Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1667/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 730/22 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 września 2022 r., nr SKO/RŚ-423/257/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz W.K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 730/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi W.K. (dalej także: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej także: "kolegium") z 28 września 2022 r., nr SKO/RŚ-423/257/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, oddalił skargę.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z 30 czerwca 2022 r. W.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – J.S.

Prezydent Miasta Głogowa (dalej: "organ I instancji") decyzją z 16 sierpnia 2022 r., nr ŚR 21.22.4241.972.2022 odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "uśr"), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W ocenie organu I instancji z przedłożonych wraz z wnioskiem orzeczeń o niepełnosprawności nie wynika, że niepełnosprawność J.S. powstała przed ukończeniem przez nią 18 bądź 25 roku życia, co stanowi przesłankę negatywną i uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z 28 września 2022 r. nr SKO/RŚ-423/257/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji co do wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 1b uśr. Pomimo tego, w ocenie kolegium o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przesądza inna przesłanka negatywna, tj. brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki.

Po rozpoznaniu skargi W.K. wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 730/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji podzielił stanowisko kolegium co do braku bezpośredniego związku pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad matką. W ocenie Sądu I instancji, część spośród ustalonych czynności wykonywanych przez skarżącą ma charakter zwykłych czynności dnia codziennego, wykonywanych w ramach prowadzenia gospodarstwa domowego, nie może zatem świadczyć o sprawowaniu opieki. Pozostałe czynności, odnoszące się stricte do osoby niepełnosprawnej, zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie absorbują skarżącej na tyle, aby uniemożliwiały jej wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku W.K. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenie:

1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "uśr"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącą kasacyjnie – W.K. – nad matką – J.S. nie jest opieką całodobową, uzasadniającą całkowitą rezygnację z zatrudnienia w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:

a. J.S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

b. opieka sprawowana przez skarżącą kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę;

1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i przyjęcie, że pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącą kasacyjnie a jej rezygnacją z zatrudnienia nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż tylko i wyłącznie konieczność sprawowania osobistej opieki nad matką – J.S. – zadecydowała o rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą kasacyjnie;

2. przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa") w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr, poprzez jego wadliwie zastosowanie i oddalenie skargi W.K. w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:

a. J.S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

b. opieka sprawowana przez skarżącą kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę co z kolei prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, że skarga wniesiona przez W.K. była całkowicie uzasadniona;

3. przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 ppsa w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr, poprzez jego wadliwie zastosowanie i oddalenie skargi W.K. w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż tylko i wyłącznie konieczność sprawowania osobistej opieki nad matką – J.S. – zadecydowała o rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą kasacyjnie;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr, polegające na oddaleniu skargi W.K. i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:

a. J.S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

b. opieka sprawowana przez skarżącą kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr, polegające na oddaleniu skargi W.K. i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż tylko i wyłącznie konieczność sprawowania osobistej opieki nad matką – J.S. – zadecydowała o rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą kasacyjnie;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "kpa") polegające na oddaleniu skargi W.K. i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:

a. J.S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej łub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

b. opieka sprawowana przez skarżącą kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę;

c. tylko i wyłącznie konieczność sprawowania osobistej opieki nad matką – J.S. – zadecydowała o rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą kasacyjnie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za jej zasadnością. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanych w sprawie decyzji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 ppsa, albowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, pomimo częściowo błędnego sformułowania zarzutów.

W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Co do zasady w takiej sytuacji jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty procesowe, gdyż dopiero po dokonaniu oceny, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy jednak zwrócić uwagę na błędne sformułowanie zarzutów, zarówno co do przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Skarżąca kasacyjnie wskazała jako naruszone art. "17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a uśr", podczas gdy zarówno przepisy art. 17 ust. 1 jak i art. 17 ust. 1a uśr składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych. Nadto z mniejszych jednostek redakcyjnych składa się również wskazany w zarzucie procesowym art. 77 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednoznacznie, że w przypadku wskazania w podstawie kasacyjnej przepisu który nie stanowi zamkniętej całości, a składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu lub paragrafu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10).

Ponadto należy zauważyć, że przepis art. 17 ust. 1a uśr nie miał w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on wyłącznie osób o których mowa w ust. 1 pkt 4, innych niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, podczas gdy skarżąca kasacyjnie wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a zatem osobą spokrewnioną w pierwszym stopniu. W sprawie nie miał również zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, ponieważ zaskarżony został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę, zaś powyższe przepisy dotyczą rozstrzygnięcia sądu w przypadku uchylenia zaskarżonego aktu.

Wskazane wadliwości w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 nie powoduje jednak automatycznej dyskwalifikacji tak sformułowanych zarzutów, gdyż pomimo ich błędnego sformułowania możliwe jest określenie granic zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że intencją skarżącej kasacyjnie było wskazanie na naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, art. 77 § 1 kpa oraz art. 151 ppsa. Tak zrekonstruowane zarzuty mogą podlegać rozpoznaniu.

Istota sporu sprowadza się do tego, czy w realiach sprawy zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą kasacyjnie opieki nad niepełnosprawną matką a rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia. Nie jest prawidłowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jakoby spełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr mogło wynikać z samej treści orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. O ile bowiem konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, o tyle zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędny jest bezpośredni i ścisły związek pomiędzy rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Dla spełnienia powyższej przesłanki istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 566/23). Pomimo tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kolegium błędnie oceniło zebrany w sprawie materiał dowodowy, co następnie wadliwie zaakceptował Sąd I instancji.

Za nieuzasadnione należy uznać wywodzenie braku związku między sprawowaniem opieki nad matką a rezygnacją z zatrudnienia z faktu, że skarżąca opiekuje się także dwójką małoletnich dzieci, w tym jednym 17 miesięcznym. W treści art. 17 ust. 1 uśr ustawodawca nie zawęził charakteru sprawowanej opieki, w szczególności nie wskazał aby opieka ta musiała być opieką wykonywaną bez przerwy, przez 24 godziny na dobę. Punkt ciężkości leży w tym, aby opieka ta sprawowana była codziennie, a opiekun stale pozostawał do dyspozycji podopiecznego, udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy (zob. P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2021, uwagi do art. 17 oraz przywołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Nie należy natomiast rozumieć opieki jako czynności absorbujących opiekuna do tego stopnia, że nie może on jednocześnie wykonywać żadnych innych aktywności życiowych, w tym sprawować opieki także nad małoletnimi dziećmi – osobiście lub z pomocą innych osób. Istotne jest jedynie to, czy wykonywanie tych czynności uniemożliwia opiekunowi podjęcie pracy zarobkowej, co każdorazowo podlega ustaleniu w postępowaniu.

Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał, że część spośród czynności jakie skarżąca wykonuje mieści się w zakresie zwykłych czynności dnia codziennego, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Powyższe należy jednak odnieść do pozostałych okoliczności sprawy. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 8 lipca 2022 r. wynika, że J.S. jest osobą niesamodzielną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą wsparcia we wszystkich podstawowych czynnościach dnia codziennego i bez pomocy drugiej osoby nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w środowisku. Pracownik socjalny potwierdza fakt sprawowania przez skarżącą bezpośredniej i całodobowej opieki nad matką, w zakresie: pomocy przy siadaniu na łóżku i wstaniu z łóżka (kilka razy dziennie), pomocy przy wstaniu i podejściu do chodzika-balkonika, podawaniu i dozowaniu leków, pomocy przy codziennej toalecie (J.S. nie jest w stanie dojść samodzielnie do łazienki), zmienianiu pampersów, ubieraniu i rozbieraniu, przygotowywaniu i podawaniu posiłków oraz wykonywaniu czynności higienicznych. Wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr nie zawiera żadnych szczególnych wymogów co do treści sprawowanej opieki, zaś sposób jej sprawowania w każdym przypadku będzie uzależniony od rodzaju schorzeń osoby niepełnosprawnej i związanych z tym jej indywidualnych potrzeb. Można wprawdzie przyjąć, że w pojęciu opieki nie mieści się wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego – gdyż tego rodzaju czynności w jakimś zakresie wykonywane są tak czy inaczej przez osoby wspólnie zamieszkujące – jednak nie ulega wątpliwości, że większość spośród ww. czynności wskazane w wywiadzie środowiskowym mają charakter bezpośrednio związany z osobą niepełnosprawną i dotyczy jej osobiście.

W tych okolicznościach należy uznać, że skarżąca wykonuje opiekę nad matką codziennie i regularnie, wymiar sprawowanej opieki jest adekwatny do potrzeb osoby niepełnosprawnej, zaś czynności opiekuńcze odbywają się o różnych porach, w ciągu całego dnia. Nadto, nawet jeśli skarżąca nie wykonuje bezpośrednio czynności opiekuńczych w określonym czasie, bowiem nie wymagają tego potrzeby jej matki, to w tym czasie pozostaje w dyspozycji niepełnosprawnej matki. Z okoliczności sprawy wynika także, że potrzeby matki skarżącej są regularnie zaspokajane. Ze znajdującej się w aktach dokumentacji medycznej wynika, że stan zdrowia J.S. poprawił się po przebytym leczeniu na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w Szpitalu w G., co Sąd Wojewódzki uznał za okoliczność podważającą zakres sprawowanej przez skarżącą opieki. Nie negując stwierdzonej w powyższych dokumentach poprawy stanu zdrowia należy jednocześnie zauważyć, że nieuzasadnione jest wywodzenie na tej podstawie braku cech "stałości" lub "długotrwałości" co do sprawowanej opieki. Dokumenty te nie zawierają żadnych wskazań co do opieki nad matką skarżącej, nie wynika z nich również aby J.S. odzyskała sprawność w zakresie umożliwiającym samodzielne funkcjonowanie. Zważyć też należy, że wszystkie te dokumenty datowane są przed wspomnianym wywiadem środowiskowym z 8 lipca 2022 r., w którym wskazano zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą. Wprawdzie wywiad ten podlega ocenie jak każdy dowód w postępowaniu, jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadnione w realiach sprawy było jego podważenie w oparciu o znajdującą się w sprawie dokumentację medyczną – która w ogóle nie dotyczy kwestii opieki, zaś z samego stwierdzenia, że osoba niepełnosprawna jest kontaktowa i porusza się przy pomocy osób trzecich nie można wyprowadzać wniosku, że opieka nad taką osobą nie jest "stała" bądź "długotrwała". Niezasadnie również Sąd I instancji odmówił wiary wywiadowi środowiskowemu co do zakresu wskazanych przez skarżącą czynności opiekuńczych z uwagi na fakt jednoczesnego sprawowania przez nią opieki nad dziećmi. Nie ma bowiem podstaw aby niejako z założenia przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie jednocześnie sprawować opieki zarówno nad matką jak i nad dziećmi. Okoliczność ta rzecz jasna może mieć znaczenie w sprawie, jednak w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest ustaleń co do tego, ile czasu w ciągu dnia zajmują skarżącej poszczególne czynności w stosunku do matki oraz do dzieci, tego rodzaju wniosek, jako przyjęty z góry, jest nieuzasadniony a dokonana w ten sposób ocena dowodu ma charakter dowolny.

Z tych względów uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 80 kpa, gdyż organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję z naruszeniem art. 80 kpa, co następnie wadliwie zaakceptował Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszył w ten sposób art. 151 ppsa w zw. z art. 80 kpa i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec skutecznego podważenia ustaleń faktycznych uzasadniony jest również zarzut błędnego zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, albowiem błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Prawidłowej subsumpcji można dokonać wyłącznie na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, skoro ustalenia faktyczne zostały skutecznie zakwestionowane poprzez podważenie dokonanej przez organ II instancji oceny dowodów, w tym stanie sprawy subsumcja ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej nie mogła być prawidłowa.

W przedstawionym stanie sprawy zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, jako wydany z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 151 ppsa w zw. z art. 80 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Uchyleniu podlega również decyzja organu II instancji, jako obarczona naruszeniem art. 80 kpa i art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z tych względów na podstawie art. 188 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 193 ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy kolegium weźmie pod uwagę zaprezentowane powyżej rozważania co do naruszenia art. 80 kpa i art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, przeprowadzi postępowanie odwoławcze z uwzględnieniem zasad procedury administracyjnej, w ramach czego podejmie czynności w celu wyjaśnienia występujących w sprawie wątpliwości i oceni zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 203 pkt 1 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).