachodzi przesłanka ważnego interesu przemawiająca za zwolnieniem ww. składnika majątkowego: wierzytelności z rachunku bankowego spod egzekucji administracyjnej.

Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. służy - jak podkreśla się w doktrynie - poszanowaniu interesów zobowiązanego i może być traktowany jako część szeroko pojmowanej zasady poszanowania minimum egzystencji (por. Z. Leoński Administracyjne postępowanie egzekucyjne. Problemy węzłowe, Poznań 2003r., s. 80). Skarżący nie przedstawił we wniosku, ani w toku postępowania żadnych konkretnych wyliczeń i zestawień, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby, że brak w jego budżecie zajętych kwot wpłynie negatywnie na jego sytuację finansową, która, jak ustalił NUS w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji na podstawie zeznań podatkowych była dobra (dochód za 2011r. - łącznie 1.599.163,56 zł), natomiast prowadzone przez organy administracyjne postępowanie w toku postępowania egzekucyjnego nie doprowadziło do ujawnienia składników majątkowych, z których możliwe byłoby prowadzenie postępowania egzekucyjnego innych niż ww. rachunek bankowy. NUS w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego skierował do ZUS oraz Ministerstwa Sprawiedliwości zapytania oraz wnioski o udostępnienie danych ze stosownych rejestrów w trybie art. 36 § 1 u.p.e.a. Z uzyskanych od powyższych instytucji danych wynika, iż Skarżący został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako wspólnik jednoosobowej sp. z o.o., posiada również udziały w kilku spółkach, nie figuruje Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz jest właścicielem nieruchomości. Przy czym jedyne środki jakie zostały pozyskane w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, pochodziły z zastosowanego zajęcia rachunku bankowego w B. S.A.

Sąd stwierdza również, że w orzecznictwie dotyczącym przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a., które należy w pełni podzielić, podkreśla się, iż przepis ten ma na celu ochronę zobowiązanego, jednakże nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 lipca 2010r. sygn. akt I SA/Bd 442/10). Należy też podnieść, jedynie na marginesie, że ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie wniosku, już po ściągnięciu wyżej wskazanych środków pieniężnych z rachunku bankowego, nie mogło przyczynić się do zmniejszenia uciążliwości egzekucji, na którą powoływał się Skarżący wnioskując o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego.

6. Zdaniem Sądu wyrażenie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu w związku ze stosowaniem przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a. oceny, że w ww. okolicznościach faktycznych, stwierdzenie Skarżącego, że dysponuje on majątkiem, którego wartość znacznie przekracza kwotę dochodzonego zobowiązania, nie przemawia za koniecznością zwolnienia spod egzekucji jego rachunku bankowego - nie narusza swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Jest to stwierdzenie logiczne i uzasadnione, gdyż Skarżący nie wskazał konkretnych wyliczeń i zestawień, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby, że brak w jego budżecie zajętych kwot wpłynie negatywnie na jego sytuację finansową.

Należy też, w świetle ww. przepisu art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., podzielić i uznać za prawidłowe stanowisko DIS wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że przy ocenie wniosku o zwolnienie spod egzekucji i powołanych w nim okoliczności, nie można abstrahować od sytuacji finansowej przedstawionej przez Skarżącego, z tego względu, iż zasadniczym argumentem wskazującym na "ważny interes zobowiązanego", podniesionym we wniosku, była okoliczność, że egzekucyjne zajęcie środków na rachunku bankowym uniemożliwia Skarżącemu prawidłowe funkcjonowanie gospodarcze na rynku finansowym.

Należy te uwzględnić powszechnie obowiązujące przepisy prawa, które wskazują, kiedy może być zastosowany określony rodzaj środka egzekucyjnego. Organy egzekucyjne w wydanych w sprawie postanowieniach (najpierw NUS, a następnie DIS) prawidłowo odwoływały się do konkretnych przepisów: art. 110 § 1 i 3 u.p.e.a. i w z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy podkreślały, że nie ma możliwości uruchomienia wnioskowanego przez Skarżącego środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości. Egzekucja z nieruchomości może być przeprowadzona, tylko wówczas, gdy nie jest możliwe zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, lub bezskuteczne okazało się ich stosowanie. O egzekucji z nieruchomości można mówić zatem dopiero z chwilą, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne.

Z akt sprawy wynika ponadto, iż zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego był jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym zastosowanym wobec Skarżącego, zatem w przypadku wyrażenia zgody na zwolnienie spod egzekucji ww. zajęcia, wierzyciel pozbawiłby się możliwości wyegzekwowania zaległego podatku, a zobowiązanego naraził na wzrost odsetek za zwłokę.

7. Sąd, mając na względzie powyższe rozważania, stwierdza, że skoro w toku postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącego o zwolnienie spod egzekucji zajętego rachunku bankowego, organy administracyjne, rozpatrzyły zarówno sytuację majątkową zobowiązanego, w tym argumenty przedstawione we wniosku i w zażaleniu, jak również dokonały ocen możliwość skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego w trybie przepisów u.p.e.a., na podstawie nieostatecznej decyzji nakładającej na stronę obowiązek podlegający wykonaniu, z uwagi na nadanie klauzuli wykonalności, przyjąć należało, że prawidłowe było uznanie, że w odniesieniu do Skarżącego nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, przemawiająca za zwolnieniem spod egzekucji zajętego rachunku bankowego w B. S.A., a zaszła przesłanka ważnego interesu wierzyciela, na którym stosownie do dyspozycji art. 6 § 1 u.p.e.a., spoczywa prawny obowiązek prowadzenia egzekucji.

Zasadne było więc uznanie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu, że organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów obowiązującego prawa, uznając, że nie zaszły przesłanki do zastosowanie instytucji przewidzianej w treści art. 13 § 1 u.p.e.a. Skarżący nie wykazał bowiem swego ważnego interesu, a wierzyciel, będący jednoczenie organem egzekucyjnym uznał, że nie można doprowadzić - na skutek zastosowania instytucji zwolnienia spod egzekucji, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. - do bezskuteczności egzekucji.

8. Sąd, mając na względzie powyższe rozważania oraz treść art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.