Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2587/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński, Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 228/13 w sprawie ze skargi L.D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 9 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2012 r. [...] Prezydent Miasta Kalisza, na podstawie art. 4 pkt. 9b1, art. 11 ust. 1, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) orzekł o odmowie zwrotu na rzecz L.D. nieruchomości położonej w Kaliszu, oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, iż nieruchomość będąca przedmiotem wniosku L.D. została wywłaszczona w celu dokonania przebudowy ulicy S. w Kaliszu decyzją Wiceprezydenta Miasta Kalisza z 15 września 1976 r. NR [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, (Dz.U. nr 10, poz. 64 z 1974 r.). Powyższa inwestycja została zlokalizowana i zatwierdzona decyzją Urzędu Miejskiego w Kaliszu Wydział Gospodarki Przestrzennej Ochrony Środowiska z 6 lipca 1975 r. (nr [...]) w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego na przebudowę ulicy S. wraz z integralną częścią tej decyzji – opisem technicznym do planu oraz planem obejmującym zagospodarowanie odcinka ulicy B. (aktualnie ul L.) oraz ulicy A., (odcinek ten stanowi fragment ulicy S.). W projekcie uwzględniono uporządkowanie terenu łącznie z urządzeniem parkingu.

Wywłaszczona została działka o pierwotnym nr 84/2 i powierzchni 290 m2, stanowiąca własność M. i E.D. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej ustalono, iż wywłaszczonej działce o nr [...] odpowiadają aktualnie działki nr [...], będąca przedmiotem wniosku o zwrot. Organ przesądził również, iż L.D. jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o zwrot ww. nieruchomości. Decyzją z dnia 24 lutego 1993 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Kaliszu orzekł już o zwrocie na rzecz L.D. działki nr [...], natomiast decyzją z 16 czerwca 2004 r. Prezydent Miasta Kalisza zwrócił działkę nr [...].

Pismem, z 12 marca 2010r. Zarząd Dróg Miejskich w Kaliszu poinformował, że działka nr [...] nie jest zajęta pod pas drogowy ul S.. Na tym terenie zlokalizowany jest zjazd na posesję Powiatowego Urzędu Pracy oraz istniejący przy budynku parking. Organ wskazał również dowody, na podstawie których ustalił, że działka nr [...] była na pewno zagospodarowana w 1992 r.

Przeprowadzone 25 stycznia 2010 r. oględziny nieruchomości nr [...] wykazały, iż jest ona w całości zagospodarowana. Od strony działki nr [...], stanowiącej własność L.D. wybudowany jest chodnik, który przebiega do wjazdu do budynku, w którym znajduje się siedziba Powiatowego Urzędu Pracy. W granicy działki nr [...] i nr [...] znajduje się niski półmetrowy płotek ażurowy. Pozostała część działki jest utwardzona (pokryta kostką pozbruk). Nieruchomość wykorzystywana jest jako wjazd na posesję do budynku Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu. W piśmie z 29 lipca 2010 r. Zarząd Dróg Miejskich w Kaliszu oświadczył, iż teren działki nr [...] (przed rozpoczęciem robót w 2009 r.) był utwardzony kostką brukową betonową oraz oddzielony od nawierzchni jezdni wykonanej z mineralnej nawierzchni asfaltowej krawężnikiem betonowym. Podczas prowadzenia prac budowlanych nawierzchnia jezdni wykonana została z kostki brukowej betonowej typu "B.", zniszczone krawężniki zostały zastąpione nowymi, natomiast nawierzchnia chodnika została zabrukowana kostką brukową betonową typu "H.".

Organ I instancji dokonał szeroko zakrojonych poszukiwań w firmach budowlanych i archiwach, dotyczących inwestycji prowadzonych na terenie Kalisza. Poszukiwania te nie doprowadziły jednak do odnalezienia akt inwestycji przy ul S. Przesłuchano świadków. Świadek M.K. brał udział w procedurze wywłaszczeniowej. Zeznał, iż inwestycję rozpoczęto najpóźniej w 1977 r. Po 1977 r. przed budynkiem przy ul S. znajdował się parking i wjazd do budynku. Z.D. zeznała, iż przed 2009 r. wjazd na parking pokryty był dziurawym asfaltem. Zapoznając się z materiałem fotograficznym zeznała, iż zdjęcia wykonano w latach 90 tych XX wieku. Nadto wskazała, że od 1980 r. pracowała w budynku PUP w Kaliszu. Od czasu zatrudnienia pamięta, że do tego budynku urządzony był wjazd i wyjazd, a na chodniku były płyty chodnikowe. Świadek J.C. zeznał, że gdy kończył pracę w 1984 r. nie miał kłopotów z wjazdem i wyjazdem z budynku przy ul S.

L.D. w toku postępowania przed organem I instancji oświadczył, iż po 1977r. na działce nr [...] były płyty betonowe, ale "w bardzo małym zakresie" sięgały tej działki. Nie pamiętał, kiedy teren został utwardzony, prawdopodobnie w 1984 r. Nie pamiętał kiedy zakończono prace i kiedy powstał wjazd i zjazd i ułożono krawężnik.

Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organ uznał, iż w zakresie inwestycji na działce 138/3 rozpoczęcie prac związanych z przebudową nastąpiło w latach 1977-1978, a zakończenie inwestycji w latach 1980-1984. Przeprowadzone prace należy potraktować jako element przebudowy ulicy S. i uznać za udowodniony fakt, iż teren wywłaszczonej nieruchomości stanowiący działkę nr [...] od początku lat 80 tych XX wieku służył jako wjazd do budynku i nadal jest w ten sposób wykorzystywany. Nie została zatem zdaniem organu spełniona żadna z przesłanek zbędności wymieniona w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył L.D., zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3 w zw z art. 137 i art. 140 u.g.n. a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80, art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniósł w szczególności, iż wywłaszczona działka nie została przeznaczona na rozbudowę ul. S., tylko na parking znajdującej się nieopodal instytucji. Skarżący powołał się w szczególności na treść pisma z 22 marca 1991 r. Naczelnika Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu, z którego wynikało, że przedmiotowa działka nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2013 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, iż nie budzi wątpliwości, iż nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] została wywłaszczona pod przebudowę ul Staszica. Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji z 15 września 1976 r. która nie przewidywała szczegółowego określenia celu wywłaszczenia, a wskazywała jedynie, że Urząd Miejski w Kaliszu Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej "przewidywał w swym planie inwestycyjno-gospodarczym przebudowę ul S.". Ustawodawstwo w dacie wywłaszczenia nie definiowało pojęcia przebudowa ulicy, tak jak czyni to obecnie art. 6 u.g.n. Należy się więc posłużyć celami, które organ chciał osiągnąć wydając decyzję z 6 lipca 1975 r. Integralną częścią decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny przebudowy ul S. był opis techniczny do planu zagospodarowania odcinka ul. S. w Kaliszu oraz część graficzna ww. planu, z której jednoznacznie wynika, że pod pojęciem wywłaszczenia "pod przebudowę ul. S." należy rozumieć wywłaszczenie pod utworzenie drogi dojazdowej – wjazdu do budynku obecnie zajmowanego przez Powiatowy Urząd Pracy oraz parking. Inwestycja obejmowała również prace polegające na uporządkowaniu terenu ulicy łącznie z urządzeniem miejsc postojowych. Z analizy części graficznej ww. planu wynikają szczegółowe rozwiązania omawianej przebudowy, które skłaniają do uznania, że cel wywłaszczenia został osiągnięty. Zdaniem organu odwoławczego o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia nie może świadczyć fakt, że w nazwie inwestycji nie znalazły się takie sformułowania jak "wjazd" i "chodnik", bowiem zarówno wjazd jak i zjazd realizują funkcję komunikacyjną.

Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż rozpoczęcie prac związanych z przebudową nastąpiło w latach 1977-1978, a zakończenie inwestycji w latach 1980-1984. Zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowym terminie. Przesłanki zbędności wymienione w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nie zostały spełnione. Nawet gdyby przyjąć, że celem wywłaszczenia była stricte przebudowa ul. S., (czemu przeczy plan zagospodarowania odcinka ul. S. w Kaliszu) to i tak nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam. Organ wskazał w końcu, iż w opisanym przypadku wykonana inwestycja stanowiła w istocie infrastrukturę inwestycji podstawowej, która pełniąc funkcję komunikacyjną została zrealizowana. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła gwarancję, iż procesy związane z przebudową ulicy S. będą przebiegać prawidłowo. Zarówno parking, jak i wjazd i wyjazd z ulicy stanowią niezbędny element składowy, bez którego realizacja zadania byłaby niemożliwa. Dopiero prześledzenie istoty całego przedsięwzięcia, w wyniku którego wywłaszczono sporny teren pozwala na zrozumienie zadania jakie w całej inwestycji spełniać miała działka [...]. Ponadto zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych zjazdem jest połączenie drogi z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z § 3 pkt 12 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, a 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, przez zjazd rozumie się część drogi na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości.

Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych w odwołaniu dotyczących pisma z 22 marca 1991 r. Naczelnika Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu Wojewoda wskazał, iż Wydział Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu nie był organem uprawnionym do badania, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nadto przedmiotowe pismo dotyczyło całości nieruchomości pierwotnie oznaczonej jako działka nr [...], której znaczna część została już wnioskodawcy zwrócona.

Za całkowicie chybiony organ uznał zarzut jakoby inwestycja została zrealizowana dopiero w 2009 r. Organ podniósł, iż inwestycja została zrealizowana we wskazanych powyżej datach, natomiast w 2009 r. miała miejsce kolejna jej modernizacja.

Skargę do Wojewódzkiego sądu administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniósł L.D.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż pismo z 22 marca 1991r. Naczelnika Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu zostało wystosowane w odmiennym stanie faktycznym, w sytuacji gdy otwarta pozostawała kwestia realizacji słusznych roszczeń L.D. co do zwrotu części nieruchomości pierwotnie oznaczonej jako działka nr [...]. Ponadto Wydział Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu nie posiadał kompetencji do badania czy zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Sąd pierwszej instancji za nieusprawiedliowny uznał pogląd, iż aż do 2009 r., nie zrealizowano inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, czyli przebudowy ulicy S. Jego zdaniem przedmiotowej sprawie najistotniejszą i decydującą kwestią jest ustalenie, czy realizacja inwestycji na działce nr [...] była tożsama z celem wywłaszczenia tej nieruchomości. W utrwalonym orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że każda decyzja wywłaszczeniowa musi określać w sposób precyzyjny cel na jaki została wywłaszczona. Brak wskazania celu powoduje, że taka decyzja jest wadliwa. Ustalenie celu powinno być zamieszczone w osnowie decyzji, co nie oznacza, że określenie celu w uzasadnieniu spowoduje jej wadliwość, skoro w procedurze administracyjnej przyjmuje się, iż decyzja stanowi jedno rozstrzygnięcie, a jest nim zarówno osnowa jak i uzasadnienie.

W oparciu o zebrane dowody WSA w Poznaniu ocenił, że organy wydające w latach 1975-1976 obie decyzje, jako przebudowę ulicy S. w Kaliszu, rozumiały budowę parkingu, zjazdu z ulicy i wjazdu na parking oraz chodnika. Stwierdzając powyższe Sąd przytoczył ważki w sprawie argument zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowej, ustawodawstwo nie definiowało pojęcia "przebudowa ulicy", tak jak czyni to obecnie art. 6 u.g.n. W decyzji z 6 lipca 1975 r. i w stanowiących jej część załącznikach wskazana została definicja "przebudowy ulicy" w znaczeniu znacznie szerszym, aniżeli przewidują to obecnie obowiązujące przepisy. Nawet przy założeniu, że organ dokonał nadinterpretacji pojęcia przebudowa ulicy, to nie budzi żadnych wątpliwości, że w decyzji z dnia 6 lipca 1975 r. do której wprost odwołuje się decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, przedstawiono w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, iż inwestycja ma polegać na budowie zjazdu z ulicy S. i wjazdu na parking, parkingu oraz chodnika. Jest to szczególnie widoczne na załączniku graficznym (nr 2), w powiązaniu z wypisem z rejestru gruntów (k. 20 i k. 236 akt administracyjnych). Z załączonego do decyzji planu wynika zdaniem WSA w Poznaniu jednoznacznie, iż inwestycja w postaci zjazdu z ulicy i wjazdu na parking znajdujący się przed budynkiem zajmowanym obecnie przez Powiatowy Urząd Pracy w Kaliszu oraz chodnika, miała zostać wykonana właśnie na tej części działki nr [...], która następnie została oznaczona nr [...]. Nie bez znaczenia ma tutaj akcentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność związku zrealizowanej inwestycji z funkcją ulicy S., dla której inwestycja ta stanowiła zapewnienie koniecznej infrastruktury. Reasumując, wbrew skarżącemu, Sąd wskazał, iż cel wywłaszczenia dotyczył właśnie tej inwestycji, którą zrealizowano najpóźniej do 1984 r. Cel ten nieruchomość spełnia do dnia dzisiejszego.

Zdaniem WSA w Poznaniu nie ma racji skarżący zarzucając organom, iż na etapie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonały "bezprawnego uzupełnienia błędnie skonstruowanej decyzji". W przedmiotowej sprawie treść decyzji wywłaszczeniowej, w powiązaniu z decyzją z 6 lipca 1975 r. nie budzi wątpliwości i nie musi być w żaden sposób uzupełniana. Sąd dodał też, że twierdzenie skarżącego, iż wywłaszczenie zostało dokonano na rozbudowę a nie na przebudowę ulicy S. nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Za bezzasadny Sąd pierwszej instancji uznał także zarzut związany z przedłożonym w toku postępowania administracyjnego i na rozprawie dokumentem prywatnym, zatytułowanym "opinia" mgr. R. D. W szczególności przedstawione w tym dokumencie wnioski to jedynie dywagacje co do techniki sporządzenia zapisu daty prawomocności decyzji. Dywagacje te pozostają zdaniem WSA w Poznaniu bez znaczenia dla postępowania, bowiem w przedmiotowej sprawie istotne i niesporne jest, że decyzja wywłaszczeniowa funkcjonuje w obrocie prawnym, a jej treść jest niesporna. Zdaniem Sądu o ile skarżący uważa, że w toku wydania przedmiotowego orzeczenia doszło do popełnienia przestępstwa, winien fakt ten zgłosić organom uprawnionym do zbadania tej okoliczności i ewentualnego wszczęcia postępowania przygotowawczego w tej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L.D. Zarzucił w niej, że skarżone orzeczenie narusza:

1) art. 133 § 1 p.p.s.a. z uwagi na fakt nieprawidłowej oceny przez WSA w Poznaniu podczas wyrokowania części dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, dotyczących szeregu istotnych okoliczności w przedmiotowym postępowaniu, takich jak fakt, że nie zrealizowano celu wywłaszczenia, czy fakt, że Wydział Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu potwierdził ten stan w 1991 r.;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie dokonania szczegółowego uzasadnienia wyroku;

3) art. 151 p.p.s.a. przez niesłuszne uwzględnienie skargi w sytuacji oczywistej jej zasadności, a w konsekwencji jej oddalenie.

4) art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., w wyniku czego odmówiono skarżącemu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie wywłaszczona działka nie została przeznaczona na rozbudowę ulicy S., tyko na parking i rozbudowę drogi wewnętrznej znajdującej się nieopodal instytucji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnośnie pierwszego zarzutu, wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi." W tym kontekście spostrzec należy, że Sąd pierwszej instancji wydał w niniejszej sprawie wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wykazał, że orzeczenie Sądu nie zostało na nich oparte. Skarżący kasacyjnie upatruje uchybienia ww. przepisowi przez nieuwzględnienie przez Sąd treści pisma z 22 marca 1991 r. Naczelnika Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu jako mającego przesądzać, że działka skarżącego nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zapatrywanie to jest sprzeczne z treścią uzasadnienia wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż "Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż pismo z 22 marca 1991 r. Naczelnika Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu zostało wystosowane w odmiennym stanie faktycznym, w sytuacji gdy otwarta pozostawała kwestia realizacji słusznych roszczeń L.D. co do zwrotu części nieruchomości pierwotnie oznaczonej jako działka nr [...]. Ponadto Wydział Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego w Kaliszu nie posiadał kompetencji do badania czy zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości." Fakt przyjęcia przez Sąd w ramach przysługujących mu uprawnień zapatrywania odmiennego od skarżącego nie świadczy, że orzeczenie sądu zostało wydane nie na podstawie akt sprawy. Warto przy tym zauważyć, że organ rozstrzygając niniejszą sprawę cieszył się na podstawie art. 80 k.p.a. swobodną oceną dowodów, a zatem okoliczności i tezy wyrażone w ww. piśmie z dnia 22 marca 1991 r. mógł podważyć innymi dowodami, co też uczynił – i to im dać wiarę. Rozumowanie organu nie jest zaś sprzeczne z logiką czy wiedzą.

Także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł się ostać. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w tym przepisie, jak również odniesienie się do wszystkich elementów istotnych dla sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. W orzecznictwie przyjmuje się, że analiza realizacji celu wywłaszczenia nie może abstrahować od kontekstu funkcjonalnego z daty wywłaszczenia nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 1417/13; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 2386/13). Oznacza to, że nie można współczesnego standardu wymaganej określoności przedmiotu wywłaszczenia odnosić automatycznie do decyzji sprzed 40 lat. W ówczesnym stanie funkcjonalnym wywłaszczenie pod drogę organ mógł rozumieć szeroko jako pozwalające wykorzystać wywłaszczoną nieruchomość na dojazdy do tej drogi czy parkingi. Przez przebudowę ulicy S. w Kaliszu rozumieć można było także budowę parkingu, zjazdu z ulicy i wjazdu na parking oraz chodnika, bowiem elementy te są funkcjonalnie związane z wykorzystaniem drogowego ciągu komunikacyjnego. A zatem zrealizowana inwestycja mieści się w celu wywłaszczenia przedmiotowej działki skarżącego.

Nie budzi też wątpliwości sądu, że sam cel wywłaszczenia został zrealizowany. Należy bowiem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. o sygn. akt P 38/11 (OTK 2014, seria A, nr 3, poz. 31). W stosunku do stanu prawnego z dnia orzekania przez Sąd pierwszej instancji nastąpiła bowiem zmiana, którą Naczelny Sąd Administracyjny musi brać pod uwagę przy orzekaniu, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, w tym zarzucanego sposobu naruszenia przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją (zob. uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09, ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 16). Zmiana ta polega na tym, że w obecnym kształcie – po ww. wyroku TK – norma zawarta w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nie pozwala na uznanie za zbędną na cel wywłaszczenia nieruchomości, która została wywłaszczona przed 27 maja 1990 r., a na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel wywłaszczenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., I OSK 2246/13). A zatem, nawet przyjmując zapatrywanie skarżącego, cel wywłaszczenia w sprawie został zrealizowany w terminie.

Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., a zatem – wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej – nie doszło do uchybienia temu przepisowi.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.