Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2667/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 2, art. 75 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 6 ust. 4, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") oraz na podstawie lp. 1.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W daniach 11 czerwca, 24 czerwca oraz 1 lipca 2010 r. upoważnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy M. M. (nazywanego dalej "skarżącym") prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie przewozów drogowych osób taksówką jako "L. K., M. M. [...]" Spółka Cywilna w B.

Kontrola obejmowała okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 11 czerwca 2010 r. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do ww. ustawy.

Podczas kontroli, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, tj. umowy spółki cywilnej, licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz raportu fiskalnego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wydrukowanego z kasy fiskalnej, zainstalowanej w taksówce osobowej o numerze rejestracyjnym [...] stwierdzono, że skarżący w okresie objętym kontrolą, w szczególności w dniu [...] maja 2010 r. wykonywał transport drogowy tą taksówką bez wymaganej licencji na wykonywanie tego rodzaju przewozów wspomnianym pojazdem. Licencja na ten pojazd została wydana w dniu [...] kwietnia 2010 r. L. K. działającemu wspólnie ze skarżącym w ramach spółki cywilnej, na jego wyłączny wniosek przez Prezydenta Miasta B. Natomiast skarżący nie wnosił o wydanie licencji na przedmiotowy pojazd.

Wobec powyższych ustaleń kontrolujący inspektorzy stwierdzili wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji. Ustalenia utrwalono w protokole kontroli nr [...].

W dniu [...] lipca 2010 r. skarżący został przesłuchany w charakterze strony. Zeznał, iż wykonuje regularnie transport drogowy taksówką osobową o numerze rejestracyjnym [...] na podstawie licencji udzielonej na rzecz L. K. Skarżący sądził, iż będąc wspólnikiem spółki cywilnej, nie miał obowiązku ubiegać się o odrębną dla siebie licencję jako przedsiębiorcy. Skarżący był przekonany, że posiadanie licencji przez jednego ze wspólników spółki cywilnej jest warunkiem wystarczającym dla wspólnego wykonywania transportu drogowego.

W związku z powyższymi ustaleniami, pismem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwany do złożenia wyjaśnień w sprawie.

W dniu [...] lipca 2010 r. skarżący złożył pismo, w którym wnosił o umorzenie wszczętego postępowania, załączając do niego pismo adresowane do Urzędu Miasta B. wraz z odpowiedzią na to pismo, jak również kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1633/06.

Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał decyzję, którą nałożył na M. M. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na podstawie art. 5 ust. 1 u.t.d. i art. 6 u.t.d. oraz art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z naruszeniem określonym w lp. 1.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Uznał, że stroną postępowania jest skarżący, który zawarł z L. K. umowę spółki cywilnej. Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, nie jest przedsiębiorcą, a jedynie grupą przedsiębiorców, z których każdy prowadzi odrębną działalność gospodarczą. W związku z tym za niezasadne uznano argumenty podniesione przez skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Ponadto organ I instancji, powołując się na art. 5 ust. 1 oraz art. 6 u.t.d. wskazał, że licencja na transport drogowy taksówką jest uprawnieniem przedmiotowo – podmiotowym i aby zadośćuczynić przepisom obie przesłanki muszą być spełnione jednocześnie. Organ I instancji na podstawie dokumentacji zgromadzonej w trakcie kontroli oraz postępowania administracyjnego, w tym danych uzyskanych od Prezydenta Miasta B. oraz Burmistrza Miasta R. uznał, iż skarżący w okresie objętym kontrolą wykonywał transport drogowy osób taksówką o numerze rejestracyjnym [...], bez wymaganej licencji. Zauważył równocześnie, że skarżący w okresie objętym kontrolą posiadał licencje, które były udzielone na inne pojazdy samochodowe.

Skarżący pismem z dnia [...] września 2010 r. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź zmniejszenie nałożonej kary. Skarżący usprawiedliwił brak licencji niewiedzą w tym zakresie związaną z krótkim okresem funkcjonowania założonej spółki. Zaznaczył jednocześnie, że podjął ze wspólnikiem działania mające na celu zmianę osobowości prawnej spółki, aby podobny incydent nie miał miejsca w przyszłości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując ponownie sprawę, w decyzji z dnia [...] października 2010 r. uznał, że w okresie objętym kontrolą a w szczególności w dniu [...] maja 2010 r. skarżący wykonywał transport drogowy taksówką o numerze rejestracyjnym [...] bez wymaganej licencji. Przeprowadzona kontrola wykazała, iż licencja na ten pojazd została wydana w dniu [...] kwietnia 2009 r. L. K., działającemu wspólnie ze skarżącym w ramach spółki cywilnej, na jego wyłączny wniosek przez Burmistrza Miasta B.. Skarżący nie wnosił natomiast o wydanie licencji na przedmiotowy pojazd o nr rej. [...].

Organ odwoławczy podał, że ustalenia zostały potwierdzone stosownym dokumentem w postaci raportu fiskalnego dobowego z kasy fiskalnej zainstalowanej w taksówce osobowej o numerze rejestracyjnym [...], na którym w miejscu przedsiębiorcy widnieją nazwiska L. K. oraz M. M., działających w ramach spółki cywilnej [...].

W ocenie organu odwoławczego, poczynione ustalenia potwierdziły, że w chwili kontroli zostały naruszone przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie drogowego transportu osób taksówką przez jednego ze wspólników spółki cywilnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się na treść art. 6 ust. 4 u.t.d., zgodnie z którym licencja udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące – po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia albo miasto. W. – związek komunalny.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 92 ust. 1 u.t.d., kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Stosownie do ust 2 tego art. suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 zł - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Konsekwencją zaś tego rozwiązania jest treść lp. 1.3. załącznika do u.t.d., który karą 3.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego taksówką bez posiadania wymaganej licencji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami zarejestrowanymi w kraju, która stosownie do art. 4 pkt 17 u.t.d., wymaga uzyskania licencji. Licencja jest decyzją administracyjną wydawaną przez ministra właściwego do spraw transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Decyzja administracyjna jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie.

W myśl art. 6 ust. 1 u.t.d., licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy, który spełnia enumeratywnie wymienione w tym przepisie przesłanki. Natomiast zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 w zw. z ust. 1 u.t.d., licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest na określony pojazd i obszar.

Organ podał, że możliwość prowadzenia przez dany podmiot działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów drogowych taksówką jest uzależniona od uzyskania przez ten podmiot stosownej licencji czyli decyzji administracyjnej, która reguluje sytuację prawną adresata w konkretnie oznaczonej indywidualnej sprawie. Na indywidualne oznaczenie sprawy składają się między innymi takie elementy jak oznaczenie konkretnego pojazdu, który ma służyć do realizacji działalności gospodarczej, ze wskazaniem jego numeru rejestracyjnego i numeru podwozia (VIN) oraz obszaru prowadzenia działalności.

Zatem działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów taksówką jest ściśle powiązana i uzależniona od faktu wykonywania przewozu konkretnym pojazdem i na konkretnym obszarze. W związku z tym, a contrario podjęcie działalności gospodarczej, wykraczającej poza treść uprawnień wynikających z licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką jako niemieszczącej się w treści rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (licencji) o zakresie przyznanych przedsiębiorcy uprawnień, stanowi naruszenie prawa. Przedsiębiorca w takiej sytuacji jest zrównany z przedsiębiorcą, który nie posiada licencji na wykonywanie przewozów taksówką.

W opinii organu odwoławczego, podniesione przez stronę w odwołaniu argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż w świetle przywołanych przepisów licencja na transport drogowy taksówką udzielana jest przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar. Jest to zatem uprawnienie o charakterze podmiotowo - przedmiotowym, wydawane zindywidualizowanemu przedsiębiorcy na konkretny pojazd zgłoszony we wniosku o jej udzielenie, który musi spełniać wskazane w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymagania techniczne w zakresie właściwego oznakowania i wyposażenia. Odmiennie niż w przypadku innych licencji wydawanych na transport drogowy osób lub rzeczy, licencja na transport drogowy taksówką uprawnia przedsiębiorcę do wykonywania działalności na jej podstawie wyłącznie pojazdem określonym w jej treści, gdyż jedynie w licencji taksówkowej wskazuje się nie tylko numer rejestracyjny pojazdu, ale dla jego pełnej identyfikacji także numer VIN. Jednoczesne przypisanie udzielonego przedsiębiorcy uprawnienia do konkretnego pojazdu oznacza, że przewoźnik wykonując przewóz taksówkowy pojazdem niewymienionym w licencji narusza prawo, wykraczając poza zakres udzielonego uprawnienia i w rzeczywistości wykonuje przewóz bez wymaganej prawem licencji.

W przypadku transportu taksówką, przedsiębiorca chcąc wykonywać przewozy wieloma pojazdami musi uzyskać odrębną licencję na każdy z tych pojazdów. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za wykonywanie transportu drogowego taksówką - pojazdem niezgłoszonym do licencji, lecz jedynie karę za brak takiego uprawnienia, jeśli przewóz wykonywany jest pojazdem innym, niż wskazany w jej treści.

W tym stanie rzeczy, Główny Inspektor Transportu Drogowego odrzucił jako niezasługujące na uwzględnienie argumenty strony podniesione w odwołaniu.

Organ odwoławczy podkreślił, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, by była prowadzona ona zgodnie z przepisami prawa. Natomiast uchybienie przepisanym normom skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wskazał, że to na skarżącym ciąży szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności. Rola Inspekcji Transportu Drogowego ogranicza się natomiast jedynie do kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów.

Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile Kodeks nie stanowi inaczej. Bezspornym jest fakt, iż strona nie posiadała stosownej licencji w dniu kontroli i powinna była powstrzymać się od wykonywania transportu drogowego taksówką do czasu uzyskaniu stosownego uprawnienia. Okoliczność, że tego nie uczyniła oznacza, że działała na własne ryzyko.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa spółka cywilna nie posiada statusu przedsiębiorcy i nie posiada zdolności prawnej. Oznacza to, że sama spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 z późn. zm., dalej: "u.s.d.g."), za przedsiębiorców uznaje się każdego z osobna wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W ten sposób z kręgu przedsiębiorców jednoznacznie wyeliminowano spółkę cywilną, kwalifikując do tego grona wyłącznie jej wspólników.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują, że obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego dotyczy przedsiębiorcy, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Jeżeli wspólnik spółki cywilnej uzyska wpis w ewidencji działalności gospodarczej lub w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i określi jako przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej - transport drogowy i będzie tego rodzaju działalność gospodarczą wykonywał, to będzie ciążył na nim obowiązek uzyskania odpowiednich dokumentów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że nie może być przesłanką wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia krótki okres funkcjonowania spółki, a co za tym idzie brak dostatecznej wiedzy w zakresie obowiązujących przepisów. Wskazane przez skarżącego okolicznościach nie stanowią, w ocenie organu odwoławczego, przesłanek, o których mowa w art. 93 ust. 7 u.t.d. Główny Inspektor Transportu drogowego stwierdził, że naruszenie było bowiem wynikiem, świadomego lub nie, zaniedbania skarżącego.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 6 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że z przepisu tego wynika bezpośredni obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką przez każdego ze wspólników spółki cywilnej z osobna,

- art. 4 ust. 2 u.s.d.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż z przepisu tego wynika, że wspólnicy spółki cywilnej są odrębnymi przedsiębiorcami w zakresie obowiązku uzyskiwania licencji na transport drogowy,

- art. 92 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4 u.t.d., przez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie doszło do naruszenia obowiązków ani warunków wynikających z ustawy, a w konsekwencji niesłuszne nałożenie na skarżącego kary, o której mowa w tym przepisie,

b) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ niezbędnych kroków do załatwienia sprawy w sposób uwzględniający słuszny interes obywatela,

- art. 9 k.p.a. polegające na braku pieczy ze strony organu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

Zdaniem skarżącego, organy nie wykazały w sposób dostateczny, że ustawa nakłada na wspólników spółki cywilnej obowiązek uzyskiwania odrębnych licencji na pojazdy, których są współwłaścicielami. W ocenie skarżącego, niejasność przepisu potwierdził w swoich rozbieżnych orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, m.in.: z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1633/06. Organy nie podjęły próby dokonania takiej interpretacji niejasnych w omawianym zakresie przepisów, która mogłaby choćby częściowo uczynić zadość dyrektywie wykładni

in favorem libertatis. Organ z góry odrzucił stanowisko skarżącego w zakresie interpretacji przepisu art. 6 u.t.d., która pozwoliłaby na uchronienie go, przed nałożeniem tak dolegliwej kary, jaką z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności, jest kara pieniężna w wysokości 3.000 zł.

Skarżący podkreślił, że jego zdaniem, z przytaczanych przez organ przepisów w żadnym zakresie nie wynika jednoznacznie, że o licencję na transport drogowy taksówką wystąpić muszą wszyscy wspólnicy spółki cywilnej wykonujący działalność z wykorzystaniem objętych licencją pojazdów, jeśli są równocześnie ich współwłaścicielami. W szczególności wystarczającego wytłumaczenia dla takiej interpretacji nie stanowi przytaczany art. 4 ust. 2 u.s.d.g., z którego wynika wyłącznie, że za przedsiębiorców w rozumieniu tej ustawy uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Z przepisu tego nie wynika obowiązek uzyskiwania przez każdego ze wspólników z osobna uprawnień w sferze prawa publicznego, jakim jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, który to obowiązek nakłada odrębna ustawa o transporcie drogowym. Co więcej, ustawodawca niejednokrotnie przyznaje spółce cywilnej swego rodzaju zdolność w stosunkach publicznoprawnych (m.in. podmiotowość na gruncie podatku od towarów i usług odrębna od podmiotowości samych wspólników, czy też podmiotowość na gruncie statystyki publicznej).

Na poparcie zasadności swojego stanowiska skarżący odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1203/06 oraz wyroków wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 430/07 i z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 916/06.

Skarżący zauważył, że jako wspólnik spółki cywilnej zajmującej się transportem drogowym taksówkami, bez względu na fakt niedysponowania "imienną" licencją na opisany w zaskarżonej decyzji pojazd, dysponuje stosownymi "imiennymi" licencjami na inne niż wskazany w zaskarżonej decyzji pojazd, tj. na taksówki o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Nieprawdziwe jest więc twierdzenie, że wykonywał działalność bez jakiejkolwiek licencji na transport drogowy taksówką. Skarżący odwołał się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 201/07, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, iż wykonywanie przez przedsiębiorcę transportu drogowego taksówką innym pojazdem niż wskazano w treści decyzji o udzielenie licencji stanowi o braku stosownej licencji.

Tym samym, w opinii skarżącego, w sprawie nie doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z przepisów ustawy, które mogłoby uzasadniać nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Przywołał na uzasadnienie swego stanowiska uchwałę (7) NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.")., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga M. M. - wspólnika spółki cywilnej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji.

W świetle zarzutów skargi istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką (konkretnym pojazdem) muszą wystąpić wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, czy też wystarczy, aby jeden ze wspólników legitymował się jej posiadaniem. Nadto, określenia wymaga pojęcie przedsiębiorcy wraz ze wskazaniem jego praw i obowiązków jako wspólnika spółki cywilnej na tle przepisów ustawy o transporcie drogowym. Rozstrzygnięcia wymaga zatem kwestia korzystania z licencji przez drugiego ze wspólników spółki cywilnej, jak i kwestia ustalenia czy spółka cywilna jest przedsiębiorcą.

W rozpatrywanej sprawie, w dniu kontroli skarżący posiadał szereg licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką: 6 licencji wydanych przez Burmistrza Miasta R. oraz 12 licencji wydanych przez Prezydenta Miasta B. Licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką o numerze rej. [...] posiadał L. K. (protokół z przesłuchania strony, k. – 57 – 58 akt adm.), którego ze skarżącym łączy umowa spółki cywilnej zawarta w dniu 3 sierpnia 2007 r. (k. - 118 akt administracyjnych).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale (7) z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08 (ONSAiWSA 2009/1/3) stwierdził, że spółka cywilna jest stosunkiem zobowiązaniowym wywołującym skutki między wspólnikami. Spółka cywilna jest wyłącznie stosunkiem obligacyjnym, jaki może zostać ukształtowany przez jej wspólników na zasadach i warunkach określonych w kodeksie cywilnym - art. 860 i nast. k.c. Sama spółka cywila nie ma osobowości prawnej, jak również nie przysługuje jej zdolność prawna. Z samej istoty cywilnoprawnego pojęcia spółki wynika, że podmiotowość prawną spółce cywilnej można przypisać tylko wtedy, gdy w akcie normatywnym dopuszcza się do obrotu w określonej sferze prawnej jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej bez wymagania przyznania im podmiotowości na podstawie ustaw.

W myśl art. 4 ust. 2 u.s.d.g. za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawodawca przesądził więc, iż za przedsiębiorców uznaje się tylko samych wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawa wyklucza zatem możliwość występowania w obrocie gospodarczym spółki cywilnej jako samodzielnego podmiotu. Jest ona wyłącznie stosunkiem obligacyjnym powstałym na mocy zawartej przez wspólników umowy.

Podobnie w ustawie o transporcie drogowym brak jest unormowania, z którego, choćby pośrednio, można było wyprowadzać wniosek, że ustawodawca przyznaje spółkom cywilnym podmiotowość prawną w zakresie prawa transportowego. Już w art. 5 ust. 3 u.t.d. jest mowa o tym, że licencji udziela się przedsiębiorcy oraz, że wymogi ustawy dotyczą tych przedsiębiorców. Dlatego też udzielenie wspólnikowi spółki cywilnej licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego nie może być rozumiane jako udzielenie licencji spółce cywilnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 106/08, 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 983/08, LEX nr 552741, 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1107/08, LEX nr 515966). Jeżeli bowiem działalność gospodarcza prowadzona w ramach spółki cywilnej podlega reglamentowaniu, to przedsiębiorca (a zatem wspólnik spółki cywilnej) może taką działalność podjąć po uzyskaniu, m. in. licencji stosownie do przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustaw odrębnych regulujących zasady ich udzielania.

Stosownie do art. 75 ust. 3 pkt 1 u.s.d.g. działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach ustawy o transporcie drogowym wymaga uprzedniego uzyskania licencji. Ogólną regułę w zakresie obowiązku uzyskania licencji na działalność w zakresie podjęcia i wykonywania transportu drogowego stwarza art. 5 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie takiego transportu. Z kolei przepis art. 6 ust. 1 i 2 u.t.d. określa warunki jakie musi spełnić przedsiębiorca, aby można mu było udzielić licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie licencji, tak jak odmowa udzielenia, zmiana lub cofnięcie, następuje w drodze decyzji administracyjnej na wniosek zainteresowanego (art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 u.t.d.), a dane, które wypełniają treść tego rozstrzygnięcia określone zostały w art. 11 ust. 1 u.t.d. Wśród elementów kształtujących, zgodnie z tym przepisem, treść uprawnienia licencyjnego znajdują się: numer ewidencyjny licencji, data jej udzielenia, wskazanie przedsiębiorcy, jego siedziby i adresu, zakres transportu drogowego, oznaczenie obszaru przewozów w krajowym transporcie drogowym taksówką i czas na jaki udzielona została licencja. Mimo, że brak jest we wskazanym przepisie wskazania, jako koniecznych, danych określonego pojazdu, na który udzielona zostaje licencja, to w świetle brzmienia art. 6 ust. 4 u.t.d. należy rozumieć, iż dane istotne dla identyfikacji pojazdu, którym wykonywany będzie przewóz osób taksówką, należą do istotnych elementów licencji, poza tym przepis art. 11 ust. 1 u.t.d. wymienia dane określone w licencji w sposób niewyczerpujący, na co wskazuje użyty termin "w szczególności". W tym znaczeniu licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką ma charakter przedmiotowy.

Licencja na wykonywanie transportu drogowego jest decyzją administracyjną uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Jest to zatem indywidualne uprawnienie przyznawane na podstawie przepisów prawa publicznego, upoważniające do wykonywania określonej działalności i wymagające posiadania określonych kwalifikacji. Jest ona więc uprawnieniem osobistym, które nie może być przedmiotem obrotu prawnego ani użyczenia między adresatem decyzji a osobą trzecią.

Licencja na taksówkowe przewozy osób, jako specjalny rodzaj licencji na wykonywanie transportu drogowego, ma charakter - przedmiotowo-podmiotowy. Licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką bowiem udziela się nie tylko przedsiębiorcy, ale jest ona udzielana na określony pojazd.

Licencje jako akty wydawane przez organy administracji publicznej są źródłem uzyskania przez licencjobiorcę uprawnień w sferze stosunków publicznoprawnych.

Z tej też przyczyny co do zasady nie stanowią one przedmiotu obrotu, w szczególności dokonywanego w drodze czynności cywilnoprawnych. Zasadę tę potwierdza ustawodawca w art. 13 ust. 1 u.t.d. stwierdzając, że "licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią, z zastrzeżeniem ust. 2". W przepisie ust. 2 artykułu 13 u.t.d. ustawodawca przewidział sytuacje, w których dopuszczalne jest przeniesienie uprawnień wynikających z licencji, z tym jednak, że w wymienionych w tym przepisie przypadkach uprawnienia nie są przenoszone skutkiem realizacji woli licencjobiorcy, lecz jako wynik działań władczych z zakresu administracji publicznej (decyzji administracyjnej wydanej przez licencjodawcę).

Jednocześnie należy podkreślić, iż licencja na prowadzenie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników nie jest składnikiem wspólnego majątku spółki cywilnej. Dlatego też nie może być ona wykorzystywana przez wspólników nielegitymujących się uprawnieniami z licencji. Wkład wspólnika spółki cywilnej legitymującego się licencją transportową może polegać na świadczeniu tylko przez niego usług transportowych, natomiast nie może oznaczać przejścia bezpośrednio na spółkę samej licencji lub wynikających z niej uprawnień (por. uchwała NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08).

Licencja ta bowiem oraz wynikające z niej uprawnienia przysługujące wyłącznie podmiotowi określonemu w decyzji administracyjnej są prawami niezbywalnymi, a zatem nie mogą być przedmiotem obrotu i tym samym wkładu do spółki cywilnej (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1107/08). Nie mają charakteru praw majątkowych, nie są więc składnikiem wspólnego majątku (przedmiotem współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej). Nie mogą być przenoszone na inne podmioty, co wprost potwierdza unormowanie zawarte w art. 13 ust. 1 u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 106/08). Uprawnienia nadane licencją są ściśle związane z podmiotem, który uzyskał licencję.

Reasumując należy stwierdzić, że skoro skarżący nie legitymował się licencją na wykonywanie transportu drogowego taksówką osobową o nr rej [...], która została wydana jedynie na rzecz drugiego ze wspólników spółki cywilnej, organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 1.3 załącznika do tej ustawy, nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych w związku z wykonywaniem transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji.

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W kontekście powyższego nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., gdyż skarżący jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu taksówkami winien znać zasady, w tym przepisy prawa dotyczące wykonywania tej działalności

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.